İlinka Taneva BİYOLOJİ. VII. sınıflar için. Sekiz yıllık ilköğretim eğitimi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İlinka Taneva BİYOLOJİ. VII. sınıflar için. Sekiz yıllık ilköğretim eğitimi"

Transkript

1 İlinka Taneva BİYOLOJİ VII. sınıflar için Sekiz yıllık ilköğretim eğitimi

2 Editör: MAKEDONYA CUMHURİYЕТİ EĞİTİM VE BİLİM BAKANLIĞI Ul. Mito Haci-Vasilev Jasmin, bb. Üsküp Denetleyenler: Lenka Cvetanovska - başkan Magdalena Vlaisavleviç - üye Mr. Slacana Stamenkova - üye So Re{enie na Ministerot za obrazovanie i nauka na Republika Makedonija br /1 od godina, ovoj u~ebnik se odobruva za upotreba. Makedonya Cumhuriyeti Eğitim ve Bilim Bakanı nın, /1 sayılı ve tarihli kararnamesiyle, ders kitabı olarak kullanılmasına izin verilmiştir.

3 Kitabı nasıl kullanacaksınız VII. sınıf biyoloji kitabında hayvanlar dünyasını öğreneceksiniz. Yedinci sınıf sekiz yıllık eğitimi biyoloji ders kitabında tüm konular, alt konular ve ders içeriği öngörülmüş plan ve programa göre yazılmıştır. Bu ders kitabıyla amacımız öğrencinin yorum yeteneğini artırmak, bilimsel değerlendirme becerisini oluşturmak ve var olan biyoloji olayları ile ilgili bilgilerini genişletmektir. Her dersin giriş bölümünün içerikliğinde kısa yönergeler verilmektedir. Bu yönergeler yardımı ile önceden öğrenilmiş bilgileri yeni bilgilerle bağdaştırmaktır. Bu kitap gözetlemeyle, araştırmayla, alıştırmalarla, diseksiyonla, metni resim yardımıyla kıyaslamayla, deneylerle, koleksiyon toplamakla, tabelalarla sizi aktif öğrenmeye yönlendirecektir. Aşağıda ki resimde kitapta bulunan ders içeriği ve etkinliği ile ilgili bir örnek verilmiştir. Her ders sonunda daha koyu renkle verilmiş olan bölümleri: Etkinlikler ve cevapla, Ben öğrendim, Biliyor musunuz ki daha çok dikkat ederek özen gösteriniz. Kendi başına çalışınız ve belli sonuçlara varcaksınız. En önemli noktaları anımsayarak ilginç veriler bulacaksınız.

4 KONU 1 HAYVANLAR VE BİTKİLER ARASINDA BENZERLİKLER VE FARKLILIKLAR 1. CANLI VARLIKLARIN YAŞAM ORTAMINDA Kİ İLİŞKİLERİ VE ORTAMA UYUM SAĞLAMALARI 2. HAYVANLAR VE BİTKİLER ARASINDA BENZERLİK VE FARKLILIKLAR

5 Konu 1 CANLI VARLIKLARIN YAŞAM ORTAMINDA Kİ İLİŞKİLERİ VE ORTAMA UYUM SAĞLAMALARI Hatırlayınız! - Hangi yaşam ortamlarını biliyorsunuz? - Yeryüzünde canlı dünya çeşitliliğini neye borçludur? Hatırlayacağınız gibi, yeryüzünde tüm ekoloji faktörler canlı organizmaları ve insanı etkileyen, yaşama, beslenme, büyüme ve çoğalmalarını sağlayan yaşam ortamıdır. Her bir yaşam ortamı özel ekoloji faktörlerden: besin, su, hava, ışık, sıcaklık, sığınak vb. faktörler ile özelleştirilmiştir. Yeryüzünde üç büyük yaşam ortamı vardır: su, hava ve kara. Canlı organizmalar yaşam ortamının değişkenliğine farklı yollarla uyum sağlamışlardır. Ekoloji faktörler-yaşam ortamındaki şartlar sabit değildir değişkendir. Resmi gözetleyiniz! Ne fark ettiniz? Susuz ve kuraklık bölgelerde yaşayan bitkiler-kaktüs Çöl bitkileri yaşam ortamına farklı yollarla uyum sağlamışlardır. Uyum sağlama şekillerinden birkaç örnek: - Yaprakların üst yüzey kısmının azalması - Yapraklar dikenlere ve kalın üst deriye (kutikula) dönüşmesi - Kılcal stoma - Gövdelerinde su depolanması Hayvanlar yaşadıkları ortamın birçok şartlarına uyum sağladıklarını fark edebiliriz. Karada yaşayan hayvanlar çok farklı yollarla bu ortamda yaşamaya uyum sağlamışlardır, çünkü sıcaklık, güneş, besin, su ve başka farklı şartlar sunmaktadır. 6

6 Hayvanlar ve bitkiler arasında benzerlikler ve farklılıklar En verimli yaşam şartlarını tropikal bölge verir ve bundan dolayı zengin çeşitleriyle canlı dünyanın en yoğun yerleşim yeridir. Buna aykırı olarak çöllerde en az yaşam şartları vardır: yüksek dereceler, büyük kuraklıklar ve az miktarda su buna neden olmaktadır. O yüzden hayvanlar hayatta kalabilmek için farklı yollarla uyum sağlamışlardır. Bundan dolayı geceleri hareket eder, gündüzleri ise mağaralarda ve deliklerde sığınırlar. Verilen resmi gözetleyiniz! Devenin sırtında besini depolamak için bir ya da iki kamburu olduğunu fark ediyor musunuz? Çöllerde uzun yollculuklarda deve suyu ve besini kamburlardan alır. Deve Deve kuşu Zebra Su yaşam ortamında su hayvanları ve bitkiler yaşar. Suyun üst bölümünde güneş ışınlarının düştüğü yere kadar yosunlar-algler yaşarlar. Hücrelerinde yeşil pigment-klorofil olduğu için fotosentez olayını gerçekleştirir.su ortamında yaşayan hayvanlar çok farklı yollarla yaşama uyum sağlamışlardır. Bu gruptan birkaç örnek: - Balıklar vücutları hidrodinamik şekli olan su omurgalı hayvanlardır. - Yüzgeçlerle hareket eder, solungaçlarla solunum alırlar, derileri salyamsi ve pulcukludur. - Çoğu açık mavi renkte olup, yaşadıkları ortamda gizlenebilmek için şekil ve renkleriyle değişiklik yapmaktadırlar. Derisi dikenli hayvanlar denizin dibinde yaşarlar ve çok zayıf hareket eden hayvanlardır. Dış iskeleti kireç plakcıklardan oluşmuş ve dış ortamdaki tehlikelerden korunmak için dikenleri vardır. Bunlar yaşam ortamına uyum sağlayan organızmalardan sadece birkaç örnektir. Daha fazlasını okuma yılı içinde öğreneceksiniz. 7

7 Konu 1 HAYVANLAR VE BİTKİLER ARASINDA BENZERLİK VE FARKLILIKLAR Hatırlayınız! - Tüm canlı organizmalar neyden yapılmıştır? - Altıncı sınıfta okuduğun bitkiler ve hayvanlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları hatırlayınız ve canlı hücrelerde hangi süreçler gerçekleşir? Tüm canlı organizmaların hücrelerden yapıldıklarını herhalde hatırladınız. Canlı organizmalarda ve her hücrede, beslenmek, hareket etmek, solunum almak, duyarlılık, büyümek ve gelişmek, çoğalmak (üremek), salgılamak ve başka yaşam süreçleri gerçekleşir. Fakat bunlara rağmen bitkileri ve hayvanları ayırt etmek için aralarında benzerlik ve farklıklar vardır. Tüm yeşil bitkiler ototrof organizmalardır ışığın etkisi altında bitkinin yeşil bölümlerden kendileri organik besin üretir ve bunun yardımıyla fotosentez olayını gerçekleştirilir. Bu grup organizmalara üreticiler denir. Hayvanlar besin tüketicileridir. Bu tür beslenmeye heterotrof beslenme, hayvanlara ise heterotrof organizmalar denir. Hayvanlar besinlerine daha kolay ulaşabilmeleri için görme, duyma ve koku alma organları, hareket etmek için ise: memelilerde ve kurbağagilerde bacaklar, böceklerde ve kuşlarda kanatlar, balıklarda ise yüzgeçler gelişmiştir. Hayvanlar besinlerini özel sindirim organları olan ağız, midde ve bağırsaklardan alırlar. Burada besin ufalanır ve hücrelere ulaşmak için parçalanır. Hayvanlar ve bitkiler arasında fark olduğunu biliyor musunuz, bu farklar çok küçük olduğu için arasında özel bir sınır çekilemez. Bunlardan birkaç örnek: - Suda hareket eden yosunlardan başka bitkiler aktif olarak hareket etmezler. - Hayvanlar aktiv olarak hareket ederler, süngerler ve mercanlar ise yaşamlarını birbirine bağlı olarak sürdüren hayvanlardır. - Bitkiler ototrof canlı organizmalardır, mantarlar ise heterotrof-parazit ve saprofi t şeklinde beslenen bitkilerdir. Demek ki, canlı organizmalarda görülen farklılıklar dış ortama uyum sağlamak içindir. Ben öğrendim ki... Farklı yaşam şartlarından dolayı yeryüzünde bitkiler ve hayvanlar çok çeşitlidir. Yeryüzünde en yoğun yerleşim yeri tropikal bölgedir, en az yaşamı olan bölge ise çöllerdir. Su ortamında bitkiler (yosunlar-algler) ve çok farklı hayvan türlerine rastlanır (deniz salyangozu, deniz yıldızı ve deniz kestanesi, balıklar ve başka). 8

8 KONU 2 HAYVANLARDA HÜCRELERİN, DOKULARIN VE ORGANLARIN YAPIS 1. HAYVAN HÜCRELERİN YAPISININ TEMEL ÖZELLİKLERİ VE GÖREVLERİ 2. HAYVAN VE BİTKİ HÜCRELERİ ARASINDA BENZERLİK VE FARKLILIKLAR 3. HAYVANLAR HÜCRELERDEN, DOKULARDAN, ORGANLARDAN, ORGAN SİSTEMLERİNDEN OLUŞMASI VE ONLARIN UYUMU

9 Konu 2 HAYVAN HÜCRELERİN YAPISININ TEMEL ÖZELLİKLERİ VE GÖREVİ Hatırlayınız! - Tüm canlı organizmalar neyden yapılmıştır? - Hücrelerin temel bölümleri hangileridir ve onların görevi nedir? Tüm canlı organizmaların hücrelerden yapıldıklarını herhalde hatırladınız. Hücre, her canlı organizmanın temel yapı ve fonksionel birimidir. Beslenme, solunum, boşaltım, gelişme, çoğalma, üreme, ölüm ve yaşam için gerekli olan tüm süreçleri gerçekleştirmektedir. HÜCRENİN ŞEKLİ VE BÜYÜKLÜĞÜ Hücreler şekil ve büyüklük bakımından farklılık göstermektedir. Bulundukları yere göre hücreler, dikdörtgen, plakçıklar ve silinder (epitel-deride), uzatılmış (kaslarda), yıldızımsı (kemiklerde), dallanmış (sinirlerde) ve yuvarlık (kanda) şeklinde olabilirler. Hayvan hücreleri bitki hücrelerinden daha küçüktür. Ancak bazı özel hücreler ise daha büyüktür, örneğin kuşların yumurtaları olduğu gibi. Deve kuşunun yumurtası 1,5 kilogram ağırlığa kadar ulaşabilir Deve kuşunun yumurtası 7 Hayvan hücrelerinin şekli ve büyüklüğü 10

10 Hayvanlarda hücrelerin, dokuların ve organların yapısı HÜCRE YAPISI Kan, deri, kastan alınmış örnekleri mikroskop altında gözetleyiniz ve aşağıda verilen resimle kıyaslayınız. Ne sonuca vardınız? Gördüğünüz gibi, hücre: sitoplazma, çekirdek ve hücre zarından yapılmıştır. Her hücre, hücre zarı ile kaplıdır. Hücreyi dış ortamdan ayıran, ince, elastik, seçici ve geçirgen canlı yapıdır. Besin maddelerinin ve artık maddelerin hücreye giriş ve çıkışını da ayarlar. Zarın bileşik yapısında lipo protein (yağlar ve proteinler) bulunduğundan dolayı Hücre ya da sitoplazma zarı Kofuller (Vakuoller) Glikojen Çekirdek (nukleus) Çekirdekçik (nukleola) Çekirdek zarı Sitoplazma İnsan hücresinin yapısı 11

11 Konu 2 bu süreç gerçekleşmekte. Sitoplazma dış ortamla iletişimi sitoplazma yapısında bulunan gözenekler yardımıyla yapmaktadır. Sitoplazma tanemsi yapısı ve yarı sıvı bir maddedir. Su ve mineral tuzlardan, organik ve inorganik maddeler: şekerler, yağlar ve proteinlerden oluşmuştur. Hücrenin yaşamsal olayların gerçekleştiği yerdir. Sitoplazmanın içerisinde çeşitli canlı yapılar (organeller) bulunur. İçinde bulunan genel organeller şunlardır: - Çekirdek, her hücrede bulunan organeldir. Çekirdek, gözenekli bir yapıya sahip olan çekirdek zarı ile kaplıdır. Hücrenin genetik bilgilerin çoğu, hücre çekirdeğin içinde kromozomlarda bulunur. Genlerde farklı yaşam süreçlerini yönetmek için kontrol mekanizmaları vardır. - Kofullar (Vakuoller) yedek maddeleri; su, yağ hücrelerinde bulunan yağları ve diğer organik maddeleri depolayan küçük torbacıklardır. Kofuller, aynı zamanda hücrelerden gerekmeyen maddeleri dışa atmak için kullanılmaktadır. Genelde bunlar tek hücreli organizmalarda bulunmaktadır. - Glikojen, hücre sitoplamasında yedek şeker gibi depolanan bileşik şekerdir. Bitkisel hücrelerde sitoplazmada nişeste tanecikleri gibi, hayvan hücrelerinde ise bileşik şekerglikojen olarak bulunmaktadır. HÜCRE BÖLÜNMESİ Organizmanın gelişmesini, büyümesini ve yaraların iyileşme olayları hücre bölünmesi ve çoğalması sayesinde gerçekleşir. Hücreler bölünmeye başlamadan önce, çekirdeğin tanemsi kromozom maddesi yoğunlaşmaya başlar ve kromozomları oluşturur. Bundan sonra sitoplazma bölünerek ve ana-hücresi gibi aynı kromozom sayısı olan iki yeni hücre oluşur. Bu olaya mitoz bölünme denir. Üreme hücrelerinden başka vücutta tüm hücreler mitozla bölünürler. Üreme hücrelerin bölünmesi sırasında iki değil yarım kromozom sayısı olan dört yeni hücre oluşmaktadır. Bu bölünmeye mayoz bölünme denir. Hücre bölünmesi 12

12 Hayvanlarda hücrelerin, dokuların ve organların yapısı Cevapla - Hazır ya da anında alınmış bir hücre örneğini gözetleyiniz ve verilen resimle kıyaslayınız! - Ne buldunuz? Ne sonuca vardınız? - Eğer alınan hücre örneğini lugola ya da iyodla boyarsan, çekirdek ve organelleri fark edeceksiniz. Onların görevlerini açıklayınız. - Mitoz ve mayoz bölünme nedir ve hücrelerde nasıl gelişir? Ben öğrendim ki... -Hücre çekirdekten, sitoplazmadan ve hücre zarından oluşmuştur. Hücrede organeller yaşam süreçlerini sürdüren canlı yapılardır. Sitoplazmada en bilinen organeller: mitokondriler, endoplazmatik retikulum, Golci aygıtı ve lizozomlardır. - Hücrelerin görevine bağımlı olarak farklı şekil ve büyüklükleri olabilir. - Tek hücreli organizmalarda çoğalma basit bölünme ve bileşik bölünme-mitoz ile gerçekleşmektedir. HAYVAN VE BİTKİ HÜCRESİ ARASINDA Kİ BENZERLİK VE FARKLILIKLAR Hatırlayınız! Canlı organizmalar neyden yapılmıştır? Hücrelerin temel bölümleri hangileridir? Organeller nedir? Bitki ve hayvan hücresinde hangi organelleri biliyorsunuz? Tüm canlı organizmaların hücrelerden yapılıdığını hatırladın herhalde. Hayvan ve bitki hücreleri arasında yapı ve fonksiyonlarında benzerlik ve farklılıklar görülmektedir. İşte bunlardan birkaçı: Çekirdek, hayvan ve bitki hücrelerinde ortak özelliktir. Hücrenin yaşam süreçlerini düzenleme ve kalıtsal maddeleri taşıma görevi vardır. Hücre zarı, her iki hücre de de bulunmaktadır. Hücreyi sarmakta, ona şekil ve biçim vermektedir. Hücre zarın yardımıyla gerekli maddeler alınmakta gereksiz olanlar ise hücre dışına atılmaktadır. Aynı zamanda koruyucu görevi vardır. 13

13 Konu 2 Sitoplazma (hayvan ve bitki) hücreyi doldurmakta ve organeller adını taşıyan canlı yapılar bulunmaktadır. Bitki hücrelerinde plastidler (kloro-plastlar ve krmoplastlar) vardır ve onların yardımıyla fotosentez olayı gerçekleşmektedir. Hayvan hücrelerinde plastidler yoktur ve onlarda fotosentez olayı gerçekleşmemektedir. Bitkisel hücrelerde hücre zarı vardır, hayvan hücrelerinde ise yoktur. Bitkisel hücrelerde kofuller (vakuoller) hücre sıvısyla doludur. Hayvan hücrelerinde ise kofullere (vakuoller) çok nadir rastlanmaktadır. Hayvanlar duyu hücreleri yardımıyla dış ortamdan gelen uyarıları kabul eder ve uygun bir şekilde onlara tepki gösterir. Kas hücrelerinde bulunan kas kılcıkları yardımı ile vücutta ki kasların kasılmasını ve gevşemesini sağlamaktadır. Böylece vücudun hareketini sağlar. Saydığımız hayvan ve bitki hücreleri arasında ki benzerlik ve farklılık özelliklerinden sadece birkaçıdır. Bu farklılıklar sadece dış ortama uyum sağlamak için gelişen özelliklerdir. Çekirdek zarı Kromatin Çekirdek Çekirdek zarı Çekirdek Çekirdekçik Kloroplast Hayvan ve bitki hücresinin genel şeması Sitoplazma Kofuller (Vakuoller) Hücre zarı Sitoplazma Çekirdek Kofuller (Vakuoller) Hücre duvarı Hücre zarı Etkinlikler Ven diyagramını doldurunuz. A çemberinde bitki hücrenin bölümlerini yazınız, B çemberinde ise hayvan hücresinin bölümlerini yazınız. A ve B çemberlerin kesişen bölümünde ortak özelliklerini yazınız. Bunun yardımıyla bu iki hücrelerin ortak ve farklı özelliklerini öğreneceksiniz. A В 14

14 Hayvanlarda hücrelerin, dokuların ve organların yapısı HAYVANLAR HÜCRELERDEN, DOKULARDAN, ORGANLARDAN, ORGAN SİSTEMLERİNDEN OLUŞMASI Hatırlayınız! - Doku nedir ve nasıl oluşur? - Organ nedir ve hayvanlarda bulunan bir kaç organı sayarmısınız? Hayvanlar hücrelerden oluşmuştur. Resmi gözetleyiniz. Gördüğün gibi dokular döllenmiş yumurta hücresinden-zigotan oluşmaktadır. Bölünmeye devam ederek morula ya da doku başlangıcı adı verilen büyük grup hücreler oluşmaktadır. Bu durumda hücrelerin diferensiyali, doku ve organların çoğalması başlamaktadır. Dokuların yapısında hücrelerden başka hücre arası denilen madde de bulunmaktadır, kıkırdaklarda ve damarlarda elastik, kemik dokularda sert ve kan dokusunda akıntılı olan yapısı vardır. Şekil, büyüklük ve yapısı benzer olan hücre toplamına ve bellirli yerde bulunan, aynı ya da benzer görevi yapana doku denir. Doku, şekil, büyüklük ve yapı bakımından benzer olup, aynı Zigottan embriona kadar vazifeyi gören, birbiriyle bağı olan aynı kökten gelen hücrelerin topluluğudur. Resmi gözetleyiniz ve bazı hayvan dokularını öğreniniz: Hayvan organizmasında dört temel doku çeşidi bulunur: - Epitel doku (epitel-deri) deri koruma görevi olan vücudun dış örtüsüdür. - Bağ dokusu (damar, kıkırdak, kemik, kan ve yağ dokuları) - Kas dokusu (kemik dokusuyla beraber destek verir ve vücudun hareketini sağlar) - Sinir dokusu (tüm organların çalışmalarını kontrol eder). Zigot küçük hücrelere bölünür Morula şeklinde hücre toplamı Gelişmiş embrion Hayvan dokuları 15

15 Konu 2 ORGANLAR VE ORGAN SİSTEMLERİ Aynı görevi yapan dokular organ oluştururlar. Resimde gördüğün organlar: kalp-kan dolaşımını sağlayan kas, epidel, kan, damar ve sinir dokularından oluşmuştur. Mide kas mukozundan, sinir ve kan dokusundan oluşmuştur. Midenin görevi alınan besini sindirmektir. Böbrek epitel, kan, bağ, ve sinir dokularından oluşmuştur. Böbreğin görevi ise, su ve zararlı maddeleri vücuttan dışarıya atmasıdır. Kaslar bağ, kas, kan ve sinir dokularından oluşmuştur. Kaslar vücudun hareketini sağlar. Akciğer Karaciğerr Safra kesesi Pankreas Bağırsak Testisler Kalın bağırsak Sinir sistemi Kertenkelenin anatomi yapısı Aynı görevi yapan organlar ise organ sistemlerini oluştururlar. Hayvanlarda tanınmış organ sistemleri şunlardır: sindirm, solunum, boşaltım, dolaşım, sinir, üreme ve endokrin sistemleridir. Organ sistemlerinin gruplaşmasıyla ve çalışmalarındaki bağlılıklarıyla canlı organizmalar oluşur. Organlar sistemlerinin bir araya gelmesiyle organizma oluşur. Kalp Soluk borusu yemek borusu Mide Böbrek İdrar kesesi ORGANİZMANIN-ORGAN SİSTEMİNİN UZLAŞTIRILMASI Hayvanlarda tüm organlar ve organ sistemleri uzlaştırılmış ve bir bütün- organizma olarak çalışır. Bu çalışmayı her hücreye dokunan sinir sistemi, kan ve vücut sıvıları ile düzenlenir. Vücuda besinli maddeleri, su ve oksijeni tüm hücrelere kadar taşıyan, ve gerekmeyen ve zararlı maddeleri organizmadan atan kan ve vücut sıvılarıdır. Sinir sisteminin görevi, vücudun-organların çalışmalarını yönetmektir. Sinir sistemi, tüm organların uygun, zamanda ve uyumlu çalışmalarını kontrol eder ve uzlaştırmaktadır. Omurgalılarda sinir regülasyonundan başka, hormonal regülasyonda vardır. Kana özel, iç salgı bezleri adlandırılan bezlerden salgılanan hormonların etkisi altında gerçekleşir. Organda, hücrede madde ve enerji değişimini yapan ve fonksiyonları düzenleyen ve teşvik eden hormonlardır. 16

16 KONU 3 HAYVAN GRUPLARI VE ADLANDIRILMALARI 1. HAYVANLARIN AKRABALIKLARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI VE ADLANDIRILMASI 2. İLKEL HAYVAN KRALLIĞI (PROTİSTA): İLKEL HAYVANLAR 3. HAYVANLLAR KRALLIĞI-OMURGASIZ HAYVANLAR 4. OMURGALI HAYVANLAR

17 Konu 3 HAYVANLARIN AKRABALIKLARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI VE ADLANDIRILMASI Hazırlanınız! Okula çeşitli türde hayvanlar getirmeye çalışınız: böcekler, solucanlar, salyangozlar veya okulda bulunan hayvan koleksiyonunu kullanınız. Getirdiğiniz hayvanları gözetleyiniz. Büyük farklılığın yanı sıra hayvanlarda benzerlikler görüldüğüne göre daha küçük ve daha büyük grupların bulunduğunu söyleyebiliriz. Aynı organizmaların en küçük grubuna tür denir. Aynı türden olan hayvanlar, örnekte olduğu gibi evcil kedi ile yaban kedi, aslan, kaplan, daha büyük gruplara gruplanırlar - cins kediler. Evcil köpeklerden (lesi, dalmaçyalı, kangal), tilki ve kurt köpek cinslerini oluştururlar. İki cins arasında ki farkın yanı sıra kediler ve köpekler arasında benzerliklerde vardır. Onlardan birkaç örnek: Krallık: hayvanlar Alem: kordalılar Sınıf: memeliler Takım: etoburlar Aile: köpekler Cins: köpekler Tür: Lupus köpeği Canlı organizmaların sınıfl andırılması ve gruplanması - Et ile beslenirler, iyi gelişmiş köpek dişleri ve parmaklarında pençeleri vardır. - İyi gelişmiş duyuları vardır: koku tad, işitme ve görme. - Onlar hızlı hareket eden hayvanlardır. Kedi ve köpek cinsleri daha büyük vahşi aile grubunu oluştururlar. Daha çok aile grubunun birleşmesiyle örneğin: vahşi hayvanlar aile grubu, toynaklı aile grubu vb. plasentalı memeliler takım grubunu oluştururlar. Plasentalı ve plasentasız memeliler takım grubu ise memeliler sınıfını oluştururlar. Filogenetik sıralama açısından hayvanlarda en basit yapıdan en bileşik yapıya kadar sınıfl andırır. 18

18 İLKEL -TEK HÜCRELİ HAYVANLAR Hayvan grupları ve adlandırılmaları Öglen Amip Paramesyum ÇOK HÜCRELİ HAYVANLAR Omurgasız hayvanlar Süngerler Haşlamlılar Solucanlar Yumuşakçalar Derisi dikenliler (Sünger) (Haşlamlılar) (Yer solucanı) (Salyangoz) (Deniz kirpisi) Omurgasız eklembacaklı hayvanlar Yengeçler Örümcekgiller Böcekler Çokayaklılar (Yengeç) (Örümcek) (Çekirge) (Çokayakalılar) Omurgalı hayvanlar Balıklar Kurbağagiller Sürüngenler Kuşlar Memeliler (Orkinos) (Kurbağa) (Yılan) (Serçe) (Tavşan) 19

19 Konu 3 İLKEL HAYVAN KRALLIĞI (PROTİSTA): İLKEL HAYVANLAR Hazırlanınız ve hatırlayınız! - Hangi hayvanlara tek hücreli hayvanlar denir? - Bir bardağın içine su birikintisinden aldığın suyla doldurunuz. Bunun içine biraz ot (çayır otu) koyunuz. Bardağı birkaç gün oda sıcaklığında bekletiniz. Bir kaç gün sonra bardağın yüzeyi gri renkte boz bir kabuk oluştuğunu göreceksininiz. Bir pipet yardımıyla bardaktan bir kaç damla alıp küçük bir (lam cam) cam üzerine damlatınız. Mikroskop altında bunu inceleyiniz. İncelediğiniz bu su damlasında tek hücreli yapılı ilkel hayvanları (protista) göreceksiniz. Tek hücreleri hayvanların yapılarında bir ya da daha çok çekirdeği vardır. Sitoplazmanın dış yüzey tabakasına ektoplazma denir. İç tabakası daha kalın, homojen yapıya sahip olan ve tanecikler içeren kısıma endoplazma denir. Bu iki kısımda organeller bulunur. Organellerde sindirim, solunum, boşaltım vb. gibi tüm yaşam sürecleri gerçekleşir. Az sayıda tek hücreli hayvanlarda amipte olduğu gibi sitoplazma (protoplazma) zarı olmadığı için korunmamıştır. Diğer hayvanlarda ise sitoplazma (protoplazma) elastik bir zarla ya da daha kalın kutikula ile kaplıdır. İlkel hayvanlarda beslenme heterotrof ve ototrof olabilir, örneği yeşil öglenada olduğu gibi. Biyoloji biliminde yaklaşık olarak otuzbine yakın ilkel hayvan türü bilinmektedir. Onlardan birkaçı: kamçılılar (öglena), parazit hayvanlar (plazmodyum), kirpikliler (paramesyum ve amip). ÖGLENA-KAMÇILILAR Mikroskop altına gözetlenen bir damla suda mekik biçiminde vücudu olan tek hücreli organizmaları göreceksiniz. Vücudun ön kısmında bir ya da daha çok kamçısı olan ve bunların yardımı ile hareket eden organizmalara kamçılılar denir. Yeşil öglena iki şekilde beslenmektedir ototrof ve heterotrof olarak. Yeşil öglende, vücudun ön kısmında kamçının yanında yer alan ve ışığa karşı tepki veren benek göz bulunur. Öglena suyun daha üst kısmında bulunduğu zaman sitoplazmada klorofi l oluşturur ve ototrof şeklinde beslenir. Karanlık ortamda ise, klorofi li ni kaybederek kofullerinde sindirimi gerçekleştirerek heterotrof olarak beslenmeye başlar. Öglen 20

20 Hayvan grupları ve adlandırılmaları AMİP Mikroskop altına gözetlenen bir damla suda tek hücreli organizmaların psodopatlar denilen yalancı ayaklarla hareket ettikklerini göreceksiniz. Bu tek hücreli organizma Amiptir. Bu ilkel hayvanların hücre zarları yoktur. Amip çeşitli küçücük bir hücreli bitkilerle, bakterilerle ve bazı bitki kalıntılarıyla beslenir. Yalancı ayakları ile dokunduğu besleyici maddeleri alıp içine sitoplazmaya alır. Besinlerin sindirimi, sindirim kofulunda gerçekleşir. Sitoplazma Çekirdek Amip Yalancı ayakçıklar Bir kaç tür amip vardır onlarda: tatlı su biriktilerinde ve bataklıklarda yaşayan tatlı su amipi, insan bağırsaklarında parazit olarak yaşayan ve bulaşıcı hastalıklara sebep olan dizenteri amipidir. PARAMESYUM Mikroskop altında diğer tek hücreli organizmaları da heralde fark ettiniz. Onlar kirpiklilerdir. Kirpikliler en gelişmiş tek hücreli organizmalardır. En tanınmış kirpikliler: paramesyum, opalina vb. organizmalardır. Paramesyum (terliksi hayvan) terliğe benzeyen uzunumsu şekline göre adını almıştır. Paramesyumun sitopalzmasında bulunan hücre ağzı yardımıyla besini almakta, sindirim kofuluya sindirimi yapar ve gereksiz maddeleri kontraktil kofulla dışarıya atar. Paramesyumun orta kısmında biri büyük diğeri küçük olmak üzere iki çekirdeği vardır (makro ve mikro nukleus). Paramesyum enine ayrılarak basit bölünme ile eşeysiz ve eşeyli çoğalır. Cevapla - Su biriktisinde bulunan ilkel hayvanları gözetleyiniz. Gördüklerinizi çiziniz ve verilen resimle kıyaslayınız. - Hangi hayvanlara kirpikliler, hangilerine ise kamçılılar denir? - Organel nedir ve onların görevini açıklayınız? Ben öğrendim ki... - En basit tek hücreli organizmalar ilkel hayvanlar-protislardır. Bu grubu amip, öglena, paramesyum vb. oluşturmaktadır. - Genelde tüm ilkel hayvanlar suda yaşarlar. - Hepsinde yaşam görevlerini gerçekleştirmek için organelleri bulunmaktadır. 21

21 Konu 3 HAYVANLAR KRALLIĞI - OMURGASIZ HAYVANLAR- İNVERTEBRATA Düşünün ve hazırlanınız! - Hangi hayvanlara omurgasız hayvanlar denilmektedir? Bildiğin birkaç hayvanı sayınız. - Dışarıda bir solucan bularak bataklıkla dolu bir cam kavanoza koyunuz. Yaptığın bu deneyi okula getirip, gözetleyiniz. Okul koleksiyonundan yararlanınız. Omurgasız hayvanlar çok hücreli hayvanlar olduğunu herhalde hatırladınız. Vücutları doku ve organlardan oluşmuştur fakat omurgaları yoktur. Omurgasız hayvan gruplarına süngerler, haşlamlılar, solucanlar, yumuşakçalar, eklembacaklılar ve derisi dikenli hayvanlar düşmektedir. SÜNGERLER Doğal sünger ya da okul koleksiyonundan bir sünger bularak gözetleyiniz. Süngerler su hayvanları olup genellikle denizlerde yaşarlar. Küçük bir bölümüne ise tatlı sularda da rastlanır. Suların dibinde bulunan kayalara ve diğer cisimlere yapışık olarak yaşarlar. Şekil bakımından süngerler: yuvarlak - ohri gölü süngeri (endemik tür), turuncu deniz süngeri - turuncu renkte yuvarlak şekinde, kabuksu sünger-taşlara yapışık şekilde yaşayan sünger (Ohri gölünde bulunur) çeşitleri görülmektedir. Günümüzde beşbine yakın sünger türü bulunmaktadır. Süngerlerin vücudu dış deri ektoderm ve iç deri endoderm olmak üzere iki tabakadan yapılıdır. Bu iki tabaka arasaında birçok görevi olan canlı hücreli peltemsi bir madde bulunur. Bu görevlerden bazıları: süngerin rengini veren pigment salgılar vb. Süngerlerin vücutlarında çok sayıda küçük delikler ve bir büyük ana deliği bulunmaktadır. Sünger Süngerler, doku ve organları olmayan basit yapılı organizmalardır. HAŞLAMALILAR VEYA SÖLENTERLER Okul koleksiyonunda medüz, hidra ve mercanların iskelet resimleri varsa onları gözetleyiniz. Vücutları kadeh şeklinde olan, ağız etrafında dizilen dokunaçları bulunur. Vücutlarının dış kısmı epitel hücrelerle sarıktır buna ekdoderm denilir. Ektodermde, epitel hücrelerden başka duyu yani yakıcı hücreleri vardır. Yakıcı hücrelerde kabarcık içinde salyamsı zehirli bir 22

22 Hayvan grupları ve adlandırılmaları sıvı ve bunu dışarıya atan uzun yakıcı iplikleri vardır. Bu iplikle avına saldırıp felç yaparak öldürür. Öldürdüğü bu hayvancıkları dokunaçları yardımıyla ağzına atarak karnın boşluğuna alır ve enzimler yardımıyla besin burada sindirir. Haşlamlılar dokulardan oluşmuş bileşik yapılı hayvanlardır. Bunlarda epitel, kas ve duyu dokuları vardır haşlamalı türü bulunmaktadır ve bir kaç grupta toplanmışlardır. Tatlı su (hidra) ve deniz su haşlamlıları (medüz ve mercanlar) olarak ayırabiliriz. Medüzler. Adriyatik denizinde yaşayan kırmızı medüz, 30 metre yüksekliğe kadar ulaşan Kuzey denizinde Aktinya cianea en tanınmışları arasındadır. Mercanlar. Altı bin tür mercan görülmektedir. En tanınmışları kırmızı mercandır, bundan çeşitli süs eşyaları ve mücevherler yapılmaktadır. Mercan, medüz ve hidra Ayrıca 20 santimetre uzunluğunda olan ve kuş tüyüne benzeyen deniz tüyü (pene) mercanı ve Adriyatik ve tropikal denizlerde yaşayan madeporni mercanlarıda en tanınmış mercanlardır. Bunlar zamanla çoğalıp deniz suyu üzerine çıkıp adalar yaratırlar. Bunlara mercan adaları adı verilir. SOLUCANLAR Solucanlar uzun, ince, yumuşak yapılı olan ve birkaç milimtreden birkaç metreye kadar uzanan yası vücutları vardır. Vücutları bir sıra epitel hücrelerle sarık kutikul denilen bir kabuk ile korunmuştur. Epitel hücreleri altında vücudu hareket ettirmek için yarayan Yer solucanı Tenya kas dokusu bulunmaktadır. Bunun altında vücut boşluğu bulunmaktadır. Burada sindirim, boşaltım, kan dolaşım organları ile sindirim sistemi yerleşmiştir. Parazit solucanlarında ise tüm bu organlar basitleştirilmiş bir şekildedir. Tanınmış solucan grupları: halkalı solucanlar (anelida) bu gruba yer solucanı, sülük ve birkaç deniz solucanı düşmektedir. Yassı solucanlar (planarya) ve yassı parazit solucanları grubuna ise köpek tenyası (ekinokok), domuz tenyası (trihina), sığır ve metil tenyası denilen solucanlar bulunmaktadır. 23

23 Konu 3 Hazırlanınız! YUMUŞAKÇALAR Canlı salyangoz ve kabuklarını, daha önceden topladığın ya da okul koleksiyonunda olan midye, deniz yıldızı, deniz kestanesini alınız. Birkaç salyangozu topla ve kabuğundan ayaklarını çıkarabilmesi için sıcak su içine koyunuz. Onların bazısını bütün vücudunu kabuğundan çıkarmaya çalışınız ve gözetleyiniz. Ne fark ettiniz? Salyangoz Yumuşakçaların vücudu nazik ve yumuşak olduğundan dolayı yumuşakçalar adını almışlardır. Yumuşakçaların vücutları üç kısımdan oluşmuştur. Bunlardan baş kısmında ağzı ve duyu organları, vücut kısmında ise iç organları yerleşmiştir. Son olarak da taban kısmında hareket etmesini sağlayan kaslı organ bulunur. Yumuşakçalıarın taban ve vücut arasında örtenek manto denilen bir zarla örtülüdür. Bunların vücudu tek sıra epitel hücrelerle örtülüdür. Epitelde Midye salyamsı madde salgılayan bezler bulunmaktadır. Bunların yanı sıra sert kabuğu meydana getiren kalkerli-kireçli bir madde salgılar. Yumuşakçaların vücudu, dıştan çeşitli şekil ve yapısı olan evcikle (kabuk) korunmuştur. Yumuşakçalar en kalabalık hayvan gruplarından biri sayılmaktadırlar. Suda yaşarlar bunlardan karada yaşamaya uyum sağlamış olanları da vardır. Yumuşakçaların grubuna: salyangozlar, midyeler ve kafadan bacaklılar düşmektedir. Bağ salyangozu, deniz kulağı ve tatlı su salyangozları en tanınmışlarıdır. Kafadan bacaklılardan en tanınmışları ise: mürekkep balığı, ahtapot Kabuksuz salyangoz ve notilus tur. 24

24 Hayvan grupları ve adlandırılmaları DERİSİ DİKENLİLER Derisi dikenliler Tüm derisidikenliler deniz hayvanlarıdır. Bunlardan bazıları kıyılarda bazıları ise dört bin metre denizin derinliklerinde yaşamaktadırlar. Derisi dikenlilerin vücutları dıştan ince bir deriyle sarılıdır. Derisi altında diziler halinde sıralanan ve kireçli plaklardan oluşan kalkerli bir iskelet bulunur. Kalkerli plakalardan başlayan ve derisini delip vücudu yüzeyine çıkan çeşitli dikenler sebebinden tüm bu hayvanlara derisi dikenliler denir. Dikenleri ve ambulak ayacıkları yardımıyla harket eder, çelitli bitki ve küçük hayavancıklarla beslenirler. Etkinlik - Çokhücreli hayvanları cins ve sınıfl ara göre gruplaştırınız. - Bulabilirsen mercan ve süngerlerin iskelet yapılarını gözetle. Kısaca tasvir ett. - Mercan, midye ya da salyangoz kabuğunu % 10 hidroklorik asit içine koyunuz. Ne sonuca vardınız? Ben öğrendim ki... Omurgasız hayvanlarda destekleyici omurgaları yoktur. Yumuşakçalar,derisidikenliler ve eklem bacaklılarda dıştan koruyucu kabukla örtülüdürler. Süngerler, doku ve organları olmayan basit yapılı organizmalardır. Yassı solucanlar, plakçıklı parazit solucanları ve halkalı solucanlar en sık rastlanan solucan türleridir. 25

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT Dünyamızda milyonlarca tür canlının yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar kedi, köpek, aslan, yılan, böcek, kuş gibi hayvanlar, elma, meşe, erik,

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır.

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. SOLUNUM SİSTEMLERİ Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. 1. Dış Solunum Solunum organlarıyla dış ortamdan hava alınması ve verilmesi, yani soluk alıp vermeye

Detaylı

Canlılar aleminin sınıflandırılması

Canlılar aleminin sınıflandırılması On5yirmi5.com Canlılar aleminin sınıflandırılması Canlılar bitkiler, hayvanlar, mantarlar ve mikroskobik canlılar olmak üzere sınıflandırılır. İşte ayrıntılar... Yayın Tarihi : 15 Kasım 2012 Perşembe (oluşturma

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur?

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? 30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? A) Tohum B) Meyve C) Polen D) Embriyo E) Yumurta 39. Çiçekli bitkilerin üremesinde

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır.

Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır. KAS SİSTEMLERİ Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır. Kas Dokusunun Karakteristikleri: 1.

Detaylı

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI 1. Aşağıdaki iskeletin temel bölümlerinin isimlerini yazınız. İskeletin temel bölümlerinin görevlerini belirtiniz. ( 10 puan) Bölümleri

Detaylı

EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ. Veli&Sümeyra YILMAZ

EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ. Veli&Sümeyra YILMAZ EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ Belli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim içinde bulunan canlılar (biyotik) ile bunların cansız çevrelerinin (abiyotik) oluşturduğu bütüne EKOSİSTEM denir. EKOSİSTEM

Detaylı

İnsanda Destek ve Hareket Sistemi

İnsanda Destek ve Hareket Sistemi İnsanda Destek ve Hareket Sistemi A. HAYVANLARDA DESTEK VE HAREKET Canlı vücuduna desteklik görevi yapan, vücudun çeşitli kısımlarını koruyan ve hareketi sağlayan sisteme destek ve hareket sistemi denir.

Detaylı

Sınav Süresi 85 Dakikadır

Sınav Süresi 85 Dakikadır Sınav Süresi 85 Dakikadır ŞEFKAT İMFO 6. SINIF SORU KİTAPÇIĞI ORTAOKUL 6. SINIF SORULARI ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2014 6.SINIF FEN SORULARI 1. Bir devredeki ampul parlaklığının iletkenin kesit alanına bağlılığını

Detaylı

ANNELIDA. (Halkalı kurtlar) İÜ SÜFAK SUUM2038 SU OMURGASIZLARI DERSİ Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK

ANNELIDA. (Halkalı kurtlar) İÜ SÜFAK SUUM2038 SU OMURGASIZLARI DERSİ Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK ANNELIDA (Halkalı kurtlar) İÜ SÜFAK SUUM2038 SU OMURGASIZLARI DERSİ Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK ANNELIDA (Halkalı kurtlar) Vücutları, vücut boyunca devam eden, birbirinin benzeri bölümlerden (segment) oluşmuştur

Detaylı

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz Doğru Yanlış 1 Bir canlıya omurgalı ya da omurgasız demekle sistematik birimde şubesini belirlemiş oluruz. 2 Virüslerde DNA ya

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf Aşağıda, sindirim sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (, yanlış olanlarının yanına (Y) koyunuz. Aşağıda verilen resimde sindirim sistemi organlarının

Detaylı

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır.

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun boşluğu iki delikle dışarı açılır. Diğer taraftan

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1. Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.5-2 m 2 ) Deri esas olarak iki tabakadan olu ur Üst deri (Epidermis)

Detaylı

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Bitkilerin Yapısı Biyoloji Ders Notları A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Karasal bitkiler iki organ sistemine sahiptir. Toprakların su ve mineral alınmasını sağlayan toprak altı kök sistemi ve gövde,

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde konu

Detaylı

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Vücudumuzda aynı anda birçok karmaşık olayın birbirleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleşmesi denetleyici ve düzenleyici sistemler tarafından sağlanır. Denetleyici ve

Detaylı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı Ekosistem Ekolojisi, Ekosistemin Yapısı Ekosistem Ekolojisi Yapısı A. Ekoloji Bilimi ve Önemi Ekoloji canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin

Detaylı

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 6.ÜNİTE : CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM,TANIYALIM KONU ÖZETİ

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 6.ÜNİTE : CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM,TANIYALIM KONU ÖZETİ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 6.ÜNİTE : CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM,TANIYALIM KONU ÖZETİ KONULAR A.CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI B. YAŞADIĞIMIZ ÇEVRE A. CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Canlılar Nasıl Sınıflandırılır?

Detaylı

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri On5yirmi5.com Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri Bir bölgedeki canlı varlıklarla cansız varlıkların oluşturduğu bütünlüğe ekosistem denir. Ekosistemdeki canlı ve cansız varlıklar birbiriyle

Detaylı

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. SORULAR 1. Yukarıdaki şekilde de

Detaylı

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir CANLILIK HÜCREYLE BAŞLAR 1- Canlıların Ortak Özellikleri : Çevremizdeki varlıklar canlı ve cansız varlıklar olarak iki grupta toplanırlar. Cansız varlıklar katı, sıvı ve gaz halindeki maddelerden oluşur.

Detaylı

Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir.

Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. İSKELET ve KAS SİSTEMLERİ İSKELET SİSTEMLERİ Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. A. İSKELET ÇEŞİTLERİ Hayvanların

Detaylı

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM ÜNİTE 1 VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ - 1 Ad :... Soyad :... Vücudumuzu ayakta tutan, hareket etmemizi sağlayan ve bazı önemli organları koruyan sert yapıya iskelet denir. İskelet

Detaylı

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 9. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi:12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1.Aşağıda verilen özelliklerden hangisi canlılarda

Detaylı

BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ

BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ CANLILIK HÜCREYLE BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ Şehit Polis İsmail Özbek Orta Okulu Melisa B. ALADAĞ & Bersu PAŞA 245 256 6/C 1 HÜCRE Hücre, çok hücreli canlılardaki en küçük yaşam birimidir. Canlının

Detaylı

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: BİTKİLERİN YAPISI ALIŞTIRMALAR Bu başlık altında her bölüm kazanımlara ayrılmış, kazanımlar tek tek çözümlü temel alıştırmalar ve sorular ile taranmıştır. Özellikle bu kısmın

Detaylı

Bir çekirge sürüsü yaklaşık 2 milyar bireyden oluşur. Ortalama 3 bin ton ağırlığa ulaşır. Bu bazen 50 bin tona yaklaşır. Bir birey bin yumurta

Bir çekirge sürüsü yaklaşık 2 milyar bireyden oluşur. Ortalama 3 bin ton ağırlığa ulaşır. Bu bazen 50 bin tona yaklaşır. Bir birey bin yumurta Tanımlanmış hayvanların 5/4 ü bu sınıfa girer. Toplam tür sayısı 2 milyon civarındadır. Karasal hayvanlar olmalarına rağmen derin denizler hariç tüm biyotoplara uyum sağlamıştır. Atların ayak izinde, birikmiş

Detaylı

Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR

Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR 200 Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR I.1. Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji İnsan için önemli olan birçok ürünlerin üretimi biyoteknolojinin

Detaylı

07.11.2014. Fetus Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı

07.11.2014. Fetus Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 8.Hafta ( 03-07 / 11 / 2014 ) FETUS FİZYOLOJİSİ 1.Embriyonun Gelişmesi 1.) Plasenta 2.) Amnion Kesesi ve Amnion Sıvısı Slayt No: 9 1.) EMBRİYONUN GELİŞMESİ

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III 1) Bir gemiden deniz dibine gönderilen sesin yankısı 8 saniye sonra duyulmaktadır. Sesin sudaki hızının saniyede 1250 m olduğu bilindiğine göre denizin derinliği kaç metredir? A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu:

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu: MAYOZ BÖLÜNME Mayoz-1 evreleri: Mayoz bölünme homolog kromozomların ve kardeş kromatidlerin ayrılmasını sağlayan ardışık iki bölünme bütünüdür. Homolog kromozomların ayrılmasına neden olan birinci evreye

Detaylı

Şekil : Açık Dolaşım Şeması

Şekil : Açık Dolaşım Şeması DOLAŞIM SİSTEMLERİ Çok hücreli canlılarda, alınan besinlerin ve oksijenin hücrelere ulaştırmak ve artık maddeleri dokulardan uzaklaştırmak için bir taşıma sistemine ihtiyaç vardır. Hayvanlarda bu işlemleri

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ B FOTOSENTEZ : 1 Güneş Enerjisinin Dönüştürülüp Depolanması 2 Fotosentez Olayı (Karbondioksit Özümlemesi) 3 Fotosentez Hızını Etkileyen

Detaylı

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5.

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5. SINIF Mitoz - Mayoz Bölünme TEST. Mitoz bölünme, çekirdek bölünmesi ile başlar ve birbirini takip eden evrelerle devam eder. 4. Aşağıda mayoz bölünmenin özellikleriyle ilgili bilgiler veriliyor.. Bir ana

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

Besin Zinciri, Besin Ağı ve Besin Piramidi

Besin Zinciri, Besin Ağı ve Besin Piramidi Besin Zinciri, Besin Ağı ve Besin Piramidi Besin Zinciri, Besin Ağı ve Besin Piramidi Bir ekosistemde üreticilerden tüketicilere doğru besin aktarımı meydana gelir. Üreticilerden başlayarak bir trafik

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

Sınav : FEN BİLGİSİ ÖĞ. Yarışma Sınavı. 4 Levha halindeki bir metal tel haline getirildiğinde; A ) Yalnız II B ) C ) D ) E ) A ) B ) C ) D ) A )

Sınav : FEN BİLGİSİ ÖĞ. Yarışma Sınavı. 4 Levha halindeki bir metal tel haline getirildiğinde; A ) Yalnız II B ) C ) D ) E ) A ) B ) C ) D ) A ) 1 I. Yapılarında tek cins molekül veya atom bulunur. II. Belirli sıcaklıkta erirler. III. yrımsal damıtma ile ayrılabilirler. Yukarıdaki özelliklerden hangisi/hangileri saf maddeler için doğrudur? Yalnız

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri Ayrıca bitkilerin yapraklarına yeşil rengi de klorofil adı verilen bu yapılar verir. Besin Zinciri: - Aynı ekosistemde yaşayan canlıların

Detaylı

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR.

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR. KAZANIMLAR; BOŞALTIM SİSTEMİ. KARACİĞER: Proteinlerin kullanılması sonucunda amonyak açığa çıkmaktadır. Zehirli olan amonyağı daha az zararlı olması için üreye dönüştürmektedir. 1. Boşaltım sistemi ile

Detaylı

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU EMBRİYOLOJİ VE GENETİK 1 DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU 2/16 EMBRİYOLOJİ NEDİR? Embriyoloji; zigottan, hücreler, dokular, organlar ile tüm vücudun oluşmasına kadar geçen ve doğuma kadar devam

Detaylı

HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ

HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ Ordo (Takım): Blattoptera (Hamam böcekleri) Vücutları kahverengi tonlarında, yassı ve ovaldir. Antenler çoğunlukla

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4.

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. 1. FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. Çiftçi çok hızlı büyüyen ve bol ürün aldığı bir bitki türünü yukarıdaki gibi yetiştiriyor. Buna göre çiftçinin bunu yapmasındaki amacı aşağıdakilerden

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

BOŞALTIM SİSTEMİ ORGANLARI

BOŞALTIM SİSTEMİ ORGANLARI BOŞALTIM SİSTEMİ BOŞALTIM NEDİR? O Vücudumuzda gerçekleşen olaylar sonucunda oluşan karbondioksit, üre, tuz, fazla miktarda bulunan su gibi atık maddelerin dışarı atılmasına boşaltım denir. BOŞALTIM SİSTEMİ

Detaylı

9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Çalışma Kitabı

9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Çalışma Kitabı 9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Çalışma Kitabı Bu kitap Bilkent Universitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, CTE 504 Material Design dersi için, Elif Şengün, Hilal Şener ve Rükiye Altın tarafından 2010-2011 akademik

Detaylı

6. ÜNİTE İNSAN VE ÇEVRE. Bu ünitede öğrencilerin; Biyolojik çeşitliliğin önemini kavramaları, Bu üniteyi başarıyla tamamlayan her öğrenci;

6. ÜNİTE İNSAN VE ÇEVRE. Bu ünitede öğrencilerin; Biyolojik çeşitliliğin önemini kavramaları, Bu üniteyi başarıyla tamamlayan her öğrenci; İNSAN VE ÇEVRE İNSAN VE ÇEVRE Ekosistemler Ülkemizdeki Biyolojik Çeşitlilik Ülkemizdeki ve Dünyadaki Çevre Sorunları ve Etkileri Bu ünitede öğrencilerin; Ekosistem, tür, popülasyon ve habitat kavramlarını

Detaylı

7- Aşağıdakilerden hangisi hayatsal olayların tümünün gerçekleştiği canlının yapı birimidir? A-Kloroplast B-Mitokondri C-Hücre D-Doku

7- Aşağıdakilerden hangisi hayatsal olayların tümünün gerçekleştiği canlının yapı birimidir? A-Kloroplast B-Mitokondri C-Hücre D-Doku HÜCRE TEST 1- Aşağıdakilerden hangisi hücre zarının özelliklerinden değildir? A-Canlıdır B-Esnektir C-Tam geçirgendir D-Seçici geçirgendir 2- Aşağıdakilerden hangisi hücreye alınacak maddeleri kontrol

Detaylı

ÜNİTE 4:HAYVANLARDA KİMYASAL SİNYALLER

ÜNİTE 4:HAYVANLARDA KİMYASAL SİNYALLER ÜNİTE 4:HAYVANLARDA KİMYASAL SİNYALLER Hormon salgılayan bezler endokrin bez olarak adlandırılır.bu bezlerin salgıladıkları kimyasal maddeler kana verilir ve hormon adını alır.oysa ekzokrin bezlerin salgıladıkları

Detaylı

www.kanatlibilgi.com

www.kanatlibilgi.com www.kanatlibilgi.com TAVUK EMBRİYOSUNUN GÜNLÜK GELİŞİM SAFHALARI Kaynak: Dr Stephan WARIN, DVM, Avian Business Unit. CEVA Santé Animale, La Ballastiere, BP 126, 33501 Libourne Cedex, France Çeviren: Barbaros

Detaylı

ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2015 4.SINIF FEN SORULARI

ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2015 4.SINIF FEN SORULARI ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2015 4.SINIF FEN SORULARI 1. 3. Petrol yer altından çıkarılan doğal bir üründür. I.Dünya nın en sıcak yeridir. II.Dünya nın en kalın katmanıdır. III.Yer kabuğunun altında bulunan katmandır.

Detaylı

4.Kofulları büyük ve az sayıdadır. Kofulları küçük ve çok sayıdadır

4.Kofulları büyük ve az sayıdadır. Kofulları küçük ve çok sayıdadır Hücre: *Canlıları oluşturan birimlere hücre adı verilir. * Hücrenin varlığının ve özelliklerinin bilinmesi mikroskobun bulunmasıyla başlamıştır. İlk kez Robert Hooke yaptığı basit mikroskopla şişe mantarının

Detaylı

İNSAN VÜCUDU Hücre: İnsan vücudunun en küçük yapı taşına hücre denir. Hücrenin beslenmesinde hücre zarı yardımcı olur. İnsan Yapısı: Hücreler birleşerek dokuları,dokular birleşerek organları, organlar

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Canlıları benzer özelliklerine göre gruplara ayırmaya sınıflandırma denir. Sınıflandırmayı inceleyen bilim dalına ise Biyosistematik denir.

Canlıları benzer özelliklerine göre gruplara ayırmaya sınıflandırma denir. Sınıflandırmayı inceleyen bilim dalına ise Biyosistematik denir. CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Canlıları benzer özelliklerine göre gruplara ayırmaya sınıflandırma denir. Sınıflandırmayı inceleyen bilim dalına ise Biyosistematik denir. 1. Ampirik (Yapay) Sınıflandırma

Detaylı

Özofagus Mide Histolojisi

Özofagus Mide Histolojisi Özofagus Mide Histolojisi Sindirim kanalını oluşturan yapılar Gastroıntestınal kanal özafagustan başlayıp anüse değin devam eden değişik çaptaki bir borudur.. Ağız, Farinks (yutak), özafagus(yemek borusu),

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ SORU 1: A türüne ait bir bitki (Yaprakları koparılmış) B türüne ait bir bitki (Yapraklı) cam fanus cam fanus su su Ortam sıcaklığı 10 C Ortam sıcaklığı 25 C Bir araştırmacı,

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ

BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ Badem Anadolu nun en eski meyve türlerinden birisidir. Ancak ülkemizde bademe gerekli önem verilmemekte, genellikle tarla kenarlarında sınır ağacı olarak yetiştirilmektedir. Ülkemizde

Detaylı

Fen ve Teknoloji 7 6. ÜNİTE: İNSAN ve ÇEVRE

Fen ve Teknoloji 7 6. ÜNİTE: İNSAN ve ÇEVRE 6.1 EKOSİSTEMLER Anahtar Kavramlar Tür Habitat Popülasyon Ekosistem Canlı Öğeler EKOSİSTEM Cansız Öğeler Kazanım 6.1: Tür, habitat, popülasyon ve ekosistem kavramlarını örneklerle açıklar. 6.2: Bir ekosistemdeki

Detaylı

Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar hayvanı barınaklarında düşük nem seviyesinden kaynaklanan bir durum değildir?

Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar hayvanı barınaklarında düşük nem seviyesinden kaynaklanan bir durum değildir? Soru 1) Aşağıdaki İfadelerden hangisi laboratuvar hayvanı barınakları için doğru değildir? a) Hayvanları dış etkenlerden korur b) Hayvanların doğal davranışlarını sergileyebilmelerine izin verir c) Hayvanlar

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

Hazırlayan Rukiye DİLLİ

Hazırlayan Rukiye DİLLİ Hazırlayan Rukiye DİLLİ MTA TABİAT TARİHİ MÜZESİ KISA TARİHÇESİ Türkiye nin ilk ve en büyük Tabiat Tarihi Müzesi olan müzemiz, tadilat sonrası 24 Mayıs 2011 tarihinde yeniden ziyarete açılmıştır. 3 kat

Detaylı

BOŞALTIM SİSTEMİ ÜN TE 15

BOŞALTIM SİSTEMİ ÜN TE 15 ÜN TE 15 Canlıların iç dengelerini kararlı tutmak için bazı maddeleri belirli oranlarda atmalarına boşaltım denir. Boşaltımda amaç homeostasiyi sağlamaktır. y CO2 y H2 y O2 Tuz Üre Ürik asit Amonyak Safra

Detaylı

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00 T.C. 8. SIIF I. ÖEM ORTAK SIAVI KASIM 1 Saat: 9. FE VE TEKOLOJİ 1. Canlıların belirli çevre koşullarında yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özellikleri sayesinde ortama uyum sağlamasına adaptasyon

Detaylı

BİTKİ TANIMA I. P E P 1 0 1 _ H 0 4 C h a m a e c y p a r i s l a w s o n i a n a ( L a v z o n Ya l a n c ı S e r v i s i ) Yrd. Doç. Dr.

BİTKİ TANIMA I. P E P 1 0 1 _ H 0 4 C h a m a e c y p a r i s l a w s o n i a n a ( L a v z o n Ya l a n c ı S e r v i s i ) Yrd. Doç. Dr. 1 BİTKİ TANIMA I Yrd. Doç. Dr. Taki DEMİR P E P 1 0 1 _ H 0 4 C h a m a e c y p a r i s l a w s o n i a n a ( L a v z o n Ya l a n c ı S e r v i s i ) C r y p t o m e r i a j a p o n i c a ( K a d i f

Detaylı

BOŞALTIM SİSTEMLERİ boşaltım nefridyum homeostasis 1. 2. 3. Artık ürünlerin vücut sıvılarından uzaklaştırılması böbreğin önemli işlerinden

BOŞALTIM SİSTEMLERİ boşaltım nefridyum homeostasis 1. 2. 3. Artık ürünlerin vücut sıvılarından uzaklaştırılması böbreğin önemli işlerinden BOŞALTIM SİSTEMLERİ Solunum ve sindirim olayları ile aktif hücresel metabolizma sonucunda meydana gelen artık ürünlerin organizmadan dışarı atılması olayına boşaltım denir. Omurgasız ve omurgalı hayvanlarda

Detaylı

A R I C I L I K MİLLİ EKONOMİNİN TEMELİ ZIRAATTIR. KEMAL ATATÜRK

A R I C I L I K MİLLİ EKONOMİNİN TEMELİ ZIRAATTIR. KEMAL ATATÜRK A R I C I L I K MİLLİ EKONOMİNİN TEMELİ ZIRAATTIR. KEMAL ATATÜRK ARILARIN BİYOLOJİK EVRELERİ: Yumurta : Petek üzerinde işçi arılar için yapılmış gözler küçük, döllenmemiş yumurtadan oluşan erkek arıların

Detaylı

A15 ARALIK 2013 Saat: 09.00

A15 ARALIK 2013 Saat: 09.00 T.C. 8. SIIF I. DÖEM ORTK (MZERET) SIVI 1 RLIK 213 Saat: 9. FE VE TEKOLOJİ 1. Hayvan hücresindeki mitoz bölünmenin bir evresinde, kromozomlar hücrenin ortasında sıraya dizilmiş durumda gözlenmiştir. 2.

Detaylı

GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler

GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler B i y o 1 0 3. 0 1 G e n. B i y o. L a b. ( Z o o l o j i ) 1 GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler Sistematik ve taksonomi nedir?...

Detaylı

GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK KULLANILMASI

GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK KULLANILMASI GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK KULLANILMASI Hazırlayan Öğrenciler Dila Berfin UÇAN 7-F Ekin Ladin TÜRKMEN 7-F Danışman Öğretmen Melike TURAN İZMİR, 2014 İÇİNDEKİLER

Detaylı

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Modern Genetik Biyoloji Ders Notları A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Bazı omurgasız hayvanlarda ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda hem dişi hem de erkek organ birlikte bulunur. Bazı canlılarda

Detaylı

ANADOLU YABAN KOYUNU

ANADOLU YABAN KOYUNU ANADOLUʼNUN ÖZGÜN HAYVANLARI Cevat Sipahi* ANADOLU YABAN KOYUNU (Ovis gmelinii anatolica) Anadolu Yaban Koyunu, dünyadaki 5 yaban koyunu türünden biri olan Asya Muflonu nun (Ovis gmelinii) 15 alt türünden

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ. İskeletin Görevleri İskeletin Kısımları 4. SINIF. Soru 1: Vücuda şekil veren ve harekete yardımcı olan sert yapılar nelerdir?

FEN VE TEKNOLOJİ. İskeletin Görevleri İskeletin Kısımları 4. SINIF. Soru 1: Vücuda şekil veren ve harekete yardımcı olan sert yapılar nelerdir? 4. SINIF 1. İskeletin Görevleri İskeletin Kısımları Soru 1: Vücuda şekil veren ve harekete yardımcı olan sert yapılar nelerdir? 3. Soru 2: Uzunlukları ve şekilleri farklı kemiklerin bir araya gelmesi ile

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI DİSİPLİN/ GELİŞİM ALANI: UZUN DÖNEMLİ AMAÇ: - Vücudumuz bilmecesini çözelim - Maddeyi tanıyalım - Kuvvet ve hareket - Işık ve ses - Canlılar dünyasını

Detaylı

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz?

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz? 4) İnsanlarda kahverengi gözlülük yeşil gözlülüğe baskındır.aşağıda verilen göz genotiplerinden hangisine sahip olan aileden, yeşil gözlü çocuk olma ihtimali yoktur? 1) Himalaya tavşanı, tüyü kazınıp buz

Detaylı

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ?

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? Kalsiyum bir çok kişinin bildiği gibi kemik ve dişlerin yapı, oluşum ve sürdürülmesinde temel bir gereksinimdir. Kemik erimesini azaltmada yardımcı

Detaylı

DESTEK ve HAREKET SİSTEMİ. Kemiklerin Görevleri: - Destek ve hareket sistemimiz: iskelet sistemi, eklemler ve kas sisteminden meydana gelir.

DESTEK ve HAREKET SİSTEMİ. Kemiklerin Görevleri: - Destek ve hareket sistemimiz: iskelet sistemi, eklemler ve kas sisteminden meydana gelir. DESTEK ve HAREKET SİSTEMİ - Destek ve hareket sistemimiz: iskelet sistemi, eklemler ve kas sisteminden meydana gelir. İskelet Sistemi - İskelet sisteminin oluşturan yapılar kemiklerdir. - Kemikler şekillerine

Detaylı

YAŞLI FİZYOLOJİSİ. Seray ÇAKIR 0341110005

YAŞLI FİZYOLOJİSİ. Seray ÇAKIR 0341110005 YAŞLI FİZYOLOJİSİ Seray ÇAKIR 0341110005 Yaşlının Vücut Bileşimi İnsanda, kas yapısı ve gücü 25 yaşında doruğa ulaşır. Bu yaşlarda kadınların ortalama vücut ağırlığının %37 si, erkeklerin %45 i kadarını

Detaylı

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup normal yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan, yiyecekler içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı bileşiklerdir. VİTAMİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ=)

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJĠ DERSĠ 6.ÜNĠTE : CANLILAR DÜNYASINI GEZELĠM,TANIYALIM KONU ÖZETĠ

FEN VE TEKNOLOJĠ DERSĠ 6.ÜNĠTE : CANLILAR DÜNYASINI GEZELĠM,TANIYALIM KONU ÖZETĠ FEN VE TEKNOLOJĠ DERSĠ 6.ÜNĠTE : CANLILAR DÜNYASINI GEZELĠM,TANIYALIM KONU ÖZETĠ KONULAR A.CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI B. YAġADIĞIMIZ ÇEVRE A. CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Canlılar Nasıl Sınıflandırılır?

Detaylı

GAİTADA PARAZİT ARAŞTIRMASI

GAİTADA PARAZİT ARAŞTIRMASI GAİTADA PARAZİT ARAŞTIRMASI Kullanım amacı: Gaitada parazit yumurtası bulunup bulunmadığının araştırılması amacıyla kullanılır. Genel bilgiler: Parazit enfeksiyonu, enfeksiyon yapabilecek aşamadaki bir

Detaylı