AYLIK DEPREM RAPORU Temmuz i
İÇİNDEKİLER 1. 2012 HAZİRAN AYINDA TÜRKİYE DE ÖNCE ÇIKAN DEPREM ETKİNLİKLERİ 1 2. 07 HAZİRAN 2012 MARMARA DENİZİ DEPREMİ (ML:5.1) 3 3. 10 HAZİRAN 2012 FETHİYE AÇIKLARI DEPREMİ (ML:6.0) 8 4. 14 HAZİRAN 2012 ŞIRNAK-SİLOPİ DEPREMİ (ML: 5.5) 16 5. 2012 HAZİRAN AYINDA DÜNYA DA ÖNE ÇIKAN DEPREM ETKİNLİKLERİ 19 i
1. 2012 HAZİRAN AYINDA TÜRKİYE DE ÖNCE ÇIKAN DEPREM ETKİNLİKLERİ 2012 Haziran ayı içerisinde toplam 2681 adet deprem meydana gelmiştir (Şekil 1.1-1.2). Haziran ayı içerisinde meydana gelen 4 ve üzeri olan depremlerin listesi Tablo 1.1 de verilmiştir. Şekil 1.1 2012 Haziran ayında Türkiye'de meydana gelen depremlerin dağılımı Şekil 1.2 2012 Haziran ayında meydana gelen depremlerin deprem sayısı-büyüklük grafiği 1
Tablo 1.1 2012 Haziran ayı içerisinde meydana gelen M 4.0 olan depremler Zaman (UTC) Enlem(K) Boylam(D) Büyüklük Yer 04/06/2012 14:19 36.9163 28.2020 4.6 MUGLA - MARMARIS 07/06/2012 20:54 40.8628 27.9043 5.1 MARMARA DENIZI 09/06/2012 14:33 37.0387 28.4823 4.2 MUGLA - ULA 10/06/2012 12:44 36.5302 28.9073 6 FETHIYE AÇIKLARI 10/06/2012 12:49 36.4762 28.9295 5 FETHIYE AÇIKLARI 10/06/2012 12:50 36.4912 28.9612 4.4 FETHIYE AÇIKLARI 10/06/2012 13:01 36.4830 29.2245 4 MUGLA - FETHIYE 10/06/2012 18:28 36.4737 28.9608 4.5 FETHIYE AÇIKLARI 10/06/2012 22:31 36.4242 28.9442 4 FETHIYE AÇIKLARI 11/06/2012 02:06 36.4258 28.9788 4.4 FETHIYE AÇIKLARI 11/06/2012 14:00 36.4267 29.0053 4 FETHIYE AÇIKLARI 11/06/2012 17:35 36.4112 28.9907 4.4 FETHIYE AÇIKLARI 11/06/2012 19:51 36.4575 28.9837 4.3 FETHIYE AÇIKLARI 12/06/2012 21:58 36.4578 28.9283 4.5 FETHIYE AÇIKLARI 13/06/2012 06:40 39.1070 29.1483 4.3 KÜTAHYA - SIMAV 13/06/2012 08:59 36.4807 28.9013 4.5 FETHIYE AÇIKLARI 14/06/2012 05:50 37.2242 42.4355 4 SIRNAK - SILOPI 14/06/2012 05:52 37.1572 42.4437 5.5 SIRNAK - SILOPI 14/06/2012 06:49 37.2530 42.4628 4.1 SIRNAK - SILOPI 14/06/2012 16:46 36.3662 29.0642 4.8 FETHIYE AÇIKLARI 14/06/2012 19:17 38.0155 42.5203 4.2 BITLIS HIZAN 15/06/2012 23:48 37.2097 42.4585 4.2 SIRNAK - SILOPI 17/06/2012 19:21 40.5295 21.5894 4.4 YUNANISTAN 19/06/2012 01:46 39.1168 29.1593 4.9 KÜTAHYA - SIMAV 20/06/2012 03:06 34.6887 26.4551 4.1 AKDENIZ-DOGU BASENI 20/06/2012 19:22 36.0688 30.5245 4 AKDENIZ-DOGU BASENI 23/06/2012 18:47 35.7657 31.0680 4.6 AKDENIZ-DOGU BASENI 24/06/2012 20:07 38.7333 43.6672 5 VAN - MERKEZ 25/06/2012 13:05 36.4792 28.9333 5.3 FETHIYE AÇIKLARI 26/06/2012 14:11 35.3522 31.4650 4.1 AKDENIZ-DOGU BASENI 26/06/2012 14:34 35.3762 31.6072 4.2 AKDENIZ-DOGU BASENI 26/06/2012 21:33 42.8962 39.5067 4.2 KARADENIZ 27/06/2012 03:31 39.0075 43.6643 4 VAN - MURADIYE 28/06/2012 08:39 38.7490 43.3507 4.2 VAN - MERKEZ 2
2. 07 HAZİRAN 2012 MARMARA DENİZİ DEPREMİ (Ml:5.1) 07 Haziran 2012 tarihinde 23.54 (TS) de Marmara Denizi içinde Marmara Ereğlisi ne yaklaşık 18 km. uzaklıkta bir deprem meydana gelmiştir. Depremin dış merkez koordinatları 40.86 K, 27.90 D olarak belirlenmiştir (Şekil 2.1). AFAD Başkanlığının Ulusal Deprem Gözlem İstasyonlarından alınan verilerle Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü ne ait deprem gözlem istasyonlarından alınan verilerin karşılaştırılması ve karşılıklı istişare sonucunda meydana gelen depremin büyüklüğü 5.1 olarak açıklanmıştır. Depremin hesaplanan şiddet değeri VI olarak verilmiştir. Şekil 2.1 07 Haziran 2012 Marmara Denizi Depremi (Ml:5.1) Depremlerin olduğu bölge Kuzey Anadolu Fay Sisteminin batı bölümünde Marmara Denizi içindeki kısmında Tekirdağ çukurluğu ile Orta çukur olarak adlandırılan bölümdür. Depremlerin meydana geldiği bölgede 542, 795, 1032, 1346, 1556, 1766 tarihlerinde de bölgeyi etkileyen depremler meydana gelmiştir (Yaltırak, 2002). Bölge aletsel dönemde de aktivitesini sürdürmüştür (Şekil 2.2). 3
Şekil 2.2 1900-2012 tarihleri arasında Marmara Denizi ve yakın çevresinde meydana gelen M 4.0 olan depremler Yapılan odak mekanizması çözümleri tablo 2.1 de verilmiştir. Tablo 2.1 07 Haziran 2012 Marmara Denizi Depremi odak mekanizması çözümü TARİH BÜYÜKLÜK YER DOĞRULTU1 KAYMA1 DALIM1 DOĞRULTU2 KAYMA2 DALIM2 07/06/2012 20:54 5.1 MARMARA DENIZI 351-36 71 95-157 56 İVME DEĞERLERİ Marmara Denizi Depremi (ML= 5.1), deprem dış merkezine 13-291 km uzaklıklardaki Ulusal Kuvvetli Yer Hareketi Gözlem ağına ait 46 farklı ivme-ölçer istasyonu tarafından kaydedilmiştir. Depreme ait pik ivme değerleri işlenmemiş ham veriler olup, Tablo 2.1 de verilmiştir. Ölçülen en büyük ivme değeri Doğu-Batı yönünde Marmara Ereğlisi istasyonu (55.6 cm/sn 2 ) tarafından kaydedilmiştir. 4
Tablo 2.2 07 Haziran 2012 Marmara Denizi depreminin ivme değerleri Sıra No İstasyon Enlem Boylam Cihaz İl İlçe KG 1 TEKIRDAG MARMARA EREGLISI 40.97 27.95 2 TEKİRDAĞ MERKEZ 40.98 27.55 3 TEKİRDAĞ MERKEZ 40.98 27.52 4 TEKİRDAĞ SARKOY 40.61 27.12 5 BALIKESİR BANDIRMA 40.33 28.00 6 BALIKESİR SAVASTEPE 39.38 27.65 7 İSTANBUL KUCUK CEKMECE 41.03 28.76 8 ÇANAKKALE BIGA 40.23 27.26 9 EDİRNE MERKEZ 41.67 26.59 10 KIRKLARELİ MERKEZ 41.74 27.22 11 KOCAELİ KORFEZ 40.78 29.73 12 KOCAELİ KARAMURSEL 40.68 29.59 13 KOCAELİ KANDIRA 41.07 30.15 14 KOCAELİ GEBZE 40.79 29.45 15 KOCAELİ MERKEZ_BASISKELE_YUVACIK KOYU_B 40.68 29.97 16 KOCAELİ MERKEZ_KARABAS_KBB_B 40.76 29.93 17 KOCAELİ GOLCUK 40.72 29.84 18 KOCAELİ BASISKELE 40.72 29.87 19 KOCAELİ DILOVASI 40.77 29.52 20 KOCAELİ HEREKE 40.73 29.61 21 KOCAELİ KARTEPE_ARSLANBEY 40.67 30.03 22 KOCAELİ KOSEKOY 40.75 30.03 23 KOCAELİ KARTEPE_TEPETARLA 40.72 30.08 24 KOCAELİ MERKEZ_ALIKAHYA 40.77 30.03 25 KOCAELİ KULLAR 40.72 29.97 26 KOCAELİ MERKEZ_BASISKELE_YUVACIK KOYU_G 40.67 29.97 27 KOCAELİ MERKEZ_KARABAS_KBB_C 40.76 29.93 28 İZMİR PINARBASI 38.42 27.26 29 İZMİR DIKILI 39.07 26.89 Ölçülen İvme Değerleri (gal) DB (gal) Düşey (gal) İstasyonun Deprem Merkez Üssüne Uzaklığı (km) GSR- 16 28.9 55.6 1.61 13 325 5TD 17.87 16.89 6.78 33 GSR- 16 19.01 26.25 3.85 35 409 5TD 7.63 6.73 5.83 72 225 5TD 2.83 4.08 2.16 60 321 5TD 1.45 1.15 0.49 166 5TD 5.72 5.59 2.34 74 283 5TD 3.76 3.85 1.56 89 304 5TD 3.62 5.53 1.31 142 5TD 1.44 1.99 1.14 113 5TD 0.35 0.46 0.27 154 300 5TD 0.56 0.36 0.33 143 300 5TD 0.16 0.19 0.13 190 380 5TD 0.53 0.36 0.35 130 701 5TD 0.1 0.12 0.07 175 757 5TD 0.34 0.37 0.32 171 305 5TD 0.48 0.42 0.25 164 352 5TD 0.43 0.61 0.15 166 5TD 0.52 0.51 0.23 136 5TD 0.52 0.51 0.38 144 5TD 0.29 0.31 0.12 180 5TD 0.28 0.27 0.12 179 5TD 0.84 0.69 0.3 184 5TD 0.44 0.41 0.18 179 5TD 0.44 0.38 0.24 175 5TD 0.39 0.49 0.36 175 289 5TD 1.09 0.96 0.39 171 5TD 0.14 0.15 0.08 277 5TD 1.51 1.68 0.86 217 193 İstasyonun Kayma Dalgası Hızı VS30 (m/sn) 5
30 İZMİR BORNOVA 38.45 27.22 31 İZMİR BAYRAKLI 38.48 27.16 32 İZMİR BALCOVA 38.41 27.04 33 İZMİR GUZELBAHCE 38.37 26.89 34 İZMİR KARSIYAKA 38.45 27.11 35 İZMİR MANAVKUYU 38.48 27.21 36 İZMİR YAMANLAR 38.50 27.11 37 İZMİR MAVISEHIR 38.47 27.08 38 İZMİR KONAK 38.43 27.14 39 İZMİR BOSTANLI 38.46 27.09 40 DÜZCE AYDINPINAR 40.77 31.11 41 DÜZCE BEYCILER 40.86 31.18 42 DÜZCE KONURALP 40.90 31.15 43 ESKİŞEHİR MERKEZ_EMIRCE KOYU 39.88 30.45 5TD 0.36 0.32 0.15 274 270 5TD 0.19 0.3 0.12 273 5TD 0.3 0.28 0.1 283 5TD 0.23 0.23 0.09 291 5TD 0.56 0.63 0.3 277 5TD 0.22 0.2 0.15 272 5TD 0.34 0.34 0.12 272 5TD 0.77 0.65 0.69 276 5TD 0.45 0.58 0.28 278 5TD 0.49 0.48 0.32 276 5TD 0.1 0.13 0.09 270 5TD 0.07 0.08 0.05 276 5TD 0.1 0.1 0.04 273 5TD 0.05 0.06 0.03 243 629 44 BURSA KURTUL 40.36 29.12 ETNA 1.22 1.03 0.42 117 274 45 BURSA ENGURUCUK 40.39 29.10 ETNA 1.45 1.46 0.71 114 370 46 BURSA MUDANYA 40.35 28.93 5TD 1.21 0.81 0.48 104 Şekil 2.3 07 Haziran 2012 tarihinde meydana gelen Marmara Denizi Depremini (ML= 5.1) kaydeden kuvvetli yer hareketi istasyonlarının dağılımı 6
İVME VE ŞİDDET HARİTALARI 07 Haziran 2011 tarihli Ml:5.1 Marmara Denizi Depremi nin tahmini ivme dağılım haritası Şekil 2.3 ve sismik şiddet dağılım haritası Şekil 2.4 de gösterilmiştir. Şekil 2.4 07 Haziran 2011 Marmara Denizi (Ml=5.1) Depremi nin En Büyük Yer İvmesi Dağılım Haritası (Fukushima and Tanaka 1992) 7
Şekil 2.5 07 Haziran 2011 Marmara Denizi (Ml=5.1) Depremi nin Sismik Şiddet Haritaları Arıoğlu vd. 2001 e göre hazırlanmış (İvme değerleri için Fukushima and Tanaka (1992) azalım ilişkisi kullanılmıştır) 3. 10 HAZİRAN 2012 FETHİYE AÇIKLARI DEPREMİ (Ml:6.0) 10 Haziran 2012 tarihinde saat 15.44 (TS) de Fethiye körfezinde Fethiye ilçesine 35 km. uzaklıkta 6.0 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir. Depremin dış merkez koordinatları 36.38 K, 28.85 D olarak belirlenmiştir. AFAD Başkanlığının Ulusal Deprem Gözlem İstasyonlarından alınan verilerle Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü ne ait deprem gözlem istasyonlarından alınan verilerin karşılaştırılması ve karşılıklı istişare sonucunda meydana gelen depremin büyüklüğü 6.0 olarak açıklanmıştır. Depremin meydana geldiği saatten itibaren geçen 5 saatlik zaman dilimi içerisinde büyüklükleri 1.7 ile 5.0 arasında değişen 86 adet deprem meydana gelmiştir (Şekil 3.1). 8
Şekil 3.1 10 Haziran 2012 Fethiye Açıkları Depremi ve artçılarının dağılımı Yapılan çalışmalar sonucunda depremin yaklaşık 7.0 km. derinliğinde sol yönlü doğrultu atımlı bir faya bağlı geliştiği, bu fayında Helenik Kıbrıs yayı olarak adlandırılan fay sistemi ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Helenik-Kıbrıs yayı Türkiye nin güney kıyısı yakınlarında, Girit adasının güneyinden geçerek kuzeydoğu yönünde Rodos adasının güneyinden Fethiye körfezine doğru uzanır. Helenik yayı Akdeniz deki tektonik aktivitenin en yoğun olduğu bölgedir (Şekil 3.2). 9
Şekil 3.2 Bölgedeki tektonik yapıları gösterir harita (Barka ve Reilinger, 1997) Fethiye, Türkiye'nin birinci derecede tehlikeli deprem bölgesinde yer alır. Geçmişte de Fethiye'de önemli depremler meydana gelmiştir. Deprem açısından oldukça aktif olan Muğla ili 1. derecede tehlikeli deprem bölgesindedir. Tarihsel dönemlerde de birçok yıkıcı depreme maruz kalan Muğla ve yakın çevresinde son yüzyılda 1926 M=7.4 Rodos, 1933M=6.5 Kos, 1941 M=5.8 Muğla, 1957 Fethiye Depremi M=6.8 ve M=7.1, 1959 M=5.7 Köyceğiz,1961 M= 6.3 Marmaris, 1969 M=5.4 Fethiye depremleri meydana gelmiştir (Şekil 3.3). 10
Şekil 3.3 1900-2012 tarihleri arasında Fethiye Körfezi ve çevresinde meydana gelen M 4.0 olan depremler 10-25 Haziran 2012 tarihlerinde bölgede meydana gelen depremlere ait odak mekanizması çözümleri Tablo 3.1 de verilmiştir. Tablo 3.1 10-25 Haziran 2012 tarihlerinde Fethiye Körfezi'nde meydana gelen depremlerin odak mekanizması çözümleri TARİH BÜYÜKLÜK YER DOĞRULTU1 KAYMA1 DALIM1 DOĞRULTU2 KAYMA2 DALIM2 25/06/2012 13:05 Ml 5.3 Fethiye Açıkları 230-32 70 332-157 61 14/06/2012 16:46 Ml 4.8 Fethiye Açıkları 267 87 43 91 93 47 13/06/2012 08:59 Ml 4.8 Fethiye Açıkları 125 121 48 264 61 51 12/06/2012 21:58 Ml 4.5 Fethiye Açıkları 138-162 44 35-48 78 11/06/2012 19:51 Ml 4.3 Fethiye Açıkları 300-117 44 156-66 52 11/06/2012 17:35 Ml 4.4 Fethiye Açıkları 225-6 73 317-163 84 11
TARİH BÜYÜKLÜK YER DOĞRULTU1 KAYMA1 DALIM1 DOĞRULTU2 KAYMA2 DALIM2 11/06/2012 14:00 Ml 4 Fethiye Açıkları 295-171 62 201-28 82 11/06/2012 02:06 Ml 4.4 Fethiye Açıkları 220-5 81 311-171 85 10/06/2012 18:28 Ml 4.5 Fethiye Açıkları 163 174 79 254 11 84 10/06/2012 12:49 Ml 5 Fethiye Açıkları 133 101 51 295 76 40 10/06/2012 12:44 Ml 6 Fethiye Açıkları 10 14 81 278 171 76 İVME DEĞERLERİ Fethiye Açıkları Depremi (ML= 6.0), deprem dış merkezine 33-401 km uzaklıklardaki Ulusal Kuvvetli Yer Hareketi Gözlem ağına ait 47 farklı ivme-ölçer istasyonu tarafından kaydedilmiştir. Depreme ait pik ivme değerleri işlenmemiş ham veriler olup, alttaki tabloda verilmiştir. Ölçülen en büyük ivme değeri Doğu-Batı yönünde Fethiye istasyonu (230.06 cm/sn 2 ) tarafından kaydedilmiştir. Ayrıca, Fethiye kaydının Doğu-Batı bileşeni için hız değeri (düzeltilmiş) 26.3 cm/sn olarak hesaplanmıştır. Fethiye kaydının etkin süresi (Toplam enerjinin %5 i ile %95 inin kaydedildiği noktalar arasında geçen süre) Doğu-Batı doğrultusu için 11.0 sn olarak hesaplanmıştır. Bu süre, yapıların hasar başlangıcı olarak kabul edilen 50 cm/sn 2 üzerindeki ivme değerlerini de ifade etmekte olup, bu süre içinde yapılar önemli tekrarlı yüklere maruz kalmıştır. 12
Tablo 3.2 10 Haziran 2012 Fethiye Açıkları Depremi nin ivme değerleri Sıra No İl İstasyon İlçe Enlem Boylam Cihaz Ölçülen İvme Değerleri (gal) KG (gal) DB (gal) Düşey (gal) İstasyonun Deprem Merkez Üssüne Uzaklığı (km) İstasyonun Kayma Dalgası Hızı Vs30 (m/sn) 1 MUĞLA FETHİYE 36.63 29.12 3 136.2 230.06 66.11 33 248 2 ANTALYA KAŞ 36.20 29.65 25 27.22 30.08 14.63 69 3 ANTALYA KUMLUCA 36.34 30.29 22 50.05 24.63 17.14 123 4 ANTALYA KORKUTELİ 37.00 30.35 1303 8.58 8.99 3.55 145 5 ANTALYA LARA 36.88 30.72 47 4.02 4.72 2.59 170 6 ANTALYA MANAVGAT 36.79 31.43 4 2.09 2.41 1.29 229 7 ANTALYA SERİK 36.92 31.09 35 4.27 4.12 2.73 202 8 ANTALYA MERKEZ 36.89 30.67 42 4.8 5.16 4.06 166 9 AFYON DİNAR 38.06 30.15 862 4.42 4.68 1.93 215 198 10 BURDUR MERKEZ 37.70 30.22 874 2.8 2.57 1.97 186 294 11 DENİZLİ MERKEZ 37.81 29.11 332 8.93 10.6 7.91 160 356 12 AYDIN MERKEZ 37.85 27.80 65 9.17 6.15 3.22 190 271 13 MUĞLA BODRUM 37.03 27.44 25 4.81 5.97 4.03 149 747 14 DENİZLİ BABADAG 37.81 28.86 689 20.96 22.28 12.7 158 15 DENİZLİ MERKEZ_KINIKLI 37.74 29.10 482 7.71 9.51 6.53 151 16 MUĞLA MERKEZ 37.21 28.36 638 23.57 23.48 13.13 105 468 17 BURDUR TEFENNI 37.32 29.78 1153 6.61 9.95 11.99 129 367 18 MUĞLA KOYCEGIZ 36.97 28.69 17 29.72 23.93 13.3 68 372 19 MUĞLA MARMARİS 36.84 28.24 19 18.93 19.22 11.13 78 393 20 MANİSA GORDES 38.94 28.28 670 1.17 1.12 0.57 289 629 21 MANİSA SALİHLİ 38.48 28.12 111 2.98 3.19 1.66 243 273 22 İZMİR DIKILI 39.07 26.89 3 2.18 1.65 0.63 346 193 23 İZMİR GÜZELYALI 38.39 27.08 26 0.92 1.1 0.49 275 771 24 İZMİR BALCOVA 38.41 27.04 3 1.78 1.77 1 278 25 İZMİR PINARBASI 38.42 27.26 76 1.03 1.14 0.62 269 26 İZMİR BUCA 38.40 27.15 79 1.83 1.57 0.8 272 27 İZMİR MERKEZ 38.46 27.17 2 3.69 3.56 1.62 276 28 İZMİR BAYRAKLI 38.48 27.16 197 0.94 0.84 0.5 278 29 İZMİR BOSTANLI 38.46 27.09 4 2.49 1.83 0.91 280 30 İZMİR GUZELBAHCE 38.37 26.89 17 1.82 2.14 1 283 31 İZMİR KAYNAKLAR 38.38 27.19 136 1.85 1.39 0.93 267 32 İZMİR KONAK 38.43 27.14 7 3.45 4.03 1.67 275 33 İZMİR KARSIYAKA 38.45 27.11 10 3.16 3.28 1.27 278 34 İZMİR MANAVKUYU 38.48 27.21 184 1.13 0.83 0.76 276 35 İZMİR MAVISEHIR 38.47 27.08 1 5.32 3.34 1.52 281 36 İZMİR ÇAMDİBİ 38.44 27.20 68 2.59 3.29 1.09 273 37 İZMİR URLA 38.33 26.77 76 2.4 2.35 0.99 286 38 İZMİR YAMANLAR 38.50 27.11 64 0.83 0.86 0.63 283 39 İZMİR YESILYURT 38.37 27.11 106 1.04 1.14 0.56 271 40 İZMİR BORNOVA 38.45 27.22 35 2.86 2.29 1.46 273 270 13
41 DENİZLİ SARAYKÖY 37.93 28.92 157 12.97 11.67 4.64 172 232 42 AYDIN KUYUCAK 37.91 28.47 93 11.27 9.75 5.81 174 301 43 AYDIN SULTANHİSAR 37.88 28.15 74 7.15 7.05 4.81 180 354 Şekil 3.4 10 Haziran 2012 tarihinde meydana gelen Fethiye Açıkları Depremini (ML= 6.0) kaydeden ulusal kuvvetli yer hareketi kayıt istasyonlarının dağılımı İVME VE ŞİDDET HARİTALARI 10 Haziran 2012 Ml:6.0 Fethiye Açıkları Depremi nin tahmini ivme dağılım haritası Şekil 3.5 ve sismik şiddet dağılım haritası Şekil 3.6 da gösterilmiştir. Fethiye körfezinde meydana gelen 6.0 büyüklüğündeki depremin tahmini ivme ve şiddet haritasına bakıldığında bu depremin VIII şiddetinde olduğu belirlenmiştir. Bu şiddet değerini Fethiye ilçe merkezindeki AFAD Ulusal Kuvvetli Yer Hareketi kayıt şebekesinden alınan Doğu-Batı yönündeki 230 gal lik ivme değeri de doğrulamaktadır. 14
Şekil 3.5 10 Haziran 2011 Fethiye Açıkları (Ml=5.1) Depremi nin En Büyük Yer İvmesi Dağılım Haritası (Fukushima and Tanaka 1992) Şekil 3.6 10 Haziran 2012 Fethiye Açıkları (Ml=6.0) Depremi nin Sismik Şiddet Haritaları Arıoğlu vd. 2001 e göre hazırlanmış (İvme değerleri için Fukushima and Tanaka (1992) azalım ilişkisi kullanılmıştır) 15
4. 14 HAZİRAN 2012 ŞIRNAK-SİLOPİ DEPREMİ (Ml: 5.5) 14 Haziran 2012 günü, saat 08:52 de Şırnak-Silopi merkezli bir deprem meydana gelmiştir. AFAD Başkanlığının Ulusal Deprem Gözlem İstasyonlarından alınan verilerle Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü ne ait deprem gözlem istasyonlarından alınan verilerin karşılaştırılması ve karşılıklı istişare sonucunda meydana gelen depremin büyüklüğü Ml=5.5 olarak hesaplanmıştır. Bu depremden iki dakika önce aynı lokasyonda 4.0 büyüklüğünde bir deprem daha meydana gelmiştir. Ml:5.5 büyüklüğündeki depremin ardından aynı gün içerisinde büyüklükleri 2.3-4.1 arasında değişen 28 deprem meydana gelmiştir (Şekil 4.1). Şekil 4.1 14 Haziran 2012 Ml:5.5 Şırnak-Silopi Depremi ve artçı dağılımı 16
Şekil 4.2 1900-2012 yılları arasında Şırnak ili ve yakın çevresinde meydana gelen M 4.0 olan depremler Şırnak ili 2. derecede tehlikeli deprem bölgesindedir. Bölgedeki en belirgin tektonik yapının Güneydoğu Anadolu Bindirmesi yine bindirme karakterli Cizre fayı olmasına karşın tarihsel ve aletsel dönemde hasar yapıcı deprem kayıt edilmemiştir. Yapılan odak mekanizması çözümü az doğrultu atım bileşeni olan ters faylanmaya işaret etmekte ve bölgenin genel tektonik yapısıyla uyumlu sonuç vermektedir (Tablo 4.1). Tablo 4.1 14-15 Haziran 2012 tarihlerinde Şırnak'ta meydana gelen depremlerin odak mekanizması çözümleri TARİH BÜYÜKLÜK YER DOĞRULTU1 KAYMA1 DALIM1 DOĞRULTU2 KAYMA2 DALIM2 15/06/2012 23:48 Ml 4.2 Şırnak-Silopi 118-168 80 26-10 78 14/06/2012 05:52 Ml 5.5 Şırnak-Silopi 329 79 44 165 101 47 14/06/2012 05:50 Ml 4 Şırnak-Silopi 139 95 56 310 82 34 17
İVME DEĞERLERİ Şırnak-Silopi (ML= 5.5), deprem dış merkezine 40-169 km uzaklıklardaki Ulusal Kuvvetli Yer Hareketi Gözlem ağına ait 5 farklı ivme-ölçer istasyonu tarafından kaydedilmiştir (Tablo 4.2). Depreme ait pik ivme değerleri işlenmemiş ham veriler olup, alttaki tabloda verilmiştir. Ölçülen en büyük ivme değeri Doğu-Batı yönünde Şırnak istasyonu (73 cm/sn 2 ) tarafından kaydedilmiştir. Ayrıca, Şırnak kaydının Doğu-Batı bileşeni için hız değeri (düzeltilmiş) 3.94 cm/sn olarak hesaplanmıştır. Tablo 4.2 14 Haziran 2011 Şırnak - Silopi depreminin ivme değerleri Sıra No İstasyon Enlem Boylam Cihaz İl İlçe KG Ölçülen İvme Değerleri (gal) DB (gal) Düşey (gal) 1 ŞIRNAK MERKEZ 37.52 42.45 1341 43.76 72.99 23.33 40 2 MARDİN MIDYAT 37.42 41.36 933 2.62 2.29 2.28 100 3 HAKKARİ YUKSEKOVA 37.58 44.29 1884 2.77 2.64 1.01 169 İstasyonun Deprem Merkez Üssüne Uzaklığı (km) 4 BATMAN Merkez 37.87 41.15 597 3.54 3.19 1.83 139 450 5 HAKKARİ MERKEZ 37.57 43.79 1732 2.9 3.71 2.52 127 İstasyonun Kayma Dalgası Hızı VS30 (m/sn) Şekil 4.3 14 Haziran 2012 tarihinde meydana gelen Şırnak-Silopi Depremini (ML=5.5) kaydeden ulusal kuvvetli yer hareketi kayıt istasyonlarının dağılımı 18
5. 2012 HAZİRAN AYINDA DÜNYA DA ÖNE ÇIKAN DEPREM ETKİNLİKLERİ 2012 Haziran ayı içerisinde Dünya da büyüklüğü 5 ve üzeri olan toplam 120 deprem meydana gelmiştir (Şekil 5.1). Bu depremlerden büyüklükleri 6 ve üzeri olanlar Tablo 5.1 de verilmiştir. Şekil 5.1 2012 Haziran ayında Dünya'da meydana gelen M 5.0 olan depremlerin dağılımı Tablo 5.1 2012 Haziran ayında Dünya da meydana gelen M 6.0 olan depremler (EMSC) Tarih Saat Enlem Boylam Derinlik Büyüklük Yer 29/06/2012 21:07:31 43.49 84.77 2 Mw 6.3 NORTHERN XINJIANG, CHINA 24/06/2012 03:15:01 57.62 163.22 10 Mw 6.1 NEAR EAST COAST OF KAMCHATKA 23/06/2012 04:34:53 2.98 97.9 93 Mw 6.1 NORTHERN SUMATRA, INDONESIA 19/06/2012 15:56:31 53.35 171.63 10 Mw 6 NEAR ISLANDS, ALEUTIAN ISLANDS 17/06/2012 20:32:23 38.97 141.83 60 Mw 6.4 NEAR EAST COAST OF HONSHU, JAPAN 07/06/2012 16:03:20-15.88-72.55 114 Mw 6.1 SOUTHERN PERU 05/06/2012 19:31:33 35.08 141.2 10 Mw 6.1 NEAR EAST COAST OF HONSHU, JAPAN 04/06/2012 03:15:24 5.59-82.58 2 Mw 6.2 SOUTH OF PANAMA 04/06/2012 00:45:15 5.36-82.7 1 Mw 6.2 SOUTH OF PANAMA 02/06/2012 07:52:53-22.02-63.55 513 Mw 6 SALTA, ARGENTINA 19
KAYNAKLAR Arıoğlu E., Arıoğlu B. M., Girgin C. (2001). Doğu Marmara Depreminin Yer İvme Değerleri Açısından Değerlendirilmesi, Beton Prefabrikasyon, 57-58, 5-15. Barka A., Reilinger R., 1997. Active Tectonics of the Eastern Mediterranean Region: Deduced from GPS, Neotectonic and Seismicity Data, Ann. Geofis., sayı: XL, sayfa: 587. Earthquake Research Department (ERD). http://www.deprem.gov.tr/ European-Mediterranean Seismological Centre. http://www.emsc-csem.org Şaroğlu, F., Emre, Ö. ve Boray, A. 1987. Türkiye nin diri fayları ve depremselliği. MTA, Rapor No: 8174 Fukushima, Y. and Tanaka, T., 1992, The revision of A New Attenuation Relation for Peak Horizontal Acceleration of Strong Earthquake Ground Motion in Japan, Abstracts The Seismological Society of Japan, 1992, Fall Meeting, B18 (in Japanese). TC. Başbakanlık AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı (DDA). http://www.deprem.gov.tr/ YALTIRAK,C., "Tectonic evolution of the Marmara Sea and its surroundings", Marine Geology, Vol. 190, No. 1-2, 2002, s. 493-529, ISSN: 0025-3227, Elsevier B.V. http://emsc-csem.org/ Tarihsel depremlerin kaynakları; Kod Kaynak 1 Shebalin,N.V., Karnik,V.,Hardzievski,D.(1974) Catalogue of Earthquakes UNESCO,Skopje,Yugoslavia 10 11 12 13 Maravelakis,M.J.(1941)Beitrage zur Kentnis der Erdbebengeschicte von Griechenland und den Nachbarlandernauf Grund der Erinnerungen.Veröffentlichungen der Reichsanstalt für Erdbebenforschung in jena Pınar,N.,Lahn,E.(1952)Türkiye Depremleri İzahlı Kataloğu.T.C.Bayındırlık Bak.Yapı ve İmar İş.Reis.Y.Seri 6,Sayı 36 İncicyan,P.G.(1976)Onsekizinci Asırda İstanbul.İst.Fetih Cemiyeti Ens.Yayın No.43,Baha Matbaası,İstanbul Arıncı,R.(1945)Arzda ve Yurdumuzda Zelzele Bölgeleri.Çorumlu Mecmuası,Çorum Halkevi Yayını,Yıl 4,Sayı 29,Çorum 14 Yücel.E.(1971)İstanbul Depremleri Hayat Tarih Mecmuası,Sayı 6,Temmuz 1971,Cilt 2,S.58-63 15 Muralt Cronologie Byzantine.Prof.Dr.H.Soysal Arşivi,İstanbul 16 Andreasyan,H.(1970)Ermeni Kaynaklarından Derlenmiş Deprem Listesi.Yayımlanmamış, Prof.Dr.H.Soysal 20
Arşivi,İstanbul. 17 Naima Tarihi Cilt 4,S.17-289,Cilt5, S.145-267 18 Akyol,İ.H.(1938)Erzincan Zelzelesi ve Son Feyezanlar.Ülkü Halkevleri Dergisi,Cilt 11,Sayı64,Haziran 1938 19 2 20 21 Ambraseys,N.N.(1975) Studies in Historical Seismicity and Tectonics.Geodynamics Today,Chap.2,The Royal Soc.,London. Calvi,V.S.(1941)Erdbebenkatalog der Turkei und Einiger Benaehbarter Gebiete.Yayımlanmamış,Rapor No.276,MTA Enstitüsü,1941,Ankara Öcal,N.(1968) Türkiyenin Sismisitesi ve Zelzele Coğrafyası, 1850-1960 Yılları İçin Zelzele Katoloğu Kandilli Rasathanesi Yayınları No:8, İstanbul Andreasyan, H. (1973) xıv VE xv. Yüzyil Türk Tarihine ait Ufak Kronolojıler, Kolofanlar. İst. Üni. Ede. Fak. Tarih Ens. Dergisi, Sayı 3, İstanbul 22 Topkapı Sarayı Kütüphanesi Revan Kitapları No:1101, Varak 105/b, 72/b, İstanbul 23 24 Cezar, M. (1963) Türk Sanat Tarihi Araştırmaları ve İncelemeleri I. Güzel Sanatlar Akademisi, Türk Sanatı Tarihi Enstitü Yayınları No:1, S:327-414 Kömürcüyan,E:Ç: (19529 XVII. Asırda İstanbul Tarihi İstanbul Üni. Edebiyat Fak. Yayınları, No:506, İstanbul 25 Coşar, Ö.S. (1979) Fransanın İzmir Dosyası 19 Aralık 1979 tarihli Yeni Asır Gazetesi, İzmir 26 H. Saadettin Tarihi Cilt II El Yazması, İstanbul Üni. Kütüphanesi, İstanbul 27 Reşit Tarihi Cilt II s.122-213 El Yazması, İstanbul Üni. Kütüphanesi, İstanbul 28 İstanbul İl Yıllığı (1973) S. 6-230, İstanbul Üni. Kütüphanesi, İstanbul 29 İstanbul İl Yıllığı (1973) S. 167-270, İstanbul Üni. Kütüphanesi, İstanbul 3 Ambraseys,N.N.(1965)The Seismic History of Cyprus.Revue de I'Union Inter.de Secours No.3,35-48,Geneva 30 Mambury,E(1925)İstanbul Rehber-i Seyyahin.Tercüman Gazetesi Arşivi,İstanbul. 31 Zincirkıran,N.ve diğerleri(1968)hürriyet Cep Ansiklopedisi.Hürriyet Gazetesi Yayınları,İstanbul. 32 Şemdanı Zade(1976)Fındıklı Süleyman Efendi Tarihiİst.Üni.Ede.Fak.Yayını No.2088,Cilt1,S.176 33 34 Verrolot,M.P.(1856)Compt-rondu.Tableau des tremblements de terre qui ont eulieu dans I'Empire Ottoman en 1855.Ac de Sei.Paris,Tome 42,p.93-293 Gökmenzade Hacı Çelebi(Sayyid Hüseyin Rıfat)İşaretnuma(El Yazması),Cebeci Semt Kütüph.No.1314,Ankara 21
35 Slaars M.B.F.(1932),Çev.Arapzade Cevdet İzmir Hakkında Tetkikat.İzmir ve Havalisi Asarı Atika Muhipleri Yayını,Sayı6,Marifet Matbaası,İzmir. 36 Deprem Dosyası Cumhuriyet Gazetesi Arşivi, İstanbul. 37 İslam Ansiklopedisi(1966)No.53B,İstanbul Maddesi,S.1214-1239 38 39 4 Swiss Reinsurance Company(1978)Atlas on Seismicity and Volcanism.Swiss Reinsurance Company,October 1977,Switzerland. Ambraseys,N.N.,Zatobek,A.,Taşdemiroğlu,M.,Aytun,A.(1968)The Mudurnu Valley Eathquake of 22 July 1967.Serial No.622/BMS. RD/AVS,Paris,June 1968,UNESCO. Plassard-Kogoş(1968)Catalogue des Seismes Re cents a Liban.Ann.Memoires de I'Observ.de Xsara.TomeIV,Cahier 1 40 Karnik,V.(1971) Seismicity of the Eurpean Area 2.D.Rediel Publishing Company /Dortrecht,Holland 5 6 Kondorskaya,N.V.,Shebalin,N.V.(1977)New Catalogue of strong Earthquakes on the Territory of USSR from theancientest times to 1975.Moscow Collection Academique Tome VI de la Partie Etrangere et Premier Tome de la Physique Experimantale Separee. 7 Broghton,T:R:S:(1938) An Economic survey of Ancient Roma.Vol.IV,The Johns Hopkins Press,Baltimore 8 9 Ergin,K.,Güçlü,U.,Uz,Z.(1967)Türkiye ve civarının Deprem Katoloğu.İ:T:Ü: Maden Fak.Arz Fiziği Ens.Yayın No.24,İstanbul Francis,I.(1947)Bizans Kaynaklarına göre Orta Şark'ta Vukubulan Zelzeleler İ.Ü.Ed.Fak.Coğ.Bl.Doktora Tezi İ.Ü.Kitaplığı No.1420 A1 Kaynak sayısı üç'den fazla bilgi ve belge düzeyi yüksek A2 Kaynak sayısı üç'den az bilgi ve belge düzeyi yüksek A3 Kaynak sayısı üç'den fazla bilgi ve belgeleri geliştirilmeye gereksinim gösteriyor. B1 Kaynak sayısı üç veya daha az,bilgi ve belge düzeyi orta B2 Kaynak sayısı üç veya daha az,bilgi ve belgeleri geliştirilmeye gereksinim gösteriyor düzeyi orta B3 Kaynak sayısı üç veya daha az,bilgi ve belgeleri yetersiz. C1 Kaynak sayısı yetersiz. C2 Bilgi ve belgeleri yetersiz. C3 Hem kaynak sayısı,hemde bilgi ve belgeleri yetersiz. 22
23