Türkiye Sermaye Piyasası 2013 Editör Alparslan Budak Ekin Fıkırkoca Yazarlar Gökben Altaş Erdem Ünsal Özge Taşkeli Serhat Tahsin İşler Katkıda Bulunanlar Aracı Kurumlar Veritabanı Telman Şahbazoğlu Tasarım Cennet Türker Baskı: Umur Baskı Birinci Baskı: İstanbul, Mayıs 2014 TSPB Yayın No. 69 ISBN- 978-975-6483-43-5 ISSN-1303-6688 Bu rapor Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bu raporda yer alan her türlü bilgi, değerlendirme, yorum ve istatistiki değerler hazırlandığı tarih itibariyle güvenilirliğine inanılan kaynaklardan elde edilerek derlenmiştir. Bilgilerin hata ve eksikliğinden ve ticari amaçla kullanılmasından doğabilecek zararlardan TSPB hiçbir şekilde sorumluluk kabul etmemektedir. Bu raporda yer alan bilgiler kaynak gösterilmek şartıyla yayınlanabilir.
Sunuş Uluslararası piyasalarda ekonomik ve politik dalgalanmaların yaşandığı zor bir seneyi geride bıraktık. Küresel ekonomik konjonktürde yaşanan tüm bu zorluklara karşın, 2013 yılında ülkemizde sermaye piyasalarımızın geleceğini şekillendirecek önemli adımlar atıldı. Ülkemizdeki tüm borsalar Borsa İstanbul altında birleşirken, yeni Sermaye Piyasası Kanununun getirdiği değişiklikler kademeli olarak yürürlüğe girdi. 2014 yılı başında yeni Kanunun öngördüğü şekilde Birliğimizin yapısı da değişti. Bu sene sizlere ilk kez Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği olarak yıllık raporumuzu iletiyoruz. Elinizde tuttuğunuz rapor, 2013 yılında dünyada ve Türkiye finansal piyasalarında yaşanan gelişmeleri kapsamlı bir şekilde mercek altına alıyor. Çalışmamızın finansal piyasalarımızın gelişimine katkıda bulunmasını diliyor, hazırlanmasında emeği geçen çalışanlarımıza teşekkür ediyorum. Saygılarımla, Attila Köksal, CFA Başkan TSPB I
KISALTMALAR A.D. BDDK BES BYF DİBS DTH EGM EYF FED GİP GSYH GYO Hazine ICI IMF KOBİ MKK Mn. Myr. ÖPSP SGMK SİP SPK Takasbank TBB TCMB TKYD TL TMSF TOBB TPP TSPB TÜFE TÜİK ÜFE VDMK VİOP VOB VTMK WFE YP : Anlamlı Değil : Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu : Bireysel Emeklilik Sistemi : Borsa Yatırım Fonu : Devlet İç Borçlanma Senedi : Döviz Tevdiat Hesabı : Emeklilik Gözetim Merkezi : Emeklilik Yatırım Fonu : ABD Merkez Bankası : Gelişen İşletmeler Piyasası : Gayri Safi Yurtiçi Hasıla : Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı : T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı : Investment Company Institute-Yatırım Fonları Enstitüsü : International Monetary Fund-Uluslararası Para Fonu : Küçük ve Orta Ölçekli İşletme : Merkezi Kayıt Kuruluşu : Milyon : Milyar : Ödünç Pay Senedi Piyasası : Sabit Getirili Menkul Kıymet : Serbest İşlem Platformu : Sermaye Piyasası Kurulu : İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. : Türkiye Bankalar Birliği : Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası : Türkiye Kurumsal Yatırımcı Yöneticileri Derneği : Türk Lirası : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu : Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği : Takasbank Para Piyasası : Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği : Tüketici Fiyatları Endeksi : T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu : Üretici Fiyatları Endeksi : Varlığa Dayalı Menkul Kıymet : Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası : Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş. : Varlık Teminatlı Menkul Kıymet : World Federation of Exchanges-Dünya Borsalar Federasyonu : Yabancı Para II TSPB
İçindekiler EKONOMİ 1 DÜNYA EKONOMİSİ 3 TÜRKİYE EKONOMİSİ 6 FİNANSAL PİYASALAR 13 ULUSLARARASI KARŞILAŞTIRMALAR 16 YATIRIM ARAÇLARININ GETİRİLERİ 26 SABİT GETİRİLİ MENKUL KIYMETLER 28 PAY SENETLERİ 33 VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYONLAR 40 YATIRIM FONLARI 41 YATIRIM KURULUŞLARININ FAALİYETLERİ 49 PAY SENETLERİ 52 VARANT VE SERTİFİKALAR 55 SABİT GETİRİLİ MENKUL KIYMETLER 56 VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYONLAR 59 KALDIRAÇLI İŞLEMLER 62 KURUMSAL FİNANSMAN FAALİYETLERİ 63 PORTFÖY YÖNETİMİ FAALİYETLERİ 64 KREDİLİ İŞLEMLER 66 ŞUBE AĞI 67 İNTERNET İŞLEMLERİ 68 ÇAĞRI MERKEZİ İŞLEMLERİ 69 ÇALIŞAN PROFİLİ 70 ARACI KURUMLARIN FİNANSAL VERİLERİ 77 BİLANÇO ANALİZİ 79 GELİR TABLOSU ANALİZİ 85 YOĞUNLAŞMA ANALİZİ 92 YATIRIMCILAR 95 YATIRIM TERCİHLERİ 97 GENEL TANIMLAR 98 PAY SENEDİ YATIRIMCILARI 99 YABANCI PAY SENEDİ YATIRIMCILARI 103 VARANT VE SERTİFİKA YATIRIMCILARI 108 ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA SENEDİ YATIRIMCILARI 109 VDMK VE VTMK YATIRIMCILARI 110 YATIRIM FONU YATIRIMCILARI 111 EMEKLİLİK YATIRIM FONU YATIRIMCILARI 112 TSPB III
ARACI KURUMLAR 115 A1 CAPİTAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. 118 ACAR MENKUL DEĞERLER A.Ş. 120 AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 122 ALAN MENKUL DEĞERLER A.Ş. 124 ALB MENKUL DEĞERLER A.Ş. 126 ALKHAİR CAPİTAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. 128 ALTERNATİF YATIRIM A.Ş. 130 ANADOLU YATIRIM MENKUL KIYMETLER A.Ş. 132 ASYA YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 134 ATA YATIRIM MENKUL KIYMETLER A.Ş. 136 ATAONLİNE MENKUL KIYMETLER A.Ş. 138 ATIG YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 140 AYBORSA MENKUL DEĞERLER TİCARETİ A.Ş. 142 BAHAR MENKUL DEĞERLER TİCARETİ A.Ş. 144 BAŞKENT MENKUL DEĞERLER A.Ş. 146 BGC PARTNERS MENKUL DEĞERLER A.Ş. 148 BİZİM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 150 BURGAN YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 152 CAMİŞ MENKUL DEĞERLER A.Ş. 154 CENSA MENKUL DEĞERLER A.Ş. 156 CEROS MENKUL DEĞERLER A.Ş. 158 CITI MENKUL DEĞERLER A.Ş. 160 CREDIT SUISSE İSTANBUL MENKUL DEĞERLER A.Ş. 162 DELTA MENKUL DEĞERLER A.Ş. 164 DENİZ YATIRIM MENKUL KIYMETLER A.Ş. 166 DESTEK MENKUL DEĞERLER A.Ş. 168 DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. 170 DÜNYA MENKUL DEĞERLER A.Ş. 172 ECZACIBAŞI MENKUL DEĞERLER A.Ş. 174 EGEMEN MENKUL KIYMETLER A.Ş. 176 EKİNCİLER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 178 EKSPRES YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 180 ENDEKS MENKUL DEĞERLER A.Ş. 182 ERSTE SECURITIES İSTANBUL MENKUL DEĞERLER A.Ş. 184 ETİ MENKUL KIYMETLER A.Ş. 186 EURO YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 188 FED MENKUL DEĞERLER A.Ş. 190 FİNANS YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 192 GALATA YATIRIM A.Ş. 194 GARANTİ YATIRIM MENKUL KIYMETLER A.Ş. 196 IV TSPB
GCM MENKUL KIYMETLER A.Ş. 198 GEDİK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 200 GLOBAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. 202 GÜNEY MENKUL DEĞERLER TİCARETİ A.Ş. 204 GÜVEN MENKUL DEĞERLER A.Ş. 206 HALK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 208 HSBC YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 210 IKON MENKUL DEĞERLER A.Ş. 212 ING MENKUL DEĞERLER A.Ş.. 214 INVEST - AZ MENKUL DEĞERLER A.Ş. 216 IŞIK MENKUL DEĞERLER A.Ş. 218 İNFO YATIRIM A.Ş. 220 İNTEGRAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. 222 İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 224 J.P. MORGAN MENKUL DEĞERLER A.Ş. 226 KAPİTAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. 228 KARE YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 230 MARBAŞ MENKUL DEĞERLER A.Ş. 232 MEKSA YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 234 MERRILL LYNCH MENKUL DEĞERLER A.Ş. 236 METRO YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 238 MORGAN STANLEY MENKUL DEĞERLER A.Ş. 240 NETA YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 242 NOOR CAPİTAL MARKET MENKUL DEĞERLER A.Ş. 244 OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. 246 OYAK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 248 PAY MENKUL DEĞERLER A.Ş. 250 PHİLLİPCAPİTAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. 252 PİRAMİT MENKUL KIYMETLER A.Ş. 254 POLEN MENKUL DEĞERLER A.Ş. 256 PRİM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 258 RENAİSSANCE CAPİTAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. 260 SANKO MENKUL DEĞERLER A.Ş. 262 SARDİS MENKUL DEĞERLER A.Ş. 264 SAXO CAPITAL MARKETS MENKUL DEĞERLER A.Ş. 266 SAYILGAN MENKUL DEĞERLER TİCARETİ A.Ş. 268 STRATEJİ MENKUL DEĞERLER A.. 270 ŞEKER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 272 TACİRLER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 274 TAKSİM YATIRIM A.Ş. 276 TEB YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 278 TSPB V
TEKSTİL YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 280 TERA MENKUL DEĞERLER A.Ş. 282 TİCARET MENKUL DEĞERLER A.Ş. 284 TOROS MENKUL KIYMETLER TİCARET A.Ş. 286 TURKISH YATIRIM A.Ş. 288 UBS MENKUL DEĞERLER A.Ş. 290 ULUKARTAL KAPİTAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. 292 ULUS MENKUL DEĞERLER A.Ş. 294 ÜNLÜ MENKUL DEĞERLER A.Ş. 296 VAKIF YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 298 X TRADE BROKERS MENKUL DEĞERLER A.Ş. 300 YAPI KREDİ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 302 YATIRIM FİNANSMAN MENKUL DEĞERLER A.Ş. 304 ZİRAAT YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 306 VI TSPB