Mehmet AYDEMĠR Kimya Mühendisi Tehlikeli Madde Güvenlik DanıĢmanı
-ADR VE ADR BELGESĠ NEDĠR? ADR ( Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması ) tehlikeli maddelerin, insan sağlığına ve çevreye zarar vermeden, güvenli ve düzenli şekilde kamuya açık karayolu ile taşınmasını sağlayan bir yönergedir, Bu yönerge, taşıma faaliyetinde yer alan gönderenlerin, alıcıların, dolduranların, yükleyenlerin, boģaltanların, ambalajlayanların, taģımacıların ve tehlikeli madde taşıyan her türlü aracın operatör ve sürücülerinin sorumluluk, yükümlülük ve çalışma koşullarını da belirler. Bu yönetmelik kapsamında alınan belgelere ve sertifikalara ADR belgesi denir. ADR paralelinde hazırlanan Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla TaĢınması Hakkında Yönetmelik, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca 24.10.2013 tarihinde yürürlüğe sokuldu. -TEHLĠKELĠ MADDELERĠN KARAYOLUYLA TAġINMASI HAKKINDA YÖNETMELĠK Amaç ve Kapsamı nelerdir? Amaç YÖNETMELĠK MADDE 1 Tehlikeli maddelerin; insan sağlığı ve diğer canlı varlıklar ile çevreye zarar vermeden güvenli ve düzenli bir şekilde kamuya açık karayoluyla taşınmasını sağlamak; bu faaliyetlerde yer alan gönderenlerin, alıcıların, dolduranların, yükleyenlerin, boşaltanların, paketleyenlerin, taşımacıların ve tehlikeli maddeleri taşıyan her türlü taşıt sürücüleri veya operatörlerinin hak, sorumluluk, yükümlülük ve çalışma koşullarına ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Kapsam YÖNETMELĠK MADDE 2 a) Karayolu ile yapılan tehlikeli madde taşımacılığını, tehlikeli maddeleri gönderenleri ve bu maddelerin alıcılarını, tehlikeli maddeleri dolduran, yükleyen, boşaltan ve paketleyenleri, maksada uygun teknik özelliklere sahip her türlü taşıt ile taşıma yapan taşımacıları, tehlikeli madde yüklü her türlü taşıtı kullanan sürücü ve operatörleri, işletmecileri ve bu faaliyetlerde kullanılan her türlü taşıt, araç, gereç, paket ve benzerlerini, b) Türkiye sınırları içerisindeki karayolları üzerinde yabancı plakalı taşıtlarla yapılan uluslararası taşımaları, c) 11/6/2009 tarihli ve 27255 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında yetki belgesi alma zorunluluğundan muaf olan ve kendi iştigal
konusu ile ilgili öz mal taşıtlarıyla tehlikeli madde taşımacılığı yapan veya yapacak kamu kurum ve kuruluşlarını, ç) Türk Silahlı Kuvvetler (Jandarma Genel Komutanlığı dahil) adına yapılan, ancak silahlı kuvvetlerin doğrudan sorumluluğu veya danışmanlığı altında olmayan, ticari yükleniciler tarafından yapılan tehlikeli mal taşımacılığını, kapsar. -YÖNETMELĠĞĠN GETĠRDĠĞĠ ZORUNLULUKLAR Bu yönetmelik kapsamında tehlikeli madde gönderenlere, alıcılara, dolduranlara, yükleyenlere, boģaltanlara, ambalajlayanlara, taģımacılara aşağıdaki sorumluluklar ve yükümlülükler getirmiştir. 1- Tehlikeli madde güvenlik danışmanı (TMGD) 2- Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB) 3- ADR Uygunluk Belgesi/Taşıt Uygunluk Belgesi: 4- Tehlikeli mal taşımacılığı sürücü eğitim sertifikası alma zorunluluğu 5- Tehlikeli madde taşıyan araçlarda bulundurulması zorunlu belgeler -Bu zorunluklar hangi iģletmeleri kapsar a) Bir takvim yılı içerisinde net elli ton ve üstü miktarda işlem yapan; dolduran, paketleyen, yükleyen, gönderen, alıcı, boģaltan ve tank konteyner/taģınabilir tank iģletmesi olarak bu faaliyetlerden birini veya birden fazlasıyla iştigal eden işletmeleri b) Miktarına bakılmaksızın ADR (Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) Bölüm 1.1.3.6.3 te yer alan tablodaki taģıma kategorisi sıfır olan tehlikeli maddelerle iģtigal eden ve tehlikeli madde taģımacılığı sürecinde yer alan, gönderen, paketleyen, yükleyen ve dolduran olarak faaliyette bulunan işletmeleri c) Sınıf 1, Sınıf 6 ve Sınıf 7 kapsamındaki tehlikeli maddelerle iştigal eden işletmeler, herhangi bir işlem miktarına bağlı olmaksızın faaliyet belgesi (TMFB) alma zorunluluğu bulunmakta ancak, TMGD istihdam etme veya TMGD den hizmet alma zorunluluğu, net elli ton ve üstü miktarlarda bir takvim yılı içinde işlem yapma durumuna bağlıdır. Bu hizmeti alma zorunluluğu ilgili yönetmelik gereği 30 Haziran 2015 itibariyle başlamıştır. -(TMGD) TEHLĠKELĠ MADDE GÜVENLĠK DANIġMANLIĞI HĠZMETĠ NASIL SUNULMAKTADIR? *Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı hizmeti alan firmanın ihtiyacına göre tam ve yarı zamanlı olmak üzere iki hizmet türü olarak sunulmaktadır. Firma ve hizmeti sunacak Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı E-devlet portalında T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı işlem başlığında karşılıklı anlaşma sağladığında Danışmanlık hizmet süreci başlamaktadır. *Firmalara bu hizmeti sağlayacak Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlarının Uluslararası ADR Mevzuatına ve bu kapsamda düzenlenmiş olan İç Mevzuata hâkim olmaları çok önemlidir. Aksi halde hizmet sunulan Firmalar ilgili Bakanlıkça yapılan Saha ve Yol Kenarı Denetim faaliyetlerinde ciddi cezalar ile karşı karşıya kalabilmektedirler. Bu sebepten Firmaların Danışmanlık hizmetlerini alamadan önce ADR Sistem Kurulumlarını yaptırmaları önem arz etmektedir.
- ADR SĠSTEM KURULUMU NEDĠR? ADR Sistem Kurulumu Firmaların Uluslararası ADR Mevzuatı gereği yükümlülüklerinin ve eksikliklerinin uzmanlarca raporlanıp Firmaya sunulmasıdır. ADR Sistem Kurulumu yapılması Firmanın Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı hizmetinin alınma sürecini kolaylaştırarak ilgili Bakanlığın denetimlerinde karşılaşılacak olan eksikliklerin daha önceden tespitini sağlayarak önlem alma imkânı sağlamaktadır. -TEHLĠKELĠ MADDE FAALĠYET BELGESĠ TMFB belgelendirme işlemleri, işletmecilerin faaliyet konularına göre en az bir veya daha fazla faaliyet alanı için Bakanlığın Bölge Müdürlüklerince yürütülmektedir. Kanun kapsamına giren tüm işletmeler tehlikeli Madde Faaliyet belgesi almak zorundadır. Bakanlık tarafından yapılan incelemelerde bazı işletmecilerin alıcı adı altında tek bir faaliyet için TMFB aldığı anlaşılmış olup, bu işletmecilerin Yönetmelik kapsamında yer alan doldurma, ambalajlama, yükleme ve boşaltma gibi diğer faaliyetlerden en az birini ve daha fazlasını icra ettikleri tespit edilmiştir. Bu tip sorunlar ile karşılaşmamak için Faaliyet belgesi müracaatlarınızı ehil kişilere yaptırmanız gereklidir. -TEHLĠKELĠ MADDE ĠLE ĠLGĠLĠ CEZALARI Tehlikeli madde güvenlik danıģmanı (TMGD) istihdam etmeme cezası İlgili Kanun: Madde 28-4 (ğ) Cezası: 1.144 TL Ceza Kime Verilir: Firma Tehlikeli madde güvenlik danıģmanı Yönetmelik kapsamındaki faaliyetleri gerçekleştiren işletmelerin, ADR Bölüm 1.8.3 te yer alan hükümlere göre tehlikeli madde güvenlik danışmanı istihdam etmesi veya tehlikeli madde güvenlik danışmanından hizmet alması zorunludur. Tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi, sınavı, yetkilendirilmesi, görev, yetki ve sorumlulukları ile ilgili hususlar Bakanlıkça belirlenir. Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi alma zorunluluğu (TMFB) İlgili Kanun: Madde 28-4 (c) Cezası: 1.101 TL Ceza Kime Verilir: Gerçek veya Tüzel Kişi ADR ye göre tehlikeli maddelerin karayoluyla taşımacılığı alanında faaliyet gösteren; dolduran, paketleyen, yükleyen, gönderen, alıcı, boģaltan ve tankkonteyner/taģınabilir tank iģletmecileri, bu faaliyet alanlarından biri veya birden fazlası için Bakanlığa başvurarak (TMFB) Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi almaları zorunludur. Faaliyet Belgesinin düzenlenmesine ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir. Tehlikeli yük taģımasında izin ve belge zorunluluğu Ceza Fiili Adı: Söz konusu ihlal giderilinceye kadar taşıt güvenli bir alana park ettirilir ve taşımanın devamına izin verilmez. Cezası: 550 TL Ceza Kime Verilir: Taşımacı
YÖNETMELĠK MADDE 9 Tehlikeli madde taģıyan araçlarda aģağıdaki belgelerin bulundurulması zorunludur: a) ADR Bölüm 5.4.1 de belirtildiği şekilde düzenlenen taşıma evrakı, b) ADR Bölüm 8.2.2.8 de belirtildiği şekilde Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5), c) Araçta görevli her personel için resimli kimlik belgesi (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya pasaport), ç) ADR Bölüm 5.4.3 te belirtildiği şekilde, taşımacı tarafından sürücüye verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat, d) Birden fazla modla taşınan tehlikeli yükler için ADR Bölüm 5.4.5 teki Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu, e) Taşıtlar için geçerli ADR uygunluk belgesi, f) ADR de tanımlanan Sınıf 1, Sınıf 6 ve Sınıf 7 tehlikeli yüklerin taşınmasında, bu Yönetmelik kapsamında belirlenen ilgili/yetkili mercilerden alınmış taşıma izin belgesinin fotokopisi, g) Tehlikeli madde taşımacılığı yapan taşıtlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi. SRC5/ADR Sertifikalı sürücü istihdam etme zorunluluğu İlgili Kanun: Madde 28-2 Cezası: 571 TL Ceza Kime Verilir: Taşımacı Sertifikalı ambalaj kullanmama cezası İlgili Kanun: Madde 28-4 (a) Cezası: 1.101 TL Ceza Kime Verilir: Gönderici Etiket, iģaret ve turuncu plakaları kullanmama cezası İlgili Kanun: Madde 28-4 (b) Cezası: 1.101 TL Ceza Kime Verilir: Gönderici- Taşımacı-Sürücü Araçta taģıma evrakı bulundurmama cezası İlgili Kanun: Madde 28-4 (ç) Cezası: 550 TL Ceza Kime Verilir: Gönderici Araçta yazılı talimat bulundurmama cezası ( Gönderene, TaĢımacıya, Sürücüye) İlgili Kanun: Madde 28-4 (d) Cezası: 275 TL Ceza Kime Verilir: Gönderici Taşımacı - Sürücü ADR Bölüm 5.4.3 te belirtildiği şekilde, taşıyıcı tarafından sürücüye verilmek üzere hazırlanan ve taşıma esnasında oluşabilecek bir kaza durumunda alınacak tedbirler ile taşınan maddelerle ilgili özelliklerin yazılı olduğu belgeyi, Araçta ADR Uygunluk Belgesi bulundurmama cezası İlgili Kanun: Madde 28-4 (e) Cezası: 1.101 TL Ceza Kime Verilir: Taşımacı ADR Bölüm 9.1.3 te belirlenen ve taşıtın tescil edildiği ülkenin yetkili otoritesi veya yetkili otorite tarafından yetkilendirilen kuruluş tarafından verilen belgeyi,
Araçta taģıma izin belgesinin fotokopisini bulundurmama cezası İlgili Kanun: Madde 28-4 (f) Cezası: 55 TL Ceza Kime Verilir: Sürücü ADR de tanımlanan Sınıf 1, Sınıf 6 ve Sınıf 7 tehlikeli yüklerin taşınmasında, bu Yönetmelik kapsamında belirlenen ilgili/yetkili mercilerden alınmış taşıma izin belgesinin fotokopisi, Gönderenin yükümlülükleri İlgili Kanun: Madde 30-1 (a) Cezası: 3 uyarma Ceza Kime Verilir: Gönderici Paketleyenin yükümlülükleri İlgili Kanun: Madde 30-1 (b) Cezası: 3 uyarma Ceza Kime Verilir: Paketleyen Yükleyenin yükümlülükleri İlgili Kanun: Madde 30-1 (c) Cezası: 3 uyarma Ceza Kime Verilir: Yükleyen Dolduranın yükümlülükleri İlgili Kanun: Madde 30-1 (ç) Cezası: 3 uyarma Ceza Kime Verilir: Dolduran TaĢımacının yükümlülükleri İlgili Kanun: Madde 30-1 (d) Cezası: 3 uyarma Ceza Kime Verilir: Taşımacı Sürücü ve diğer görevlilerin uyması gereken kurallar İlgili Kanun: Madde 30-1 (e) Cezası: 2 uyarma Ceza Kime Verilir: Sürücü Alıcının yükümlülükleri İlgili Kanun: Madde 30-1 (f) Cezası: 3 uyarma Ceza Kime Verilir: Alıcı BoĢaltanın yükümlülükleri İlgili Kanun: Madde 30-1 (g) Cezası: 3 uyarma Ceza Kime Verilir: Boşaltan Tank-konteyner/taĢınabilir tank iģletmecisinin yükümlülükleri İlgili Kanun: Madde 30-1 (ğ) Cezası: 3 uyarma Ceza Kime Verilir: Firma Uyarmaların paraya çevrilme Ģartları İlgili Kanun: Madde 30-2 Cezası: Her uyarmaya yetmiş dokuz Türk Lirası olmak üzere yetkili saymanlığa ödemede bulunduğunu bildirmesi ve bunu belgelemesi halinde uyarmalar kaldırılır. Bu doksan günlük süre içinde müracaat edilerek paraya çevrilmeyen uyarmalar kaldırılmaz. Uyarmaların paraya çevrilmesinde her yıl için artırım oranı
İlgili Kanun: Madde 30-3 Cezası: Yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Kaldırılmayan ve 50 ye ulaģan uyarmalara verilecek ceza İlgili Kanun: Madde 31-1 Cezası: En geç yirmi gün içinde valilikçe otuz gün süreyle durdurulur. Faaliyet durdurmanın kesinleģmesinden sonra ödeme yapma cezası İlgili Kanun: Madde 31-2 Cezası: Her uyarma için iki katı ücret alınarak uyarmalar kaldırılır ve faaliyet durdurma iģlemi uygulanmaz. Uyarma kaldırma süresi ve ücreti İlgili Kanun: Madde 31-3 Ceza Fiili Adı: Bu durumdaki sürücülerin ADR Sürücü Eğitim Sertifikasını verilen sürede Bakanlığa teslim etmemeleri halinde, söz konusu belgeleri iptal edilir ve bir yıl geçmedikçe yenisi düzenlenmez. Cezası: En geç yirmi gün içinde Bakanlıkça otuz gün süreyle geri alınır. SĠZĠN DE SORULARINIZ MI VAR? ARAYIN CEVAPLAYALIM.