Daha Demokratik ve Daha Etkin Belediye Yönetimi İçin Yeni Bir Seçim Sistemi Önerisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Daha Demokratik ve Daha Etkin Belediye Yönetimi İçin Yeni Bir Seçim Sistemi Önerisi"

Transkript

1 Daha Demokratik ve Daha Etkin Belediye Yönetimi İçin Yeni Bir Seçim Sistemi Önerisi Bayram Özbey Halkın, toplumsal iradeyi temsil edecek siyasal ve yönetselorganların oluşumuna oylarıyla katılmalarının aracı olan seçimler, temsili demokrasinin en temel elemanı ve en önemli unsurudul I Seçimler, genel ve yerel düzeyde yönetim yetkisinin kaynağı ve meşruiyetin temelidil N itekim, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin 21. maddesinin 3. fıkrasında, ""halkın iradesi yönetim yetkisinin temelidir" denilmektedir. Yine, Yeni Bir Avrupa İçin Paris Şartında, "demokratik yönetim, düzenli aralıklarla yapılan serbest ve adil seçimlerle açıklanan halk iradesine dayanır" ifadesi yer almaktadır. ı Elbette seçim ve seçim sisteminin fonksiyonları ve önemi bunlarla sınırlı değildir. Ayrıca, bir köyü, bir kenti ve bir ülkeyi kimlerin yöneteceğini belirleyen seçimler, aynı zamanda a nayasa ve yasaları yapacak ve değiştirecek çoğunluğun oluşumunu belirleyen ve siyasal parti sistemini ve dolayısıyla siyasal rejimi etkileme gücüne sahip olan bir olgudur. 3 Hatta, ünlü siyaset bilimcisi George Burdeau'ya göre, "seçim sistemi ve seçim kanunu, uygulamada ülkelerin tek ve gerçek anayasasıdır".4 Ancak seçimlerin anayasada belirtilen temel ilkelere uygun olarak yapılması güvence altına alınamamışsa veya seçim sonuçları üzerinde oynanabiliyorsa, seçim mekanizması kendisinden beklenen bu önemli işlevi büyük ölçüde karşılayamayacaktır. Hele seçimleri kimin kazanacağı bir takım sosyal güç odakları ta Dr., Karadeniz Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü Araştırma Görevlisi. 1 Dieter Nohlen, "Seçim Sistemleri", Türkiye ve Avrupa'da Seçim Sistemleri, friedrich Ebert Vakfı, İstan bul, 1996, 20; Jean Marie CoUeret Claude Emeri. Seçim Sistemleri, (Çev. Ahmet Kotil), iletişim Ya yınları, istanbul, 1991, s. 7; Vakur Versan, Kamu Yönetimi Siyasi ve İdari Teşkilat, 10. Bash Der Yayınla rı, İstanbul, 1990, s. 46. Demokrasi temelde iki ayak üzerinde durmaktadır. biri siyasal katılma ve bunun tipik şekli olan serbest seçimler, diğeri de insan haklarıdır (Mustafa Erdoğan, "Anayasa Değişiklikleri ve Demok ratikleşme", Demokrasi Gündemi, Türk Demokrasi Bülteni. Sayı 18, i 994/IL s. 64). 2 H. Sami Türk, "Demokratik RejimIerde Seçim Kanunları ve Türkiye İçin Yeni Bir Seçim Kanunu Önerisi", Türkiye ve Avrupa'da Seçim Sistemleri, Friedrich Ebert Vakfı. istanbul. 1996, s Seyfettin Gürsel, "Türkiye'de Siyaset ve iki Turlu Seçim Sistemi", Türkiye ve Avrupa'da Seçim Sistemle ri, Friedrich Ebert Vakfı, İstanbul, 1996, s. 67; Erol Tuncer, "Seçim Sistemi Uygulamalarında Türkiye Örne ği", Türkiye ve Avrupa'da Seçim Sistemleri, Friedrich Ebert Vakti. istanbul, 1996, s Bilgi, "Dünya'da ve Türkiye'de Seçim Sistemleri", TBMM Enformasyon Merkezi Dergisi, Özel Sayı, Sa yı 8, Aralık s. 42. Bu yaklaşımlar doğrultusunda şöyle bir sonuca varılabil ir. O zaman seçim kanunları nın kabulü ve değiştirilmesinde ya anayasada olduğu gibi nitelikli bir çoğunluk aranmalı ya da seçim sistemi nin temel ilkeleri anayasa ile düzenlenmelidir (Türk Belediyecilik Derneği - Konrad Adenauer Vakfı, Yerel Yönetim Organlarınm Seçim Sistemi, Ankara 1997, s. 93). Çağdaş Yerel Yönelimler Dergisi, 0118 Sayı./ Ekim /999, s. /22-J../3.

2 Belediye Yönetimi için reni bir Seçim Sistemi Önerisi 123 rafından belirleniyorsa ve temsilcilerin kararlarında sermaye ve ahlak dışı uygulamalar etkili olabiliyorsa, seçimler daha da önemsiz bir hale gelebilecektir. 5 Cotteret ve Emeri bu düşünceleri, "seçimin olmadığı yerde özgürlük yoktur ve seçim ancak özgür ve samimi olduğu sürece anlamlıdır" demek suretiyle özetlemektedir. h İşte bu çerçevede yerel yönetimlerin giderek önem kazandığı ve yerel yönetimlere yeni görev ve işlevler yüklenmesine yönelik önerilerin yoğunlaştığı günümüzde, öncelikle bu yönetimlerin genel karar organı olan meclislerinin oluşumunda uygulanan seçim sistemi konusunun tartışılarak, en ideal sistemin o luşturulması, yerel yönetimlerin sağlıklı işleyebilmesi ve yerel demokrasinin gelişmesi açısından son derece önemli bir sorundur. Çünkü kent yönetiminde demokratik yönetim anlayışının hayata geçirilebilmesi, büyük ölçüde kent içinde yaşayan farklı kesimlerin belediye meclislerinde güçleri oranında temsil e dilmelerine bağlıdır. Kent halkının taleplerini ve tercihlerini ifadelendiren siyasi partilerin, belediye meclisindeki temsiloranlarının belirlenmesinde ise, uygulanan seçim sistemi belirleyici bir fonksiyona ve etkiye sahiptir. 7 Ayrıca yapılan bazı araşilrmalarda, belediye meclislerinin oluşum ve işleyişi itibariyle demokratik niteliklerden uzak olduğu, bu nedenlerle belediyeler ülkemizde demokrasinin beşiği olma fonksiyonunu yürütemediği ve dolayısıyla bu konunun, yerel yönetimlerin yeniden yapılandırılmasında sorgulanması gereken en önemli noktalardan birini oluşturduğu belirtilmektedir. x Tüm bu saptamalar ve ihtiyaçlar dikkate alınarak bu çalışmada öncelikle belediye meclislerinin seçiminde uygulanacak seçim sistemi konusunda tutarlı bir öneri ortaya konması amaçlanmıştır. Buna paralelolarak belediye yönetiminin doğrudan halk tarafıııdan seçilen diğer bir organı olan, belediye başkanlığı seçimleri için de, belediye meclisi seçimleriyle uyumlu bir sistem oluşturacak benzer bir öneri geliştirilmeye çalıştımıştır. Seçim Sistemi Kavramı ve Türleri İlk olarak, kavram kargaşasına neden olmamak için "seçim" ve "seçim sistemi" kavramları kısaca şöyle tammtanabilir: Seçim, halkın yöneticilerini ve arzu ettikleri politikacıları belirlemelerinin temel aracıdır. Seçim sistemi ise, seçim sonuçlarının parlamento ve diğer meclislere yansıma biçimini ve oranını bel irs Dieter Nohlen, a.g.k., s. 21; J. Marie Cotteret Claude Emeri, a.g.k., s J. Marie CoUeret - Claude Emeri, a.g.k., s Selim Kaska, İstanbul'da Kent Yönetimi: Belediye Meclisinde Karar Alma Süreci. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. istanbul s x Deniz Sayın. "Hemşehriler ve Belediye Meclisi Toplantıları", Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, Cilt 3, Sayı 5, Eylül s. 24; Ayfer Eğilmez. Belediyelerde Karar Alma Süreci (Ankara Belediyesi Örneği). TODAİE. Uzmanlık Tezi. Ankara s. 152 vd.; Türk Belediyecilik Derneği - Konrad Adenatıer Vakti. a.g.k., s. LO.

3 124 Çağdaş Yerel Yönetimler, 8 (4) Ekim /999 lemek için kullanılan yöntemlerdir. 9 Başka bir deyişle dar anlamıyla seçim sistemi, seçime katılan partilerin ve bağımsız adayların aldıkları oy oranlarına göre parlamento veya yerel meclislerde kazandıkları sandalye sayılarının belirlenmesidir. İkinci olarak, seçim sistemi kısaca yukarıdaki gibi tanımlanmakla beraber, geniş anlamıyla da ele alınan bir kavram olduğunu belirtmekte yarar vardır. Geniş anlamda seçim sistemi ise, seçme ve seçilme hakkı, seçim organizasyonu ve dar anlamı da dahilolmak üzere seçim süreci kapsamına giren tüm unsurları İ çermektedir. 1u Ancak bu çalışmada seçim sistemi, daha çok temsilcilerin belirlenmesinde kullanılan teknik bir yöntem olarak dar anlamıyla ele alınmaktadır. Bu yönüyle seçim sistemleri, genelolarak çoğunluk sistemi, nispi temsil sistemi (veya orantılı temsil sistemi) ve karma sistemler olmak üzere üç ana gurupta toplanabilir.ii Seçim sistemi türleri, seçim bölgelerinin belirlenmesi, adaylık şekli, oylama şekl i ve oyların hesaplanması gibi teknik öğelerin farklı şekiııerde kombine e dilmesinden doğmaktadır. ıı Çoğunluk sisteminin temel mantığı, belli seçim bölgelerinde oyların, basit, mutlak ya da beııi bir oranda çoğunluğunu alan partili veya bağımsız adayların seçimi kazanmasıdır. Dolayısıyla çoğunluk sistemleri, genellikle bir parti ya da partiler ittifakının mecliste çoğunluğu elde etmesine olanak tanımaktadır. Bu açıdan çoğunluk sistemi, oylann çoğunu alan partilerin mecliste de çoğunluğa sahip olması düşüncesi ve amacının gerçekleştirilmesinin bir aracı olarak görülmektedir. Çoğunluk sisteminin dar bölgeli, listeli ve iki turlu gibi değişik türleri ve uygulamaları vardır. Çoğunluk sistemlerinin temsilde eşitsizliklere neden olması, nispi temsil sistemini gündeme getirmiştir. Örneğin, blok listelerin kullanıldığı çoğunluk sisteminin uygulandığı ı 954 seçimlerinde, Demokrat Parti yüzde 58 oyla sandalyelerin yüzde 93'üne sahip olmuştur. 1J Nispi temsil sisteminin mantığı ise, nüfus içinde var olan sosyal güçlerin ve siyasal grupların mümkün olduğu kadar aynı oranda meclislerde temsil edilmesini sağlamaktır. Bu sistemin üç temel özelliği vardır: Birincisi, seçim bölgele 9 Henry Campbell Black, Black's Law Dictionary, Sixth Edition, 1990, s. 517 vd.: Hikmet Çetin, "Açılış Konuşması", Türkiye ve Avrupa'da Seçim Sistemleri, Friedrich Ebert Vakti, İstanbul,1996, s. 5; Seyfettin Gürsel, Türkiye'de Siyaset ve iki Turlu Seçim Sistemi. s. 67. ltı Dieter Nohlen, a.g.k., s. 19; H. Sami Türk. a.g.k.. s. 9. LI Yavuz Atar, "Karma Türk Seçim Sistemi ve Bazı Öneriler". Prof. Dr. Halil Cin'e Selçuk Üniversitesi 10. Hizmet Yılı Armağanı ( ), Konya, 1995, s. 129; J. Marie Cotteret - Claude Emeri. a.g.k., s. 48 vd.; Dieter Nohlen, a.g.k., s. 35; Bilgi, a.g.k., s. 3 vd.: Ramazan Şahin, a.g.k., s ıı Dieter Nohlen, a.g.k., s. 25; Arend Lijphart, Çağdaş Demokrasiler, (Çev. Ergun Özbudun - Ersin Onulduran), Türk Demokrasi Vakfı ve Siyasi l!imler Derneği Ortak Yayını, 1986, s IJ J. Maric Cotteret Claude Emeri, a.g.k., s. 55. İngiltere'de de uygulanmakta olan çoğunluk sistemi, bugün bir çok yönden önemli eleştiriler almaktadır (Ramazan Şahin, --ingiltere'de Parlamento Seçimleri ve Seçim Sistemi", Türk idare Dergisi. s. 405, Aralık s. 141.

4 Belediye Yönetimi Için Yeni bir Seçim Sistemi Önerisi 125 rinin birden fazla temsilci çıkaracak şekilde düzenlenmesi. Seçim bölgelerinin 8-9'dan az temsilci çıkacak şekilde oluşturulması durumunda bu sistemin, kendinden beklenen amacı gerçekleştirerneyeceği düşünülür. ikincisi, partilerin a daylarını listeler halinde sunması. Üçüncüsü, seçimlerin tek turlu olarak yapılmasıdır. Nispi temsil sisteminin hiçbir türünde İki turlu seçim sistemi gerekmemektedir. 14 Her toplum ve ülke için tek tip ideal bir seçim sisteminin olmaması ve seçim sistemlerinden, siyasi istikrar ve temsilde adalet gibi farklı ve birbiriyle çelişebilen işlevleri yerine getirmesinin beklenmesi, karma seçim sistemlerini gündeme getirmiştir. ls Karma seçim sistemleri, çoğunluk ve nispi temsil sisteminin değişik türevieridir. Bunların bazıları çoğunluk sistemine, bazıları da nispi temsil sistemine yakındır. Bugün her ülke demokrasi geleneğine, toplumsal ve siyasal yapısına ve ihtiyaçlarına göre, değişik unsurları bir araya getirerek kendisi İ çin en uygun seçim sistemini oluşturmaya çalışmaktadır. Hatta seçim sistemi dinamik bir olgu olduğundan, aynı ülkede zaman içinde değişen koşullar ve ortaya çıkan farklı ihtiyaçlar yeni seçim sistemi modeli arayışlarına yol açmaktadır. Artık somut seçim sistemleri düzeyinde karma seçim sistemleri geniş uygulama olanağı bulmaktadır. Seçim sistemlerinin sınıflandırılmasında çoğunluk sistemi veya nispi temsil sistemi diye bir ayırım yapılması yerine, sadece hangisine daha yakın olduğuna göre yorumlanması düşüncesi ağırlık kazanmıştır. 1ö Belediye Meclis Üyeliği Seçiminde Uygulanacak Seçim Sistemi Sadece nispi temsil sisteminde üç yüze yakın oy hesaplama yöntemi ve türü olduğu dikkate alındığında, bu kadar geniş bir çeşitlilik içerisinde, yerel meclisler için en uygun olan seçim sisteminin oluşturulmasında, ne denli özen gösterilmesi gerektiği açıkça görülmektedir. Bu çerçevede, yerel demokrasinin gelişmesi ve yerel yönetimlerin daha iyi işleyebilmesi için, yerel meclislere ilişkin olarak bu çalışmada önerilen seçim sistemi öncelikle şu saptama ve düşüncelere dayanmaktad ır. Önerilen Seçim Sisteminin Temel Mantığı ]. Yerel ve ulusal düzeyde temsili demokrasinin uygulanmasında en ideal ve tek tip bir seçim sistemi yoktur. Demokrasinin en iyi yönetim şekli değil, en az kötü olan yönetim şekli olarak tanımlanınasında olduğu gibi, seçim sistemleri de öyle. Yani en iyi seçim sistemi değil, belki en az kötü olan seçim sistemi 0 luşturulabilir. 17 Her ülke sosyo-kültürel yapısına, siyasal geleneklerine ve önle 14 Luis Lopez Gm:rra, "İspanya'da Demokrasi ve Seçim Sislemi", Türkiye ve Avrupa'da Seçim Sistemleri, Friedrich Ebeıt Vakfı. İstanbuL, ı 996, s. H),'~: Bilgi. a.g.k., s. X. 15 H, Sami Türk. a.~.k.. s. i O; Bilgi, a.g.k., s. 20; 1. Maric Collerel - Claude Emeri, a.g.k., Dieter Nohlen, a.~.k.. s TOrk Belediyecilik Derneği - Konrad Adcnauer Vakfı, a.g.k.. s. i i X

5 126 Çağdaş Yerel Yönetimler. 8 (4) Ekim 1999 rnek istedikleri sorunların çeşitliliğine göre kendine en uygun seçim sistemını kurmaya çalışmaktadır. Bir ülkede çok güzel sonuçlar veren bir seçim sistemi, bir başka ülkede hiç de iyi sonuçlar vermeyebilir. Ancak bu durum, ülkemizde yerel meclisler için oluşturacağımız seçim sisteminin diğer Hlkelerin seçim sistemlerinden mutlaka bir farklılık taşımasını da gerektirmez. Diğer ülkelerin benzer sorunları çözmek ve benzer sonuçlara ulaşmak için yaptıkları uygulama ve deneyimlerinden pekala yararlanılabilir. ıx 2- İlk basamaktaki saptama doğrultusunda şehirlerimizin sosyo-kültürel ve siyasal yapısına ve yerel meclislerin seçiminde halen uygulanmakta olan seçim sistemine baktığımızda, bir takım sorunların yaşandığı görülmektedir. Örneğin, belediye meclisi seçimlerinde her kasaba ve şehir (büyük şehirlerde her ilçe) bir seçim çevresi olarak kabul edildiğinden ve partiler adaylarını listeler halinde sunduğundan, hemşehrilerle meclis üyeleri arasında ne seçim ve ne de çalışma sürecinde yeterli bir bağ ve ilişki kurulamamaktadır. Dolayısıyla meclis üyelerinin seçim ve çalışmalarında en etkin faktör yerel parti teşkilatları ve bazı çıkar grupları olınaktadır. ii) Mevcut sistemde yerel meclis üyeleri büyük oranda halk tarafından seçilmemekte, aksine parti örgütlerince seçilen adaylar bir liste halinde halkın sunulmaktadır.!1i Doğalolarak bu tür ilişkiler içinde oluşan meclislerin kararla onayına rında, yerel halkın ihtiyaç ve önceliklerinden çok, parti teşkihitlarının çıkarları yönlendirici olmaktadır. Bu şekilde oluşan belediye meclislerinin üzerinde, artık partilerin il ve ilçe teşkilatlarının etkisi kurumsallaşmıştır.!1 Paıii teşkilatlarında söz sahibi olanların ise, genellikle siyaset yapına güdiileri, halkın beklentileriyle çelişebilmektedir. Partililerin bir kısmının aktif siyaset yapmasının temel amacı, belediyenin rant dağıtımından payalmaktır. Yapılan bir anket çalışmasında, "siyaset idealleri gerçekleştirme amacı olmaktan çok, kişisel statü ve rant edinmek için yapılmaktadır. Katılır mısınız?" sorusuna, anketi yanıtlayanların yüzde 69 katılırız yanıtını vermiştir.!! Diğer taraftan şuanda meclis üyesi adayları belde halkınm' tamamen bilgisi dışında, yerel parti teşkilatlarınca listeler halinde belirlendiğinden, belki kentin bir bölümünden birden fazla meclis üyesi seçilebilirken bazı mahalle ve semtlerden hiç temsilci seçilerneyebilmektedir. Bu durum ıx Seyfettin Gürsel, "Dar Bölge Seçim Sistemi". Türkiye GÜnUiğü. Sayı 23. Yaz s. 47: Dieter Nohlcn. a.g.k., s. :'7: H. Sami Türk. a.g.k.. s. II. I') Mustafa Dönmez. Siyasi Partilerde Aday Belirleme Süreci. TODAil.::. YaYll1lanınaınış Uzmanlık Tezi. Erzurum s. 4-:'4; Selahattin Yıldırım. Yerel Yönetim ve Demokrasi, TC. Başbakanlık Toplu Konut İ Jaresi Başkanlığı ve LU LA-EMME Ortak Yayını. Kent Basımevi. istanbul.l990, s. 2:': Süheyl Satuın. 'Tür kıye'de Devlet-Toplum İlişkilerine Demokratik Devlet Anlayışı Açısından Bir Bakış". Yeni Türkiye Sayı 4, i 99:'i. s. 20: Şevki Göğüsger. "Yönetirnde Yeniden Yapılanma". Yeni Türkiye. Sayı :'. s. 23 ı: Türk Belediyecilik Derneği - Konrad Adenauer Vakfı. a.g.k., s. lo. 211 A.k., s. 2:'-10 i. 21 Ruşen Keleş, Yerinden Yönetim ve Siyaset, 2. Baskı, Cem Yayınevi, istanbul s. 56: ilhan Tekeli. Belediyecilik Yazıları, ( t). lljla-emmf Yay!llı. Kent Basımevi. İstanbuL1992. s Mustafa Dönmez. a.g.k.. s 94: İlhan Tekeli, a.g.k.. s. 64.

6 Belediye Yönetimi için reni bir Seçim Sistemi Önerisi 127 belediye meclislerinde bazı mahalle ve semtlerin aşırı temsil edilmesine, bazılarının ise hiç temsil edilmemesine neden olmaktadır. Ayrıca nispı temsil sisteminin, yüzde lo barajlı, D'Hondt türünü n uygulanmakta olması, çok sesli ve çok partili toplumsal ve siyasal yapımıza uygun düşmemektedir. 23 Örneğin, 27 Mart 1994 yerel seçim sonuçlarına göre, Trabzon Belediye Meclisinde, birisi tek üye ile olmak üzere, sadece üç siyasi parti temsil edilebilmektedir. yüzde 10 oyalan CHP. yüzde 4.97 oyalan DSP ve yüzde 9.12 oyalan MHP ve diğer partiler Trabzon Belediye Meclisine temsilci sokamamışlardır. 24 Esasen nispı temsil sistemi. farkı, görüşlerin eşit bir şekilde meclis Ierde temsil edilmesin.i sağlayacak bir yöntem olarak görülürken, ülkemizdeki uygulaması büyük partilerin gerçek güçlerinin üstünde temsil edilmesi ve azınlıkta kalan görüşlerin hiç temsil edilmemesi sonucunu doğurmaktadır. Hatta bu uygulamanın, büyük partilerin aşırı temsiline yol açtığı için, nispı olarak değerlendirilemeyeceği dahi söylenmektedir.~; Yine belediye meclisleri ile ilgili son yıllarda yapılan bir araştırmanın sonuçları, mevcut sistemin, belediye meclislerinde halkın yeterince temsil edilmesine olanak tanımadığını ortaya koymaktadır. Bu araştırmada kendilerine soru yöneltilen yerel siyasetçilerin yüzde 60.7'si, mevcut seçim sistemiyle yerel karar organlarında, halkın yeterince temsi i edilmediğini bel irtmişlerdir. Bu oran ortalama bir orandır, belediye büyüklüğü arttıkça bu oran da artmaktadır.ı<' Aynı şekilde İzmir ile ilgili olarak yapılan bir çalışmada, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinde inşaat, imalat ticaret büro vb. serbest meslek sahiplerinin yüzde 64 oranında yer aldıkları saptanmıştır. Bunlara esnaflar da eklendiğinde bu oran yüzde 75' e çıkmaktad 1r. 17 Sonuç olarak şuandaki oluşumu nedeniyle belediye meclis üyelerinin kimleri ve hangi menfaatleri temsil ettikleri açık değildir. Genelolarak temsil edilen menfaatler ya kişisel menfaatler ya parti veya partililerin menfaatleri ya da meslek ve çıkar gruplarının menfaatleri olmaktadır. Dolayısıyla belediye meclislerinin şu andaki oluşumu belli kişi ve grupların lehine. fakat geniş halk kit- B TUrk Belediyecilik Derneği Konrad Adenaııa Vakfı, a.g.k., s, Bu bilgiler Trabzon Valiliği Mahallı idareler Mlidürlüğünden alınmıştır. Ayrıca diğer benzer örnekler içın bkz. i 977- i 980 döneminde toplam 133 üyeden oluşan istanbul Belediye Meclisinde. 90 üye ilc CHP, 42 üye ıle AP ve ı üye ilc MSP olmak üzere sadece üç parti temsil edilebilmektedir Aynı şekilde döllc minde de aynı mecliste, 81 üye ilc ANAP, 26 üye ilc SODEP vc i üye ilc HP olmak üzere yine sadece üç parti tcmsil edilebilmektedir (Selim Kaska, a.g.k.. s ): Türk Belediyedlik Derneğı - Konrad Adenaner Vakfı, a.g.k., s Bilgi, a.g.k., s > Ruşen Keleş - Can Hamaıııe!. Belrdiye Başkanları ve Meclis fi~eleri Araştırması, Ankara, 1994, s. 2L) 30. Aynı YC1nde bkz Türk Belediyeeilik Derneği - Konrad Adenauer Vakti. a.g.k., s ; Selim Kaska, a.g.k., s. i 04 vd. 27 Özlem Bahçeler, Türkiye'de Yerel Yönetimlerde Temsil geleneği. İzmir Büyiikşehir Belediyesi için Bir Vaklaşım, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversıtesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, izmir 1992, s. 102.

7 128 Çağdaş Yerel Yönetimler. 8 (4) Ekim 1999 lelerinin aleyhine rant oluşturulmasını kolaylaştıncı bir sonuç doğurmaktadır. Bu nedenlerle belediye yönetiminin sağlıklı işleyebilmesi ve yerel demokrasinin gelişmesi için, meclis üyelerinin halka karşı sorumluluk bilincini geliştirecek bir sistemle seçilmeleri zorunludur. 1K 3- Bu sorunlar karşısında oluşturulacak seçim sistemi, çok sesli ve çok renkli sosyal ve siyasal yapının, eşitlik ilkesini çok fazla zedelemeden mecliste temsil edilmesini sağlayacak bir kombinasyona sahip olması gerekmektedir. ı () Ulusal düzeyde parlamenter sistem uygulandığından, yönetirnde istikrarın sağlanması düşüncesiyle, temsilde adalet ilkesinden büyük ölçhde ödün verilmektedir. Elbette temsili demokrasilerde, seçimlerin en temel işlevlerinden biri. şüphesiz toplumdaki çeşitli görüşleri siyasal kararlar alacak ve faaliyette bulunabilecek şekilde bir araya getirmektir. Başka bir deyişle, siyasi sistemde istikrarlı bir çoğunluğun oluşumunu sağlayarak, gerekli kararları alabilecek siyasi iradeyi teşekkül ettirmektir:'" Ancak yerel düzeyde yürtitme organı, ayrıca halk tarafından doğrudan seçildiği için, yönetirnde istikrarın sağlanması, ulusal düzeyde olduğu kadar, meclisin oluşumuna bağlı değildir. Dolayısıyla yerel düzeyde temsilde a daletten ödün verilmesini gerektirecek çok önemli bir neden olmadığından, o luşturulacak seçim sistemi, çok yüksek olmayacak belli bir oranııı UstUndeki farklı göruşlerin temsiline olanak tanımaııdır. Örneğin, yüzde 2 veya yüzde 3 'ün üzerinde oyalan bir siyasal parti ya da bağımsız aday mecliste temsil edilebilme olanağına sahip olmalıdır. Ayrıca, oluşturulacak seçim sistemi, yerel halk ile temsilciler arasındaki yabancılaşmayı kaldırarak, hem seçim hem de çalışma sürecinde, halk ile aday ve seçilen temsilciler arasında tutarlı bir ilişkinin kurulmasına yardımcı olmalıdır. 4- Yukarıda saptanan sorunlar ve belirlenen amaçlar doğrultusunda, oluşturulacak seçim sisteminin aynı anda birden çok işlevi yerine getirmesi gerektiğinden, sistemin biraz karmaşık olması kaçınılmaz olacaktır. Önerilen Seçim Sisteminin Türü ve Niteliği Bu temel düşünceler doğrultusunda ve şimdiye kadar geliştirilen seçim sistemleri göz önüne alındığında, yerel meclisler için en uygun seçim sisteminin oluşturulmasında belli başlı iki seçenek olduğu söylenebilir: Birinci seçenek, yerel düzeyde farklı görüş ve düşüncelerin aynı oranda temsilini sağlamak amacıyla, nispi temsil sisteminin esas alınarak, bunun tercihli oyll ve adayların daha demokratik yöntemlerle belirlenmesini ve parti örgütleriııı TUrk Belediyeeilik Derneği - Konrad Adenauer Vakfı. a.g.k.. s. 2X-M. 2'1 Seyfettin Görsel, Seçim Sistemi Tartışması ve iki Turlu Sistem, TCısiAO Yayını. istanbul s J. Marie CoUeret - Claude EmerL a.g.k.. s. 26; Dieler Nohlen, a.g.k.. s. 39..\1 Tereihli oy. nispi temsil sisteminde. parti aday listelerindeki sıralamayı değiştirmek şeklinde olabileceği gi bi, çoğunluk sisteminin bir torli olarak seçmen bir oy kullandıktan sonra. ikinci, i.içfıncü vs. tercihlerini bclir

8 Belediye Yönetimı için Yeni bir Seçim Sistemi Önerisı ı 29 nin daha demokratik işlemesini sağlayacak değişik unsurlarla takviye edilmesidir. 31 Fakat bu durumda yerel düzeyde temsilde adalet bir ölçüde sağlansa da, nispi temsil sisteminin niteliği gereği geniş seçim bölgesi uygulamasını gerektirmesi dolayısıyla, seçmenlerle temsilciler arasıııda amaçlanan yakın ilişki yeterli ölçüde kurulamayacaktır. Sonuçta yukarıda "2" numaralı paragraf ve devamında açıklandığı üzere, günümüzde yerel demokrasinin en temel sorunlarından birini oluşturan, meclis üyeleri ile yerel halk arasındaki ilişki ve iletişim eksikliği devam edecektir. Ayrıca bu sistemin kabulü, geniş kapsamlı bir düzenleme gerektirdiğinden, ülkemizin günümüz siyasal ve toplumsal koşullarında kısa dönemde bunun gerçekleşme olasılığı çok zayıftır. ÇUnkü parti içi demokrasinin gelişimini sağlayacak ve aday belirleme yöntemlerine daha demokratik nitelik kazandıracak yasal düzenlemeler bir şekilde yapılsa dahi, bu gibi değerlerin toplumda yerleşmesi zamanla ve deneyimlerle olacaktır. Salt yasal düzenlemelerle bir anda olacak bir İş değildir. İkinci seçenek ise, dar bölgeli çoğunluk sisteminin esas alınarak, bu sistemin nispl unsurlarla amaçlara uygun bir kombinasyonunun sağlanmasıdır. ÜIkemizde yerel demokrasi düzeyinde karşılaşılan sorunlar ve ulaşılmak istenen amaçlar açısından ikinci ihtimalin daha uygun sonuçlar verebilecek niteliklere sahip olduğu söylenebilir: n Örneğin, belediye meclisi seçimlerinde, büyük şehirlerde her ilçenin, büyük şehirler dışında her şehir ve kasabanın, bir seçim çevresi olarak kabul edilmesi, adayların partilerce listeler halinde sunulması ve seçmenlerin listelerde bir değişiklik yapma yetkilerinin olmaması dolayısıyla halkla temsilciler arasında herhangi bir ilişki kurulamamaktadır. Böylece adayların kişilikleri ve nitelikleri en aza indirgenmekte, buna karşılık parti teşkilatlarının üst yönetimleri belirleyici olmaktadır. Adayların kişiliklerinin ve niteliklerinin gerekli ölçüde ön plana çıkmasına ve temsilcilerin seçmenlerce yönlendirilebilmesine en geniş olanak sağlayacak seçim sistemi, dar bölgeli çoğunluk sistemidir. Ancak dar bölgeli çoğunluk sisteminin. tek turlu ve tek başına uygulanması, tamamen büyük partilerin yararına ve azınlıkta kalan görüşlerin tamamen dışlanmasına neden olabileceğinden. ülkemizin çok sesli sosyal ve siyasal yapısına hiçte uygun olmayacak sonuçlar doğurabilir:\.i Dolayısıyla yukarıda belirtilen amaçlar açısından en uygun seçim sistemi. meclisin yüzde 70-80'ninin iki turlu ve dar bölgeli çoğunluk sistemiyle, kalan yüzde 30-20'sinin de nispi temsil sistemiyle belirlenmesidir. 35 GÜRSEL, bu sistemi, parlamento seçimleri için yaptı- Iemesi şeklinde de olabilir, Şükriyc Hiçdönmcz. Demokrasilerde Temsil, Seçimler ve Tercihli Oy Sistemi. TODAİE, Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi. Ankara s. i; J. Marie CoUereı - Claude EmcrL a.g.k.. s. 51): Türk Belediyecilik Derneği - Konrau Adenaucr Vakfı. a.g.k.. s. 22. \2 Dieter Nohlen. a.g.k.. s '.' Seyfettin Gürsel, Dar Bölge Seçim Sistemi, s J. Maric Cotteret - Claııde Emeri. a.g.k.. s Seyfettin Gürsel. Türkiye'de Siyaset ve İki Turlu Seçim Sistemi, s. 70.

9 130 Çağdaş Yerel Yönetimler. 8 (4) Ekim 1999 ğı seçim sistemiyle ilgili çalışmasında, "Nispi Takviyeli İki Turlu Dar Bölgeli Seçim Sistemi" olarak isimlendirmektedir..\(' Ayrıca bu sistem, belediye meclisi üyelerinin, mahaııe esasına göre seçilmesi yönündeki önerilerin 37 hayata geçirilmesi açısından da en uygun alternatifi o luşturacaktır. Bu doğrultuda Trabzon örneğini dikkate aldığımızda, Trabzon 'un son nüfus sayımı sonuçlarına göre nüfusu ve 36 mahallesi vardır. İşyeri olarak kullanılanlar hariç, mahallelerdeki ortalama konut sayısı 1570 civarındadır. En az konut olan mahalle 392 konut1a Kurtuluş mahallesi, en fazla konut olan mahalle ise 4200 konut1a Fatih mahallesidir: 1X İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan mahalleierin boyutunu düzenleyen tasarıda mahaııelerin en az 400, en fazla 2000 l-raneden oluşması öngörülmektedir. Yalçındağ, konuya ilişkin bir çalışmasında, esas itibariyle tasarıdaki bu öngörüye katılmakla beraber, ancak çok katlı konutların bulunduğu mahallelerde tavan rakamın bir kat yükselti Imesini (yani 4000 olmasını) önermektedir.)\) Görüldüğü gibi, Trabzon şehir merkezinde hem mahalleierin büyüklüğü hem de mahalle.sayısı ile belediye meclisi üye sayısı arasında~ önerdiğimiz seçim sistemi açısından, bazı önemli sayılamayacak sapmalar dışında, genelolarak bir uyum olduğu söylenebilir. Çünkü şuanda belediye meclisleri sayısal bakımdan da yerel halkı yeterince temsi i edemediği için, üye sayılarının arttırılması gerekir. Bu doğrultuda yapılacak düzenlemelerle diğer kent ve kasabalarda da belediye meclis üye sayısı ile mahalle sayısı arasında kolayca bir uyum sağlanabilir. Önerilen Seçim Sisteminin Unsurları Önerilen bu sistemi. kombinasyon içinde yer alan öğeleri açısından kısaca şöyle analiz edebiliriz:.16 Seyfettİn Gürsel, Seçim Sistemi Tartışması, Belediye meclisi üyefiği seçimlerinde. seçim çevresinin mahalle kabul edilmesi yönünde yoğun bir görüş birliği vardır. Başta KAYA Projesi Yerel Yönetimler Araştırma Grubu Raporu olmak üzere (s. 136), aynı yönde diğer görüşler için bkz. Mustafa Tamer, "Mahalle Ml1htarlığl ve Belediye Meclisi Üyeliği", iller ve Belediyeler Dergisi, Sayı 581, Mart 1994, s 136: Türk Belediyedlik Derneği - Konrad Adenauer Vakfı. a.g.k., s. 59,83,84.113: Mete Yıldız. "Yerel Yönetimler vc Demokrasi", Ça~daş Yerel Yönetimler De rı:ı; i si, Cilt 5, Sayı 4, Temmuz 1996, s. 14: Metin Eriş, "Aykırı Bir Görüş". Yeni Türkiye. Sayı 4, 1995, s. 85; Bilal Eryılmaz, "Yerel Yönetimler ve Seçimler", Hak-İş, Nisan 1994, s. 14: İsmet Sezgin. ''Türkiye'de Kcntlerin Yönetim Sonınıarı ve Belediye Reformu", Yeni Türkiye, Sayı s. 407: Selçuk Yalçındağ, "Yerel Yö netimler ve Seçimler", Hak-İş, Nisan 1994, s. 26: Firuz Demir Yaşamış, "Uçüncü Bin Yılın Yönetim Tekno lojisine ilişkin Gereksinimleri ve Türk Belediyeleri", Yeni Türkiye. Sayı , 441: Fatih Uğurlu, Bele diyelerin Yeniden Yapılanmaları İle İlgili Çözüm Önerileri. DPT Yayını. Ankara 1995, s. 109: Yerel YÖ netimlerde Yeniden Yapılanma Reformu, Doğru Yol Partisi Yayını, Ankara 1994, s. 18. JII Bu bilgiler Trabzon Belediyesi Emlak Müdürlüğünden alınan ve 1996 yılı itibariyle ulaşılan rakamlara dayanmaktadır. Türkiye"de genelolarak mahallelerin boyutuyla geniş bilgi için şu çalışmaya bakılabilir. Ertuğrul Taylan, "Mahalle Muhtarlığı İle İlgili Sayısal Veriler Notlar", Türk idare Dergisi, Sayı 397, Aralık Selçuk Yalçındağ. "Yerel Demokrasinin Örgütlenmesi ve Yerinden Yönetimin Geliştirilmesi Açısmdan Muhtarhk kurumu", Çağdaş Yerel Yönetimler DergisL Cilt 7, Sayı 3, Temmuz s. 53.

10 Belediye Yönetimi için Yeni bir Seçim Sistemi Onerisi ı 31 Dar Bölgeli Seçim bölgeleri şehir veya kasabanın büyüklüğüne göre, o şehirden seçilecek meclis üyesi sayısının yüzde 70 veya yüzde 80'nine karşılık gelecek sayı kadar tek adayın seçileceği bölgelerden oluşacaktır. Seçim bölgeleri nüfus ölçütline göre eşit şekilde oluşturulacak ve her nüfus sayımından sonra tekrar düzenlenecektir. Bu sistemde her parti, her bölgeden tek adayla seçime katılacağından seçim sürecinde parti teşkilatları belirgin roloynamaya devam etse de ve yine seçmenler oylarını genellikle bir partinin adayına verse de, onlarca adayın yer alacağı bir listeye değil, beııi bir adaya vereceklerinden adayın kişiliği, siyasal birikimi ve dürüstlüğü büyük önem kazanacaktır. Çünkü aday tek olunca, rekabet, partileri en iyi adayı bulmaya zorlayacaktır. Dolayısıyla dar bölgeli ve tek adayıı oylarna, aday tespitini de etkileyecektir. 40 Böylece dar seçim bölgesi uygulaması, daha işin başında seçmenlerle aday ve temsilciler arasında tanınma, güven ve sorumluluk açısından yakın bir ilişkinin kurulmasını sağlayacaktır. Aynı zamanda bu durumda. toplumda hem dayanışma ve hemşehrilik bilinci gelişecek, hem de temsilciler üzerindeki parti teşkilatlarının aşırı egemenliği törpüleneceğinden temsilcilerin halkla yakınlaşması sağlanmış olacaktır. Halka, daha etkin bir şekilde kendini ifade etme ve daha geniş bir şekilde tercihini yansıtma olanağı tanıyan her yöntem, demokratik gelişmenin yaygınlaşmasına önemli bir katkı sağlamış olacaktır.41 İki Turlu Yukarıdaki gibi oluşan seçim bölgelerinde, ilk tur da oyların yarısından fazlasını alan adaylar seçimi ve dolayısıyla belediye meclis üyeliğini kazanmış olacaklardır. İlk turda hiçbir adayın salt çoğunluğu alamadığı bölgelerde ise bir hafta sonra, o bölgede oyların en az yüzde ls'ini alan adayların katılımıyla İ kinci tur oylama yapılacak ve bu turda en fazla oyalan aday seçilmiş 0lacaktır. 41 İkinci tur seçimlere katılma barajını tek partinin aşması ya da hiçbir partinin a şamaması durumunda, en fazla oyalan ilk üç parti ikinci tur seçimlere katı labilmelidir. 43 Sistemin iki turlu olması dolayısıyla, seçmenler oylarını zayii olacağı endişesine kapılmadan, kendilerine en yakın gördükleri parti ve adaya vereceklerdir. Böylece partilerin şehir genelinde gerçek oy oranları belli olacak ve meclisin kalan yüzde 30 veya 20'sİ bu oranlara göre paı1iler arasında l1ispi yöntemle dağıtılacaktır. İki turlu olmanın diğer önemli bir avantajı, genelolarak çoğunluk 411 Seyrettin Gürsel. Tiirkiyc'de Siyaset ve İki Tıırlu Seçim Sitemi, s Nohlen. a.g.k., s. I, J. Marie Cotten:t. Claııde Emeri. a.g.k.. s 54. Türk Bc1ediyeeiJik Derneği Konrad Adenmıer Vakfı, a.g.k.. s. 83; Seyfettin Gürsel. Dar Bölge Seçim Sistemi, s Guy Careassonne. "Fransa'da iki Turlu Sistemin Eleştirel Bir Değerlendirmesi Başkanlık. Parlamento ve Belediye Seçimleri". Türkiye ve Avrupa'da Seçim Sistemleri. Friedrielı Ebert Vakfı. istanbul s. 6: Seyfettin Gürsel, Seçim Sistemi Tartışması. s. 34.

11 ı 32 Çağdaş Yerel Yönetimler, 8 (4) Ekım 1999 sisteminin küçük partileri dışlayıcı ve büyük partilerin aşırı temsiline neden olacağı yönündeki eleştiriyi zayıflatmasıdır. Çünkü ikinci turda birtakım anlaşma ve ittifaklarla küçük partilerde bazı bölgeler de temsilci çıkarma olanağına kavuşacaklardır."'" Nispi Takviyeli İki turlu seçim sisteminin neden olabileceği adaletsizlikleri önlemek için, geri kalan sandalyeler yukarıda belirttiğimiz şekilde, meclis seçimlerinin yapıldığı şehir veya kasabanın tamamında geçerli oyların, asgari yüzde 2 veya yüzde 3 ~ünü alan partiler arasında nispı yöntemle paylaştırılacaktır. 45 ilk turda belli bölgelerde önemli miktarda oyalan bir partinin, ikinci turda hiçbir adayının kazanamaması söz konusu olabilir. Böyle bir durumda, bu partiye oy veren seçmenler haksızlığa uğradıkları duygusuna kapılabilirler. 4h Oysa seçimlerin önemli bir işlevi de meşrulul:tur. Yani, seçim sisteminin ve sonuçlarının genelolarak toplum tarafından kabul görmesi ve dolayısıyla yönetimin demokratik olduğunun toplumun büyük bir kesimi tarafından onaylanmasıdır: n İşte iki turlu çoğunluk sisteminin bu gibi durumlarda neden olabileceği temsilde adaletsizlikleri önlemek için, temsilcilerin bir bölümü nispi yöntemle partilerin aldıkları oy oranlarına göre paylaştırılacaktır. Ayrıca halk tarafından yeterince tanınmayan, fakat parti örgütlerinin seçilmesini istediği uzman kişi ler ve beııi toplumsal kesimlerin temsilcileri de bu yöntemle seçilebilme şansına sahip olacaklardır. 4H Düşük Oranlı ve AlternatifBarajlı Seçim sonuçlarına göre kazanan ve kazanamayanların belirlenmesinde, önem taşıyan diğer bir unsur baraj sistemidir. Seçim sistemlerine baraj unsurunun eklenmesi, daha önceleri sadece bir kaç ülkede uygulanırken, son zamanlarda yapılan referandumlarla bir çok ülke seçim sistemlerine değişik oranlarda baraj lar eklemiştir. 49 Seçim sistemlerine baraj unsurunun eklenmesinin temel mantığı, parti sistemini daha konsantre hale getirmek ve toplumun siyasal kararlar alamayacak şekilde atomik gruplara bölünmesini önlemektir. Günümüzde doğrudan demokrasinin uygulanmasının olanaksızlığı nedeniyle, ortaya çıkan temsili demokrasinin bir aracı olan seçim sistemlerinin en temel işlevlerinden biri. 44 Luis Lopez Gucrra, a.g.k., s. ı O..k Seyfettin Gürsel, Seçim Sistemi Tartışması, s. ıı: Dieter Nohlen. a.g.k.. s. 30; J. Marie Cottcret - Clatlde Emeri, a.g.k.. s. 28..J5 Seytettin Gürsel. Seçim Sistemi Tartışması, s Guy Careassonne. a.g.k., s Tülay Öziierman. "27 Mart Seçimleri. Demokrasi ve Seçim Sistemi". Demokrasi Giindemi. Türk Demok rasi Vakfı. Sayı / ıı. s. 54; Dieter Nohlcn, a.g.k., s Seyfetlin Gürsel. Seçim Sistemi Tartışması, s. 20; Dieter Nohlen. a.g.k., s. 2H. 49 Dieter Nohlen. a.g.k., s : Türk Belediyecilik Derneği - Konrad Adenaııer Vakfı. a.g.k., s. 118.

12 Beled~ve Yönetimi için Yeni bir Seçim Sistemi Önerisı 133 toplumları kolektif kararlar alacak ve toplum adına faaliye[te bulunabilecek şekilde bir araya getinnektir. 50 Bu amaçla sistemimizde genel ve ikinci tur seçimlere katılma baraj i olmak ü zere iki tür baraj vardır. Genel baraj, bir siyasi parti ya da bağımsız adayın seçim sonuçlarına göre dağıtılacak temsilciliklerin bölüşümüne katılabilmesi için, kent genelinde kullanılan geçerli oyların asgari bir oranını alması zorunluluğudur. Bu yere] seçimler için yüzde 2 veya yüzde 3 olabilir, fakat hiçbir zaman yüzde 5'i geçmemelidir. Aksi halde temsilde adaletsizlik büyüyecektir. Ayrıca bu genel baraj, yüzde 5 gibi yüksek tutulursa bir alternatif baraj da söz konusu olmalıdır. Örneğin bir parti kentin büyüklüğüne göre, nüfusu 'e kadar o lan yerlerde bir, nüfusu arası olan yerlerde iki ve nüfusu 'dan fazla olan yerlerde en az üç bölgede (mahaııede) seçimi kazanırsa, kent genel indeki oy oranı yüzde 5' i aşmasa da baraj i aşmış sayılmalıd ır. 51 İkinci baraj ise, ikinci tur seçimlere katılabilme barajıdır. Klasik iki turlu seçimlerin, en fazla oyalan iki partinin ikinci tur seçimlere katılması kuralı, ülkemizin toplumsal ve siyasal koşullarında olumsuz sonuçlar doğurabilir. Örneğin, daha birinci tur seçimlerde seçmenlerin bir kısmı kendine yakın hissettiği partinin, en fazla oyalan iki parti arasına giremeyeceğini düşünerek "yararlı oy" kullanmak zorunda kalabilirler. İkinci olarak birbirine yakın partilerin oy bölünmesi nedeniyle hiç biri en fazla oyalan iki parti arasına giremeyebilir veya birinci turda en fazla oyalan parti adayı, ikinci turda oyların iki pj.rti arasında yoğunlaşması dolayısıyla seçilerneyebilir. Bu gibi durumlarda, kanaatine kapılabi azımsanamıyacak bir seçmen kitlesi sistemin adilolmadığı lir. 51 Bu gibi nedenlerden dolayı, en fazla oyalan iki aday değil de, birinci turda yüzde 10 ile yüzçle 15 arasında belirlenecek bir oranda oyalan parti ya da bağımsız adayların ikinci tur seçimlere katılması daha yararlı olacaktır. Fransa'da bu oran belediye meclisi seçimleri için yüzde 10, parlamento seçimleri için yüzde 12.5 olarak kabul edilmiştir. SJ Türkiye'de seçimlere katılım oranı genelde yüksek olduğundan ikinci tur seçimlere katılma barajı yüzde 15 olabilir. Ayrıca bu barajın ikinci tur seçimleri anlamsızlaştıracak ölçüde düşük olmaması da gerekir. so J. Marie Cotteret CJaude Emeri, a.g.k.. s. 26: Dieter Nohlen, a.g.k., s Dieter Nohlen. a.g.k., s Fransa'da belediye meclisi seçimlerinde genel baraj, yüzde 5 olarak uygu lanmaktadır (Guy Careassonne, a.g.k., s. 62). 52 Seyfettin Gürsel. Seçim Sitemi Tartışması, s ;;.1 Guy Carcassonne, a.g.k., s

13 134 Çağdaş Yerel Yönetimler. 8 (4) Ekim /999 Belediye Meclis Üyeliği Seçimi İçin Önerilen Seçim Sistemin Genel Değerlendirilmesi ve Neden Olabileceği MuhtemelOlumsuzluklar ve Bunların Giderilmesi Önerilen bu karma sistemin uygulanması çok küçük partilerin ve aşırı bölünmüş grupların meclis dışında kalması haricinde önemli bir olumsuz sonuç doğurmayacağı gibi, yerel demokrasinin önemli sorunlarını çözebilecek niteliklere sahip olması dolayısıyla yerel demokrasinin sağhklı işlemesi ve gelişmesi için uygun bir araç oluşturacaktır. Bu sistemde hem seçmenlere, hem de seçildikten sonra temsilcilere hem daha fa~la özgürlük hem daha fazla ağırlık tanımaktadır S4 Ülkemizde belediye meclisi seçimlerinde halen uygulanmakta olan sistemde, meclis üyeleri nispi seçim sistemiyle seçildiğinden, yüzde 10 barajı aşan partiler güçleri oranında mecliste yer alırlar. Ancak mevcut sistemde, belediye meclis üyesi adayları, parti örgütlerince listeler halinde seçilip, halkın onayına sunulduğundan halkııı seçme özgürlüğü büyük ölçüde parti tercihinden ibaret kalmaktad ır. 55 Oysa dar bölgeli seçim siteminde, adayların parti örgütlerinin aracılığına baş vurmaksızın seçmenlere ulaşma~ı k0lay olabileceği gibi. partiler de adaylarını, şu andaki gibi aynı serbestfikir ~;eçemeyeceklerdir.5(, Dolayısıyla vatandaşlar politika tellallarının ve siyaset simsarlığını profesyonel meslek edinmiş olan dar parti örgütlerinin oyuncağı olmaktan kurtularak, dilediği parti yanında, dilediği adayı da seçebileceğinden seçme hakkını daha özgürce kullanmış olacaktır. s7 Dar bölgeli seçim sisteminde, seçmenler oylarının sonucunu rahatlıkla görebileceklerinden, kararlarını daha rahat vereceklerdir. Çünkü bu sistemde, nispi sistemde olduğu gibi, kazanıp kazanmama durumu çeşitli hesaplama yöntemleriyle değil, doğrudan seçmenler tarafından belirlenmiş olacaktır. sh Ayrıca sistemde İ kinci turun olması, muhtemel birleşme düşüncesini gündemde tutacağından, toplumun olumsuz etkilenmemesi için partiler arası rekabeti, yıkıcı olmaktan u zaklaştıracaktır. 5~ Önerilen seçim sisteminin neden olabileceği bunların çözümüne yönelik düşünceler şöyle sıralanabilir: muhtemelolumsuzluklar ve 54 J. Marie Coneret - Claııde Emeri, a.g.k.. s. 128; GlIY Careassonne. a.g.k.. s. 62: Gianfraneo Pasquiııo. a.g.k.. s Ruşen Keleş. Yerinden Yönetim ve Siyaset, 5.56: İlhan Tekeli. Belediyecilik Yazıları, s (, ilter Turan. Siyasal Sistem ve Siyasal Davranış, Der Yaymları, 3. Baskı. Istanbul s Şevki Göğüsger. a.g.k., s ss Dieter Nohleıı, a.g.k., s ') J. Maıie Cotteret - Claııde Emeri, a.g.k., s. 102; Seyfettin Gürsel, Seçim Sistemi Tartışması, s. 58: Erol Tuncer, a.g.k., s. 117.

14 Beledıye Yönetimi için Yeni bir Seçim Sistemi Önerisi Dar bölgeli iki turlu çoğunluk sistemi, adayların ve temsilcilerin sosyal ve siyasal başarısını ve ahlakını ön plana çıkaracağı için, temsilcilerin partilerinden bağımsız hareket etmelerine ve parti disiplinin zayıflamasına neden olabilir. Şüphesiz disiplinsiz hiçbir teşkilatlanma olmayacağından, demokratik olmak koşuluyla ve özellikle parlamenter sistemlerde,t' parti disiplini gerekmektedir. Ancak bugün problem parti disiplinsizliği değil, parti disiplini kurumunun halkın yararına işlemekten çok, parti teşkilatlarını denetimlerinde tutan küçük bir elit kesimin menfaatlerinin korunması yönünde işletildiğinden temel siyasal problemlerden biri haline gelmiş olmasıdır. Siyasi partilerde lider otoritesinin hakim olması ve bunun parti disiplini adı altmda, tartışılmaz konuma getirilmesi, kişilikleri törpüleyerek, temsilcilerin özgürlüklerini kısıtlayan bir yapının o luşmasına neden olmaktadır.1>! Öncelikle bu durumun devam ettirilmesi değil, çözülmesi gerekmektedir. Sistemin temsilcilere sağladığı özgürlüğün bu kişiler tarafından kötüye kullanılıp kullanılmadığının değerlendirilmesi ve denetimi i se, halka bırakllmalıdır. 62 Ayrıca özellikle yerel düzeyde ve yerel meclislerin işleyişi açısından parti disiplininin gerekliliği tartışılabilir. Örneğin, ABD'de başkanlık sisteminin başarıyla uygulanabilmesinin en önemli unsurunun, bu ülkedeki parti sistemine bağlı olduğu belirtilmektedir. 63 ABD' de "no party system" de denilen disiplinsiz serbest parti sisteminin olması, ABD'nin siyasal sisteminin en belirgin özeııiğidir. Bu ülkede siyasi partilerin serbest partiler olması dolayısıyla, temsilcilerin parti grup kararıyla bağlı olmaması siyasette bir uzlaşma ortamınm oluşmasını sağlamıştır. 64 Başkan kendi partisinden olan üyelerin dahi her zaman kendisini En azından desteklemeyeceğini bildiğinden, tasarıları hazırlarken geniş bir kesimin desteğini alabilecek şekilde hazırlar. 1l5 Görüldüğü gibi, disiplinsiz parti sisteminin olması durumunda, sistem toplum yararına daha uygun işlemektedir. çoğunluğun görüşünün, iktidar partisinin dahi görüşünün önüne geçirebilmesi mümkün olabilmektedir. Diğer taraftan kuvvetli bir paıti disiplininin varlığı durumunda karar organı-yürütme organı ayrımı ve dolayısıyla denge-fren sistemi anlammı yitireceğinden,m meclis yürütme üzerindeki denetim görevini gereği gibi yerine getiremeyecektir. Bütün bunlara rağmen parti sisteminin zayıflaması ve partilerin fonksiyonsıız bir hale gelmesi, siyasal ve yönetsel sistemde şu anda öngöriilemeyen bazı ö 60 Erdoğan Teziç, "Sorun Siyasi Rejim Yapılanması Mı'F, Yeni Türkiye, Sayı 4, 1995, ii; j, Maric Cotteret - Claude Emeri, a.g.k., s Metin Eriş. a.g.k., s. 83; Seyfettin Gürsel. Seçim Sistemi Tartışması, s l Nihai İnceoğlu, '"Türkiye'de Siyasal Partilerin Seçim Sistemi İle İlgili Yaklaşımları Uzerine Bir Değerlen dirme", Türkiye ve Avrupa'da Seçim Sistemleri, Friedrich Ebert Vakfı, istanbul 1996, s. M. 6.\ Süheyl Batlim, a.g.k., s Mustafa Teziç, a.g.k., s. i i. 65 İlter Turan, a.g.k.. s. i J5. 66 Süheyl Batum. a.g.k., s ,

15 136 Ça,iJ,daş Yerel Yönelim/er, 8 (4) Ekim /999 nemli olumsuzluklara neden olabilir. Çünkü uygulanmakta olan siyasal ve yönetsel sistem açısından, partiler ve parti sistemi son derece önemli fonksiyon ve konuma sahiptirler. Bu nedenledir ki, ı 982 Anayasasın 68. maddesinin 2. fıkrasında, "Siyasi partiler; demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurlarıdır" ifadesine yer verilmiştir. Ancak parti sisteminde böyle bir olumsuzluk ortaya çıktığı veya bu yönde belirtiler görüldüğü takdirde yeniden gerekli düzenlemeler yapılabilir. Sosyal bilimlerde, pozitif bilimlerdeki gibi, 2 X 2 = 4 eder, derecesinde kesin çözümler ortaya koymak çok güç ve hatta bir çok bakımdan olanaksız olduğu söylenebilir. Bir dönem veya bir yerde olumlu sonuçlar veren bir düzenleme, başka bir dönem veya başka bir yerde olumsuz sonuçlar doğurabilir. Dolayısıyla bu öneriler değişmez gerçekler değildir. Siyasal, yönetsel ve toplumsal koşullar gerektirdiği takdirde, yeniden sistemde kısmi veya köklü değişiklikler yapılabilir. 2- Dar bölgeli iki turlu çoğunluk sisteminin neden olabileceği olumsuzluklardan bir diğeri, ilk turda önemli oranda oyalan bir partinin ikinci turda elenmesi olasılığıdır. Bu oran arttıkça, bu partilerin seçmenlerinin, seçim sisteminin ö zellikle kendilerini dışlamak için düzenlendiğini ileri sürerek meşruiyet tartışmasını gündeme getirmeleridir.i>' Ancak, ikinci tur seçimlere katıhna barajlılın i kiden fazla partinin katılımını sağlayacak şekilde düşük tutulması ve temsilci Jiklerin bir kısmının nispi sistemle dağıtılması gibi, bu ':urumu önleyici teknik önlemler sisteme eklendiğinden önemli bir sorun olmayacaktır. 3- Diğer bir durum, temsilcilerin dar bölgelerden seçilmesi durumunda zamanlarının ÇOğUllli iş takibi ile geçirmek zorunda kalmaları nedeniyle, temsilciliğin iş takipçiliğine dönüşebileceği olasılığıdır.t.ıl Bireysel düzeyde iş takipçiliği elbette onaylanacak bir şey değildir. Fakat genelolarak temsilcilerin seçildikleri mahallenin işlerini takip etmesi de temel görevlerinden biridir. Bu durumun çok fazla eleştiri konusu olmaması gerekir. Yerel demokrasinin beşiği olarak bilinen İngiltere de bile durum genelolarak aynıdır. Örneğin İngiltere'nin Birıningham şehir meclisinin çalışmalarına ilişkin bir değerlendirme yazısında, "şehir meclisi üyelerinin doğalolarak zamanlarının büyük bir bölümünü seçmenlerini ilgilendiren konular üzerinde çalışarak geçirdikleri" belirtilmektedir. M Ayrıca yerel meclis üyelerinin geniş bölgeden seçilmesi durumunda da aynı sonuçla karşılaşılmaktadır. Dahası temsilcilerin geniş bölgeden seçilmesi durumunda daha çok partililerin iş takipçiliği yapılmaktadır. Temsilcilerin dar bölgeden seçilmesi durumunda ise, meclis üyeleri üzerindeki parti teşkilatlarının b' Guy Can.:assonne, a.g.k., s. 66. MI Seyfcııin Glirsel, Seçim Sistemi Tartışması, s. 32. (,<I Muhammed Afzal. "İnsan Hakları Ve Demokratikleşme: Binningham Şehir Meclisinden Bir Bakış". Kent sel Haklar Karşılaştırmalı Bir çerçevede Türkiye. Derlcyen. Mete Tum:ay, Dünya Yerel Yönerimler Aka demisi Yayını, Istanbul 1994, s. 58.

16 Belediye Yönetımi için Yeni bir Seçim Sistemi Önerisi 137 baskısı azalacağından, belki bu görevin bir ölçüde daha rasyonel ve objektif olarak yapılması mümkün olabilecektir. 4- Yerel meclis üyelerinin dar bölgeden seçilmesinin doğuracağı belki de en büyük olumsuzluk, yönetimin bize oy veren mahalleler ve bize oy vermeyen mahalleler şeklinde bir ayrım yapması olasılığıdır. Bu da temsilcilerin mahallelerinin sorunlarıyla daha fazla ilgilenerek ve bu tür olumsuzlukları daha etkin bir şekilde kamuoyunun gündemine getirmeleri yoluyla en aza indirgenebilir. Belediye Başkanlığı Seçiminde Uygulanacak Seçim Sistemi Belediye başkanları yürürlükte olan 1580 sayılı Belediye Yasasının ı 930 yılında kabulüne kadar, merkezi yönetim tarafından atamayla göreve gelmekteydiler sayılı Belediye Yasası, belediye başkanlarının doğrudan doğruya merkezi yönetim tarafından atanması yerine, belediye meclisi tarafından seçilmesini öngörmüştür. Böylece 1930 yılından sonra belediye başkanları, belediye meclisi tarafından kendi üyeleri arasından ya da dışarıdan seçilmekte ve il merkezi belediye başkanları Cumhurbaşkanının, il merkezleri dışındaki ilçe ve kasaba belediye başkanları ise bağlı olduğu il valisinin onayı ile göreve başlamaktaydl 'te 307 sayılı yasayla belediye başkanlığı seçimlerinde tekrar bir değişiklik yapılarak, belediye başkanlarının belediye meclisi yerine, doğrudan halk tarafından seçilmesi yöntemi benimsenmiştir. 7u 1963 yılından bu yana ve halen belediye başkanları tek dereceli olarak, doğrudan beldedeki seçmenler tarafından seçilmektedir. Benzer bir şekilde Avrupa'da da, belediye başkanlannın meclis tarafından seçilmesi yöntemi, İkinci Dünya Savaşından sonra İngjlizlerin etkisiyle yaygın bir şekilde uygulanma olanağı bulmuştur. Ancak zaman içerisinde belediye başkanlarının doğrudan halk tarafından seçilmesi yöntemine doğru bir geçiş yaşanmıştır. 71 Ülkemizde belediye başkanlarının doğrudan halk tarafından seçilmeye başlanmasıyla, belediye başkanları meclis üyelerinin çeşitli ayak oyunlarıyla düşürülebilen, güçsüz ve meclis adına görev yapan klasik bir kamlı görevlisi olmaktan kurtarılmıştır. Belediye meclisi tarafından seçilmiş belediye başkanlığı yapmış olan Nuri Tortop, önceki ve şuandaki durumu şöyle karşılaştırmaktadır: "... belediye meclisi tarafından seçilmiş belediye başkanlığı yaptım, kaymakam olarak da örneklerini gördüm. Meclis altı ayda bir belediye başkanını değiştirdiği için o dönemde istikrar diye bir şey yoktu. O dönemde bunlar çok tartışıldı ve güçlü belediye başkanlığı sistemi büyük taraftar buldu ve bu sistem şimdiye ka 711 Zerrin Toprak Karaman, Yerel Yönetimler, 3. Baskı. İzmir 1996, s. 6 ı. Korel Göymen, Türkiye'de Kent Yönetimi, Boyut Yayınları, istanbul 1997, s Wulf Schönbohm'un, "Yerel Yönetim Organlarının Seçim Sistemi" konulu toplantıda yaptığı konuşması bkz. Türk Belediyecilik Derneği Konrad Adenaucr Vakfı. a.g.k. s. /3.

17 138 Çağdaş Yerel Yönetim/er, 8 (4) Ekim /999 dar da iyi sonuçlar vermiştir. Ama diktatöryal yöne doğru bir kayma olmuşsa halk katılımıyla bu sakınca giderilmelidir." 7l Ayrıca belediye başkanlarının doğrudan halk tarafından seçilmesi, başkanların sorumluluk duygusunun gelişmesini ve onların toplum içinde daha görünür hale gelmelerini sağlamıştır. Bu şekilde belediye başkanının ön plana çıkması, top-' lumda, belediye yönetimi tarafından alınan kararların başkanın kararları olarak algılanmasına ve belediyelerdeki her başarı ve başarısızlığın başkana mal edilmesine neden olmuştur.7~ Bu sonuç bazı yönleriyle doğru olmasa da, belediyelerde birtakım önemli fonksiyonların görülmesine yardımcı olmuştur. Örneğin, belediye meclis üyelerinin seçimle gelmelerine rağmen, halk tarafından yeterince tanınmamaları ve kamuoyu baskısı duymamaları, belediyelerde büyük halk kitlelerinin aleyhine ve küçük girişimcilerin lehine rant oluşturulmasını kolaylaştırırken,74 belediye başkanlarinın kamuoyu baskısına açık olmaları sayesinde, beledi faaliyetler açısından, geniş halk kitlelerinin çıkarlarının kısmen korunabilmesi mümkün olmaktadır. 7s Kısaca, belediye başkanlarının doğrudan halk tarafından seçilmesi, uygulamada karşılaşılan bazı sorunlardan hareketle eleştiriise de,76 genelolarak yerel demokrasinin gelişmesi ve belediye yönetiminde istikrarın ve etkinliğin sağlanması açısından son derece önemli bir adıın olmuştur." Çünkü, bir insanın yaptığı işi sahiplenerek, o işte başarılı olmak için göstereceği gayret ve çabanın derecesi, büyük ölçüde yapılan çalışmadan doğacak menfaat ve zararın kendisine ait olduğu bilincinde olmasına bağlıdır. Başkanın yasal ve siyasal konumu ve çalışma sürecine ilişkin koşullar, ona bu duyguyu ne kadar güçlü bir şekilde hissettirirse çalışma performansı o kadar yüksek olacaktır. Belediye başkanlarının kamu hizmeti yapan bir memur olmaktan daha çok, bütün yarar ve zararlarıyla kendisinin sorumlu olduğu iş sahibi gibi görmelerini sağlayacak ve halka yakınlaştıracak her yöntem, onların performansını ve kurumun etkinliğini arttıracaktır. Burada, bugün il özel idareleri için yöneltilen eleştirilerden ve bu yöne 7]. Türk Belediyecilik Derneği - Konrad Adenauer Vakfı, a.g.k., s İlhan Tekeli, a.g.k., s Muharrem Varol, Yerel Siyasetin Demokratikleşmesi, Gündoğan Basın Yayın Dağıtım, Ankara 1989, s. 406; Oya Çitci, Yerel Yönetimlerde Temsil (Belediye Örne~i), TODAİE Yayınları, No. 226, Ankara 1989, S iı han Tekeli, a.g.k., s Örneğin Teornan Ünüsan, belediye başkanlarının doğrudan halk tarafından seçilmeye başlanmasıyla yerel beyler oluşturulmasının ilk adımı atılmıştır, şeklinde bir eleştiri getirmektedir (Teornan Ünüsan, "Seçilmişler, Atanmışlar", Yeni Türkiye, Sayı 4, 1995, s. 29); Türk Belediyecilik Derneği - Konrad Adenauer Vakfı, a.g.k., s Belediye başkanlarının doğrudan halk tarafından seçilmeye başlanmasıyla etkili bir yönetim olanaklı kılın mıştır (Nuri Tortop. "Yeni Demokratik Yapılanmada Göz Önünde Tutulması Gereken ilkeler", Amme İdare si Dergisi, Ci lt 25, Sayı 2. Haziran 1992, s. 67). Belediye başkanlarının doğrudan halk tarafından seçilmesi, vatandaşların direk olarak yönetime katılmasını ve yönetimi etkileyebilmesini sağlamıştır (İsmail Gündüz, "Japon Yönetim Sistemi", Yeni Türkiye. Sayı 4, ı 995. s. 215); Türk Belediyecilik Derneği - Konrad Adenauer Vakfı, a.g.k., s. 87, 112.

18 Belediye Yönetimi için Yeni bir Serim Sistemi Önerisi 139 timlerin gelişememelerinin nedenlerinden birinin, "bu kurumun başında atanmış bir yöneticinin olmasının" olduğu 711 hatırlanırsa, belediye başkanlarının doğrudan halk tarafından seçilmesinin önemi daha iyi anlaşılacaktır. Belediye başkanlarının seçimiyle ilgili bütun bu olumlu gelişmelere rağmen, günümüzde mevcut sistem birtakım sorunlara neden olmakta ve ciddi eleştiriler almaktadır. Şu andaki sistemde, siyasi parti lerin bölünmüşlüğünün de etkisiyle, belediye başkanlarının bir çoğu yüzde arasında alınan oylarla ve yüzde ı 2'lik farklarla seçilmektedirler. 7Y Bu şekilde seçilen belediye başkanları yüzde 1 2'lik farklarla zaferden söz ederken, aslında bu durumda, bunların toplumun yüzde 70-80'i tarafından istenmeyen kişiler olduğu yönündeki iddiaların,ıın reddedilemeyeceği bir sonuç ortaya çıkmaktadır. Uygulanmakta olan sistem, değil en iyilerin seçilmesini sağlamak, çoğunluğun dahi seçilmesini sağlamamakta, giderek yüzde 20' lik azınlıkların yönetimine olanak tanımaktadır. 1I1 Mevcut ko~ şuharda seçilen belediye başkanlarının, halkııı çoğunluğunun desteğini aldığını söylemek zordur. Dolayısıyla bu durumun, belediye başkanlarının cesaretini, girişimlerini ve başarılarını olumsuz yönde etkilemediğini söylemek mümkün müdür? Belediye başkanlarının, halkın en azından yüzde 4S-S0'sinin güven ve desteğini kazanmalarını ve bu güçle hareket edebilmelerini sağlamak açısından iki turlu seçim sistemi önemli bir avantaj sağlayabilir. Aynı şekilde, şimdiki sistemde belediye başkanları genellikle yerel parti teşkilatlarının baskısı altında olduklarından, daha çok kişisel çıkarlarını düşünen partililerle ters düşmeleri halinde kolayca yıpratılabilmektedirler. 1I2 Belediye başkanlarının iki turlu bir seçim sistemiyle seçilmeleri durumunda, hem parti içi hem de çeşitli çıkar gruplarının baskılarına karşı daha güçlü olabileceklerdir. H.\ Yukarıdaki düşünceler ve doktrindeki öneriler' doğrultusunda, belediye baş seçimlerinde, belediye meclisi seçimleri için önerilen seçim sistemine kanlığı 711 Mustafa B. Demirer, "İdarenin Yeniden Yapılanmasında Mahalli İdareler". Yeni Türkiye. Sayı s Y Türk Belediyecilik Derneği - Konrad Adenauer Vakfı. a.g.k.. s. 44. iic1 Tülay Özüerman, a.g.k., s. 53, 54; Selçuk Yalçındağ. Yerel Yönetimler-Sorunlar, Çözümler, TÜSİAD. Yayını No. T/199S-9/184. İstanbul s. 41. HI Türk Belediyecilik Derneği - Konrad Adenauer Vakti. a.g.k., s. 26; Metin Eriş. a.g.k., s.8 2. ııı İlhan Tekeli, a.g.k.. s. 69, Türk BelediycciIik Derneği - Konrad Adenauer Vakti. a.g.k., s. 31. H4 Türk Belediyecilik Derneği ve Konrad Adeııauer Vakfı tarafında Haziran 1997 yılında düzenlenen, "Yerel Yönetim Organlarının Seçim Sistemi" konulu toplantıda, belediye başkanlığı seçimi konusunda öneri niteli ğinde görüş bildiren sekiz uzmandan yedisi. belediye başkanlarının dorudan halk tarafından ve iki tıırhı bir se çim sistemiyle seçilmesini önermektedir (Bkz. Sözü edilen yayın. wuır Schönbohm. s. 14; Rüştü Kazım YÜ celen, s. 31; Recep Yazıcıoğlu, s. 53; Ersönmez Yarbay, s. 58; Nuri Tortop, s. 86; Orhan Pirler, s. 93: Halil İb rahim Daşöz, s. 112). Sadece bir kişi belediye başkanlarının belediye meclisi tarafından seçilmesini önermek tedir (Sıtkı Aslan. s. 81). Bu toplantı sonunda ortaya çıkan görüş olarak da belediye başkanlarının iki turlu bir seçim sistemiyle seçilmesinin vurgulandığı belirtilmektedir (s. 125). Aynı şekilde belediye başkanlarının doğ rudan halk tarafından ve iki turlu bir seçim sistemiyle seçilmesi yönündeki görüşler için bkz. Bilal Eryılmaz. a.g.k.. s. 29; Metin Eriş, a.g.k.. s. 83.

19 ı40 Çağdaş Yerel Yönetim/er, 8 (4) Ekim /999 paralelolarak iki turlu seçim sisteminin uygulanması yararlı olacaktır. ilk turda geçerli oyların yarıdan fazlasını alan aday başkan olmalıdır. ilk tur oylamalarda hiçbir adayın salt çoğunluğu elde edememesi durumunda ise, bir hafta sonra i kinci tur oylamalar yapılmalı ve bu oylamada en fazla oyalan aday başkan olmalıdır. Ancak ikinci tur oylamalara, klasik iki turlu seçimlerde uygulanan en fazla oyalan iki adayın katılması yerine, ilk turda kullanılan oyların en az yüzde 15' ini alan tüm adaylar katılabilmelidir. ilk turda yüzde 15' lik baraj i hiçbir adayın aşamaması ya da tek adayın aşması durumlarında ise, ikinci tur seçimlere en fazla oyalan üç aday katılabilmelidir. İkinci tur seçimlere sadece en fazla oy a lan iki adayın katılmasmı öngören klasik iki turlu sistem, seçmenleri, ikinci tura katılabilme şansı olan adaylara oy verme gibi düşüncelerle, daha ilk turda gerçekte desteklemek istemedikleri bir adaya oy vermeye itebilir. Oysa ikinci tur seçimlere katılacak adayların yukarıdaki kriterlere göre belirlenmesi halinde, ilk turda adayların kent genelindeki gerçek destekleri belli olur, buna göre anlaşmalar ve çekilmeler olur ve ikinci tur seçimlerde de en fazla istenmeyen adaylar elenerek, en çok istenen aday seçilmiş olur. Bu şekilde yapılacak iki turlu bir seçim sisteminin uygulanması durumunda en kötü olasılıkla belediye başkanları yüzde 35-40'ın üzerinde bir oyla seçilmiş o lacaklardır. İlk oylama sonuçlarına göre birtakım anlaşmalar ve bazı adayların bir başkası lehine çekilmeleri sonucu, belediye başkanlarının büyük çoğunluğunun yüzde 50' ler civarmda bir oy oranıyla seçilmeleri mümkün olacaktır. Böylece hem belediye başkanları halk-ın büyük çoğunluğu tarafından istenmiyor veya yüzde 20'lik azmlığın yönetimine neden oluyor gibi sistemin meşruiyetine yönelik eleştiriler büyük ölçüde önlenmiş olacak, hem de belediye başkanları halkın çoğunluğunun desteğinin arkasında olduğu bir moral ve güce sahip olacaklardır. Belediye başkanlarının iki turlu seçim sistemiyle seçilmelerinin. yerel demokrasi ve belediye yönetimlerinin işleyişi açısından önemli bir sakınca doğuracağı kesin olarak ortaya konmuş değildir. En azından iki turlu seçim sisteminin, yukarıda belirtilen avantajlan yanında, uygulanmakta olan sistemden daha zararlı sonuçlar doğuracağı söylenemez. İki turlu seçim sistemine yöneltilen belki de en önemli eleştirilerden biri, iki turlu sistemin belediye başkanlarına olağanüstü bir güç sağlayacağı ve seçilmiş diktatörler doğuracağı endişesidir. Bizim de belirttiğimiz gibi, iki turlu seçim sisteminin belediye başkanlarını, şu andaki konumlarına oranla ve genelolarak daha güçlü kılacağından şüphe yoktur. Ancak, belediye başkanlarının yetkilerinin yasalarla belirlendiği unutulmamalıdır. Yasaların vermediği bir yetkiyi, nasıl seçilirse seçilsin normal koşullarda belediye başkanların kullanması mümkün değildir. Endişe edilen sonuç, hukuk devleti anlayışından uzak ve başkanların her istediğini yapabildiği ülkelerde söz konusu

20 Beledıye Yönetimi için Yeni bir Seçim Sistemi Önerisi 141 olabilir. Yasal yönetim ilkesinin uygulandığı ülkelerde, belediye başkanlarının keyfi davranma olanağı ve olasılığı çok daha sınırlıdır. İkinci olarak, bu çalışmada önerilen seçim sistemi belediye meclisi ve belediye başkanlığı seçimleriyle bir butundür. Belediye meclisi seçimlerinde, yukarıda belirtilen doğrultuda bir değişiklik yapılmadan, sadece belediye başkanlarının iki turlu bir seçim sistemiyle seçilmeleri söz konusu değildir. Bir bütün olarak belediye yönetiminin organlarıııın oluşumuyla ilgili olarak önerilen bu sistemde, belediye meclis üyeleri yukarıda belirtildiği şekilde dar bölgeli ve iki turlu bir sistemle seçileceğinden, belediye meclisleri de kendi konumları açısından ö nemli bir güç kazanacaktır. Çünkü bu durumda belediye meclis üyeleri belde halkı tarafından yeterince tanınmayan, kamuoyu baskısı duymayan, daha çok yerel parti teşkilatlarının ve bir kısım çıkar gruplarının Hs baskısını duyan kişiler olmaktan çıkacaklardır. Dar bölgeli ve iki turlu belediye meclisi seçimleri, 3 dayların kişiliklerini ön plana çıkaracağından, bu şekilde seçilen meclis üyeleri toplum tarafından tanınan, belediyede alınan kararlardan ve yapılan işlerden sorumlu olduğu bilinen, kısaca kamuoyu baskısına açık olan kişiler haline geleceklerdir. Meclisin bu yapısı, şüphesiz ona önemli bir güç kazandıracaktır. Belediye başkanlarının yapacakları her icraatları için, kendi partilerinden olan ü yelerin dahi banko desteğini alabilmeleri. şu andaki duruma göre daha zor olacaktır. Bu durum belediye başkanlarını, projelerini ve meclisin gündemini, daha geniş bir kesimin desteğini alabilecek şekilde hazırlamaya zorlayacaktır. x6 Dolayısıyla belediye başkanları bugünkü sisteme göre daha az keyfi hareket edebileceklerdir. Görüldüğü gibi bu çalışmada belediye meclisi ve belediye başkanlığı için önerilen seçim sistemleri giiçlü başkan - zayıf meclis veya güçlü meclis - zayıf başkan alternatifinden birini yeğlemek yerine, her iki organın da kendi konumu, yetki ve sorumlulukları açısından giiçlü olmasını amaçlamaktadır. Belediye meclisi meclis olarak belediye yönetimi teşkilatının sağlıklı işleyebilmesi için yerel kamu politikalarının oluşturulması ve yönetimin denetlenmesi gibi kendisine yüklenen fonksiyonlar açısından gerekli otoriteyi kullanabilmeli, belediye başkanı da yönetim ve icra açısından gerekli tüm yetkilere ve güce sahip olma Iıdır. ıı, Normalde belediye meclisi yukarıdaki gibi iki turlu bir seçim sistemiyle seçildiği takdirde, belediye başkanları iki turlu seçim sistemiyle seçilseler dalıi, keyfi davranma olanakları oldukça sınırlanmış olacaktır. Ayrıca yönetimde açıklık ve halkııı doğrudan yönetime katılması olanaklarının genişletilmesi gibi, yeni Nı: Zerrin Toprak Karaman, Yerel Yönetimler, s. 269 vd. 116 İlter Turaıı. a.g.k.. s. i l.'i. x'türk Belcdiyccilik Derm!ği Konrad Adenmıer Vakfı. a.g.k., s. 62.6J.

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği Erol TUNCER Seçim sistemlerinin belirlenmesinde temsilde adalet ve yönetimde istikrar (fayda)

Detaylı

MAHALLİ İDARELER SEÇİMİ 29.03.2009

MAHALLİ İDARELER SEÇİMİ 29.03.2009 TÜİK MAHALLİ İDARELER SEÇİMİ 29.03.2009 İl Genel Meclisi Üyeleri Büyükşehir Belediye Başkanlığı Belediye Başkanlığı Belediye Meclisi Üyeleri ISSN????-???? TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU MAHALLİ İDARELER SEÇİMİ

Detaylı

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER VII İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...V İÇİNDEKİLER...VII GİRİŞ...XII I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER A. YEREL YÖNETİMLER...3 İl Özel İdareleri...3 Belediyeler...3... Köy İdareleri...4 Mahalle Muhtarlıkları...4 Yerel Yönetim

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

YERELYÖNETİM TARKANOKTAY

YERELYÖNETİM TARKANOKTAY YERELYÖNETİM REFORMUSONRASINDA İLÖZELİDARELERİ Dünyadayaşananküreseleşme,sanayitoplumundanbilgitoplumuna geçiş,şehirleşmeninartışı,ekonomikvesosyaldeğişimleryönetim paradigmalarınıveyapılarınıdaetkilemektedir.çevrefaktörlerinde

Detaylı

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin [10] bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir;

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin [10] bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir; 12. Yetkin Mühendislik TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin [10] bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir; 1. no lu maddede, bu yönetmeliğin amacının, tüm ülkede

Detaylı

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ İçişleri Bakanlığından: Resmi Gazete Tarihi : 08/10/ 2006 Resmi Gazete Sayısı : 26313 BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

28 MART 2004 YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİ

28 MART 2004 YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİ 28 MART 2004 YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİ Erol TUNCER * Yerel yönetim seçimlerinde, bilindiği gibi, il özel idareleri ve belediyeler ile köy ve mahalle muhtarlarlıklarının yürütme ve karar organları seçilmektedir.

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ

CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ 2012 1 PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ KAPSAM MADDE 1- Parti içi eğitim çalışmaları, Parti Tüzük ve Programında belirtilen amaç ve hedeflerini, partinin

Detaylı

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler...

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... 3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... Seçime Doğru Giderken Kamuoyu: 3 Kasım 2002 seçimlerine bir haftadan az süre kalmışken, seçimin sonucu açısından bir çok spekülasyon bulunmaktadır.

Detaylı

ARAŞTIRMA GRUBU. Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011

ARAŞTIRMA GRUBU. Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011 ARAŞTIRMA GRUBU Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011 Bu rapor Mayıs-2011 araştırmasının II. kısmıdır. Araştırmanın bu kısmında;

Detaylı

Seçim Beyannamelerinin Değerlendirilmesi

Seçim Beyannamelerinin Değerlendirilmesi Seçim Beyannamelerinin Değerlendirilmesi 2. TALEBİMİZ: RUHUNU VE GÜCÜNÜ DENGE VE DENETLEME SİSTEMİNDEN ALAN BİR ANAYASA KRİTERLER: AK PARTİ CHP MHP HDP Demokratik toplum düzeninin sözleşmesi olan anayasada;

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII. I. BÖLÜM 2011 den 2015 e DOĞRU

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII. I. BÖLÜM 2011 den 2015 e DOĞRU VII İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII I. BÖLÜM 2011 den 2015 e DOĞRU A. 2011 MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMLERİ... 3 12 Haziran 2011 Milletvekili Genel Seçimleri... 3 TBMM nin Açılması... 4 Bağımsız

Detaylı

136 SAYILI GENELGE 1 / 9

136 SAYILI GENELGE 1 / 9 136 SAYILI GENELGE İl Seçim Kurullarının Seçim Sonuçlarına İlişkin Görevleri ile Yurt Düzeyi Seçim Sonuçlarının Belirlenmesinde Uygulanacak Esas ve İlkeleri Amaç ve kapsam MADDE 1- Bu Genelge, 7 Haziran

Detaylı

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015 ARGETUS ARAŞTIRMA, DANIŞMANLIK, EĞİTİM, PROJE VE ORGANİZASYON AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI 25 AĞUSTOS 2015 Mehmet Akif Mah.Recep Ayan Cad. Günaydın Sok. No:6 Kat:3 Çekmeköy

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

tepav Haziran2011 N201143 POLİTİKANOTU 12 Haziran 2011 Seçiminde Seçim Sisteminin Parlamento Yapısına Etkileri

tepav Haziran2011 N201143 POLİTİKANOTU 12 Haziran 2011 Seçiminde Seçim Sisteminin Parlamento Yapısına Etkileri POLİTİKANOTU Haziran2011 N201143 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Dr. Türkmen Göksel Öğretim Üyesi, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dr. Yetkin Çınar Öğretim Üyesi, Ankara

Detaylı

BURSA KENT KONSEYİ BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ NİN KATKILARIYLA

BURSA KENT KONSEYİ BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ NİN KATKILARIYLA BURSA KENT KONSEYİ BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ NİN KATKILARIYLA KENT KONSEYİ MEVZUATI YASA 5393 SAYILI BELEDİYE KANUNU (TC Resmi Gazete Tarih: 13 Temmuz 2005, Sayı 25874) Kent Konseyi MADDE 76 Kent Konseyi

Detaylı

Yerel Yönetimler Katılımcılık - Mevzuat

Yerel Yönetimler Katılımcılık - Mevzuat Yerel Yönetimler Katılımcılık - Mevzuat Dr. Nuran Talu, ODTÜMD/STK Üyesi ODTÜMD, 11 Nisan 2009 1 5393 Sayılı Belediye Kanununda (13.7.2005 tarih ve 25874 sayılı RG) yeralan Katılımcılık ile ilgili Hükümler

Detaylı

Belediyenin gelirleri

Belediyenin gelirleri Belediyenin gelirleri a) Kanunlarla gösterilen belediye vergi, resim, harç ve katılma payları. b) Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan pay. c) Genel ve özel bütçeli idarelerden yapılacak ödemeler. d)

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

T.C. TRABZON BELEDĠYESĠ GENÇLĠK MECLĠSĠ YÖNETMELĠĞĠ

T.C. TRABZON BELEDĠYESĠ GENÇLĠK MECLĠSĠ YÖNETMELĠĞĠ T.C. TRABZON BELEDĠYESĠ GENÇLĠK MECLĠSĠ YÖNETMELĠĞĠ Amaç MADDE 1 (1)Trabzon Belediyesi Gençlik Meclisi Yönetmeliği nin amacı; gençlerimizin demokratik katılımını sağlayarak temsil kabiliyetini geliştirmek,

Detaylı

tepav Mart2011 N201121 POLİTİKANOTU Seçim Barajını Yönetimde İstikrarı Azaltmayan Bir Seviyeye Düşürmek Mümkün mü?

tepav Mart2011 N201121 POLİTİKANOTU Seçim Barajını Yönetimde İstikrarı Azaltmayan Bir Seviyeye Düşürmek Mümkün mü? POLİTİKANOTU Mart2011 N201121 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Dr. Türkmen Göksel, Öğretim Görevlisi, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dr. Yetkin Çınar, Öğretim Görevlisi,

Detaylı

Öğr.Gör. İbrahim Ersin TURGUT, Öğr.Gör.Dr.Cumali ERDEMİL Pamukkale Üniversitesi Buldan Meslek Yüksekokulu ieturgut@pau.edu.tr, cerdemil@pau.edu.

Öğr.Gör. İbrahim Ersin TURGUT, Öğr.Gör.Dr.Cumali ERDEMİL Pamukkale Üniversitesi Buldan Meslek Yüksekokulu ieturgut@pau.edu.tr, cerdemil@pau.edu. 1980 Lİ YILLARDA YAPILAN GENEL SEÇİMLERİN TÜRKİYE DE VE DENİZLİ GENELİNDEKİ SEÇİM SONUÇLARI VE BULDAN İLÇESİ SEÇİM SONUÇLARI İLE KARŞILAŞTIRILMASI Öğr.Gör. İbrahim Ersin TURGUT, Öğr.Gör.Dr.Cumali ERDEMİL

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

Berlin Katılım gelişmesinin durumu ve perspektifler

Berlin Katılım gelişmesinin durumu ve perspektifler Berlin Katılım gelişmesinin durumu ve perspektifler Hella Dunger-Löper Staatssekretärin für Bauen und Wohnen 1 Katılım (Latince: Katılım). Genel olarak: Katılım, vatandaşların ortak (siyasi) sorunların

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

BASA BELEDİYE HİZMETLERİNDE VATANDAŞIN NABZINI ÖLÇTÜ ISPARTA HALKI BELEDİYE HİZMETLERİNDEN MEMNUN MU?

BASA BELEDİYE HİZMETLERİNDE VATANDAŞIN NABZINI ÖLÇTÜ ISPARTA HALKI BELEDİYE HİZMETLERİNDEN MEMNUN MU? BASA BELEDİYE HİZMETLERİNDE VATANDAŞIN NABZINI ÖLÇTÜ Batı Akdeniz Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (BASA), geçen hafta basına duyurduğu Antalya-Isparta-Burdur araştırmasının Isparta Belediyesi ve halkın

Detaylı

MADDELER T.C. İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ GENÇLİK MECLİSİ YÖNETMELİĞİ

MADDELER T.C. İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ GENÇLİK MECLİSİ YÖNETMELİĞİ MADDELER T.C. İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ GENÇLİK MECLİSİ YÖNETMELİĞİ AMAÇ Madde 1 İstanbul Büyükşehir Belediyesi Gençlik Meclisi Yönetmeliği nin amacı; gençlerimizin demokratik katılımını sağlayarak

Detaylı

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE SİYASİ ANALİZ

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE SİYASİ ANALİZ İÇ POLİTİKA CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE SİYASİ ANALİZ OCAK 2007 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE SİYASİ ANALİZ

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisinin 987 sayılı Kararı 04/03/2011 tarihli ve 27864 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin 987 sayılı Kararı 04/03/2011 tarihli ve 27864 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Karar No : 187 Karar Tarihi : 12/03/2011 Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Seçimlerinin yenilenmesine, seçimin 12 Haziran 2011 Pazar günü yapılmasına, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun 03/03/2011

Detaylı

SAĞLIKLI ŞEHİR PROJESİ NEDİR?

SAĞLIKLI ŞEHİR PROJESİ NEDİR? SAĞLIKLI ŞEHİR PROJESİ NEDİR? HERKES İÇİN SAĞLIK, İNSAN HAKLARI BEYANNAMESİ, YEREL GÜNDEM 21 PRENSİPLERİ IŞIĞINDA ŞEHİRDE YAŞAYAN İNSANLARIN FİZİKİ, PSİKOLOJİK ÇEVRESEL SOSYAL REFAHLARINI GELİŞTİRMEYİ

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim Türkiye de 2007 genel milletvekili seçimlerine ilişkin değerlendirme yaparken seçim sistemine değinmeden bir çözümleme yapmak pek olanaklı değil. Türkiye nin

Detaylı

KAYSERİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SİVİL SAVUNMA UZMANLIĞI GÖREV, SORUMLULUK VE YETKİ ESASLARINI BELİRLEYEN İÇ YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER

KAYSERİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SİVİL SAVUNMA UZMANLIĞI GÖREV, SORUMLULUK VE YETKİ ESASLARINI BELİRLEYEN İÇ YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER KAYSERİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SİVİL SAVUNMA UZMANLIĞI GÖREV, SORUMLULUK VE YETKİ ESASLARINI BELİRLEYEN İÇ YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER AMAÇ Madde 1- Bu yönetmelik Kayseri Büyükşehir Belediyesi

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU Erol Tuncer TESAV Vakfı Başkanı 2 Kasım 2013 GİRİŞ İki Ana Seçim Sistemi Çoğunluk sistemi, Nispi temsil sistemi. Seçim Sistemlerinin İki Boyutu Temsilde adalet, Yönetimde istikrar.

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı Yeni Nesil Devlet Üniversitesi SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı 2015-2016 Tanıtım Broşürü Bölüm Hakkında Genel Bilgiler Kamu Yönetimi, işlevsel anlamda kamu politikaları

Detaylı

BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması 24 ŞUBAT 2014

BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması 24 ŞUBAT 2014 BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması 24 ŞUBAT 2014 BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması - 2014 1 1.1. ARAŞTIRMANIN ADI BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması 1. 2.

Detaylı

2) 2820 SAYILI SİYASİ PARTİLER KANUNUNUN BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

2) 2820 SAYILI SİYASİ PARTİLER KANUNUNUN BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ KADIN KOMİSYONUNUNUN (TÜBAKKOM) TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİNİN SAĞLANMASI AMACINA YÖNELİK OLARAK, SİYASİ PARTİLER KANUNU VE SEÇİM KANUNUNUN BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA

Detaylı

Araştırmanın Künyesi;

Araştırmanın Künyesi; Araştırmanın Künyesi; Araştırma; 05 06 Nisan 2008 günleri Türkiye nin 7 coğrafi bölgesinde, 26 il ve 68 ilçede bunlara bağlı 81 mahalle ve köyde, 18 yaş ve üstü seçmen nüfusunu temsil eden 724 ü kadın

Detaylı

T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK

T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK 1 ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, YETKİ VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Temel

Detaylı

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması 4 Kasım 2015 Not: bu dosyada iletilen veriler görselleştirilirken slide da belirtilen logo, örneklem bilgisi (n=) ve Ipsos

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

Karar No : 1550 Karar Tarihi : 26/08/2015

Karar No : 1550 Karar Tarihi : 26/08/2015 Karar No : 1550 Karar Tarihi : 26/08/2015 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası nın 104, 116 ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu nun 8. maddeleri uyarınca, Cumhurbaşkanınca Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel

Detaylı

DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ NÜN KURULMASI HAKKINDA YASA

DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ NÜN KURULMASI HAKKINDA YASA DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ NÜN KURULMASI HAKKINDA YASA Sayı 33/1976 (42/1982, 47/1983, 21/1994 ve 59/1995 Sayılı Yasalarla Değiştirilmiş Şekliyle ) DPÖ YASASI İÇ DÜZENİ Madde 1. Kısa İsim BİRİNCİ KISIM DEVLET

Detaylı

Yürütülen bu çalışmada Ankara ili ile ilgili şu spesifik bilgilerin elde edilmesi amaçlanmıştır.

Yürütülen bu çalışmada Ankara ili ile ilgili şu spesifik bilgilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. 1.GİRİŞ Varyans İstatistik Araştırma ve Danışmanlık Ltd. Şti. tarafından hazırlanan bu çalışmanın ilgi odağı 29.03.2009 tarihinde yapılacak yerel seçim için Ankara ili seçim sonuçlarının istatistiksel

Detaylı

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, kamuoyunu yani halkın kanaatlerini karar alıcıların ve uygulayıcıların meşruiyetini sürdüren önemli bir faktör olarak görmektedir.

Detaylı

YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ Öğr. Gör. Özlem FEDAİ DENİŞ Pamukkale Üniversitesi, İ.İ.B.F GİRİŞ Türkiye de yerel yönetimlerin kamu bütünü içindeki payı 1950 li yıllardan

Detaylı

A N A L İ Z. 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi. Furkan BEŞEL

A N A L İ Z. 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi. Furkan BEŞEL A N A L İ Z 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi Furkan BEŞEL Ekim 2015 7 HAZİRAN DAN 1 KASIM A 7 Haziran 2015 te yapılan 25. Dönem milletvekili genel seçiminde 53.741.838 kayıtlı

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI Sayın Katılımcılar, değerli basın mensupları Avrupa Konseyi

Detaylı

EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK

EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK TEMEL KAVRAMLAR Kamu Kamuoyu Bir ülkedeki halkın bütünü, halk, amme. Belirli bir konu ve olay hakkında toplumun büyük bir kesimi veya belli gruplar tarafından benimsenen

Detaylı

2014 Yerel Seçimleri Tekirdağ Kapaklı Siyasi Eğilim Araştırması

2014 Yerel Seçimleri Tekirdağ Kapaklı Siyasi Eğilim Araştırması 2014 Yerel Seçimleri Tekirdağ Kapaklı Siyasi Eğilim Araştırması ARAŞTIRMANIN AMACI Yaklaşan Belediye Başkanlığı seçimlerinde ortaya çıkacak tablonun önceden tahmin edilmesi araştırmanın en temeldeki amacı

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, 24 Kasım 2011 Perşembe günü Üniversitemiz Merkez Kampüsü Hünkar Salonu nda, hem Üniversitemizin

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler 2000 li yıllara gelindiğinde iç dinamikler, Türkiye nin uluslararası hukuk taahhütleri, AB süreci, bölgesel ve küresel gelişmelerin etkisiyle değişim kaçınılmaz

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Yerel Yönetimler YYÖ322 6 3+0 3 4

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Yerel Yönetimler YYÖ322 6 3+0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Yerel Yönetimler YYÖ322 6 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Araştırma Notu 16/190

Araştırma Notu 16/190 Araştırma Notu 16/190 ASGARİ ÜCRET ETKİSİ GENÇLERDE VE KADINLARDA YOĞUNLAŞIYOR Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal ve Melike Kökkızıl Yönetici Özeti Bu araştırma notunda Ocak 2016'dan itibaren geçerli olan

Detaylı

ANKARA BÜLTENİ. Yasama Süreci Ara Sayısı T Ü R K S A N A Y İ C İ L E R İ V E İ Ş A D A M L A R I D E R N E Ğ İ İ Ç İ NDEKİ LER

ANKARA BÜLTENİ. Yasama Süreci Ara Sayısı T Ü R K S A N A Y İ C İ L E R İ V E İ Ş A D A M L A R I D E R N E Ğ İ İ Ç İ NDEKİ LER ANKARA BÜLTENİ Yasama Süreci Ara Sayısı T Ü R K S A N A Y İ C İ L E R İ V E İ Ş A D A M L A R I D E R N E Ğ İ A N K A R A T E M S İ L C İ L İ Ğ İ Sayı : 2004-1-A 16 Ş ubat 2004 TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI

Detaylı

KADIN DOSTU KENTLER - 2

KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENT NEDİR? KADINLARIN Sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere İstihdam olanaklarına Kaliteli, kapsamlı kentsel hizmetlere (ulaşım, konut vb) Şiddete maruz kaldıkları takdirde

Detaylı

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, Fikri Mülkiyet Hakları Koruma Derneği

Detaylı

Belediye başkanlığının sona ermesi

Belediye başkanlığının sona ermesi Belediye başkanlığının sona ermesi MADDE 44. Belediye başkanlığı, ölüm ve istifa hâllerinde kendiliğinden sona erer. Belediye başkanının; a) Mazeretsiz ve kesintisiz olarak yirmi günden fazla görevini

Detaylı

Sivil Toplum Geliştirme Merkezi KATILIMCI DEMOKRASİDE YEREL YÖNETİM-STK İŞBİRLİĞİ 1. TOPLANTI

Sivil Toplum Geliştirme Merkezi KATILIMCI DEMOKRASİDE YEREL YÖNETİM-STK İŞBİRLİĞİ 1. TOPLANTI Sivil Toplum Geliştirme Merkezi KATILIMCI DEMOKRASİDE YEREL YÖNETİM-STK İŞBİRLİĞİ 1. TOPLANTI 25-26 Kasım 2005, İstanbul Sivil Toplumun Geliştirilmesi İçin Örgütlenme Özgürlüğünün Güçlendirilmesi Projesi,

Detaylı

Karar No : 290 Karar Tarihi : 04/03/2015

Karar No : 290 Karar Tarihi : 04/03/2015 Karar No : 290 Karar Tarihi : 04/03/2015 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası nın 77. maddesinin birinci fıkrasında ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrasında Türkiye

Detaylı

10 Ağustos. Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Yazılı Medya Araştırması. 18 Ağustos 2014. 10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimi Yazılı Medya Araştırması

10 Ağustos. Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Yazılı Medya Araştırması. 18 Ağustos 2014. 10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimi Yazılı Medya Araştırması 10 Ağustos Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Yazılı Medya Araştırması 18 Ağustos 2014 İÇİNDEKİLER 1. SUNUŞ... 3 2. ADAYLAR HAKKINDA ÇIKAN HABERLER NASIL SUNULDU?... 3-4 2.1 HABERLERİN ADAYLARA GÖRE DAĞILIMI...

Detaylı

Türkiye'de "Decentralization" Süreci

Türkiye'de Decentralization Süreci Türkiye'de "Decentralization" Süreci 30 Nisan 2013 Bahçeşehir Üniversitesi İlker Girit Ahmet Ketancı Türkiye'de "Decentralization" Süreci Decentralization Prensipleri Türkiye deki Tarihi Süreç Türkiye

Detaylı

Sayı : 01-02-44 26.02.2015 Konu : Tavsiye Kararı Talebi KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMUNA

Sayı : 01-02-44 26.02.2015 Konu : Tavsiye Kararı Talebi KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMUNA Sayı : 01-02-44 26.02.2015 Konu : Tavsiye Kararı Talebi KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMUNA Türk kamu yönetiminde son dönemde yaygınlaşarak artan uzmanlaşmaya dayalı personel yaklaşımının, Bakanlık düzeyindeki ilk

Detaylı

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ KONSEYİ YÖNETMELİĞİ

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ KONSEYİ YÖNETMELİĞİ GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ KONSEYİ YÖNETMELİĞİ Amaç ve Kapsam: Madde 1- Bu yönergenin amacı Girne Amerikan Üniversitesi nin önlisans ve lisans programlarına kayıtlı öğrencilerin eğitim, sağlık,

Detaylı

GAE GİRNE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ

GAE GİRNE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ İLE İLGİLİ HALKOYLAMASI HAKKINDA KAMUOYU YOKLAMASI Kasım 2014 GAE GİRNE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ İLE İLGİLİ HALKOYLAMASI HAKKINDA KAMUOYU YOKLAMASI Anketin Amacı 29 Haziran

Detaylı

KONU : Cumhurbaşkanlığı Seçim Süreci Hk. 22.07.2014 İL BAŞKANLIĞINA

KONU : Cumhurbaşkanlığı Seçim Süreci Hk. 22.07.2014 İL BAŞKANLIĞINA SAYI : TEŞ / 81.02 / 2014 / 649-1409 KONU : Cumhurbaşkanlığı Seçim Süreci Hk. 22.07.2014 İL BAŞKANLIĞINA Türkiye Cumhuriyeti devletini ve milli birliği temsil eden kişiyi ilk defa milletimiz 10 Ağustos

Detaylı

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ Kalite Yöneticisi Dök.No KAİM.İKS.FRM.081 Sayfa No 1/ 3 İŞİN KISA TANIMI: Kayısı Araştırma İstasyonu Müdürlüğü üst yönetimi

Detaylı

12. MĐSYON 13. VĐZYON

12. MĐSYON 13. VĐZYON 12. MĐSYON Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi nin misyonu, evrensel ölçütleri kendisine temel alan, beraberinde ulusal değerlere sahip çıkan, çağdaş tıp bilgi birikimine sahip, koruyucu hekimlik ilkelerini

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ ÖĞRENCİ KONSEYİ YÖNERGESİ

GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ ÖĞRENCİ KONSEYİ YÖNERGESİ GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ ÖĞRENCİ KONSEYİ YÖNERGESİ BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacı, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü nde kayıtlı öğrencilerin öğrenci

Detaylı

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu Ekonomi Koordinasyon Kurulu Toplantısı, İstanbul 12 Eylül 2008 Çalışma Grubu Amacı Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele M Çalışma Grubu nun amacı; Türkiye

Detaylı

GENÇLİK ŞÛRASI ÖN KOMİSYON RAPORU DEMOKRASİ BİLİNCİ VE KATILIM 14 18 MAYIS 2012

GENÇLİK ŞÛRASI ÖN KOMİSYON RAPORU DEMOKRASİ BİLİNCİ VE KATILIM 14 18 MAYIS 2012 14 18 MAYIS 2012 GENÇLİK ŞÛRASI ÖN KOMİSYON RAPORU DEMOKRASİ BİLİNCİ VE KATILIM ANKARA - 2012 D E M O K R A S İ B İ L İ N C İ V E K A T I L I M GİRİŞ İ nsana yatırımı öncelemek, gelecek nesilleri güvence

Detaylı

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ 445 TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ Aydeniz ALİSBAH TUSKAN* 1 İnsanların bir biçimde sınıflanarak genel kategoriler oturtulması sonucunda ortaya çıkan kalıplar ya da bir

Detaylı

T.C. NAZİLLİ BELEDİYESİ MECLİS KARARI

T.C. NAZİLLİ BELEDİYESİ MECLİS KARARI KARAR NO : 2009/60-1 DAİRESİ : YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ Belediyemiz Meclisi 09.01.2009 Cuma günü saat 20.00 de Aytekin Başkanlık Makamından meclisimize havale olunan Yazı İşleri Müdürlüğü nün 09.01.2009 tarih

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

Askerlik Durumu : Tamamladı (20.11.1999-20.03.2001)

Askerlik Durumu : Tamamladı (20.11.1999-20.03.2001) Adı ve Soyadı : Gökhan TENİKLER Doğum Tarihi : 11/10/1974 Medeni Durumu : Evli Uyruğu : T.C. Askerlik Durumu : Tamamladı (20.11.1999-20.03.2001) EĞİTİM DURUMU İlk ve Ortaöğrenimini İzmir de Tamamlamıştır.

Detaylı

Afetlerde Gönüllü Katılım ve Mahalle Afet Gönüllüleri

Afetlerde Gönüllü Katılım ve Mahalle Afet Gönüllüleri Afetlerde Gönüllü Katılım ve Mahalle Afet Gönüllüleri Bahri SOYYİĞİT Kocaeli Mahalle Afet Gönüllüleri Dernek Başkanı Nisan 2014 İçerik Gönüllü katılım Yerel gönüllü yapılanmalar Mahalle Afet Gönüllüleri

Detaylı

Genelge No : Örnek: 136 sayılı Genelge Genelge Tarihi : 14/03/2011 ÖRNEK: 136 AMAÇ VE KAPSAM

Genelge No : Örnek: 136 sayılı Genelge Genelge Tarihi : 14/03/2011 ÖRNEK: 136 AMAÇ VE KAPSAM Genelge No : Örnek: 136 sayılı Genelge Genelge Tarihi : 14/03/2011 ÖRNEK: 136 AMAÇ VE KAPSAM Madde 1- Bu Genelge, 12/6/2011 Pazar günü yapılacak olan XXIV. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde; İl seçim

Detaylı

2011 KADIN İSTATİSTİKLERİ

2011 KADIN İSTATİSTİKLERİ 2011 İSTATİSTİKLERİ PARLAMENTO SEÇİM YILI PARLAMENTODAKİ MİLLETVEKİLİ MİLLETVEKİLİ İÇİNDEKİ PAY ( ) 1935 395 18 4.6 1943 435 16 3.7 1950 487 3 0.6 1957 610 8 1.3 1965 450 8 1.8 1973 450 6 1.3 1991 450

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1. 1. Bölüm: SİYASAL İLETİŞİM OLGU VE SÜRECİ... 3 1.1 Siyasal İletişimin Tanımı... 3 1.2 Siyasal İletişim Olgusu ve Süreci...

İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1. 1. Bölüm: SİYASAL İLETİŞİM OLGU VE SÜRECİ... 3 1.1 Siyasal İletişimin Tanımı... 3 1.2 Siyasal İletişim Olgusu ve Süreci... İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 1. Bölüm: SİYASAL İLETİŞİM OLGU VE SÜRECİ... 3 1.1 Siyasal İletişimin Tanımı... 3 1.2 Siyasal İletişim Olgusu ve Süreci... 5 2. Bölüm: SİYASAL İLETİŞİMİN DİĞER DİSİPLİNLER VE ALANLARLA

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUHARREM YILMAZ IN DEMOKRASİNİN KURUMSALLAŞMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUHARREM YILMAZ IN DEMOKRASİNİN KURUMSALLAŞMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUHARREM YILMAZ IN DEMOKRASİNİN KURUMSALLAŞMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI 27 Kasım 2013 The Marmara Taksim Oteli, İstanbul Sayın Konuklar, Değerli

Detaylı

Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları

Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları Kamu Sermayeli İşletmelerde Kurumsal Yönetim Uygulamaları Konulu Konferans, Ankara, 10 Haziran 2014 Hans Christiansen, Kıdemli Ekonomist Kurumsal

Detaylı

Erkan KARAARSLAN www.erkankaraarslan.org

Erkan KARAARSLAN www.erkankaraarslan.org BELEDİYE KANUNUNA GÖRE BELEDİYE GELİRLERİ VE BUNLARDAN HACZEDİLEMEYECEK OLANLAR Erkan KARAARSLAN www.erkankaraarslan.org GİRİŞ Belediyelerimiz, ilk kuruluşundan bu yana amaçlananın aksine mahallî kamu

Detaylı

ANTALYA SERBEST MUHASEBECĐ MALĐ MÜŞAVĐRLER ODASI ODA ĐÇ YÖNETMELĐĞĐ

ANTALYA SERBEST MUHASEBECĐ MALĐ MÜŞAVĐRLER ODASI ODA ĐÇ YÖNETMELĐĞĐ ANTALYA SERBEST MUHASEBECĐ MALĐ MÜŞAVĐRLER ODASI ODA ĐÇ YÖNETMELĐĞĐ BĐRĐNCĐ BÖLÜM AMAÇ VE KAVRAMLAR Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; Antalya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası nın, Yönetim Kuruluna

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

SİYASAL YOZLAŞMALARIN NEDENLERİ *

SİYASAL YOZLAŞMALARIN NEDENLERİ * Coşkun Can Aktan (Ed.) Yolsuzlukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Yayınları, 2001. SİYASAL YOZLAŞMALARIN NEDENLERİ * Siyasal yozlaşmaların ortaya çıkmasına neden olan faktörler çeşitlidir. Siyasal

Detaylı

T.C. BĐRĐNCĐ BÖLÜM Genel Hükümler

T.C. BĐRĐNCĐ BÖLÜM Genel Hükümler T.C KADINLAR MERKEZĐ YÖNETMELĐĞĐ BĐRĐNCĐ BÖLÜM Genel Hükümler AMAÇ: Madde 1- Bu yönetmeliğin amacı; Kadınlar Merkezi işleyişine ilişkin esaslar,kuruluş personelinin görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemektir.

Detaylı

Seçmen sayısı. Böylesine uçuk rakamlar veren bir YSK na nasıl güvenilir?

Seçmen sayısı. Böylesine uçuk rakamlar veren bir YSK na nasıl güvenilir? Değerli arkadaşlar, 7 Haziran 2015 günü yapılacak olan 25. dönem Milletvekili seçiminin nasıl sonuçlanacağı haklı olarak büyük merak konusu... Bu nedenle aylardan beri kamuoyu yoklamaları yapılıyor, anketler

Detaylı