SOĞUK SAVAŞ VE SONRASI DÖNEMDE KİTLE İMHA SİLAHLARI VE SİLAHSIZLANMA ÇABALARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SOĞUK SAVAŞ VE SONRASI DÖNEMDE KİTLE İMHA SİLAHLARI VE SİLAHSIZLANMA ÇABALARI"

Transkript

1 T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANA BİLİM DALI SOĞUK SAVAŞ VE SONRASI DÖNEMDE KİTLE İMHA SİLAHLARI VE SİLAHSIZLANMA ÇABALARI YÜKSEK LİSANS TEZİ Salih ÖZGÜR TEZ DANIŞMANI Doç.Dr.Erol KURUBAŞ ISPARTA, 2006

2 T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEZLİ YÜKSEK LİSANS TEZ SAVUNMASI VE SÖZLÜ SINAV TUTANAĞI İLGİ : Enstitü Yönetim Kurulu nun.. /.. / 2006 Tarih ve.. /.. / 2006 Sayılı Kararı. Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalında ders dönemine ait Eğitim Öğretim Programını Başarı ile tamamlayan numaralı Salih ÖZGÜR ün hazırladığı Soğuk Savaş ve Sonrası Dönemde Kitle İmha Silahları ve Silahsızlanma Çabaları başlıklı TEZLİ YÜKSEK LİSANS TEZİ ile ilgili TEZ SAVUNMASI ve SÖZLÜ SINAVI Lisansüstü Öğretim Yönetmeliği nin 24 ncü maddesi uyarınca 09/ 06 / 2006 günü saat 10 ; 30 da yapılmış ; sorulan sorular ve alınan cevaplar sonunda adayın tez savunmasının KABULÜNE / REDDİNE / DÜZELTME SÜRESİ VERİLMESİNE, OYBİRLİĞİ İLE / OYÇOKLUĞUYLA karar verilmiştir. SINAV JÜRİSİ BAŞKAN ÜYE ÜYE Erol KURUBAŞ Timuçin KODAMAN Muharrem GÜRKAYNAK Doç.Dr. Yrd.Doç.Dr. Yrd.Doç.Dr. ii

3 ÖZET 20 yüzyıl,içerisinde yaşanan iki dünya savaşı ve bu savaşların yıkıcılığı nedeni ile tarih sahnesinin insanlık adına yaşanan en acımasız yüzyılı olma özelliğini taşımaktadır.insanları öldürmenin maliyeti,silah teknolojisinde yaşanan gelişmeler ile birlikte bu yüzyıl içerisinde sürekli bir artış eğilimi göstermiştir.bireylere yönelen basit çalışma prensipli silahlardan, kitleleri imha etmeyi amaçlayan ileri teknoloji ürünü ve yüksek maliyetli silahlara doğru kısa zamanda uzun sayılabilecek bir yol kat edilmiş ve günümüz itibariyle de geri dönülemez bir noktaya gelinmiştir.çalışmamızda,bu noktadan hareketle,kitle imha silahları kavramı ve buna bağlı olarak gelişen silahsızlanma süreci incelenmiş ve bu bağlamda gelecekte belirebilecek tehditler ortaya konmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler : Kitle İmha Silahları, Silahsızlanma, Nükleer Silahlar, Kimyasal Silahlar, Biyolojik Silahlar. iii

4 ABSTRACT 20th Century, in which occured two world wars, is the most merciless century of human history because of their s devastating destruction.financial cost of the rivalvality of wars has showed an increasing manner during this century due to develeopment in weapons (war) technologies.a long way has been paced from basic İndividual weapons to hi-tech mass destruction weapons and reached to irreversible point today.in this study, it had been searched the term of weapons of mass destruction and the process of nonproliferarion studies that evolving according to this.finally we tried to present the risks that will be faced with in the future. Key Words : Weapons of Mass Destruction, Non-Proliferation, Nuclear Weapons, Chemical Weapons, Biological Weapons. iv

5 İÇİNDEKİLER İçindekiler v Kısaltmalar ix Giriş 1 BİRİNCİ BÖLÜM KİTLE İMHA SİLAHLARI 1.1.Kavramın İçeriği ve Niteliği Nükleer Silahlar Nükleer Silahların Ortaya Çıkışı Nükleer Silah Sahibi Olmanın Yolları Ülkelerin Nükleer Gücünün Çeşitliliği Nükleer Silahlarla Sağlanan Gücün Niteliği Nükleer Silahların Etkileri Kimyasal Silahlar Kimyasal Silah ve Maddelerinin Tanımı Kimyasal Silahların Tarihi Gelişimi Kimyasal ve Nükleer Silah İlişkisi Bir Başka Sorun : Kimyasal Silahların Elde Bulundurulması ve İmhası Biyolojik Silahlar Biyolojik Silahların Tanımı Biyolojik Silahların Tarihsel Gelişimi Biyolojik Silahların Tercih Edilme Sebepleri Günümüzde Biyolojik Silahlar 34 İKİNCİ BÖLÜM ULUSLARARASI POLİTİKA AÇISINDAN KİTLE İMHA SİLAHLARININ ÖNEMİ VE ETKİLERİ 2.1.Kitle İmha Silahlarına Sahip Olma Açısından Öne Çıkan Devletler ve Uluslararası Konumlarına Etkileri Süper Güçler ABD Rusya Büyük Güçler 55 v

6 Çin Fransa İngiltere Nükleer Güç Olma Yolunda İlerleyen Devletler Hindistan Pakistan İsrail Nükleer Güç Olmak İsteyen Devletler İran Kuzey Kore Libya Uluslararası Terörizmin Geleceğinde Kitle İmha Silahlarının Kullanılma Tehdidi Kitle İmhasına Yönelen Terörizm Uluslararası Terörizmin Olası Yeni Türleri Nükleer Terör Kimyasal Terör Biyolojik Terör Kitle İmha Silahları ile Doğal Kaynaklar ve Çevreye Yönelebilecek Tehditler Kitle İmha Silahları ile Doğal Kaynaklar ve Çevreye Yönelik Olarak Yapılabilecek Terör Saldırıları Tehdidi Nükleer Altyapıya Sahip Olan Devletlerdeki Atık ve Kaza Tehdidi 91 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM KİTLE İMHA SİLAHLARI REKABETİNİN BAŞLANGICINDAN GÜNÜMÜZE KADAR GELİŞTİRİLEN STRATEJİLER 3.1.Soğuk Savaş Dönemi Başlangıcında Kitle İmha Silahlarının ve Bunlara Dayalı Stratejilerin Geliştirilmesini Zorunlu Kılan Uluslararası Ortam ve Yapısı 98 vi

7 3.2.Kitle İmha Silahları Rekabetinin Tehlikeli Dönemeçleri Kore Savaşı Küba Füze Krizi Avrupa Füzeler Krizinin Sonucu : INF Antlaşması Stratejik Savunma Girişimi ya da Yıldız Savaşları Kitle İmha Silahlarına Dayalı Olarak Geliştirilen Stratejiler Genel Stratejiler Nükleer Savaşları Engelleme Stratejisi : Tırmanma Caydırıcılık NATO veya ABD Stratejileri Sınırlı Savaş Kitlesel Mukabele Esnek Mukabele Bir Dış Politika Aracı Olarak Silahsızlandırma Stratejisi ve Kitle İmha Silahları 120 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM KİTLE İMHA SİLAHLARI KONUSUNDA SİLAHSIZLANMA / DENETİM ÇABALARI 4.1. Kitle İmha Silahlarının Denetimi Konusunda Faaliyet Gösteren Kuruluşlar Birleşmiş Milletler Silahsızlanma Departmanı (DDA-Department for Disarmament Affairs) Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA-International Atomic Energy Agency) Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW Organization for the Prohibition of Chemical Weapons) Kitle İmha Silahları ve İlgili Malzeme ve Teknolojiler ile Bunların Fırlatma Vasıtalarının Yayılmasının Önlenmesine Yönelik İhracat Kontrol Rejimleri Wassenaar Düzenlemesi Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi Avustralya Grubu Nükleer Tedarikçiler Grubu 134 vii

8 4.2.5.Zangger Komitesi Günümüze Kadar Olan Süreçte Kitle İmha Silahları Konusunda Yapılan Önemli Antlaşmalar Çok Taraflı Anlaşmalar Antarktika Antlaşması Ay ve Gök Cisimleri Dahil Dış Uzayın Araştırılması ve Kullanımında Devletlerin Çalışmalarını Yönlendirmeye İlişkin Antlaşma Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (Nuclear Nonproliferation Treaty-NPT) Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Anlaşması Kimyasal Silahlar Konvansiyonu ( The Chemical Weapons Convention ) Biyolojik ve Zehirli Silahlar Konvansiyonu (The Biological and Toxin Weapons Convention ) İki Taraflı Anlaşmalar Atmosferde, Dış Uzayda ve Su Atında Nükleer Denemeleri Yasaklayan Antlaşma Stratejik Silahların Sınırlandırılması Görüşmeleri (Strategic Arms Limitation Talks SALT I, SALT II ) Stratejik Nükleer Silahların İndirimi Görüşmeleri (Strategic Arms Reduction START I, START II) 152 SONUÇ 155 KAYNAKÇA 158 EKLER 167 EK ÖZGEÇMİŞ 169 viii

9 a.g.e. a.g.m. a.g.r. a.g.t. AB ABD ABM AG BM DDA DIA GLCM IAEA ICBM INF OPCW MIRV MTCR NATO NDYA NPT NSC NSG SALT SDI SLBM SSBN SSCB START WHO WCO ZAC KISALTMALAR : adı geçen eser : adı geçen makale : adı geçen rapor : adı geçen tez : Avrupa Birliği : Amerika Birleşik Devletleri : Füzesavar Füze Sistemi : Avustralya Grubu : Birleşmiş Milletler Örgütü : Birleşmiş Milletler Silahsızlanma Departmanı : Amerikan Savunma İstihbarat Ajansı : Karadan Atılan Cruise Füzeleri : Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu : Kıtalar Arası Balistik Füze : Orta Menzilli Nükleer Füzeler : Kimyasal Silahları Yasaklama Örgütü : Bağımsız Olarak Hedefe Yöneltilebilen Çok Başlıklı Füze : Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi : Kuzey Atlantik Paktı : Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması : Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması : Amerikan Ulusal Güvenlik Konseyi : Nükleer Tedarikçiler Grubu : Stratejik Silahların Sınırlandırılması Görüşmeleri : Stratejik Savunma Girişimi : Denizaltılardan Atılan Balistik Füzeler : Nükleer Güçlü Denizaltılar : Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği : Stratejik Nükleer Silahların İndirimi Görüşmeleri : Dünya Sağlık Örgütü : Dünya Gümrük Organizasyonu : Zangger Komitesi ix

10 GİRİŞ 20 yüzyıl,içerisinde yaşanan iki dünya savaşı ve bu savaşların yıkıcılığı nedeni ile tarih sahnesinin insanlık adına yaşanan en acımasız yüzyılı olma özelliğini taşımaktadır.insanları öldürmenin maliyeti,silah teknolojisinde yaşanan gelişmeler ile birlikte bu yüzyıl içerisinde sürekli bir artış eğilimi göstermiştir.bireylere yönelen basit çalışma prensipli silahlardan, kitleleri imha etmeyi amaçlayan ileri teknoloji ürünü ve yüksek maliyetli silahlara doğru kısa zamanda uzun sayılabilecek bir yol kat edilmiş ve günümüz itibariyle de geri dönülemez bir noktaya gelinmiştir. Tarih boyunca dünya egemenliğine ya da en azından başatlığına yönelen devletlerin,bu amaçlarını gerçekleştirebilmek için güçlerini sürekli şekilde arttırma ve diğerleri üzerinde caydırıcı hale getirme çabasında bulundukları bilinmektedir.bilinen bir başka şey ise,bunu sağlamanın en kısa yolunun devletlerin silahlanmasından geçtiğidir.ancak günümüz itibariyle gelinen noktada,silahlanmanın aşırı boyutlarda gerçekleştiğini söyleyebiliriz.öyle ki sahip olunan silahların birçoğunun kullanım alanı kalmamıştır.çünkü kullanıldıkları takdirde sadece yok edilmek istenen düşmanı değil,tüm dünyayı etkileyebileceklerdir.bu bağlamda kastettiğimiz silah kavramı,nükleer,biyolojik ve kimyasal olanları içermektedir.genelde kullanılan adıyla kitle imha silahları. Kitle imha silahları, uzun süren savaşları kısaltmak için,teknolojinin de yardımıyla insanların geliştirdiği ve sadece yıkıcı değil aynı zamanda tümden yok etme özelliğine sahip silahlardır.icat edildiklerinden bu yana isimleri bile korkuyla anılır olmuştur.kitle imha silahları,uluslararası alanda prestij sağlama,gücünü perçinleme ve caydırıcı olabilme adına her geçen gün daha öldürücü bir seviyeye getirilmeye çalışılmıştır.dünya barışı adına kitle imha silahları konusundaki silahsızlanma çabaları kendi kısır döngüleri içinde devam etmektedir.ancak bu tür silahları içtenlikle ve inanarak üreten devletler,söz konusu olan silahların sınırlandırılması,kontrolü veya yok edilmesi olunca aynı içtenliği gösterememektedirler.çünkü silahsızlanma,daha az tehlikeli bir dünyaya doğru giden süreci temsil ederken,devletler için de,varolan güçlerinin azalması ve kendilerini daha az 1

11 güvende hissetmeleri anlamına gelmektedir.konuyla ilgili algılamanın bu yönde olması kimilerince doğal,kimilerince de anlamsız olarak karşılanmaktadır.ancak düşünüş ne olursa olsun kitle imha silahlarının üretimi gizli ya da açık şekilde günümüzde devam etmekte ve gelecekte de devam edecektir.tabi devletlerin güvenliği adına yapılan silahlanmanın elbette bazı güvensiz durumları da ortaya çıkaracağı bir gerçektir.uluslararası terörizmin değişen yapısını göz önünde bulundurduğumuzda bunu daha emin bir şekilde söyleyebiliyoruz. Bu çalışmanın tezi : silahlanma yarışının en maliyetli ancak bir o kadar da cazip yönünü oluşturan kitle imha silahlarının uluslararası politika alanında devletler ve hatta ittifaklar için yadsınamaz bir önem teşkil ettiği,bu düşünce ışığında silahsızlanma çabalarının asla gerçek anlamda bir silahsızlanmaya hizmet etmediği,buna bağlı olarak da kitle imha silahlarına ulaşılabilirlik durumunun günümüzde söz konusu olması ve bunun da tüm dünya için yeni tehditlerin belirmesi anlamına geleceğidir. Tezimizi destekler nitelikte olması açısından çalışmamızın birinci bölümünde,kitle imha silahlarının 3 türü olan nükleer,kimyasal ve biyolojik silahların tarihsel gelişimleri,etkileri ve devletlerin gücüne sağladıkları katkı,ikinci bölümde,kitle imha silahlarına sahip olan ve olmak isteyen devletlerin bu konudaki girişimleri,kitle imha silahlarının teröristler için de cazip olmaya başlaması,kitle imha silahları ve onların üretimi için kurulan endüstri altyapılarının doğal kaynaklar ve çevre için tehdit oluşturması,üçüncü bölümde,soğuk Savaş sürecinin başlangıcını teşkil eden zaman dilimindeki uluslararası ortamın devletleri özellikle nükleer silah üretimine zorlaması,kitle imha silahlarına dayalı olarak geliştirilen stratejilerin neler olduğu ve stratejilerin gelişim süreçleri,soğuk Savaş dönemi boyunca kitle imha silahları bağlamında yaşanmış olan önemli olaylar,dördüncü bölümde ise kitle imha silahlarının sınırlandırılması konusunda faaliyet gösteren önemli kuruluşlar ve ihracat kontrol rejimleri ile bu konuda yapılan önemli uluslararası antlaşmalar incelenmeye çalışılmıştır.ancak bu bölümde konumuzla ilgili olmadığı için konvansiyonel silahlarla ilgili silahsızlanma çabalarına değinilmemiştir. 2

12 BİRİNCİ BÖLÜM KİTLE İMHA SİLAHLARI 1.1. Kavramın İçeriği ve Niteliği Kitle İmha Silahları ile ilgili açıklamalardan önce,kavramın ifade ettiği anlamı irdelemeye çalışmak yerinde olacaktır.kitle İmha Silahları, konvansiyonel silahların defalarca kullanılması sonucunda ortaya çıkabilen insan zayiatını sadece bir kez kullanılmaları sonucunda meydana getirebilen,bununla beraber konvansiyonel silahların oluşturamadığı saldırı sonrası olumsuz etkileri de bulunan silahlar olarak tanımlanabilirler.ii nci Dünya Savaşında müttefiklerin iki gün süren 1400 bombardıman uçağı sortisi sonunda ila kişiye zayiat verdirilmiştir. 1 Buna karşılık, Hiroşima'ya atılan tek bir atom bombası kişiyi öldürmüş, kişiyi ise yaralamıştır. 2 İstanbul üzerinde patlatılacak 1 megatonluk bir hidrojen bombasının yaklaşık kişiyi öldürebileceği ve 'den fazla kişiyi de yaralayabileceği söylenebilir. 3 Yukarıdaki referanslar birbiri ile mukayese edildiğinde, bir tek kitle imha silahının yüzlerce,hatta binlerce,yüksek patlama gücüne sahip konvansiyonel mühimmattan daha fazla tahrip gücüne sahip olduğu gerçeği ortaya çıkmaktadır. 4 Bu haliyle Kitle imha silahları,konvansiyonel mühimmatla mukayese edildiğinde muazzam tahrip ve zayiat verdirme gücüne sahip nükleer, biyolojik ve kimyasal silahlardır. Amerika Birleşik Devletleri tarafından Aralık 1997 de yapılan "Transforming Defense, National Security in the 21th Century" konulu panele ait raporun sözlük kısmında ise kitle imha silahları şu şekilde tarif edilmektedir ; "Kitle imha Silahları, genellikle kimyasal, biyolojik, nükleer 1 A.Serdar Erdurmaz, Orta Doğu daki Kitle İmha Silahları,Silahların Kontrolü ve Türkiye, Ümit Yayıncılık, Ankara 2003, s Samuel Glasstone, Philip Dolan,The Effects On Nuclear Weapons, US Defence and US Department of Energy Press, Washington DC 1977, s.1., Kitaba elektronik ortamda ulaşmak için bkz., <http://www.cddc.vt.edu/host/atomic/nukeffct/#eonw77>, ( ) 3 US Congress, Proliferation of Weapons of Mass Destruction ; Assessing the Risks, US Government Printing Office, Washington DC 1993, s Erdurmaz, a.g.e., s.27. 3

13 silahlar ve bunları taşıma kabiliyeti olan füzeleri ifade eder. Bazı durumlarda radyolojik silahlar da dahil edilir". 5 ABD eski Başkanı William B. Clinton tarafından kitle imha silahlarının imhasına ilişkin 1994 yılında vermiş olduğu sayılı direktifle ilgili yayımlanan bir basın bildirisinde "... Nükleer, biyolojik ve kimyasal silahların (kitle imha silahları) ve bu silahları atma vasıtalarının yayılması... " şeklindeki ifade yer almış ve kitle imha silahlarının hangi tür silahları kapsadığı açıkça belirtilmiştir. ABD Silahlı Kuvvetleri Kimya Okulu tarafından yayımlanan, FM Kimya Birliklerine Ait Talimname de, "Kitle imha silahları kullanımı veya kullanma tehdidi sonunda büyük ölçüde zayiata, kirlenmeye sebep olabilecek, harekatın hedeflerini, safhasını ve harekat istikametini değiştirmeye neden olacak silahlardır" şeklinde tanımlanmaktadır. 6 Bu tanımlar ışığında kitle imha silahlarını 3 gruba ayırabiliriz ; (i) Nükleer Silahlar,(ii) Biyolojik Silahlar,(iii) Kimyasal Silahlar. Bu sınıflandırmaya Radyolojik Silahlar da dahil edilebilirdi ancak bu silahlar,nükleer olanların,sadece radyasyon etkisi ile insanlara zayiat verdirmesi hedeflenen bir türü olduğu için,nükleer silah kategorisinde değerlendirilmektedirler. Her ne kadar Körfez Savaşı öncesi Irak'ın radyolojik silah elde etmek için çalıştığına dair deliller olduğunu iddia eden raporlar mevcutsa da,halen radyolojik silahların mevcut olmadığı düşünülmektedir. 7 Dünya devletlerinin aynı anda, kitle imha silahlarının üç türüne de sahip olması oldukça zordur.ancak Soğuk Savaşın bir getirisi olarak,bazı devletler bu imkana kavuşmuşlardır.hal böyle olunca uluslararası alanda iki rakip kutup kendiliğinden belirmektedir : Kitle imha silahlarına sahip olanlar ve olmayanlar.sahip olmayanlar da kendi içlerinde ikiye ayrılabilir : Sahip olmaya çalışanlar ve bu tür bir girişimde bulunmayanlar.devletlerin bu öldürücü gücü yüksek silahlara sahip olma nedeni genelde güvenlik endişelerine dayandırılmaktadır.ancak bu derece önemli bir güç,güvenlik endişelerini gidermek bir yana,var olanlara yenileri eklemektedir. 5 Erdurmaz, a.g.e., s US Army Chemical School, FM 3-100/MCWP Chemical Operations Principles and Fundamentals, Washington DC, May 1996, Preface, Kitaba elektronik ortamda ulaşmak için bkz. <http://www.globalsecurity.org/wmd/library/policy/army/fm/3-100/index.html >, ( ) 7 Erdurmaz, a.g.e., s.28. 4

14 Kullanıldıklarında etkilerinin ne olabileceğini anlayabilmek açısından,bm nin yaptığı bir çalışmanın sonuçlarına değinmek önem arz etmektedir.stratejik bir bombardıman uçağı ile atılan nükleer,kimyasal ve biyolojik silahların nispi etkileri şöyle değerlendirmiştir : "Bir megatonluk bir nükleer bomba 300 kilometrelik bir alan içinde korunmasız halkın yüzde doksanını öldürür.15 tonluk bir kimyasal silah 60 km'lik bir alandaki halkın yüzde ellisini öldürebilir. 10 tonluk bir biyolojik silah km'lik bir alandaki halkın yüzde yirmi beşini öldürür ve yüzde ellisini hastalandırır." 8 Genel bir fikir vermesi açısından yapılan değerlendirmelerden sonra, uluslararası politika için önem arz eden kitle imha silahlarının türlerinin incelenmesine geçilebilir Nükleer Silahlar Nükleer Silahların Ortaya Çıkışı 1933 yılında Almanya da iktidara gelen III ncü Reich hükümeti,versay Antlaşmasını geçersiz saymış,alman ordusunun itibarını iade ederek ülke içinde bozulmuş olan nizamı düzeltmiş ve milli birliği sarsılmaz bir güce eriştirmiştir. 9 Almanya da bu gelişmeler yaşanırken,i nci Dünya Savaşı nın galibi olan devletlerin bu gelişmeleri ciddi anlamda önemsedikleri söylenemeyeceği gibi uzun yıllar daha Almanya nın uluslararası politika alanında bir taraf olarak boy göstermesinin mümkün olmadığı konusunda da hemfikir olmuşlardır.ancak Almanya,bir ulusun güçlü olma adına ihtiyacı olan her türlü gereği,1938 yılı itibarı ile tamamlamış bulunmaktaydı. Almanya nın ve doğal olarak da bütün dünyanın savaşa hazırlandığı bu zaman diliminde,fizik ve kimya Profesörü Otto Hahn,Kayzer Wilhelm Enstitüsü nde yaptığı deneyler esnasında uranyum atomunu,nötronlarla 8 Erdurmaz, a.g.e., s yılından itibaren ise, politika alanındaki cüretli ve kesin atılımlarla dost,düşman bütün devletlerin dikkatlerini Almanya üzerine çekebilmiş ve nihayet 1938 yılında Almanya, siyasi başarılarının doruğuna ulaşmıştı.lakin her şeye rağmen Almanya nın, sonu dehşet verici korkunç bir harbe hızla yaklaşmakta bulunduğu da, aynı derecede dikkatleri çekmekteydi, Levon Panos Dabağyan, Pearl Harbor dan Hiroşima ya ( ), Kum Saati Yayıncılık, İstanbul 2004, s.291., Versay Antlaşmasının getirdikleri, II nci Dünya Savaşının nedenleri, Hitler in saldırganlığı ve Almanya nın yayılmacı emelleri konusunda ayrıntılı bilgi için bkz., Mustafa Aydın, İkinci Dünya Savaşı ve Türkiye, Türk Dış Politikası, Kurtuluş Savaşından Bugüne, Olgular, Belgeler, Yorumlar, Editör : Baskı Oran, İletişim Yayınları, İstanbul 2001, s

15 bombalayarak parçalamayı başarmıştır.günümüzde atomun babası olarak da bilinen Hahn,elde ettiği buluşun savaş alanlarında bir silah olarak kullanılabileceğini değerlendirerek,çalışmalarını gizli tutmaya çalıştığı bilinmektedir. 10 Ancak mesai arkadaşlarının sayesinde,bu buluşun gizli tutulması gerçekleşmemiştir.albert Einstein a kadar uzanan buluşun sırları, Amerikan Başkanı Roosevelt e,yine Einstein tarafından yazılan bir mektupla bildirilmiş ve bu konuda ilgili bilim adamlarının çalışmaları için mali yardım istenmiştir.mektupta yazılan bazı cümleler şunlardır 11 : Sayın Başkan,Enrico Fermi ve Leo Szilard ın çalışmaları uranyumun yakın gelecekte önemli bir enerji kaynağı olabileceğine beni inandırmıştır.bu buluş çok kudretli bombaların yapımına yol açabilir.nazilerin bu konuda çalışmaları olduğu hakkında elimde bilgiler var.amerika onlardan önce davranmak zorundadır.aksi halde medeniyet yok olacaktır. Mektupta belirtildiği gibi Nazilerin böyle bir çalışmadan asla haberdar olmadığı bilinmektedir.bu girişimi,ihtiyaç duyulan mali desteği sağlamak adına atılmış bir adım olarak değerlendiriyoruz.çünkü bu yöndeki çabalar sonuçsuz kalmamış ve Başkan Roosevelt,talepte bulunulan mali yardım konusunda özel bir fon oluşturulması emrini vermiştir.ancak üretilen silahların ilk ikisinin kullanım onayı,kendisinin ölümünden sonra başkan seçilen Truman tarafından verilmiştir. Nükleer silahlar ilk defa,ii nci Dünya Savaşı sırasında, yukarıda anlatılan gelişmelerin akabininde,amerika Birleşik Devletlerinde Manhattan Projesi adı ile bilinen bir program çerçevesinde,iki türde üretilmiştir 12 ; (i) Bunların birincisi plütonyumlu atom bombasıdır ve ilk kez 16 Temmuz 1945 yılında Alamogordo/Amerika da denenmiştir. 10 Hahn, atak ve gözü kara bir karaktere sahip olan Hitler den buluşunu gizlemek için ant içti.profesör Hahn, diğer meslektaşlarından da bu hususta söz aldı. Şayet, Führer buluşum hakkında bilgi sahibi olursa kendimi öldürürüm diyordu. Ancak Yahudi asıllı mesai arkadaşı ve fizik profesörü olan Lise Meitner onunla aynı fikirde değildi.meitner, zaman kaybetmeden bu buluşun sırlarını, Amerika daki Kolombiya Üniversitesinde görevli bir başka Yahudi asıllı fizik profesörü olan Leo Szilard a ulaştırmayı başardı.buluş üzerinde çalışmaya başlayan Szilard, İtalyan bilim adamı Enrico Fermi nin de yardımıyla, oluşturulabilecek yeni bir silah türü keşfettiklerinin de farkına varmıştı., Dabağyan, a.g.e., s Mektubun İngilizce orijinal metni için bkz., Yılmaz Dikbaş, İsrail in Nükleer Silah Cephaneliği, Asya Şafak Yayınları, İstanbul 2006, s Faruk Sönmezoğlu, Uluslararası İlişkiler Sözlüğü, Der Yayınları, İstanbul 2000, s.65. 6

16 (ii) İkincisi uranyumlu atom bombasıdır ve denemesi bile yapılmadan 6 Ağustos 1945 yılında Hiroşima/Japonya ya karşı kullanılmıştır.atılan uranyumlu atom bombası şehrin büyük bir bölümünü yerle bir ederken ilk anda yaklaşık , kısa bir süre sonrasında da civarında insanın ölümüne sebep olmuştur.bu tarihten üç gün sonra yani 9 Ağustos 1945 de,denemesi yapılmış olan plütonyumlu atom bombası Nagazaki/Japonya ya karşı kullanılmış ve Hiroşima dakine benzer bir yıkım daha gerçekleşmiştir. Amerikan nükleer teknolojisi,bu tecrübelerinin ardından tereddüt etmeden,daha karmaşık ancak daha hafif,daha güçlü ve daha etkili silahların dizaynına başlamıştır.başkan Truman ın onayı ile, ilkel Fat Man ve Little Boy 13,geliştirilmeye başlanmış ve sonuç itibari ile termonükleer silahlar icat edilmiştir.bir fizyon aletinin,termonükleer reaksiyon oluşturabilmek adına tüm koşulları sağlayabildiği tespit edilmişti. 14 Yine başkan onaylı,ivy Operasyonu ile Myke yani hidrojen bombasının ilk ve iki basamaklı çalışma prensibine sahip versiyonu 1 Kasım 1952 de denenmiştir. 15 Daha sonra hidrojen bombası olarak isimlendirilecek olan bu silahın tek basamaklı çalışma prensibine sahip versiyonu 31 Ekim 1952 de Amerika tarafından denenmiştir. 16 Beklenenden daha da erken olarak,1949 yılında Sovyetler Birliği ilk nükleer denemesini gerçekleştirmiştir.üç yıl sonra,1952 de İngiltere nükleer testlere başlamış,1960 yılında Fransa,1964 yılında Çin nükleer silaha sahip olmuştur. 17 Böylece,tüm dünyaya etki edecek olan nükleer silahlar,belki de bir daha yok olmamak üzere,uluslararası ilişkiler sahnesindeki yerini almıştır. BM Güvenlik Konseyi nin de daimi üyeleri olan 5 ülke, Yasal Olarak Nükleer Silaha Sahip Ülkeler 18 olarak kabul edilmektedir.bunların dışında nükleer 13 II nci Dünya Savaşında kullanılan atom bombalarının isimleri. 14 Nuclear Weapon Design, s.1., ( ) 15 a.g.m., s Sönmezoğlu, Uluslararası İlişkiler, s Faruk Sönmezoğlu, Uluslararası Politika ve Dış Politika Analizi, Filiz Kitabevi, İstanbul 2000, s BM nezdinde kabul edilen beş nükleer devlet vardır.bunlar ABD,Rusya,İngiltere,Fransa ve Çin dir.sadece bu beş devletin yasal olarak nükleer statüde kabul edilmesi Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşmasına dayandırılmaktadır.imzalayan devletlerin tamamı bu durumu kabul etmiş sayılmaktadır.anlaşma başka hiçbir devlete nükleer silah geliştirme izni vermemektedir., 7

17 silah programı yürüten tüm ülkelerin çalışmaları uluslararası alanda yasal olarak kabul edilmemektedir.ancak bu durum,söz konusu silahlara olan ilgiyi diğer devletler için beklenenin aksine azaltmamış daha da arttırmıştır. Nükleer silahların geliştirilmesi,silahların ateş gücünde ve tahrip yeteneğinde önemli bir devrim yaratmıştır.ancak ilk atom bombaları ile kıyaslandıklarında,daha önemli bir devrimi hidrojen bombalarının gerçekleştirdiği söylenebilir yılında kullanılan ilk iki atom bombası kilo tonluk tahrip gücünde ( ton T.N.T.) olup,her biri beş ton civarında ağır idiler. 19 Bugün oldukça küçümsenen bu patlama gücünün, 75 mm.lik 4 milyon topun salvosuna eşit olduğunu hatırlamak,ii nci Dünya Savaşı nın başı ile sonu ve savaştan sonraki teknolojik sıçramaları anlatmak bakımından önem arz etmektedir. 20 Nükleer bombaların tahrip gücü 1945 yılından bu yana baş döndürücü bir hızla artmıştır.o kadar ki,kullanılan ilk iki atom bombası artık konvansiyonel 21 silah sınıfına dahil edilebilmektedir.çünkü 1970 yılına gelindiğinde,ilk atom bombalarının 1000 katı gücünde ve onlarla aynı ağırlıkta olan,günümüzde ise 6500 katı gücünde ve daha hafif olan nükleer silahlar yapılmıştır Nükleer Silah Sahibi Olmanın Yolları Genel bir kural olarak,nükleer silahlarla ilgili fizyon malzemeleri ve teknolojileri daha kolay bulundukça,nükleer silaha sahip olmanın da kolaylaştığı söylenebilir. Nükleer silah sahibi olmak isteyen devletler,belirli koşullar altında nükleer silahları satın alabilir,üretimi için gerekli bilgiyi Nuclear Weapons : Who Has Nuclear Weapons, s.1., ( ) 19 Mehmet Gönlübol,Uluslararası Politika, İlkeler-Kavramlar-Kurumlar, Siyasal Kitabevi, Ankara 2000, s a.g.e., s Konvansiyon, üzerinde anlaşmaya varılmış demektir, bu silahların ise silah olup olmadıkları konusunda askeri literatürde ve genel ahlak kavramları çerçevesinde bir anlaşma yoktur.yani bir nükleer silahın veya kimyasal bir silahın gerçekten silah olup olmadığı hakkında bir anlaşma sağlanamadığı için bunlar konvansiyonel olmayan silahlar olarak anılmaktadır.anlaşma olmamasının sebebi savaşın da kendine göre bir hukukunun, ahlaki ve etik değerlerinin olmasıdır.örneğin bir hastaneye ateş edilmez,bombalanmaz,sivillere kasıtlı bir şekilde ateş edildiğinin ortaya çıkması durumunda savaş suçları olarak tabir edilen suçlar oluşur.oysa nükleer, kimyasal ve biyolojik silahlar kullanıldığı zaman ;hastane,sivil,genç,çocuk,kadın,yaşlı,canlı,cansız hiçbirini ayırt etmeden ve hepsi aynı etkiyle vurulmaktadır.dolayısıyla bu silahların üzerinde silah mıdır,değil midir? diye süren ayrı bir tartışma vardır ve bu yüzden bunlar ayrı bir kategoridedir., Yavuz Cankara, Yeni Oyun, İran ın Nükleer Politikası, IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul 2005, s a.g.e., s.20. 8

18 çalabilir veya kendi nükleer silahlarını üretmek için gerekli adımları da atabilir. Nükleer silahların temel maddesi konumundaki plütonyumu elde etmek zor ve pahalı bir işlevdir. Ancak günden güne,bu ürünün yanlış ellere geçmeye başladığı da bilinmektedir. 23 Devletler kendi nükleer silahlarını yapmak için gizliliği ya da açıklığı tercih edebilmektedirler.ancak gizlice yapılan bir yerli nükleer silah yapım programının açıkça yapılanlara göre daha pahalıya mal olacağı bilinmesine rağmen,uluslar arası incelemeye tabi tutulabileceğinden,açıkça bu silahlara sahip olma girişimleri fazla tercih edilmemektedir.sahip olma yollarından hangisi seçilirse seçilsin,başarılı bir nükleer programın önünde bir kaç tane teknik engel vardır 24 ; (i) Her nükleer silahtaki zincirleme reaksiyonu oluşturacak süper kritik kütle için gerekli,yeteri kadar füzyon malzemesi bulunması, (ii) Bu kütleyi saniyeden çok az bir zamanda patlatacak mekanizma/mekanizmaları bir araya getirecek silah tasarımı, (iii) Seçilecek ulaştırma yöntemine göre (Örneğin; füze, savaş uçağı gibi) uygun boyut ve aerodinamik yapıda bir cihaz inşa edilmesi. Bu teknik engelleri aşabileceğine inanan devletler veya başka güç odakları,aşağıda belirtilen hususları sırasıyla yerine getirebilirlerse,nükleer silaha ve kullanma yetisine sahip olabilmektedirler. 25 Öncelikle nükleer silah malzemesinin elde edilmesi gerekmektedir ki bu da;uranyum cevherinin madenden çıkarılması ve sarı un ya da diğer uranetler biçiminde konsantre uranyum öğütülmesi işlemlerini kapsamaktadır.uranyum 234 tabanlı silahların malzeme edinimi için gerekli işlem basamakları;uranyumun yüksek uranyum 235 seviyesinde zenginleştirilmesi,zenginleştirilmiş uranyum ürününün uranyum metaline dönüştürülmesidir.plütonyum tabanlı silahların 23 ABD Adalet Bakanı ve Başsavcısı J.Ashcroft, 8 Mayıs 2002 tarihinde Pakistan dan gelip Chicago havalimanında tutuklanan Hose Padilla adıyla bilinen Abdulla El Macahir in El Kaide nin talimatı ile radyoaktif kirletici bir bombayı patlatmaya hazırlanmakta olduğunu bildirdi.saldırının hedefi Washington olacaktı El Kaide nin radyolojik bomba imal etme girişimlerinde bulunduğunu Bin Ladin in Afganistan da esir alınan komutanlarından Abu Zubeyd in sorgusunda elde edilen bilgiler ışığında ABD Savunma Bakanı D.Rumsfeld daha 2002 Nisanında açıklamıştı, Yevgeniy Primakov, 11 Eylül ve Irak a Müdahale Sonrası Dünya, Doğan Ofset Yayıncılık ve Matbaacılık A.Ş., İstanbul 2004, s Ayrıntılı bilgi için bkz. ( ) 25 Ayrıntılı bilgi için bkz. ( ) 9

19 malzeme edinimi için söz konusu olan işlem basamakları ise;metal ya da oksit şeklinde plütonyum yakıtının üretilmesi,reaktör yapımı ve işletilmesi,plütonyum metali elde etmek için kullanılmış yakıtı yeniden işlenmesi,plütonyum ürününü plütonyum metaline dönüştürülmesinden ibarettir. Gerekli malzemeler elde edildikten sonra silah üretim aşamasına geçilebilmektedir ki bu aşamada yapılması gerekenler şunlardır : fizyon nüvesinin tasarımı ve üretimi,nükleer olmayan kısımların tasarımı ve üretimi (kimyasal patlayıcılar,parlatıcılar,ateşleme sistemi,nötron başlatıcısı,reflektör, vs.),silahın bir bütün olarak monte edilmesi,silahın denenmesi ve kullanılması,fizik testleri,ulaştırma sisteminin kullanılması ve savaş başlığı ile uyumlu hale getirilmesi,silahların nakliyesi ve depolanması,kullanım için gerekli doktrinlerin geliştirilmesi ve eğitimin verilmesi. Dünyada nükleer reaktörler tarafından yakıt olarak kullanılan az zenginleştirilmiş uranyum,çok zenginleştirilmiş uranyum elde etme işlemini hızlandırmak için kullanılabilir. 26 Sivil nükleer reaktörler de,işlemlerinin normal bir parçası olarak uranyum yakıtlarının bir kısmını plütonyuma çevirmektedirler. 27 Kullanılmayan uranyum yakıtını ve radyoaktif yan ürünlerini tekrar işleme yoluyla elde edilen plütonyum da reaktörlerde yeniden kullanılmasının yanı sıra nükleer silah yapmak için de kullanılabilir. 28 Bu,IAEA nın 29 (International Atomic Energy Agency - Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu) yeniden katı bir nükleer güvenlik politikası izlemesinin esas nedenidir. 30 Yeniden işleme yoluyla elde edilen plütonyumun silah yapım programlarında kullanılmasını,uranyum veya plütonyum silahları için yeteri kadar malzeme elde ettikten sonra ikinci adım olan silah imali,fizyon nüvesi ile nükleer olmayan kısımların (Kimyasal patlayıcılar, patlatıcılar, ateşleme, 26 Ayrıntılı bilgi için bkz. ( ) 27 Vural Altın, Nükleer Silah Nasıl Yapılır, Bilim ve Teknik Dergisi, sayı 423, Şubat 2003, s a.g.m., s IAEA : 1957 yılında BM nin alt kurumlarından biri olarak kuruldu.viyana da konuşludur.132 üye ülkesi mevcuttur.nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanılması için faaliyet göstermektedir.nükleer enerji kullanımıyla ilgili her türlü denetim yetkisine sahiptir. Ayrıntılı bilgi için bkz. <www.iaea.org.>, ( ) 30 Nuclear Security, <http://www-ns.iaea.org/security/>, ( ) 10

20 izler. 31 Nükleer bombaların temel kavramları ile ilgili gerekli teknolojik bilgiler nötron başlatıcısı, reflektör, vs) tasarım, üretim ve silahın monte edilmesi 1940 lardan beri vardır.günümüzde bir bomba yapmak için gerekli fizik bilgisini gizli ve açık kaynaklardan rahatça elde etmek mümkündür.çünkü gelişen teknoloji ile birlikte bir şeyi gizlemek neredeyse imkansız hale gelmiştir.daha doğru olarak ifade etmek gerekirse, gizlenildiği sanılan hemen hemen her bilginin artık ulaşılmaz olmadığı söylenebilir.başarılı bir nükleer patlayıcı cihaz ya da silah tasarımı, metalürji, kimya, fizik, elektronik ve patlayıcılar alanlarında deneyimli elemanlar gerektirmektedir.ancak bu elemanların yetiştirilmesi de artık zor değildir.nükleer silah sırlarını saklamaya çalışan devletlerde bile,yukarıda bahsedilen alanlarda personel yetiştirmek mümkündür.iran,bugün nükleer silah yapmanın eşiğine gelmiş bir devlet ise ( çoktan yapmış olabileceği de değerlendirilmektedir ),bunda en büyük pay kuşkusuz Amerika da eğitim almış bilim adamlarınındır.ya da Amerika da eğitim alan bilim adamlarının ülkelerine getiremediği bazı bilgileri, Rusya dan,çin den veya Kuzey Kore den satın almayı başaran devlet yetkililerinindir Ülkelerin Nükleer Gücünün Çeşitliliği Resmi olarak nükleer güç sahibi olan 5 ülke (ABD, Rusya, Çin, Fransa, İngiltere) dışında Pakistan ve Hindistan gayri resmi nükleer güç olarak kabul edilmekte ve bunların dışında bu yarışa dahil edilen ülkeler 3 grupta toplanmaktadır 33 : (i) Şüpheli Ülkeler : Günümüz itibari ile nükleer güce sahip olan ancak bunu resmi olarak kabul etmeyen ülkelerdir.örneğin ; İsrail,Kuzey Kore. (ii) Nükleer Güç Elde Etme Çabası İçinde Bulunmuş Ülkeler : Başarı oranları tartışmaya açık olmakla birlikte, daha önce nükleer güç olma adına ciddi adımlar atmış ve fakat yapılan anlaşmalarla artık nükleer silah 31 Nuclear Security, <http://www-ns.iaea.org/security/>, ( ) 32 Cankara, a.g.e., s Bu sınıflandırmanın içinde yer alan devletlerin tamamının isimleri ve nükleer güç olma adına harcadıkları çabaları görmek için bkz. <http://nuclearweaponarchive.org/nwfaq/nfaq7.html>, ( ) 11

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

NÜKLEER TEHLİKE HAZIRLAYAN :ABDULKADİR PAZAR MURAT AYDIN 2010-2011

NÜKLEER TEHLİKE HAZIRLAYAN :ABDULKADİR PAZAR MURAT AYDIN 2010-2011 NÜKLEER TEHLİKE HAZIRLAYAN :ABDULKADİR PAZAR MURAT AYDIN 2010-2011 "Ben atomu iyi bir şey için keşfettim,ama insanlar atomla birbirlerini öldürüyorlar. 'Bilim atom bombasını üretti, fakat asıl kötülük

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Hazırlayan Selma KILIÇ Destek Hizmetler Müdürlüğü Ġlkyardım ve Afet Birim Sorumlusu Afet ÇalıĢmaları Koordinatörü selmakl@hacettepe.edu.

Hazırlayan Selma KILIÇ Destek Hizmetler Müdürlüğü Ġlkyardım ve Afet Birim Sorumlusu Afet ÇalıĢmaları Koordinatörü selmakl@hacettepe.edu. Hazırlayan Selma KILIÇ Destek Hizmetler Müdürlüğü Ġlkyardım ve Afet Birim Sorumlusu Afet ÇalıĢmaları Koordinatörü selmakl@hacettepe.edu.tr 0312 305 4350 Başbakanlık AFAD, KBRN yönetmelik çalışması sonucunda

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

ÖĞRENCİNİN; ADI:HÜSEYİN TALHA SOYADI:ÖNÜMLÜ SINIFI:9/B NUMARASI:191 DERS:FİZİK KONU:NÜKLEER ENERJİ ÖĞRETMEN:FAHRETTİN KALE

ÖĞRENCİNİN; ADI:HÜSEYİN TALHA SOYADI:ÖNÜMLÜ SINIFI:9/B NUMARASI:191 DERS:FİZİK KONU:NÜKLEER ENERJİ ÖĞRETMEN:FAHRETTİN KALE ÖĞRENCİNİN; ADI:HÜSEYİN TALHA SOYADI:ÖNÜMLÜ SINIFI:9/B NUMARASI:191 DERS:FİZİK KONU:NÜKLEER ENERJİ ÖĞRETMEN:FAHRETTİN KALE İÇİNDEKİLER NÜKLEER ENERJİ NEDİR? NÜKLEER ENERJİ ÜRETİMİ NASIL YAPILIR? DÜNYADA

Detaylı

KITASINDA ETKİN BÖLGESİNDE LİDER ÖNSÖZ

KITASINDA ETKİN BÖLGESİNDE LİDER ÖNSÖZ HAVA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI VİZYON 2035 KITASINDA ETKİN BÖLGESİNDE LİDER ÖNSÖZ Vizyon-2035 Dokümanı, Hv.K.K.lığının geleceğe yönelik hedeflerini belirlemek amacıyla; Dünya ve Türkiye de güvenlik anlayışındaki

Detaylı

Türkiye nin Nükleer Silahlanmaya Bakışı

Türkiye nin Nükleer Silahlanmaya Bakışı Bilge Strateji, Cilt 5, Sayı 9, Güz 2013, ss.9-13 Türkiye nin Nükleer Silahlanmaya Bakışı 1 Sinan ÜLGEN* Türkiye nin özellikle askeri alandaki nükleer stratejisine baktığımızda nükleer silahlanma konusunun

Detaylı

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013 PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ Prof. Dr. Şeref SAĞIROĞLU Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgi Güvenliği Derneği II. Başkan 1 Neden İhtiyaç Duyuldu Diğer Ülke Örnekleri

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası Haziran 2013 1 Genel kod bilgisi: VII PLASTİK VE PLASTİK ÜRÜNLERİ; KAUÇUK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ 39 Plastikler ve mamulleri 3924 Plastikten

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Avrupa dan Nazizm den kurtulmak amacıyla kaçan bu iki bilim adamı, Hitler Almanyası nın hâlihazırda bu konu üzerinde çalıştığından korkmaktadırlar.

Avrupa dan Nazizm den kurtulmak amacıyla kaçan bu iki bilim adamı, Hitler Almanyası nın hâlihazırda bu konu üzerinde çalıştığından korkmaktadırlar. 1. Hafta: Nükleer Silahların Yayılması (Ders Notları) PBS 1 (Kamusal Yayın İstasyonu) Haritası, Hiroshima Videosu Yansı 1 (Giriş) Yansı 2 (Konu Listesi) Yansı: Nükleer silahların yayılması: Öykü şu şekilde

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

1 1: LOJİSTİK KAVRAMI...

1 1: LOJİSTİK KAVRAMI... İÇİNDEKİLER Giriş:... 1 Bölüm 1: LOJİSTİK KAVRAMI... 3 1.1. Lojistiğin Tanımı ve Tarihsel Gelişimi... 4 1.1.1. Lojistik Kavramı... 4 1.1.2. Lojistiğin Tarihsel Gelişimi... 6 1.2. Lojistikle İlgili Genel

Detaylı

İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını. ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir.

İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını. ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir. İş Sağlığı ve Güvenliği İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir. Çalışanların sağlığı ve güvenliğin bozulması

Detaylı

Nükleer Reaktörler. Özgür AYTAN

Nükleer Reaktörler. Özgür AYTAN Nükleer Reaktörler Özgür AYTAN Bu sunuda anlatılacak olanlar Fisyon Nedir? Nükleer Reaktörler Çalışma Prensipleri Dünyadaki Durum Neden Nükleer Reaktör? Dünyadaki Enerji Kaynakları Dünyadaki Enerji Projeksiyonu

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi Amaç Akaryakıt Taşıma Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Emniyetli Sürüş Teknikleri Uyku ve

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Nükleer Enerji ve Nükleer Kirlilik Nükleer Enerji nedir? İlk Bomba Denemeleri

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları,

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Bugün, ulusal savunmamızın güvencesi ve bölge barışı için en önemli denge ve istikrâr unsuru olan Türk Silahlı Kuvvetleri nin etkinliğini ve

Detaylı

İran ın Nükleer Emelleri: Bombaya Giden Iki Yol, Barışa Giden Diğer Yol. Büyükelçi Gregory L. Schulte nin Açıklamaları

İran ın Nükleer Emelleri: Bombaya Giden Iki Yol, Barışa Giden Diğer Yol. Büyükelçi Gregory L. Schulte nin Açıklamaları İran ın Nükleer Emelleri: Bombaya Giden Iki Yol, Barışa Giden Diğer Yol Büyükelçi Gregory L. Schulte nin Açıklamaları A.B.D. nin Birleşmiş Milletler Viyana Ofisi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Daimi

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

Terör Olayları ve Enerji Zinciri : İstatistiksel bir İnceleme

Terör Olayları ve Enerji Zinciri : İstatistiksel bir İnceleme Terör Olayları ve Enerji Zinciri : İstatistiksel bir İnceleme Giriş Dünyadaki terör olaylarının ne kadarının enerji kaynaklarına yönelik olduğu veya bu olayların temelinde kaynak kontrol etme kaygılarının

Detaylı

İran'ın Irak'ın Kuzeyi'ndeki Oluşum ve Gelişmelere Yaklaşımı Kuzey Irak taki sözde yönetimin(!) Parlamentosu Kürtçü gruplar İran tarafından değil, ABD ve çıkar ortakları tarafından yardım görmektedirler.

Detaylı

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar... İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1 Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...3 Bölüm 2: İyonlaştırıcı Radyasyonlar Vücudumuzu Nasıl Etkiliyor?...7

Detaylı

NÜKLEER KAZA veya TERÖR ST ATAKTA ORGAN ZASYON, fi B RL ve STRATEJ S

NÜKLEER KAZA veya TERÖR ST ATAKTA ORGAN ZASYON, fi B RL ve STRATEJ S NÜKLEER KAZA veya TERÖR ST ATAKTA ORGAN ZASYON, fi B RL ve STRATEJ S Levent KENAR Nükleer Kaza veya Terörist Atakta Organizasyon, İş Birliği ve Stratejisi Doğal olarak bulunan veya yapay olarak üretilen

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA Mehmet YÜKSEL Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı MADDENİN YAPISI (ATOM) Çekirdek Elektronlar RADYASYON NEDİR? Radyasyon; iç dönüşüm geçiren

Detaylı

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU DAĞLIK KARABAĞ SORUNU DAR ALANDA BÜYÜK OYUN ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Avrasya Araştırmaları Merkezi USAK RAPOR NO: 11-07 Yrd. Doç. Dr. Dilek M. Turgut Karal Demirtepe Editör Eylül 2011

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

Beyin Gücünden Beyin Göçüne...

Beyin Gücünden Beyin Göçüne... On5yirmi5.com Beyin Gücünden Beyin Göçüne... Beyin göçü, yıllardır pek çok ülkenin kan kaybı... Peki gençler neden ülkelerini tekederler? Hangi sebepler ülkelerin beyin gücünü kaybetmesine sebep olur?

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ Yrd. Doç. Dr. Cenk ÖZGEN 1. KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı: Cenk ÖZGEN Doğum Yeri ve Tarihi: Bursa / 07.08.1979 Uyruğu: T.C. Medeni Hali: Evli Adres: Giresun Üniversitesi, İktisadi

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

AFET YÖNETİM SİSTEMLERİ

AFET YÖNETİM SİSTEMLERİ AFET YÖNETİM SİSTEMLERİ AFET YÖNETİM SİSTEMLERİ Ülkelerin Kriz Yönetim Sistemleri -Amerika Birleşik Devletleri, -Kanada, -Japonya, -Fransa, -İsrail, -İngiltere Birleşik Krallığı, -Rusya Federasyonu, -Almanya,

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

ATOM ÇAĞI VE SOĞUK SAVAŞ NEDĐR?

ATOM ÇAĞI VE SOĞUK SAVAŞ NEDĐR? ATOM ÇAĞI VE SOĞUK SAVAŞ NEDĐR? Atom Çağı ifadesini ilk kez, 1945 te atom bombası patlamasını izleyen ABD li gazeteci W. Laurence (New York Times) kullandı. Soğuk Savaş terimi ise ilk kez, Đngiliz gazeteci

Detaylı

Bilgi Teknolojisi Çözümleri

Bilgi Teknolojisi Çözümleri Bilgi Teknolojisi Çözümleri ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı KİMYASAL, BİYOLOJİK, RADYOLOJİK VE NÜKLEER TEHLİKELERE DAİR GÖREV YÖNERGESİ ADANA Ç. Ü. İ d a r i v e M a l i İ ş

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1

ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1 ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1 Pentagon yetkilileri Fransa'nın talep ettiği Reaper tipi insansız hava aracı (İHA) veya dronların satışına yönelik olarak Kongre'de

Detaylı

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP)

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Kurtuluş Aykan* Küresel mali krizin ortaya çıkardığı en önemli gerçek, ekonomik sorunların bundan böyle artık tek tek ülkelerin

Detaylı

ODEN LOJİSTİK A.Ş Tehlikeli Madde Kodları ve Sembolleri

ODEN LOJİSTİK A.Ş Tehlikeli Madde Kodları ve Sembolleri ODEN LOJİSTİK A.Ş Tehlikeli Madde Kodları ve Sembolleri Tehlikeli ve denizi kirletme riski olan maddelerin denizde taşıma yapan gemiler tarafından taşınması International Convention for the Safety of the

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. (Bölümden Bağımsız hazırlanmıştır

DERS ÖĞRETİM PLANI. (Bölümden Bağımsız hazırlanmıştır DERS ÖĞRETİM PLANI (Bölümden Bağımsız hazırlanmıştır TÜRKÇE 1 Dersin Adı: ÇEKİRDEK FİZİĞİ 2 Dersin Kodu: FZK3004 3 Dersin Türü: Zorunlu, 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 2011-2012 6 Dersin

Detaylı

Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye

Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye 1944 Şikago/ICAO Sivil Havacılık Rejimi Avrupa Birliği Sivil Havacılık Düzenlemeleri - Tek Avrupa Hava Sahası I

Detaylı

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr http://www.turgutozal.edu.tr/mgungormus/

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) 6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU İslam Ülkelerinde Çok Boyutlu Güvenlik İnşası ( 06-08 Mart 2015, Serena Hotel - İslamabad ) Güvenlik kavramı durağan değildir.

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI MEVZUATINDA RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ, UYGULAMADA YAŞANAN GÜÇLÜKLER, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI MEVZUATINDA RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ, UYGULAMADA YAŞANAN GÜÇLÜKLER, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI MEVZUATINDA RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ, UYGULAMADA YAŞANAN GÜÇLÜKLER, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Detaylı

Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan:

Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan: 13 Eylül 2007 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 26642 Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan: YÖNETMELİK NÜKLEER VE NÜKLEER ÇİFT KULLANIMLI EŞYALARIN İHRACATINDA İZNE ESAS OLACAK BELGENİN VERİLMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK

Detaylı

15 Ekim 2014 Genel Merkez

15 Ekim 2014 Genel Merkez ÇİN Yatırım Fırsatları Paneli 15 Ekim 2014 Genel Merkez İş Dünyamızın Saygıdeğer Mensupları, Değerli MÜSİAD üyeleri, Değerli Basın Mensupları, Toplantımıza katılımından dolayı teşekkür ediyor, Sizleri

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı

Amerikan Stratejik Yazımından...

Amerikan Stratejik Yazımından... Amerikan Stratejik Yazımından... DR. IAN LESSER Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Jeopolitik Aldatma veya bağımsız bir Kürt Devletinden yana olmadığını ve NATO müttefiklerinin bağımsızlığını

Detaylı

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Mahmut KAYHAN Meteoroloji Mühendisi mkayhan@meteoroloji.gov.tr DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Türkiye'de özellikle ilkbahar ve sonbaharda Marmara bölgesinde deniz sularının çekilmesi

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ VE GÜNEŞ ENERJİSİ GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ Güneşin merkezinde, temelde hidrojen çekirdeklerinin kaynaşmasıyla füzyon reaksiyonu

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

SAVAŞ, GÖÇ VE SAĞLIK. 18 Mayıs 2015 İstanbul Şeyhmus GÖKALP

SAVAŞ, GÖÇ VE SAĞLIK. 18 Mayıs 2015 İstanbul Şeyhmus GÖKALP SAVAŞ, GÖÇ VE SAĞLIK 18 Mayıs 2015 İstanbul Şeyhmus GÖKALP Sunu 1. Savaş? Savaş Ortamı 2. Tarihe dokunmak 3. IŞİD in Irak ve Suriye de ardışık saldırıları ve sonrasında gelişen Halk Sağlığı sorunları 4.

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası İlişkiler Tarihi II PSIR 112 3 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası İlişkiler Tarihi II PSIR 112 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası İlişkiler Tarihi II PSIR 2 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri PSIR Dersin Dili İngilizce Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr

Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr İş Adresi Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler

Detaylı

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ,

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, Araştırma grubumuza destek amacıyla 2000-2015 seneleri arasındaki konuları içeren bir ARŞİV DVD si çıkardık. Bu ARŞİV ve VİDEO DVD lerini aldığınız takdirde daha önce takip edemediğiniz

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK Kimyasallar Yönetimi Dairesi Başkanlığı Endüstriyel ve Kimyasal Kazalar Şubesi Müdürlüğü

Detaylı

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01 1. AMAÇ: Tehlikeli Maddelerin Güvenli Taşınması, Depolanması, Kullanılması, Dökülmesi ile Tehlikeli Maddelere Maruz Kalınması Durumunda yapılması Gerekenler ve Eğitimi İçin Standart Bir Yöntem Belirlemektir.

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Radyasyonun Keşfi 1895 yılında Wilhelm Conrad Röntgen tarafından X-ışınlarının keşfi yapılmıştır. Radyasyonun Keşfi 1896 yılında

Detaylı

Yeni Çağın Ayırt Edici Yeteneği Kıtaların Buluştuğu Merkezde Yeniden Şekilleniyor.

Yeni Çağın Ayırt Edici Yeteneği Kıtaların Buluştuğu Merkezde Yeniden Şekilleniyor. Yeni Çağın Ayırt Edici Yeteneği Kıtaların Buluştuğu Merkezde Yeniden Şekilleniyor. Günümüz Hava ve Uzay Gücü İnsansız Uçak Sistemlerinin (İUS) Geleceğin Hava Harekâtındaki Rolü Teknolojideki Gelişmelerin

Detaylı

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =.

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =. 2014 2015 Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 1. Aşağıda verilen boşluklarara ifadeler doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız. A. Fiziğin ışıkla

Detaylı

İNTERNET DÜNYANIN GİDİŞİNİ NASIL DEĞİŞTİRDİ?

İNTERNET DÜNYANIN GİDİŞİNİ NASIL DEĞİŞTİRDİ? İNTERNET DÜNYANIN GİDİŞİNİ NASIL DEĞİŞTİRDİ? İnternet ile ilgili çalışmalar 1962 ye uzanır. İlk bilgisayarlar arası iletişim 1969 da ABD de Stanford ve California Üniversiteleri arasında oldu. İnternet

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

MİLLİ GURURU. Türkiye nin. YILMAZ: 2023 TE HEDEFİMİZ 25 MİlYAr DOlAr İHrAcAT YAPMAK

MİLLİ GURURU. Türkiye nin. YILMAZ: 2023 TE HEDEFİMİZ 25 MİlYAr DOlAr İHrAcAT YAPMAK Türkiye nin MİLLİ YILMAZ: 2023 TE HEDEFİMİZ 25 MİlYAr DOlAr İHrAcAT YAPMAK 2015 yılında 5 milyar ciroya ulaşan savunma sanayisi sektörü, 1.7 milyar lık ihracata imza atıyor. Türk savunma sanayisinin her

Detaylı

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU 0 1 Dünya buğday üretimi, üretim devlerinden biri olan ABD nin yaklaşık 4 milyon tonluk üretim azalmasına rağmen bu sene ekili alanların ve verimin artmasıyla paralel olarak Ağustos ayı verilerine göre

Detaylı

İBRAHİM ARAP. e-posta: ibrahim.arap@deu.edu.tr Tel: +0. 232. 420 41 80 / 20620. 2004-2009 : Dokuz Eylül Üni. Sosyal Bilimler Enst.

İBRAHİM ARAP. e-posta: ibrahim.arap@deu.edu.tr Tel: +0. 232. 420 41 80 / 20620. 2004-2009 : Dokuz Eylül Üni. Sosyal Bilimler Enst. İBRAHİM ARAP e-posta: ibrahim.arap@deu.edu.tr Tel: +0. 232. 420 41 80 / 20620 KİŞİSEL BİLGİLER Uyruğu : T.C Doğum Tarihi : 01.02.1972 Doğum Yeri : Mersin Medeni Durumu : Evli ÖĞRENİM 2004-2009 : Dokuz

Detaylı

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR T.C. Ekonomi Bakanlığının gerçekleştirdiği Küresel Ticarette Türkiye nin Yeniden Konumlandırılması-Dış Ticarette Yeni

Detaylı

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek GÜNEŞ 1- Büyüklük Güneş, güneş sisteminin en uzak ve en büyük yıldızıdır. Dünya ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometre, çapı ise 1.392.000 kilometredir. Bu çap, Yeryüzünün 109 katı, Jüpiter in de 10

Detaylı

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr ANALİZ 2014/2 2013 YILI ALTIN ANALİZİ Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomistlerin çoğu zaman yanıldığı ve nedenini tahmin etmekte zorlandığı bir

Detaylı

DIS TICARET ARASTIRMA SERVISI

DIS TICARET ARASTIRMA SERVISI ISTANBUL TICARET ODASI EKONOMIK VE SOSYAL ARASTIRMALAR SUBESI I R A N ÜLKE ETÜDÜ Güncelleme Tarihi: 08 Agustos 200 ETÜD NO :616 S.O. I- GENEL BILGILER Resmi Adi : Iran Islam Cumhuriyeti Yönetim Sekli :

Detaylı

ÖZGEÇMĐŞ. 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi: 20.12.1961 3. Ünvanı: Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMĐŞ. 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi: 20.12.1961 3. Ünvanı: Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi:.12.1961 3. Ünvanı: Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMĐŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Đşletme Kara Harp Okulu 1978-1982 YÜKSEK LĐSANS Strateji-Savunma

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BAHAR YARIYILI

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BAHAR YARIYILI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BAHAR YARIYILI A- TEZLİ YÜKSEK LİSANS BAŞVURU VE KABUL KOŞULLARI Adayın; 1- Lisans diplomasına sahip olması, 2- ALES

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı

T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı Türkiye nin Bilim ve Araştırma Alanında Atmış Olduğu Önemli Adımlar -4 Ağustos 2010- Günümüzün hızla

Detaylı