Prof. Dr. Cengiz AKÇAY. YAŞLILIK VE EMEKLİLİK (Kavramlar, Kuramlar, Sorunlar) ISBN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Prof. Dr. Cengiz AKÇAY. YAŞLILIK VE EMEKLİLİK (Kavramlar, Kuramlar, Sorunlar) ISBN 978-605-318-106-4"

Transkript

1

2 Prof. Dr. Cengiz AKÇAY YAŞLILIK VE EMEKLİLİK (Kavramlar, Kuramlar, Sorunlar) ISBN Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti.ne aittir. Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri, kapak tasarımı; mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz. Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır. Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları satın almamasını diliyoruz. 1. Baskı: Mart 2015, Ankara Yayın-Proje Yönetmeni: Ayşegül Eroğlu Dizgi-Grafik Tasarım: Selda Tunç Kapak Tasarımı: Yılmaz Yücel Baskı: Sonçağ Yayıncılık Matbaacılık Reklam San Tic. Ltd. Şti. İstanbul Cad. İstanbul Çarşısı 48/48 İskitler - Ankara ( ) ( ) Yayıncı Sertifika No: Matbaa Sertifika No: İletişim Karanfil 2 Sokak No: 45 Kızılay / ANKARA Yayınevi Yayınevi Belgeç: Dağıtım: Dağıtım Belgeç: Hazırlık Kursları: İnternet: E-ileti:

3 Prof. Dr. Cengiz Akçay 1958 yılında Biga da doğan R.Cengiz Akçay, ilköğretimi (1969) Biga da, ortaöğretimi (1976) Nazilli Öğretmen Okulu nda tamamladı. Yozgat ve Ankara da 1991 yılına kadar öğretmen olarak görev yaptı yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Eğitim Yönetimi ve Planlaması Bölümü nden mezun oldu. Aynı üniversite ve bölümde 1986 yılında yüksek lisans, 1994 yılında doktorasını tamamladı yılları arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi nde sırasıyla öğretim görevlisi, yardımcı doçent, Doçent ve profesör olarak görev yaptı. Akçay, 2012 den bu yana da Gaziantep Hasan Kalyoncu Üniversitesi nde profesör ve Eğitim Bilimleri bölüm başkanı olarak görev yapmaktadır. Akademik yaşamı süresince bölüm Başkanlığı, dekan yardımcılığı, Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü, Rektör Danışmanlığı gibi yönetsel görevlerde bulundu. Örgütsel Davranış, Yaşam boyu Öğrenme, Türk Eğitim Sistemi, Yaşlılık ve Emekliliğe hazırlık, Sürdürülebilir Eğitim, çalışma ve ilgi alanlarıdır. Bu alanlarda çeşitli araştırma ve yayınları bulunmaktadır.

4 ÖN SÖZ Yaşlılık, ister yaşamın en sıkıntılı ve sorunlu, ister en mutlu ve yaşam doyumu yüksek dönemi olsun çok önemli ve kritik bir dönemdir. Yaşlılığı sıkıntılı bir dönem olarak algılayıp yaşamak da bizim elimizdedir; mutlu bir dönem olarak algılayıp yaşamak da. Bu kitap, bir bakımdan yaşlılığın mutlu bir dönem olarak algılanıp yaşanmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Yaşlılık hakkında doğru olduğunu sandığımız fakat yanlış olan o kadar çok bilgi ve yargı vardır ki bunları yenilemek, temizlemek ve doğruya dönüştürmek oldukça fazla çaba gerektirmektedir. Kitapta verilen bilgilerin bu amaca hizmet edeceğini umuyorum. Kitap on bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde yaşlılık demografik bir olgu olarak verilmektedir. İkinci bölümde, yaşlılıkla ilgili kavramlar açıklanmakta; üçüncü bölümde ise yaşlılığın sosyal kuramları ele alınmaktadır. Dördüncü bölümde yaşlanmanın toplumsallığı; beşinci bölümde yaşlılıkta aile yaşamı; altıncı bölümde bireysel gelişim; yedinci bölümde yetişkinlik, yaşlılık ve zeka; sekizinci bölümde bir araştırma özeti; dokuzuncu bölümde yaşlı çalışanlar; onuncu bölümde ise emeklilik ile emekliliğe ve yaşlılığa hazırlık konuları ele alınmıştır. Bu kitabı hazırlama sürecinde çok kişinin emeği geçti. Başta eşim ve kızıma desteklerinden dolayı teşekkür ederim. Daha sonra ise derslerde yönelttiği sorular ve katkı niteliğindeki görüşleriyle kitabın oluşmasına ve biçimlenmesine katkıda bulunan öğrencilerime de bir teşekkür borçluyum. Mart, 2015

5 Yaşlılık ve Banyan Ağacı Dünyanın en muhteşem ağaçlarından biri olarak nitelendirilen Banyan ağacı, Hint inciri, Ficus Bengalensis olarak da bilinen; Hindistan ve Güneydoğu Asya da yetişen bir türdür (http://www.neatorama.com/2007/03/21/10-most-magnificent-trees-in-the-world/). Banyan ağacı, adını banians denen Hindu tüccarlardan alır. Hindu tüccarların bu ağacın altında işlerini yürüttükleri ifade edilir (http:// ficent -trees-in-theworld/). Banyan ağacını Robinson Crusoe tarafından kullanılan ağaçev ipucu ile birlikte herkes daha rahat hatırlayabilir. Dev ağacın şekli belirgindir. Dallarından yere çalışan havai kökleri yanında, geniş ve düz tacı ile görkemli bir gölgelik oluşturur (http://www.neatorama.com /2007/03/21/10-most-magnificent-trees-in-the-world/). Banyan ağacı, gövdesinden havaya kökler salma becerisinde biriciktir. Bu kökler toprağa ulaşır ve yeni gövdeler için temel biçimleri oluşturur. Tek ağacın binlerce gövdesi bulunur. İşte Banyan, böyle bir ağaç türüdür ve Hindistan da yetişir. Her bir dalı yere kök salarak yayılan tek bir ağaç düşünün. Banyan ağacı her bir dalının kök salmasıyla yayıldıkça yayılır. (http://www.hurriyet. com.tr/dunya/ asp?gid=229). Sonuçta, bu havai kökler, büyük ağaç dizileri ve kümelerini oluşturur. Birağacınyassı yüzeyli tacı, kişiiçin barınak sağlar ve çevresi 700 metreden fazla olabilir. (http://www.monitor ingris.org/documents/strat_glob/scanned_banyan_fund_aging.pdf) Dalları geniş bir araziye yeni bir ağaç gibi yayılır. Kökleri daha sonra yeni gövdeler ve dallar oluşturur. Banyan ağacı, Budha nın ben banyan ağacıyım dediği için Hintlilerce kutsal kabul ediliyor. Her bir dalının yere doğru uzamasıyla toprakta kök salarak yeni gövdeler oluşturduğu için ve uzun ömürlülüğünden dolayı da ölümsüzlüğü simgeler; yaşam ağacı olarak da bilinir. Hindistan efsanelerinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bugün bile Banyan Ağacı, köy yaşamında önemli bir yere sahiptir ve gölgesinde köy toplantıları yapılır (http://www.kagitpil.com/2242-banyanagaci-nedir.html #ixzz1lofzqfwb).

6 viii Yaşlılık ve Emeklilik (Kavramlar, Kuramlar, Sorunlar) Korumalı bölgede tutulan banyan ağacının 320 tane kalın, en az tane ince gövdesi bulunuyor. Yani 1000lerce ağaçlık bir orman büyüklüğünde bir ağaç kişinin sığabileceği büyük bir orman oluşturan ağacın gövdesinden sızan süt gibi beyaz bir sıvıdan düşük nitelikli kauçuk elde ediliyor (http://www.hurriyet. com.tr/dunya/ asp?gid=229). Dünyanın en ünlü Banyan türlerin biri olarak bilinen ağaç, Sri Lanka da olup Kutsal Şekil veya Bo ağacı olarak da adlandırılmıştır. Ağacın orijinal ağaçtan kesilerek dikildiği ve onun altında büyüdüğü; orijinal ağacın ise M.Ö. 6. yüzyıldan kalma olduğu söylenir. M.Ö. 288 de dikilen Sri Lanka daki ağacın, insan tarafından dikilenler içinde, dünyada bilinen en eski ağaç olduğu belirtilmektedir (http://www.neatorama.com/2007/03/21/10-mostmagnificent-trees-in-the-world/). Banyan ağacı yakınındaki ağaçları ve binaları (AngkorWat Tapınağı gibi) boğarak yok edebilir (http://www.izafet. com/genel-kultur/ banyan-agaci.html).

7 İçindekiler ix Banyan ağacı, 1982 yılındaki Birleşmiş Milletlerin düzenlemiş olduğu 1. Dünya yaşlılık kongresinde simge olarak kabul edilmiştir. Ağaç, uzun ömürlülüğü, özgüveni ve sürekli büyümeyi simgelemektedir (http://www.monitoringris.org/documents/ strat_glob/ Scanned_Banyan_Fund_Aging.pdf). Banyan ağacı, Dünya yaşlılık kongresi ile eşzamanlı şekilde (1982 yılında) Viyana ya dikilmiştir. Onun yayılan kolları, kökleri yeni gövdeler oluştursun; dev çevreleri, toplumun bir buluşma merkezi olsun diye yeni kuşaklara gönderilmektedir (Kapell, 1982). 26 Temmuz 1982 tarihinde resmi logosu olarak kabul edilen şekil, aşağıda görülmektedir. Bu bir daire içinde stilize edilen bir banyan ağacına gösterir ve tasarımı 80 yaşındaki A.B.D. li sanatçı, Oscar Berger tarafından yapılmıştır. Daha önce de belirtildiği gibi, uzun ömürlülüğü, kendine güveni, sürekli büyümeyi ve topluluğun toplantı yerini simgeleyen banyan ağacı, ana gövde ötesinde yüzlerce metre dışarı yayılır. Birçok topluluklar, tente, pazar yerleri, sosyal etkinlikler ve köy ihtiyar üyesi toplantıları için barınak sağlar. 01 December 1981 (http://www.unmultimedia.org/s/photo/ detail/381/ html).

8 İÇİNDEKİLER Ön Söz...vi Yaşlılık ve Banyan Ağacı... vii 1. BÖLÜM GİRİŞ Demografik Bir Olgu Olarak Yaşlılık BÖLÜM YAŞLANMA İLE İLGİLİ KAVRAMLAR Yetişkinliğin Evreleri...12 Yaşlanmanın Analizi...12 Yaşlılığın Başlangıcı...16 Yaşlanmanın Biricikliği...18 Yaşlılık Ne Değildir?...19 Yaşlılığı Etkileyen Değişmeler...20

9 xii Yaşlılık ve Emeklilik (Kavramlar, Kuramlar, Sorunlar) 3. BÖLÜM YAŞLANMA KURAMLARI Araştırma Yöntemleri...23 A. Biyolojik Kuramlar...25 B. Psikososyal Kuramlar Rol Kuramı Modernizasyon Kuramı Yaşamdan Geri Çekilme, Kopma Kuramı...35 Temel Sayıltıları...38 Kurama Yöneltilen Eleştiriler...40 Kuramın Genel Değerlendirmesi Etkinlik Kuramı...46 Temel Sayıltıları...47 Kuramın Sınırlılıkları ve Kurama Yöneltilen Eleştiriler Süreklilik Kuramı...51 Kurama Yöneltilen Eleştiriler Sembolik Etkileşimcilik Alt Kültür Kuramı Etiketleme Kuramı Yaş Tabakalaşması (Age Stratification) Kuramı Toplumsal Değişim (Takas) Kuramı Yaşlanmanın Politik Ekonomisi Kuramı Yaşam Süreci Kuramı Eleştirel Kuram Feminist Kuram Sosyal Fenomenolojistler ve Sosyal Oluşturmacılık...74 Kuramların Genel Değerlendirilme ve Tartışılması...75

10 İçindekiler xiii 4. BÖLÜM YAŞLANMANIN TOPLUMSALLIĞI Yaşlılığın Evrensel Özellikleri...79 Toplumun Yaşlılara Karşı Tutumu...80 Yaşlanmanın Bireyselliği...84 Diğer İnsanların Yaşlılara İlişkin Yargıları ile Yaşlıların Kendileri ile İlgili Algıları Arasındaki İlişki...86 Yaşlılıkta Toplumsal Yaşam...87 Yaşlanmanın Toplumsal Sorunları...88 Yaşlılıkta Yalnızlık Duygusu...92 Yalnızlığın Değişkenleri...92 Yaşlanmanın Toplumsal Algılanması İle İlgili Bir Araştırma...94 Katılımcıların Yaşlarına Göre Dağılımları...95 Katılımcıların Eğitim Durumuna Göre Dağılımları...95 Bulgular ve Yorum...97 Sonuç ve Öneriler BÖLÜM EMEKLİLİK VE YAŞLILIKTA AİLE HAYATI Aile Yapısında Ortaya Çıkan Değişmeler a) Geniş Aile Yapısından Çekirdek Aile Yapısına Geçiş b) Uzun Hayat Kavramı ve Aile c) Emeklilik Yaşlılıkta Aile İçi İlişkiler Kuşaklararası İlişkiler Yaşlılıkta Karı Koca ilişkileri Aile İlişkilerinde Çatışma

11 xiv Yaşlılık ve Emeklilik (Kavramlar, Kuramlar, Sorunlar) 6. BÖLÜM YAŞLILIKTA BİREYSEL GELİŞİM Yaşlanma ve Fiziksel Değişim Duyu Organları Genel Sağlık Durumu Yetişkinlerin Gelişim Görevleri a) Genç Yetişkinlik b) Orta Yetişkinlik c) İleri Yetişkinlik Yetişkinlerin Davranış Özellikleri Yetişkinlerin İlgileri Yaşlanma ve Kişilik Erikson: İnsanın Sekiz Çağı Robert Peck: Yaşlılıkta Gelişim Görevleri Kuramı Daniel Levinson: Yaşam Yapısı Kuramı BÖLÜM YETİŞKİNLİK, YAŞLILIK VE ZEKÂ Yaşlılık ve Bellek Bildirimsel vs. İşlemsel (Prosedürel) Bellek Anlamsal (Semantik) vs. Olaylara Dayanan (Episodik) Bellek Yaşlılık ve Bilgelik

12 İçindekiler xv 8. BÖLÜM YAŞLILIK PROFİLİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Gereç ve Yöntem Bulgular Tartışma BÖLÜM YAŞLI ÇALIŞANLAR Yaşlanan Dünya Yaşlanan İş Gücü Meslek Seçimi ve Mesleki Gelişim Kuramları Yaşlı Çalışanların Değerlendirilmesi BÖLÜM EMEKLİLİK Emekliliğin Değişen Anlamı Emeklilik Kararı Emeklilik Olgusunun Önemini Etkileyen Değişkenler Birey İçin Çalışmanın Anlamı İşin Niteliği Bireyin İşteki Konumu Bireyin Emeklilik İçin Hazırlık Derecesi

13 xvi Yaşlılık ve Emeklilik (Kavramlar, Kuramlar, Sorunlar) 5. Emeklilik Ortamının Niteliği ve Görünümü - Cazibesi Diğer Toplumsal Koşullar (Çalışmanın, Yaşlılığın Toplumsal Anlamı) Çalışma Yaşamının Niteliği, Yasalarla Düzenlenmesi Çalışma ve Emeklilik Olgusu ile İlgili Çağcıl Değişmeler Bireysel Özel Koşullar Psikolojik Olarak Emeklilik ve Yaşlılık Yaşlılık ve Emekliliğe Hazırlık Eğitimi Emekliliğe Hazırlık Çalışmalarından Sorumlu Kurumlar Emekliliğe Hazırlık Eğitimi Uygulamaları Emekliliğe Hazırlık Programlarının Nitelikleri A. Planlama Açısından Emekliliğe Hazırlık Eğitimi B. Danışma-Uyum Açısından Emekliliğe Hazırlık Eğitimi Emekli Adaylarına Öneriler KAYNAKÇA

14 1. BÖLÜM GİRİŞ Tıp ve teknoloji alanlarında görülen gelişmeler, insan yaşamının giderek uzamasına yol açmış; bu da insan yaşamında yaşlılığın giderek daha önemli bir dönem olarak algılanmasını doğurmuştur. Bu algı, beraberinde yaşlanma ve yaşlılık konusunda araştırmaya dönük yoğun bir ilgiyi de getirmiştir. Bu bölümde yaşlanma, öncelikle genel demografik bir olgu olarak ele alınmaya ve yaşlanmayla ilgili konular da genel olarak irdelenmeye çalışılmıştır. Yaşlanma ve Yaşlanma Bilimi (Gerontoloji) son yıllarda önem kazanmıştır. Bu alanın giderek daha ilgi çeken bir inceleme alanı ve araştırılmaya değer bir bilim olmasının altında bazı gelişme ve olgular yatmaktadır. Bu gelişme ve olgulardan ilki, özellikle gelişmiş ülkelerden başlayarak ve gelişmekte olan ülkelerde de görülmeye başlanan, bebek doğum oranlarındaki azalma ve buna bağlı olarak Dünya nın demografik (nüfus) yapısındaki değişmelerdir. Bu gelişme, yaşlanma süreciyle ilgilenen Yaşlanma Bilimini (Gerontoloji) de giderek daha önemli kılmakta, daha incelemeye değer bir bilim dalı haline getirmektedir. İkinci olarak son yıllarda tıptaki gelişmeler, yaşam süresinin uzamasına yol açmakta ve bu gelişmeye paralel olarak da yaşlıların toplam nüfus içindeki oranı gittikçe artmaktadır. Yaşlı insan sayısının gittikçe artması, insan hayatının yaşlılık dönemine ve bu döneme ilişkin sorunlara ilgiyi de arttırmaktadır.

15 2 Yaşlılık ve Emeklilik (Kavramlar, Kuramlar, Sorunlar) Demografik Bir Olgu Olarak Yaşlılık Dünya nüfus yapısının son yıllarda izlenen ve gelecekte de gündemde olacak en önemli olgularından birisi, nüfus yaşlanmasıdır. Bu olgu, Dünya nüfus yapısındaki değişmeleri ortaya koyan ilgili istatistiksel göstergelere bakıldığında açıkça görülmektedir. Bu göstergelerden biri, dünya insanının ortalama yaşıdır. Dünya insanı, 1950 yılında 23.5 yaşında iken 1998 yılında 26.1 ve 1999 yılında 26.4 yaşında olmuştur. Bu sayının 2050 yılında 37.8 olacağı tahmin edilmektedir (U. N., 1998). BM nüfus verilerine göre, yüksek gelirli ekonomilere sahip ülkelerde ortalama yaş diğer ülkelere göre oldukça yüksek olup, gelecekte de olağanüstü bir artış beklenmektedir. Örneğin Japonya da 2000 yılında 41.2 olan ortalama yaşın, 2050 de 52.1 olması beklenmektedir. Türkiye için ise medyan yaş 1985 yılına kadar arasında durağan bir yapıda iken 1990 yılında 22.2 yaşa, 2000 yılında ise 25.5 yaşa ulaşmıştır (Sazak 2004: 191). Demografik göstergelerden ikincisi, yaşlı insan sayısı ve oranıdır yılı Birleşmiş Milletler istatistiklerine göre dünyada 65 ve üstü yaş grubu nüfusu u bulmuştur. Bu sayı dünya toplam nüfusunun % 6 sını oluşturmaktadır (United Nations, 1986:189). Dünyadaki yaşlı insan sayısı giderek artmaktadır. Yirminci yüzyılın son 30 yılında dünyadaki 65 ve daha yukarı yaşlıların sayısı % 63 oranında artış göstermiştir (DİE 2002; TNSA 2003; Sağlık Bakanlığı 2002). 21. yüzyıl başında dünyada 60 ve üstü yaş grubundaki nüfus, beş yüz seksen milyondur. Bu sayının 2020 yılında bir milyar olacağı tahmin edilmektedir. Dünya nüfusunun yaş yapısı, ileri yaş guruplarının oransal olarak genç nüfusa göre daha hızlı artması yönünde değişmektedir yılları arasında 15 yaş ve altı nüfus % 6 oranında büyüyecekken yaşlı nüfus ikiye katlanacaktır (WHO a, 2000). Bu gelişime oransal olarak bakacak olursak, 60 ve üstü yaş grubunun toplam nüfusa oranı 1950 yılında % 8 den 1998 de % 10 a çıkmıştır (U. N., 1998) yılında ise bu oranın % 22 ye çıkacağı

16 Giriş 3 tahmin edilmektedir (UN, 1999). Türkiye açısından bu sayılara bakıldığında, yaşlı nüfusun toplam nüfusa oranı 1960 yılında yüzde 7.1 iken 1999 yılında yüzde 8.4 olmuştur nüfus sayımına göre ise 65 ve üstü yaşlarda kişi vardır. Bu da toplam nüfusun % 4.3 üdür (DİE, 1993: 60). Bu oran 1998 yılında % 5.9 a, 2003 yılında % 6.9 olmuştur. Görüldüğü gibi Türkiye de de yaşlı nüfus giderek artmaktadır yılında ise toplam nüfusun % 9 unun 65 yaş üstü nüfus olması beklenmektedir. (DİE 2002; TNSA 2003; Sağlık Bakanlığı 2002). Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2050 yılında dünya nüfusunun % 21 inin 60 yaş üzerinde olacağı belirtilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) yaşlılığın başlangıcını 65 yaşın bitimi olarak kabul etmektedir. WHO ne göre bir ülkenin toplam nüfusunun içinde 65 yaş ve üstü yaşta olan bireylerin sayısı % 7 10 arasında olduğunda, o ülkenin nüfusu yaşlı olarak kabul edilir. Bu oran ülkemizde 2000 yılı itibarıyla % 6.1, 2003 verilerine göre ise % 6.9 dur. (DİE 2002; TNSA 2003; Durgun 2005). Dünya nüfus yapısının değiştiğini ortaya koyan göstergelerden bir diğeri ise, ortalama yaşam süresi (yaşam beklentisi) dir. Bu sayı dünya genelinde 1999 yılında erkeklerde 63.3, kadınlarda ise 67.6 dır. Ancak bu sayılar açısından gelişmiş bölgelerle gelişmekte olanlar arasında belirgin fark vardır. Gelişmekte olan bölgelerde bu sayılar sırasıyla 61.8 ve 65 iken gelişmiş bölgelerde 71.1 ve 78.7 dir Türkiye de ise erkeklerde 66.5, kadınlarda ise 71.7 dir (U. N. Population Funds. 1999) yılında ortalama 65 olan yaşam beklentisi, 2020 yılında 70, 2050 yılında da 76 olacaktır (U. N., 1998; WHO b, 2000). Dünya ortalaması ise dönemi için 66 yaş, dönemi için 76 yaştır (Sazak 2004: 191). Bütün dünyada ortalama yaşam süresinin artması, nüfus piramidinin üst bölümünün genişlemesine neden olmuştur. Şekil 2 ve 3 bu durumu somut olarak ortaya koymaktadır.

17 4 Yaşlılık ve Emeklilik (Kavramlar, Kuramlar, Sorunlar) Şekil 1. Dünya Nüfusunun Yaşlar İtibarıyla Gelişimi Birleşmiş Milletler Nüfus Bölümü nün diğer tahmin ve tesbitleri de maddeler halinde şu şekilde özetlenebilir (U.N. Population Division, 2000): 1. Nüfusun yaşlanma hızı gelişmekte olan ülkelerde daha çok artacaktır. Bu da bu sorunun gelişmekte olan ülkeler için daha önemli olduğunu göstermektedir. Sorunu çözmek ve sonuçlarına uyum sağlamak için bu ülkelerin daha az zamanı vardır. 2. Yaşlı insanların çoğunluğu (% 51 i) kentlerde yaşamaktadır yılında bu oranın % 62 olacağı tahmin edilmektedir. Ancak bu oranlar açısından gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler arasında fark vardır. Gelişmiş ülkelerde kentlerde yaşayan yaşlılar daha fazladır.

18 Giriş 5 Age 1999 Age Males Females 90 Males Females Percentage of population Percentage of population Şekil ve 2050 yılları için Nüfus Pramitleri Kaynak: Birleşmiş Milletler Nüfus Bölümü. 3. Son olarak yaşlı sayısının artması, yaşlı nüfusun aktif nüfusa bağımlılığını arttırmaktadır. Tüm bu kestirimler, gerek dünyada, gerekse Türkiye de yaşlı insan sayısının giderek artması ve gelecekte devam edecek olması, toplumların demografik yapılarını ve insan hayatına bakış açılarını değiştirmektedir. İnsan hayatı artık daha uzun, daha etkin ve potansiyel olarak daha zengin görülmekte ve algılanmaktadır. Ancak toplumlar bu uzun, etkin ve zengin hayatın içeriğine henüz uyum sağlayamamıştır. Sanki insanoğlu, böyle iyi, güzel ve olumlu bir gelişmenin gerçekten olduğuna halâ inanamamaktadır. Henüz insanlık, yaşlılık yıllarına hayatın en kötü parçası, yalnızlığın, hareketsizliğin ve kötü sağlığın hüküm sürdüğü bir dönem olarak bakmaktadır (Mc Cluskey, 1982 : 63). Yaşlanma, tarih boyunca insanlar tarafından korkulan, ölümün bir habercisi olarak algılanmış ve yaşamın olumsuzluklarla dolu, son halkası şeklinde değerlendirilmiş ve buna bağlı olarak insanlar, daha uzun ve genç olarak yaşamanın sırlarını araştırmışlar ve gençlik iksirlerinin peşinde koşmuşlardır (Lehr, 1994: 11).

19 6 Yaşlılık ve Emeklilik (Kavramlar, Kuramlar, Sorunlar) Önümüzdeki 25 yıl esnasında, dünyanın yaş yapısı, ileri yaş guruplarının toplamının büyük bir parçasını oluşturması yönünde değişecektir. Örneğin, yılları arasında genç nüfus (15 yaş ve altı) %6 oranında büyüyecekken yaşlı nüfus ikiye katlanacaktır ve 5 yaş altındaki çocukların artış oranı %5 in altında kalacaktır. Sonuç olarak, dünya nüfusu gelecek on yıl boyunca ilerleyebir şekilde yaşlanacaktır.nüfus yaşlanması sebebiyle, ileri yaş bağımlılık oranı gelecek 25 yıl içinde artacaktır. Ve bütün dünya halkı yaşlı besleme yüküyle 1998 e göre 2025 te %50 daha fazla yüzyüze kalacaktır. Yaşlı nüfusun bu hızlı büyümesine rağmen, gelecek çeyrek yüzyılda dünya çapındaki bağımlı nüfusun büyük miktarını çocuklar oluşturacaktır. Bugün, Afrika, Asya ve Latin Amerika nın az gelişmiş bölgelerindeki bağımlı nüfusu oluşturan bireylerin neredeyse 10 undan 9 u 15 yaşının altındadır. Ve 2025 yılında çocukların tüm bağımlı nüfusun ¾ ünü oluşturacakları hesaplanmıştır. Gelecek 25 yıl boyunca sadece ABD ve diğer gelişmiş ülkelerdeki bağımlı yaşlılar 15 yaş altındaki nüfusu geçecektir. Yaşlı insan sayısını arttıran unsurlar ve bunların önemi ilerideki sayfalarda daha ayrıntılı olarak incelenecektir. Kısacası saçları ağaran bir dünyada yaşıyoruz. Dünya insanı giderek yaşlanıyor. İnsanoğlunun yaşlılık dönemi ile ilgili kuşku ve endişesinin temel nedeni, yaşlılık ya da geç yetişkinlik yılları denilebilecek dönem için özel bir hazırlığın olmayışıdır.

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK B l şsel Yetenekler n İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Bilişsel Yeteneklerin İç Denetim Başarısı Üzerindeki Önemi ISBN 978-605-364-507-8 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu

Detaylı

Dünyada Ana D l Öğret m

Dünyada Ana D l Öğret m Dünyada Ana D l Öğret m -Program İncelemeler - Editör Yazarlar Yrd. Doç. Dr. Bekir İNCE Elif AYDIN Nuran BAŞOĞLU Tuğba DEMİRTAŞ Üzeyir SÜĞÜMLÜ Zekeriyya KANTAŞ Zeynep AYDEMİR Editör: DÜNYADA ANA DİLİ ÖĞRETİMİ

Detaylı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Bakanlığı MEB 2013 YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI Türkçe Sosyal Bilimler Mesleki Bilgi Genel Kültür EN SON YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERLE

Detaylı

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN 978-605-318-010-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü

Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü Gözden Geçirilmiş 15. Prof. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Doç. Dr. Ömay Çokluk Prof. Dr. Nilgün Köklü Sosyal Bilimler İçin İSTATİSTİK ISBN 978-975-6802-33-5 Kitap içeriğinin

Detaylı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Kredi Derecelendirme (Rating) Kuruluşlarının Ülke Notlarının

Detaylı

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İlköğretim II. Kademe İçin Örnek Etkinlikler DR. ABDULLAH ŞAHİN Dr. Abdullah Şahin İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi (İlköğretim II. Kademe

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

ÖSYM. kpss. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Gerçek Sınav Tadında...

ÖSYM. kpss. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Gerçek Sınav Tadında... kpss 2014 ÖSYM yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK 30 DENEME Gerçek Sınav Tadında... Komisyon VATANDAŞLIK 30 DENEME ISBN 978-605-364-707-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm

Detaylı

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü kpss 2014 Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME ISBN- 978-605-364-663-1

Detaylı

Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay.

Detaylı

Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 10 Özgün Parça

Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 10 Özgün Parça Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 0 Özgün Parça Mehmet Serkan UMUZDAŞ Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL PARÇALAR ISBN 978-60-6-60-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM R E D I T U S MUHASEBE SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Temel Kavramlar Muhasebe Standartları Genel Muhasebe Maliyet Muhasebesi Şirketler Muhasebesi Mali Analiz KPSS ve kurum sınavları için özgün sorulardan

Detaylı

SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK

SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK KPSS Genel Yetenek Genel Kültür Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2014 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların,

Detaylı

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde ezberbozan kpss serisi 2016 VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN VATANDAŞLIK SORU BANKASI ISBN 978-605-318-362-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ

ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ 0000000001 Komisyon ÖABT FEN BİLİMLERİ / FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-190-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü ÖABT 2015 Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK SORU BANKASI Tamamı Çözümlü KOMİSYON ÖABT Fen Bilimleri/ Fen ve

Detaylı

OKULLARDA KUŞAKLARARASI ÖĞRENME

OKULLARDA KUŞAKLARARASI ÖĞRENME OKULLARDA KUŞAKLARARASI ÖĞRENME Bir Kuşaklararası Öğrenme Deneyimi Dedelerimiz ve Ninelerimizden Öğreniyoruz Soner Polat Yaser Arslan Gizem Günçavdı Hande Çiçek Ender Kazak Yazarlar: Doç. Dr. Soner Polat

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP ECONOMICUS İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ. Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI

Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ. Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI ISBN 978-605-318-260-3 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü kpss 2013 işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m ta a m ı çö z ü 10 m lü Komisyon KPSS İŞLETME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN- 978-605-364-374-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Detaylı

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6 Kitata yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme

Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme 29 Nisan 2015 yayımlanan Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yüksek Öğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği uyarınca görevde yükselme merkezi yazılı sınav duyurusuna

Detaylı

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır.

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. EĞİTİM BİLİMLERİ KPSS 2015 Birincilerin Tercihi ÖĞRETİM İLKE ve YÖNTEMLERİ Tamamı Çözümlü 20 DENEME Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI

Detaylı

ÖABT. Soruları yakalayan 2015 komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI.

ÖABT. Soruları yakalayan 2015 komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI. ÖABT Soruları yakalayan 2015 komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI Tamamı Çözümlü Komisyon ÖABT SINIF ÖĞRETMENLIĞI SORU BANKASI ISBN 978-605-318-124-8

Detaylı

kpss ezberbozan serisi MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde kpss ezberbozan serisi 2016 MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN MATEMATİK - GEOMETRİ SORU BANKASI ISBN 978-605-318-360-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

EĞİTİM BİLİMİNE. Editör

EĞİTİM BİLİMİNE. Editör Editör Prof. Dr. Firdevs Güneş Prof. Dr. Firdevs Güneş Doç. Dr. Çetin Semerci Yrd. Doç. Dr. Aysun Nüket Elçi Yrd. Doç. Dr. Ayşe Derya Işık Yrd. Doç. Dr. Cemal Tosun Yrd. Doç. Dr. Cengiz Özmen Yrd Doç.

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2015 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem

Detaylı

MATEMATİK SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde

MATEMATİK SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde KPSS Genel Yetenek Genel Kültür MATEMATİK Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 100'ün üzerinde soruyu kolaylıkla

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP E C O N O M I C U S İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI

İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI Editör: Fatma Alisinanoğlu 2. Baskı İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI Özlem Şimşek - Gülhan Güven - Gözde İnal Berrin Dinç - Saide Özbey - Barış Çaycı Emre Ünal - D. Neslihan Bay Editör: Prof.

Detaylı

Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7

Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7 7. Baskı Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme kpss 2014 Yeni sorularla son sınav sistemine göre hazırlanmıştır. ezberbozan ezberletmezöğretir! KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ SORU BANKASI gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program

Detaylı

SORU BANKASI. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME KPSS EFSANE KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde

SORU BANKASI. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME KPSS EFSANE KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde KPSS Eğitim Bilimleri EFSANE 5000 SORU BANKASI ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME Eğitimde 29. yıl KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 70'in üzerinde soruyu

Detaylı

psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN

psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN Ersin Altıntaş Mücahit Dilekmen Sabahattin Çam Hikmet Yazıcı Yaşar Özbay İbrahim Yıldırım Ömer Üre Alim Kaya Asım Çivitçi Sibel Türküm 13. Baskı Editör:

Detaylı

Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ

Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ Yrd. Doç. Dr. Serpil UMUZDAŞ VİYOLONSEL İÇİN SOL EL TEKNİK ÇALIŞMALARI ISBN 978-605-64-46- Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına

Detaylı

Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi

Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi 2. Baskı Editör Murat ÖZBAY Ahmet BALCI Mehmet KURUDAYIOĞLU Bilginer ONAN Salih Kürşad DOLUNAY Mehmet TEMİZKAN Ferhat ENSAR Namık Kemal ŞAHBAZ Bayram BAŞ İlhan

Detaylı

çözümlü anayasa levent yükselay

çözümlü anayasa levent yükselay kpss soru bankası çözümlü anayasa levent yükselay Levent Yükselay KPSS Anayasa Soru Bankası ISBN 978-605-364-241-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın

Detaylı

Komisyon KPSS MUHASEBE TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN 978-605-364-223-7. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon KPSS MUHASEBE TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN 978-605-364-223-7. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon KPSS MUHASEBE TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN 978-605-364-223-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0

Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0 Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin. konu anlatımlı

GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin. konu anlatımlı KPSS Genel Yetenek Genel Kültür Lise ve Ön Lisans Adayları İçin GEOMETRİ KPSS 206 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 204 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 00'ün üzerinde soruyu kolaylıkla çözebildiğini

Detaylı

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası Tüm Kamu Personeli İçin GYS Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı Konu Anlatımı + Soru Bankası Memurluk, Şeflik, Uzmanlık, Şube Müdürlüğü ve Diğer Unvanlar Adalet Bakanlığı Aile ve Sosyal Politikalar

Detaylı

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Editör İbrahim H. Diken 11. Baskı Atilla Cavkaytar Oğuz Gürsel Tevhide Kargın E. Sema Batu Arzu Özen İlknur Çifci Tekinarslan Hasan Avcıoğlu H. Hakan

Detaylı

İlk ve Ortaöğretimde Gelişimsel Rehberlik

İlk ve Ortaöğretimde Gelişimsel Rehberlik İlk ve Ortaöğretimde Gelişimsel Rehberlik Binnur Yeşilyaprak Prof. Dr. Binnur YEŞİLYAPRAK İLK ve ORTAÖĞRETİMDE GELİŞİMSEL REHBERLİK ISBN 978-605-318-006-7 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

Editör: Prof. Dr. Ayla OKTAY EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ ISBN 978-9944-919-69-2. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Editör: Prof. Dr. Ayla OKTAY EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ ISBN 978-9944-919-69-2. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Editör: Prof. Dr. Ayla OKTAY EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ ISBN 978-9944-919-69-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem

Detaylı

işbirlikli öğrenme modeli ve uygulanması Prof. Dr. Samih Bayrakçeken Prof. Dr. Kemal Doymuş Prof. Dr. Alev Doğan

işbirlikli öğrenme modeli ve uygulanması Prof. Dr. Samih Bayrakçeken Prof. Dr. Kemal Doymuş Prof. Dr. Alev Doğan işbirlikli öğrenme modeli ve uygulanması Prof. Dr. Samih Bayrakçeken Prof. Dr. Kemal Doymuş Prof. Dr. Alev Doğan Prof.Dr. Samih BAYRAKÇEKEN Prof. Dr. Kemal DOYMUŞ Prof. Dr. Alev DOĞAN İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME

Detaylı

MUHASEBE R E D I T U S SAADET ERDEM. Konu Anlatımlı. Vergi Müfettişliği. Örnekler. Kamu İhale Kurumu. Yorumlar. T.C. 2B Teftiş Kurulu.

MUHASEBE R E D I T U S SAADET ERDEM. Konu Anlatımlı. Vergi Müfettişliği. Örnekler. Kamu İhale Kurumu. Yorumlar. T.C. 2B Teftiş Kurulu. R E D I T U S MUHASEBE Konu Anlatımlı Örnekler Yorumlar Uyarılar Pratik Bilgiler Özgün Sorular ve Açıklamaları Çıkmış Sorular ve Açıklamaları 2015 KPSS ve kurum sınavları için özgün soru ve konu anlatımından

Detaylı

Eğitimde Program Değerlendirme. İsmail YÜKSEL Mustafa SAĞLAM. 2. Baskı. Standartlar. Modeller. Yaklaşımlar

Eğitimde Program Değerlendirme. İsmail YÜKSEL Mustafa SAĞLAM. 2. Baskı. Standartlar. Modeller. Yaklaşımlar Eğitimde Program Değerlendirme 2. Baskı İsmail YÜKSEL Mustafa SAĞLAM Yaklaşımlar Modeller Standartlar Yrd. Doç. Dr. İsmail YÜKSEL, Prof. Dr. Mustafa SAĞLAM EĞİTİMDE PROGRAM DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-364-233-6

Detaylı

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır.

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. EĞİTİM BİLİMLERİ KPSS 2015 Birincilerin Tercihi ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME Tamamı Çözümlü 20 DENEME Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. Komisyon KPSS ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ

Detaylı

Salim. Yüce LİNEER CEBİR

Salim. Yüce LİNEER CEBİR Prof. Dr. Salim Yüce LİNEER CEBİR Prof. Dr. Salim Yüce LİNEER CEBİR ISBN 978-605-318-030-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış

Detaylı

Trabzon Limanı ve Hinterlandı

Trabzon Limanı ve Hinterlandı Ulaşım Coğrafyası Açısından Bir Araştırma Trabzon Limanı ve Hinterlandı Prof. Dr. Serkan Doğanay Araştırma Proje No: SOS-BAP-A-160512-16 Prof. Dr. Serkan Doğanay ULAŞIM COĞRAFYASI AÇISINDAN BİR ARAŞTIRMA:

Detaylı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Prof. Dr. Serdar SAYAN TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 4. Türkiye Nüfusbilim Kongresi Ankara 6 Kasım 2015 Yaşlılık (Emeklilik) Sigortası Türkiye de çalışanların

Detaylı

ÇOCUKLARA GİRİŞİMCİLİK KAZANDIRMADA SOSYAL BİLGİLERİN ROLÜ: Bir Araştırma Örneği

ÇOCUKLARA GİRİŞİMCİLİK KAZANDIRMADA SOSYAL BİLGİLERİN ROLÜ: Bir Araştırma Örneği Doç. Dr. Handan DEVECİ ÇOCUKLARA GİRİŞİMCİLİK KAZANDIRMADA SOSYAL BİLGİLERİN ROLÜ: Bir Araştırma Örneği ISBN 978-605-318-119-4 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazara aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın

Detaylı

DİL VE İLETİŞİM. Prof. Dr. V. Doğan GÜNAY

DİL VE İLETİŞİM. Prof. Dr. V. Doğan GÜNAY DİL VE İLETİŞİM Prof. Dr. V. Doğan GÜNAY DİL VE İLETİŞİM Prof. Dr. V. Doğan GÜNAY PAPATYA YAYINCILIK EĞİTİM Bilgisayar Sis. San. ve Tic. A.Ş. Ankara Caddesi, Prof. Fahreddin Kerim Gökay Vakfı İşhanı Girişi,

Detaylı

GİRİŞİMCİLİK. Dr. İbrahim Bozacı. Örnekler ve İş Planı Rehberli. Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi.

GİRİŞİMCİLİK. Dr. İbrahim Bozacı. Örnekler ve İş Planı Rehberli. Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi. Dr. İbrahim Bozacı Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi GİRİŞİMCİLİK Örnekler ve İş Planı Rehberli İş Fikri Küçük İşletme Pazarlama Aile İşletmeleri İnsan Kaynakları Hedef Kitle

Detaylı

Komisyon DİKEY GEÇİŞ SINAVI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN 978-605-364-760-7. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon DİKEY GEÇİŞ SINAVI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN 978-605-364-760-7. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon DİKEY GEÇİŞ SINAVI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN 978-605-364-760-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem

Detaylı

Komisyon KPSS ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME. E-ileti: pegem@pegem.net ISBN- 978-605-318-343-3

Komisyon KPSS ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME. E-ileti: pegem@pegem.net ISBN- 978-605-318-343-3 Komisyon KPSS ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME ISBN- 978-605-318-343-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem

Detaylı

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM R E D I T U S MUHASEBE SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Temel Kavramlar Muhasebe Standartları Genel Muhasebe Maliyet Muhasebesi Şirketler Muhasebesi Mali Analiz KPSS ve kurum sınavları için özgün sorulardan

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

eğitim ve öğretimde etik

eğitim ve öğretimde etik eğitim ve öğretimde etik 3. baskı inayet aydın Prof. Dr. İnayet AYDIN EĞİTİM VE ÖĞRETİMDE ETİK ISBN-975-8792-09-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın

Detaylı

ÖABS ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ BİYOLOJİ SORU BANKASI. Türkiye'nin Eğitim Markası Öğretmenlik Alan Uzmanı

ÖABS ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ BİYOLOJİ SORU BANKASI. Türkiye'nin Eğitim Markası Öğretmenlik Alan Uzmanı ÖABS 2013 ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ BİYOLOJİ SORU BANKASI Türkiye'nin Eğitim Markası Öğretmenlik Alan Uzmanı Komisyon Öğretmenlik Alan Bilgisi Biyoloji ISBN 978-605-364-415-6 Kitapta yer alan bölümlerin

Detaylı

BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1

BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1 BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1 Yard. Doç. Dr. İsmail SEKİ ÇANAKKALE 2013 1 Çalışma yazarın Bilgi Yönetişimi Bağlamında Üniversitelerin Ekonomideki Rolü

Detaylı

Yay n No : 2404 flletme-ekonomi Dizisi : 462. 2. Bask Mart 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-427 - 3

Yay n No : 2404 flletme-ekonomi Dizisi : 462. 2. Bask Mart 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-427 - 3 Dr. Emin Avcı Türkiye de Bireysel Emeklilik Sistemi ve Bireysel Emeklilik fiirketlerinin Etkinli i Yay n No : 2404 flletme-ekonomi Dizisi : 462 2. Bask Mart 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-427 - 3 Copyright

Detaylı

HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI

HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI Prof. Dr. A. Can TUNCAY Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI İstanbul 2013 Yay n No : 2902 Hukuk Dizisi : 1427 1. Baskı - Nisan 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 -

Detaylı

DEĞERLER EĞİTİMİ. Doç. Dr. Kadir Ulusoy Doç. Dr.Bülent Dilmaç

DEĞERLER EĞİTİMİ. Doç. Dr. Kadir Ulusoy Doç. Dr.Bülent Dilmaç DEĞERLER EĞİTİMİ Doç. Dr. Kadir Ulusoy Doç. Dr.Bülent Dilmaç Doç. Dr. Bülent Dilmaç Doç. Dr. Kadir Ulusoy Değerler Eğitimi ISBN 978-605-364-340-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına

Detaylı

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ ARKA PLANI, GELİŞİMİ VE GÜNCEL UYGULAMALARI Doç. Dr. M. Hakan KESKİN NOBEL AKADEMÝK YAYINCILIK EÐÝTÝM DANIÞMANLIK TÝC. LTD. ÞTÝ. YAYIN NO.: 1166 İşletme

Detaylı

Prof. Dr. Musa Gürsel. ÖRGÜT SOSYOLOJİSİ (Kavramlar, Süreçler ve Açıklamalar) ISBN 978-605-318-234-4

Prof. Dr. Musa Gürsel. ÖRGÜT SOSYOLOJİSİ (Kavramlar, Süreçler ve Açıklamalar) ISBN 978-605-318-234-4 Prof. Dr. Musa Gürsel ÖRGÜT SOSYOLOJİSİ (Kavramlar, Süreçler ve Açıklamalar) ISBN 978-605-318-234-4 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış

Detaylı

Eğitim Programları ve Değerlendirilmesi

Eğitim Programları ve Değerlendirilmesi Eğitim Programları ve Değerlendirilmesi Prof. Dr. Hüseyin UZUNBOYLU Yrd. Doç. Dr. Çiğdem HÜRSEN Geliştirilmiş 2. Baskı Prof. Dr. Hüseyin Uzunboylu, Dr. Çiğdem Hürsen EĞİTİM PROGRAMLARI VE DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

Dil Bilgisi Öğretiminde Materyal Tasarımı

Dil Bilgisi Öğretiminde Materyal Tasarımı Dil Bilgisi Öğretiminde Materyal Tasarımı İlköğretim II.Kademe İçin Üç Boyutlu Materyal Örnekleri Dr. Abdullah ŞAHİN Dr. Sedat MADEN Dr. Abdullah Şahin - Dr. Sedat Maden DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE MATERYAL

Detaylı

SORULAR. En GÜNCEL BİLGİLER ve SOMA. 4-6 Şubat tar hler arasında 17. Avrasya Ekonom Z rves İstanbul da yapılmıştır. ABD n n Flor da Eyalet Senatosu

SORULAR. En GÜNCEL BİLGİLER ve SOMA. 4-6 Şubat tar hler arasında 17. Avrasya Ekonom Z rves İstanbul da yapılmıştır. ABD n n Flor da Eyalet Senatosu SOMA Türkiye Cumhuriyeti nin yaşadığı en büyük maden faciasıdır. En GÜNCEL BİLGİLER ve SORULAR 221 Mart ı olarak lan 01 4-6 Şubat tar hler arasında 17. Avrasya Ekonom Z rves İstanbul da yapılmıştır. ABD

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış 2050'ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış Prof. Dr. Yusuf Alper (Uludağ Üniversitesi) Yard. Doç. Dr. Çağaçan Değer (Ege Üniversitesi) Prof. Dr. Serdar Sayan (TOBB

Detaylı

Öğretmen Adayları İçin. kpss. Eğitim Bilimleri. Soru Bankası. Öğretim Yöntem ve Teknikleri. 2009 da 74. Özgün Yeni SORU YAKALADI

Öğretmen Adayları İçin. kpss. Eğitim Bilimleri. Soru Bankası. Öğretim Yöntem ve Teknikleri. 2009 da 74. Özgün Yeni SORU YAKALADI Öğretmen Adayları İçin kpss Eğitim Bilimleri Soru Bankası Öğretim Yöntem ve Teknikleri 2009 da 74 SORU YAKALADI Özgün Yeni Komisyon KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ SORU BANKASI ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ ISBN

Detaylı

ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ

ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ ) ) 2014 kpss eğitim bilimleri Türkiye nin En Çok Satan Ders Notları ÖĞRETİM İLKE ve YÖNTEMLERİ Gökhan Araz ogretiyoruz serisi ogretiakademi ) ogretiakademi Gökhan ARAZ Eğitim Bilimleri Öğretim İlke ve

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

PROGRAM GELİŞTİRME SORU BANKASI KPSS EFSANE KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde. Sınıf Yönetimi Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı

PROGRAM GELİŞTİRME SORU BANKASI KPSS EFSANE KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde. Sınıf Yönetimi Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı KPSS Eğitim Bilimleri EFSANE 5000 SORU BANKASI PROGRAM GELİŞTİRME Sınıf Yönetimi Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı Eğitimde 29. yıl KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem

Detaylı

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI 996 I.BURDUR SEMPOZYUMU BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI Kemal FİLİZ * Kadir PEPE ** ÖZET Araştırmada, Burdur ilinde aktif spor yapan sporcuların sosyoekonomik profillerinin

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ Dr. Salih DURSUN İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ KAVRAM MODELLER UYGULAMA Beta Yay n No : 2668 İşletme - Ekonomi : 558 1. Baskı Mart 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-692 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

KPSS 2015 GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır.

KPSS 2015 GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. KPSS 2015 GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK 30 DENEME Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. Komisyon VATANDAŞLIK 30 DENEME ISBN-978-605-318-007-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına

Detaylı

- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR

- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR SGK Başkanı Yadigar Gökalp İlhan 3. Yaş Baharı Kongresine Katıldı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI YADİGAR GÖKALP İLHAN: - SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR

Detaylı

Prof. Dr. Ahmet Hamdi İSLAMOĞLU

Prof. Dr. Ahmet Hamdi İSLAMOĞLU i Prof. Dr. Ahmet Hamdi İSLAMOĞLU TURİZM PAZARLAMASI Bu çalışma; Allah-u Ekber dağlarında, Çanakkale de, Sakarya da, Dumlupınar da bizler için kan döken gazilerimizin, can veren şehitlerimizin aziz hatıralarına

Detaylı

İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık

İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık GYS 2015 İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık Soru Bankası Komisyon MAHALLİ İDARELER PERSONELİNİN GÖREVDE YÜKSELME VE UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVLARINA HAZIRLIK SORU BANKASI

Detaylı

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til Su; GİRİŞ ekosisteminin sağlıklı işlemesi, insanların sağlığı ve yaşamının

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ Adı - Soyadı: Doğum Tarihi: Ünvanı: Öğrenim Durumu: Akademik Ünvanlar : öğretim görevlisi öğretim görevlisi dr. yardımcı doçent.

ÖZGEÇMİŞ Adı - Soyadı: Doğum Tarihi: Ünvanı: Öğrenim Durumu: Akademik Ünvanlar : öğretim görevlisi öğretim görevlisi dr. yardımcı doçent. ÖZGEÇMİŞ Adı - Soyadı: Serpil ALPTEKİN Doğum Tarihi: 24-11-1974 Ünvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Özel Eğitim, Zihinsel Gazi Üniversitesi, Gazi (1992-1996) Engellilerin

Detaylı

TÜRKÇE ÖĞRETİMİ. Yaklaşımlar ve Modeller. Prof. Dr. F rdevs GÜNEŞ

TÜRKÇE ÖĞRETİMİ. Yaklaşımlar ve Modeller. Prof. Dr. F rdevs GÜNEŞ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ Yaklaşımlar ve Modeller Prof. Dr. F rdevs GÜNEŞ Prof. Dr. Firdevs GÜNEŞ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ YAKLAŞIMLAR VE MODELLER ISBN 978-605-364-492-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına

Detaylı

Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME. E-ileti: pegem@pegem.net ISBN- 978-605-318-366-2

Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME. E-ileti: pegem@pegem.net ISBN- 978-605-318-366-2 Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME ISBN- 978-605-318-366-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. matematik sayısal akıl yürütme mantıksal akıl yürütme geometri 30 deneme

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. matematik sayısal akıl yürütme mantıksal akıl yürütme geometri 30 deneme kpss 204 Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. matematik sayısal akıl yürütme mantıksal akıl yürütme geometri 0 deneme KOMİSYON MATEMATİK 0 DENEME ISBN 978-605-64-706-5 Kitap içeriğinin

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

MALİYE SORU BANKASI OPTIMUS. 2013 İdari Hakimlik TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SALİM GÖL TEK KİTAP

MALİYE SORU BANKASI OPTIMUS. 2013 İdari Hakimlik TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SALİM GÖL TEK KİTAP OPTIMUS MALİYE SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Maliye Teorisi Kamu Harcamaları Kamu Gelirleri Devlet Bütçesi Devlet Borçlanması Maliye Politikası Türk Vergi Sistemi 2013 İdari Hakimlik Sayıştay KPSS ve kurum

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik

Detaylı

KONUŞMA EĞİTİMİ S Ö Z L Ü A N L A T I M

KONUŞMA EĞİTİMİ S Ö Z L Ü A N L A T I M KONUŞMA EĞİTİMİ S Ö Z L Ü A N L A T I M Fahri Temizyürek İlhan Erdem Mehmet Temizkan 4. Baskı Fatih Temizyürek İlhan Erdem Mehmet Temizkan KONUŞMA EĞİTİMİ (Sözlü Anlatım) ISBN 975-605-364-188-9 Kitapta

Detaylı

eğitim sosyolojisi editör m. çağatay özdemir

eğitim sosyolojisi editör m. çağatay özdemir eğitim sosyolojisi editör m. çağatay özdemir Editör: Prof. Dr. M. Çağatay ÖZDEMİR EĞİTİM SOSYOLOJİSİ ISBN 978-605-364-669-3 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014, Pegem Akademi Bu kitabın

Detaylı

ÇOCUK RESİMLERİ ANALİZİ VE PSİKOLOJİK RESİM TESTLERİ Çocuklar ve Yetişkinler İçin

ÇOCUK RESİMLERİ ANALİZİ VE PSİKOLOJİK RESİM TESTLERİ Çocuklar ve Yetişkinler İçin ÇOCUKRE Sİ ML E Rİ ANAL İ Z İ VEPSİ KOL OJ İ K RE Sİ MT E ST L E Rİ Çocukl arveyet i ş ki nl eri çi n 3. Ba s k ı Yr d. Doç. Dr. S ul t a nber khal MAT OV Yrd. Doç. Dr. Sultanberk HALMATOV ÇOCUK RESİMLERİ

Detaylı

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ KİMYA ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ KİMYA ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü ÖABT 2015 Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ KİMYA SORU BANKASI Tamamı Çözümlü KOMİSYON ÖABT Fen Bilimleri/ Fen ve

Detaylı

TÜRKİYE DE DEMOGRAFİK DEĞİŞİM. Lütfi Sunar

TÜRKİYE DE DEMOGRAFİK DEĞİŞİM. Lütfi Sunar TÜRKİYE DE DEMOGRAFİK DEĞİŞİM Lütfi Sunar Nüfus Sorunu Son zamanlarda aile ve doğurganlık konuları artarak ülkedeki siyasi tartışmaların merkezini oluşturmakta. Çocuk sayısı sorunu ve tartışması? Demografik

Detaylı