Tuğba KARABULUT 1. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 / 1 s

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tuğba KARABULUT 1. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 / 1 s.193-214"

Transkript

1 İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 / 1 s İSTANBUL DA İMALAT SANAYİ SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN KOBİ LERİN (KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTE İŞLETME) TOPLAM DENGELİ BAŞARI GÖSTERGESİ NİN BOYUTLARI YÖNÜNDE DEĞERLENDİRİLMESİ Tuğba KARABULUT 1 ÖZET Ülkemizdeki işletmelerin %99 undan fazlası KOBİ dir (Küçük ve Orta Büyüklükte İşletme). KOBİ ler ülke ekonomileri için büyük öneme sahip olmalarına rağmen kurumsal olarak yönetilememeleri nedeniyle kurumsal performans değerlendirmelerine yeterince önem verememektedirler. Toplam Dengeli Başarı Göstergesi işletmelerin performanslarını finansal, müşteri, içsel süreçler, öğrenme ve büyüme boyutlarında değerlendirmeyi amaçlayan bir araçtır. Bu çalışmanın amaçları, İstanbul da, imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren KOBİ lerin Toplam Dengeli Başarı Göstergesi boyutları açısından başlıca rakiplerine göre son üç yıldaki performanslarını ortaya koymak; küçük ve orta büyüklükte işletme olmalarıyla, Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin finansal, müşteri, içsel süreçler, öğrenme ve büyüme boyutları arasında muhtemel ilişkiyi Ki-kare analiziyle irdelemektir. Bu çalışmada kolayda örneklem yoluyla tespit edilen, İstanbul da, imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren 432 KOBİ nin orta veya üst düzey yöneticilerine araştırma formu yüzyüze görüşme yöntemiyle doldurtulmuştur. Araştırma verilerine frekans dağılımı ve Ki-kare analizleri uygulanmıştır. Araştırma, ülkemizde literatürde KOBİ lerin Toplam Dengeli Başarı Göstergesi boyutlarına göre değerlendirilmesine yönelik sınırlı sayıda araştırma olması nedeniyle öncü rol oynamaktadır. Anahtar Kelimeler: KOBİ, Toplam Dengeli Başarı Göstergesi, Finansal Boyut, Müşteri Boyutu, Öğrenme ve Büyüme Boyutu EVALUATION OF SMES IN MANUFACTURING INDUSTRY SECTOR IN ISTANBUL BASED ON BALANCED SCORECARD DIMENSIONS ABSTRACT More than 99% of companies are SMEs (Small and Medium Size Enterprise) in Turkey. Although SMEs are important for economies of countries, SMEs don t give enough importance to their performances due to not having institutionalized management. Balanced Scorecard is a tool to evaluate company performance based on financial, customer, internal business processes, and learning and growth perspectives. The purposes of this study are to determine the last 3-year performances of SMEs in manufacturing industry sector in Istanbul compared to their main competitors based on Balanced Scorecard perspectives and to examine the possible significant relationship between the size of SMEs and Balanced Scorecard Perspectives. The questionnaire of this study was filled-out by middle or top level managers from 432 SMEs which were chosen by convenience sampling. Frequency distribution analysis and Chi-square analysis were applied to the data. This study is a leading study in this field due to not having enough studies to assess performances of SMEs based on Balanced Scorecard perspectives. Keywords: SME, Balanced Scorecard, Financial Dimension, Customer Dimension, Learning and Growth Dimension 1 Doç.Dr. İstanbul Ticaret Üniversitesi, Ticari Bilimler Fakültesi, İngilizce İşletme Bölümü Öğretim Üyesi 193

2 Tuğba Karabulut 1.TÜRKİYE DE VE AVRUPA BİRLİĞİ NDE KOBİLER Ülkemizde ve dünyada KOBİ ler (Küçük ve Orta Büyüklükte İşletmeler) ekonominin lokomotifi rolünü üstlenmektedirler. Toplumdaki bireylerin girişimcilik isteklerini gerçekleştirme, istihdam sağlama, ihracat yapma özellikleriyle ülkelere katkıda bulunmaktadırlar. Geçmişte ülkemizde farklı kuruluşların farklı KOBİ tanımları bulunmaktaydı. Avrupa Birliği ne uyum sürecinde Türkiye nin KOBİ tanımı hazırlanmış ve bir yönetmelikle 2005 yılında Resmi Gazete de yayınlanmıştır. Türkiye nin ve Avrupa Birliği nin KOBİ tanımları aşağıda yer almaktadır. Personel sayıları tutarlı olmasına rağmen, Avrupa Birliği ndeki KOBİ ler, Türkiye deki KOBİ lere göre yaklaşık 5 misli daha fazla gelir ve bilanço değerine sahiptirler. Resmi Gazete de yayınlanan KOBİ tanımı, nitelikleri ve sınıflandırılması hakkında yönetmeliğe göre bağımsız, ortak ve bağlı işletmeler için ek açıklamalar bulunmaktadır. Tablo 1. Türkiye nin KOBİ Tanımı Şirket Kategorisi Personel Sayısı Gelir ve Bilanço Değeri Orta ölçek < milyon YTL 1 milyon YTL Küçük < 50 5 milyon YTL 5 milyon YTL Mikro < milyon YTL 25 milyon YTL Kaynak:http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete. gov.tr/eskiler/2005/11/ htm&main=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/11/ htm, Erişim Tarihi: Tablo 2. Avrupa Birliği nin KOBİ Tanımı Şirket Kategorisi Personel Sayısı Gelir ve Bilanço Değeri Orta ölçek < milyon 43 milyon Küçük < milyon 10 milyon Mikro < 10 2 milyon 2 milyon Kaynak: Erişim Tarihi: Türkiye de tane KOBİ bulunmaktadır. Toplam işletmelerin %99.9 u KOBİ dir. KOBİ ler Türkiye de; toplam istihdamın %78 ini, toplam katma değerin %55 ini, toplam satışların %65,5 ini, toplam yatırımların %50 sini, toplam ihracatın %59 unu gerçekleştirmektedir. KOBİ kredilerinin toplam krediler içindeki payı %24 tür. Bu işletmelerin tanesi, yaklaşık %13 ü imalat sektöründe faaliyet göstermektedir. İstanbul daki KOBİ lerin sayısı Türkiye deki KOBİ lerin %23.4 ünü oluşturmaktadır. (http://www.sanayi.gov.tr/files/documents/kosgeb_katalog.pdf, ss , Erişim Tarihi: ). İstanbul Ticaret Odası nın Ocak 2011 deki aktif üye sayısı tır. (http://www. kobipostasi.net/2011/02/06/istanbulda-acilan-firma-sayisi-2010da-yuzde-17-artti/, Erişim Tarihi: ) 194

3 İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 / 1 s Ülkemizdeki toplam işletmeler içinde KOBİ lerin %99.9 paya sahip olduğu düşünüldüğünde İstanbul da en az e yakın KOBİ olduğu görülmektedir. Öte taraftan, belirtilen istatistikler yönünde gidildiğinde İstanbul da imalat sanayi sektöründe den az KOBİ bulunduğu düşünülebilir. Anakütle olduğunda, %95 güven aralığında 383 adet, olduğunda 384 adet örneklem araştırma için yeterlidir. (http://www.raosoft.com/samplesize.html, Erişim Tarihi: ) Avrupa Birliği nde ise, KOBİ lerin tüm işletmeler içindeki payı %99.8, toplam istihdam içindeki payı %67.4, katma değer içindeki payı %57.7 dir. (http://www.sanayi. gov.tr/files/documents/kosgeb_katalog.pdf, Erişim Tarihi: ) Avrupa Birliği nde KOBİ ler 90 milyon kişiye iş olanağı sunmakta, yenilik ve girişimciliğe katkıda bulunmaktadır. (http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/ factsfigures-analysis/sme-definition/ index_en.htm, Erişim Tarihi: ) KOSGEB tarafından hazırlanan KOBİ Stratejisi ve Eylem Planı nda yer alan KOBİ lerin GZFT (SWOT) analizinden bazı önemli maddeler aşağıda yer almaktadır (http://www.sanayi.gov.tr/files/documents/kosgeb_katalog.pdf,ss , Erişim Tarihi: ): KOBİ lerin Güçlü Yönleri: - Karar mekanizmalarının esnek olması - Yöneticilerin ve personelin yakın ilişki kurabilmesi - İşletme sahiplerinin tanıdıkları ve tanındıkları bölgelerde yatırım yapmaları, böylece diğer işletmelerle, yerel yönetimlerle daha kolay iletişim kurabilmeleri - Büyük işletmelere göre pazar ve teknoloji değişikliklerine daha hızlı uyum sağlamaları - Belirli alanlarda uzmanlaşabilmeleri ve bu alanlarda ürün çeşitliliği sağlamaları - Öz sermaye ağırlıklı olarak çalışmaları nedeniyle ekonomik dalgalanmalardan büyük işletmelere göre daha az etkilenmeleri KOBİ lerin Zayıf Yönleri: - Yeni iş fikrine sahip girişimcilerin, bu iş fikrini hayata geçirmek için gereken girişimcilik kültürüne, bilgi altyapısına sahip olmadan, fizibilite çalışması yapmadan, iş planı hazırlamadan iş kurmaları - Profesyonel yöneticilere işletme yönetimini devretmek istememeleri - İşletme ve yönetim fonksiyonlarını gerçekleştirmek için bilgilerinin yetersiz olması - Zamanında ekonomik değişikliklerle ilgili öngörüler geliştirememeleri 195

4 Tuğba Karabulut - Nitelikli işgücü bulma ve maliyetlerini karşılama sorunları - Ar-Ge, yenilik, teknoloji ve sınai mülkiyet hakları konularında yeterince farkındalığa, bilgiye, sermayeye sahip olmamaları - Ölçek ekonomisi avantajlarından yararlanamamaları - Ürün/hizmet kalitesinde belirli standart düzeyini sürekli olarak koruyamamaları KOBİ lerin Fırsatları: - Kamu hizmetlerinin sunumunda KOBİ ihtiyaçlarına duyarlılığı ön planda tutan AB Küçük İşletmeler Yasası nın kamu kurumlarınca benimsenmesi - Ekonomik ve sosyal kalkınmadaki paylarından dolayı KOBİ lerin öneminin kamu kurumları, finansman kuruluşları, yerel yönetimler, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarınca benimsenmiş olması - KOBİ lere pek çok kurum tarafından destek uygulanması - AB ve diğer yurt dışı fonların bulunması - Kalkınma Ajanslarının, Yatırım Destek Ofislerinin, KOSGEB Hizmet Merkezlerinin ve Kredi Garanti Fonu A.Ş. şubelerinin yaygınlaşması KOBİ lere Yönelik Tehditler: - Genel anlamda girişimcilere ve teknolojik yeniliğe dayalı yeni iş fikrine sahip girişimcilere başlangıç döneminde rehberlik ve finansman hizmeti verecek İŞGEM ve TEKMER gibi yapıların sayısının yeterli olmaması - Ekonomideki belirsizlik dönemlerinin KOBİ yöneticilerinin öngörüde bulunmasını güçleştirmesi - Çin başta olmak üzere Güney Asya ülkelerinden ucuz ithalat yapılması - İstihdam ve vergi yüklerinin yurt dışı pazarlarda rekabette dezavantaj oluşturması - KOBİ lere yönelik desteklerde tekrarları önlemek, desteklerin birbirini tamamlayıcı olarak tasarlanmasını sağlamak ve uygulamaları izlemek konusunda kurumlar arası koordinasyonun yetersizliği - Politika üreticilerin yararlanabileceği KOBİ istatistiklerinin yetersiz olması - Kredi garanti ve girişim sermayesi sistemlerinin yeterince yaygınlaşmamış olması. KOBİ lerin ekonomi, istihdam, katma değer, satışlar, yatırımlar, ihracat içerisindeki önemli paylarına rağmen kurumsal performanslarının değerlendirilmesi konusunda finansal performansın ötesindeki boyutlara fazla önem vermedikleri söylenebilir. Lite- 196

5 İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 / 1 s ratürde dünyada KOBİ lerin Toplam Dengeli Başarı Göstergesi yle bütünleşik performanslarını ölçen sınırlı sayıda araştırmaya rastlanmıştır. Ülkemizde de bu alanda çok az sayıda çalışma bulunmaktadır. Güner (2006) ve Yıldız vd. nin (2010) çalışmaları bulunmaktadır. Ülkemizde ve dünyada rekabet avantajı kazanmak ve korumak zorunda olan KOBİ lerin kurumsal performanslarını finansal performansın ötesinde müşteri, iş süreçleri, büyüme ve öğrenme boyutlarında değerlendirmeleri önemlidir.çalışmanın bundan sonraki bölümünde Toplam Dengeli Başarı Göstergesi konusunda bilgi verilmeye çalışılmıştır. 2.TOPLAM DENGELİ BAŞARI GÖSTERGESİ (BALANCED SCORECARD) Toplam Dengeli Başarı Göstergesi (Balanced Scorecard), Kaplan ve Norton tarafından 1990 lı yılların başında geliştirilmiştir. İşletmelerin stratejilerini uygulamaya dönük hedeflerle ilişkilendirmeyi; bu ilişkileri temsil eden göstergeleri izleyerek stratejilerin beklenen sonuçlara ulaşma düzeyini kontrol etmeyi amaçlar (Koçel, 2010: 447). Shneiderman a (1999) göre Toplam Dengeli Başarı Göstergesi felsefesi dünyada iş çevresinde gün geçtikçe yayılmaktadır. (Ong et al., 2010, 23). Kaplan and Norton a (1996) göre, Toplam Dengeli Başarı Göstergesi finansal olan ve olmayan performans ölçütlerinden oluşur. Örgütün uzun dönem stratejik niyetlerini, kısa dönem operasyonel faaliyetler ile birleştiren yeni bir stratejik kontol sistemidir. (Ong et al., 2010: 22-23). Ching ve Chan a göre (2004), Toplam Dengeli Başarı Göstergesi, geleneksel finansal bakış açısını; müşteri tatmini, içsel süreçler, öğrenme ve büyüme gibi finansal olmayan bakış açısıyla birleştirir. Kaplan a (1992) göre, Toplam Dengeli Başarı Göstergesi, şirketleri kapsamlı ve hızlı değerlendirecek ölçütler sağlar. Punniyamoorthy ve Murali ye (2008) göre, Toplam Dengeli Başarı Göstergesi, şirketlerin daha kapsamlı bakış açısıyla, operasyonel ve yatırım faaliyetlerini, kısa ve uzun dönem hedefleriyle eşleştirmelerini sağlar. Şirketlerin stratejik niyetlerinden gelişen fonksiyonel alanlarda ölçmeleri gereken unsurları belirler. Abdul Aziz (2003), Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin işletmenin stratejik amaçlarını tanımladığını, dört unsurun entegrasyonuna dayalı olduğunu, çevresel değişimlere, rekabete ve müşteri isteklerine cevap vermesi gerektğini belirtmiştir. (Al-Matarneh, 2011: 40). Albright vd. ne (2010, 70) göre, Toplam Dengeli Başarı Göstergesi nin başarılı uygulanması beş unsura dayalıdır: (1) Değerlendirme sürecindeki adalet, (2) Örgütsel amaçları anlamak için iletişim ve bu amaçlara bireysel katkılar, (3) Ölçütler ve standartlar geliştirmek için katılım, (4) Amaçları esnetmek, (5) Anlamlı ödül sistemleri. Kaplan ve Norton un Toplam Dengeli Başarı Göstergesi modeli örgütsel misyon ve stratejilerin hedeflere dönüştürülmesini sağlar. Hedefler ve performans ölçütleri dört boyutun hedeflerinden geliştirilmiştir: (1) Finansal, (2) Müşteri, (3) İçsel Süreçler, (4) Öğrenme ve Büyüme. (Elijido-Ten, 2011: 60; Neumann, Roberts, ve Cauvin, 2010: 62). Toplam Dengeli Başarı Göstergesi, işletmenin etkililiğinin ve karlılığının artmasını sağlar. (Ong ve diğerleri, 2010: 22) 197

6 Tuğba Karabulut Şekil 1. Kaplan ve Norton a (1992) Göre Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin Performans Göstergeleri Kaynak: Tamer Koçel, (2010), İşletme Yöneticiliği, 12. Baskı, İstanbul: Beta. Şekil yorumlandığında başarının sonuç göstergesi olan finansal göstergelerin değerleri, kurumsal öğrenmeyle başlamakta, içsel süreçleri etkilemekte, süreçlerde mükemmelliği sağlamaya çalışmaktadır. Biryandan müşteri tatmini artırılmakta, mevcut müşteriler daha bağlı hale gelmekte, öte taraftan, yeni müşterilere ulaşılabilmektedir. Sonuç olarak finansal başarı göstergelerinin değerleri artmaktadır. Öğrenme ve Büyüme Boyutu Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin öğrenme ve büyüme boyutu yeniliğe, yaratıcılığa, yetkinliğe ve yapabilirliğe odaklanır. Cohen e (2008) göre bu bakış açısının hedefleri, içsel süreçlerini destekleyen insan sermayesini, bilgi sermayesini ve örgütsel iklimini belirler. Ayrıca, insanlara, davranışlarına, bilgiye, gelişmeye, öğrenme ve iyileştirme yeteneğine odaklanır. Johnson vd. ne (2005) göre, kuruluşlar işe alma ve eğitim, motivasyon ve güçlendirme, bilgi teknolojieriyle karar almayı destekleme yoluyla çalışanlarının yapabilirliklerine yatırım yaparak müşterilerine en iyi hizmeti verebilirler. (Ong et al., 2010, 24-25) Uzun dönem büyümeye ve başarıya yönelik ölçütlerin belirlenmesinde zorluklar bulunmaktadır. Örgüt için yeni beceri ve yetkinlik edinme, çalışan morali, süreç iyileştirme, müşteriye artan değer sunma bu gelecek odaklı boyutta ele alınır. (Al- Matarneh, 2011: 41) İçsel Süreçler Boyutu Bu süreç, müşteriye değer sunmak için kritik süreçleri, becerileri, yetkinlikleri ve teknolojileri belirler (Atkinson, 2006). Gartrell e (1990) göre, Ar-Ge ye yatırım yapmak yüksek ekonomik performans için önemli faktördür. (Ong et al., 2010: 25) Süreç iyileştirmeyle ilgili çalışmalar kalite yönetimiyle şirketin performansı arasında ilişki bulmaya çalışır. Örgütsel öğrenme ve gelişme faaliyetleri, içsel süreçlerini geliştirmeye çalışır ve müşteri değeri sunmaya katkıda bulunur. İncelenen bazı vaka çalışmalarına göre, verimli çalışanları, yenilikçiliği, müşteri hizmetini ve süreç geliştirmeyi iyileştiriler. (Ong et al., 2010: 26) Brown ve McDonnell a (1995) göre, yönetim müşteri talepleri karşılanırsa örgütün başarılı olacağı operasyonları, süreçleri, yetkinlikleri ve becerileri belirlemelidir. Bu örgüt 198

7 İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 / 1 s içi ölçütler müşteri tatmini üzerinde en etkili olanlar olmalıdır. (Al- Matarneh, 2011: 41) Müşteri Boyutu Bu boyut satışları ve hedef kitledeki müşterilerin bağlılığını sağlamak için kullanılan değer teklifini tanımlar. (Kaplan and Norton, 1996) Malina ya (2001) göre, bu yöneticilerin hedef pazar bölümlerindeki potansiyel müşterileri belirlemelerini ve bu müşterilere sunacakları değer parametrelerini seçmelerini gerektirir. Pazarlama literatürü, algılanan müşteri değerinin müşterinin tatmin düzeyini belirlediğini göstermektedir. Böylece, müşteri edinme, elde tutma, müşteri karlığı ve pazar payı artışı sağladığını ortaya koymaktadır. Yaratıcılığın, ürün iyileştirmelerin ve satış sonrası hizmetin geliştirilmesi müşterinin tatminini artırır. Krishnan vd. (1999) ve Rust vd. (1995) hizmet sektöründe hizmet kalitesinin müşterinin tatminini belirlediğini ortaya koymuşlardır. (Ong et al., 2010: 26) Kaplan ve Norton a (1996) göre, müşteriyi elde tutma ve müşteri tatminini içerir. Müşteri anketlerinden elde edilen bilgiler, müşteri bağlılığı indekslerini, pazar segmentinin büyümesini, müşteri tatmininin belirleyicilerini içerir. (Al- Matarneh, 2011: 41) Finansal Boyut Atkinson a (2006) göre, bu boyut kurumsal stratejinin somut çıktılarını karlılık, sermayenin getirisi, gelir, ekonomik değer, satış artışı, pazar payı gibi geleneksel finansal unsurlarla belirler. Cohen vd. ne (2008) göre, finansal hedefler işletmenin uzun dönem amaçları olarak belirlenir. (Ong et al., 2010: 27) Yönetim ekibinin aldığı kararlar, uyguladıkları planların ve yaptıkları faaliyetlerin finansal etkilerini değerlendirir. Kaplan ve Norton a (1996) göre, gelir, karlılık, satışlarda büyüme, hisse senedi değeri, öz kaynakların getirisi gibi ölçütleri içerir. (Al-Matarneh, 2011: 40-41) Toplam Dengeli Başarı Göstergesi alanında çeşitli bilim adamları araştırmalar yapmışlardır (Banker, Chang, ve Pizzini, 2004; Libby, Salterio, ve Webb, 2004; Lipe ve Salterio, 2000, 2002; Roberts, Albright, ve Hibbets, 2004). (Neumann, Roberts, ve Cauvin, 2010: 62) Ong vd. (2010), Malezya daki işletmelerin, Al-Materneh (2011) Ürdün deki sanayi işletmelerinin Toplam Dengeli Başarı Göstergesi uygulamaları konusunda araştırmalar yapmışlardır. Elijido-Ten (2011: 59) Avustralya daki ilk 100 büyük şirketin Toplam Dengeli Başarı Göstergesi uygulamalarına yönelik araştırma yapmışlardır. Manville (2007) kar amacı olmayan KOBİ lerde Toplam Dengeli Başarı Göstergesiyle performans yönetim sistemi uygulamasını inceleyen bir vaka çalışması yapmışlardır. Lawrie vd. (2006, s.1), Toplam Dengeli Başarı Göstergesi nin KOBİ lerde uygulanması üzerine bir makale yazmışlardır. Literatürde KOBİ lerin Toplam Dengeli Başarı Göstergesi uygulamaları üzerine sınırlı araştırma bulunmaktadır. Toplam Dengeli Başarı Göstergesi küçük işletmelerin açık bir yöne sahip olmasını, iş modelini anlamalarını, odaklanmalarnıı ve öncelik belirlemelerini, örgütsel kıvraklığı sağlar. (Lawrie vd., 2006: 3) Koçel e göre, Toplam Dengeli Başarı Göstergesi performans ölçütleri aşağıda yer almaktadır (Koçel, 2010: ): 199

8 Tuğba Karabulut Finansal Boyut: Satış Gelirlerinde Büyüme (Satış tutarı, pazar payı, yeni müşteriler, yeni pazarlar, yeni ürünler), Maliyet Yönetimi (Çalışan başına maliyetler, birim maliyetlerdeki düşüşler, aktivite bazlı maliyetleme), Varlıkların Kullanımı (Stoklardaki azalma, stoklardaki devir hızı, nakit akışı, sermaye getirisi, verimlilik oranları). Müşteri Boyutu: Yeni Müşteriler (Yeni müşteri adedi, yeni müşterilere yapılan satışlar, yeni müşteri bulmanın ortalama maliyeti, müşteri başına ortalama satış, müşteri başına ortalama sipariş miktarı), Mevcut Müşteriler (İşletmeden ayrılan müşteri sayısı, mevcut müşterilere yapılan satışlardaki artış oranları, mevcut müşterilerle ortalama işlem sayısı, mevcut müşterilerin sipariş sıklığı), Müşteri Karlılığı (Müşteri başına toplam karlılık, müşteri başına maliyet, işlem başına maliyet). İçsel Süreçler Boyutu: Tasarımla İlgili Göstergeler (Yeni ürünler, yeni ürünü pazara ulaştırma süresi, başabaş durumu) Üretimle İlgili Göstergeler (Hata oranı, üretim süresi, üretim maliyeti), Teslimat (Zamanında teslimat yüzdesi, satılacak ürün olmaması durumu), Satış Sonrası (Üç aylık bir süre içinde yeniden sipariş veren müşterilerin oranı, bir yıl içinde yeniden sipariş veren müşteriler yüzdesi, müşteri tatmini) Kurumsal Öğrenme ve Yenilikler Boyutu: Çalışanların Yetenekleri (Çalışanların mutluluğu, personel devir oranı, çalışan başına verimlilik, çalışan başına kar), Bilgi Teknolojileriyle İlgili Göstergeler (Yeni ürünler, müşteriyle doğrudan ilişki halindekilerin sahip olduğu müşteriyle ilgili bilgi yüzdesi, müşterilerle ilgili bilgilerin sağlığı), Motivasyon (Çalışanların yaptıkları öneriler ve sayısı, uygulanan önerilerin sayısı, personele verilen ödüller, personele verilen ödüllerin sayısı, personele verilen ödüllerin miktarı, temel nitelikteki işleri geliştirmek için gerekli süre). 3.ARAŞTIRMA 3.1.Araştırmanın Amacı ve Yöntemi Bu çalışmanın amaçları, İstanbul da imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren KO- Bİ lerin Toplam Dengeli Başarı Göstergesi boyutları açısından başlıca rakiplerine göre son üç yıldaki performanslarını ortaya koymak; küçük ve orta büyüklükte işletme olmalarıyla, Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin finansal, müşteri, içsel süreçler, öğrenme ve büyüme boyutları arasında muhtemel ilişkiyi Ki-kare analiziyle irdelemektir. İstanbul da İstanbul Ticaret Odasına kayıtlı yaklaşık işletme olduğu ve toplam işletmeler içinde KOBİ lerin %99.9 paya sahip olduğu düşünüldüğünde, İstanbul da en az e yakın KOBİ olduğu görülmektedir. Öte taraftan, belirtilen istatistikler yönünde gidildiğinde İstanbul da imalat sanayi sektöründe den az KOBİ bulunduğu düşünülebilir. Anakütle olduğunda, %95 güven aralığında 383 adet, olduğunda 384 adet örneklem araştırma için yeterlidir. (http://www.raosoft.com/samplesize.html, Erişim Tarihi: ) Araştırmada 432 şirketin verileri elde edilmiş, bunlar üzerinde bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırma için bir soru formu geliştirilmiştir. Toplam Dengeli Başarı Göstergesi boyutlarına yönelik Koçel in (2010: ) de ortaya koyduğu değişkenler kullanılmıştır. 200

9 İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 / 1 s Bu çalışmada kolayda örneklem yoluyla tespit edilen, İstanbul da imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren 432 KOBİ nin orta veya üst düzey yöneticilerine, araştırma formu yüzyüze görüşme yöntemiyle doldurtulmuştur. Araştırma verilerine frekans dağılımı ve Ki-kare analizleri uygulanmıştır. 3.2.Araştırmanın Önemi 21.yüzyılın yoğun rekabet ortamında işletmelerin müşteri odaklı olmaları, iş süreçlerini iyileştirmeye ve basitleştirmeye önem vermeleri, öğrenen ve büyüyen organizasyon olmaları çok önemlidir. Bu boyutlara işletmelerin odaklanması finansal performanslarını da geliştirecektir. Böylece, ulusal ve küresel pazarda rekabet avantajı kazanabilir ve bunu koruyabilirler. Araştırmanın önemi, KOBİ lerin Toplam Dengeli Başarı Göstergesi boyutları yönünde rakiplerine ve büyüklüklerine göre performanslarını tespit etmeye yönelik olmasıdır. Bu alanda ülkemizde ve dünyada sınırlı sayıda araştırma bulunmaktadır. Bu nedenle araştırma, özellikle ülkemizde literatürde öncü rol üstlenmektedir. Araştırmanın KOBİ lerin Toplam Dengeli Başarı Göstergesi nin önemini kavramaları, kurumsal perfromans değerlendirmelerini Toplam Dengeli Başarı Göstergesi nin boyutları yönünde bütünleşik yapmalarının faydalarını anlamaları; finansal, müşteri, içsel süreçler, büyüme ve öğrenme boyutlarında kurumsal performans değerlendirme yapmaya yönlenmeleri açısından katkıda bulunacağı düşünülmektedir. 3.3.Araştırmanın Kısıtları Araştırmanın kısıtları, araştırmanın sadece İstanbul ilinde, imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren KOBİ ler üzerinde gerçekleştirilmesi ve bu KOBİ lerin kolayda örneklem yoluyla seçilmesidir. Örneklem sayısının ileride artırılması ve seçim yönteminin farklılaştırılması düşünülmektedir. Öte taraftan, araştırma formlarının yüzyüze görüşmeyle doldurtulmasının araştırmanın olumlu bir özelliği olduğu düşünülmektedir. 201

10 Tuğba Karabulut 3.4.Araştırmanın Sonuçları Araştırmanın Frekans Dağılımı Analizi Sonuçları 202

11 İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 / 1 s

12 Tuğba Karabulut 204

13 İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 / 1 s

14 Tuğba Karabulut 206

15 İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 / 1 s

16 Tuğba Karabulut Araşırmaya katılan şirketlerin son üç yıldaki performansları Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin finansal, müşteri, içsel süreçler, öğrenme ve büyüme boyutlarının birçok alanında başlıca rakiplerine göre daha fazla veya çok daha fazladır. Bununla beraber, araştırmaya katılan şirketlerin son üç yıldaki performansları Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin finansal boyutunda çalışan başına maliyetler, birim maliyetlerdeki düşüşler, müşteri boyutunda yeni müşteri bulmanın ortalama maliyeti, içsel süreçler boyutunda yeni ürünü pazara ulaştırma süresi, yeni ürünlerin başabaş noktasına ulaşma süresi, hata oranı, üretim süresi, üretim maliyeti, satılacak ürün olmaması durumu, öğrenme ve büyüme boyutunda personel devir oranı başlıca rakiplerine göre daha az veya çok daha azdır. Araştırma verilerinin Cronbach Alpha değeri dir. 208

17 İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 / 1 s Ki-kare Analizi Sonuçları Tablo 43. Ki-Kare Analizi 209

18 Tuğba Karabulut 210

19 İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 / 1 s Toplam Dengeli başarı göstergesinin boyutlarını belirleyen 6-42 no lu sorularda (sorular aynı numaralı tablolarda görülebilir) Ki-kare analizi için şıklar birleştirilmiştir. Çok daha az ve Daha az şıkları kendi aralarında birleştirilmiş, Aynı şıkkı korunmuş, Daha fazla ve Çok daha fazla şıkları kendi içinde birleştirilmiştir. Şirketin son üç yıldaki ortalama personel sayısı ile Toplam Dengeli Başarı Göstergesi arasındaki ilişkiyi tespit etmek yapılan ki-kare analizinde küçük ve orta ölçekli işletmelerin farkını ortaya koymak amacıyla şıklar birleştirilmiştir. 1. ve 2. şıklar kendi içinde küçük işletmeleri temsilen, 3.ve 4. şıklar da kendi içinde orta ölçekli işletmelei temsilen birleştirilmiştir. Şirketin son üç yıldaki ortalama cirosu ile Toplam Dengeli Başarı Göstergesi arasındaki ilişkiyi tespit etmek yapılan ki-kare analizinde küçük ve orta ölçekli işletmelerin farkını ortaya koymak amacıyla şıklar birleştirilmiştir. 1.şık küçük işletmeleri temsilen korunmuş, 2., 3. ve 4. şıklar kendi içinde orta ölçekli işletmelei temsilen birleştirilmiştir. Şirketin son üç yıldaki ortalama personel sayısı ile satış tutarı, pazar payı, yeni müşterilere yapılan satış tutarı, stoklardaki devir hızı, nakit akışı, sermaye getirisi, verimlilik oranı, yeni müşteri bulmanın ortalama maliyeti, müşteri başına ortalama satış miktarı, şirketten ayrılan müşteri sayısı, mevcut müşterilere ortalama sipariş sıklığı, satılacak ürün olmaması durumu, çalışanların yaptıkları öneriler ve sayısı arasında ilişki vardır. Şirketin son üç yıldaki ortalama cirosu ile satış tutarı, pazar payı, yeni müşterilere yapılan satış tutarı, yeni pazarlarda yapılan satış tutarı, stoklardaki devir hızı, nakit akışı, sermaye getirisi, verimlilik oranı, yeni müşteri adedi, yeni müşterilere yapılan satışlar arasında ilişki vardır. Görüldüğü üzere, şirketin son üç yıldaki ortalama personel sayısı ile ağırlıklı olarak Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin finansal ve müşteri boyutları arasında ilişki bulunmaktadır. Ayrıca, şirketin son üç yıldaki ortalama cirosu ile ağırlıklı olarak Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin finansal ve müşteri boyutları arasında da ilişki bulunmaktadır. 4. SONUÇ KOBİ ler ülkemiz, AB ve dünya ülkeleri için büyük öneme sahip, ekonominin gelişmesi için lokomotif rol üstlenen, faaliyet gösterdikleri ülkelere rekabet avantajı kazandırabilecek işletmelerdir. Bununla beraber, yönetim ve finansal problemleri nedeniyle yeterince büyüyememekte, yabancı pazara yayılamamakta, kurumsallaşamamakta ve kurucularından sonraki jenerasyonlarda varlık gösterememektedirler. Bu çalışmada, öncelikle KOBİ lerin başlıca rakiplerine göre son 3 yıldaki performansları Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin finansal, müşteri, içsel süreçler, öğrenme ve büyüme boyutlarında değerlendirilmiştir. Literatürde KOBİ lerin Toplam Dengeli Başarı Göstergesi boyutlarına göre performanslarını değerlendiren sınırlı sayıda çalışma olması nedeniyle, bu çalışma alanında öncü rolü üstlenmektedir. Frekans analizi sonuçlarında, araştırmaya dahil edilen KOBİ lerin performanslarının Toplam Dengeli 211

20 Tuğba Karabulut Başarı Göstergesinin finansal, müşteri, öğrenme ve büyüme boyutlarında son üç yılda başlıca rakiplerinden daha iyi veya çok daha iyi olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte, araştırmaya dahil edilen KOBİ lerin son üç yıldaki performanslarının içsel süreçler boyutunda başlıca rakiplerinden daha iyi veya çok daha iyi olmadığı gözlenmektedir. Bu durum araştırmaya katılan KOBİ lerin içsel süreçlere yönelik performanslarını iyileştirmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır. Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin dört boyutu birbirine destekleyici özelliktedir. İçsel süreçlere yönelik performanslarını iyileştirmek için destekleyici olarak Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin öğrenme ve büyüme boyutlarına odaklanmaları önemlidir. Böylece, başlıca rakiplerine göre müşteriye yönelik performanslarını da iyileştirebilir ve daha yüksek finansal performansa erişebilirler. Öte taraftan, araştırmanın Ki-Kare analizi sonuçları değerlendirildiğinde, araştırmaya katılan KOBİ lerin son üç yıldaki ortalama personel sayıları ile ağırlıklı olarak Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin finansal ve müşteri boyutları arasında ilişki bulunmaktadır. Ayrıca, ilgili KOBİ lerin son üç yıldaki ortalama ciroları ile ağırlıklı olarak Toplam Dengeli Başarı Göstergesinin finansal ve müşteri boyutları arasında da ilişki bulunmaktadır. KOBİ lerin personel sayısı ve ciro artışlarının, finansal ve müşteri performanslarını iyileştirdiği gözlenmektedir. Bu durum da KOBİ lerin büyüme amaçlarıyla paralellik göstermektedir. Özet olarak, alınan örneklem yönünde İstanbul da imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren KOBİ lerin içsel süreçlerini iyileştirerek başlıca rakiplerinin önünde geçmeleri gerektiği, bunun için öğrenmeye ve büyümeye önem vermelerinin önemli olduğu, böylece finansal ve müşteri boyutlarında başlıca rakiplerine göre daha iyi duruma gelecekleri söylenebilir. Öte taraftan, İstanbul da imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren KOBİ lerin, ciro ve personel sayısı açısından büyüme gerçekleştirerek daha iyi finansal performansa ve müşteriye yönelik performansa ulaşabilecekleri düşünülebilir. 212

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC)

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Kontrol Fonksiyonu Gerçekleştirilmek istenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını belirlemek, planlanan amaçlar (standartlar), ile

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi İşletmelerin Genel Hedefleri Finansal Hedefler: Kârlılık ve yeni kârlı yatırımlar Pazarlama hedefleri Var olma hedefi: Ticari hayatı sürdürmek Sosyal sorumluluk ve topluma hizmet İşletmelerin Özel Hedefleri

Detaylı

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ Stratejik Yönetim Micro MBA Cenan Torunoğlu 10 Kasım 2012 Değişim ve Yapısal Gelişme 2 Değişim ve Yapısal Gelişme Değişimi farketmek Değişimin özüne inmek Değişim kararını

Detaylı

Galip KOKULU - Genel Sekreter Yardımcısı

Galip KOKULU - Genel Sekreter Yardımcısı Galip KOKULU - Genel Sekreter Yardımcısı Yasal Dayanak EBSO, tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur. Oda nın yasal dayanağını; 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

Detaylı

08 Kasım 2012. Ankara

08 Kasım 2012. Ankara 08 Kasım 2012 Ankara KOBİ ler ve KOSGEB Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço veya net satış hasılatı 25 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER. Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı.

VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER. Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı. X. KOBİ İ ZİRVESİİ İ REKABET GÜCÜ İÇİN ULUSLARARASILAŞMA VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı 13 Şubat 2014 KOSGEB KOSGEB,

Detaylı

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler İşlevsel Stratejiler İşletmedeki yönetim düzeylerine göre yapılan strateji sınıflamasında orta veya alt yönetim düzeylerinde hazırlanmakta ve uygulanmakta olan stratejilerdir. KURUMSAL STRATEJİLER İş Yönetim

Detaylı

GENEL BİLGİ. KOBİ ler ve KOSGEB

GENEL BİLGİ. KOBİ ler ve KOSGEB GENEL BİLGİ KOBİ ler ve KOSGEB 1 Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço toplamı veya net satış hasılatı 40 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

VARİS YETİŞTİRME PROGRAMI

VARİS YETİŞTİRME PROGRAMI VARİS YETİŞTİRME PROGRAMI. Varis Yetiştirme Programı Program Süresi: 6 Gün Amacı: Aile şirketlerinde; aile sadakatini ve kimliğini güçlendirmek, aile duygularını beslemek, birlik ve beraberliğini geliştirmek,

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB VE KURULUŞ AMACI KOSGEB, 1990 yılında 3624 sayılı Kanun ile

Detaylı

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ Yaşanan ekonomik gelişmeler sonrasında büyük işletmeler uyum sorunu yaşarken, küçük ve orta ölçekli işletmeler

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

T.C. HİTİT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI

T.C. HİTİT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI T.C. HİTİT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI ÇORUM İLİNDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERDE STRATEJİK YÖNETİMİN YERİ, ÖNEMİ VE GELİŞTİRİLMESİ; BİR İŞLETME ÖRNEĞİ Ahmet ÖLÇER

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

Finansman BaĢlama bitiģ Yüklenici Ülke Toplam proje bütçesi. n adı 01 Ocak 2008- Türkiye 243.025 $ 100% 15 ĠSKUR-KOSGEB-BTC BTC

Finansman BaĢlama bitiģ Yüklenici Ülke Toplam proje bütçesi. n adı 01 Ocak 2008- Türkiye 243.025 $ 100% 15 ĠSKUR-KOSGEB-BTC BTC Bölgesel Kalkınma Girişimi Bakü- Tiflis- Ceyhan (BTC) Boru Hattı Projesi: Sektörler Arası ĠĢbirliğine Dayalı Ġstihdamı GeliĢtirme ve GiriĢimciliği Ref 3 Proje baģlığı Destekleme Projesi- Çukurova Bölgesi

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... İ ÖZET... İİ ABSTRACT... İİİ İÇİNDEKİLER... İV KISALTMALAR DİZİNİ... X ŞEKİLLER DİZİNİ... Xİ ÇİZELGELER DİZİNİ... Xİİİ GİRİŞ GİRİŞ... 1 ÇALIŞMANIN AMACI... 12 ÇALIŞMANIN

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

Mustafa KAPLAN KOSGEB Başkanı

Mustafa KAPLAN KOSGEB Başkanı YENİ DÖNEMDE KOSGEB DESTEKLERİ Mustafa KAPLAN KOSGEB Başkanı KAPSAM: 1. Türkiye de KOBİ ler Hakkında Genel Bilgi 2. KOSGEB ve KOBİ lere Sağladığı Mevcut Destekler 3. Yeni KOSGEB Destek Sistemi 4. Yeni

Detaylı

PAZAR NERESİDİR? Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi. Pazar Araştırması

PAZAR NERESİDİR? Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi. Pazar Araştırması Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi Pazar Araştırması PAZAR NERESİDİR? Pazar mal ve hizmetlerin satışa sunuldukları ve alıcılar ile satıcıların bir araya geldikleri her yerdir. Mağaza, hal, manav, restoran,

Detaylı

KOSGEB. KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI Hamit SUCU ADANA HİZMET MERKEZ MÜDÜRLÜĞÜ

KOSGEB. KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI Hamit SUCU ADANA HİZMET MERKEZ MÜDÜRLÜĞÜ KOSGEB KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI Hamit SUCU ADANA HİZMET MERKEZ MÜDÜRLÜĞÜ KAPSAM KOSGEB İN GÖREVİ VE HEDEF KİTLESİ KOBİ LER KOSGEB DESTEK PROGRAMLARI

Detaylı

KURUMSAL PERFORMANS YÖNETİMİ UZMANLIK PROGRAMI

KURUMSAL PERFORMANS YÖNETİMİ UZMANLIK PROGRAMI KURUMSAL PERFORMANS YÖNETİMİ UZMANLIK PROGRAMI KURUMSAL PERFORMANS YÖNETİMİ UZMANLIK PROGRAMI Amacı Bu seminer, katılımcılara kurumsal performansı yönetmek ve iyileştirmek için kullanılan teknikler hakkında

Detaylı

K O B İ. Büyüyen Ekonomik Güç

K O B İ. Büyüyen Ekonomik Güç K O B İ Büyüyen Ekonomik Güç Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde işsizliğin azaltılması ve yeni istihdam alanlarının yaratılmasında oynadıkları rol, dengeli ekonomik ve sosyal kalkınmaya yaptıkları

Detaylı

Yenilik ve Girişimcilik Alanlarında Kapasite Arttırılmasına Yönelik Kamu Destekleri

Yenilik ve Girişimcilik Alanlarında Kapasite Arttırılmasına Yönelik Kamu Destekleri Yenilik ve Girişimcilik Alanlarında Kapasite Arttırılmasına Yönelik Kamu Destekleri Dr. Sinan Tandoğan Girişim Destek Grubu TEYDEB TÜBİTAK TÜBİTAK Girişimcilik Destekleri: TÜBİTAK Girişimcilik Destekleri

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

Ankara Stockholm İstanbul Konya Cinnah Caddesi 39/14 06680 Çankaya Tel: +90.312. 442 92 22 Fax: +90.312. 442 92 48

Ankara Stockholm İstanbul Konya Cinnah Caddesi 39/14 06680 Çankaya Tel: +90.312. 442 92 22 Fax: +90.312. 442 92 48 Küresel Düşün, Profesyonel Hareket Et fcc@fcc.com.tr www.fcc.com.tr Ankara Stockholm İstanbul Konya Cinnah Caddesi 39/14 06680 Çankaya Tel: +90.312. 442 92 22 Fax: +90.312. 442 92 48 Fagelviksvagen 9c

Detaylı

A.Kemal SARUHAN Selda ÖZCAN Ediz DELİHASANLAR

A.Kemal SARUHAN Selda ÖZCAN Ediz DELİHASANLAR A.Kemal SARUHAN Selda ÖZCAN Ediz DELİHASANLAR girişimci kimdir? girişimcilik örnekleri iş fikri ve özellikleri sermaye kaynakları Girişimci, bir ihtiyacı teşhis ederek, iş fikrine dönüştüren ve gerekli

Detaylı

ZÜCDER- Züccaciyeciler Derneği KOSGEB DESTEKLERİ BİLGİ NOTU

ZÜCDER- Züccaciyeciler Derneği KOSGEB DESTEKLERİ BİLGİ NOTU ZÜCDER- Züccaciyeciler Derneği KOSGEB DESTEKLERİ BİLGİ NOTU GİRİŞİMCİLİK DESTEK PROGRAMI Bu program, Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi, Yeni Girişimci Desteği, İş Geliştirme Merkezi (İŞGEM) Desteği, İş planı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri 2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 2 Maliye Bakanlığının Yönetim Birimleri Limited Şirketler Kurumlar Ticari işletmeler ve fonlar HANSEL LTD SATIN ALMA KURUMU

Detaylı

28.10.2009. 1. Rakamlarla İş Bankası. 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı. 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz

28.10.2009. 1. Rakamlarla İş Bankası. 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı. 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz Yetenek Yönetimi Bölümü 27 Ekim 2009 1. Rakamlarla İş Bankası 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı 3. Yeni İK İş Modeli 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz 5. Yetenek Yönetimi Yaklaşımımız

Detaylı

Yatırımcı Sunumu 2014 Birinci Çeyrek Finansal Sonuçlar

Yatırımcı Sunumu 2014 Birinci Çeyrek Finansal Sonuçlar Yatırımcı Sunumu 2014 Birinci Çeyrek Finansal Sonuçlar M. Buğra Koyuncu İcra Kurulu Başkanı Gülnur Anlaş İcra Kurulu Başkan Yardımcısı, Hukuk ve Mali İşler 9 Mayıs 2014 Yasal Uyarı Bu sunum, Şirket hakkında

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ücret Sistemleri ve Verimlilik 13.12.

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ücret Sistemleri ve Verimlilik 13.12. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ücret Sistemleri ve Verimlilik 13.12.2011 2008470068-Osman Gökay ÖNOL 2008470105-Ezgi YENİSÖZ 2008470061-Fatmagül

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Müfredat I. Yarıyıl Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Kredi AKTS Güz 3 3 6 Dili Seviyesi Yüksek Lisans Türü Zorunlu Amacı Öğrencilerin bilim ve bilim felsefesi konusunda

Detaylı

ORTAK DEĞERLENDİRME ÇERÇEVESİ (CAF), AVRUPA KALİTE YÖNETİMİ VAKFI (EFQM) ve DENGELİ KURUMSAL KARNENİN (BSC) KARŞILAŞTIRMASI

ORTAK DEĞERLENDİRME ÇERÇEVESİ (CAF), AVRUPA KALİTE YÖNETİMİ VAKFI (EFQM) ve DENGELİ KURUMSAL KARNENİN (BSC) KARŞILAŞTIRMASI ORTAK DEĞERLENDİRME ÇERÇEVESİ (CAF), AVRUPA KALİTE YÖNETİMİ VAKFI (EFQM) ve DENGELİ KURUMSAL KARNENİN (BSC) KARŞILAŞTIRMASI Bay Samu Seitsalo, Direktör Yardımcısı CIMO, Finlandiya Uluslararası Hareketlilik

Detaylı

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe

Detaylı

Küresel Eğilimler ve Türkiye

Küresel Eğilimler ve Türkiye economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraş tırmaenstitüsü Küresel Eğilimler ve Türkiye Güven Sak Ankara, 22 Kasım 2006 Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 2 Gündem Dünyaya ne oluyor? Dünyada

Detaylı

Gürc r an n B ange g r

Gürc r an n B ange g r Gürcan Banger Hareket Noktası Kendi işini kurmaya karar vermede başlıca etkenler şunlardır: 1. İşini kaybetmek, 2. İşsizlik döneminin uzun sürmesine tepki, 3. Bir iş fırsatının belirlenmesi, 4. Daha çok

Detaylı

Kuruluş Amacı. 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı

Kuruluş Amacı. 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı Kuruluş Amacı Ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek, Türk sanayisinin araştırma-teknoloji

Detaylı

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER...

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... 1 1.1. Ekonomi, İhtiyaç, Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Mal, Hizmet ve Fayda... 3 1.3. Üretim Faktörleri... 3 1.3.1. Emek... 4 1.3.2. Doğa... 4 1.3.3.

Detaylı

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Misyon ve Vizyonumuz Müşterilerine en yüksek standartlarda kişisel hizmetler sağlamaya adanmış profesyonel kadro ile küresel bir iş ağı oluşturmaktır. Türkiye nin, yakın gelecekte AB ile üyeliğe varabilecek

Detaylı

LOGO BUSINESS SOLUTIONS

LOGO BUSINESS SOLUTIONS LOGO BUSINESS SOLUTIONS 2014 Yılı Değerlendirmesi 16 Şubat, 2015 12 1 Uyarı Bu sunum, LOGO Yazılım Sanayi ve Ticaret A.Ş ( LOGO veya Şirket ) hakkında bilgi ve finansal tabloların analizinin yanı sıra,

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER)

KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER) KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER) 1.KOBİ PROJE DESTEK PROGRAMI İşletmelere özgü sorunların işletmeler tarafından projelendirildiği ve projelendirilen maliyetlerin desteklenebildiği bir programa ihtiyaç

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı

7. Çerçeve Programı Nedir?

7. Çerçeve Programı Nedir? 7. Çerçeve Programı Nedir? Aslı VURAL 7.ÇP Enerji ve Çevre Alanları Ulusal İrtibat Noktası TÜBİTAK AB ÇERÇEVE PROGRAMLARI ULUSAL KOORDİNASYON OFİSİ REW Fuarı 20 Haziran 2009, İstanbul, TÜYAP Avrupa Topluluğu

Detaylı

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak 4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak Tapio Laamanen 13 Ocak 2011 1 İstihdam ve Ekonomi Bakanlığı nda Kanun Tasarısı Hazırlama Süreci İlk adım Avrupa Birliği/Ulusal - Hükümet programı

Detaylı

15 Ekim 2012. Ankara

15 Ekim 2012. Ankara 15 Ekim 2012 Ankara Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço veya net satış hasılatı 25 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı Bilanço (Milyon

Detaylı

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara SUNUM İÇERİĞİ 1. İstanbul Sanayi Odası nın Sanayi Üniversite İşbirliğine Bakışı ve Bu Kapsamdaki Rolü 2. Sanayi- Üniversite

Detaylı

TR83 Bölgesi nde Ar-Ge ve İnovasyon ile Yenilenebilir Enerji Anket Sonuçları

TR83 Bölgesi nde Ar-Ge ve İnovasyon ile Yenilenebilir Enerji Anket Sonuçları TR83 Bölgesi nde Ar-Ge ve İnovasyon ile Yenilenebilir Enerji Anket Sonuçları Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı gelecek dönemdeki çalışmalarına yol vermesi amacıyla 128 paydaşın katılımı ile TR83 Bölgesi nde

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Performans Amaçlı ve planlanmış bir faaliyet sonunda elde edileni nicel ya da nitel olarak tanımlayan bir gösterge. 2 Kurumsal Performansı Belli

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ. Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ. Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı KÜÇÜK İŞLETMELERİN YATIRIMLAR İÇİN DEVLET DESTEKLERİNDEN ETKİN vev VERİMLİ BİR ŞEKİLDE YARARLANMALARI AMACI İLE: HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı

Detaylı

KIRIKKALE YATIRIM DESTEK OFİSİ

KIRIKKALE YATIRIM DESTEK OFİSİ TÜBİTAK DESTEKLERİ KIRIKKALE YATIRIM DESTEK OFİSİ 1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı Özel sektör kuruluşlarının, Ar-Ge faaliyetlerini teşvik ederek, Ar-Ge yeteneğinin yükseltilmesine katkıda

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI KOSGEB DESTEKLERİ GENEL DESTEK PROGRAMI Programın Gerekçesi: Proje hazırlama kapasitesi düşük KOBİ ler ile KOSGEB hedef kitlesine yeni dahil olmuş sektörlerdeki

Detaylı

Sunum İçeriği TÜBİTAK

Sunum İçeriği TÜBİTAK Sunum İçeriği 2 TEYDEB KURULUŞ AMACI Teknoloji veyenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB); ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM. Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Sempozyumu

TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM. Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Sempozyumu Türkiye nin Tekstil Sektöründe KOBİ ler İçin Sürdürülebilir Ağlar ve İlişkiler Zinciri Oluşturulması Birleşmiş Milletler Ortak Programı TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

ÜSİMP TTO TECRÜBE PAYLAŞIMI. ÖMER BAYKAL, GAZİ TTO 26 Temmuz 2013, ASO

ÜSİMP TTO TECRÜBE PAYLAŞIMI. ÖMER BAYKAL, GAZİ TTO 26 Temmuz 2013, ASO ÜSİMP TTO TECRÜBE PAYLAŞIMI ÖMER BAYKAL, GAZİ TTO 26 Temmuz 2013, ASO Gazi TTO nun Amacı Gazi Üniversitesi bünyesindeki bilimsel ve teknolojik bilginin toplumsal faydaya ve ekonomik değere dönüşümünü ve

Detaylı

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. MIT Sloan School of Management

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. MIT Sloan School of Management 15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi MIT Sloan School of Management Stratejik İnsan Kaynakları Yönetiminde Hedef Sürdürülebilir rekabet avantajını ve buna ulaşmak için gerekli değişiklikleri hayata

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi

MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi Verimlilik ve Toplam Kalite Yönetimi 10 Nisan 2010 Hatice EKSEN Uzman MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Ülke ekonomisinin

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD Metin TUNÇ Ekonomik İşbirliği ve Gelişme Örgütü, 1948 yılında aralarında kurucu üye olarak Türkiye nin de bulunduğu Avrupa ülkeleri tarafından Organization

Detaylı

İNŞAAT MALZEMESİ SEKTÖRÜNDE KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇERÇEVESİNDE YENİLİKÇİLİK VE ARGE

İNŞAAT MALZEMESİ SEKTÖRÜNDE KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇERÇEVESİNDE YENİLİKÇİLİK VE ARGE İNŞAAT MALZEMESİ SEKTÖRÜNDE KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇERÇEVESİNDE YENİLİKÇİLİK VE ARGE MART 2013 ÇALIŞMA EKİBİ Selda Başbuğ İMSAD Genel Sekreter Proje Koordinatörü Can Fuat GÜRLESEL Ekonomi ve Strateji Danışmanlık

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi RAPORUN AMACI Türk İnşaat Sektörünün rekabet gücünün arttırılması amacıyla

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM. İngilizce ÜDS 65 İYİ 2002 Bahar PROGRAM ADI ÜLKE ÜNİVERSİTE ALAN DİĞER ALAN BAŞ.

ÖZGEÇMİŞ DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM. İngilizce ÜDS 65 İYİ 2002 Bahar PROGRAM ADI ÜLKE ÜNİVERSİTE ALAN DİĞER ALAN BAŞ. ÖZGEÇMİŞ TC KİMLİK NO: PERSONEL AD: SOYAD: DOĞUM TARİHİ: ERDİNÇ KARADENİZ 1/4/78 12:00 AM SİCİL NO: UYRUK: EHLİYET: B DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM İngilizce ÜDS 65 İYİ 2002 Bahar PROGRAM ADI

Detaylı

Eskişehir Sanayi Geliştirme Merkezi SANGEM 19 Ağustos 2009

Eskişehir Sanayi Geliştirme Merkezi SANGEM 19 Ağustos 2009 Eskişehir Sanayi Geliştirme Merkezi SANGEM 19 Ağustos 2009 SANGEM, bir ESO kuruluşudur Neden SANGEM? Eskişehir Sanayi Odası ESO nun öncü girişimiyle kurulan ve kâr amaçsız (non-profit) bir kuruluş olan

Detaylı

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi toplumunda, bilgi ve iletişim teknolojilerinin yarattığı hız ve etkileşim ağı içinde, rekabet ve kalite anlayışının değiştiği bir kültür

Detaylı

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinin Araştırma ve Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkılarının Değerlendirilmesi Paneli

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı URGE ve Turquality programları. 19 Mart 2014, ESİAD

T.C. Ekonomi Bakanlığı URGE ve Turquality programları. 19 Mart 2014, ESİAD T.C. Ekonomi Bakanlığı URGE ve Turquality programları 19 Mart 2014, ESİAD kimiz? ne yaparız? A. Stratejik YöneMm Danışmanlığı (Kobi den Çok- Uluslu ya) Strateji ve Performans YöneMmi, İnovasyon YöneMmi

Detaylı

TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur?

TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? BAŞVURU ÖNCESİ Ön Koşul: Müracaat eden markanın Türkiye de tescilinin yapılmış olması, yurtdışında da ibraz edeceği İş Planında belirtilecek hedef pazarlarının en

Detaylı

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı KALKINMA AJANSLARI VE BÖLGE PLANLARI İÇİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞTAYI 31 Ocak 1 Şubat 2013 CK Farabi

Detaylı

TEB KOBİ BANKACILIĞI

TEB KOBİ BANKACILIĞI TEB KOBİ BANKACILIĞI Türkiye de KOBİ ler İşletme Büyüklüğü İstihdam Grubu (Çalışan Sayısı) 2011 İşletme Sayısı % Toplam İstihdam % Ortalama Çalışan Sayısı Mikro 1-19 2.522.011 97,30% 5.362.905 46,60% 2

Detaylı

Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu

Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu 20.12.2013 Kurumsal Bilgi Sistemleri Satış ve Pazarlama Bilgi Sistemleri Muhasebe ve Finans Bilgi Sistemleri İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi Üretim

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

GLOBAL MARKA İÇİN GLOBAL PERAKENDE SİSTEMİ

GLOBAL MARKA İÇİN GLOBAL PERAKENDE SİSTEMİ GLOBAL MARKA İÇİN GLOBAL PERAKENDE SİSTEMİ Modern Yönetim Yaklaşımları İle Bir Dünya Markasının Modern Yönetim ve Global Perakende Yapısını Kurmaya Yönelik Değişim Projesi Dr. Abdurrahman Baş www.abdurrahmanbas.com

Detaylı

SİNPAŞ YAPI bütün departmanlarını kapsayan risk yönetimi odaklı iç denetim metodolojisine paralel rutin iç denetim hizmetlerinin verilmesi.

SİNPAŞ YAPI bütün departmanlarını kapsayan risk yönetimi odaklı iç denetim metodolojisine paralel rutin iç denetim hizmetlerinin verilmesi. Davut PEHLİVANLI, Dr. ÖZGEÇMİŞ İŞ DENEYİMİ İç Denetim Yöneticisi, ASİL Denetim (2010 2011 Yarı Zamanlı; 2011 -... Tam Zamanlı) Maltepe Üniversitesi / Yrd. Doç. Dr. (Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muhasebe-Denetim

Detaylı

KOBĐ lerin Türkiye Ekonomisindeki Yeri

KOBĐ lerin Türkiye Ekonomisindeki Yeri KOBĐ LERDE ĐŞ PLANI HAIRLANMASI ve KOBĐ DESTEK KREDĐLERĐ 30 Nisan Đktisadi ve Đdari Bilimler Fakültesi Bankacılık ve Finans Bölüm Başkanı Okan Universitesi KOBĐ LER NEDEN ÖNEMLĐDĐR? KOBĐ lerin ekonomiye

Detaylı

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir?

Detaylı

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON OFİSİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON OFİSİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1- (1) Bu yönergenin amacı, ulusal ve uluslararası bilimsel araştırma ve geliştirme

Detaylı

ACT SME Soru Formu. Bölüm I: Firma Bilgileri Profili

ACT SME Soru Formu. Bölüm I: Firma Bilgileri Profili ACT SME Soru Formu Anket iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısım işletmenizin/örgütünüzün profilini ortaya koymayı amaçlayan soruları içermektedir. İkinci kısım KOBİ lerin uluslararası ticari faaliyetlerinde

Detaylı

Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz.

Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz. Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz. Akbank T.A.Ş. B Tipi Franklin Templeton Şemsiye Fonu na Bağlı Yabancı Menkul Kıymetler Alt Fonları Akbank - Franklin Templeton işbirliği ile dünya çapında yatırım fırsatı:

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ VAN GENEL BİLGİLER VAN TÜRKİYE VAN IN PAYI Nüfus (TÜİK 2012) 1.051.975 75.627.384 1,39% İlçe Merkezleri Nüfusu (TÜİK 2012)

Detaylı

BÖLÜM 2. Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği. Doç. Dr. Serkan ADA

BÖLÜM 2. Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği. Doç. Dr. Serkan ADA BÖLÜM 2 Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği Doç. Dr. Serkan ADA İş Süreçleri - 1 İş süreçleri, bir ürün yada hizmet üretmek için gerekli olan faaliyetlerin bir derlemesidir. İşletme performansı

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

BALANCED SCORECARD PROJESİ

BALANCED SCORECARD PROJESİ BALANCED SCORECARD PROJESİ HAZIRLAYAN YÖNLENDİRME KOMİTESİ 2013 KATILIMCI İÇİN NOT: BU KİTAPÇIK SADECE BSC NİN ANLAŞILMASINA YÖNELİK OLARAK HAZIRLANMIŞTIR. ŞİRKETİN ORGANİZASYONU, ÜRETİM KONUSU SEKTÖRÜ,

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNE GİRİŞ VE IK PLANLAMASI PELİN BURUK

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNE GİRİŞ VE IK PLANLAMASI PELİN BURUK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNE GİRİŞ VE IK PLANLAMASI PELİN BURUK İÇERİK Personel Yönetiminden İnsan Kaynaklarına Geçiş Değişen Dünyada İnsan Kaynaklarının Stratejik Rolü İnsan Kaynakları Yönetiminin Kapsamı

Detaylı