ANKARA DA İŞ VE İNŞAAT MAKİNELERİ (İŞİM) KÜMESİNİN YENİLİKÇİLİK ANALİZİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ANKARA DA İŞ VE İNŞAAT MAKİNELERİ (İŞİM) KÜMESİNİN YENİLİKÇİLİK ANALİZİ"

Transkript

1 T.C. KARA HARP OKULU SAVUNMA BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEKNOLOJİ YÖNETİMİ ANA BİLİM DALI ANKARA DA İŞ VE İNŞAAT MAKİNELERİ (İŞİM) KÜMESİNİN YENİLİKÇİLİK ANALİZİ DOKTORA TEZİ Hazırlayan N. Şerif ÇAKIRSOY Tez Danışmanı Prof. Dr. Ziya Burhanettin GÜVENÇ ANKARA-2011

2

3 TEZ TANITIM FORMU TEZİN TARİHİ : TEZİN TİPİ : Doktora Tezi TEZİN BAŞLIĞI Yenilikçilik Analizi : Ankara da İş ve İnşaat Makineleri (İŞİM) Kümesinin TEZİN YAPILDIĞI BİRİM : Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsü Teknoloji Yönetimi Ana Bilim Dalı SPONSOR KURULUŞ : - DAĞITIM LİSTESİ : Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsü Tez Hazırlama, Onay, Dağıtım ve Muhafaza Esasları Kılavuzunda Belirtilen Yerlere TEZİN ÖZETİ : Küme, rekabet ve işbirliğini eş zamanlı olarak içinde barındırması beklenen, bu açılardan değer zincirini modelleyen bir gelişim politikası aracıdır. Bu çerçevede, kümeler yarattıkları işbirliği ve bilgi paylaşımı sonucunda yenilikçiliğin itici gücü olarak nitelendirilmektedir. Ekonomik ve toplumsal değer yaratmak için ürünlerde, hizmetlerde ve iş yapış yöntemlerinde yapılan değişiklik ve farklılıklar yenilikçilik (inovasyon) olarak tanımlanmaktadır. Çalışma konusu olarak, Ankara da iş ve inşaat makineleri (İŞİM) kümesinde yenilikçilik seçilmiştir. Küme firmalarına yenilikçilik konusunda anket uygulanarak; anketten elde edilen veriler ışığında hipotezler test edilmiştir. Sonuçta, İŞİM kümesinin yenilikçiliğine katkı yapan faktörler belirlenmiş ve bir strateji belgesi oluşturulmuştur. ANAHTAR KELİMELER : Küme, Yenilikçilik, İş ve İnşaat Makineleri, KOBİ SAYFA SAYISI : 100 GİZLİLİK DERECESİ : Tasnif Dışı

4 T.C. KARA HARP OKULU SAVUNMA BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEKNOLOJİ YÖNETİMİ ANA BİLİM DALI ANKARA DA İŞ VE İNŞAAT MAKİNELERİ (İŞİM) KÜMESİNİN YENİLİKÇİLİK ANALİZİ DOKTORA TEZİ Hazırlayan N. Şerif ÇAKIRSOY Tez Danışmanı Prof. Dr. Ziya Burhanettin GÜVENÇ ANKARA-2011

5

6 TEŞEKKÜR Ülkemizde üniversite-sanayi işbirliğinin öncü örneklerinden biri olan İŞİM (iş ve inşaat makineleri) kümesinde yenilikçilik konulu çalışmam sırasında yakın ilgi ve desteğini gördüğüm tez danışmanım Çankaya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ziya Burhanettin GÜVENÇ e; muhtelif dönemlerde karşılaştığım zorlukları aşmamdaki desteklerinden ötürü Prof. Dr. Taner ALTUNOK a, Y. Müh. Alb. Bekir KAZANDIR a, Yrd. Doç. Dr. Arif Orçun SAKARYA ya ve mesai arkadaşım İsmail ONAY a teşekkürlerimi sunarım. Bu vesileyle, makine imalat sanayi kümelenmesi konusunda ilk çalışmamı başlatan ve sürekli teşvik eden merhum Prof. Dr. Ahmet AYHAN ı rahmet ve saygıyla anıyorum. i

7 T.C. KARA HARP OKULU SAVUNMA BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEKNOLOJİ YÖNETİMİ ANA BİLİM DALI ANKARA 2011 ANKARA DA İŞ VE İNŞAAT MAKİNELERİ (İŞİM) KÜMESİNİN YENİLİKÇİLİK ANALİZİ DOKTORA TEZİ N. Şerif ÇAKIRSOY ÖZET Küme, rekabet ve işbirliğini eş zamanlı olarak içinde barındırması beklenen, bu açılardan değer zincirini modelleyen bir gelişim politikası aracıdır. Kümelenmede amaçlanan özel-kamu işbirliği ile değer zincirinde yer alan unsurlar arasındaki bağları bölgesel birliktelik çerçevesinde güçlendirmektir. Bu çerçevede, kümeler yarattıkları işbirliği ve bilgi paylaşımı sonucunda yenilikçiliğin itici gücü olarak nitelendirilmektedir. Ekonomik ve toplumsal değer yaratmak için ürünlerde, hizmetlerde ve iş yapış yöntemlerinde yapılan değişiklik ve farklılıklar yenilikçilik (inovasyon) olarak tanımlanmaktadır. Bir fikir veya buluşun yenilikçilik olarak adlandırılabilmesi için ticari açıdan uygulanabilir olması ve katma değer yaratması beklenmektedir. Çalışma konusu olarak, Ankara da iş ve inşaat makineleri (İŞİM) kümesinde yenilikçilik seçilmiştir. İŞİM kümesi Ankara da OSTİM Organize Sanayi Bölgesinde kurulmuş KOBİ lerden oluşan bir sektör kümesidir. Söz konusu özellikler de dikkate alınarak, İŞİM kümesinde yenilikçiliği etkileyecek boyutlar belirlenerek altı adet araştırma hipotezi oluşturulmuştur. ii

8 Akabinde, küme firmalarına yenilikçilik konusunda anket uygulanarak; anketten elde edilen veriler ışığında Spearman sıra korelasyon katsayısı (rho) ve Kendall sıra korelasyon katsayısı (tau-b) testleri yardımıyla hipotezler test edilmiştir. Sonuçta, İŞİM kümesinin yenilikçi niteliğine dair bir strateji belgesi oluşturulmuştur. Bahse konu belgede, kümenin yaşam döngüsüne atıfta bulunarak kümenin sürekliliğine dair politika üretecek ve kümeyi temsil edecek işbirliği kuruluşu dahilinde önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler : Küme, Yenilikçilik, İş ve İnşaat Makineleri, KOBİ Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Ziya Burhanettin GÜVENÇ Sayfa Sayısı : 100 iii

9 T.C. TURKISH MILITARY ACADEMY DEFENSE SCIENCE INSTITUTE DEPARTMENT OF TECHNOLOGY MANAGEMENT ANKARA 2011 INNOVATION ANALYSIS OF WORK AND CONSTRUCTION MACHINERY CLUSTER IN ANKARA Ph.D THESIS N. Şerif ÇAKIRSOY ABSTRACT Clustering is a tool in development policy expected to host inside competition and cooperation at the same time. Therefore it models the value chain. Clustering is intended to strengthen the link between public and private sector partnerships and the value chain committed to regional unity. In this context, clusters are defined as driving force of innovation as a result of this cooperation and information sharing. The changes and the differences introduced in the products, services and business in order to create economic and social value are defined as innovation. For an idea or an invention to be classified as innovation, it is expected to be commercially viable and create an added value. Innovation in the work and construction machinery (acronym İŞİM in Turkish) in Ankara cluster is selected as the subject of this paper. The İŞİM cluster, hereinafter the cluster, is a sectorial cluster of SMEs (Small and Medium Sized Enterprises) established in OSTIM Industrial Zone, Ankara. The factors of innovation are determined by taking into account the cluster characteristics. Then, six hypotheses are formed. iv

10 A questionnaire on innovation is carried out by the enterprises of the cluster and data are obtained for statistical assessment. The hypotheses as subject of this paper are tested by means of Kendall and Spearman rank correlations, respectively. As a result, a strategy paper on the innovative character of the İŞİM cluster is prepared. The abovementioned paper outlines the proposals about a representative co-operation agency which will develop policies on the sustainability of clusters also regarding to its life cycle. Keywords : Cluster, Innovation, Work and Construction Machinery, SME Advisor : Prof. Dr. Ziya Burhanettin GÜVENÇ Number of Pages : 100 v

11 İÇİNDEKİLER TEŞEKKÜR... i ÖZET...ii ABSTRACT...iv İÇİNDEKİLER...vi TABLOLAR LİSTESİ...viii ŞEKİLLER LİSTESİ...ix KISALTMALAR LİSTESİ...x GİRİŞ...11 BİRİNCİ BÖLÜM KÜMELENME 1. KÜMELENME TANIMI KÜMELENMEYE YÖNELİK ÇALIŞMALARA GENEL BAKIŞ...21 İKİNCİ BÖLÜM İŞİM KÜMESİ: BÖLGESEL VE SEKTÖREL İNCELEME 1. BÖLGESEL KALKINMA VE İŞİM KÜMESİ İŞ VE İNŞAAT MAKİNELERİ SEKTÖRÜ...35 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM YENİLİKÇİLİK (İNOVASYON) 1. YENİLİKÇİLİK KAVRAMI YENİLİKÇİLİK GÖSTERGELERİ...43 vi

12 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ARAŞTIRMA HİPOTEZLERİ 1. YENİLİKÇİLİK VE ÜNİVERSİTENİN ROLÜ İŞBİRLİĞİ İŞGÜCÜ VE TEKNOLOJİ DÜZEYİ DEVLET YARDIMLARI VE İHRACAT...58 BEŞİNCİ BÖLÜM ANKETİN OLUŞTURULMASI, YÖNTEM VE HİPOTEZ TESTLERİ 1. ANKET YÖNTEM HİPOTEZ TESTLERİ...68 ALTINCI BÖLÜM SONUÇ 1. HİPOTEZ TEST SONUÇLARININ GENEL DEĞERLENDİRMESİ STRATEJİ BELGESİ...86 KAYNAKÇA...91 EKLER vii

13 TABLOLAR LİSTESİ Sayfa Tablo-1:İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması...31 Tablo-2:En Gelişmiş 5 İlin Sanayi Göstergeleri Sıralaması...32 Tablo-3:İşkollarına Göre İllerin Kümelenme Tablosu...33 Tablo-4:İş Makineleri Dış Ticaret Rakamları...35 Tablo-5:İş Makinesi Satışları...36 Tablo-6:Farklı Çalışmalarda Kullanılan Bazı Yenilikçilik Göstergeleri...47 Tablo-7:34 Adet Küme Firmasının Sınai Mülkiyet Sahipliği ve İhracat Durumu...65 Tablo-8:İŞİM Kümesinin Tanıtımı ve Temsili Yoluyla Üniversitenin Pazar Yenilikçiliği Faaliyetlerine Etkisi...78 Tablo-9:Firmaların Nitelikli İşgücü İstihdamına Verdikleri Önem ile Ürün Yenilikçiliği Arasındaki İlişki Katsayıları...80 Tablo-10:Teknoloji Düzeyi ile Ürün Yenilikçiliği Arasındaki İlişki Katsayıları...82 Tablo-11:Nakit Destekler ile Yatırım Yapma İsteği Arasındaki İlişki Katsayıları...83 Tablo-12:Yatırım Yapma İsteği ile Finansal Zorluklar Arasındaki İlişki Katsayıları viii

14 ŞEKİLLER LİSTESİ Sayfa Şekil-1: Porter in Elmas Modeli...14 Şekil-2: Kümelenme Merdiveni...26 Şekil-3: 7 Yaş Sınırında Çalışır Durumdaki İş Makineleri...36 Şekil-4: Yenilikçilik Matrisi...41 Şekil-5: Yenilikçilik (inovasyon) Süreci...41 Şekil-6: Firmaların 1.,2.,3. ve 12. Sorulara Verdikleri Cevapların Dağılımı...68 Şekil-7: Firmaların 41.,42. ve 49. Sorulara Verdikleri Cevapların Dağılımı...74 Şekil-8: İhracatçı Firmaların 54.,55.,56.,57. ve 58. Sorulara Verdikleri Cevapların Dağılımı...76 Şekil-9: İŞİM Kümesinde Yenilikçiliğe Katkı Yapan Faktörler...87 ix

15 KISALTMALAR LİSTESİ Ar-Ge : Araştırma Geliştirme DPT : Devlet Planlama Teşkilatı DTM : Dış Ticaret Müsteşarlığı İMDER : Türkiye İş Makineleri Distribütörleri ve İmalatçıları Birliği İŞİM Kümesi : İş ve İnşaat Makineleri Kümesi KOBİ : Küçük ve Orta Boy İşletmeler KOSGEB : Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı OECD : Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü OSTİM : Ortadoğu Sanayi ve Ticaret Merkezi p : Olasılık değeri r k r s TÜBİTAK : Kendall ilişki katsayısı : Spearman ilişki katsayısı : Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu x

16 GİRİŞ Osmanlı İmparatorluğu nun son dönemlerinde başlayan sanayileşme hareketleri, Cumhuriyetle birlikte hızlanarak sürmüş; 1960 sonrasında planlı ekonomi uygulamaya başlayan ülkemiz önce ithal ikameci, 1980 sonrasında da ihracata dayalı sanayileşme stratejilerini uygulamaya çalışmıştır. Süreç içerisinde kamu yatırımları, ağırlıklı olduğu imalat sanayinden altyapı ve sosyal yatırımlara kayarken, özel sektör de devlet desteklerinin etkisiyle gelişmiş ve bazı alanlarda dünya ile rekabet edebilir bir düzeye gelmiştir. Geçmişte, temel hammaddelere sahip olabilen işletmeler; pazar avantajlarına sahip olurken, bugün geldiğimiz noktada fiziksel kaynaklara sahip olanlar değil, bu kaynakları ve yaratılan entelektüel sermayeyi rakiplerinden daha verimli kullananlar rekabet güçlerini arttırmakta ve varlıklarını sürdürebilmektedir. Bununla birlikte, ülkemizde on yıllar boyunca oluşan sanayileşme süreci boyunca sürecin gelişmesini destekleyecek politikaların üretilmesi, uygulamaların gerçekleştirilmesi ve yeterli altyapının oluşturulmasında kümelenme olgusunun temel araçlarından faydalanma yoluna gidilmemiştir. Bir ürün ya da hizmetin üretilmesi ile ilgili tarafların -coğrafi bir yakınlıkta birarada bulunmaları koşulu ile- birlikte iş yaptıkları ağ yapıları olarak tanımlanan kümelenme yaklaşımı; sanayi politikaları, bölgesel kalkınma politikaları ve bilim ve teknoloji politikaları ile buna bağlı olarak KOBİ gelişim, dış ticaret, çalışma ve eğitim politikalarının birleşme sınırında yer almaktadır. Kümeden beklenen, sektörel işbirliği ile firma bazında rekabetin aynı anda varolmasıdır. Bu çerçevede, kümeler yarattıkları işbirliği ve bilgi paylaşımı sonucunda firma bazında yenilikçiliğin itici gücü olarak nitelendirilmektedir. Kümenin yenilikçiliğe yol açabilmesi küme aktörlerinin koalisyonunu gerektirir. Yenilikçilik ise, ekonomik ve toplumsal değer yaratmak için ürünlerde, süreçlerde, hizmetlerde ve iş yapış yöntemlerinde yapılan değişiklik ve farklılıklar olarak tanımlanmaktadır. Bir fikir veya buluşun yenilikçilik olarak 11

17 adlandırılabilmesi için ticari açıdan uygulanabilir olması ve katma değer yaratması beklenmektedir. Dolayısıyla, her yeni fikir veya buluş yenilikçi olmayabilir; ancak yenilikçilik olarak tanımlanan her uygulama ise kendi içinde yeni bir fikri veya buluşu barındırır. Yenilikçilik kavramı özellikle son yıllarda sıklıkla küme kavramıyla birlikte kullanılmakta; küme yapılanmasının yenilikçiliğe etkisi/katkısı ve/veya yenilikçiliği etkileyen faktörler çeşitli çalışmalara konu edilmektedir. Bu bağlamda, ülke sathında geliştirilecek yenilikçilik ve yenilikçi kümelenme politikaları, kaynakların verimli kullanımını teminen kümeler arasındaki uygun etkileşim, işbirliği ve dayanışmanın özelliklerini belirleyecektir. Yenilikçi firmalar, kuvvetli ve zayıf bağlantıların kombinasyonuna dayanarak; bir anlamda, insan gibi belirli sınırları olan ilişkiler ağını yönetmeye çalışır. Bu nedenle, sadece coğrafi yoğunlaşmayı tespite yönelik istatistiki yaklaşımlar, kümelenmenin sosyal ilişkiler boyutunu ihmal edebilmektedir. Bu çerçevede, nicel (nümerik) değerlendirmeler nitel (anket yoluyla belirli ilişki ve etkileşimlerin ölçülmesi) çalışmalarla desteklenmelidir. Tez konusunun seçiminde Türkiye nin endüstriyel tabanına dayalı ekonomik kalkınmasına destek verecek, belli bir soruna çözüm üretecek ve sonuçları uygulama alanı bulabilecek bir konu olması hususları dikkate alınmıştır. Bu çerçevede, Ankara da makine imalat sanayi özelinde yürütülmekte olan bir endüstriyel kümelenme çalışmasının yenilikçilik boyutu ele alınmıştır. Bu çerçevede, çalışma konusu olarak -ülkemizde üniversite-sanayi işbirliğine örnek gösterilebilecek faaliyetlerden biri olan- OSTİM de yerleşik İŞİM (İş ve İnşaat Makineleri Kümesi) kümesi seçilmiştir. Bu şekilde, makine imalat sanayinin önemli bir alt sektörü olan iş ve inşaat makineleri sektörü çalışma sahası olarak belirlenmiş bulunmaktadır. Çalışmanın amacı, Çankaya Üniversitesi ve OSTİM yönetiminin ortak değerlendirmeleri sonucunda küme potansiyeli tespit edilmiş olan, küçük ve orta boy işletmelerden (KOBİ) oluşan İŞİM kümesinin yenilikçilik politikasına yönelik strateji belgesinin geliştirilmesidir. 12

18 Çalışma, ülkemizde kümelenme potansiyeli tespit edilmiş bir bölge ve sektörde yenilikçilik boyutunu inceleyecek olması sebebiyle özgün bir nitelik taşımaktadır. Bu kapsamda, kümelenme ve yenilikçilik kavramları -İŞİM kümesinin karakteristikleri de dikkate alınarak- küçük ve orta boy işletmeler (KOBİ) çerçevesinde incelenmiştir. Kümelenmeye yönelik açıklamaları takiben İŞİM kümesinin bölgesel kalkınma ve sektörel tabanlı incelemesi yapılacaktır. Akabinde, yenilikçilik kavramı, araştırma hipotezleri ve İŞİM kapsamında yenilikçiliği etkileyen boyutları ölçmek amacıyla oluşturulan anket açıklanacaktır. Son olarak, hipotez testleri çerçevesinde elde edilen sonuçlar değerlendirilerek; çalışmanın amacı olan yenilikçi küme niteliğine dair strateji belgesi oluşturulacaktır. 13

19 BİRİNCİ BÖLÜM KÜMELENME 1. KÜMELENME TANIMI Stratejinin ana amaçlarından biri, dış faktörlere göre kurumun/şirketin kendi pozisyonunu belirlemesidir (konumlandırma). Porter in beş kuvvetiyle (elmas modeli) işletme yazınında ifade edilen bu yaklaşım günümüzde iş idaresinde önemli bir yer tutmaktadır. Şekil-1 de gösterildiği gibi bahse konu beş husus şöyle ifade edilmektedir: Rekabet derecesi (düzeyi) Sektöre başka firmaların girişinden kaynaklanabilecek tehditler Mal veya hizmet üretiminde benzer veya muadil ürünlerin piyasaya hâkim olma riski Satın alım (alıcıların) gücü Tedarikçilerin gücü Sektöre başka firmaların girişinden kaynaklanabilecek tehditler Tedarikçilerin gücü Rekabet derecesi (düzeyi) Satın alım (alıcıların) gücü Benzer veya muadil ürünlerin piyasaya hâkim olma riski Şekil-1: Porter in Elmas Modeli (Farklı kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.) 14

20 Bazı kaynaklarda bu kuvvetlere 6. faktör olarak hükümet veya kamu otoritesi ilave edilmektedir (Collis ve Montgomery, 1997). Telekom, finans, enerji gibi sektörlerde ruhsatlama, kuruluş izni, rekabet kuralları, devlet yardımları gibi işlemler bu çerçevede değerlendirilebilir. Diğer taraftan, Porter yaklaşımından farklı olarak, Kaynak Temelli Yaklaşım (Resource-Based View) şirket kaynaklarını maddi kaynaklar, gayrimaddi kaynaklar ve örgütsel yetenekler olmak üzere üç başlık altında incelemekte; şirketin konumunu bu kaynaklara göre belirlemektedir. Şirketin sahip olduğu üretim birimleri, hammadde, gayrimenkuller maddi kaynaklara örnek olarak verilebilir. Bu tip kaynakların rakipler tarafından taklit edilmesi kolaydır. Gayrimaddi kaynaklar arasında şirketin piyasa şöhreti, sahip olduğu patent ve markalar, teknolojik bilgi birikimi sayılabilir. Gayrimaddi kaynakların diğer kişi ve firmalarca taklidi nispeten daha zordur. Örgütsel yetenekler ise maddi ve gayrimaddi kaynaklardan farklı olup, girdilerin çıktılara dönüşümünü sağlayan kompleks bir kombinasyon olarak tanımlanmaktadır lı yıllarda gelişmeye başlayan bu kavram beraberinde Türkçeye kurumsal/çekirdek yetkinlik olarak çevirebileceğimiz core competence kavramını getirmiştir (Grattan, 2002). Literatürde küme kavramı, Porter in elmas modelinin pratik gösterimi/kanıtı olarak ifade edilmektedir. Her ne kadar Porter da (1998), şirketlerin iç bünyesinde neler cereyan ettiğinin önemli olduğunu ifadeyle, yukarıda belirtilen kurumsal yetkinliklere atıf yapsa da; şirketleri çevreleyen iş çevresinin oynadığı hayati rolün ancak kümeler vasıtasıyla ortaya çıktığını ifade etmiştir. Bir başka ifadeyle, kümelenme teorisi, şirketlerin dış faktörlerle birlikte değerlendirildiği bir gelişim politikasıdır. Öz (2004), Ankara da mobilya, Denizli de havlu ve bornoz, Gaziantep te makine halısı ve İstanbul da deri giyim kümelerinde yaptığı çalışma neticesinde; bahse konu kümelerden elde edilen bulguların Porter in elmas modelini kuvvetli şekilde desteklediğini tespit etmiştir. 15

21 Edwards ve diğerleri (2005), KOBİ lerde yenilikçilik konusunda yapılan çalışmaların ağırlıklı olarak Porter yaklaşımına bağlı kalınarak yapılmasını eleştirmektedir. Yazarlara göre yenilikçilik; KOBİ lerin mevcut yetenekleri, eğilimleri, kaynakları ile stratejik niyet, çekirdek yetkinlikler ve yönetici tekniklerini içeren firma yapıları çerçevesinde incelenmelidir. Bu çerçevede, yenilikçilik potansiyeli, Kaynak Temelli Yaklaşım a paralel şekilde, stratejik niyet ile firma tarafından benimsenmiş teknikler ve uygulamalar arasındaki bağlantı olarak tanımlanmaktadır. Motoyama (2008), küme ilişkilerinin analizi için firmalar içinde oluşan örtük bilgiye yönelik çalışmaların, küme teorisi kapsamına dahil edilmesini önermektedir. Bir ürün ya da hizmetin üretilmesi ile ilgili tarafların -coğrafi bir yakınlıkta birarada bulunmaları koşulu ile- birlikte iş yaptıkları ağ yapıları olarak da tanımlanan kümelenme yaklaşımı, 1990 lı yılların sonundan itibaren dünyada popüler hale gelmiştir. Sektörlerin coğrafi yoğunlaşması kavramı ise -kümelenme yaklaşımından yıllar öncesine- 19. yüzyılın sonlarına İngiliz iktisatçı Alfred Marshall a kadar gitmektedir. Marshall a göre belirli yerlerde uzmanlaşmış sanayinin toplanması; nitelikli işgücünün varlığı, destekleyici ve yardımcı sanayilerin gelişimi ile üretimin farklı aşamalarında ve dallarında farklı firmaların uzmanlaşmış olması ile açıklanmaktadır. Bu konu, 1990 lı yıllarda Porter in kümelenme yaklaşımı ile tekrar gündeme gelmiştir. Teorik olmaktan ziyade rekabetçilik gibi güncel ve kolay anlaşılabilir bir kavram üzerine oturtulmuş olması, yöneticilerin yanısıra ulusal ekonomilere yönelik bir yaklaşım oluşturması ve çok sayıda örneğe konu edilebilmesi nedeniyle Porter modeli oldukça popüler olmuştur (Karataş, 2006). Benzer şekilde, Motoyama (2008), küme teorisinin aslında tamamen yeni veya farklı bir teori olmadığını ifade ederek, teorinin uygulamada bu denli popüler olmasını üç nedene dayandırmaktadır: Basit ve sade açıklama, net bir yönlendirme ve politik olarak gerekçelendirilebilme. Yapılan literatür araştırması neticesinde, çok sayıda örneklemeye ve yorumlara izin vermesinden dolayı küme kavramı üzerinde tam anlamıyla uzlaşılan bir tanımın olmadığı; ayrıca çalışmalarda uygulanan yöntemlerin de farklı olabildiği görülmüştür. 16

22 Porter (1998) kümelenmeyi; belli bir sektörde faaliyet gösteren, aralarında işbirliği ve aynı zamanda rekabet olan işletmelerin ve ilgili kurumsal yapıların (üniversiteler, meslek kuruluşları, iş koluyla ilgili standartları belirleyen ve kontrol eden kurumlar gibi) aynı coğrafi bölgede yoğunlaşmaları olarak tanımlamaktadır. Kümenin kapsamında müşterilerin ve tedarikçilerin yer alması da mümkündür. Diğer bir deyişle, kümeler değer zincirini 1 organize etmenin alternatif bir yoludur. Morosini (2004), kümeyi sosyoekonomik bir varlık olarak tanımlamakta; iyi geliştirilmiş bir küme içerisinde ortak olarak yer alması / kullanılması beklenen bağlantıları / unsurları şöyle sıralamaktadır: Bireysel veya kurumsal müşteriler; tedarikçi ve hizmet sağlayıcıları; ulaşım ve iletişim gibi altyapı tesisleri; insan kaynakları havuzu (yetenekli profesyoneller ve uzmanlaşmış işçiler); çalışanlara yönelik eğitim ve yönlendirme tesisleri; üniversite, araştırma merkezleri ve teknoloji kurumları; risk sermayesi piyasaları. OECD dokümanlarında kümelenme, birbiriyle ilişkili iş kollarında faaliyet gösteren firmaların coğrafi olarak bir yerde toplanması (OECD, 2001) eğilimi ile bu yapıyı destekleyen kuruluşlardan oluşan bir bütün olarak tanımlanmaktadır (OECD, 2005). Coğrafi yakınlığın yenilikçiliğe olumlu etkisinin olduğu örnekler arasında, İsviçre saat yapımı, Paris moda, ABD Detroit otomotiv, Hollywood film, New York finansal hizmetler ve Silikon vadisi elektronik kümeleri sayılabilir (Ibrahim ve Fallah, 2005). Felzensztein ve Gimmon ise (2009), küme olgusuna sadece firmaların ve kurumların coğrafi yakınlığı olarak değil, sosyal birliktelik ve yakınlığı olarak da vurgu yapmaktadır. Avrupa Komisyonu da 2006 yılında yayımladığı Innobarometer başlıklı raporda; kümeleri, coğrafi yakınlığın yanısıra, belli bir iş alanındaki farklı aktörler arasındaki etkileşim özelliği ve etkileşim sıklığıyla tanımlamaktadır. 1 Değer zinciri (value chain), bir işletmenin sunduğu hizmet veya ürünlere belirli bir sırayla uyguladığı işlemleri (üretim, satın alma, dağıtım ve tüketim gibi) ve aynı zamanda işletmede ortaya çıkan katma değeri açıklamaya yönelik bir modeldir. Bu çerçevede, değer zinciri analizinin amacı maliyetleri asgari düzeye, değer sunumunu ise azami düzeye yükseltmektir. (Eraslan ve diğerleri, 2008) 17

23 Diğer taraftan, Feser ve Bergman (2000), küme potansiyelini tespit etmek için, endüstrinin büyüklüğü veya yoğunluk endeksleri gibi nispeten basit kriterler yerine ülke çapında sanayi kolları arasındaki bağlantılara dair verileri kullanmayı önermiştir. Bu yaklaşımlar, kümenin gelişimi için aktörlerin coğrafi yakınlığının gerekmeyebileceğini çağrıştırmaktadır. Bu kapsamda, kümelerde coğrafi yakınlık önemli yer tutsa da, belli bir bölgeye veya ülke çapına yayılmış sektörel örnekler de mevcut olabilmektedir. Ülke çapına yayılmış kümelerin yenilikçilik üzerindeki etkisini ölçmeye yönelik çalışmalardan biri, 2006 yılında Avrupa Komisyonu nun üye ve aday ülkeler kapsamında gerçekleştirdiği Innobarometer başlıklı araştırmadır. Bu araştırmada, yenilik yoğun sektörlerde faaliyet gösteren ve en az 20 çalışanı olan firmalardan tesadüfi olarak seçilenlerin üst düzey yöneticilerine 5 soruluk bir telefon anketi uygulanmıştır. Bu sayede, firmanın kümelenme içinde yer alıp almadığı ve yönetimin küme kavramından haberdar olup olmadığı hususları tespit edilmeye çalışılmıştır. Söz konusu 5 soruluk anketten en az 4 puan (azami puan 5) alan firmaların küme veya küme benzeri çevrede faaliyet gösteren firmalar olduğu kabul edilmiştir. Mytelka ve Farinelli (2000), her kümenin kendine özgü bir gelişim çizgisi, organizasyon yapısı ve problemleri olduğunu ifade ederek kümeleri kendi içinde; Kendi dinamikleriyle oluşan, biraraya gelen işletmeler ve ilgili kurumlardan oluşan doğal kümeler Kamu politikalarıyla kurulan veya kurdurulan teknoparklar, endüstri bölgeleri gibi yapılardan oluşan yapay kümeler olarak ikiye ayırmıştır. Kümenin doğuşunda çok farklı sebepler etkin olabilir. Örneğin, ABD Massachusetts deki bazı kümelerin temelinde MIT veya Harvard Üniversitelerinde yapılan araştırmaların etkisi vardır. Küme yapılanması bazen de talepten veya zorunluluklardan doğabilir. Örneğin, İsrail in sulama ekipmanları ve diğer gelişmiş tarım teknolojileri kümesine sahip olması, ülkenin su sıkıntısını yenme ve gıdada kendine yetebilme arzusunu yansıtır (Porter, 1998). 18

24 Kümeler belli pazar dinamikleriyle kendiliğinden oluşabileceği gibi çeşitli politika araçlarıyla da oluşmaları teşvik edilebilmektedir. Bu çerçevede, kamu otoritelerinin rolünün ne olması gerektiği tartışılan güncel bir konudur. Literatürde, küme kavramına gereğinden fazla önem atfedildiği, kamu müdahaleleriyle kümenin oluşturulamayacağı hatta söz konusu kavramın işletme alanında yeni bir moda olduğu yönünde çeşitli eleştiriler de yer almaktadır. Küme kavramının kalkınma ve gelişme açısından her derde deva bir unsur olmadığı, ancak seçilmiş bölgelerde az sayıda firmaya yarar sağlayabilecek bir yaklaşım olduğu yapılan kritikler arasında yer almaktadır. Bununla birlikte, küme kavramının eksik ve zayıf alanlara / bölgelere uygulanması halinde katkı sağlayacağı beklenmektedir (OECD, 2005). Bu sebeplerle, teknoloji parkları ve küme kavramları dönem dönem rağbet görmektedir. Ancak, yenilikçilik politikaları sürekli değişime açık olduğundan, gelecekte başka kavramlar gündeme gelebilecektir (Massa ve Testa, 2008). Motoyama da (2008) küme teorisine iki hususta eleştiri getirmektedir. 1. husus, küme teorisinin betimsel ve statik yapısına ilişkindir. Buna göre, teori güncel durum itibariyle kümenin nasıl organize edildiğini açıklamakta; ancak kümenin nasıl geliştiğini (geçmişte hangi aşamalardan geçtiği, hangi problemleri çözdüğü, kimin katalizör rolü oynadığı gibi) açıklamamaktadır. Bu eleştiriye göre, kümenin gelişiminin tarihsel analizi de yapılmalıdır. 2. husus ise küme içinde varolan (varolması beklenen) ilişkiler ağının ampirik olarak ölçülme zorluğudur. Yazara göre, küme teorisi, yerel veya ulusal hükümetlerin küme ilişkilerinin güçlendirilmesine dair bazı şeyler yapması gerektiğini söylemekte; ancak bunun nasıl yapılacağını açıklamamaktadır. OECD ülkelerindeki tecrübeler, kamu politikalarıyla küme yaratılmaya çalışılmaması gerektiği yönündedir. Buna karşılık küme politikaları; firmalar, kamu ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliği ve diyaloga ilişkin bir yapı oluşturmaya yönelik olmalıdır. Ayrıca, kümenin piyasa kaynaklı başarısızlıklarında kamu müdahalesinin söz konusu olabileceği; ancak bu durumun gizli sübvansiyonlara dönüşmemesi gerektiğinin altı çizilmektedir. Küme politikaları aracılığıyla, küme üyelerinin ihtiyaçları da -örneğin eksikliği hissedilen mevzuat veya yetersiz altyapı- belirlenebilmekte; ancak, her küme birbirinden farklı olduğundan uygulanacak politikaların içerikleri farklı olmaktadır (OECD, 2001). 19

25 Singh (2005) ise Hindistan Bangalore yazılım kümesi konulu çalışmasında, söz konusu kümenin büyümesinde diğer faktörlerin yanısıra devlet desteklerinin ve devlet kurumlarının pozitif yaklaşımının katkısı üzerinde durmaktadır. Hindistan hükümeti vergi, gümrük ve altyapı konularında yaptığı düzenlemelerle sektörün gelişimini hızlandırmıştır. Yapılan araştırmalara göre Bangalore de yerleşik firmalardan %90 dan fazlası söz konusu hükümet desteğini, Bangalore a gelmelerini etkileyen en önemli sebeplerden biri olarak görmektedir. Ayrıca, Bangalore da devlet kurumlarının kolaylaştırıcı rolünün, devlet teşviklerinden daha önemli olduğu ifade edilmektedir. Bununla birlikte, stratejistlerin kümeyi tek başına bütün problemlere çözüm olabilecek bir kavram olarak görmemeleri gerektiği; kümelerin ancak diğer politika araçlarıyla birlikte değerlendirilmesi halinde ihracat stratejisinde faydalı bir araç olabileceği belirtilmektedir. Görüleceği üzere, kümelerin doğumu, gelişimi ve küme içindeki unsurların rolleri farklılaşabilmekte; her küme kendine özgü hususlar içermektedir. Kümenin yaşam döngüsünde, yönetimlerden beklentiler de farklılaşmaktadır. Başlangıçta, altyapının geliştirilmesi gibi roller üstlenmesi beklenen yerel ve genel idarelerin, kümenin ileriki aşamalarında, yenilikçiliğin önündeki engelleri kaldırarak kümenin rekabetçiliğine katkı sağlaması beklenmektedir (Öz, 2004). Çin in ilk ve en büyük yarı iletken, bilgisayar ve iletişim teknoparkı olan Zhongguancun (ZGC), yenilikçiliğe yönelik politika beklentilerine bir örnektir. Tan (2006), ZGC nin gelişme, büyüme, teknolojik ve pazarlama yenilikçiliği safhalarını takiben bazı zorluklarla karşılaşmaya başladığını belirterek; yenilikçilik gücünün zayıfladığını, yenilikçiliğin itici gücü olmuş küçük firmaların artık perakende ticarete yönelmekte olduğunu ifade etmiştir. Bu noktada, politika yapıcılar ve yöneticilerin kümeye yönelik olarak önlem alması gerektiği belirtilerek, ZGC nin Silikon Vadisi gibi yenilikçi bir merkezden ziyade Tokyo daki Akihabara gibi dev bir elektronik şehrine dönüşeceği uyarısında bulunulmaktadır. ZGC nin karşılaştığı söz konusu durum, -küme sanki bir insanmış gibi değerlendirilerek- erken bir yaşlanma olarak ifade edilmektedir. Porter a (1998) göre kümelenme politikasında, sektör veya küme ayrımı yapılmaksızın, tüm kümelerin gelişimi desteklenmelidir. Hükümetler kümeler 20

26 arasında tercih yapmamalı, kümelenmenin sonuçlarını / çıktılarını piyasa dinamikleri belirlemelidir. Örneğin, bir ziraat kümesi sektörel olarak dışlanmamalı; başarısını hükümet kararlarından ziyade piyasa belirlemelidir. Woodward (2004), tüm kümelerin gelişiminin desteklenmesini, kümeler arasında seçim yapılmamasını, tamamen yeni küme oluşumuna girişmek yerine kurulu ve gelişmekte olan kümelerin güçlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu kapsamda, hükümet politikalarının kolaylaştırıcı olması beklenmektedir. 2. KÜMELENMEYE YÖNELİK ÇALIŞMALARA GENEL BAKIŞ Çalışmalarda birbirinin yerine kullanılan endüstriyel bölge, iş ağları, küme gibi kavramlar sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte, bahse konu ifadeler arasında kavramsal veya çalışma konusunun özgünlüğünden kaynaklanan farklılıklar mevcuttur. İş ağları, genelde kontrollü üyelik esasına dayanırken kümeler açık yapılardır. Kısıtlı sayıdaki üye firmanın iş ağına giriş imkanı varken, diğer taraftan, kümeler hizmet sağlayıcıları bulunduğu bölgeye çekmektedir. İş ağları esasen işbirliği ve sözleşmeye dayalı ilişkiler kapsamında işlemekte, kümeler ise rekabet ve piyasa dinamiklerine bağlı olarak çalışmaktadır. İş ağları kompleks üretimlere imkan sağlamakta, halbuki kümeler benzer veya ilişkili yetenekleri olan firmalar için talep yaratmaktadır (OECD, 2001). Öz (2004), endüstriyel bölge, iş ağları ve küme kavramlarının literatürde yer alan farklı tanımlarını inceledikten sonra; endüstriyel bölgeyi firmalar arasında kendine has ilişkilerin olduğu bir kümelenme, kümeleri ise ağ ilişkilerinin bir şekli olarak ifade etmiştir. Avrupa Komisyonu nun Innobarometer (2006) başlıklı çalışmasının bulgularına göre, Finlandiya, İsveç, Danimarka ve Norveç teki küme firmalarının çoğunluğu en az iki adet iş ağına aktif katılım sağlamaktadır. Bu noktada, ülkemizin de benzer karakteristiklere sahip olduğu raporda belirtilmektedir. Söz konusu tespitler, kümelerin ağ ilişkilerinin bir şekli olduğu yaklaşımını desteklemektedir. 21

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Mayıs 2013 - Düzce 1

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Mayıs 2013 - Düzce 1 Mayıs 2013 - Düzce 1 İçerik Giriş Kamu Üniversite Sanayi İşbirliğinde En Somut Ara Yüzler: Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Ülkemizde Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin Bölgesel

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ HANEHALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ BİLGİ NOTU 2013 Yılı Türkiye İstatistik Kurumu 06/03/2014 tarihinde 2013 yılı Hanehalkı İşgücü İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2013 yılında bir önceki yıla göre;

Detaylı

Gayri Safi Katma Değer

Gayri Safi Katma Değer Artıyor Ekonomik birimlerin belli bir dönemde bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonucunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) değerinden, bu üretimde bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler

Detaylı

T.C. B A Ş B A K A N L I K STEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI

T.C. B A Ş B A K A N L I K STEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI T.C. B A Ş B A K A N L I K YENİ TEŞVİK K SİSTEMS STEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI MEVCUT TEŞVİK SİSTEMİ Genel Teşvik Uygulamaları Bölgesel Teşvik Uygulamaları Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki KDV

Detaylı

2016 Ocak İşkolu İstatistiklerinin İllere Göre Dağılımı 1

2016 Ocak İşkolu İstatistiklerinin İllere Göre Dağılımı 1 2016 Ocak İşkolu İstatistiklerinin İllere Göre Dağılımı 1 1 30 Ocak 2016 tarih ve 29609 sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan İşkollarındaki Ve Sendikaların Üye na İlişkin 2016 Ocak Ayı İstatistikleri Hakkında

Detaylı

KONU : YENİ TEŞVİK SİSTEMİ

KONU : YENİ TEŞVİK SİSTEMİ KONU : YENİ TEŞVİK SİSTEMİ Bilindiği üzere Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından yeni teşvik sistemi açıklandı. Bu açıklamaya dayanarak aşağıda yeni teşvik sistemi genel hatlarıyla ifade edilecektir.

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği. Yeni Teşvik Sistemi. 4. Bölge Teşvikleri

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği. Yeni Teşvik Sistemi. 4. Bölge Teşvikleri Yeni Teşvik Sistemi 4. Bölge Teşvikleri Ekim 2013 İçerik Yeni Teşvik Sistemi Amaçları Yeni Teşvik Sistemi Uygulamaları Genel Teşvikler Bölgesel Teşvikler Büyük Ölçekli Ya>rımlar Stratejik Ya>rımlar 4.

Detaylı

Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler

Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler 1. Bölge: Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Muğla 2. Bölge: Adana, Aydın, Bolu, Çanakkale (Bozcaada ve Gökçeada İlçeleri Hariç), Denizli,

Detaylı

Fren Test Cihazları Satış Bayiler. Administrator tarafından yazıldı. Perşembe, 05 Mayıs :26 - Son Güncelleme Pazartesi, 30 Kasım :22

Fren Test Cihazları Satış Bayiler. Administrator tarafından yazıldı. Perşembe, 05 Mayıs :26 - Son Güncelleme Pazartesi, 30 Kasım :22 FDR Adana Fren Test Cihazları FDR Adıyaman Fren Test Cihazları FDR AfyonFren Test Cihazları FDR Ağrı Fren Test Cihazları FDR Amasya Fren Test Cihazları FDR Ankara Fren Test Cihazları FDR Antalya Fren Test

Detaylı

3. basamak. Otomobil Kamyonet Motorsiklet

3. basamak. Otomobil Kamyonet Motorsiklet Tablo-1: İndirim veya artırım uygulanmayan iller için azami primler (TL)* İzmir, Yalova, Erzurum, Kayseri Otomobil 018 614 211 807 686 565 444 Kamyonet 638 110 583 055 897 739 580 Motorsiklet 823 658 494

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU EYLÜL 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 03/10/2016 tarihinde 2016 yılı Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

BÖLGESEL VERİMLİLİK İSTATİSTİKLERİ METAVERİ

BÖLGESEL VERİMLİLİK İSTATİSTİKLERİ METAVERİ BÖLGESEL VERİMLİLİK İSTATİSTİKLERİ METAVERİ Kapsam Sektörel Kapsam 2003-2008 yılları için Avrupa Topluluğu nda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması NACE REV.1.1 e göre; B C D E F G H I J K M

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tahsin KARABULUT

Yrd. Doç. Dr. Tahsin KARABULUT Yrd. Doç. Dr. Tahsin KARABULUT -İllerin Sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada niceliksel bir büyüme anlayışından ziyade, niteliksel bir Sosyo-ekonomik gelişme

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU MAYIS 2017 Türkiye İstatistik Kurumu 05/06/2017 tarihinde 2017 yılı Mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU MAYIS 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 03/06/2016 tarihinde 2016 yılı Mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

Türkiye'nin en rekabetçi illeri "yorgun devleri"

Türkiye'nin en rekabetçi illeri yorgun devleri Türkiye'nin en rekabetçi illeri "yorgun devleri" Türkiye nin kalkınmasında önemli rol üstlenen İstanbul, Ankara ve İzmir, iller arasında rekabet sıralamasında da öne çıktı. İSTANBUL - Elif Ferhan Yeşilyurt

Detaylı

TABLO-4. LİSANS MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR ( EKPSS 2014 )

TABLO-4. LİSANS MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR ( EKPSS 2014 ) 7769 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Memur ADANA TÜM İLÇELER Taşra GİH 7 17 4001 7770 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Memur ADIYAMAN TÜM İLÇELER Taşra GİH 7 9 4001 7771 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Memur AFYONKARAHİSAR TÜM İLÇELER

Detaylı

LİMANLAR GERİ SAHA KARAYOLU VE DEMİRYOLU BAĞLANTILARI MASTER PLAN ÇALIŞMASI

LİMANLAR GERİ SAHA KARAYOLU VE DEMİRYOLU BAĞLANTILARI MASTER PLAN ÇALIŞMASI T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI ALTYAPI YATIRIMLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ LİMANLAR GERİ SAHA KARAYOLU VE DEMİRYOLU BAĞLANTILARI MASTER PLAN ÇALIŞMASI SONUÇ RAPORU-EKLER Mühendislik Anonim

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU AĞUSTOS 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 05/09/2016 tarihinde 2016 yılı Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU OCAK 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 03/02/2016 tarihinde 2016 yılı Ocak ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU KASIM 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 05/12/2016 tarihinde 2016 yılı Kasım ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU HAZİRAN 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 03/07/2014 tarihinde 2014 yılı Haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU AĞUSTOS 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 03/09/2014 tarihinde 2014 yılı Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU HAZİRAN 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 03/07/2015 tarihinde 2015 yılı Haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR Bilgi Notu-3: Toplumsal Olay Mağduru Çocuklar Yazan: Didem Şalgam, MSc Katkılar: Prof. Dr. Münevver Bertan, Gülgün Müftü, MA, Adem ArkadaşThibert, MSc MA İçindekiler Tablo Listesi...

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU EYLÜL 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 05/10/2015 tarihinde 2015 yılı Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

TÜRKİYE'DE BÖLGESEL VE SEKTÖREL TEŞVİKLER: TEŞVİK SİSTEMİ KÜMELENMEYE NE ÖLÇÜDE DUYARLI?

TÜRKİYE'DE BÖLGESEL VE SEKTÖREL TEŞVİKLER: TEŞVİK SİSTEMİ KÜMELENMEYE NE ÖLÇÜDE DUYARLI? TÜRKİYE'DE BÖLGESEL VE SEKTÖREL TEŞVİKLER: TEŞVİK SİSTEMİ KÜMELENMEYE NE ÖLÇÜDE DUYARLI? Nuri YAVAN Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Coğrafya Bölümü Sunumun İçeriği 2 Giriş: Dünyadaki

Detaylı

OTO KALORİFER PETEK TEMİZLİĞİ - VİDEO

OTO KALORİFER PETEK TEMİZLİĞİ - VİDEO OTO KALORİFER PETEK TEMİZLİĞİ - VİDEO Oto Kalorifer Peteği Temizleme Makinası, Araç Kalorifer Petek Temizliği Cihazı. kalorifer peteği nasıl temizlenir, kalorifer peteği temizleme fiyatları, kalorifer

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU OCAK 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 03/02/2015 tarihinde 2015 yılı Ocak ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

YEREL SEÇİM ANALİZLERİ. Şubat, 2014

YEREL SEÇİM ANALİZLERİ. Şubat, 2014 YEREL SEÇİM ANALİZLERİ Şubat, 2014 Partilerin Kazanacağı Belediye Sayıları Partilere Göre 81İlin Yerel Seçimlerde Alınması Muhtemel Oy Oranları # % AK Parti 37 45,7 CHP 9 11,1 MHP 5 6,2 BDP/HDP 8 9,9 Rekabet

Detaylı

Ajans Press; Marka Şehir ve Belediyelerin Medya Karnesini açıkladı

Ajans Press; Marka Şehir ve Belediyelerin Medya Karnesini açıkladı Basın Bildirisi Ajans Press; Marka Şehir ve Belediyelerin Medya Karnesini açıkladı 01 Ocak - 31 Aralık 2011 tarihleri arası Ajans Press in takibinde olan yerel, bölgesel ve ulusal 2659 yazılı basın takibinden

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU AĞUSTOS 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 03/09/2015 tarihinde 2015 yılı Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU ARALIK 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 04/01/2016 tarihinde 2015 yılı Aralık ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

1. KDV İstisnası. 4. Faiz desteği

1. KDV İstisnası. 4. Faiz desteği YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARAR Karar Tarihi:14.07.2009 Karar Sayısı:2009/15199 Yayımlandığı Resmi Gazete Tarih ve Sayısı:16.07.2009/227290 Yürürlükte olan düzenleme üç farklı kategoride

Detaylı

MEVCUT TEŞVİK SİSTEMİ

MEVCUT TEŞVİK SİSTEMİ MEVCUT TEŞVİK SİSTEMİ enel Teşvi Uygulamaları Bölgesel Teşvik Uygulamaları üyük Ölçekli Yatırımların Teşviki S KDV İstisnası S Gümrük Vergisi Muafiyeti S KDV İstisnası S Gümrük Vergisi Muafiyeti S Vergi

Detaylı

ÖĞRENCİ DOSTU ÜNİVERSİTE ŞEHİRLERİ: Prof. Dr. Engin KARADAĞ Prof. Dr. Cemil YÜCEL

ÖĞRENCİ DOSTU ÜNİVERSİTE ŞEHİRLERİ: Prof. Dr. Engin KARADAĞ Prof. Dr. Cemil YÜCEL ÖĞRENCİ DOSTU ÜNİVERSİTE ŞEHİRLERİ: 2017 Prof. Dr. Engin KARADAĞ Prof. Dr. Cemil YÜCEL Öğrenci Dostu Üniversite Şehirleri 2017 yılında Üniversite Araştırmaları Laboratuvarı nın [ÜniAr] kurucuları Eskişehir

Detaylı

LİSTE - II TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU - TAŞRA

LİSTE - II TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU - TAŞRA YER DEĞİŞİKLİĞİ BAŞVURULARI İÇİN İLAN EDİLEN LİSTESİ 1 ADANA BİYOLOG GENEL BÜTÇE 1 1 ADANA EBE GENEL BÜTÇE 6 1 ADANA HEMŞİRE GENEL BÜTÇE 2 1 ADANA SAĞLIK MEMURU ÇEVRE SAĞLIĞI TEKNİSYENİ GENEL BÜTÇE 1 1

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2013 Yılı Mayıs Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından 03/05/2013 tarihinde açıklanan, 2013 yılı Mayıs ayı Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) haber bültenine göre Endeks; Aylık

Detaylı

İL ADI UNVAN KODU UNVAN ADI BRANŞ KODU BRANŞ ADI PLANLANAN SAYI ÖĞRENİM DÜZEYİ

İL ADI UNVAN KODU UNVAN ADI BRANŞ KODU BRANŞ ADI PLANLANAN SAYI ÖĞRENİM DÜZEYİ ADANA 8140 BİYOLOG 0 1 LİSANS ADANA 8315 ÇOCUK GELİŞİMCİSİ 0 1 LİSANS ADANA 8225 DİYETİSYEN 0 1 LİSANS ADANA 8155 PSİKOLOG 0 1 LİSANS ADANA 8410 SAĞLIK MEMURU 6000 ÇEVRE SAĞLIĞI 4 LİSE ADANA 8410 SAĞLIK

Detaylı

Tablo Yılında İnternet Erişimi Olan Girişimlerin, İnterneti Kullanım Amaçları

Tablo Yılında İnternet Erişimi Olan Girişimlerin, İnterneti Kullanım Amaçları gayrimenkul faaliyetleri gösteren girişimlerde %7,9 oranı ile en düşük düzeyde gerçekleşmiştir. 2010 yılında İnternet erişimine sahip girişimlerin %78,1 i interneti bankacılık ve finansal hizmetler için,

Detaylı

TURIZM OTEL YÖNETICILERI DERNEĞI TANITIM DOSYASI

TURIZM OTEL YÖNETICILERI DERNEĞI TANITIM DOSYASI 2017 TURIZM OTEL YÖNETICILERI DERNEĞI TANITIM DOSYASI İcadiye Mahallesi Çifte Çınar Sokak No 26 Kuzguncuk Üsküdar İstanbul Tel : +90 (216) 383 2200 info@turoyd.org TURİZM OTEL YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ (TUROYD)

Detaylı

İllere ve yıllara göre konut satış sayıları, House sales by provinces and years,

İllere ve yıllara göre konut satış sayıları, House sales by provinces and years, 2013 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Toplam January February March April May June July August September October November December Total Türkiye 87 444 88 519

Detaylı

İLLERE GÖRE NÜFUS KÜTÜKLERİNE KAYITLI EN ÇOK KULLANILAN 5 KADIN VE ERKEK ADI

İLLERE GÖRE NÜFUS KÜTÜKLERİNE KAYITLI EN ÇOK KULLANILAN 5 KADIN VE ERKEK ADI İLLERE GÖRE NÜFUS KÜTÜKLERİNE KAYITLI EN ÇOK KULLANILAN 5 KADIN VE ERKEK ADI İL KADIN ADI ERKEK ADI ADANA ADIYAMAN AFYONKARAHİSAR AKSARAY SULTAN SULTAN İBRAHİM RAMAZAN 1/17 2/17 AMASYA ANKARA ANTALYA ARDAHAN

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Stratejik Yatırımların Teşviki KDV İstisnası ü ü ü ü. Bölgesel Teşvik Uygulamaları

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Stratejik Yatırımların Teşviki KDV İstisnası ü ü ü ü. Bölgesel Teşvik Uygulamaları UYGULAMALAR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 15.06.2012 tarih ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren yeni teşvik sistemi 4 farklı uygulamadan oluşmaktadır: 1- Genel Teşvik Uygulamaları 2- Bölgesel

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ (ADNKS) 2013 Yılı Türkiye İstatistik Kurumu 29/01/2014 tarihinde 2013 yılı Adrese Dayalı Kayıt Sistemi Sonuçları haber bültenini yayımladı. 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle;

Detaylı

TABLO 27: Türkiye'deki İllerin 2006 Yılındaki Tahmini Nüfusu, Eczane Sayısı ve Eczane Başına Düşen Nüfus (2S34>

TABLO 27: Türkiye'deki İllerin 2006 Yılındaki Tahmini Nüfusu, Eczane Sayısı ve Eczane Başına Düşen Nüfus (2S34> 3.2.2. ECZANELER Osmanlı İmparatorluğu döneminde en eski eczane 1757 yılında Bahçekapı semtinde açılmış olan İki Kapılı Eczahane'dir. İstanbul'da sahibi Türk olan ilk eczahane ise "Eczahane-i Hamdi" adıyla

Detaylı

İZMİR İN EN BÜYÜK SORUNU İŞSİZLİK RAKAMLARININ ANALİZİ

İZMİR İN EN BÜYÜK SORUNU İŞSİZLİK RAKAMLARININ ANALİZİ 2015 TEMMUZ- AĞUSTOS EKONOMİK İZMİR İN EN BÜYÜK SORUNU İŞSİZLİK RAKAMLARININ ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre; 2014 yılında ülkemizde işsizlik oranı % 9,9 seviyesinde gerçekleşti.

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 07.08.2015 Sayı 41 Genel Değerlendirme Nisan 2015 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2015 verilerinin değerlendirildiği- 41. sayısında sigortalı

Detaylı

Türkiye den bir eşitsizlik fotoğrafı daha: Yaşlanmadan ölenler! / Kayıhan Pala

Türkiye den bir eşitsizlik fotoğrafı daha: Yaşlanmadan ölenler! / Kayıhan Pala Türkiye den bir eşitsizlik fotoğrafı daha: Yaşlanmadan ölenler! / Kayıhan Pala Yeni açıklanan 2015 yılı ölüm istatistikleri Türkiye nin eşitsizliklerle dolu karnesini bir kez daha gündeme getiriyor. Türkiye

Detaylı

Yığma Yapıların Deprem Güvenliklerinin Arttırılması

Yığma Yapıların Deprem Güvenliklerinin Arttırılması Yığma Yapıların Deprem Güvenliklerinin Arttırılması TÜRKİYE DE YIĞMA BİNALAR İÇİN DEPREMSEL RİSK HARİTASI ELDE EDİLMESİ Yard. Doç. Dr. Ahmet TÜRER & Abdullah DİLSİZ (M.S.) 17.02.2005 AMAÇ & KAPSAM Bu çalışmada,

Detaylı

UYAP VİZYONU SEMİNERİ 04.06.2007 KATILIMCI PROFİLİ

UYAP VİZYONU SEMİNERİ 04.06.2007 KATILIMCI PROFİLİ 1. CUMHURBAŞKANLIĞI 1.1. Devlet Denetleme Kurulu UYAP VİZYONU SEMİNERİ 04.06.2007 KATILIMCI PROFİLİ 2. BAŞBAKANLIK 2.1. Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği(MGK) 2.2. Atatürk Kültür, Dil ve tarih Yüksek

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 10 2014 Sayı 31 TEPAV İSTİHDAM İZLEME TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Haziran 2014 verilerinin değerlendirildiği- 31. sayısında sigortalı

Detaylı

T.C. B A Ş B A K A N L I K STEMĐ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI

T.C. B A Ş B A K A N L I K STEMĐ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI T.C. B A Ş B A K A N L I K YENĐ TEŞVĐK K SĐSTEMS STEMĐ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI MEVCUT TEŞVĐK SĐSTEMĐ Genel Teşvik Uygulamaları Bölgesel Teşvik Uygulamaları Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki KDV

Detaylı

SON DÖNEM DEVLET DESTEKLERİ VE TEŞVİKLERİ

SON DÖNEM DEVLET DESTEKLERİ VE TEŞVİKLERİ SON DÖNEM DEVLET DESTEKLERİ VE TEŞVİKLERİ DEVLET DESTEKLERİ 1- AJANSIN MALİ DESTEKLERİ 2- DEVLETİN YATIRIM TEŞVİKLERİ 3- DEVLETİN HİZMETLER SEKTÖRÜNE VE İHRACAT A YÖNELİK TEŞVİKLERİ İller arası Sosyo Ekonomik

Detaylı

İleri Teknolojili Tıbbi Görüntüleme Cihazları Yoğunluğu. Prepared by: Siemens Turkey Strategy and Business Development, SBD Istanbul, March 2010

İleri Teknolojili Tıbbi Görüntüleme Cihazları Yoğunluğu. Prepared by: Siemens Turkey Strategy and Business Development, SBD Istanbul, March 2010 İleri Teknolojili Tıbbi Görüntüleme Cihazları Yoğunluğu Prepared by: Siemens Turkey Strategy and Business Development, SBD Istanbul, March 200 Bilgisayarlı Tomografi milyon kişiye düşen cihaz sayısı İlk

Detaylı

BÖLGE BAZINDA DESTEKLENECEK SEKTÖRLER (TASLAK) (US 97 ULUSAL FAALİYET VE ÜRÜN SINIFLAMASI KODLARIYLA)

BÖLGE BAZINDA DESTEKLENECEK SEKTÖRLER (TASLAK) (US 97 ULUSAL FAALİYET VE ÜRÜN SINIFLAMASI KODLARIYLA) BÖLGE BAZINDA DESTEKLENECEK SEKTÖRLER (TASLAK) (US 97 ULUSAL FAALİYET VE ÜRÜN SINIFLAMASI KODLARIYLA) Bölgeler Düzey 2 30 *büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı 1.BÖLGE TR10 (İstanbul) 2423

Detaylı

Google Etiketler: FEDERAL KAMPANA TORNA MAKİNASI - FİRMAMIZ

Google Etiketler: FEDERAL KAMPANA TORNA MAKİNASI - FİRMAMIZ Federal Kampana Torna Makinası Firması; 1999 Yılında kurulmuştur. Federal Otomotiv Ltd. Şti. Otomotiv Servis Ekipmanları sektöründe hizmet vermektedir. Kurulduğundan bu gün müessesemiz, müşterileri ve

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı Nisan Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından tarihinde açıklanan, 2011 yılı Nisan ayı

Detaylı

HANEHALKI İŞGÜCÜ ARAŞTIRMASI Bölgesel Sonuçlar 2004-2013 İşgücü ve Yaşam Koşulları Daire Başkanlığı İşgücü İstatistikleri Grubu İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 TEMEL İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ... 5 YE İLİŞKİN İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ,

Detaylı

Türkiye de Bölgesel Kalkınma

Türkiye de Bölgesel Kalkınma economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikaları araş t ı rmaenstitüsü Türkiye de Bölgesel Kalkınma Emin Dedeoğlu 7 Aralık 2006, Konya Türkiye'de Bölgesel Kalkınma Slide 2 Türkiye de Bölgeler Arası

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 11.06.2015 Sayı 39 Eki-08 Oca-09 Nis-09 Tem-09 Eki-09 Oca-10 Nis-10 Tem-10 Eki-10 Oca-11 Nis-11 Tem-11 Eki-11 Oca-12 Nis-12 Tem-12 Eki-12 Oca-13 Nis-13 Tem-13 Eki-13 Oca-14 Nis-14 Tem-14 Eki-14 Oca-15

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2010 Yılı Göç İstatistikleri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNK) sonuçları veri tabanı ve 2000 yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre,

Detaylı

BAYİLER. Administrator tarafından yazıldı. Çarşamba, 18 Nisan :29 - Son Güncelleme Cuma, 03 Mayıs :39

BAYİLER. Administrator tarafından yazıldı. Çarşamba, 18 Nisan :29 - Son Güncelleme Cuma, 03 Mayıs :39 Federal CNG Dönüşüm Sistemleri olarak, başta Konya olmak üzere Türkiye'nin her bölgesinde ve her ilimizde CNG Dönüşüm Sistemleri konusunda hizmet vermekteyiz. FEDERAL CNG DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİ Adana CNG Dönüşüm

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 19 05 2014 Sayı 26 Genel Değerlendirme Ocak 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Ocak 2014 verilerinin değerlendirildiği- 26. sayısında sigortalı ücretli istihdamı, kadın

Detaylı

VERGİ BİRİMLERİ. Taşra Teşkilatındaki Birimlerin Yıllar İtibariyle Sayısal Durumu

VERGİ BİRİMLERİ. Taşra Teşkilatındaki Birimlerin Yıllar İtibariyle Sayısal Durumu VERGİ BİRİMLERİ Taşra Teşkilatındaki Birimlerin Yıllar İtibariyle Sayısal Durumu 2. Vergi Birimleri. 2.1. Vergi Birimlerinin Yıllar İtibariyle Sayısal Durumu Birimin Adı 31/12/1996 31/12/1997 31/12/1998

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı Ocak Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından tarihinde açıklanan, 2011 yılı Ocak ayı Tüketici

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 16 09 2014 Sayı 29 Genel Değerlendirme Nisan 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2014 verilerinin değerlendirildiği- 29. sayısında sigortalı

Detaylı

Tüvturk Araç Muayene Gezici Mobil İstasyon Programı

Tüvturk Araç Muayene Gezici Mobil İstasyon Programı Tüvturk Araç Muayene Gezici Mobil İstasyon Programı Tüvturk Gezici istasyonlarında ağır vasıtalar (3.5 ton üzeri) hariç tüm motorlu ve motorsuz araçlar için muayene hizmeti verilmektedir. Gezici İstasyon

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 29 11 2014 Sayı 32 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni Temmuz 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Temmuz 2014 verilerinin değerlendirildiği- 32.

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 10 2014 Sayı 30 TEPAV İSTİHDAM İZLEME TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Mayıs 2014 verilerinin değerlendirildiği- 30. sayısında sigortalı ücretli

Detaylı

2016 YILI DIŞ TİCARET RAKAMLARI

2016 YILI DIŞ TİCARET RAKAMLARI 2016 YILI DIŞ TİCARET RAKAMLARI 2016 yılında 726 firma ile 777 milyon dolar ihracat, 44 firma ile 344 milyon dolar ithalat yaparak 1 milyar 121 milyon dolar dış ticaret hacmi gerçekleştirmiştir. 2016 yılı

Detaylı

SAMSUN TİCARET VE SANAYİ ODASI EKONOMİK BÜLTEN

SAMSUN TİCARET VE SANAYİ ODASI EKONOMİK BÜLTEN SAMSUN TİCARET VE SANAYİ ODASI EKONOMİK BÜLTEN ARALIK 2016 Bu eserin tüm telif hakları Samsun Ticaret ve Sanayi Odası na aittir. Samsun Ticaret ve Sanayi Odası nın ismi kaydedilmek koşulu ile alıntı yapmak

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı Temmuz Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : 2017 Yıllık Kullanım Hakkı Ücretleri. : Yetkilendirme Dairesi Başkanlığının hazırladığı takrir ve

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : 2017 Yıllık Kullanım Hakkı Ücretleri. : Yetkilendirme Dairesi Başkanlığının hazırladığı takrir ve BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI Karar Tarihi : 14.12.2016 Karar No : 2016/DK-YED/486 Gündem Konusu : 2017 Yıllık Kullanım Hakkı Ücretleri KARAR ekleri incelenmiştir. : Yetkilendirme Dairesi

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 12 08 2014 Sayı 28 Genel Değerlendirme Mart 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Mart 2014 verilerinin değerlendirildiği- 28. sayısında sigortalı

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 07 2014 Sayı 27 Genel Değerlendirme Şubat 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Şubat 2014 verilerinin değerlendirildiği- 27. sayısında sigortalı

Detaylı

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TELİF HAKLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İSTATİSTİKSEL BİLGİLENDİRME RAPORU (SERTİFİKA) Hazırlayan: İrfan Taylan ÇOKYAMAN OCAK 2013 ANKARA SERTİFİKA BÖLÜM İSTATİSTİKLERİ 2 1) SERTİFİKA

Detaylı

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL YERLEŞİMLERDEKİ NÜFUS %'Sİ... 4 EK 1.2... 6 KİŞİ BAŞI REEL GSYİH,

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı Mayıs Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından tarihinde açıklanan Mayıs ayı Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) haber bültenine

Detaylı

Mayıs 2012 SAGMER İstatistikleri

Mayıs 2012 SAGMER İstatistikleri Mayıs 2012 SAGMER İstatistikleri *Ekli dosyadaki istatistikî veriler, Sigorta Şirketlerinin SBM ye gönderdiği verilerden oluşturulmuştur. Veriler 31 Mayıs 2012 itibariyle alınmıştır. Tablo 1: Ödeme Yöntemine

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 31 12 2014 Sayı 33 Genel Değerlendirme Ağustos 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Ağustos 2014 verilerinin değerlendirildiği 33. sayısında

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Rapor Özet Türkiye genelinde il merkezlerinin içmesuyu durumu

İÇİNDEKİLER. Rapor Özet Türkiye genelinde il merkezlerinin içmesuyu durumu İÇİNDEKİLER Rapor Özet Türkiye genelinde il merkezlerinin içmesuyu durumu Çizelge 1 Türkiye genelinde il merkezlerinin su ihtiyaçları ve ihtiyaçların karşılanma durumu icmali Çizelge 2. 2013-2015 yılları

Detaylı

Ekonomik Rapor Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / 307

Ekonomik Rapor Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği /  307 2.9 Bölgesel Düzeyde Seçilmiş Özet Göstergeler Bu bölümde gerek İBBS Düzey-2, gerekse İBBS Düzey-3 e göre seçilmiş olan özet göstergeleri çok daha yalın bir şekilde yorumlayabilmek üzere, sınıf sayısı

Detaylı

KPSS-2014/3 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Sözleşmeli Pozisyonlarına Yerleştirme (Ortaöğretim)

KPSS-2014/3 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Sözleşmeli Pozisyonlarına Yerleştirme (Ortaöğretim) KURUM ADI KADRO ADI 190160001 SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK MEMURU (ADANA TÜM İLÇELER Taşra) 5 0 75,57278 78,51528 190160003 SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK MEMURU (ARTVİN TÜM İLÇELER Taşra) 4 0 75,26887 75,34407 190160005

Detaylı

Eczacılık VII.1. ECZACILIK UYGULAMALARI VII.2. ECZACILIK EĞİTİMİ

Eczacılık VII.1. ECZACILIK UYGULAMALARI VII.2. ECZACILIK EĞİTİMİ VII.. ECZACILIK UYGULAMALARI VII.. ECZACILIK EĞİTİMİ VII.. Uygulamaları TABLO-: BRANŞLARA GÖRE ECZACI DAĞILIMI (008) BRANŞLAR ECZACI SAYISI Bakanlık ve SGK'da Çalışan Eczacılar (Kamu Eczacısı) İlaç Sektöründe

Detaylı

SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR

SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR BÜLTEN 21.05.2015 SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR 7 Haziran genel seçimine günler kala nefesler tutuldu, gözler yapılan anket çalışmalarına ve seçim vaatlerine çevrildi. Liderlerin seçim savaşının

Detaylı

Bu eserin tüm telif hakları Samsun Ticaret ve Sanayi Odası na aittir.

Bu eserin tüm telif hakları Samsun Ticaret ve Sanayi Odası na aittir. Aralık 2016 Bu eserin tüm telif hakları Samsun Ticaret ve Sanayi Odası na aittir. Samsun Ticaret ve Sanayi Odası nın ismi kaydedilmek koşulu ile alıntı yapmak mümkündür. SAMSUN TİCARET VE SANAYİ ODASI

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Ekim/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Ekim/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU

SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU Temel Ekonomik Göstergeler: Temmuz ayında; Üretici fiyatları genel indeksinde(üfe), Bir önceki aya göre %1,25 artış Bir önceki yılın Aralık

Detaylı

TABLO-1. İLKÖĞRETİM/ORTAOKUL/İLKOKUL MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR (2015 EKPSS/KURA )

TABLO-1. İLKÖĞRETİM/ORTAOKUL/İLKOKUL MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR (2015 EKPSS/KURA ) KURUM KODU DPB NO KURUM ADI / POZİSYON UNVANI İL İLÇE TEŞKİLAT SINIF 490060001 12062 AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI HİZMETLİ IĞDIR TÜM İLÇELER Taşra YH 12 2 999 1000 1001 490060003 12079 AİLE VE

Detaylı

BÖLÜM -VI- BÖLGESEL AZALTMA KATSAYILARI

BÖLÜM -VI- BÖLGESEL AZALTMA KATSAYILARI BÖLÜM -VI- BÖLGESEL AZALTMA KATSAYILARI 173 174 Elektrik, Elektronik-Biyomedikal-Kontrol Mühendisliği Hizmetleri EK-1 BÖLGESEL AZALTMA KATSAYILARI (BK) EMO Yönetim Kurulunun 06.11.2015 tarih ve 44/51 sayılı

Detaylı

(ki-kare) analizi ( Tablo 1. Araştırmaya Katılanların Çalıştıkları Okul Türüne Göre Dağılımı. Sayı % 1259 65,6 659 34,4 1918 100,0

(ki-kare) analizi ( Tablo 1. Araştırmaya Katılanların Çalıştıkları Okul Türüne Göre Dağılımı. Sayı % 1259 65,6 659 34,4 1918 100,0 ÖĞRENME ORTAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ARAŞTIRMASI Eğitimin kalitesi, öğrenme ortamlarının kalitesiyle doğru orantılıdır. Nitelikli öğrencilerin yetişmesi için nitelikli öğretmenlerin yanında öğrenme ortamlarının

Detaylı

TAKVİM KARTONLARI 2016 YILI RESMİ TATİL GÜNLERİ

TAKVİM KARTONLARI 2016 YILI RESMİ TATİL GÜNLERİ 2016 YILI RESMİ TATİL GÜNLERİ 2016 YILI MÜBAREK GÜN ve GECELER Yılbaşı 1 Ocak Cuma Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı 23 Nisan Cumartesi Emek ve Dayanışma Günü 1 Mayıs Pazar Gençlik ve Spor Bayramı 19 Mayıs

Detaylı

EK 1: TABLO VE ŞEKİLLER

EK 1: TABLO VE ŞEKİLLER EK 1: TABLO VE ŞEKİLLER NET OKULLULAŞMA TABLO 1: Türkiye Net Okullulaşma Oranı Trendleri (%) Kademe ve cinsiyet 2001-02 2002-03 2003-04 2004-05 2005-06 2006-07 2007-08 2008-09 2009-10 2010-11 5,40% 7,50%

Detaylı

Bu eserin tüm telif hakları Samsun Ticaret ve Sanayi Odası na aittir.

Bu eserin tüm telif hakları Samsun Ticaret ve Sanayi Odası na aittir. MART 2017 Bu eserin tüm telif hakları Samsun Ticaret ve Sanayi Odası na aittir. Samsun Ticaret ve Sanayi Odası nın ismi kaydedilmek koşulu ile alıntı yapmak mümkündür. SAMSUN TİCARET VE SANAYİ ODASI Hançerli

Detaylı

Örgün ve yaygın eğitim kurumu kütüphaneleri, İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre kütüphane ve materyal sayısı

Örgün ve yaygın eğitim kurumu kütüphaneleri, İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre kütüphane ve materyal sayısı Materyal türü-types of material Afiş, atlas, Kütüphane harita, mikrofilm, sayısı Video disket vb. Number Süreli kaset Posters, atlases, İBBS - 3. Düzey of public Kitap yayın CD DVD VCD Video maps, microfilms,

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Bu uygulamalar kapsamında sağlanacak destek unsurları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Bu uygulamalar kapsamında sağlanacak destek unsurları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. YENİ TEŞVİK SİSTEMİ UYGULAMALAR 15.06.2012 tarih ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren yeni teşvik sistemi 5 farklı uygulamadan oluşmaktadır: 1- Genel Teşvik Uygulamaları 2- Bölgesel

Detaylı

ADNAN BEDLEK TÜİK KARS BÖLGE MÜDÜRÜ 13/07/2016

ADNAN BEDLEK TÜİK KARS BÖLGE MÜDÜRÜ 13/07/2016 ADNAN BEDLEK TÜİK KARS BÖLGE MÜDÜRÜ 13/07/2016 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Kasım/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Kasım/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

TABİP İL BÖLGE SE PDC KAD ORAN GRUP KİLİS 4 63 88 96 109,09% A1 KARAMAN 4 32 127 130 102,36% A2 İZMİR 1 3 1821 1864 102,36% A3 MALATYA 5 42 373 375

TABİP İL BÖLGE SE PDC KAD ORAN GRUP KİLİS 4 63 88 96 109,09% A1 KARAMAN 4 32 127 130 102,36% A2 İZMİR 1 3 1821 1864 102,36% A3 MALATYA 5 42 373 375 TABİP İL BÖLGE SE PDC KAD ORAN GRUP KİLİS 4 63 88 96 109,09% A1 KARAMAN 4 32 127 130 102,36% A2 İZMİR 1 3 1821 1864 102,36% A3 MALATYA 5 42 373 375 100,54% A4 ELAZIĞ 5 39 308 309 100,32% A5 YALOVA 2 13

Detaylı