İlinka Taneva BİYOLOJİ. VII. sınıflar için. Sekiz yıllık ilköğretim eğitimi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İlinka Taneva BİYOLOJİ. VII. sınıflar için. Sekiz yıllık ilköğretim eğitimi"

Transkript

1 İlinka Taneva BİYOLOJİ VII. sınıflar için Sekiz yıllık ilköğretim eğitimi

2 Editör: MAKEDONYA CUMHURİYЕТİ EĞİTİM VE BİLİM BAKANLIĞI Ul. Mito Haci-Vasilev Jasmin, bb. Üsküp Denetleyenler: Lenka Cvetanovska - başkan Magdalena Vlaisavleviç - üye Mr. Slacana Stamenkova - üye So Re{enie na Ministerot za obrazovanie i nauka na Republika Makedonija br /1 od godina, ovoj u~ebnik se odobruva za upotreba. Makedonya Cumhuriyeti Eğitim ve Bilim Bakanı nın, /1 sayılı ve tarihli kararnamesiyle, ders kitabı olarak kullanılmasına izin verilmiştir.

3 Kitabı nasıl kullanacaksınız VII. sınıf biyoloji kitabında hayvanlar dünyasını öğreneceksiniz. Yedinci sınıf sekiz yıllık eğitimi biyoloji ders kitabında tüm konular, alt konular ve ders içeriği öngörülmüş plan ve programa göre yazılmıştır. Bu ders kitabıyla amacımız öğrencinin yorum yeteneğini artırmak, bilimsel değerlendirme becerisini oluşturmak ve var olan biyoloji olayları ile ilgili bilgilerini genişletmektir. Her dersin giriş bölümünün içerikliğinde kısa yönergeler verilmektedir. Bu yönergeler yardımı ile önceden öğrenilmiş bilgileri yeni bilgilerle bağdaştırmaktır. Bu kitap gözetlemeyle, araştırmayla, alıştırmalarla, diseksiyonla, metni resim yardımıyla kıyaslamayla, deneylerle, koleksiyon toplamakla, tabelalarla sizi aktif öğrenmeye yönlendirecektir. Aşağıda ki resimde kitapta bulunan ders içeriği ve etkinliği ile ilgili bir örnek verilmiştir. Her ders sonunda daha koyu renkle verilmiş olan bölümleri: Etkinlikler ve cevapla, Ben öğrendim, Biliyor musunuz ki daha çok dikkat ederek özen gösteriniz. Kendi başına çalışınız ve belli sonuçlara varcaksınız. En önemli noktaları anımsayarak ilginç veriler bulacaksınız.

4 KONU 1 HAYVANLAR VE BİTKİLER ARASINDA BENZERLİKLER VE FARKLILIKLAR 1. CANLI VARLIKLARIN YAŞAM ORTAMINDA Kİ İLİŞKİLERİ VE ORTAMA UYUM SAĞLAMALARI 2. HAYVANLAR VE BİTKİLER ARASINDA BENZERLİK VE FARKLILIKLAR

5 Konu 1 CANLI VARLIKLARIN YAŞAM ORTAMINDA Kİ İLİŞKİLERİ VE ORTAMA UYUM SAĞLAMALARI Hatırlayınız! - Hangi yaşam ortamlarını biliyorsunuz? - Yeryüzünde canlı dünya çeşitliliğini neye borçludur? Hatırlayacağınız gibi, yeryüzünde tüm ekoloji faktörler canlı organizmaları ve insanı etkileyen, yaşama, beslenme, büyüme ve çoğalmalarını sağlayan yaşam ortamıdır. Her bir yaşam ortamı özel ekoloji faktörlerden: besin, su, hava, ışık, sıcaklık, sığınak vb. faktörler ile özelleştirilmiştir. Yeryüzünde üç büyük yaşam ortamı vardır: su, hava ve kara. Canlı organizmalar yaşam ortamının değişkenliğine farklı yollarla uyum sağlamışlardır. Ekoloji faktörler-yaşam ortamındaki şartlar sabit değildir değişkendir. Resmi gözetleyiniz! Ne fark ettiniz? Susuz ve kuraklık bölgelerde yaşayan bitkiler-kaktüs Çöl bitkileri yaşam ortamına farklı yollarla uyum sağlamışlardır. Uyum sağlama şekillerinden birkaç örnek: - Yaprakların üst yüzey kısmının azalması - Yapraklar dikenlere ve kalın üst deriye (kutikula) dönüşmesi - Kılcal stoma - Gövdelerinde su depolanması Hayvanlar yaşadıkları ortamın birçok şartlarına uyum sağladıklarını fark edebiliriz. Karada yaşayan hayvanlar çok farklı yollarla bu ortamda yaşamaya uyum sağlamışlardır, çünkü sıcaklık, güneş, besin, su ve başka farklı şartlar sunmaktadır. 6

6 Hayvanlar ve bitkiler arasında benzerlikler ve farklılıklar En verimli yaşam şartlarını tropikal bölge verir ve bundan dolayı zengin çeşitleriyle canlı dünyanın en yoğun yerleşim yeridir. Buna aykırı olarak çöllerde en az yaşam şartları vardır: yüksek dereceler, büyük kuraklıklar ve az miktarda su buna neden olmaktadır. O yüzden hayvanlar hayatta kalabilmek için farklı yollarla uyum sağlamışlardır. Bundan dolayı geceleri hareket eder, gündüzleri ise mağaralarda ve deliklerde sığınırlar. Verilen resmi gözetleyiniz! Devenin sırtında besini depolamak için bir ya da iki kamburu olduğunu fark ediyor musunuz? Çöllerde uzun yollculuklarda deve suyu ve besini kamburlardan alır. Deve Deve kuşu Zebra Su yaşam ortamında su hayvanları ve bitkiler yaşar. Suyun üst bölümünde güneş ışınlarının düştüğü yere kadar yosunlar-algler yaşarlar. Hücrelerinde yeşil pigment-klorofil olduğu için fotosentez olayını gerçekleştirir.su ortamında yaşayan hayvanlar çok farklı yollarla yaşama uyum sağlamışlardır. Bu gruptan birkaç örnek: - Balıklar vücutları hidrodinamik şekli olan su omurgalı hayvanlardır. - Yüzgeçlerle hareket eder, solungaçlarla solunum alırlar, derileri salyamsi ve pulcukludur. - Çoğu açık mavi renkte olup, yaşadıkları ortamda gizlenebilmek için şekil ve renkleriyle değişiklik yapmaktadırlar. Derisi dikenli hayvanlar denizin dibinde yaşarlar ve çok zayıf hareket eden hayvanlardır. Dış iskeleti kireç plakcıklardan oluşmuş ve dış ortamdaki tehlikelerden korunmak için dikenleri vardır. Bunlar yaşam ortamına uyum sağlayan organızmalardan sadece birkaç örnektir. Daha fazlasını okuma yılı içinde öğreneceksiniz. 7

7 Konu 1 HAYVANLAR VE BİTKİLER ARASINDA BENZERLİK VE FARKLILIKLAR Hatırlayınız! - Tüm canlı organizmalar neyden yapılmıştır? - Altıncı sınıfta okuduğun bitkiler ve hayvanlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları hatırlayınız ve canlı hücrelerde hangi süreçler gerçekleşir? Tüm canlı organizmaların hücrelerden yapıldıklarını herhalde hatırladınız. Canlı organizmalarda ve her hücrede, beslenmek, hareket etmek, solunum almak, duyarlılık, büyümek ve gelişmek, çoğalmak (üremek), salgılamak ve başka yaşam süreçleri gerçekleşir. Fakat bunlara rağmen bitkileri ve hayvanları ayırt etmek için aralarında benzerlik ve farklıklar vardır. Tüm yeşil bitkiler ototrof organizmalardır ışığın etkisi altında bitkinin yeşil bölümlerden kendileri organik besin üretir ve bunun yardımıyla fotosentez olayını gerçekleştirilir. Bu grup organizmalara üreticiler denir. Hayvanlar besin tüketicileridir. Bu tür beslenmeye heterotrof beslenme, hayvanlara ise heterotrof organizmalar denir. Hayvanlar besinlerine daha kolay ulaşabilmeleri için görme, duyma ve koku alma organları, hareket etmek için ise: memelilerde ve kurbağagilerde bacaklar, böceklerde ve kuşlarda kanatlar, balıklarda ise yüzgeçler gelişmiştir. Hayvanlar besinlerini özel sindirim organları olan ağız, midde ve bağırsaklardan alırlar. Burada besin ufalanır ve hücrelere ulaşmak için parçalanır. Hayvanlar ve bitkiler arasında fark olduğunu biliyor musunuz, bu farklar çok küçük olduğu için arasında özel bir sınır çekilemez. Bunlardan birkaç örnek: - Suda hareket eden yosunlardan başka bitkiler aktif olarak hareket etmezler. - Hayvanlar aktiv olarak hareket ederler, süngerler ve mercanlar ise yaşamlarını birbirine bağlı olarak sürdüren hayvanlardır. - Bitkiler ototrof canlı organizmalardır, mantarlar ise heterotrof-parazit ve saprofi t şeklinde beslenen bitkilerdir. Demek ki, canlı organizmalarda görülen farklılıklar dış ortama uyum sağlamak içindir. Ben öğrendim ki... Farklı yaşam şartlarından dolayı yeryüzünde bitkiler ve hayvanlar çok çeşitlidir. Yeryüzünde en yoğun yerleşim yeri tropikal bölgedir, en az yaşamı olan bölge ise çöllerdir. Su ortamında bitkiler (yosunlar-algler) ve çok farklı hayvan türlerine rastlanır (deniz salyangozu, deniz yıldızı ve deniz kestanesi, balıklar ve başka). 8

8 KONU 2 HAYVANLARDA HÜCRELERİN, DOKULARIN VE ORGANLARIN YAPIS 1. HAYVAN HÜCRELERİN YAPISININ TEMEL ÖZELLİKLERİ VE GÖREVLERİ 2. HAYVAN VE BİTKİ HÜCRELERİ ARASINDA BENZERLİK VE FARKLILIKLAR 3. HAYVANLAR HÜCRELERDEN, DOKULARDAN, ORGANLARDAN, ORGAN SİSTEMLERİNDEN OLUŞMASI VE ONLARIN UYUMU

9 Konu 2 HAYVAN HÜCRELERİN YAPISININ TEMEL ÖZELLİKLERİ VE GÖREVİ Hatırlayınız! - Tüm canlı organizmalar neyden yapılmıştır? - Hücrelerin temel bölümleri hangileridir ve onların görevi nedir? Tüm canlı organizmaların hücrelerden yapıldıklarını herhalde hatırladınız. Hücre, her canlı organizmanın temel yapı ve fonksionel birimidir. Beslenme, solunum, boşaltım, gelişme, çoğalma, üreme, ölüm ve yaşam için gerekli olan tüm süreçleri gerçekleştirmektedir. HÜCRENİN ŞEKLİ VE BÜYÜKLÜĞÜ Hücreler şekil ve büyüklük bakımından farklılık göstermektedir. Bulundukları yere göre hücreler, dikdörtgen, plakçıklar ve silinder (epitel-deride), uzatılmış (kaslarda), yıldızımsı (kemiklerde), dallanmış (sinirlerde) ve yuvarlık (kanda) şeklinde olabilirler. Hayvan hücreleri bitki hücrelerinden daha küçüktür. Ancak bazı özel hücreler ise daha büyüktür, örneğin kuşların yumurtaları olduğu gibi. Deve kuşunun yumurtası 1,5 kilogram ağırlığa kadar ulaşabilir Deve kuşunun yumurtası 7 Hayvan hücrelerinin şekli ve büyüklüğü 10

10 Hayvanlarda hücrelerin, dokuların ve organların yapısı HÜCRE YAPISI Kan, deri, kastan alınmış örnekleri mikroskop altında gözetleyiniz ve aşağıda verilen resimle kıyaslayınız. Ne sonuca vardınız? Gördüğünüz gibi, hücre: sitoplazma, çekirdek ve hücre zarından yapılmıştır. Her hücre, hücre zarı ile kaplıdır. Hücreyi dış ortamdan ayıran, ince, elastik, seçici ve geçirgen canlı yapıdır. Besin maddelerinin ve artık maddelerin hücreye giriş ve çıkışını da ayarlar. Zarın bileşik yapısında lipo protein (yağlar ve proteinler) bulunduğundan dolayı Hücre ya da sitoplazma zarı Kofuller (Vakuoller) Glikojen Çekirdek (nukleus) Çekirdekçik (nukleola) Çekirdek zarı Sitoplazma İnsan hücresinin yapısı 11

11 Konu 2 bu süreç gerçekleşmekte. Sitoplazma dış ortamla iletişimi sitoplazma yapısında bulunan gözenekler yardımıyla yapmaktadır. Sitoplazma tanemsi yapısı ve yarı sıvı bir maddedir. Su ve mineral tuzlardan, organik ve inorganik maddeler: şekerler, yağlar ve proteinlerden oluşmuştur. Hücrenin yaşamsal olayların gerçekleştiği yerdir. Sitoplazmanın içerisinde çeşitli canlı yapılar (organeller) bulunur. İçinde bulunan genel organeller şunlardır: - Çekirdek, her hücrede bulunan organeldir. Çekirdek, gözenekli bir yapıya sahip olan çekirdek zarı ile kaplıdır. Hücrenin genetik bilgilerin çoğu, hücre çekirdeğin içinde kromozomlarda bulunur. Genlerde farklı yaşam süreçlerini yönetmek için kontrol mekanizmaları vardır. - Kofullar (Vakuoller) yedek maddeleri; su, yağ hücrelerinde bulunan yağları ve diğer organik maddeleri depolayan küçük torbacıklardır. Kofuller, aynı zamanda hücrelerden gerekmeyen maddeleri dışa atmak için kullanılmaktadır. Genelde bunlar tek hücreli organizmalarda bulunmaktadır. - Glikojen, hücre sitoplamasında yedek şeker gibi depolanan bileşik şekerdir. Bitkisel hücrelerde sitoplazmada nişeste tanecikleri gibi, hayvan hücrelerinde ise bileşik şekerglikojen olarak bulunmaktadır. HÜCRE BÖLÜNMESİ Organizmanın gelişmesini, büyümesini ve yaraların iyileşme olayları hücre bölünmesi ve çoğalması sayesinde gerçekleşir. Hücreler bölünmeye başlamadan önce, çekirdeğin tanemsi kromozom maddesi yoğunlaşmaya başlar ve kromozomları oluşturur. Bundan sonra sitoplazma bölünerek ve ana-hücresi gibi aynı kromozom sayısı olan iki yeni hücre oluşur. Bu olaya mitoz bölünme denir. Üreme hücrelerinden başka vücutta tüm hücreler mitozla bölünürler. Üreme hücrelerin bölünmesi sırasında iki değil yarım kromozom sayısı olan dört yeni hücre oluşmaktadır. Bu bölünmeye mayoz bölünme denir. Hücre bölünmesi 12

12 Hayvanlarda hücrelerin, dokuların ve organların yapısı Cevapla - Hazır ya da anında alınmış bir hücre örneğini gözetleyiniz ve verilen resimle kıyaslayınız! - Ne buldunuz? Ne sonuca vardınız? - Eğer alınan hücre örneğini lugola ya da iyodla boyarsan, çekirdek ve organelleri fark edeceksiniz. Onların görevlerini açıklayınız. - Mitoz ve mayoz bölünme nedir ve hücrelerde nasıl gelişir? Ben öğrendim ki... -Hücre çekirdekten, sitoplazmadan ve hücre zarından oluşmuştur. Hücrede organeller yaşam süreçlerini sürdüren canlı yapılardır. Sitoplazmada en bilinen organeller: mitokondriler, endoplazmatik retikulum, Golci aygıtı ve lizozomlardır. - Hücrelerin görevine bağımlı olarak farklı şekil ve büyüklükleri olabilir. - Tek hücreli organizmalarda çoğalma basit bölünme ve bileşik bölünme-mitoz ile gerçekleşmektedir. HAYVAN VE BİTKİ HÜCRESİ ARASINDA Kİ BENZERLİK VE FARKLILIKLAR Hatırlayınız! Canlı organizmalar neyden yapılmıştır? Hücrelerin temel bölümleri hangileridir? Organeller nedir? Bitki ve hayvan hücresinde hangi organelleri biliyorsunuz? Tüm canlı organizmaların hücrelerden yapılıdığını hatırladın herhalde. Hayvan ve bitki hücreleri arasında yapı ve fonksiyonlarında benzerlik ve farklılıklar görülmektedir. İşte bunlardan birkaçı: Çekirdek, hayvan ve bitki hücrelerinde ortak özelliktir. Hücrenin yaşam süreçlerini düzenleme ve kalıtsal maddeleri taşıma görevi vardır. Hücre zarı, her iki hücre de de bulunmaktadır. Hücreyi sarmakta, ona şekil ve biçim vermektedir. Hücre zarın yardımıyla gerekli maddeler alınmakta gereksiz olanlar ise hücre dışına atılmaktadır. Aynı zamanda koruyucu görevi vardır. 13

13 Konu 2 Sitoplazma (hayvan ve bitki) hücreyi doldurmakta ve organeller adını taşıyan canlı yapılar bulunmaktadır. Bitki hücrelerinde plastidler (kloro-plastlar ve krmoplastlar) vardır ve onların yardımıyla fotosentez olayı gerçekleşmektedir. Hayvan hücrelerinde plastidler yoktur ve onlarda fotosentez olayı gerçekleşmemektedir. Bitkisel hücrelerde hücre zarı vardır, hayvan hücrelerinde ise yoktur. Bitkisel hücrelerde kofuller (vakuoller) hücre sıvısyla doludur. Hayvan hücrelerinde ise kofullere (vakuoller) çok nadir rastlanmaktadır. Hayvanlar duyu hücreleri yardımıyla dış ortamdan gelen uyarıları kabul eder ve uygun bir şekilde onlara tepki gösterir. Kas hücrelerinde bulunan kas kılcıkları yardımı ile vücutta ki kasların kasılmasını ve gevşemesini sağlamaktadır. Böylece vücudun hareketini sağlar. Saydığımız hayvan ve bitki hücreleri arasında ki benzerlik ve farklılık özelliklerinden sadece birkaçıdır. Bu farklılıklar sadece dış ortama uyum sağlamak için gelişen özelliklerdir. Çekirdek zarı Kromatin Çekirdek Çekirdek zarı Çekirdek Çekirdekçik Kloroplast Hayvan ve bitki hücresinin genel şeması Sitoplazma Kofuller (Vakuoller) Hücre zarı Sitoplazma Çekirdek Kofuller (Vakuoller) Hücre duvarı Hücre zarı Etkinlikler Ven diyagramını doldurunuz. A çemberinde bitki hücrenin bölümlerini yazınız, B çemberinde ise hayvan hücresinin bölümlerini yazınız. A ve B çemberlerin kesişen bölümünde ortak özelliklerini yazınız. Bunun yardımıyla bu iki hücrelerin ortak ve farklı özelliklerini öğreneceksiniz. A В 14

14 Hayvanlarda hücrelerin, dokuların ve organların yapısı HAYVANLAR HÜCRELERDEN, DOKULARDAN, ORGANLARDAN, ORGAN SİSTEMLERİNDEN OLUŞMASI Hatırlayınız! - Doku nedir ve nasıl oluşur? - Organ nedir ve hayvanlarda bulunan bir kaç organı sayarmısınız? Hayvanlar hücrelerden oluşmuştur. Resmi gözetleyiniz. Gördüğün gibi dokular döllenmiş yumurta hücresinden-zigotan oluşmaktadır. Bölünmeye devam ederek morula ya da doku başlangıcı adı verilen büyük grup hücreler oluşmaktadır. Bu durumda hücrelerin diferensiyali, doku ve organların çoğalması başlamaktadır. Dokuların yapısında hücrelerden başka hücre arası denilen madde de bulunmaktadır, kıkırdaklarda ve damarlarda elastik, kemik dokularda sert ve kan dokusunda akıntılı olan yapısı vardır. Şekil, büyüklük ve yapısı benzer olan hücre toplamına ve bellirli yerde bulunan, aynı ya da benzer görevi yapana doku denir. Doku, şekil, büyüklük ve yapı bakımından benzer olup, aynı Zigottan embriona kadar vazifeyi gören, birbiriyle bağı olan aynı kökten gelen hücrelerin topluluğudur. Resmi gözetleyiniz ve bazı hayvan dokularını öğreniniz: Hayvan organizmasında dört temel doku çeşidi bulunur: - Epitel doku (epitel-deri) deri koruma görevi olan vücudun dış örtüsüdür. - Bağ dokusu (damar, kıkırdak, kemik, kan ve yağ dokuları) - Kas dokusu (kemik dokusuyla beraber destek verir ve vücudun hareketini sağlar) - Sinir dokusu (tüm organların çalışmalarını kontrol eder). Zigot küçük hücrelere bölünür Morula şeklinde hücre toplamı Gelişmiş embrion Hayvan dokuları 15

15 Konu 2 ORGANLAR VE ORGAN SİSTEMLERİ Aynı görevi yapan dokular organ oluştururlar. Resimde gördüğün organlar: kalp-kan dolaşımını sağlayan kas, epidel, kan, damar ve sinir dokularından oluşmuştur. Mide kas mukozundan, sinir ve kan dokusundan oluşmuştur. Midenin görevi alınan besini sindirmektir. Böbrek epitel, kan, bağ, ve sinir dokularından oluşmuştur. Böbreğin görevi ise, su ve zararlı maddeleri vücuttan dışarıya atmasıdır. Kaslar bağ, kas, kan ve sinir dokularından oluşmuştur. Kaslar vücudun hareketini sağlar. Akciğer Karaciğerr Safra kesesi Pankreas Bağırsak Testisler Kalın bağırsak Sinir sistemi Kertenkelenin anatomi yapısı Aynı görevi yapan organlar ise organ sistemlerini oluştururlar. Hayvanlarda tanınmış organ sistemleri şunlardır: sindirm, solunum, boşaltım, dolaşım, sinir, üreme ve endokrin sistemleridir. Organ sistemlerinin gruplaşmasıyla ve çalışmalarındaki bağlılıklarıyla canlı organizmalar oluşur. Organlar sistemlerinin bir araya gelmesiyle organizma oluşur. Kalp Soluk borusu yemek borusu Mide Böbrek İdrar kesesi ORGANİZMANIN-ORGAN SİSTEMİNİN UZLAŞTIRILMASI Hayvanlarda tüm organlar ve organ sistemleri uzlaştırılmış ve bir bütün- organizma olarak çalışır. Bu çalışmayı her hücreye dokunan sinir sistemi, kan ve vücut sıvıları ile düzenlenir. Vücuda besinli maddeleri, su ve oksijeni tüm hücrelere kadar taşıyan, ve gerekmeyen ve zararlı maddeleri organizmadan atan kan ve vücut sıvılarıdır. Sinir sisteminin görevi, vücudun-organların çalışmalarını yönetmektir. Sinir sistemi, tüm organların uygun, zamanda ve uyumlu çalışmalarını kontrol eder ve uzlaştırmaktadır. Omurgalılarda sinir regülasyonundan başka, hormonal regülasyonda vardır. Kana özel, iç salgı bezleri adlandırılan bezlerden salgılanan hormonların etkisi altında gerçekleşir. Organda, hücrede madde ve enerji değişimini yapan ve fonksiyonları düzenleyen ve teşvik eden hormonlardır. 16

16 KONU 3 HAYVAN GRUPLARI VE ADLANDIRILMALARI 1. HAYVANLARIN AKRABALIKLARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI VE ADLANDIRILMASI 2. İLKEL HAYVAN KRALLIĞI (PROTİSTA): İLKEL HAYVANLAR 3. HAYVANLLAR KRALLIĞI-OMURGASIZ HAYVANLAR 4. OMURGALI HAYVANLAR

17 Konu 3 HAYVANLARIN AKRABALIKLARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI VE ADLANDIRILMASI Hazırlanınız! Okula çeşitli türde hayvanlar getirmeye çalışınız: böcekler, solucanlar, salyangozlar veya okulda bulunan hayvan koleksiyonunu kullanınız. Getirdiğiniz hayvanları gözetleyiniz. Büyük farklılığın yanı sıra hayvanlarda benzerlikler görüldüğüne göre daha küçük ve daha büyük grupların bulunduğunu söyleyebiliriz. Aynı organizmaların en küçük grubuna tür denir. Aynı türden olan hayvanlar, örnekte olduğu gibi evcil kedi ile yaban kedi, aslan, kaplan, daha büyük gruplara gruplanırlar - cins kediler. Evcil köpeklerden (lesi, dalmaçyalı, kangal), tilki ve kurt köpek cinslerini oluştururlar. İki cins arasında ki farkın yanı sıra kediler ve köpekler arasında benzerliklerde vardır. Onlardan birkaç örnek: Krallık: hayvanlar Alem: kordalılar Sınıf: memeliler Takım: etoburlar Aile: köpekler Cins: köpekler Tür: Lupus köpeği Canlı organizmaların sınıfl andırılması ve gruplanması - Et ile beslenirler, iyi gelişmiş köpek dişleri ve parmaklarında pençeleri vardır. - İyi gelişmiş duyuları vardır: koku tad, işitme ve görme. - Onlar hızlı hareket eden hayvanlardır. Kedi ve köpek cinsleri daha büyük vahşi aile grubunu oluştururlar. Daha çok aile grubunun birleşmesiyle örneğin: vahşi hayvanlar aile grubu, toynaklı aile grubu vb. plasentalı memeliler takım grubunu oluştururlar. Plasentalı ve plasentasız memeliler takım grubu ise memeliler sınıfını oluştururlar. Filogenetik sıralama açısından hayvanlarda en basit yapıdan en bileşik yapıya kadar sınıfl andırır. 18

18 İLKEL -TEK HÜCRELİ HAYVANLAR Hayvan grupları ve adlandırılmaları Öglen Amip Paramesyum ÇOK HÜCRELİ HAYVANLAR Omurgasız hayvanlar Süngerler Haşlamlılar Solucanlar Yumuşakçalar Derisi dikenliler (Sünger) (Haşlamlılar) (Yer solucanı) (Salyangoz) (Deniz kirpisi) Omurgasız eklembacaklı hayvanlar Yengeçler Örümcekgiller Böcekler Çokayaklılar (Yengeç) (Örümcek) (Çekirge) (Çokayakalılar) Omurgalı hayvanlar Balıklar Kurbağagiller Sürüngenler Kuşlar Memeliler (Orkinos) (Kurbağa) (Yılan) (Serçe) (Tavşan) 19

19 Konu 3 İLKEL HAYVAN KRALLIĞI (PROTİSTA): İLKEL HAYVANLAR Hazırlanınız ve hatırlayınız! - Hangi hayvanlara tek hücreli hayvanlar denir? - Bir bardağın içine su birikintisinden aldığın suyla doldurunuz. Bunun içine biraz ot (çayır otu) koyunuz. Bardağı birkaç gün oda sıcaklığında bekletiniz. Bir kaç gün sonra bardağın yüzeyi gri renkte boz bir kabuk oluştuğunu göreceksininiz. Bir pipet yardımıyla bardaktan bir kaç damla alıp küçük bir (lam cam) cam üzerine damlatınız. Mikroskop altında bunu inceleyiniz. İncelediğiniz bu su damlasında tek hücreli yapılı ilkel hayvanları (protista) göreceksiniz. Tek hücreleri hayvanların yapılarında bir ya da daha çok çekirdeği vardır. Sitoplazmanın dış yüzey tabakasına ektoplazma denir. İç tabakası daha kalın, homojen yapıya sahip olan ve tanecikler içeren kısıma endoplazma denir. Bu iki kısımda organeller bulunur. Organellerde sindirim, solunum, boşaltım vb. gibi tüm yaşam sürecleri gerçekleşir. Az sayıda tek hücreli hayvanlarda amipte olduğu gibi sitoplazma (protoplazma) zarı olmadığı için korunmamıştır. Diğer hayvanlarda ise sitoplazma (protoplazma) elastik bir zarla ya da daha kalın kutikula ile kaplıdır. İlkel hayvanlarda beslenme heterotrof ve ototrof olabilir, örneği yeşil öglenada olduğu gibi. Biyoloji biliminde yaklaşık olarak otuzbine yakın ilkel hayvan türü bilinmektedir. Onlardan birkaçı: kamçılılar (öglena), parazit hayvanlar (plazmodyum), kirpikliler (paramesyum ve amip). ÖGLENA-KAMÇILILAR Mikroskop altına gözetlenen bir damla suda mekik biçiminde vücudu olan tek hücreli organizmaları göreceksiniz. Vücudun ön kısmında bir ya da daha çok kamçısı olan ve bunların yardımı ile hareket eden organizmalara kamçılılar denir. Yeşil öglena iki şekilde beslenmektedir ototrof ve heterotrof olarak. Yeşil öglende, vücudun ön kısmında kamçının yanında yer alan ve ışığa karşı tepki veren benek göz bulunur. Öglena suyun daha üst kısmında bulunduğu zaman sitoplazmada klorofi l oluşturur ve ototrof şeklinde beslenir. Karanlık ortamda ise, klorofi li ni kaybederek kofullerinde sindirimi gerçekleştirerek heterotrof olarak beslenmeye başlar. Öglen 20

20 Hayvan grupları ve adlandırılmaları AMİP Mikroskop altına gözetlenen bir damla suda tek hücreli organizmaların psodopatlar denilen yalancı ayaklarla hareket ettikklerini göreceksiniz. Bu tek hücreli organizma Amiptir. Bu ilkel hayvanların hücre zarları yoktur. Amip çeşitli küçücük bir hücreli bitkilerle, bakterilerle ve bazı bitki kalıntılarıyla beslenir. Yalancı ayakları ile dokunduğu besleyici maddeleri alıp içine sitoplazmaya alır. Besinlerin sindirimi, sindirim kofulunda gerçekleşir. Sitoplazma Çekirdek Amip Yalancı ayakçıklar Bir kaç tür amip vardır onlarda: tatlı su biriktilerinde ve bataklıklarda yaşayan tatlı su amipi, insan bağırsaklarında parazit olarak yaşayan ve bulaşıcı hastalıklara sebep olan dizenteri amipidir. PARAMESYUM Mikroskop altında diğer tek hücreli organizmaları da heralde fark ettiniz. Onlar kirpiklilerdir. Kirpikliler en gelişmiş tek hücreli organizmalardır. En tanınmış kirpikliler: paramesyum, opalina vb. organizmalardır. Paramesyum (terliksi hayvan) terliğe benzeyen uzunumsu şekline göre adını almıştır. Paramesyumun sitopalzmasında bulunan hücre ağzı yardımıyla besini almakta, sindirim kofuluya sindirimi yapar ve gereksiz maddeleri kontraktil kofulla dışarıya atar. Paramesyumun orta kısmında biri büyük diğeri küçük olmak üzere iki çekirdeği vardır (makro ve mikro nukleus). Paramesyum enine ayrılarak basit bölünme ile eşeysiz ve eşeyli çoğalır. Cevapla - Su biriktisinde bulunan ilkel hayvanları gözetleyiniz. Gördüklerinizi çiziniz ve verilen resimle kıyaslayınız. - Hangi hayvanlara kirpikliler, hangilerine ise kamçılılar denir? - Organel nedir ve onların görevini açıklayınız? Ben öğrendim ki... - En basit tek hücreli organizmalar ilkel hayvanlar-protislardır. Bu grubu amip, öglena, paramesyum vb. oluşturmaktadır. - Genelde tüm ilkel hayvanlar suda yaşarlar. - Hepsinde yaşam görevlerini gerçekleştirmek için organelleri bulunmaktadır. 21

21 Konu 3 HAYVANLAR KRALLIĞI - OMURGASIZ HAYVANLAR- İNVERTEBRATA Düşünün ve hazırlanınız! - Hangi hayvanlara omurgasız hayvanlar denilmektedir? Bildiğin birkaç hayvanı sayınız. - Dışarıda bir solucan bularak bataklıkla dolu bir cam kavanoza koyunuz. Yaptığın bu deneyi okula getirip, gözetleyiniz. Okul koleksiyonundan yararlanınız. Omurgasız hayvanlar çok hücreli hayvanlar olduğunu herhalde hatırladınız. Vücutları doku ve organlardan oluşmuştur fakat omurgaları yoktur. Omurgasız hayvan gruplarına süngerler, haşlamlılar, solucanlar, yumuşakçalar, eklembacaklılar ve derisi dikenli hayvanlar düşmektedir. SÜNGERLER Doğal sünger ya da okul koleksiyonundan bir sünger bularak gözetleyiniz. Süngerler su hayvanları olup genellikle denizlerde yaşarlar. Küçük bir bölümüne ise tatlı sularda da rastlanır. Suların dibinde bulunan kayalara ve diğer cisimlere yapışık olarak yaşarlar. Şekil bakımından süngerler: yuvarlak - ohri gölü süngeri (endemik tür), turuncu deniz süngeri - turuncu renkte yuvarlak şekinde, kabuksu sünger-taşlara yapışık şekilde yaşayan sünger (Ohri gölünde bulunur) çeşitleri görülmektedir. Günümüzde beşbine yakın sünger türü bulunmaktadır. Süngerlerin vücudu dış deri ektoderm ve iç deri endoderm olmak üzere iki tabakadan yapılıdır. Bu iki tabaka arasaında birçok görevi olan canlı hücreli peltemsi bir madde bulunur. Bu görevlerden bazıları: süngerin rengini veren pigment salgılar vb. Süngerlerin vücutlarında çok sayıda küçük delikler ve bir büyük ana deliği bulunmaktadır. Sünger Süngerler, doku ve organları olmayan basit yapılı organizmalardır. HAŞLAMALILAR VEYA SÖLENTERLER Okul koleksiyonunda medüz, hidra ve mercanların iskelet resimleri varsa onları gözetleyiniz. Vücutları kadeh şeklinde olan, ağız etrafında dizilen dokunaçları bulunur. Vücutlarının dış kısmı epitel hücrelerle sarıktır buna ekdoderm denilir. Ektodermde, epitel hücrelerden başka duyu yani yakıcı hücreleri vardır. Yakıcı hücrelerde kabarcık içinde salyamsı zehirli bir 22

22 Hayvan grupları ve adlandırılmaları sıvı ve bunu dışarıya atan uzun yakıcı iplikleri vardır. Bu iplikle avına saldırıp felç yaparak öldürür. Öldürdüğü bu hayvancıkları dokunaçları yardımıyla ağzına atarak karnın boşluğuna alır ve enzimler yardımıyla besin burada sindirir. Haşlamlılar dokulardan oluşmuş bileşik yapılı hayvanlardır. Bunlarda epitel, kas ve duyu dokuları vardır haşlamalı türü bulunmaktadır ve bir kaç grupta toplanmışlardır. Tatlı su (hidra) ve deniz su haşlamlıları (medüz ve mercanlar) olarak ayırabiliriz. Medüzler. Adriyatik denizinde yaşayan kırmızı medüz, 30 metre yüksekliğe kadar ulaşan Kuzey denizinde Aktinya cianea en tanınmışları arasındadır. Mercanlar. Altı bin tür mercan görülmektedir. En tanınmışları kırmızı mercandır, bundan çeşitli süs eşyaları ve mücevherler yapılmaktadır. Mercan, medüz ve hidra Ayrıca 20 santimetre uzunluğunda olan ve kuş tüyüne benzeyen deniz tüyü (pene) mercanı ve Adriyatik ve tropikal denizlerde yaşayan madeporni mercanlarıda en tanınmış mercanlardır. Bunlar zamanla çoğalıp deniz suyu üzerine çıkıp adalar yaratırlar. Bunlara mercan adaları adı verilir. SOLUCANLAR Solucanlar uzun, ince, yumuşak yapılı olan ve birkaç milimtreden birkaç metreye kadar uzanan yası vücutları vardır. Vücutları bir sıra epitel hücrelerle sarık kutikul denilen bir kabuk ile korunmuştur. Epitel hücreleri altında vücudu hareket ettirmek için yarayan Yer solucanı Tenya kas dokusu bulunmaktadır. Bunun altında vücut boşluğu bulunmaktadır. Burada sindirim, boşaltım, kan dolaşım organları ile sindirim sistemi yerleşmiştir. Parazit solucanlarında ise tüm bu organlar basitleştirilmiş bir şekildedir. Tanınmış solucan grupları: halkalı solucanlar (anelida) bu gruba yer solucanı, sülük ve birkaç deniz solucanı düşmektedir. Yassı solucanlar (planarya) ve yassı parazit solucanları grubuna ise köpek tenyası (ekinokok), domuz tenyası (trihina), sığır ve metil tenyası denilen solucanlar bulunmaktadır. 23

23 Konu 3 Hazırlanınız! YUMUŞAKÇALAR Canlı salyangoz ve kabuklarını, daha önceden topladığın ya da okul koleksiyonunda olan midye, deniz yıldızı, deniz kestanesini alınız. Birkaç salyangozu topla ve kabuğundan ayaklarını çıkarabilmesi için sıcak su içine koyunuz. Onların bazısını bütün vücudunu kabuğundan çıkarmaya çalışınız ve gözetleyiniz. Ne fark ettiniz? Salyangoz Yumuşakçaların vücudu nazik ve yumuşak olduğundan dolayı yumuşakçalar adını almışlardır. Yumuşakçaların vücutları üç kısımdan oluşmuştur. Bunlardan baş kısmında ağzı ve duyu organları, vücut kısmında ise iç organları yerleşmiştir. Son olarak da taban kısmında hareket etmesini sağlayan kaslı organ bulunur. Yumuşakçalıarın taban ve vücut arasında örtenek manto denilen bir zarla örtülüdür. Bunların vücudu tek sıra epitel hücrelerle örtülüdür. Epitelde Midye salyamsı madde salgılayan bezler bulunmaktadır. Bunların yanı sıra sert kabuğu meydana getiren kalkerli-kireçli bir madde salgılar. Yumuşakçaların vücudu, dıştan çeşitli şekil ve yapısı olan evcikle (kabuk) korunmuştur. Yumuşakçalar en kalabalık hayvan gruplarından biri sayılmaktadırlar. Suda yaşarlar bunlardan karada yaşamaya uyum sağlamış olanları da vardır. Yumuşakçaların grubuna: salyangozlar, midyeler ve kafadan bacaklılar düşmektedir. Bağ salyangozu, deniz kulağı ve tatlı su salyangozları en tanınmışlarıdır. Kafadan bacaklılardan en tanınmışları ise: mürekkep balığı, ahtapot Kabuksuz salyangoz ve notilus tur. 24

24 Hayvan grupları ve adlandırılmaları DERİSİ DİKENLİLER Derisi dikenliler Tüm derisidikenliler deniz hayvanlarıdır. Bunlardan bazıları kıyılarda bazıları ise dört bin metre denizin derinliklerinde yaşamaktadırlar. Derisi dikenlilerin vücutları dıştan ince bir deriyle sarılıdır. Derisi altında diziler halinde sıralanan ve kireçli plaklardan oluşan kalkerli bir iskelet bulunur. Kalkerli plakalardan başlayan ve derisini delip vücudu yüzeyine çıkan çeşitli dikenler sebebinden tüm bu hayvanlara derisi dikenliler denir. Dikenleri ve ambulak ayacıkları yardımıyla harket eder, çelitli bitki ve küçük hayavancıklarla beslenirler. Etkinlik - Çokhücreli hayvanları cins ve sınıfl ara göre gruplaştırınız. - Bulabilirsen mercan ve süngerlerin iskelet yapılarını gözetle. Kısaca tasvir ett. - Mercan, midye ya da salyangoz kabuğunu % 10 hidroklorik asit içine koyunuz. Ne sonuca vardınız? Ben öğrendim ki... Omurgasız hayvanlarda destekleyici omurgaları yoktur. Yumuşakçalar,derisidikenliler ve eklem bacaklılarda dıştan koruyucu kabukla örtülüdürler. Süngerler, doku ve organları olmayan basit yapılı organizmalardır. Yassı solucanlar, plakçıklı parazit solucanları ve halkalı solucanlar en sık rastlanan solucan türleridir. 25

CANLI ALEMLERİ HAYVANLAR ALEMİ

CANLI ALEMLERİ HAYVANLAR ALEMİ CANLI ALEMLERİ HAYVANLAR ALEMİ HAYVANLAR ALEMİ Çok hücreli canlılardır. Süngerler hariç, hepsinde sinir sistemi bulunur ve aktif olarak yer değiştirebilirler. Heterotrof beslenirler. Besinlerini glikojen

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ

ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ Halkalı solucanlar çift cinsiyetli olmalarına rağmen döllenme kendi kendine değil, iki ayrı

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ

ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ e) Memeliler Hayvanlar aleminin en gelişmiş sınıfıdır. Dünyanın her yerinde dağılış göstermişlerdir.

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı Hayvan hücreleri mikroskop ile incelendiğinde hücre şekillerinin genelde yuvarlak

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1 CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1.Hücresel yapıdan oluşur 2.Beslenir 3.Solunum yapar 4.Boşaltım yapar 5.Canlılar hareket eder 6.Çevresel uyarılara tepki gösterir 7.Büyür ve gelişir (Organizasyon) 8.Üreme

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT Dünyamızda milyonlarca tür canlının yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar kedi, köpek, aslan, yılan, böcek, kuş gibi hayvanlar, elma, meşe, erik,

Detaylı

ISPARTA HALIKENT ANADOLULİSESİ ÖĞRETİM YILI 9 A-B-C-D-E SINIFLAR BİYOLOJİ DERSİ 2. DÖNEM 3. YAZILI SINAVI RAKAMLA YAZIYLA PUAN

ISPARTA HALIKENT ANADOLULİSESİ ÖĞRETİM YILI 9 A-B-C-D-E SINIFLAR BİYOLOJİ DERSİ 2. DÖNEM 3. YAZILI SINAVI RAKAMLA YAZIYLA PUAN 1. Doğal sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisi göz önünde bulundurulmamıştır? A) Genetik (soy) benzerliği B) Anatomik benzerlik C) Dünyadaki dağılımları D) Akrabalık derecesi E) Embriyonik benzerlik

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 46. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-6 PROTİSTA ALEMİ

ADIM ADIM YGS-LYS 46. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-6 PROTİSTA ALEMİ ADIM ADIM YGS-LYS 46. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-6 PROTİSTA ALEMİ PROTİSTA ALEMİ Koloni, tek ve çok hücreli ökaryot canlıların bir arada bulunduğu karışık bir gruptur. Protista alemindeki canlılar

Detaylı

Gaz Alışverişi, İnsanda Solunum Sistemi

Gaz Alışverişi, İnsanda Solunum Sistemi A. GAZ ALIŞ VERİŞİ Gaz Alışverişi, İnsanda Solunum Sistemi Canlılarda hayatsal olayların sürdürülebilmesi için gerekli olan enerji hücresel solunumla elde edilir. Genellikle oksijenli olarak gerçekleşen

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ A) MİTOZ BÖLÜNME a) Hazırlık evresi:

HÜCRE BÖLÜNMESİ A) MİTOZ BÖLÜNME a) Hazırlık evresi: HÜCRE BÖLÜNMESİ Hücre bölünmesi tüm canlılarda görülen ortak bir özelliktir. Hücre büyüyüp gelişirken madde ve enerji gereksinimleri artar. Sitoplâzma hücre zarına oranla daha hızlı büyümesinden dolayı,

Detaylı

ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLARI TANIYALIM

ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLARI TANIYALIM ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLARI TANIYALIM Bulut Kuş OKUL Ağaç Çimenler Taş Ayşe Çocuklar Kedi Top Çiçekler Göl Yukarıdaki şekilde Ayşe nin okula giderken çevresinde gördüğü canlı ve cansız varlıkları inceleyelim.

Detaylı

*Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir.

*Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir. Fen ve Teknoloji 1. Ünite Özeti Hücre Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme. *Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir. *Hücrenin temel kısımları: hücre zarı, sitoplâzma ve

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM Bulut Kuş OKUL Ağaç Çimenler Taş Ayşe Çocuklar Kedi Top Çiçekler Göl Yukarıdaki şekilde Ayşe nin okula giderken çevresinde gördüğü canlı ve cansız varlıkları inceleyelim.

Detaylı

ÖKARYOT CANLILAR Protista alemi

ÖKARYOT CANLILAR Protista alemi ÖKARYOT CANLILAR Protista alemi **Ökaryot canlılar: Çekirdekli hücre taşıyan canlılardır. Zarlı organeller bulunur. DNA' larında histon proteinleri bulunur. Ökaryot canlılar; 1. Protista 2. Bitkiler 3.

Detaylı

ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME

ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME HÜCRE: Canlıları oluşturan en küçük yapı birimine hücre denir.bütün canlılar hücrelerden oluşmuştur. * İnsanlar, hayvanlar, bitkiler, tek hücreli canlıların

Detaylı

Anatomik Sistemler. Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri

Anatomik Sistemler. Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri Anatomik Sistemler Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri Anatomik Sistem İskelet Sistemi İskeletin Görevleri Vücuda şekil verir. Vücuda destek sağlar. Göğüs kafes ve kafatası kemikleri

Detaylı

1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10

1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10 İçindekiler 1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10 1. BÖLÜM: BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI ve BİYOLOJİ... 12 A. BİLİMSEL ÇALIŞMA YÖNTEMİ... 12 1. Bilim İnsanı ve Bilim... 12 B. BİLİMSEL YÖNTEMİN AŞAMALARI...

Detaylı

Hayvanlar Aleminin Sınıflandırılması

Hayvanlar Aleminin Sınıflandırılması Hayvanlar Aleminin Sınıflandırılması Çok Hücreli, ökaryot canlılardır. Gerekli besin maddelerini ortamdan Hazır olarak alırlar. Bu nedenle heterotrofturlar. Çoğunluğu epitel, bağ, sinir, kas gibi dokulara

Detaylı

ÜREME. Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir.

ÜREME. Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir. 1 ÜREME Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir. *Eşeysiz üreme: EŞEYSİZ ÜREME Tek bir ata bireyin, kendisiyle aynı genetik özelliklere

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır.

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. SOLUNUM SİSTEMLERİ Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. 1. Dış Solunum Solunum organlarıyla dış ortamdan hava alınması ve verilmesi, yani soluk alıp vermeye

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 1) Bakterilerin gerçekleştirdiği, I. Kimyasal enerji sayesinde besin sentezleme II. Işık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürme III. Kimyasal bağ enerjisini ATP enerjisine

Detaylı

İskelet ve kemik çeşitleri nelerdir?

İskelet ve kemik çeşitleri nelerdir? On5yirmi5.com İskelet ve kemik çeşitleri nelerdir? İskelet ve kemik çeşitleri nelerdir? Yayın Tarihi : 16 Kasım 2012 Cuma (oluşturma : 1/4/2017) A. İSKELET ÇEŞİTLERİ Hayvanların çoğunda, vücuda destek

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 3. ADIM CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ-2

ADIM ADIM YGS-LYS 3. ADIM CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ-2 ADIM ADIM YGS-LYS 3. ADIM CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ-2 6) METABOLİZMA: Canlılarda meydana gelen hayatsal faaliyetlerin tamamıdır. Metabolizma anabolizma ve katabolizma olmak üzere ikiye ayrılır. ANABOLİZMA:

Detaylı

9. SINIF KONU ANLATIMI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ-2

9. SINIF KONU ANLATIMI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ-2 9. SINIF KONU ANLATIMI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ-2 3 6) METABOLİZMA: Canlılarda meydana gelen hayatsal faaliyetlerin tamamıdır. Metabolizma anabolizma ve katabolizma olmak üzere ikiye ayrılır. ANABOLİZMA:

Detaylı

2003 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI

2003 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 2003 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 1. Bir hücrede oksijenli solunum, protein sentezi, fotosentez olaylarının tümünün gerçekleşebilmesi için, bu hücrede; I. ribozom, II. kloroplast, III. mitokondri,

Detaylı

II.Hayvansal Dokular. b.bez Epiteli 1.Tek hücreli bez- Goblet hücresi 2.Çok hücreli kanallı bez 3.Çok hücreli kanalsız bez

II.Hayvansal Dokular. b.bez Epiteli 1.Tek hücreli bez- Goblet hücresi 2.Çok hücreli kanallı bez 3.Çok hücreli kanalsız bez II.Hayvansal Dokular Hayvanların embriyonik gelişimi sırasında Ektoderm, Mezoderm ve Endoderm denilen 3 farklı gelişme tabakası (=germ tabakası) bulunur. Bütün hayvansal dokular bu yapılardan ve bu yapıların

Detaylı

Her canlının neslini devam ettirmek üzere kendine benzer yeni bireyler meydana getirmesi olayına üreme denir.

Her canlının neslini devam ettirmek üzere kendine benzer yeni bireyler meydana getirmesi olayına üreme denir. ÜREME ve ÇEŞİTLERİ Her canlının neslini devam ettirmek üzere kendine benzer yeni bireyler meydana getirmesi olayına üreme denir. A. EŞEYSİZ ÜREME Eşey hücrelerinin oluşumu ve döllenme olmadan, bir atadan

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ DOĞRU YANLIŞ SORULARI Bilimsel problemlerde hipotezler her zaman bir sonuca ulaşır. Bir problemle ilgili gözlem

Detaylı

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN EKOSİSTEM Cihangir ALTUNKIRAN Ekosistem Nedir? Bir bölge içerisinde bulunan canlı ve cansız varlıkların karşılıklı oluşturdukları sisteme ekosistem denir. Ekosistem Bileşenleri Canlı Öğeler Üreticiler

Detaylı

Canlılar aleminin sınıflandırılması

Canlılar aleminin sınıflandırılması On5yirmi5.com Canlılar aleminin sınıflandırılması Canlılar bitkiler, hayvanlar, mantarlar ve mikroskobik canlılar olmak üzere sınıflandırılır. İşte ayrıntılar... Yayın Tarihi : 15 Kasım 2012 Perşembe (oluşturma

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

GEZİ ÖNCESİ ALIŞTIRMALAR 6-13 YAŞ GRUBU

GEZİ ÖNCESİ ALIŞTIRMALAR 6-13 YAŞ GRUBU GEZİ ÖNCESİ ALIŞTIRMALAR 6-13 YAŞ GRUBU 2 İÇİNDEKİLER CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI (ALIŞTIRMA-1) CANLILAR (ALIŞTIRMA-2) GIDA ZİNCİRLERİ (ALIŞTIRMA-3) AĞDA NE VAR (ALIŞTIRMA-4) ADAPTASYON (ALIŞTIRMA-5)

Detaylı

Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir.

Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. İSKELET SİSTEMLERİ Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. A. İSKELET ÇEŞİTLERİ Hayvanların çoğunda, vücuda destek

Detaylı

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİLERİN SİSTEMATİKTEKİ YERİ Classis: MAMMALIA Günümüzde memeliler üç alt sınıfa ayrılır. Subclasis : Prototheri= Monotremata (Tek Delikliler)

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 Hücrenin bölünmeye başlamasından itibaren onu takip eden diğer hücre bölünmesine kadar geçen zaman aralığına hücre döngüsü denir. Hücreler belli

Detaylı

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur?

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? 30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? A) Tohum B) Meyve C) Polen D) Embriyo E) Yumurta 39. Çiçekli bitkilerin üremesinde

Detaylı

BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA SUCUL BİYOMLAR Sucul biyomlar, biyosferin en büyük kısmını oluşturur. Fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre tuzlu su ve tatlı su biyomları olmak üzere iki kısımda incelenir.

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM Mitoz Bölünme Hücreler neden mitoz bölünme geçirir? 1 Büyüme ve gelişme için 2 Yıpranan doku ve organların onarılması için 3 Eşeysiz üreyen canlılarda üremenin sağlanması için.

Detaylı

BAKTERİLER ALEMİ SELİN HOCA

BAKTERİLER ALEMİ SELİN HOCA BAKTERİLER ALEMİ SELİN HOCA Prokaryot hücre yapısına sahip olan tek hücreli canlılardır. Gözle göremediğimiz için keşfedilmeleri ancak mikroskobun icadı ile olmuştur. Keşfedilmemiş bakteri çeşidi sayısının

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 ADIM ADIM YGS LYS 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 EMBRİYONUN DIŞINDA YER ALAN ZARLAR Zigotun gelişmesi ardından oluşan embriyo; sürüngen, kuş ve memelilerde

Detaylı

VÜCUDUMUZDAKİ SİSTEMLER. Boşaltım Sistemi

VÜCUDUMUZDAKİ SİSTEMLER. Boşaltım Sistemi VÜCUDUMUZDAKİ SİSTEMLER Boşaltım Sistemi İNSANLARDA BOŞALTIMIN AMACI NEDİR? VÜCUDUMUZDAN HANGİ ATIK MADDELER UZAKLAŞTIRILIR? İDRAR SU TUZ KARBONDİOKSİT BESİN ATIKLARI ÜRE ATIK MADDELERİ VÜCUDUMUZDAN HANGİ

Detaylı

CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK

CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK EN KÜÇÜK OLANINDAN EN BÜYÜK OLANINA KADAR TÜM CANLILARIN YAPISINI OLUŞTURAN BİRİM: HÜCRE Canlıların tüm özelliklerini taşıyan en küçük birimine hücre denir. Canlı bir hücreden

Detaylı

Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır.

Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır. KAS SİSTEMLERİ Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır. Kas Dokusunun Karakteristikleri: 1.

Detaylı

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI 1. Aşağıdaki iskeletin temel bölümlerinin isimlerini yazınız. İskeletin temel bölümlerinin görevlerini belirtiniz. ( 10 puan) Bölümleri

Detaylı

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır.

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun boşluğu iki delikle dışarı açılır. Diğer taraftan

Detaylı

BİTKİSEL VE HAYVANSAL DOKULAR

BİTKİSEL VE HAYVANSAL DOKULAR ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU BİTKİSEL VE HAYVANSAL DOKULAR Hazırlayanlar: Aksel Adnan Yüksel TAN Çağlar BÜYÜKTOPÇU Denizhan ÇAKAR Dorukhan DEMİR Yunus SANCAK Rehber Öğretmen: Münire Savranoğlu Nisan,2002

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf Aşağıda, sindirim sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (, yanlış olanlarının yanına (Y) koyunuz. Aşağıda verilen resimde sindirim sistemi organlarının

Detaylı

BELKİDE BİYOLOJİNİN EN TEMEL KONUSU EN ZEVKLİ KONUSUNA BAŞLAYALIM ARKADAŞLAR!!!

BELKİDE BİYOLOJİNİN EN TEMEL KONUSU EN ZEVKLİ KONUSUNA BAŞLAYALIM ARKADAŞLAR!!! DERS : BİYOLOJİ KONU: HÜCRE BELKİDE BİYOLOJİNİN EN TEMEL KONUSU EN ZEVKLİ KONUSUNA BAŞLAYALIM ARKADAŞLAR!!! Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimidir.( Virüsler hariç) Şekil: Bir hayvan

Detaylı

ANNELIDA. (Halkalı kurtlar) İÜ SÜFAK SUUM2038 SU OMURGASIZLARI DERSİ Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK

ANNELIDA. (Halkalı kurtlar) İÜ SÜFAK SUUM2038 SU OMURGASIZLARI DERSİ Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK ANNELIDA (Halkalı kurtlar) İÜ SÜFAK SUUM2038 SU OMURGASIZLARI DERSİ Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK ANNELIDA (Halkalı kurtlar) Vücutları, vücut boyunca devam eden, birbirinin benzeri bölümlerden (segment) oluşmuştur

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #16

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #16 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #16 1) Topraktaki azotlu bileşik miktarını, I. Denitrifikasyon bakteri sayısındaki artış II. Saprofit bakterilerce gerçekleşen çürüme III. Şimşek ve yıldırım olaylarındaki artış

Detaylı

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDA İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere bağlı olarak bitki ve hayvan topluluklarını barındıran

Detaylı

EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ. Veli&Sümeyra YILMAZ

EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ. Veli&Sümeyra YILMAZ EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ Belli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim içinde bulunan canlılar (biyotik) ile bunların cansız çevrelerinin (abiyotik) oluşturduğu bütüne EKOSİSTEM denir. EKOSİSTEM

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #3

YGS ANAHTAR SORULAR #3 YGS ANAHTAR SORULAR #3 1) Bir insanın kan plazmasında en fazla bulunan organik molekül aşağıdakilerden hangisidir? A) Mineraller B) Su C) Glikoz D) Protein E) Üre 3) Aşağıdakilerden hangisi sinir dokunun

Detaylı

İnsanda Destek ve Hareket Sistemi

İnsanda Destek ve Hareket Sistemi İnsanda Destek ve Hareket Sistemi A. HAYVANLARDA DESTEK VE HAREKET Canlı vücuduna desteklik görevi yapan, vücudun çeşitli kısımlarını koruyan ve hareketi sağlayan sisteme destek ve hareket sistemi denir.

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2

ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2 ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2 4) Partenogenez Döllenmemiş yumurtadan mitoz bölünmeler ile canlı gelişimine PARTENOGENEZ denir. Arı, karınca, su piresi ve bazı kertenkele gibi canlılarda görülür.

Detaylı

Sınav Süresi 85 Dakikadır

Sınav Süresi 85 Dakikadır Sınav Süresi 85 Dakikadır ŞEFKAT İMFO 6. SINIF SORU KİTAPÇIĞI ORTAOKUL 6. SINIF SORULARI ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2014 6.SINIF FEN SORULARI 1. Bir devredeki ampul parlaklığının iletkenin kesit alanına bağlılığını

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

2007 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI

2007 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 2007 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 1. BÖLÜM 1. Aşağıdaki tabloda bazı canlı türlerinin kromozom sayıları verilmiştir. Bu tablodaki bilgilere göre, I. İki canlı türünün kromozom sayılarına bakılarak

Detaylı

Mekanik zedelenmelerde nazik olan solunum yüzeylerinin korunması

Mekanik zedelenmelerde nazik olan solunum yüzeylerinin korunması SOLUNUM SİSTEMLERİ Hücre işlevlerinin yürütülmesi için gerekli enerji, genellikle biyolojik oksidasyonlardan elde edilir. Hücresel solunumda besin maddeleri parçalanarak enerji elde edilir. Burada O 2

Detaylı

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz Doğru Yanlış 1 Bir canlıya omurgalı ya da omurgasız demekle sistematik birimde şubesini belirlemiş oluruz. 2 Virüslerde DNA ya

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 47. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-7 MANTARLAR ALEMİ

ADIM ADIM YGS-LYS 47. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-7 MANTARLAR ALEMİ ADIM ADIM YGS-LYS 47. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-7 MANTARLAR ALEMİ MANTARLAR (FUNGİ) ALEMİ Genellikle çok hücreli olan ökaryot canlılardır. Kloroplastları yoktur. Bu nedenle fotosentez yapamazlar.parazit

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

Kısa İçerik. KISIM I Omurgalıların Çeşitliliği, Fonksiyonu ve Evrimi 1. KISIM II Amniyonsuz Omurgalılar: Balıklar ve Amfibiler 71

Kısa İçerik. KISIM I Omurgalıların Çeşitliliği, Fonksiyonu ve Evrimi 1. KISIM II Amniyonsuz Omurgalılar: Balıklar ve Amfibiler 71 Kısa İçerik KISIM I Omurgalıların Çeşitliliği, Fonksiyonu ve Evrimi 1 1 Omurgalıların Çeşitliliği, Sınıflandırılması ve Evrimi 2 2 Omurgalı İlişkileri ve Temel Yapıları 19 3 İlkin Omurgalılar: Çenesiz

Detaylı

1. Üreticiler 2. Tüketiciler. 3. Ayrıştırıcılar

1. Üreticiler 2. Tüketiciler. 3. Ayrıştırıcılar BESİN ZİNCİRİ VE ENERJİ AKIŞI Doğada canlıların birbiriyle beslenmesi ve enerjinin ayrıştırıcılara kadar geçmesiyle oluşan döngüye besin zinciri denir. Birbirlerine bağlı besin zincirine besin ağı denir.

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ 10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ Eşeysiz Üreme ile ilgili, I. Canlının yararlı özelliklerinin korunmasını sağlar. II. Canlının değişen ortam koşullarına uyumunu artırır. III.

Detaylı

Kocaman Bir Set! 3. Her sene milyonlarca turist Çin Seddini görmeye gelir. 4. Turisler duvarın üstünde yürümeyi çok severler.

Kocaman Bir Set! 3. Her sene milyonlarca turist Çin Seddini görmeye gelir. 4. Turisler duvarın üstünde yürümeyi çok severler. Kocaman Bir Set! Öyle kocaman bir set düşünün ki Amerika Birleşik Devletleri nin bir ucundan diğer ucuna gitsin. Ne kadar uzun! Çin Seddi onun iki misli uzunluğunda! Tam 4000 mil. Çin i düşman saldırılarından

Detaylı

Bitkilerin Adaptasyonu

Bitkilerin Adaptasyonu Bitkilerin Adaptasyonu 1 Bitkiler oldukça ekstrem ekolojik koşullarda hayatta kalabilirler. Bitkilerin bu türden ekstrem koşullarda hayatta kalabilmesi için adaptasyona ihtiyacı vardır. Shelford s Tolerans

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 48. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-8 BİTKİLER ALEMİ

ADIM ADIM YGS-LYS 48. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-8 BİTKİLER ALEMİ ADIM ADIM YGS-LYS 48. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-8 ALEMİ ALEMİ Çok hücreli ökaryot canlılardır. Koloroplast içerirler ve fotosentez ile inorganik maddeleri organik madde haline getirerek beslenirler.

Detaylı

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri DOKU Dicle Aras Doku ve doku türleri Doku Bazı özel görevler üstlenmiş hücre topluluklarıdır. Bir doku aynı yönde özelleşmiş hücre ve hücreler arası maddelerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. İntrauterin

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #7

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #7 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #7 1) 48 saat karanlıkta bekletilen bir saksı bitkisinden bu sürenin sonunda bir yaprak kopartılmış (1. yaprak) ve bitki aydınlık ortamda 12 saat bekletilmiştir. Bu sürenin sonunda

Detaylı

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1. Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.5-2 m 2 ) Deri esas olarak iki tabakadan olu ur Üst deri (Epidermis)

Detaylı

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİLERDE SİNDİRİM SİSTEMİ Memeliler homoithermal ve endotermik fizyolojileri nedeniyle, poiklothermal ve ekzotermik omurgalılara oranla daha

Detaylı

ÇEVREMİZDEKİ CANLILAR A- HAYVANLAR B- BİTKİLER C- HAYVANLAR VE BİTKİLERİN İNSAN HAYATINDAKİ YERİ D- CANLILARI KORUMA

ÇEVREMİZDEKİ CANLILAR A- HAYVANLAR B- BİTKİLER C- HAYVANLAR VE BİTKİLERİN İNSAN HAYATINDAKİ YERİ D- CANLILARI KORUMA ÇEVREMİZDEKİ ÇEVREMİZDEKİ CANLILAR A- HAYVANLAR B- BİTKİLER C- HAYVANLAR VE BİTKİLERİN İNSAN HAYATINDAKİ YERİ D- CANLILARI KORUMA 1- HAYVANLAR Yaşadığımız çevrede bir çok varlık karşımıza çıkmaktadır.

Detaylı

Sistemin Diğer Özellikleri Atar ve toplar damarlar birbirleriyle bağlantılı olduğu için devamlıdır. Bu bağlantıyı kılcal damarlar sağlar. Kan devamlı

Sistemin Diğer Özellikleri Atar ve toplar damarlar birbirleriyle bağlantılı olduğu için devamlıdır. Bu bağlantıyı kılcal damarlar sağlar. Kan devamlı DOLAŞIM SİSTEMLERİ Çok hücreli canlılarda, alınan besinlerin ve oksijenin hücrelere ulaştırmak ve artık maddeleri dokulardan uzaklaştırmak için bir taşıma sistemine ihtiyaç vardır. Hayvanlarda bu işlemleri

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12 1) İnsanda döllenme sırasında, I. Spermdeki çekirdek, sentrozomun yumurtaya geçmesi II. Spermdeki akrozomun patlayarak zona pellusidayı eritmesi III. Yumurtadaki salgı maddelerinin

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünya da henüz bilinmeyen çok sayıda canlı var. Bugün 1, 8 milyon farklı türün varlığı bilinmekte fakat, 3-10 milyon arasında farklı canlı türü

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

Fen ve Teknoloji 8. bakteri, protist ve bitkiler üreticileri oluşturur. 1.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 1.Besin Zincirinde Enerji Akışı

Fen ve Teknoloji 8. bakteri, protist ve bitkiler üreticileri oluşturur. 1.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 1.Besin Zincirinde Enerji Akışı 1.Ünite : Canlılar ve İlişkileri 1.Besin Zincirinde Akışı Anahtar Kavramlar: Üretici Tüketici Ayrıştırıcı Fotosentez Klorofil 1.1. Besin zincirlerinin başlangıcında üreticilerin bulunduğu çıkarımını yapar

Detaylı

PROTİSTA Genel Özellikleri Kamçılılar

PROTİSTA Genel Özellikleri Kamçılılar PROTİSTA Genel Özellikleri Eukaryotik canlılardır Tek hücreli ve koloni şeklinde yaşarlar Serbest ve parazit yaşayanlar bulunur Ototrof ve heterotrof olarak beslenenler bulunur Eşeyli ve eşeysiz üreme

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

BİLMEN LAZIM BİTKİLERİN VE HAYVANLARIN DÜNYASINA TEFEKKÜR PENCERESİNDEN BAKALIM

BİLMEN LAZIM BİTKİLERİN VE HAYVANLARIN DÜNYASINA TEFEKKÜR PENCERESİNDEN BAKALIM BİLMEN LAZIM BİTKİLERİN VE HAYVANLARIN DÜNYASINA TEFEKKÜR PENCERESİNDEN BAKALIM 1 Timsahlar dişlerini kendileri temizleyemezler. Timsahlar yemek yedikten sonra dişlerinin temizlenmesi için ağızlarını açarlar.

Detaylı

Şekil 1. Mitoz bölünmenin profaz evresi.

Şekil 1. Mitoz bölünmenin profaz evresi. KONU 9. HÜCRE BÖLÜNMESİ MİTOZ BÖLÜNME Mitoz bölünme tek hücreli canlılardan, çok hücreli canlılara ve insana kadar birçok canlı grubu tarafından gerçekleştirilebilir. Mitoz bölünme sonunda bölünen hücrelerden

Detaylı

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Bitkilerin Yapısı Biyoloji Ders Notları A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Karasal bitkiler iki organ sistemine sahiptir. Toprakların su ve mineral alınmasını sağlayan toprak altı kök sistemi ve gövde,

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir.

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir. DERS: BİYOLOJİ KONU: C.T.B(Vitaminler e Nükleik Asitler) VİTAMİNLER Bitkiler ihtiyaç duydukları bütün vitaminleri üretip, insanlar ise bir kısmını hazır alır. Özellikleri: Yapıcı, onarıcı, düzenleyicidirler.

Detaylı

CANLILARIN ÇEŞİTLİLİĞİ Canlıların dış görünüşüne ve yaşadıkları yere göre yapılan sınıflandırma..denir amp.yap. Kökenleri farklı görevleri aynı olan

CANLILARIN ÇEŞİTLİLİĞİ Canlıların dış görünüşüne ve yaşadıkları yere göre yapılan sınıflandırma..denir amp.yap. Kökenleri farklı görevleri aynı olan CANLILARIN ÇEŞİTLİLİĞİ Canlıların dış görünüşüne ve yaşadıkları yere göre yapılan sınıflandırma..denir amp.yap. Kökenleri farklı görevleri aynı olan organlara denir Analog organ Sineğin ve yarasanın kanadı.organdır

Detaylı

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde konu

Detaylı

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Vücudumuzda aynı anda birçok karmaşık olayın birbirleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleşmesi denetleyici ve düzenleyici sistemler tarafından sağlanır. Denetleyici ve

Detaylı

ENERJİ VE YAŞAM NEJLA ADA

ENERJİ VE YAŞAM NEJLA ADA ENERJİ VE YAŞAM 1 NEJLA ADA 2010282058 CANLILAR VE ENERJİ GÜNEŞ 2 Yakıt olarak kullandığımız kömür ve odun bitkilerden elde edilir. Petrol ise bitki ve hayvan artıklarından oluşur. O halde yakıtlarımızdaki

Detaylı

FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ

FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ KPSS 2017 önce biz sorduk 50 Soruda 32 soru ÖABT FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI BİYOLOJİ Eğitimde 30. yıl KOMİSYON ÖABT Fen Bilimleri - Fen ve Teknoloji Öğretmenliği Biyoloji

Detaylı

Diğer sayfaya geçiniz YGS / FEN. 28. Aşağıdaki şekilde, insandaki bazı endokrin bezler numaralandırılmıştır.

Diğer sayfaya geçiniz YGS / FEN. 28. Aşağıdaki şekilde, insandaki bazı endokrin bezler numaralandırılmıştır. 27. Aşağıda, sabun üretim aşamaları verilmiştir. 28. Aşağıdaki şekilde, insandaki bazı endokrin bezler numaralandırılmıştır. 1. aşamada A kabına 100 g X maddesi eklenmiş ve her iki kabın sıcaklığı getirilmiştir.

Detaylı

DENGELİ BESLENME NEDİR?

DENGELİ BESLENME NEDİR? DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için gereken dört temel besin grubu olan; süt ve ürünleri, et ve benzeri, sebze ve meyveler, ekmek ve tahıllar dan hergün sizin için gerekli

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 6.ÜNİTE : CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM,TANIYALIM KONU ÖZETİ

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 6.ÜNİTE : CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM,TANIYALIM KONU ÖZETİ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 6.ÜNİTE : CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM,TANIYALIM KONU ÖZETİ KONULAR A.CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI B. YAŞADIĞIMIZ ÇEVRE A. CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Canlılar Nasıl Sınıflandırılır?

Detaylı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı Ekosistem Ekolojisi, Ekosistemin Yapısı Ekosistem Ekolojisi Yapısı A. Ekoloji Bilimi ve Önemi Ekoloji canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin

Detaylı

ÖABT. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT BİYOLOJİ SORU BANKASI.

ÖABT. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT BİYOLOJİ SORU BANKASI. ÖABT 2015 Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT BİYOLOJİ SORU BANKASI Tamamı Çözümlü KOMİSYON ÖABT /Biyoloji Öğretmenliği Soru Bankası ISBN 978-605-318-028-9

Detaylı

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİLERDE BOŞALTIM SİSTEMİ Memeliler homoithermal ve endotermik fizyolojileri nedeniyle, poiklothermal ve ekzotermik omurgalılara oranla daha

Detaylı