OKUL SÜTÜ PROGRAMI UYGULAMA REHBERİ www.okulsutu.com www.okulsutu.com.tr 2012
İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ.......5 1.1. AMAÇ......5 1.2. KAPSAM... 5 1.3. YASAL DAYANAKLAR... 5 1.4. MİKTAR, TAKVİM, ÜRETİM VE SEVKİYAT........5 1.5. GÖREV VE SORUMLULUK... 6 Milli Eğitim Bakanlığı.....6 Sağlık Bakanlığı... 6 Okul Yönetimi.......6 Okul Sütü Komisyonu.....7 Ulusal Süt Konseyi... 7 1.6. ORGANİZASYON....7 1.7. EĞİTİM VE TANITIM......7 1.8. FİNANSMAN VE ÖDEMELER... 7 1.9. DENETİM VE CEZAİ HÜKÜMLER....7 EK-1. OKUL SÜTÜ PROGRAMI İL İCMALİ... 8 2. OKUL SÜTÜ TEKNİK ŞARTNAMESİ...10 1. GENEL HUSUSLAR....10 1.1. TANIMLAR......10 1.2. ADI, SINIFI, TİPİ... 10 1.3. ÜRETİM YERİ.....10 1.4. ÜRETİM METODU.....10 1.5. YASAL MEVZUATLAR... 10 1.6. KUTU......10 1.7. KISALTMALAR....10 2. KAPSAM... 10
3. SINIFLANDIRMA....10 4. İSTEK VE ÖZELLİKLER.....11 4.1. GENEL İSTEKLER....11 5. TEKNİK ÖZELLİKLER...11 5.1. UHT İÇME SÜTÜ...11 5.2. AMBALAJLAMA VE ETİKETLEME İSTEKLERİ. 11 6. DENETİM VE NUMUNE ALMA....11 7. DEPOLAMA VE TAŞIMA... 12 8. DAĞITIM VE KABUL....13 3. ÖGRETMENLERİN, ÖGRENCİLERİN VE VELİLERİN DİKKAT EDECEĞİ HUSUSLAR....14
4 www.okulsutu.com www.okulsutu.com.tr
1. GİRİŞ 1.1 AMAÇ İlköğretim okulu öğrencilerine, dengeli beslenme suretiyle gelişme oranlarının artırılması ve mevsimsel süt arzı fazlalığının değerlendirilerek üretimde istikrarın sağlanması için uzun ömürlü kutu süt dağıtılmasıdır. 1.2 KAPSAM 2012 yılı içinde yürütülecek olan Okul Sütü Programı (Program) özel okullar hariç olmak üzere ana sınıfından beşinci sınıfa kadar (beşinci sınıf dahil) ilk öğretim öğrencilerini ilişkin esasların belirlenmesidir. 1.3 YASAL DAYANAKLAR 25 Mart 2012 tarih ve 28244 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararı(2012/2957) 29 Mart 2012 tarih ve 28248 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Okul Sütü programı Uygulama Tebliği(2012/35) Bu rehber aynı zamanda, kamu tarafından sağlanan mali ve teknik desteklerin etkin, etkili, şeffaf ve güvenilir bir programlama, yönetim, uygulama, izleme ve değerlendirme sistemi çerçevesinde gerçekleştirilebilmesi ve iller arasında uygulama farklılıkları olmaksızın rasyonel standartların oluşturulması amacıyla Bakanlık denetiminde hazırlanmıştır. 1.4 MİKTAR, TAKVİM, ÜRETİM VE SEVKİYAT Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenecek olan okullarda her öğrenciye, program sürecinde her gün 200 ml uzun ömürlü sade kutu süt dağıtılır. Program doğrultusunda dağıtılacak sütün üretimi ve dağıtımı ile takvimi, mevsimsel süt arzı fazlalığının olduğu dönemler dikkate alınarak Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından belirlenir. Program süresince yapılacak okul sütü sevkiyatları Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca belirlenecek kriterlere uygun olarak yapılır. Okul sütü sevkiyatları; il içinde, il milli eğitim müdürlüklerinin organizasyonu ve kontrolünde yüklenici tarafından yapılır. 5
Uzun ömürlü kutu sütler; Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından, üretim izni almış, ülke içinde üretim yapan firmalardan temin edilir. 1.5. GÖREV VE SORUMLULUK - Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı: Programın koordinasyonu Okul sütünün ilgili mevzuatlara uygun üretimi, Ambalajlanması, etiketlenmesi, Okul sütü kutularının şekli ve kutu üzerinde yer alması gereken hususlar, Tedarik ve illere dağıtımı, Sütün yurt içinden ürettirilmesi ve temini, Teknik kriterlerin belirlenmesinden, - Milli Eğitim Bakanlığı: Programın uygulanacağı okulların belirlenmesinden sütün muhafaza edilmesi ve/veya ettirilmesi, Okullara ulaştırılması, Dağıtılması ve uygun şartlarda tüketimlerinin sağlanmasından, Programda yer alan öğretmenlerin, Öğrenci ve velilerin eğitiminden, İl icmal listelerinin hazırlanmasından, - Sağlık Bakanlığı: Program uygulama döneminde öğrencilerin gelişme oranlarının ve süt tüketimi alışkanlıklarındaki değişikliklerin tespitine ilişkin çalışmalardan, - Okul Yönetimi: Süte karşı duyarlılığı olan öğrencilerin, Öğretmenler ve aile hekimlerince tespiti yapılarak programın dışında tutulmalarının sağlanmasından, 6 www.okulsutu.com www.okulsutu.com.tr
- Okul Sütü Komisyonu: Gelen sütlerin uygunluğundan, Programda görev alacak öğretmelerin eğitimlerinden, - Ulusal Süt Konseyi: Program için gerekli eğitim ve tanıtım materyallerinin temini ve dağıtımı Bakanlık gözetiminde, Ulusal Süt Konseyi sorumludur. 1.6.ORGANİZASYON Okul Sütü Komisyonu: İllerde vali yardımcısı başkanlığında, il gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğü, il milli eğitim müdürlüğü, defterdarlık ve il sağlık müdürlüğü temsilcilerinden oluşur. 1.7.EĞİTİM VE TANITIM Programın tanıtımı ve Programda yer alan kişi ve kuruluşların eğitimleri için Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Ulusal Süt Konseyinin katılımıyla gerekli tedbirler alınır. 1.8.FİNANSMAN VE ÖDEMELER Bu Karar uyarınca yapılacak ödemeler için gerekli kaynak Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına genel bütçeden tahsis edilen ödenekten karşılanır. Okul Sütü Komisyonu tarafından uygun görülerek kabul edilen sütlere ilişkin olarak 7 nci madde kapsamında çıkarılacak tebliğde belirtilecek süreler içinde Valiliklerce düzenlenecek icmaller Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına gönderilir. Ödemeler, Türkiye geneli icmali esas alınarak yapılır. 1.9.DENETİM VE CEZAİ HÜKÜMLER Programla ilgili ödemeler ve diğer hususlarda denetimi sağlayacak tedbirleri, Programdaki sorumluluklarına göre Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı veya Sağlık Bakanlığı alır. Haksız Ödemelerin yapılmasında ödemeyi sağlayan belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulur. 7
EK-1..... AYI OKUL SÜTÜ PROGRAMI İL İCMALİ İLİ :. AYI - DÖNEMİ: Mart 2012. Sıra No İlçe Adı Yüklenici Program Kapsamında Okul sayısı Program Kapsamında Öğrenci Sayısı Dağıtılan okul sütü Miktarı (Adet) TOPLAM 2012/..sayılı BKK gereğince (..) adet okul sütü teslim alınmıştır. 8
DÜZENLEYENLER KONTROL EDEN ONAYLAYAN Adı Soyadı: Adı Soyadı: Adı Soyadı: Görevi: Tarih: Görevi: Tarih: Görevi: Tarih: İmza: İmza: İmza: 9
2- OKUL SÜTÜ TEKNİK ŞARTNAMESİ 1-GENEL HUSUSLAR 1.1.Tanımlar 1.2.Adı, Sınıfı, Tipi : Tam yağlı UHT Süt 1.3.Üretim Yeri : Türkiye 1.4.Üretim Metodu : UHT tekniğine uygun şekilde 1.5.Yasal Mevzuatlar : 1.5.1-5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu 1.5.2-Gıda Hijyeni Yönetmeliği 1.5.3-Gıda İşletmelerinin Kayıt Ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik 1.5.4-Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği 1.5.5-Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği 1.5.6-Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği 1.5.7-Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Veteriner İlaçlarına Ait Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması Ve Maksimum Kalıntı Limitlerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğ 1.5.8-Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği 1.5.9-Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği 1.5.10-Çiğ Süt Ve Isıl İşlem Görmüş İçme Sütleri Tebliği 1.6.Kutu: Ürüne ve Türk Gıda Kodeksi Gıda İle Temas Eden Madde Ve Malzemeler Yönetmeliğine uygun olmalıdır. 1.7.Kısaltmalar Süt : UHT net 200 ml tam yağlı içme sütü 2- KAPSAM Bu Teknik Şartname UHT İçme sütünü kapsar. Pastörize, sterilize, şeker, kakao, kahve, meyve parçacıkları, meyve suyu, meyve pulpu ve konsantresi gibi doğal aroma verici bileşenler ve/ veya aroma maddeleri ilave edilmiş içme sütlerini kapsamaz. 3- SINIFLANDIRMA Tam Yağlı 10 www.okulsutu.com www.okulsutu.com.tr
4- İSTEK VE ÖZELLİKLER 4.1.Genel İstekler 4.1.1 Bu teknik şartnamede belirtilmeyen hususlar yönünden Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği (29.12.2011-28157 sayı) hükümleri geçerli olacaktır. 4.1.2 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu gereği hazırlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik hükümlerine uygun Onay Belgesi almış ve/veya bu yönetmelik hükümlerine göre geçerli eşdeğer belgeye sahip UHT süt üretimi yapan süt işleme tesislerinden temin edilecektir. 5- TEKNİK ÖZELLİKLER 5.1 UHT İçme Sütü, 1.5 Yasal Mevzuat bölümünde belirtilen kriterleri taşımalıdır. 5.2 Ambalajlama ve Etiketleme İstekleri 5.2.1 UHT içme sütünün ambalajı ve ambalaja iliştirilen pipet; Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği ve bu yönetmeliğin ilgili tebliğlerine uygun malzemeden olmalıdır. 5.2.2 Birim ambalajlar, kapatılmış olacaktır. 5.2.3 Birim ambalajlar, delinmiş ve/veya yırtılmış olmayacaktır. 5.2.4 Birim ambalajlar, bombaj yapmış olmayacaktır. 5.2.5 Birim ambalajlarda akma ve/veya sızma görülmeyecektir. 5.2.6 Koliler su ve nemden hasar görmeyecek şekilde, uygun ölçülerdeki paletlere bağlı ve şirinkli olarak ambalajlanmalıdır. Her ambalajda aynı sınıf, tip, tür ve büyüklükte ürün bulunmalıdır. 5.2.7 Koli üzerinde Okul Sütü Programı Kapsamında üretilmiştir. Para ile satılamaz ibaresi yer almalı 5.2.8 Nakliye ambalajları yırtılmış, ıslanmış ve nakliye ambalajlarının iç yüzeyine nüfuz edecek şekilde kirlenmiş olmayacaktır. 5.2.9 İç, dış ve dağıtım ambalaj etiketleme bilgileri 29.12.2011 tarih ve 28157 sayılı Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğine uygun olmalıdır. 6. DENETİM VE NUMUNE ALMA 6.1 Okul Sütü programı uygulama esasları hakkında kararnamenin 3. Maddenin 4. Fıkrasında belirtilen komisyon Denetim ve Muayeneden sorumlu olacaktır. 11
6.2 Her bir okul kendine sevk edilen sütlerin her bir partisinden en az 3 er adet ürünü şahit numune olarak raf ömrünün sonuna kadar gerektiğinde analiz edilmek üzere saklayacaktır. 6.3 Komisyon sorumlu olduğu ildeki her bir üreticinin minimum iki farklı parti ürününe gerekli analizleri yaptıracaktır. 6.4 Son tüketim tarihi aynı olan sütler bir parti sayılacaktır. 6.5 Yüklenici/Yükleniciler UHT okul sütünün temininden teslimine kadar her aşamada Bakanlık ve/veya Okul Sütü Komisyonunca haberli veya habersiz denetlenebilir 6.6 Yapılan denetimlerle ilgili evraklar yüklenici/yükleniciler tarafından bir dosyada tutulur, İstenildiğinde tekrar ibraz edilir. 6.7 Yüklenici/Yükleniciler, denetim işlemlerinde görevlilere her türlü yardımda bulunmakla yükümlüdür. 6.8 Denetim ve numune alma, 5996 Sayılı Kanun ve İlgili Yönetmelikler çerçevesinde yapılmalıdır. 6.9 Bakanlık gerekli gördüğü Üretim, Taşıma, Depolama, Dağıtım aşamalarında; ürün bütününü temsil edecek miktarlarda ve Türk Gıda Kodeksi Mevzuatına uygun numune alır. 6.10 Okul Sütü Komisyonu dağıtımı yapılacak her parti ürün için numune alacaktır. Alınan bu numunelerin analiz ücreti Yüklenici/Yükleniciler ve alt yükleniciler tarafından karşılanır. 7. DEPOLAMA ve TAŞIMA 7.1 UHT İçme sütünün taşınması ve depolanmasında 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliğinde ve 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinde yer alan kurallara uyulur. 7.2 Yüklenici/Yükleniciler okul sütünü taşımak için yeterli temizlik ve dezenfeksiyona izin verecek şekilde tasarlanmış araçları kullanacaklardır. 7.3 Okul sütü kolileri birbirine zarar vermeyecek şekilde istiflenir. 7.4 Araçlar dış etkilerden etkilenmeyecek ve ısı izolasyonu sağlayacak şekilde kapalı olmalıdır. 12 www.okulsutu.com www.okulsutu.com.tr
8. DAĞITIM ve KABUL 8.1 Okul sütlerinin dağıtımı, Okul Sütü Komisyonunca belirlenecek program ve takvim doğrultusunda başlayacaktır. 8.2.Yüklenici/Yükleniciler bu şartnameye uygun ürünü, dağıtım miktarları belirlenmiş ekteki listedeki okullara, il milli eğitim müdürlüğünün kontrolünde teslim edecektir. 8.3 Kabul; Okul sütü Komisyonu veya Okul Sütü Komisyonlarının uygun gördüğü ilçelerde ve okul idarelerinde kurulan okul sütü kabul komisyonları tarafından yapılır. 8.4 Dağıtım; en fazla 5 günlük okul sütü tüketim miktarını, tek seferde, haftanın ilk günü saat 10:00 a kadar okul idaresine tutanakla ve/veya sevk irsaliyesi ile teslim edecektir. Günde 1200 mg kalsiyum almak için alternatif gıdalar 17 kg elma veya 3 kg çavdar ekmeği veya 13,5 kg sığır eti veya 1 litre süt 13
3- ÖĞRETMENLERİN, ÖĞRENCİLERİN VE VELİLERİN DİKKAT EDECEĞİ HUSUSLAR 1. Öğretmenler sütleri dağıtmadan önce bilgilendirilmiş olacaktır. 2. Öğrenciler sınıf öğretmenleri tarafından süt hakkında bilgilendirilecektir. 3. Sınıf öğretmenleri öğrencilerden süt ile ilgili alerjisi olanları tespit edip liste halinde okul idaresine teslim edecektir. 4. Okul idaresi bu listelerin bir nüshasını Sağlık İl Müdürlüğü ne gönderecektir. 5. Dağıtım listesinde süte alerjik olan öğrenciler çıkarılacaktır. 6. Öğretmenler dağıtım öncesi teknik şartnamede yer alan kutunun fiziksel özelliklerini inceleyecektir. Uygun olmayanları bir tutanakla okul idaresine teslim edecektir. 7. Basılı broşürler öğrencilere dağıtılacaktır. 8. Merkezden gelen tüm afişler okulların görünen panolarına asılacaktır. Bu afişler program sonuna kadar asılı kalacaktır. 9. Dağıtımda meydana gelecek aksamalar okul idaresince komisyona bildirilecektir. 10. Tutanaklar süresi içerisinde komisyona teslim edilecektir. 11. Yerel basın dağıtım öncesi idarece bilgilendirilecektir. 12. Öğretmenlerin süt ile ilgili soruları merkezde kurulan www.okulsutu.com adresine online olarak gönderilebilecek ve gelen cevaba göre gerekli iş ve işlemler yapılacaktır. 13. Kampanya boyunca velilerin de bilgilendirilmesi için okul idareleri bir gün süre ile veli toplantısı düzenleyerek bilgilendirme yapacaktır. 14. Dağıtılan CD ler idarece imkanlar ölçüsünde öğrencilere izlettirilecektir. 14 www.okulsutu.com www.okulsutu.com.tr
15
7 3 4 www.okulsutu.com www.okulsutu.com.tr