Derleme Medikal Akupunktur

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Derleme Medikal Akupunktur"

Transkript

1 Yeni Tıp Dergisi 2008;25:70-75 Derleme Medikal Akupunktur Eyüp HORASANLI 1, Burhanettin USTA 2, Aytekin YE LAY 3 1 Ankara Numune E itim ve Ara t rma Hastanesi, II. Anesteziyoloji ve Reanimasyon Klini i, ANKARA 2 Fatih Üniversitesi T p Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal, ANKARA 3 Siverek Devlet Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Bölümü, S VEREK ÖZET Akupunktur, organizmadaki bozukluklar n düzeltilmesi amac yla, belirlenmi noktalara i ne uygulanmas esas na dayanan, bilimsel ve tamamlay c bir t p yöntemidir. Yakla k 3000 y ldan beri, ba ta Çin ve Uzakdo u ülkeleri olmak üzere, giderek bütün dünyada hastal klar n tedavisinde ba ar l sonuçlar elde edilmi tir. Günümüzde akupunkturun etkili olup olmad de il, esas olarak etki mekanizmalar tart lmaktad r. Akupunkturun tarihçesi, felsefesi ve temel hatlar n anlamak önemlidir. Bu çal mada bu amaca yönelik olarak, geleneksel Çin t bb nda yer alan Yin-Yang, be element ve meridyen kavramlar ele al nm, akupuntur i neleri ile uygulama ekilleri hakk nda bilgi verilmi tir. Ayr ca etki mekanizmas literatür bilgileri nda gözden geçirilmi tir. Akupunktur endikasyonlar, kontrendikasyonlar ve komplikasyonlar özetlenmi tir. Anahtar Kelimeler: Tamamlay c t p, akupunktur, endikasyon ABSTRACT Medical acupuncture Acupuncture is applied to a lot of points described before for medical care of disorders in the body. It has been medical base and called complementary medicine by World Health Organization (WHO). It is scientific based complementary medical method and accepted by World Health Organization (WHO). It has been applied in China and other countries of Far East for 3000 years and spreading all over the world. Succesful results have been gained. Acupuncture is know to be an effective method. Nowadays, it has not been discussed if acupuncture is effective or not, but it has been discussed its mechanisms of effects. It is important to understand basis, history and philosophy of acupuncture. In this review, the philosophy of Yin-Yang, Five elements and Meridians were considered as the basis of Traditional Chinese Medicine. It was given information about jujube and methods of applying of acupuncture. Moreover, it has been considered mechanisms of acupuncture according to the literature. Indications, contraindications and complications of acupuncture have also been summarized. Key Words: Complementary medicine, acupuncture, indications G R Akupunktur, acus (i ne), puncture (bat rma) kelimelerinden türetilen, çe itli patolojilerin giderilmesi amac yla, vücut üzerinde bulunan belirli noktalara i ne bat r lmas yla uygulanan bilimsel tedavi yöntemidir. Yakla k 3000 y ldan beri birçok hastal n tedavisinde ba ar l sonuçlar elde edilmi tir. Ba ta Çin ve Uzakdo u ülkeleri olmak üzere bütün dünyada uygulanmaktad r 1-6. Ana felsefesi, bütün evrende canl cans z her yerde ve her eyde var olan enerji ak lar aras ndaki birlik, denge ve uyuma dayan r. Vücuttaki enerji ak m blokaj veya kesintisi denge bozuklu una dolay s yla hastal a neden olur. Akupunkturun amac, vücudun tekrar uyum ve dengeye ula mas n sa lamakt r 1-6. Geleneksel Çin T bb ndaki (GÇT) Yin- Yang, be element ve hayat enerjisi (Qi) felsefesine dayal tedavi yöntemi, klasik akupunktur olarak adland r lmaktad r. Çin ve Uzakdo u ülkeleri yan s ra Avrupa ve Amerika da klasik akupunktur uygulamalar ço unlu u te kil etmektedir. Bunun yan s ra nörofizyoloji ve anatomi prensipleri nda, uyar lma esas na dayal modern t p bilimi ile çat mayan, bilimsel akupunktur uygulayan hekimler, medikal akupunkturun geli mesine, ilerlemesine ve yay lmas na hizmet etmektedirler 1-7. TAR HÇE Klasik akupunkturun ba lang c ve geli mesi çok uzun bir tarihsel süreci kapsar. lk akupunktur uygulamas n n Uygur Türkleri taraf ndan ba lat ld - n ama devam ettirilmedi ini iddia edenler vard r 8. Günümüze kadar önemini kaybetmeyen ve geleneksel Çin t bb n n kö e ta lar n olu turan iki önemli eser mevcuttur 1,3,5,6. Shen Nung onuruna yaz lan ve M.Ö y llar aras nda ortaya ç kan The Pen Ts ao isimli eser, Çin deki geleneksel bitki tedavisinin temel formatlar n içeren ilk ilaç rehberidir 1. Di er önemli eser ise M.Ö aras nda Huang Di onuruna yaz lan The Yellow Emperor s Classic of Internal Medicine isimli eserdir. Bu eser ayr ca Canon of Medicine olarak da bilinmektedir. Bu eserde, GÇT nin temel 70 70

2 teorileri olan Yin-Yang, be element, meridyen ve kollateraller, Qi, sendromlar n ay r c te his yöntemleri, akupunktur noktalar ve i neleme teknikleri tan mlan r 3,5,6. Akupunkturun temel mekanizmalar için modern çal malar 1949 y l nda, Çin Halk Cumhuriyeti kurulduktan sonra Mao Zedong taraf ndan ba lat lm t r. Bundan yakla k 10 y l sonra akupunkturla ilgili ara t rmalar eski Sovyetler Birli i nde ba lam ve zamanla tedavi uygulamas haline gelmi tir. Bu çal malar gün na ç kar lamam t r 3,5,6. Bat l ara t rma ekiplerinin akupunktura olan ilgisizli i nedeniyle, uzun bir süre bilimsel makalelere yans mas olmam t r. Ancak 1971 y l nda ABD Ba kan Nixon un Çin ziyareti s ras nda Çin li hekimler akupunktur tedavisi ve anestezisi hakk nda bilgi verip, uygulama göstermi lerdir. Daha sonralar akupunkturu ö renmek ve uygulamak için Çin i ziyaret eden Amerikal ve Avrupal hekimler, ba ar l uygulamalar yan s ra akupunkturun tek anestetik olarak kullan ld cerrahi operasyonlara ahit olmu lard r 1-7. Akupunktur etki mekanizmas ile ilgili 1976 y l nda, endorfin sal n m teorisi ortaya at lm t r. Akupunktur uygulanmas sonras nda beyin yap lar n n aktivasyonunu gösteren MRI ve pozitron emisyon tomografisi tarama çal malar, bu tedavi yöntemini daha fazla ayd nlatm t r. Bugün akupunktur etki mekanizmalar ile ilgili büyük bir bilgi birikimi söz konusudur 4,7. Amerika da akupunktura ilgi art nedeniyle NIH (Ulusal Sa l k Enstitüsü) akupunktur deneysel ve klinik çal malar için fonlar ay rm t r y l nda WHO (Dünya Sa l k Örgütü) akupunktur tedavisini bilimsel bir yöntem olarak kabul etmi ve etkin oldu u t bbi durumlar n listesini yay nlam t r 9. Türklerin akupunkturla tan malar bilindi inden çok daha eskidir. Bundan öte tarihte ilk akupunktur tedavisinin Uygur Türkleri taraf ndan yap ld n arkeolojik materyallere ve antik eserlere dayanarak iddia edenler vard r y l nda Kazan Türklerinden Dr. Kay r Doy stanbul da ilk akupunktur poliklini ini kurmu tur. Bundan sonra ba ta Çin ve Uzak Do u ülkeleri olmak üzere, Avusturya, Almanya ve Fransa gibi Avrupa Ülkelerine giderek akupunktur ö renen Türk hekimleri ba ar l bir ekilde uygulayarak akupunkturun geli mesine öncülük etmi lerdir 10. En son olarak Sa l k Bakanl konuya el atm ve bir üst kurul olu turarak akupunktur hakk ndaki ara t rmalar ve çal malar incelenmi tir. Bunun sonucunda akupunktur bilimsel bir tedavi yöntemi olarak kabul edilmi ve 1991 y l nda Akupunktur Yönetmeli i ç kar larak bu tedavi yöntemi yasal hale getirilmi tir 10. Daha sonra bu yönetmelik 2002 y l nda yeniden düzenlenmi tir. Olu turulan Akupunktur Bilim Kurulu, kimlerin bu tedaviyi uygulayaca, hangi hastal klarda nas l uygulanaca, e itimin nas l olaca konular n esasa ba lam lard r. Akupunktur e itimi için çe itli fakülte ve e itim hastanelerine yetki verilmi tir 11. Ayr ca akupunkturu tan tmak, geli tirmek ve bilimsel çal malara destek vermek üzere akupunktur dernekleri kurulmu tur. Bunlar ulusal ve dünya kongreleri düzenleyerek Türk hekimleri ile di er hekimler aras nda bilgi ve tecrübe aktar m ile akupunkturun h zla yay lmas na hizmet etmi lerdir 10. AKUPUNKTURLA LG L KAVRAMLAR TEMEL KONSEPT Geleneksel Çin T bb (GÇT), Bat biyomedikal bilimlerinden farkl olarak hayat n fiziksel, mental, duygusal komponentleri aras nda ay r ma gitmez. Bundan öte, insano lunu evrenin ayr lmaz bir parças olarak dikkate al r. Evrenin içindeki insan da dahil her ey ayn yasalara uyarlar. Bundan dolay sa l k ve hastal k, ruhsal, mental ve fiziksel denge veya dengesizlik sonucu ortaya ç kar 1. Y N YANG Yin ve Yang, herhangi bir nesnenin ad olmaktan çok, kar tl k ili kilerini aç klayan bir kavramd r. Temelinde, do a ve evrendeki her eyin kar tl k ili kileri içinde yürüdü ünü kabul eder. Üreme, geli me ve dönü üm, kar tlar n sürekli çeki ip iti en hareketlili i ile gerçekle ir. Yin dahili enerjinin depolanmas ve korunmas yla ilgilidir, Yang ise enerjinin kullan m yla ilgilidir. E er Yin ve Yang denge halinde ise, canl n n sa l yerindedir 3,5,6. Kainatta bulunan her ey z dd yla bilinir. Bir ey Yin ise kar t Yang olur. Örnekler verecek olursak, Y N: Toprak, Kad n, Gece, Ay, K sa, So uk, ç, Ön, Alt, nhibisyon, Eksiklik, Kan. YANG: Hava, Erkek, Gündüz, Güne, Uzun, S cak, D, Arka, Üst, Stimulasyon, Fazlal k, Qi dir. Yin ve Yang aras ndaki etkile im Qi yi (Hayat Enerjisi) üretir. Akupunktur i neleri ile Qi ye ula l r. Bu uygulama ile Qi nin ço alt lmas veya azalt lmas mümkündür. Bu ikisi dengeli olursa sa l k hali var demektir. Qi ise meridyenler boyunca akarak Zang Fu organlar ile ili ki kurar 3,6. BE ELEMENT Be element teorisi, dünyan n yap s n olu turan temel maddelerin a aç, ate, toprak, metal ve su oldu unu ileri sürer. Be element aras ndaki dayan ma ve kontrol, sürekli hareket ve de i im durumunu belirler. GÇT ye göre do a olaylar, insan vücudu, duygular gibi evrendeki her ey bu be elemente göre s n fland r labilir 3,

3 Do a olaylar, mevsimler ve co rafik konumlar insan n fizyolojik aktivitelerini büyük ölçüde etkiler. Bu yüzden GÇT, Zang Fu organ ve dokular n fizyolojisi ve patolojisini çevresel faktörlerle ili kilendirir. Bunlar be element temel al narak be s n fa ayr l r. Bu simülasyon ve alegoriler; insan n çevresiyle olan ili kisi gibi fizyoloji ve patoloji aras ndaki komplike ba lant lar da aç klar. Be element teorisine göre, Qi (hayat enerjisi) dola m 2 türlü döngüyle gerçekle ir 3,6. 1- Sheng Döngüsü, dola m saat yönünde elementten elemente olur. Bu döngüde her element sonraki elementi olu turur ve geli imine destek olur. Stimulasyon ve üretkenlik söz konusudur. A aç ate i olu turur. Ate küle dönü erek topra a dönü ür. Topraktan mineraller eklinde metal ç kar. Metal eriyince suyu olu turur. Su da a ac besler. Buna Anne-O ul ili kisi denir. 2- Ko Döngüsü, dola m yine saat yönündedir. Bu döngüde her element bir sonraki elementin etkisini zay flatarak kontrol eder ve geli imine engel olur. nhibisyon ve y k m söz konusudur. Su ate i söndürür. Ate metali eritir. Metal a ac keser. A aç kökleriyle topra ele geçirir. Toprak da suyu tutar. Buna Efendi-Hizmetkar ili kisi denir. ORGAN VE MER DYEN GÇT teorisi, insan vücudundaki organlara kar l k gelen 12 çift simetrik ana meridyen tan mlar. Ayr ca 8 ekstra meridyen de mevcuttur. Bu tan mlanan temel organlar bat t bb ndaki organlarla benzer isme sahiptir. Ancak bu organlar n fizyolojik fonksiyonlar ve anatomik yap lar birebir örtü mez. Eski Çin gelene inde organlar, anatomik yap lardan çok fonksiyonel sistemlerdir. Örne in, bu geleneksel organlardan Üçlü Is t c ve Perikard hiçbir surette anatomik representasyona sahip de ildir ana meridyeni olu turan organlar; Akci er, Perikard, Kalp, nce Ba rsak, Üçlü Is t c, Kal n Ba rsak, Dalak, Karaci er, Böbrek, Mide, Safra Kesesi, drar Kesesi dir 1,3,5,6. Bütün organ ve meridyenler birbirleriyle a a daki kurallara göre direkt veya indirekt ba lant l ve ili kilidir: 1-Her organ üzerinde akupunktur noktalar bulunan meridyene sahiptir. 2-Vücut yüzeyinde ve içinde seyreden meridyenlerin birbirleriyle ve organlarla ba lant lar adeta bir network gibidir. 3-Meridyenlerin fonksiyonu, uygun organ veya ilgili organ gruplar n modifiye etmek ve düzenlemektir. Ayr ca meridyenlerin seyirleri boyunca a r y kontrol edebildikleri kabul edilir 1. AKUPUNKTUR NOKTALARI Çin Akupunkturu nda noktalar oyuk veya delik anlam na gelen Xue ile ifade edilir. Ayr ca noktalar n ismi önemlidir ve bilgi vericidir. Örne in, Sanyinjiao (Dalak 6), Üç Yin meridyenin kar la t yer, Zusanli (Mide 36); Bacakta 3 cun, Hegu (Kal n Ba rsak 4), Vadilerin birle im yeri anlam na gelir. Modern bat akupunkturunda ise nadiren çince isimler kullan l r. Bunun yerine ait olduklar meridyen ve numara belirtilir. Meridyenler boyunca 365 klasik nokta vard r. En az ayn say da da meridyen d noktalar vard r 3,5,6. Noktan n kesin lokalizasyonu önemlidir. Klasik teoriye göre noktan n yerinin yanl belirlenmesi etkiyi önler. Akupunktur noktalar n n yerlerini belirlemede 3 metod vard r: 1. Yüzeyel, anatomik nirengi noktalar arac l yla 2. Kemik oranlar n n ölçülmesiyle 3. Parmak ölçümleriyle noktalar n yeri belirlenir. Noktalar n lokalizasyonu Çin nch veya Cun terimi ile tan mlan r. Cun 3.3 cm ye kar l k gelir. Örne in, Sanyinjiao (Dalak 6); medial malleolden 3 cun yukar dad r. Elin 4 parma 3 cun kabul edilir. Burada oransal olarak hastan n anatomik ölçüleri kullan l r 3,5,6. Bu noktalar kesin lokalize etmeye yard mc fenomenler gözlenebilir 1. Bunlar noktalar, 1. Cilt yüzeyinde küçük oyuk veya depresyonda lokalize oldu u fark edilir 2. Çevre alanlarla kar la t r ld nda, daha hassas oldu u görülür 3. Parmaklarla hafifçe palpe edildi inde bir sertlik ve pürüz hissedilir 4. ne stimule etti inde, genellikle hasta taraf ndan hissedilen ve özel olarak De Qi hissi olarak adland r lan olay gerçekle ir. De Qi hissi, i ne yerle tirilen noktada; lokal kas spazm na ba l sertle me, gerginlik, a rl k, s, uyu ma, hissizlik ve elektrik çarpmas eklinde ifade edilir. Bazen uyar lan noktan n ait oldu u meridyen boyunca bunlar hissedilir. Ayr ca tecrübeli hekimler de i ne noktaya isabet etti inde, parmaklar n n ucunda a rl k ve s k l k hisseder. Bu durum bal n oltadaki kancaya yakalanmas sonucu parmaklar m zda hissettiklerimize benzerdir 13. Akupunktur etkisinin görülebilmesi için De Qi hissinin al nmas n n gerekli oldu u dü ünülür. Noktalar n çaplar de i iktir (3-5mm). Asli ölçüsü; hastan n durumuna, saate, mevsimlere göre bireysellik gösterir. Genellikle cilt yüzeyinin 3 15 mm alt ndad r 13. Viyana l histolog Kellner G özenle yapt histolojik kesitlerde bu noktalarda Vater Paccini, Meissner, Mazzoni ve Krause cisimciklerinin çevre dokulara göre daha yo un oldu unu göstermi tir 12. Alman anatomist Heine H. ise yapt anatomik çal malarda noktalar n damar ve 72 72

4 sinirlerle yak n ili ki içinde oldu u göstermi tir 14. Ayr ca elektriksel özellikleri farkl olup elektrik ak m na direnç yani empedanslar dü ük kapasiteleri yüksektir. Noktalar n bu özelli inden faydalan larak yerini tespit etmek için dedektörler geli tirilmi tir 15. Her nokta kullan m için özel bir fonksiyona ve endikasyona sahiptir. Örne in, a r bölgesinden uzak akupunktur noktas n n stimulasyonu mükemmel analjezi sa larken, bölgeye yak n fakat uygun olmayan noktan n kullan lmas ile ya etki görülmez ya da semptomlar daha kötüle ir. Benedetti ve arkada lar akupunktur tedavisi sonras elde edilen analjezik cevab n sistemik Naloksan uygulamas ile geri döndü ünü göstermi lerdir. Bu veriler etkinin endojen opioid sal n m arac l yla oldu unu gösterir, ancak etki rejiyonelden çok sistemiktir 16. Li ve arkada lar, siyatik a r y içeren alt ekstremite a r lar nda geleneksel olarak etkili oldu u dü ünülen Huantia (SK 30) noktas n n ipsilateral i nelenmesinin, ratlarda sural sinir stimulasyonu sonucu uyar lan spinal dorsal boynuz nöronlar n n nosiseptif cevaplar n önemli ölçüde inhibe etti ini göstermi lerdir. Buna kar l k kontralateral veya ba ka noktan n i nelenmesi ile inhibisyonun e er varsa bile daha az oldu unu gözlemlemi lerdir 17. Cho ve arkada lar fonksiyonel MRI (fmri) kullanarak, GÇT ye göre ba lant l oldu u dü ünülen akupunktur noktalar ile beyinin spesifik noktalar n n aktivasyonu aras nda korelasyon oldu unu göstermi lerdir. Bu çal mada, mesane meridyenine ait ve ayakta lokalize olan akupunktur noktalar stimule edilmi tir. Bu noktalar geleneksel olarak göz ve görme fonksiyonu ile ilgilidir. Ara t rmac lar görsel kortekste sinyal yo unlu unun aktivasyon ve deaktivasyonunu gözlemlemi lerdir 18. Wu ve arkada lar n n göz ve kulakla ilgili noktalar n elektroakupunktur stimulasyonu sonucu görsel ve i itsel korteksin aktivasyonunu göstermeleri önceki çal may do rulam t r 19. AKUPUNKTUR UYGULAMA ÇE TLER Akupunktur stimulasyonu, invaziv ve noninvaziv yöntemlerle sa lan r. nvaziv yöntemler; akupunktur i nesinin cilde bat r lmas ve takiben manuel stimulasyon, elektro akupunktur ve kal c intradermal i ne yerle tirilmesi olarak uygulan r. Bu yönteme Kuru neleme tekni i de denir. E er akupunktur noktalar na ilaç enjekte edilirse Ya neleme tekni i olarak adland r l r. Noninvaziv yöntemler ise, akupressure, transkutanöz elektrik stimulasyonu, lazer, moksibusyon ve çe itli bilye, tohum ve ped uygulamalar n içerir 1. Ayr ca akupunktur vücuda veya bütün vücudu temsil etti i dü ünülen vücut bölümlerine uygulanmas na göre; Vücut Akupunkturu, Kulak Akupunkturu, Skalp Akupunktur, El ve Ayak Akupunkturu olarak adland r l r 20. Örnek olarak Kulak Akupunkturunda; d kulakta vücudun bütün organ ve bölümleri bir nokta ile temsil edilir. Bütün bu bölümler birle tirildi inde adeta ba a a pozisyonda ters durmu fetüs görünümü elde edilir. Vücudun herhangi bir organ veya bölümünde bir patoloji varsa ilgili noktada reaksiyon ortaya ç kar. Bu de i iklikler; bas nçla artan hassasiyet, renk soluklu u ve elektriksel rezistansta azalma olarak gözlenir. Özel geli tirilmi dedektörler arac l yla bu reaksiyonlar tespit edilir. Bu noktalar n i nelenmesi ile tedavi sa lan r 21. Akupunktur noktalar n n elektriksel stimulasyonu, Elektroakupunktur (EA) olarak adland r l r ve manuel akupunktura alternatif olarak geli tirilmi tir. Avantajlar, daha az a r l olmas, daha iyi analjezi sa lamas, hekimin daha az zaman n almas ve tedavinin standartizasyonunun kolayla mas olarak say labilir. EA, akupunktur analjezisinde en yayg n olarak kullan l r 22. Elektroakupunktur esnas nda De Qi hissi uyu ma ve s zlama olarak alg lan r. Kong ve arkada lar, manuel akupunktur manipülasyonunun MRI sinyallerini azaltt n buna kar l k elektroakupunktur stimulasyonunun MRI sinyal yo unlu unu genellikle artt rd n göstermi lerdir 23. Her iki stimulasyon da analjezi sa lar. Ancak noktan n nas l stimule oldu una ba l olarak, de i ik beyin network alanlar n n tetiklenmesiyle çe itli stimulasyon modaliteleri görülür. AKUPUNKTUR NELER VE UYGULAMASI Akupunktur noktalar n n stimulasyonu i ne, lazer, s, elektrik ak m ve bas nç ile sa lan r. En yayg n olarak kullan lan i nedir. Tedavide esas olan noktan n uyar lmas d r. neler alt n, gümü veya çelik olabilir. Günümüzde en çok paslanmaz çelik i neler kullan lmaktad r. Alt n i nelerin uyar c, gümü i nelerin ise yat t r c etkileri vard r 20. Çelik i neler ile uygun sertlik, fleksibilite ve dayan kl l k sa lanmaktad r. neler kuyruk, sap, kök, aft ve uç olmak üzere be bölümden olu ur. neler, uzunluklar ve kal nl klar yla belirtilir. Uzunluklar, 0.5 cun ile 5 cun aras nda iken kal nl klar 26 G ile 34 G aras nda de i ir. nce uçlu ve k sa i neler yüzde, ba ta ve elde, kal n uçlu ve uzun i neler ise bacakta kalçada kullan l r. neler iki parmakla veya üç parmakla tutularak bat r labilir. neleme, dik (perpendiküler, 90 ), e ik (oblik, ), yatay (transvers veya horizontal, ) olarak yap l r. Dik girme, kal n kasl bölgelere, oblik girme, iç organlara yak n ve torasik bölgelerde, transvers giri ise yüz ve kafa bölgesinde uygulan r. neleme s ras nda hasta yatar veya oturur pozisyonda olmal, ayakta iken asla yap lmamal d r. nelenecek 73 73

5 yer, uygun ekilde dezenfekte edildikten sonra mutlaka steril ve disposable i neler kullan lmal d r. nelerin bat rma derinli i hastadan hastaya de i ebildi i gibi ayn yere farkl hastal klarda farkl bat rma eklinde de i ebilir. ne bat r ld ktan sonra De Qi hissi al nmal d r. nelemeden sonra hastal n durumuna göre elle itme, çekme, döndürme veya hem itme hem çekme i lemi yap l r. Bu i lemlerin amac Qi imbalans n düzeltmek için noktan n uyar lmas n kuvvetlendirmek veya zay flatmakt r (Reinforcing veya Reducing). Bu sayede Qi yani Hayat Enerjisi artt r l r ya da azalt l r. Kuvvetlendirme (Reinforcing), ekspirasyonda meridyenin ak yönüne do ru küçük ve ince i neler ile hafif ve nazik ekilde, saat istikameti yönünde uzun süre (15-30 dk) bekletilerek yap l r. Bu arada i nenin h zla bat r l p yava ça yukar çekilmesi gerekmektedir. Zay flatma (Reducing) ise, inspirasyonda meridyenin ak yönüne ters, büyük ve kal n i neler ile daha yo un ve iddetli ekilde saat istikameti tersi yönünde daha k sa süre (5-15 dk) bekletilerek yap l r. Bu arada i ne yava ça bat r l rken h zla yukar çekilmesi gerekmektedir. Bu süreler sonunda i neler nazik bir ekilde ç kar l r. ne uçlar yuvarlat lm oldu u için dokular kesmekten ziyade lifleri ay r r. Bu nedenle kapiller kanama nadirdir. E er i ne kazara damar delerse kanama görülür ancak pamukla bast r l nca k sa sürede durur 3,5,6. AKUPUNKTUR ETK MEKAN ZMASI 1960 l y llardan ba layarak bat t bb e itimi alm çinli hekimler, Akupunktur analjezisi özellikle de akupunkturun MSS deki fizyolojik de i ikliklerini ara t rmaya ba lad lar. Bat l ülkelerdeki bu ara t rmalar ve di er çal malar akupunktur analjezisi için yolaklar n, reseptörlerin ve de i ik tipte endojen opioidlerin ke fiyle sonuçland 7. Bütün bunlar n sonucunda akupunkturun etki mekanizmas n aç klayan Kapsaml Teori olu tu 1. Akupunkturun etkilerini öyle s ralayabiliriz 15 : 1- Analjezik Etki 2- Homeostatik Etki 3- Otoimmun Etki 4- Sedatif Etki 5- Psikolojik Etki 6- Motor Fonksiyonlar yile tirici Etki KAPSAMLI TEOR Pomeranz ve Stux taraf ndan önerilen kapsaml etki mekanizmas, akupunktur analjezisi için yüzlerce modern bilimsel çal man n gözden geçirilmesine dayan r 7. Bu teoriye göre, etkinin olu mas nda 3 temel mekanizma sorumludur Spinal nhibisyon: Akupunktur i neleri, spinal kordun anterolateral traktusuna impuls gönderen Tip I ve Tip II afferent sinirleri veya kastaki A liflerini uyar r. Spinal kord düzeyinde enkefalin ve dynorfin sal n m ile a r presinaptik olarak bloke edilir. Böylece spinotalamik traktustan yukar giden a r mesaj önlenir. 2- Supraspinal nhibisyon: Akupunktur, orta beyin yap lar nda Periakuaduktal gri cevher (PAG) ve Raphe Nukleus ta bulunan aktive olmu hücreler arac l yla uyar r. Bunlarda s ras yla dorsolateral traktusa do ru inen sinyal göndererek spinal korda serotonin ve monoamin norepinefrin sal nmas na neden olur. Bu nörotransmitterler, spinotalamik traktusa do ru olan sinyallerin transmisyonunu azaltarak presinaptik ve postsinaptik olarak a r y inhibe ederler. 3- Kortikal nhibisyon: Hipotalamo-Hipofizer aks n stimulasyonu ile hipofizden -Endorfinin kana sistemik sal n m uyar l r. Buna ACTH sal n m da e lik eder. Akupunktur stimulasyonunu muhtemelen en fazla myelinli A liflerinin iletti i fakat di er liflerden A lifleri ve myelinsiz C liflerinin ise katk da bulunabildi i kabul edilir 24. Sensoryal sinir liflerinin farkl olmalar sonucu De-Qi hissi de i ik çe itlerde alg lan r. De i ik akupunktur uyar modaliteleri de i ik De-Qi hislerine yol açt ndan dolay afferent giri tipine göre muhtelif beyin network alanlar tetiklenir 23. Wu ve arkada lar, akupunkturun rejiyonal beyin aktivitesini etkilemesini ayr nt l olarak incelemi lerdir. Zusanli (Mide 36) ve Hegu (Kal n Ba rsak 4) noktalar n n stimulasyonunun fmri incelemesinde hipotalamus ve nukleus akkumbensin aktivasyonunu ve anterior singulat korteksin rostral bölümü, amygdala ve hipokampal kompleksin ise deaktivasyonunu gözlemlemi lerdir. Buna kar l k De-Qi hissi al nmaks z n yüzeyel i neleme ile kontrol stimulasyonda rejiyonal beyin aktivitesinde de i iklik olmam t r. Böylece bu major noktalar n akupunkturu inen antinosiseptif yolaklardaki yap lar aktive ve a r n n alg lanmas n sa layan multiple limbik alanlar deaktive ederek güçlü analjezik etki sa lar 25. D ER POTANS YEL ETK MEKAN ZMALARI Akupunktur sadece MSS deki depolardan endojen opioid sal n m n uyarmaz, ayn zamanda di er analjezik mekanizmalar da aktive eder. Örne in, hipotalamik-limbik sistemi modüle ederek a r y önler 25. Biella ve arkada lar, hiç a r s olmam sa l kl gönüllülerde Zusanli (Mide 36) ve Qize (Akci er 5) noktalar n n klasik manuel stimulasyonuna rejiyonal beyin kan ak m cevab n de erlendirmek için PET taramas yapm lar. Ara t rmac lar beynin sol anterior singulum, bilateral insula, 74 74

6 bilateral cerebellum, sol superior frontal gyrus ve sa medial ve inferior frontal gyrus bölgelerinde aktivasyon gözlemlemi lerdir 26. De i ik görüntüleme çal malar akut ve kronik a r da ayn yap lar n aktive oldu unu göstermi tir Kap kontrol teorisini ortaya koyan Melzack taraf ndan 90 l y llarda, a r olu umunda beynin çok önemli dinamik rolünün oldu u ve bugüne kadar bildiklerimizin, a r olu umunun sadece bir k sm n olu turdu u ileri sürülmektedir 30. Daha sonralar ise Melzack Nöromatriks teorisini tan mlam, buna göre; vücudun alg s n ve a r hissedilmesini sa layan nöronlardan olu an Nöromatriks beyinde önceden genetik olarak yap lanm t r, daha sonra somotosensoryal inputlarla, deneyimlerle ekillenmekte ve böylelikle ki inin nöral imzas ortaya ç kmaktad r 31,32. Akupunktur ile aktive edilen bütün yap lar nosiseptif sistem ile ilgilidir ve Melzack taraf ndan tan mlanan Nöromatriks konseptinde önemli rol oynamaktad r. Bu konsepte göre, akupunktur a r nöromatriksinde çeli kili mesajlarla dengesini bozar ve böylece a r n n alg lanmas modifiye edilir 33. Çal malar n büyük ço unlu u akupunkturun analjezik etkisi ve endojen opioidlerin rolü üzerinde yo unla m t r. Ancak bununla birlikte akupunktur stimulasyonu, nörohormonlar ve nörotransmitterlerin sal n m nda artma ve kan ak m n n santral ve periferik regulasyonunda de i meyi içeren oldukça geni spektrumda sistemik cevaplar da olu turur. Ayr ca ba kl k sistemi üzerindeki etkileri ve sinir rejenerasyonunu h zland rmas ile ilgili birçok çal ma mevcuttur 7. Akupunktur i ne stimulasyonu, hem mast hücrelerinden sal nan histamin, proinflamatuar sitokinler (IL-1, IL-6, TNF- ) ve di er vazoaktif aminler hem de nosiseptif sistem (A ve C lifleri) arac l yla Hipotalamo-Hipofizer-Adrenal Aks aktive ederek endojen steroidlerin (Sürrenal Korteks) ve IL-10, IFN- gibi antienflamatuar sitokinlerin (Lenfosit) salg lanmas n artt r r. Ayr ca lökosit say s da artar. Sonuç olarak bütün bunlar akupunkturun antienflamatuvar ve otoimmün etkisini olu turur 34. Hipotalamo-Hipofizer aks aktivasyonu sonucu ortaya ç kan nörohormonlar ve nörotransmitterler, akupunkturun di er sistemik etkilerinin (homeostasis, sedasyon ve psikolojik) temelini olu turur 7,35. REFERANSLAR 1. Chernyak GV, Sessler DI. Perioperative Acupuncture and Related Techniques. Anesthesiology 2005;102: Chapman CR, Gunn C C. Acupuncture. In: Bonica JJ (ed) The Management of Pain. 2nd edition. Philadelphia: Lea & Febiger; 1990, Cheng Xinnong (ed). Chinese Acupuncture and Moxibustion. 1st edition. Beijing: Foreign Language Press; 1987, Gunn C C. Acupuncture in context. In: Filshie J, White A (eds) Medical Acupuncture. 1st edition. Toronto: Churchill Livingstone; 1998, Zhang Enqin (ed). Chinese Acupuncture and Moxibustion. 3rd edition. Shangai: Publishing House of Shangai College of Traditional Chinese Medicine 1990, The Acupuncture Institute of the Academy of Traditional Chinese Medicine. Essential of Chinese Acupuncture. 1st edition. Beijing: Foreign Language Press; 1980, Pomeranz B, Stux G. Scientific Basics of Acupuncture. 3rd edition. Berlin: Springer Verlag; 1995, Bu ra MY. Akupunktur Türk Bulu udur. Akupunktur Dergisi 1989;3: National Institue of Health; Office of the Director 1997; 3: Dökme B. Akupunkturun Türkiye deki Tarihçesi. Akupunktur Dergisi 2001;43: T.C. Sa l k Bakanl. Akupunktur Tedavi Yönetmeli i. Resmi Gazete ; Eisenberg DM, Davis RB, Ettner SL, Appel S, Wilkey S, Van Rompay M, et al. Trends in alternative medicine use in the United States, : results of a follow-up national survey. Jama 1998;280: Lin JG. Studies of needling depth in acupuncture treatment. Chin Med J (Engl) 1997;110: Erengül A, Abut M, Kocal H, Dökme B. Prof. Dr. J. Bischko nun 1988 Y l ndaki Semineri (Tercüme). Akupunktur Dergisi 1991;11: Çevik C. Medikal Akupunktur 1.Bask. Ankara: Promat A. ; 2001; Benedetti F, Arduino C, Amanzio M. Somatotopic activation of opioid systems by target-directed expectations of analgesia. J Neurosci 1999;19: Li CY, Zhu LX, Ji CF. Relative specificity of points in acupuncture analgesia. J Tradit Chin Med(Abstract) 1987;7: Cho Z-H, Son YD, Han J-Y, Wong EK, Kang C-K, Kim K-Y, et al. fmri Neurophysiological Evidence Of Acupuncture Mechanisms. Medical Acupunctures 2003;14: Wu MT, Sheen JM, Chuang KH, Yang P, Chin SL, Tsai CY, et al. Neuronal specificity of acupuncture response: a fmri study with electroacupuncture. Neuroimage 2002;16: Erengül A. Akupunktur Tedavisinin Ana Hatlar, Akupunktur Uygulamas. Akupunktur Dergisi 1992;14: Abut M. Kulak Akupunkturu. Akademik Akupunktur Dergisi 1997; 1: Ulett GA, Han S, Han JS. Electroacupuncture: mechanisms and clinical application. Biol Psychiatry 1998;44: Kong J, Ma L, Gollub RL, Wei J, Yang X, Li D, Weng X, et al. A pilot study of functional magnetic resonance imaging of the brain during manual and electroacupuncture stimulation of acupuncture point (LI-4 Hegu) in normal subjects reveals differential brain activation between methods. J Altern Complement Med 2002;8: Wang KM, Yao SM, Xian YL, Hou ZL. A study on the receptive field of acupoints and the relationship between characteristics of needling sensation and groups of afferent fibres. Sci Sin [B] 1985;28: Wu MT, Hsieh JC, Xiong J, Yang CF, Pan HB, Chen YC, et al Central nervous pathway for acupuncture stimulation: localization of processing with functional MR imaging of the brain-preliminary experience. Radiology 1999;212: Biella G, Sotgiu ML, Pellegata G, Paulesu E, Castiglioni I, Fazio F. Acupuncture produces central activations in pain regions. Neuroimage 2001;14: Derbyshire SW, Jones AK, Gyulai F, Clark S, Townsend D, Firestone LL. Pain processing during three levels of noxious stimulation produces differential patterns of central activity. Pain 1997;73: Peyron R, Laurent B, Garcia-Larrea L. Functional imaging of brain responses to pain. A review and meta-analysis (2000). Neurophysiol Clin 2000;30: Cho ZH, Oleson TD, Alimi D, Niemtzow RC. Acupuncture: the search for biologic evidence with functional magnetic resonance imaging and positron emission tomography techniques. J Altern Complement Med 2002;8: Melzack R, Wall PD. Pain mechanisms: a new theory. Science 1965;150: Melzack R. Pain: past, present and future. Can J Exp Psycho 1993; 47: Melzack R. Introduction: the pain revolution. In: Melzack R, Wall PD, editors. Handbook of pain management. Edinburg: Churchill Livingstone; 2003; Melzack R. From the gate to the neuromatrix. Pain 1999;6: S Matthews EA, Dickenson AH. Pain Pharmacology. In: Dolin SJ, Padfield NL, editors. Pain medicine manual. 2nd ed. Edinburg: Butterworth- Heinemann 2004; Chen YS, Yao CH, Chen TH, Lin JG, Hsieh CL, Lin CC, et al. Effect of acupuncture stimulation on peripheral nerve regeneration using silicone rubber chambers. Am J Chin Med 2001;29: Yaz ma adresi: Dr. Burhanettin USTA Fatih Üniversitesi T p Fakültesi, Be tepe-ankara Yay na kabul tarihi:

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 287-291 287 KİTAP İNCELEMESİ Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri Editörler Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulaması Yönetmeliğinin Getirdiği Yenilikler

Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulaması Yönetmeliğinin Getirdiği Yenilikler Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulaması Yönetmeliğinin Getirdiği Yenilikler Doç.Dr.Salih MOLLAHALİLOĞLU* Tamamlayıcı Tıp Uygulama ve Araştırma Merkezi Yıldırım Beyazıt Üniversitesi * S.B. Geleneksel ve

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

Yakıt Özelliklerinin Doğrulanması. Teknik Rapor. No.: 942/7193278-00

Yakıt Özelliklerinin Doğrulanması. Teknik Rapor. No.: 942/7193278-00 Müşteri : Kozyatağı Mahallesi Sarı Kanarya Sok. No: 14 K2 Plaza Kat: 11 Kadıköy 34742 İstanbul Türkiye Konu : Seçilen Yakıt Özelliklerin Belirlenmesi için Dizel Yakıtlara İlişkin Testlerin, Doğrulanması

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Şaban ULUS Haziran 2012 KAYSERİ

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29 Dünyanın Derdi Depresyon Dünyada 120 milyon kişi depresyonda. 185 ülkenin verilerine göre 2020 yılında kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada depresyon olacak. İSTANBUL - Türkiye psikiyatri Derneği'nin

Detaylı

Basın Bülteni. Marmaray Projesinde Rota Teknik İmzası BD235 23.06.2014

Basın Bülteni. Marmaray Projesinde Rota Teknik İmzası BD235 23.06.2014 Marmaray Projesinde Rota Teknik İmzası Bosch Rexroth ana bayisi Rota Teknik A.Ş. ile Japon TAISEI ve ANEL firmasının ortak olarak geliştirdiği Marmaray Tünel Havalandırma Elektropnömatik Kontrol Sistemi

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır.

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır. Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz Topolojiler Her bilgisayar ağı verinin sistemler arasında gelip gitmesini sağlayacak bir yola ihtiyaç duyar. Aradaki bu yol

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk.

Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk. Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk. Sayı: 64597866-120[94-2014]-131 Tarih: 28/08/2014 T.C. GELİR

Detaylı

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda

Detaylı

Otizm lilerin eğitim hakkı var mıdır? Nedir ve nasıl olmalıdır?

Otizm lilerin eğitim hakkı var mıdır? Nedir ve nasıl olmalıdır? Nisan, 01.04.2013 OTĠZM, EĞĠTĠM HAKKI VE UYGULAMALARI Nisan ayı otizm farkındalık ayı olarak belirlenmiştir. Gün, ay ve yıl olarak belli amaçlara hasredilen tema lar, toplumda dikkat çekmek, konunun önemini

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler 1. AB Hukuku ve Tercüman ve Çevirmenler için Metotlar Eğitimi (Ankara, 8-9 Haziran 2010) EIPA tarafından çeşitli kamu

Detaylı

İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET. Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2

İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET. Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2 İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET DOI= 10.17556/jef.54455 Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2 Genişletilmiş Özet Giriş Son yıllarda

Detaylı

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI PVD Kaplama Kaplama yöntemleri kaplama malzemesinin bulunduğu fiziksel durum göz önüne alındığında; katı halden yapılan kaplamalar, çözeltiden yapılan kaplamalar, sıvı ya

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262

Detaylı

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Doç. Dr. Orhan YILMAZ Yazar Ad 151 Doç. Dr. Orhan YILMAZ İnsanda iletişimin en önemli araçlarından biri olan ses, kişinin duygusal yapısını yansıtan bir olaydır. Yaş ilerledikçe tüm organlarda görülebilen yaşlanma konuşma

Detaylı

Yaşam Dönemleri ve Gelişim Görevleri Havighurst'un çeşitli yaşam dönemleri için belirlediği gelişim görevleri

Yaşam Dönemleri ve Gelişim Görevleri Havighurst'un çeşitli yaşam dönemleri için belirlediği gelişim görevleri Yaşam Dönemleri ve Gelişim Görevleri Havighurst'un çeşitli yaşam dönemleri için belirlediği gelişim görevleri Gelişim psikolojisi, bireylerin yaşam boyunca geçirdiği bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal

Detaylı

SAVUNUCULUK, E M VE H ZMETLERE ULA TIRMA YOLU LE ANNE SA LI ININ

SAVUNUCULUK, E M VE H ZMETLERE ULA TIRMA YOLU LE ANNE SA LI ININ SAVUNUCULUK, E M VE H ZMETLERE ULA TIRMA YOLU LE ANNE SA LI ININ LE LMES PROJES (Bu proje, T.C. Sa k Bakanl Türkiye Üreme Sa Program kapsam nda Avrupa Birli i taraf ndan finanse edilmi tir. Bu yay n içeri

Detaylı

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler:

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler: Mikro TESE Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Mikroskopik TESE ameliyatı genel, veya bolgesel anestezi altında yapılabilir. Skrotum (torba) orta hattan 4 cm lik bir kesi yapılırak testislere ulaşılır ve testisler

Detaylı

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) KOBİ VE GİRİŞİMCİLİK ÖDÜLLERİ UYGULAMA ESASLARI

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) KOBİ VE GİRİŞİMCİLİK ÖDÜLLERİ UYGULAMA ESASLARI KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) KOBİ VE GİRİŞİMCİLİK ÖDÜLLERİ UYGULAMA ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu uygulama

Detaylı

2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI

2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI 06.04.2009/75 2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI ÖZET : 2008 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde değişiklikler

Detaylı

BİT ini Kullanarak Bilgiye Ulaşma ve Biçimlendirme (web tarayıcıları, eklentiler, arama motorları, ansiklopediler, çevrimiçi kütüphaneler ve sanal

BİT ini Kullanarak Bilgiye Ulaşma ve Biçimlendirme (web tarayıcıları, eklentiler, arama motorları, ansiklopediler, çevrimiçi kütüphaneler ve sanal BİT ini Kullanarak Bilgiye Ulaşma ve Biçimlendirme (web tarayıcıları, eklentiler, arama motorları, ansiklopediler, çevrimiçi kütüphaneler ve sanal müzeler vb.) Bilgi ve iletişim teknolojileri, bilgiye

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG ÜÇLENDİRME ÇALIŞMALARI Doç.. Dr. Ercan ÖZGAN Düzce Üniversitesi YAPILARDA OLU AN R SKLER N NEDENLER GENEL OLARAK 1. Tasar m ve Analiz Hatalar 2. Malzeme Hatalar 3. çilik Hatalar

Detaylı

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ 6. Hafta Oda Akustiği Sesin Oda İçerisinde Yayınımı Akustik olarak sesin odada yayınımı için, sesin dalga boyunun hacmin boyutlarına göre oldukça küçük olması gerekmektedir.

Detaylı

AYDINLATMA DEVRELERİNDE KOMPANZASYON

AYDINLATMA DEVRELERİNDE KOMPANZASYON AYDINLATMA DEVRELERİNDE KOMPANZASYON Dünyamızın son yıllarda karşı karşıya kaldığı enerji krizi, araştırmacıları bir yandan yeni enerji kaynaklarına yöneltirken diğer yandan daha verimli sistemlerin tasarlanması

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

AĞRI TEDAVĠSĠNDE NÖROSTĠMULASYON

AĞRI TEDAVĠSĠNDE NÖROSTĠMULASYON AĞRI TEDAVĠSĠNDE NÖROSTĠMULASYON E Z G I T U N A E R D O Ğ A N Tarihteki yeri Teoriler Ağrı fizyolojisi Tedavi yöntemleri Ağrı tedavisinde elektriksel stimulasyonun yeri (tarihçesi ve güncel yaklaşımlar)

Detaylı

2 Gemi Kiralama ve Demuraj-Dispeç Hesapları

2 Gemi Kiralama ve Demuraj-Dispeç Hesapları GĠRĠġ Dünya ticareti insanlığın gereksinimleri, yaşam kalitesi ve refahı için vazgeçilmez bir unsurdur, dünya ticaretinin vazgeçilmezi ise ulaşım sistemleridir. Ulaşım sistemleri içinde, çok uzun, kıtalar

Detaylı

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİ? Egzersiz reçetesi bireylere sistematik ve bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite önerileri yapılmasıdır. EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

HAYALi ihracatln BOYUTLARI

HAYALi ihracatln BOYUTLARI HAYALi ihracatln BOYUTLARI 103 Müslüme Bal U lkelerin ekonomi politikaları ile dış politikaları,. son yıllarda birbirinden ayrılmaz bir bütün haline gelmiştir. Tüm dünya ülkelerinin ekonomi politikalarında

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi 30 Temmuz 2012 ĐÇĐNDEKĐLER Dönem Revizyon Notları........ 3 Derecelendirme Metodolojisi........ 5 Notların Anlamı.........

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur.

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. OTİZM NEDİR? Otizm, sosyal ve iletişim Otizm, sosyal ve iletişim becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. GÖRÜLME SIKLIĞI Son verilere göre 110 çocuktan birini etkilediği kabul edilmektedir

Detaylı

Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Toplantısı

Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Toplantısı Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Toplantısı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKAN YARDIMCISI YADİGAR GÖKALP İLHAN: -GELİŞMEKTE OLAN SAĞLIK SEKTÖRÜ VE SAĞLIĞA ERİŞİMDEKİ ARTIŞ, KAMU HARCAMALARINI

Detaylı

Bitkisel Dokular, Bitkinin Kısımları, Meristem Doku

Bitkisel Dokular, Bitkinin Kısımları, Meristem Doku Bitkisel Dokular, Bitkinin Kısımları, Meristem Doku Bitkisel Dokular Doku, ortak bir yapıyı oluşturmak ve bir işlevi yerine getirmek için birlikte çalışan hücrelerin oluşturduğu gruptur. Bitkilerin büyüme

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş.

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. 27 Şubat 2016 ÜNSPED GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ VE LOJİSTİK HİZMETLER A.Ş. Kurumsal Yönetim Notu: 7.30 Priv. YÖNETİCİ ÖZETİ ÜNSPED Gümrük Müşavirliği ve

Detaylı

YÖNETMELİK. a) Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişiyi,

YÖNETMELİK. a) Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişiyi, 27 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28246 Bingöl Üniversitesinden: YÖNETMELİK BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ ÇOCUK ARAŞTIRMA VE REHBERLİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

mediven mediven Mastektomi sonrası oluşan ödem tedavisinde seçilebilecek en doğru ürün. CCL 1 (15 21 mmhg) CCL 2 (23 32 mmhg) Endikasyonlar Koldaki birincil ve ikincil lenf ödemlerin bilekten ba layarak

Detaylı

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması 23 Aralık 2008 Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması Son günlerde akaryakıt fiyatları ile ilgili olarak kamuoyunda bir bilgi kirliliği gözlemlenmekte olup, bu durum Sektörü ve Şirketimizi itham altında

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

ENFLASYON ORANLARI 03.07.2014

ENFLASYON ORANLARI 03.07.2014 ENFLASYON ORANLARI 03.07.2014 TÜFE Mayıs ayında aylık %0,31 yükselişle ile ortalama piyasa beklentisinin (-%0,10) bir miktar üzerinde geldi. Yıllık olarak ise 12 aylık TÜFE %9,16 olarak gerçekleşti (Beklenti:

Detaylı

Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı

Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı Overview Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industrylevel, and Firm-level Perspective

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 447 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR Hüseyin ÇAYCI Özlem YILMAZ ÖZET Yasal metroloji kapsamında bulunan ölçü aletlerinin, metrolojik ölçümleri dikkate alınmadan

Detaylı

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sayın hast, Hastalıkların teşhisi ve tedavisinde son on yılda çok büyük gelişmeler kaydedildi.

Detaylı

KAMU İHALE KURULU KARARI. Toplantıya Katılan Üye Sayısı : 7 : Elektrik ihtiyacının temini.

KAMU İHALE KURULU KARARI. Toplantıya Katılan Üye Sayısı : 7 : Elektrik ihtiyacının temini. Toplantı No : 2011/047 Gündem No : 2 Toplantıya Katılan Üye Sayısı : 7 Gündem Konusu : Elektrik ihtiyacının temini. Elektrik piyasası ve ilgili mevzuatındaki değişiklikler ve gelişmeler sonrasında, 4734

Detaylı

EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ 1. Ders- Eğitimin Temel Kavramları. Yrd. Doç. Dr. Melike YİĞİT KOYUNKAYA

EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ 1. Ders- Eğitimin Temel Kavramları. Yrd. Doç. Dr. Melike YİĞİT KOYUNKAYA EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ 1. Ders- Eğitimin Temel Kavramları Yrd. Doç. Dr. Melike YİĞİT KOYUNKAYA Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin; Öğretmenlik mesleği ile tanışmalarını, Öğretmenliğin özellikleri

Detaylı

5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ

5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ 5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ KONULAR 1. Kumanda Devreleri 2. Doğru Akım Motorları Kumanda Devreleri 3. Alternatif Akım Motorları Kumanda Devreleri GİRİŞ Otomatik kumanda devrelerinde motorun

Detaylı

BĐSĐKLET FREN SĐSTEMĐNDE KABLO BAĞLANTI AÇISININ MEKANĐK VERĐME ETKĐSĐNĐN ĐNCELENMESĐ

BĐSĐKLET FREN SĐSTEMĐNDE KABLO BAĞLANTI AÇISININ MEKANĐK VERĐME ETKĐSĐNĐN ĐNCELENMESĐ tasarım BĐSĐKLET FREN SĐSTEMĐNDE KABLO BAĞLANTI AÇISININ MEKANĐK VERĐME ETKĐSĐNĐN ĐNCELENMESĐ Nihat GEMALMAYAN Y. Doç. Dr., Gazi Üniversitesi, Makina Mühendisliği Bölümü Hüseyin ĐNCEÇAM Gazi Üniversitesi,

Detaylı

AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ AVRUPA KREDĠ TRANSFER SĠSTEMĠ (ECTS/AKTS) UYGULAMA YÖNERGESĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç-Kapsam-Dayanak-Tanımlar

AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ AVRUPA KREDĠ TRANSFER SĠSTEMĠ (ECTS/AKTS) UYGULAMA YÖNERGESĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç-Kapsam-Dayanak-Tanımlar AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ AVRUPA KREDĠ TRANSFER SĠSTEMĠ (ECTS/AKTS) UYGULAMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç-Kapsam-Dayanak-Tanımlar AMAÇ Madde 1-(1) Bu Yönergenin amacı; Avrupa Birliğine üye ve aday ülkeler arasında

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi Genel DEA Eğitimi 6 8 Temmuz 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Oturum 10-B AB ye Uyum Sürecinde DEA nin Önemi AB ye Uyum Sürecinde DEA nın Avantajları Mevcut mevzuatın revize edilmesine yönelik opsiyonlar

Detaylı

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Bu bölümde; Fizik ve Fizi in Yöntemleri, Fiziksel Nicelikler, Standartlar ve Birimler, Uluslararas Birim Sistemi (SI), Uzunluk, Kütle ve

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği A.Faruk GÖKSU-ÇEKÜL Vakfı www.cekulvakfi.org.tr www.kentselyenileme.org ÇEKÜL Vakfı, kurulduğu günden bugüne kadar, Kendini Koruyan Kentler adı altında,

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu Rapor No:01 Rapor Tarihi: 10.03.2011 muz İl Genel Meclisimizin 01.03.2011 tarih ve 2011/33 sayılı kararı doğrultusunda 08-09-10 Mart 2011 tarihlerinde toplanmıştır. İdaremiz araç parkında bulunan makine

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

3. İnşaat Mühendisliği eğitimi : İnşaat mühendisliği veya genelde mühendislik eğitimi için başlangıç noktası olarak 1747 yılı kabul edilmektedir.

3. İnşaat Mühendisliği eğitimi : İnşaat mühendisliği veya genelde mühendislik eğitimi için başlangıç noktası olarak 1747 yılı kabul edilmektedir. 3. İnşaat Mühendisliği eğitimi : İnşaat mühendisliği veya genelde mühendislik eğitimi için başlangıç noktası olarak 1747 yılı kabul edilmektedir. Bu tarihte Fransa da mühendis Jean Rodolphe Perronet e

Detaylı

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi özcan DEMİREL 1750 Üniversiteler Yasası nın 2. maddesinde üniversiteler, fakülte, bölüm, kürsü ve benzeri kuruluşlarla hizmet birimlerinden oluşan özerkliğe ve kamu

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Proje Tasarım Esasları Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler TÜBİTAK Üniversite Öğrenci Projesi Hazırlama

Proje Tasarım Esasları Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler TÜBİTAK Üniversite Öğrenci Projesi Hazırlama Proje Tasarım Esasları Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel bilgiler TÜBİTAK Üniversite Öğrenci Projesi Hazırlama İçerik Giriş Proje amacı Yöntem ve metotlar Örnek 2 Giriş 3 Alt Sorunlar Odaklama ve sorun analizi

Detaylı

Üç-fazlı 480 volt AC güç, normalde-açık "L1", "L2" ve "L3" olarak etiketlenmiş vida bağlantı uçları yoluyla kontaktörün tepesinde kontak hale gelir

Üç-fazlı 480 volt AC güç, normalde-açık L1, L2 ve L3 olarak etiketlenmiş vida bağlantı uçları yoluyla kontaktörün tepesinde kontak hale gelir Kontaktörler Röle kontakları üzerinden büyük bir miktar elektrik gücü anahtarlamak için kullanıldığında kontaktör terimi ile adlandırılır.. Kontaktörler tipik olarak çoklu kontaklara sahiptir ve kontakları

Detaylı

İçindekiler Şekiller Listesi

İçindekiler Şekiller Listesi 1 İçindekiler 1.GĠRĠġ 3 2. Mekânsal Sentez ve Analiz ÇalıĢmaları... 4 3. Konsept....5 4. Stratejiler.....6 5.1/1000 Koruma Amaçlı Ġmar Planı.....7 6.1/500 Vaziyet Planı Sokak Tasarımı....7 7.1/200 Özel

Detaylı

ACOG DİYOR Kİ; DOĞUM TARİHİ TAHMİN METODU. Özeti Yapan: Dr. Esra Esim Büyükbayrak ÖZET

ACOG DİYOR Kİ; DOĞUM TARİHİ TAHMİN METODU. Özeti Yapan: Dr. Esra Esim Büyükbayrak ÖZET ACOG DİYOR Kİ; DOĞUM TARİHİ TAHMİN METODU Özeti Yapan: Dr. Esra Esim Büyükbayrak ÖZET Gebeliğin doğru tarihlendirilmesi sonuçları iyileştirmek açısından oldukça önemlidir ve ayrıca halk sağlığı ve araştırmalar

Detaylı

YÖNETMELİK. c) Merkez (Hastane): Selçuk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini (Selçuklu Tıp Fakültesi Hastanesini),

YÖNETMELİK. c) Merkez (Hastane): Selçuk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini (Selçuklu Tıp Fakültesi Hastanesini), 31 Mart 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28250 Selçuk Üniversitesinden: YÖNETMELİK SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları 11/22/2014 İçerik Bağlama Elemanlarının Sınıflandırılması Şekil Bağlı bağlama elemanlarının hesabı Kuvvet

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLARI YARDIMIYLA ŞEV DURAYLILIK ANALİZLERİ * Software Aided Slope Stability Analysis*

BİLGİSAYAR PROGRAMLARI YARDIMIYLA ŞEV DURAYLILIK ANALİZLERİ * Software Aided Slope Stability Analysis* BİLGİSAYAR PROGRAMLARI YARDIMIYLA ŞEV DURAYLILIK ANALİZLERİ * Software Aided Slope Stability Analysis* Mustafa Özgür KESKİN Maden Mühendisliği Anabilim Dalı Ahmet M. KILIÇ Maden Mühendisliği Anabilim Dalı

Detaylı

ARAŞTIRMA RAPORU. Rapor No: 2012.03.08.XX.XX.XX. : Prof. Dr. Rıza Gürbüz Tel: 0.312.210 59 33 e-posta: gurbuz@metu.edu.tr

ARAŞTIRMA RAPORU. Rapor No: 2012.03.08.XX.XX.XX. : Prof. Dr. Rıza Gürbüz Tel: 0.312.210 59 33 e-posta: gurbuz@metu.edu.tr ARAŞTIRMA RAPORU (Kod No: 2012.03.08.XX.XX.XX) Raporu İsteyen : Raporu Hazırlayanlar: Prof. Dr. Bilgehan Ögel Tel: 0.312.210 41 24 e-posta: bogel@metu.edu.tr : Prof. Dr. Rıza Gürbüz Tel: 0.312.210 59 33

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ PEDİATRİK RESÜSİTASYON HİZMETLERİ YÖNERGESİ

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ PEDİATRİK RESÜSİTASYON HİZMETLERİ YÖNERGESİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ PEDİATRİK RESÜSİTASYON HİZMETLERİ YÖNERGESİ (Sağlık Bakanlığının 29.04.2009 tarihli Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanması ve Korunmasına

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

2. Kapsam: Bu prosedür erişkin ve çocuk hastanın yoğun bakım ünitesine kabul edilmesinden taburcu edilmesine kadar yürütülen işlemleri kapsar.

2. Kapsam: Bu prosedür erişkin ve çocuk hastanın yoğun bakım ünitesine kabul edilmesinden taburcu edilmesine kadar yürütülen işlemleri kapsar. 1 / 5 1. Amaç: Bu prosedür, UÜ-SK da yaşam desteğine gerek duyan ve komadaki erişkin ve çocuk hastalara sunulacak yoğun bakım hizmetlerinin eşit, standart ve etkin bir şekilde yürütülmesini sağlamayı amaçlamaktadır.

Detaylı

YÖNETMELİK. a) Basamak kontrolü: On beş basamaklı IMEI numarasının son basamağının doğruluğunun kontrolünü,

YÖNETMELİK. a) Basamak kontrolü: On beş basamaklı IMEI numarasının son basamağının doğruluğunun kontrolünü, 27 Haziran 2009 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 27271 YÖNETMELİK Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan: ELEKTRONİK KİMLİK BİLGİSİNİ HAİZ CİHAZLARA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak,

Detaylı

ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ (YAŞLANDIRMA) DENEYİ

ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ (YAŞLANDIRMA) DENEYİ ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ (YAŞLANDIRMA) DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Çökelme sertleştirmesi işleminin, malzemenin mekanik özellikleri (sertlik, mukavemet vb) üzerindeki etkisinin incelenmesi ve çökelme sertleşmesinin

Detaylı

GENEL YARARLAR. Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi

GENEL YARARLAR. Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi GENEL YARARLAR Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi Yara bakımında hangi zorluklar ile karşılaşıyorsunuz? Sağlık profesyonelleri ve KCI daima yaraları daha hızlı ve daha etkin

Detaylı