Fotovoltaik Sistem Deney Seti

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Fotovoltaik Sistem Deney Seti"

Transkript

1 T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Fotovoltaik Sistem Deney Seti Ayhan BAŞARAN Mustafa Emre EREN Mehdin ÇAPAN Prof. Dr. İsmail H. ALTAŞ Mayıs, 2014 Trabzon II

2 T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Fotovoltaik Sistem Deney Seti Ayhan BAŞARAN Mustafa Emre EREN Mehdin ÇAPAN Prof. Dr. İsmail H. ALTAŞ Mayıs, 2014 Trabzon Bu proje Trabzon Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Denizcilik Anadolu Meslek Lisesi tarafından desteklenmiştir. I

3 LİSANS BİTİRME PROJESİ ONAY FORMU Mehdin ÇAPAN, M. Emre EREN ve Ayhan BAŞARAN tarafından Prof. Dr. İ.Hakkı ALTAŞ yönetiminde hazırlanan Fotovoltaik Sistem Deney Seti başlıklı lisans bitirme projesi tarafımızdan incelenmiş, kapsamı ve niteliği açısından bir Lisans Bitirme Projesi olarak kabul edilmiştir. Danışman : Prof. Dr. İ.Hakkı ALTAŞ Jüri Üyesi 1 : Jüri Üyesi 2 : Bölüm Başkanı : Prof. Dr. İ.Hakkı ALTAŞ II

4 ÖNSÖZ Bu bitirme tezinin ilk taslaklarının hazırlanmasından tezin son halini almasına dek yol gösterici olan kıymetli hocamız Sayın Prof. Dr. İ. Hakkı ALTAŞ a şükranlarımızı sunarız. Ayrıca bu çalışmayı destekleyen Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü ne, Mühendislik Fakültesi Dekanlığına, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanlığına, Trabzon Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Denizcilik Anadolu Meslek Lisesi Müdürlüğüne ve Suat ÇELİK e içten teşekkürlerimizi sunarız. Her şeyden öte, eğitimimiz süresince bize her konuda tam destek veren ailelerimize ve tüm hocalarımmıza saygı ve sevgilerimizi sunarız. Mayıs, Ayhan BAŞARAN Mehdin ÇAPAN M. Emre EREN III

5 İÇİNDEKİLER Sayfa No TASARIM PROJESİ ONAY FORMU.... II ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER... IV ÖZET... VI 1. Giriş Çalışma Takvimi Teorik Alt Yapı Fotovoltaik Panel Fotovoltaik Panelde Elektrik Oluşumu Panel Yapısı Deney Setinde Kullanılan Fotovoltaik Panel Şarj Kontrol Cihazı Genel Yapısı Pwm Şarj Kontrol Cihazı Mppt Şarj Kontrol Cihazı Deney Setinde Kullanılacak Şarj Kontrol Cihazı Akü Genel Yapısı Deney Setinde Kullanılacak Akü Evirici Genel Yapısı Bir Fazlı Eviriciler Üç Fazlı Eviriciler Çok Seviyeli Evirici Ada Modu Evirici Şebeke Etkileşimli Çalışan Eviriciler Deney Setinde Kullanılan Evirici Çevirici Deney Setinde Kullanılan Çevirici Bara ve İzolasyon Trafosu AA Yük ve DA Yük Ölçüm ve Koruma Cihazları Mali Analiz Tasarım ve Matlab Modelleme 3.1. Matemetiksel Modelleme Matlab Modelleme Deneyler ve Deneysel Sonuçlar 4.1. Deney Setinin Çalışma Şekli Deneyler Sonuçlar Fotovoltaik Panelin Şarj Kontrol Cihazı Çıkış Gerilimi Rüzgâr Tribünü Şarj Kontrol Cihazı Çıkış Gerilimi DA Bara Çıkış Gerilimi DA/AA Evirici Çıkış Gerilimi Trafo Çıkış Gerilimi AA/DA Çevirici Çıkış Gerilimi IV

6 4.4. Matlab Simulink Modelleme ve Sonuçlar Matlab Simulink Modelleme Matlab Simulink Sonuçlar Trafolu ve Trafosuz Çıkış Gerilimleri DA Bara ve DA Doğrultucunun Çıkış Gerilimi Rüzgâr Tribünün Çıkışındaki AA Gerilim ve Doğrultulmuş DA Gerilim Fotovoltaik Panelin Akım ve Gerilim Değerleri DEĞERLENDİRME KAYNAKÇA EKLER EK-1. IEEE Etik Kuralları EK-2. DİSİPLİNLER ARASI ÇALIŞMA EK-3. STANDARTLAR VE KISITLAR FORMU EK 4. YENİLENEBİLİR ENERJİ FÖYÜ EK 5. PANEL MASASI TEKNİK ÇİZİM V

7 ÖZET Fotovoltaik güneş sistemlerinden enerji üretimi, gittikçe yaygınlaşan ve gelecek yıllarda adını daha çok duyacağımız yenilenebilir enerji sistemlerinin başında gelmektedir. Fotovoltaik sistemlerin geliştirilmesiyle yeni iş sahaları ortaya çıkmaktadır. Tasarım projemiz, fotovoltaik sistem deney seti ile yenilenebilir enerji alanında donanımlı bireyler yetiştirmeyi hedeflemektedir. Yapılan bu çalışmada, sistemi oluşturan ekipmanların iç yapısına fazla girilmeden, bu ekipmanların setimizde kullanım yerleri ile görevlerinin neler olduğu ve hibrit sistemin değişken yükler altında deney seti elemanlarının çalışma karakteristikleri üzerine bir deney düzeneği oluşturulmuştur. Bu düzenek, Matlab Simulink ortamında modellenmiştir. Modellemeden elde edilen sonuçlar, ortam şartlarının hibrit sistem üzerindeki etkisini açıklamıştır. Bu hibrit çalışma güneş ve rüzgar enerjilerinin birleşimi olup, rüzgar enerjisi ile ilgili çalışmayı başka bir grup yapmıştır. Trabzon Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Denizcilik Anadolu Meslek Lisesi tarafından desteklenen bu hibrit deney seti, adı geçen lisede açılacak olan Yenilenebilir Enerji Bölümü öğrencileri için tasarlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Fotovoltaik (FV) deney seti, Güneş enerjisi deneyleri VI

8 1. GİRİŞ 21. yy da teknolojinin gelişmesi ve yaşam standartlarının yükselmesi ile enerji tüketimine olan ihtiyaç artmıştır. Bu gereksinimi karşılamak için uygulanan geleneksel enerji üretim yöntemleri olan fosil yakıtları, gözle görülür boyutta çevremize olumsuz etkiler meydana getirmektedir [1]. Geçen yüzyılın son beş yılındaki istatistiğe bakıldığında enerji üretiminin neredeyse %90 ını fosil yakıtları oluşturmaktaydı. Bu süre zarfında görüldü ki fosil yakıtlarından enerji üretimi sırasında, etrafımıza yayılan CO 2, SO 2, NO, toz ve benzerleri, içinde bulunduğumuz evreni ve canlıların sağlığını olumsuz etkilerken, diğer yandan da sera gazları etkisiyle küresel ısınmaya yol açmaktadır. Fosil yakıtlarından enerji üretmenin olumsuz etkileri ve tükenebilir kaynağa sahip olması alternatif enerji arayışının başlamasına zemin hazırlamıştır [2-3]. Fosil yakıtlarıyla enerji üretiminden dolayı içinde bulunduğumuz çevrenin olumsuz etkilenmesi sonucunda, ülkelerin sahip oldukları imkanlara göre rüzgar, güneş, biokütle ve jeotermalden enerji üretimi araştırmaları başlamıştır. Bunlardan güneş enerjisi; enerjisinin bağımsızlığına ; bu bağımsızlığın da sürdürülebilirlik, çevre koruma, enerjide arz güvenirliği gibi önemli konuları içinde bulundurmaktadır [4]. Bağımsızlık ilkesi gibi önemli bir konu ortaya çıkınca, güneş enerjisi pahalı olmasına rağmen bu sektöre yatırımlar arttı. Bu yatırımlar da güneş enerjisinin fiyatını her on yılda %50 oranında düşürdü (örneğin; ABD de 1979 da 5MW, 2006 da 2000MW a kadar üretim artarken; fiyatıda 32 ABD dolarından 3 ABD dolarına düşmüştür [5]). Ayrıca ABD, Japonya ve Almanya gibi büyük devletler teşvik yasası çıkartmışlar ve 2000 yılında toplam üretim 300MW iken 2005 te 1500MW, 2007 de 3000MW gibi büyük rakamlara ulaşılmıştır [5]. Türkiye de; güneş kuşağında bulunup güneşlenme potansiyeli oldukça yüksek bir ülkedir [6-7]. Yıllık ortalama güneşlenme süresi 2640 saat/yıl, günlük ise 7.2 saat/gün gibi yüksek bir rakama denk gelmektedir. Bu potansiyel de bulutluluk, bağıl nem, minimum maksimum sıcaklık gibi güneşten enerji üretmede olumsuz etkilere bağlı olarak [8-9] yaklaşık 1311 kwh/m 2 güneş ışınımı gerçekleşmektedir [7]. Bu potansiyel 36 bin ton 1

9 kömürden enerji üretmek ile aynı verime sahiptir [10]. Bu veriler ışığında yenilenebilir enerji kaynakları, Türkiye de gelir yönünde büyük katkılar sağlayacaktır [11]. FV panelin uçlarında, güneşten gelen fotonlar ile gerilim endüklenir. Böylece, yüke doğru akım akmaya başlar. Sistemin panelden sonraki bölümü, sistemin kullanılacağı yere göre değişiklik gösterir. Şebekeye bağımlı sistemlerde akü grubu ve şarj kontrol cihazı olmazken, şebekeden bağımsız sistemlerde geceleride sistemin beslenebilmesi için akü ve şarj kontrol cihazı bulundurulur. Bu projede ise gelişen ve gittikçe yaygınlaşan güneş enerjisinden elektrik üretiminin nasıl geçekleştirileceğini, sistem tasarımını yaparken nelere dikkat edileceğini, panellerin kurulumu esnasında nelere dikkat edileceğini bilen, ileride bu konuyu önceden görüp, anlayan bireylerin yetişmesi için bir güneş enerjisi deney seti yapılacaktır. 2

10 1.1. ÇALIŞMA TAKVİMİ Bu proje oluşturulurken çizelge 1 deki planlama takip edilmiştir. Çizelge 1. Çalışma takvimi YAPILMASI PLANLANAN İŞ PLANI EYLÜL EKİM KASIM ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS 1. İş Paketi 2. İş Paketi 3. İş Paketi 4. İş Paketi 5. İş Paketi 6. İş Paketi 7. İş Paketi 8. İş Paketi 9. İş Paketi 10. İş Paketi 11. İş Paketi 12. İş Paketi 13. İş Paketi 14. İş Paketi 15. İş Paketi 16. İş Paketi Yapılacak olan iş paketlerinin ayrıntılı açıklanması: 1. İş Paketi: Proje konusunun belirlenmesi ve ne yapılacağına karar verilmesi 2. İş Paketi: Litaratür çalışması 3

11 3. İş Paketi: Deney seti yöntemi hakkında bilgi toplanması ve genel şemanın çizilmesi 4. İş Paketi: Deney setinde kullanılacak ekipmanlar hakkında bilgi toplanması 5. İş Paketi: Kullanılacak ekipmanların tesbiti ve fiyat araştırması 6. İş Paketi: Deney uygulamaları hakkında bilgi toplanması 7. İş Paketi: Simülasyon çalışmalarının yapılması 8. İş Paketi: Tasarım raporu yazılması ve teslimi 9. İş Paketi: Raporun destek alınacak bir proje önerisi gibi sunulması 10. İş Paketi: Gerekli malzeme ve teçhizatın temini 11. İş Paketi: Deney setinin gerçekleştirilmesi 12. İş Paketi: Deney föylerinin hazırlanması 13. İş Paketi: Deney setinin test edilmesi ve daha önce hazırlanan deneylerin testi 14. İş Paketi: Test edilen deney setinin ve deneylerin değerlendirilip yorumlanması 15. İş kısmı: Bitirme kitabının yazılması 16. İş kısmı: Projenin teslimi ve savunması 4

12 2. TEORİK ALT YAPI Bu projede hedeflenen; güneş enerjisinin elektrik enerjisine dönüşüm aşamalarını anlamak, elektrik enerjisinin güneşten alınan ısı ve ışık enerjisiyle nasıl değişkenlik gösterdiğini kavramak, gelişen teknoloji ve insanların enerjiye olan ihtiyaçlarından dolayı son zamanlarda önemi artan yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanma yollarının daha iyi bir şekilde anlaşılabilmesi ve her biri küçük de olsa kurulduğu yerden şebekeye yük akışında bulunan fotovoltaik güneş panellerinin insan hayatındaki önemini kavramaktır. Tasarlanan bu güneş paneli deney seti, fotovoltaik güneş panelleri ile enerji üretilmesinin yanında, üretilen enerji ile deney yapma imkanı sunmaktadır. Bu şekilde aynı deney ortamında elektrik enerjisinin üretimi, AA ve DA gerilim de çalışan yüklerin incelenmesi ve gün içerisinde değişkenlik gösteren güneş ışın miktarıyla orantılı olarak değişen FV panelin çıkış gücünü incelemektir. Bu deney setindeki ekipmanlar IEEE standartına uygun olan olarak hazırlanmıştır. Bu deney setinde güneş ve rüzgar enerjisi şekil 1 de görüldüğü gibi hibrit bir sistem oluşturmaktadır. Bu çalışmada güneş panelinden elektrik üretimi incelenecektir. Şekil 2 de ayrıntılı çiziminde görüldüğü üzere DA barasından itibaren ki kısımlar her iki grupta ortak olup, rüzgar türbininden elektrik üretimi rüzgar grubu tarafından yapılacaktır. Güneş panelinden elektrik üretimi ayrıntılı gösterimi şekil 3 de gösterilmiştir. 5

13 Şekil 1. Deney seti genel şeması KTÜ LİSANS BİTİRME PROJESİ FOTOVOLTAİK SİSTEM DENEY SETİ TAM MODELİ Ayhan BAŞARAN ŞEKİL NO: Mehdin ÇAPAN M. Emre EREN 6

14 Şekil 2. Deney seti ayrıntılı çizimi KTÜ LİSANS BİTİRME PROJESİ FOTOVOLTAİK SİSTEM DENEY SETİ TAM MODELİ Ayhan BAŞARAN ŞEKİL NO: Mehdin ÇAPAN M. Emre EREN 7

15 Şekil 3. Güneş panelinden elektrik üretimi ayrıntılı gösterim KTÜ LİSANS BİTİRME PROJESİ FOTOVOLTAİK SİSTEM DENEY SETİ TAM MODELİ Ayhan BAŞARAN ŞEKİL NO: Mehdin ÇAPAN M. Emre EREN 8

16 Deney setinde kullanılan ekipman listesi; 1. Fotovoltaik panel 2. Şarj kontrol cihazı 3. Akü 4. Evirici 5. Çevirici 6. Bara ve izolasyon trafosu 7. AA yük ve DA yük 8. Ölçüm ve koruma cihazları 2.1. Fotovoltaik Panel Fotovoltaik Panelde Elektrik Oluşumu Bulunduğumuz zaman içinde kullanılan güneş panellerinin yapısı tristör, diyot ve transistör gibi yarı-iletken maddelerden yapılmaktadır. Güneş paneli yapımında yarıiletken madde olarak galyum arsenit, kadmidyum tellür ve günümüzde en çok tercih edilen silisyum kullanılmaktadır. Genel olarak incelersek, yarı-iletkenlerde fotovoltaik dönüşümü gerçekleştirebilmek için eklem bölgesine foton (güneş ışını) düşürmek gereklidir. Yarı-iletkenlerin eklem bölgesine foton düşürüldüğü zaman yarı-iletkenin içinde elektron-hol çifti oluşur. Oluşan elektron-hol çifti ortamda oluşan manyetik alanının etkisi ile birbirinden ayrılırlar. Bu şekilde ışık yarı iletkenlerde elektrik enerjisine dönüştürülmüş olur [12]. Güneş pillerinde ise bu olayın oluştuğu bölge 3 e ayrılır; 1. iletken bandı, 2. yasak enerji bandı, 3. valans bandı. Bunlardan iletken ve valans bandı enerji bandıdır. Gelen fotonun enerjisi, yasak enerji bandına eşit yada büyük ise valans bandından bir elektron kopartarak foton kendi enerjisini harcar [13]. Böylece koparılan elekrotonun iletkenlik bandına ulaşması sağlanır ve elektron-hol çifti oluşur. Bu çift, p-n eklem bölgesindeki elektrik alanın etkisi ile birbirinden ayrılır, yani elektronları n bölgesine, holleri de p bölgesine iten bir pompa gibi çalışır. Böylece güneş pillerinin uçları arasında güç akışı meyda gelir. Bu olaya fotovoltaik olay denir. 9

17 Güneş pilini diğer yarı-iletkenlerden ayıran en önemli özelliği de içinde pompa etkisi oluşturan manyetik alanın meydana gelmesidir. Yani diğer yarı-iletkenlerde fotonun gelmesi ile elektronlar p-n bölgesinde ayrılır fakat manyetik alan olmadığı için fotonun etkisi geçtiği an tekrar birleşirler [12] Panel Yapısı Fotovoltaik paneller ışık enrejisini; hareketli parçaya ihtiyaç duymadan, yakıt maddesinin tükenme sıkıntısı olmadan ve atık maddesi oluşturmadan doğrudan doğruya elektrik enerjisine çevirir. Fotovoltaik panel çıkış voltajı yaklaşık 0,5 V değerine sahip hücrelerden oluşur. Bu hücreler istenilen çıkış voltajına ulaşmak için seri veya paralel bağlanarak solar modülleri oluştururlar. Solar modüller seri veya paralel bağlanarak paneli oluştururlar, panellerde birleşerek solar diziyi oluştururlar [12]. Fotovoltaik paneller farklı türlerde üretilmektedir [14-15]. Bunlar; 1. Yarı geçirgen, 2. Hibrid (PVT), 3. Opak olmak üzere üç çeşittir. Yarı geçirgen paneller adındanda anlaşılacağı üzere; hem ışığı arkasına geçirebilen, hem de elektrik üretebilen panllerdir. Bu tip panellerde aydınlatma ve elektirik enerjisi üretimi aynı anda sağlanmaktadır [16]. Hibrid panelinin yapısı, aşağıda ayrıntılı bir şekilde anlatılan opak modelle neredeyse aynı olup sadece içerisinde oluşan ısıyı dışarıya vererek o ısıdan yararlanabilme olanağı sağlamaktadır. Opak panellerin yapısını en üsten alta doğru inceleyecek olursak [17]; 1. Cam, 2. Eva (ethylene vinyl acetate), 3. Göze dizisi, 4. Fiber cam (eva), 5. Arka örtü (tedlar) oluşur. Opak panelin yapısını oluşturan kısımlar, bir çerçevenin içine monte edilerek dış etkilerden korunması sağlanır. Göze dizisi, opak panellerde, panelin gelişmesine etkisi olan en önemli kısımdır. Göze dizisi farklı meteryallerden oluşur. Bunlar [18]; 10

18 1. Kristal silisyum, 2. Galyum Arsenit (GaAs), 3. İnce film(cdte A-Si), 4. Odaklamalı fotovoltaik (OPV), 5. Yeni gelişen FV hücreler ( boya duyarlaştırıcılı vb.) teknolojileridir. GaAs nin verimi %39,3 gibi yüksek rakama sahiptir. Özel laborutuarlarda üretimi gerçekleştirilip, uzay araçlarında daha çok kullanılır [19]. Üretim maliyeti çok yüksektir. Kristal silisyum ve ince film (CdTe), GaAs e göre verimliliği ile maliyeti daha optimumdur. İnce film teknolojisi, yeni gelişen çok az bir üretim maliyetine sahip olan panellerdir. Fakat verimliliği şuan için çok azdır. Bunun için daha az tercih edilirler. Kristal silisyum verimlilik maliyet ilişkisinde en optimum olan panel çeşididir. Bu panel, güneş enerjisi pazarının %90 ına sahiptir. Kristal silisyum paneler, yaklaşık yılına kadar verimi %80 nin altına düşmüyeceği garantisi verilmektedir. -40 ile C de sorunsuzca çalışabilmektedirler. Verimlilikleri %12 - %17 arasındadır [20]. Kristal silisyumda üç çeşittir [16]; 1. Tek kristal silisyum (c Si), 2. Çoklu kristal silisyum (mc Si). Tek kristal silisyum (c Si), çoklu kristal silisyum (mc Si), ince film teknolojisi (CdTe A-Si) nin 1kW enerji için kapladıkları alan şekil 4 de gösterilmiştir [18]. Şekil 4. 1 kw lık üretimde panellerin kapladığı alan 11

19 Deney Setinde Kullanılan Fotovoltaik Panel Enerji kaynağı olarak bir adet 130 W gücündeki fotovoltaik panel tercih edilmiştir. Sistem deney seti olduğundan fotovoltaik panelin besleyeceği yük sabittir ve yüke göre panel seçimi yapılmıştır. 130 W dan daha yüksek güçte fotovoltaik panel seçilmesi durumunda panelin, panele bağlı olan şarj kontrol cihazının ve DA/AA eviricinin güçleri ve fiyatları artacaktır. Deney setinde kullanılan panel olan Sr-p un kataloğundaki değişken ışınım şiddetine göre gerilim ve akım değerleri çizelge 2 de gösterilmiştir. Çizelge 2. Değişen güneş ışınım değerine göre panelin gerilim ve akım değerleri Güneş Işınımı 1000 W/m W/m W/m W/m W/m W/m 2 Vm pp 18,00 17,91 17,73 17,28 16,7 16,18 Im pp 7,23 5,78 4,23 1,41 1,39 0,67 Güneş ışınımın değeri çok düşük bile olsa fotovoltaik panel gerilimi, şarj kontrol cihazına gereken değer olan 12 V un altına düşmediğinden bir adet kullanılmıştır. Bu deney setinde kullanılan FV panel EN ve EN61730 standartlarına uygundur. FV panel parametrelerin belirlenirken aranacak koşullar [18]; 1. Verimlilik, 2. Son hasat (kwh / kw anma ), 3. Kararlılık, 4. Ömür (Ekonomik ve teknik), 5. Maliyet. Fotovoltaik panelin taşınabilmesi için ve daha performasyonlu çalışması için istenildiği zaman çıkartılabilir masa tasarlanmıştır. Sistemimiz deney seti olduğu için istenildiği zaman enerji üretebilmesi için panel 60cm üzerine, 250W lık halojen lambalar yerleştirilmiştir. Kayıpları azaltmak için lambaların arkasına alüminyum föyle ile sarılarak parlak bir yüzey oluşturulmaya çalışılmıştır. Ek 5 te teknik çizimi verilen panelin eğim açısı yaklaşık 20 o dir. Yukarıdaki maddeler dikkate alınarak alınan panelin özellikleri çizelge 3 de verilmiştir. 12

20 Çizelge 3. Kullanılan fotovoltaik panelin özellikleri Markası Sunrise Model numarası SR-p Yarı iletken çeşidi Çok-kristal silisyum Gücü 130 W Max güçteki çıkış gerilimi 18,00 V (Q = 1000 w/m 2 ) Max güçteki çıkış akımı 7,23 A (Q = 1000 w/m 2 ) Açık devre gerilimi 22,32 V Kısa devre akımı 7.8 A Modülün verimi %13.2 Max güç toleransı ±3% Nominal çalışma sıcaklığı 45 0 C±2 Max sistem gerilimi 1000 V Boyutları 1481 x 666 x 35 mm Ağırlığı 11,8 kg 2.2. Şarj Kontrol Cihazı Genel Yapısı Şarj kontrol cihazı, fotovoltaik panelde üretilen gün içerisinde değişkenlik gösteren gerilim değerini düzenleyerek akünün kontrollü şarj edilmesini sağlar. Şarj kontrol cihazı, güneşten alınan enerjiyi, akünün şarj durumunu ve yük durumlarını karşılaştırarak sistem için uygun olan çalışma şeklini belirler. Böylece akünün aşırı şarj ve deşarj olması engellenerek akünün uzun ömürlü olması sağlanır. Aküden beslenen yüke sabit akım ve gerilim verilerek, yükün değişken akım ve gerilim değerleriyle zarar görmesi engellenir. Ayrıca DA voltaj çıkışına sahip olan şarj kontrol cihazı, doğru akımla çalışan cihazlara doğrudan regüle edilmiş gerilim verilir. Şarj kontrol cihazı seçiminde fotovoltaik panelden üretilen maksimum akıma dayanabilecek nitelikte olmasına ve kullanılacak olan akü gerilim değeri ile uygun olmasına dikkat edilir. Kurulacak sisteme, büyüklüğüne göre, 12V/24V/48V ve 10A/20A/40A/60A özelliğinde bulunan Şarj kontrol cihazlarından uygun olanı seçilir [21]. Şarj kontrol cihazı iki grupta incelenmektedir PWM Şarj Kontrol Cihazı: Darbe genişlik modülasyonu ile aküyü şarj eden bu kontrol cihazı ile akü ömrü uzatılmış olunur. MPPT ye göre daha basit yapılı ve verimi 13

21 düşüktür. Buna karşın daha ucuzdur. Şarj kontrol cihazının üzerinde bulunan LCD ekran ve LED ler sayesinde akünün şarj durumu hakkında görsel bilgi vermektedir MPPT Şarj Kontrol Cihazı: Belirli zaman aralıklarında, fotovoltaik panellerde üretilen gücün tepe değerini takip ederek kontrollü bir şekilde yüke enerji akışını sağlar. Burada amaç elde edilen enerjiden en üst seviyede yararlanmaktır. MPPT şarj kontrol cihazına sahip olan sistemlerde, fotovoltaik panelden %20-30 fazla enerji elde edilirken [22], MPPT şarj kontrol cihazı %98 lere varan verimle çalışmaktadırlar [23]. MPPT şarj kontrol cihazı sistemin düzenli bir şekilde çalışmasını sağlayan ve arıza anında sistemi kapatan bir mikrodenetleyiciye sahiptir. Bu mikrodenetleyici ile herhangi bir hata/arıza anında sistemin koruması yapılmış olunur. Ayrıca aküyü özelliğine paralel olarak kontrollü şarj ettiği için akü ömürlerini %50 uzatmaktadır Deney Setinde Kullanılan Şarj Kontrol Cihazı Bu uygulamada, çizelge 4 de özellikleri verilen, yüksek verimle çalışan PWM şarj kontrol cihazlarından Steca marka PR 1010 tipi şarj kontrol cihazı kullanılmıştır. Bu kontrol cihazının ters kutuplanmaya, kısa devreye, aşırı akım, aşırı gerilim ve aşırı sıcaklığa karşı koruması bulunmaktadır. Fotoğraf 1 de görülen bu şarj kontrol cihazı EN ve EN standartlarına uygundur. Sistemimiz 130W güç üreten ve 12V nominal gerilim değerine sahip olduğundan dolayı 12V 10A değerlerine sahip şarj kontrol cihazı seçilmiştir. Fotoğraf 1. Deney setinde kullanılan şarj kontrol cihazı 14

22 Çizelge 4. Kullanılan şarj kontrol cihazının özellikleri Model PR 1010 Nominal Sistem Voltajı 12V (DC) / 24V (DC) Anma Pil Akımı 10 A Maksimum Pil Gerilimi 47 V Çalışma sıcaklığı -10 / +50 Boyut 187 x 96 x 44 mm Terminal 16 mm 2 / 25 mm 2 Ağırlık 0.35 kg 2.3. Akü Genel Yapısı Aküler, elektrik enerjisini kimyasal enerjiye çevirerek depolayan, ihtiyaç anında depoladığı kimyasal enerjiyi tekrar elektrik enerjisine çeviren elektro-kimyasal yapılardır. Fotovoltaik sistemlerde şebekeye bağlı ve şebekeden bağımsız olmak üzere iki tip bağlantı çeşidi vardır. Şebekeye bağlı olmayan fotovoltaik sistemlerde, güneşten alınan enerjinin bulut veya mevsimsel farklılıktan dolayı yetersiz olması ya da yükün gece boyunca enerjiye ihtiyaç duymasından dolayı, gün içerisinde üretilen fazla enerjinin depolandığı akülerin bulundurulması gerekmektedir. Derin deşarjlı kurşun-asit aküler fiyat performans oranının uygun olması ve çevresel geri dönüşüm açısından en optimum sonuçlar vermesi sebebiyle fotovoltaik sistemlerde yaygın olarak kullanılmaktadır [24]. Kullanılan akülerin ömürlerini uzun tutmak için akünün kapasitesi %50 nin altına indiği zaman şarj edilmelidir [25]. Ayrıca kapasitelerinin %70 den fazlasını kullanmak, kısa bir zamanda akünün yapısında bozulmalara sebep olmaktadır [26]. Fotovoltaik sistemlerde kullanılan kurşun asit aküler OPzS, VRLA Jel ve VRLA AGM olmak üzere üç tiptirler. Bunlardan hangisinin kullanılacağı belirlenirken aküye bakım yapılma sıklığı, çalıştığı ortamın alt ve üst sıcaklık değerleri, yük profili, kullanım ömrü ve maliyet gibi etmenler göz önüne alınır. OPzS tipi aküler sürekli takip ve bakım istemeleri, akünün çalıştığı yerin iyi bir havalandırma sistemine sahip olması zorunluluğu gibi sebeplerden dolayı fotovoltaik sistemlerde çok tercih edilmezler. 15

23 VRLA tipi aküler (VRLA AGM ve VRLA Jel) derin deşarja uygun olarak tasarlanmaları, birim hacimlerini sulu akülere oranla daha az yer kaplaması ve tam bakımsız olmaları ile fotovoltaik sistemlerde yaygın olarak kullanılmaktadır. VRLA akü tiplerinden VRLA AGM aküler, yüksek çevrim sayısına sahip olması istenilen yerlerde ve kısa sürede yüksek akım çeken yüklerde kullanışlıdırlar. VRLA Jel aküler ise hızlı şarj ya da yüksek akım çekildiği anda jel yapısının bozulması gibi olumsuz özelliğinin yanında, kullanıldığı ortam sıcaklığının yüksek olması ömürlerini fazla etkilememesi ve akülerde meydana gelen plaka sülfatlaşmasına karşı dayanıklığının yüksek oluşu bu akü tipinin yaygın olarak tercih edilmesinin sağlamaktadır [26]. Aküler seri bağlanarak istenilen gerilim seviyesi, paralel bağlanarak istenilen akım seviyesi elde edilir. Fotovoltaik sistemlerde akülerle enerji depolamanın 1 MW ın üstünde fazla uygulaması yoktur. Kalifornia-Chino da ki 40 MWh lık sistem bu alanda gösterilebilecek en büyük uygulamalardan biridir [27] Deney Setinde Kullanılan Akü Bu çalışmada hibrit sistemin toplam gücü yaklaşık olarak 260 W tır. Bu enerjiden yükte harcanmayan kısmı, çizelge 5 de özellikleri verilen fotoğraf 2 te ki 12/24 V 150 Ah lik bir adet VRLA jel aküye depo edilecektir. Bu akü EN standardına uygundur. Akülerde depo edilen enerjinin %70 inden fazlasını kullanmak aküye zarar vereceği göz önünde bulundurularak; sistemdeki akünün kapasitesi, sistemde ki kullanılabilir akü kapasitesi olarak hesaplanır. Fotoğraf 2. Deney setinde kullanılan akü 16

24 Çizelge 5. Kullanılacak akünün özellikleri Model Akü Ömrü Kapasite (25 o C) Sıcaklık-Kapasite Değişimi Şarj Voltaj (25 o C) Boyut Ağırlık EG Yıl veya > 750 Cycles %50 D.O.D 20 HR 10 HR 5 HR 1 HR 7.6 A, 1.75 V 15 A, 1.75 V 25 A, 1.75 V 94 A, 1.75 V 152 Ah 150 Ah 125 Ah 94 Ah 40 o C 25 o C 0 o C -15 o C %102 %100 %85 %65 Döngülü Kullanım Beklemeli Kullanım V (-30mV/ o C), maks.akım: 37.5 A V (-20mV/ o C) 483 x 172 x 241 mm 45 kg 2.4. Evirici Genel Yapısı Eviriciler DA bir kaynaktan AA bir yüke yada bir şebekeye yük aktarımında bulunan devrelerdir. Güneş enerjisinden elektrik enerjisi üretilmesi sonucu DA gerilim elde edilir. Elde edilen enerjinin şebekeye paralel bağlanması veya AA bir yükte harcanması için eviricilere ihtiyaç vardır [28] Bir Fazlı Eviriciler Bir fazlı eviriciler düzeneklerdir. 1. Yarım dalga köprüler 2. Tam dalga köprüler kaynaktan alınan DA gerilimi bir fazlı AA gerilime çeviren Üç Fazlı Eviriciler Üç fazlı eviriciler kaynaktan alınan DA gerilimi aralarında 120 faz farkıyla üç fazlı 50 Hz AA gerilime çeviren düzeneklerdir. Yenilenebilir enerji kaynaklarının şebekeye paralel bağlanabilmesi ve verimli bir çalışma gösterebilmesi için üç fazlı eviricilere ihtiyaç vardır. 17

25 Çok Seviyeli Evirici Güç elektroniği devrelerinde geniş bir kullanım alanına sahip olan eviricilerdir. Yüksek gücün yanında düşük harmonik distorsiyonu sağlayan çok seviyeli eviricilerdir. 1. Diyot kenetli eviriciler 2. Kondansatörlü eviriciler 3. Kaskad eviriciler Ada Modu Evirici Ada modu eviriciler şebekeden bağımsız olarak çalışan sistemlerdir. Fotovoltaik panelden alınan DA gerilim ada modu eviriciler yardımıyla AA gerilime evirilerek AA yüklerin kullanımına sunulur. Bu tür sistemlerde üretilen enerjinin fazlasını akülerde depo etmek içim büyük kapasiteli akü gruplarına ihtiyaç vardır, buda maliyetin artmasına sebep olur [29] Şebeke Etkileşimli Çalışan Eviriciler: Şebeke etkileşimli eviricilerde fotovoltaik panellerde üretilen DA gerilim hem şebekeye aktarılacak AA gerilime çevrilir, hemde AA gerilimle beslenen yüklerin çalışmasına güç akışında bulunur. Şebeke etkileşimli eviricilerde üretilen enerjinin fazlası şebekeye aktarıldığından dolayı daha az akü grubuna ihtiyaç duyulur buda maliyeti ada modu eviricilere göre azaltır Deney Setinde Kullanılan Evirici Bu projede Linetech marka, A model evirici kullanılmıştır. Fotoğraf 3 te resmi görülen eviriciyi seçmemizdeki amaç hem daha düşük maliyetli olması hem de sistemimizin güç ve gerilim değerlerine uygun aralıkta olmasıdır. Bu evirici EN ve EN standartlarına uygun olup ayrıntılı özellikleri çizelge 6 te verilmiştir. Fotoğraf 3. Deney setinde kullanılan evirici 18

26 Çizelge 6. Kullanılacak eviricinin özellikleri Model LİNETECH A Max çıkış gücü Watt DA giriş gerilim 12-24V AA çıkış gerilimi 230V AA frekans aralığı 50Hz ± 1 Toplam harmonik distirsiyonu THD<3% Çalışma sıcaklık aralığı -25 / -60 C Ağırlık 0.8 kg Kararlı dönüşüm verimliliği %78-82 Çıkış dalga şekli Modifiye sinüs dalga 2.5. Çevirici Çeviriciler alternatif akımı doğru akıma çeviren aygıtlardır. Farklı açılardan sınıflandırılan çeviriciler, faz sayısı açısından sınıflandırılırsa; a. Tek fazlı çeviriciler b. Çok fazlı çeviriciler Deney Setinde Kullanılan Çevirici Bu projede Omron marka S8JX-G tipi çevirici kullanılmıştır. Çizelge 7 da ayrıntılı özellikleri verilmiştir. Çizelge 7. Kullanılacak çeviricinin özellikleri Model S8JX - G60024C Maksimum çıkış gücü 600 W Doğru akım çıkış gerilimi 24 V Alternatif akım giriş gerilimi 230 V Çalışma sıcaklık aralığı -25 / 75 C Ağırlık 1,6 kg 2.6. Bara ve İzolasyon Trafosu Bara; birden fazla aynı gerilim değerlerinin toplandığı ve yüklere dağıtıldığı iletkendir. Fotoğraf 4 te görülen baralardan sistemimizde iki adet bulunmaktadır. Bunlar; DA ve AA baraları olmak üzere yerleştirilmiştir. DA barasına, rüzgâr enerjisinden, güneş enerjisinden ve aküden enerji gelmektedir; gelen enerji direk DA/AA eviriciye iletilmektedir. AA 19

27 barasına; eviricinin doğru akımdan alternatif akıma çevirdiği akım girmektedir; sonrasında AA yüklere, AA/DA çeviriciye iletilmektir. Fotoğraf 4. Deney setinde kullanılan bara Baramıza giren ve çıkan her kola kesicinin modellemesi için, ihtiyaca göre daha rahat bir çalışma ortamı ve can güvenliği için sigortalar konulmuştur. Sistemde 650 W lık birebir izolasyon trafosu kullanılmıştır. Fotoğraf 5 te görülen trafoyu kullanış amacımız, bir güç elektroniği devresi elemanı olan eviricinin oluşturduğu harmoniği azaltmak ve daha net bir sinüs dalga şekli elde etmektir. Fotoğraf 5. Deney setinde kullanılan izolasyon trafo 2.7. AA Yük ve DA Yük Deney setimizde yük olarak üç adet 14W 230V AA da çalışan fan ve 30W, 60W gücünde hem DA hem de AA da çalışan ampuller kullanılmıştır. Bu yükleri seçmemizdeki amaç; yüklerin enerji harcaması anında gözle görülebilen değişiklikler göstermesidir. 20

28 2.8. Ölçüm ve Koruma Cihazları Sitemimizde bulunan ölçüm cihazları; DA ampermetre, DA voltmetre, AA voltmetre, multimetre ve osiloskoptan oluşmaktadır. Türkçe ismi salınımölçer olan osiloskop, gerilim veya akım değerlerinin genliğinde ki zamansal değişimi grafik şeklinde gösteren ölçü aracıdır. Osiloskobun ekranında ki grafiklerden, ölçülen sinyalin, genliği, frekansı ve periyodu belirlenir. Tasarlanan bu deney setinde AA TECH marka, ADS-1022B model osiloskop kullanılmıştır. Sistemimizin koruması sigortalar ve topraklamadan oluşmaktadır. Sigortalar DA ve AA baralarına giren her girişe ve çıkışa konulmuştur. Sistemimizde 5 adet sigorta bulunmaktadır. Bunlar üzerinden geçecek maksimum akıma göre sigorta tipi belirlenmiştir. Topraklama ise bütün sistemimizin toprak ucu bir noktada toplanıp, prizin toprak noktasına bağlantı yapılıp binanın topraklaması kullanılmıştır Mali Analiz Yapılan yenilenebilir enerji deney setinin malzemeleri Trabzon Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Denizcilik Anadolu Meslek Lisesi tarafından temin edilmiştir. Tamamlanan bu projenin toplam maliyeti 4410 olup ayrıntılı malzeme fiyatları çizelge 8 de verilmiştir. Çizelge 8. Projenin toplam maliyeti Kullanılan Malzeme Adı Adet Adet Fiyatı ( ) Toplam ( ) Panel Şarj Kontrol Cihazı Akü Sigorta Kutusu Sigorta Ölçü Aletleri Osiloskop Kablo ve prob Evirici Çevirici Trafo Yükler(Fan,Ampül) Generatör

29 Çizelge 8 in devamı. Projenin toplam maliyeti Motor Sürücü Devre Doğrultucu Kırtasiye Diğer(Ahşap, demir) Toplam

30 3. TASARIM VE MATLAB MODELLEME 3.1. Matematiksel Modelleme Matlab simulink ortamında panellin ve ortam şartlarını formülüze ederek gerçekleştirme yapılmıştır. Sistemi oluştururken kullanılan ve elde edilen değerler, deney setinde kullandığımız panelin kataloğundan alınmıştır. Çevrenin panel üzerindeki ısı ve ışık etkisi olan bloktaki iç tasarımı aşağıdaki formüllerden [30] elde edilerek şekil 5 te tasarlanmıştır. [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] Şekil 5. Isı ve ışınımın panele etkisinin Matlab Simulink model diyagramı 23

31 Panel kataloğundan, fotovoltaik hücre çalışma sıcaklığı Tc = 25 0 C, fotovoltaik hücre çalışma ışıması Sc = 1000 W/m 2 olarak alınmıştır. Buradan bulunmuştur. Sıcaklık katsayıları olan alınır. ise, bulunur. 0,8 ise, bulunur. Şekil 6 de verilen fotovoltaik panel modeli şekil 7 de görüldüğü üzere Matlab Simulink ortamına aktarılmıştır. Fotovoltaik panel modeli olan blokta aşağıdaki formül 8 gerçeklenmiştir. [8] [9] [10] Boltzman sabiti J/K, elektron yükü, panelin kısa devre akımı A, formül 10 dan [31] diyot faktörü Df =1108,63 ise, formül 9 dan [31] I o = 0,053 A ve Rs =0,002 Ω dur. Formül 8 den de eğri uydurma katsayısı A =1557, bulunmuştur. Şekil 6. Fotovoltaik panel basitleştirilmiş eşdeğer devre Şekil 7 deki sistemde, panelde sadece seri direnç değeri ele alınarak modellemesi yapılmıştır. 24

32 Şekil 7. Panelin Matlab Simulink model diyagramı 3.2. Matlab Modelleme Bir çok sistemin değişen ortam koşullarındaki karaktersiliklerini incelemek için bu tür bilgisayar ortamında modelleme yöntemlerine başvurulur. Şekil 8 de ki model Matlab Simulink ortamında hazırlanmış olup fotovoltaik panellerin karaktersitiği incelenmiştir. Şekil 8. Fotovoltaik panel Matlab Simulink model diyagramı Şekil 10 da ki sistemde; Ns: Seri panel sayısı 25

33 Np: Paralel panel sayısı Tx: Ortam sıcaklığı Sx: Oratamdaki güneş radyasyon seviyesi Vpv_Sinyal: Tek panelin gerilim değerlerini Ipv_Sinyal: Tek panelin akım değerlerini Vpv: Sistemin çıkışıdır. Vpv_sinyal ve Ipv_sinyal den sistemde birden fazla panel varsa eğer, sadece bir tek panellin akım gerilim (I V) karakteristiğini ölçmek için kullanılır. Vpv ise yükü besleyen, modeldeki sistemin çıkışıdır. Şekil 8 da ki blok-1 in iç tasarımı ise şekil 9 de gösterilmiştir. Şekil 9. Fotovoltaik panel Matlab Simulink blok diyagramının iç tasarımı Yukarıda şekil 9 teki sistemde; Isc (Ipv): Fv panel kısa devre akımı Tc: Bir panelin referans sıcaklığı Sc: Bir panelin referans ışık şiddeti Vcell: Bir panelin çıkış gerilimi Icell: Bir panelin çıkış akımı Vcell, tek bir panellin gerilim değerini verdikten sonra, Ns ile çarpılarak sistemin toplam gerilim değeri elde edilmiş olur. Sitemin toplam gerilim değeri elde edildikten sonra, buradan sistemin toplam akım değeri elde edilir ve tek bir panellin akım değerini bulmak için Np ye bölünerek Ipv_sinyal e gönderilir. 26

34 Şekil 9 da ki fotovoltaik model iç tasarımı ise şekil 10 te gösterilmiştir. Şekil 10. Ortam koşullarının panel akım ve gerilimine etkisi Yukarıda şekil 10 deki sistemde; Cv: Ortam koşullarının panel gerilimine olan etkisi Cı: Ortam koşullarının panel akımına olan etkisi Ipv: Ortam şartlarından etkilenen fotoakım Vc: Fv panellin ortam koşullarından etkilenmemiş gerilim değeri Isc, fotoakımı çevrenin panel üzerindeki ısı ve ışık etkisi ile çarpılarak Iph elde edilir. Iph Vc yi oluşturan bloğa girer. Vc ise ortam şartları ile çarpılarak Vcell elde edilir. 27

35 4. DENEYLER VE DENEYSEL SONUÇLAR 4.1. Deney Setinin Çalışma Şekli Gerçeklemesi bitirilen yenilenebilir enerji deney setinde enerji kaynağı olarak fotovoltaik panel, rüzgâr tribünü ve akü kullanılmıştır. Şarj kontrol cihazı, yükün ihtiyacından fazla enerjiyle aküyü şarj; yükün çektiği enerji fv panel ve rüzgâr tribünün ürettiğinden fazla ise, akünün deşarj olmasını sağlamaktadır. Fotovoltaik panelden ve rüzgâr tribüni çıkışında doğrultulan DA enerji, şarj kontrol cihazından gerilimi sabit 12V olarak DA baraya aktarılmaktadır. Evirici, DA baradan aldığı enerjiyi, alternatif akıma evirip izolasyon trafo üzerinden AA baraya aktarmaktadır. Sistemde AA yükler ve DA yükler bulunmaktadır. DA yükler, DA barasından doğrudan değil, AA/DA çeviriciden beslenmektedir. AA yükler ise AA baradan doğrudan beslenmektedir Deneyler Deneylerin amacı, kullanılan cihazların sisteme etkilerini, kullanış amaçlarını ve çalışma şekillerini osiloskop sonuçlarıyla destekleyip açıklamaktır. Şekil 11 de gösterildiği üzere, fotovoltaik panelin şarj kontrol cihaz çıkış gerilimini osiloskobu 1 nolu, rüzgâr tribününün şarj kontrol cihaz çıkış gerilimini osiloskobu 2 nolu, DA bara çıkış gerilimini osiloskobu 3 nolu, DA/AA evirici çıkış gerilimini osiloskobu 4 nolu, trafo çıkış gerilimini osiloskobu 5 nolu, AA/DA çevirici çıkış gerilimini osiloskobu 6 nolu gösterime osiloskobu ayrı ayrı bağlayarak sonuçlar elde edilmiştir. 28

36 Şekil 11. Deney seti bağlantı şeması 4.3. Sonuçlar Fotovoltaik Panelin Şarj Kontrol Cihazı Çıkış Gerilimi Osiloskobu şekil 11 de gösterilen 1 nolu bağlantı noktasına bağlayarak fotovoltaik panelin şarj kontrol cihaz çıkış gerilim yaklaşık 12V (DA) olarak ölçülmüş. Şekil 12 de görüldüğü gibi dalgalı bir DA gerilim elde edilmiştir. Bu dalgalanmanın sebebi panelin bulunduğu ortam şartlarının (sıcaklık, ışık miktarı) sabit kalmamasıdır. Şekil 12. Fotovoltaik panelin şarj kontrol cihaz çıkış gerilimi 29

37 Rüzgâr Tribünü Şarj Kontrol Cihazı Çıkış Gerilimi Rüzgâr tribünü şarj kontrol cihazı çıkış gerilimini şekil 11 de gösterilen 2 nolu bağlantıya osiloskobu bağlayarak şekil 13 de görüldüğü üzere yaklaşık 12V (DA) elde edilmiştir. Şekil 13. Rüzgâr tribünü şarj kontrol cihazı çıkış gerilimi DA Bara Çıkış Gerilimi DA barada, rüzgar tribün çıkışında ki çeviriciden ve fotovoltaik panelden gelen 12V (DA) gerilim şekil 11 de gösterilen 3 nolu bağlantıya osiloskobu bağlayarak şekil 14 de görüldüğü üzere harmonikli 12V (DA) gerilimi elde edilmiştir. Kullanılan şarj kontrol cihazının devresinde kullanılan süzgecin yetersiz olmasından dolayı, baraya aktardığı DA gerilimi harmoniklidir. Şekil 14. DA bara çıkış gerilimi 30

38 DA/AA Evirici Çıkış Gerilimi DA/AA evirici çıkışından, DA baradan gelen DA gerilimini AA ya evirdikten sonra şekil 11 de gösterilen 4 nolu bağlantıya osiloskobu bağlayarak şekil 15 te görüldüğü üzere yaklaşık 220V (AA) gerilim elde edilmiştir. Bu gerilim aynı zamanda izolasyon trafonun giriş gerilim şeklini oluşturmaktadır. Şekil 15. DA/AA evirici çıkış gerilimi Şekil 15 deki 220V AA geriliminin daha yakından gösterimiyle harmonikler şekil 16 da görüldüğü üzere daha net saptanmaktadır. Kullanılan evirici modifiye sinüs dalga özellikli olduğundan dolayı tam sinüs dalga şeklinde evirememiştir. Şekil 16. DA/AA evirici çıkış gerilimi 2 31

39 Trafo Çıkış Gerilimi İzolasyon trafosu, DA/AA eviriciden gelen harmonikli 220V (AA) gerilimi, genliğini değiştirmeden şekil 15 de ki harmonikleri süzerek, 220V (AA) gerilim şekil 11 de gösterilen 5 nolu bağlantıya osiloskobu bağlayarak şekil 17 elde edilmiştir. Şekil 17. Trafo çıkış gerilimi İzolasyon trafodaki, şekil 17 de 220V AA geriliminin daha yakından gösterimiyle harmoniklerin temizlenmiş olduğu şekil 18 de daha net saptanmaktadır. Şekil 18. Trafo çıkış gerilimi 32

40 AA/DA Çevirici Çıkış Gerilimi İzolatör trafo tarafından harmonikleri azaltılan AA gerilim şekil 11 de gösterilen 6 nolu bağlantıya osiloskobun bağlantısı yapıldıktan sonra, AA/DA çeviriciden şekil 19 da görüldüğü üzere net 24V (DA) olarak ölçülmüştür. DA yükler, DA baradan değil de, çevirici çıkışından beslememizin sebebi; çeviricinin çıkışından şekil 19 da görüldüğü gibi sabit ve az harmonikli bir gerilim elde edilmesidir. Şekil 19. AA/DA Çevirici Çıkış Gerilimi 4.4. Matlab Simulink Modelleme ve Sonuçlar Matlab Simulink Modelleme Fv panel ve rüzgâr generatörü sistemlerinin Matlab Simulink modellemeleri bir araya getirilerek, deney setinin modellemesi şekil 20 de görüldüğü gibi gerçeklenmiştir. Şekil 20. Hibrit sistem matlab simulink model 33

Fotovoltaik Sistem Deney Seti

Fotovoltaik Sistem Deney Seti T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Fotovoltaik Sistem Deney Seti 228453 Ayhan BAŞARAN 243418 Mustafa Emre EREN 228423 Mehdin ÇAPAN Prof. Dr.

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI İ ç e r i k Genel bilgi ve çalışma ilkesi Güneş pili tipleri Güneş pilinin elektriksel

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

Doç. Dr. Ersan KABALCI. AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi

Doç. Dr. Ersan KABALCI. AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi 6. Bölüm Şebeke Bağlantıları ve Şebeke Giriş-Çıkışları Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi Giriş Elektrik şebekesinin bulunmadığı yerleşimden uzak bölgelerde enerji ihtiyacını

Detaylı

SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı

SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı MONO KRİSTAL FOTOVOLTAİK MODÜLLERİN SICAKLIK KATSAYILARINA GENEL BAKIŞ Dr. Ertan ARIKAN GTC Dış Ticaret Organize Sanayi Bölgesi Adıyaman İçindekiler

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ TEMEL SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ TEMEL SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ TEMEL SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak

Detaylı

Giriş DÜZCE ŞARTLARINDA BİR KONUTUN ENERJİ İHTİYACININ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İÇİN EN UYGUN SİSTEMİN BELİRLENMESİ VE KURULUMU

Giriş DÜZCE ŞARTLARINDA BİR KONUTUN ENERJİ İHTİYACININ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İÇİN EN UYGUN SİSTEMİN BELİRLENMESİ VE KURULUMU Proje Başlığı : DÜZCE ŞARTLARINDA BİR KONUTUN ENERJİ İHTİYACININ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İÇİN EN UYGUN SİSTEMİN BELİRLENMESİ VE KURULUMU Proje No : 2013.06.03.173 Yürütücü Araştırmacı Araştırmacı

Detaylı

YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ

YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ YENİLENEBİLİR ENERJİ LABORATUVARINA ALINACAK DENEY SETLERİ ŞARTNAMELERİ YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ 1. Genel Açıklamalar Deney setindeki tüm parçaların; en az 2(iki) yıl garantisi ve en az

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 7: Fotovoltaik Sistem Tasarımı Fotovoltaik Sistemler On-Grid Sistemler Off-Grid Sistemler Fotovoltaik Sistem Bileşenleri Modül Batarya Dönüştürücü Dolum Kontrol Cihazı Fotovoltaik

Detaylı

Küçük Rüzgar Türbini ve PV Güç Sistemi Modellemesi

Küçük Rüzgar Türbini ve PV Güç Sistemi Modellemesi Küçük Rüzgar Türbini ve PV Güç Sistemi Modellemesi CENGİZ Kadir 1 ER Enver 2 SUDA Cemil 3 METİN Bengül 4 TOPÇUOĞLU Kıvanç 5 BAŞDAĞ Hüseyin 6 1,2 Muğla Sıtkı Koçman Ün., Muğla M.Y.O., Elektronik ve Otomasyon

Detaylı

Akıllı Şebekelerde Enerji Depolama Çözümleri 27.04.2015

Akıllı Şebekelerde Enerji Depolama Çözümleri 27.04.2015 Akıllı Şebekelerde Enerji Depolama Çözümleri 27.04.2015 Prof. Dr. Engin ÖZDEMİR KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLĞİ BÖLÜMÜ E-mail: eozdemir@kocaeli.edu.tr İÇERİK: ENERJİ

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (GES) BİLGİLENDİRMESİ

GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (GES) BİLGİLENDİRMESİ GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (GES) BİLGİLENDİRMESİ 1 SUNUM İÇERİĞİ 1. GÜNEŞ ENERJİSİ NEDİR? 2. YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? 3. GÜNEŞ ENERJİSİ HARİTASI 4. GÜNEŞ PANELİ ÇEŞİTLERİ 5. UYGULAMA ŞEKİLLERİ 6. ÖRNEK

Detaylı

3/1 (Trifaze Giriş / Monfaze Çıkış ) 15-30 kva 3/3 (Trifaze Giriş / Trifaze Çıkış ) 20-80 kva

3/1 (Trifaze Giriş / Monfaze Çıkış ) 15-30 kva 3/3 (Trifaze Giriş / Trifaze Çıkış ) 20-80 kva TRİE UPS LER 3/1 (Trifaze Giriş / Monfaze Çıkış ) 15-30 kva 3/3 (Trifaze Giriş / Trifaze Çıkış ) 20-80 kva 3 faz giriş -1 faz çıkış ve 3 faz giriş -3 faz çıkış kesintisiz güç kaynakları başta sanayi, tıp,

Detaylı

GÜNE ENERJ PV Sistemleri: PV uygulamaları

GÜNE ENERJ  PV Sistemleri: PV uygulamaları GÜNEŞ ENERJİSİ Güneşin enerjisini üç yolla kullanabiliriz, güneş enerjisi derken bu üçü arasındaki farkı belirtmek önemlidir: 1. Pasif ısı. Güneşten bize doğal olarak ulaşan ısıdır. Bina tasarımında dikkate

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

1 - Güneş Enerjisi ile Elektrik üretimi

1 - Güneş Enerjisi ile Elektrik üretimi 1 - Güneş Enerjisi ile Elektrik üretimi Güneş dünyamızın en büyük enerji kaynağıdır. Tüm canlılar yiyecek ve ısınma gibi gereksinimlerini doğrudan ve dolaylı yollardan güneşten sağlamaktadır. Ancak Đnsanlar

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 3. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 3. OHM KANUNU, ENEJİ VE GÜÇ 3.1. OHM KANUNU 3.2. ENEJİ VE GÜÇ 3.3.

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 Genel kurallar: 1. Dönem projeleri aşağıda verilen konulardan seçilecektir. Bu konular dışında proje önermek

Detaylı

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa Farklı Güneş Paneli Teknolojilerinin Kocaeli ili için Performans Değerlendirmesi Performance Evaluation of Different Solar Panel Technologies for Kocaeli Province Mustafa Engin BAŞOĞLU 1, Abdulvehhap KAZDALOĞLU

Detaylı

TESCOM UPS TEST TÜM ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş

TESCOM UPS TEST TÜM ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş KESİNTİSİZ GÜÇ,GÜVENLİ ENERJİ TESCOM UPS TEST TÜM ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş KESİNTİSİZ GÜÇ,GÜVENLİ ENERJİ Sunum İçeriği A) Şirkete Genel Bakış B) Hybrid UPS C) Solar Sulama Sistemi Şirkete Genel

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Deney de sabit çıkış gerilimi üretebilen diyotlu doğrultucuları inceledik. Eğer endüstriyel uygulama sabit değil de ayarlanabilir bir gerilime

Detaylı

Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES

Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES Modüler Hibrit Enerji istasyonu (MOHES) Sivil ve Askeri Endüstrinin bir çok alanında şebeke elektriğinden veya petrol kaynaklı diğer enerji kaynaklarından istifade

Detaylı

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ. Makine Mühendisliği Bölümü BİTİRME PROJESİ I GÜNEŞ PİLİ UYGULAMALARI VE GÜNEŞ PİLİNDEN

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ. Makine Mühendisliği Bölümü BİTİRME PROJESİ I GÜNEŞ PİLİ UYGULAMALARI VE GÜNEŞ PİLİNDEN ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ Makine Mühendisliği Bölümü BİTİRME PROJESİ I GÜNEŞ PİLİ UYGULAMALARI VE GÜNEŞ PİLİNDEN FAYDALANILARAK BİR KOMPLEKSİN ELEKTRİK İHTİYACININ HESAPLANMASI Hazırlayan

Detaylı

BERKAY FOTOVOLTAİK & ISITMA & SOĞUTMA & SİSYEMLERİ BERKAY ISITMA&SOĞUTMA&FOTOVOLTAİK SAĞLIK & KONFOR & EKONOMİ

BERKAY FOTOVOLTAİK & ISITMA & SOĞUTMA & SİSYEMLERİ BERKAY ISITMA&SOĞUTMA&FOTOVOLTAİK SAĞLIK & KONFOR & EKONOMİ BERKAY FOTOVOLTAİK & ISITMA & SOĞUTMA & SİSYEMLERİ BERKAY ISITMA&SOĞUTMA&FOTOVOLTAİK SAĞLIK & KONFOR & EKONOMİ BERKAY ISITMA & SOĞUTMA & FOTOVOLTAİK SİSYEMLERİ Almanya'dan özel güneş enerji paneli Sizlere

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ KULLANIM KİTAPÇIĞI ve Deneyler İÇİNDEKİLER Eğitim Seti Özellikleri 3 Hibrid Şarj Regülatörü Modülü Özellikleri 4 DC-AC İnverter Modülü Özellikleri 5 AKÜ Modülü Özellikleri

Detaylı

Mehmet Zile. Uygulamalı Teknoloji Yüksekokulu Mersin Üniversitesi mehmetzile@yahoo.com. Özet. 2. Güneş Ve Rüzgar Enerji Sistemleri İle İlgili Bilgiler

Mehmet Zile. Uygulamalı Teknoloji Yüksekokulu Mersin Üniversitesi mehmetzile@yahoo.com. Özet. 2. Güneş Ve Rüzgar Enerji Sistemleri İle İlgili Bilgiler Tarsus İlçesinde Güneş ve Rüzgar Enerji Santrallerinin Akıllı Şebekelere Entegrasyonu Integration of Solar and Wind Power Plants into Smart Grids for Tarsus District Mehmet Zile Uygulamalı Teknoloji Yüksekokulu

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

GÜNEŞ ENERJĐSĐYLE HĐDROJEN ÜRETĐMĐ Kim. Müh. Serdar ŞAHĐN / Serkan KESKĐN

GÜNEŞ ENERJĐSĐYLE HĐDROJEN ÜRETĐMĐ Kim. Müh. Serdar ŞAHĐN / Serkan KESKĐN GÜNEŞ ENERJĐSĐYLE HĐDROJEN ÜRETĐMĐ Kim. Müh. Serdar ŞAHĐN / Serkan KESKĐN 1. GĐRĐŞ Güneş enerjisinden elektrik enerjisi üretilmesi işlemi, çeşitli alanlarda uygulanmıştır. Fakat güneş enerjisinin depolanması

Detaylı

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği 1 TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI SMART HOME LABORATORY FOR SMART GRID INFRASTRUCTURE IN TURKEY Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Sunan Onur ELMA 2

Detaylı

OFF-GRID veya STAND-ALONE INVERTER NEDİR?

OFF-GRID veya STAND-ALONE INVERTER NEDİR? ON-GRID veya GRID-TIE INVERTER NEDİR? On-Grid solar fotovoltaik sistem, şebekeye bağlı (paralel) bir sistem anlamına gelir. Güneş enerjisi kullanılabilir olduğu zaman, sistem şebekeye güneş tarafından

Detaylı

Solar Enerji Kataloğu

Solar Enerji Kataloğu R Solar Enerji Kataloğu NEDEN SOLAR ENERJİ? Solar Enerji Sisteminin Faydaları Elektrik Sistem kendini kısa Uzun ömürlü olup faturalarınızı azaltır. sürede amorti eder. 10 yıl garantilidir. Tüketim fazlalığından

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 4: Fotovoltaik Teknolojinin Temelleri Fotovoltaik Hücre Fotovoltaik Etki Yarıiletken Fiziğin Temelleri Atomik Yapı Enerji Bandı Diyagramı Kristal Yapı Elektron-Boşluk Çiftleri

Detaylı

AA ve DA Yüklerini Besleyen FV/Akü Grubunun MATLAB/SIMULINK Ortamında Modellenmesi ve Simülasyonu

AA ve DA Yüklerini Besleyen FV/Akü Grubunun MATLAB/SIMULINK Ortamında Modellenmesi ve Simülasyonu AA ve DA Yüklerini Besleyen FV/Akü Grubunun MATLAB/SIMULINK Ortamında Modellenmesi ve Simülasyonu İsmail H. ALTAŞ 1 ve Onur Ö. MENGİ 2 1 KTÜ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak

Detaylı

Solar PV Paneller Genel Bilgi

Solar PV Paneller Genel Bilgi Solar PV Paneller Genel Bilgi PV paneller güneş enerjisi solar elektrik sistemlerinin en önemli bileşenleridir. Solar PV paneller sayesinde güneş enerjisi DC (doğru akım) elektriğe dönüştürülür. Bir PV

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

REMTEK SOLAR Güneş Enerjili Sulama Sistemleri

REMTEK SOLAR Güneş Enerjili Sulama Sistemleri REMTEK SOLAR Güneş Enerjili Sulama Sistemleri REMTEK SOLAR ENERJİ SİSTEMLERİ 2010 yılında kurulan firmamız 600VA 'dan 5,4MVA 'ya kadar kesintisiz güç kaynakları, frekans konvertörleri, anahtar teslim güneş

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Güneş Pillerinin Yapısı ve Elektrik Üretimi Güneş Pillerinin Yapımında Kullanılan Malzemeler Güneş Pilleri ve Güç Sistemleri PV Sistemleri Yardımcı

Detaylı

Güneş Paneli/Süperkapasitör Enerji Sistemlerinde Yük Üzerindeki Gerilimin Bulanık Mantık ile Kontrolü

Güneş Paneli/Süperkapasitör Enerji Sistemlerinde Yük Üzerindeki Gerilimin Bulanık Mantık ile Kontrolü Güneş Paneli/Süperkapasitör Enerji Sistemlerinde Yük Üzerindeki Gerilimin Bulanık Mantık ile Kontrolü Onur Ö. Mengi 1 ve İsmail H. Altaş 2 1 Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü

Detaylı

GENI US. Genious Solar Tracker Stirling Jeneratör. Solar Tracker Kombine Isı & Güç Stirling Çözümleri

GENI US. Genious Solar Tracker Stirling Jeneratör. Solar Tracker Kombine Isı & Güç Stirling Çözümleri GENI US Solar Tracker Kombine Isı & Güç Stirling Çözümleri Genious Solar Tracker Stirling Jeneratör 10 kw peak gücü ve 15 kw ısı. Kombine ısı ve güç. GENIOUS GENIOUS Solar Tracker sistemini, patentli ve

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 618 Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 1 Latif TUĞ ve * 2 Cenk YAVUZ 1 Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Böl., Sakarya,

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

Dünyada ilk. Türkiye ye özgün tasarım. Kolay taşınabilir. Kurulumu kolay. Çevreci ve sessiz. Uzun ömürlü

Dünyada ilk. Türkiye ye özgün tasarım. Kolay taşınabilir. Kurulumu kolay. Çevreci ve sessiz. Uzun ömürlü Dünyada ilk Türkiye ye özgün tasarım Kolay taşınabilir Kurulumu kolay Çevreci ve sessiz Uzun ömürlü Farklı güçteki seçenekleriyle sizlere hizmet etmek Solar, ülkemizin zor coğenerji verebilecek biçim-

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM2104 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2014-2015 Bahar DENEY 3 Maksimum Güç Transferi Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı

Detaylı

Eğitim Amaçlı Güneş Pili Sisteminin Kurulması Ve Kayseri Şartlarında Performansının Ölçülmesi

Eğitim Amaçlı Güneş Pili Sisteminin Kurulması Ve Kayseri Şartlarında Performansının Ölçülmesi 188 Eğitim Amaçlı Güneş Pili Sisteminin Kurulması Ve Kayseri Şartlarında Performansının Ölçülmesi Kemal ATİK Erciyes Üniversitesi, Mustafa Çıkrıkçıoğlu MYO, Elektrik ve Enerji Bölümü ÖZET Anahtar Kelimeler:

Detaylı

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6.1. TEORİK BİLGİ 6.1.1. JONKSİYON TRANSİSTÖRÜN POLARMALANDIRILMASI Şekil 1. Jonksiyon Transistörün Polarmalandırılması Şekil 1 de Emiter-Beyz jonksiyonu doğru yönde polarmalandırılır.

Detaylı

Monoblok trifaze KGK sistemi. PowerWave 33 60 500 kw Benzersiz güç performansı

Monoblok trifaze KGK sistemi. PowerWave 33 60 500 kw Benzersiz güç performansı Monoblok trifaze KGK sistemi PowerWave 33 60 500 kw Benzersiz güç performansı PowerWave 33 güç merkezi ABB, kesintisiz güç kaynağı sistemlerinde global standartlar ortaya koymuștur. PowerWave 33 ün en

Detaylı

ŞEBEKE BAĞLANTILI GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ SAHA DENETİM STANDARDLARI

ŞEBEKE BAĞLANTILI GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ SAHA DENETİM STANDARDLARI ŞEBEKE BAĞLANTILI GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ SAHA DENETİM STANDARDLARI CAN CAMCI ZENİT ENERJİ GENEL MÜDÜR 7 NİSAN 2016 İçerik 1-TS EN 62446 Tanımı 2-TS EN 62446 Kapsamı ve Yardımcı Standardları 3-Denetim

Detaylı

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir.

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. DAĞITIM TRAFOLARI Genel Tanımlar Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. EEM13423 ELEKTRİK ENERJİSİ

Detaylı

www.deltaenerjisistemleri.com.tr

www.deltaenerjisistemleri.com.tr www.deltaenerjisistemleri.com.tr Türkiye Merkezi: Güneş Enerji Sistemleri Güneş Enerji Sistemleri Kaynak: YEGM Bölge Topl. Gün Enerji (kwhm²-yıl) Güneşl. Süresi (saat/yıl) G.Doğu Anadolu 1460 2993 Akdeniz

Detaylı

Güneşten Elektrik Üretimi

Güneşten Elektrik Üretimi Güneşten Elektrik Üretimi Lisanssız Uygulamalar enerji sistemleri Elektrik fiyatları neden artmakta ve artmaya devam edecek? Türkiye ürettiği elektriğin %50 sinden fazlasını doğalgaz termik santralleri

Detaylı

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI EMO ANKARA ŞUBESİ İÇ ANADOLU ENERJİ FORUMU GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ EMO ŞUBE : KIRIKKALE ÜYE : Caner FİLİZ HARMONİK NEDİR? Sinüs formundaki

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİNİN ÇATI DİZAYNINDA KULLANILMASI

GÜNEŞ PİLLERİNİN ÇATI DİZAYNINDA KULLANILMASI GÜNEŞ PİLLERİNİN ÇATI DİZAYNINDA KULLANILMASI Canan Perdahçı Kocaeli Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü Vezirçiftliği, İzmit Perdahci@kou.edu.tr Özet: Ülkelerin sosyal ve ekonomik kalkınmasının

Detaylı

BlueSolar MPPT serisi sıradan PWM şarj regülatörlerine nazaran MPPT teknolojisi sayesinde şarj akımını % 30 oranında arttırabilir.

BlueSolar MPPT serisi sıradan PWM şarj regülatörlerine nazaran MPPT teknolojisi sayesinde şarj akımını % 30 oranında arttırabilir. 1.Genel Tanım 1.1. Ürün Tanımı Önemli Not: Daima ilk olarak aküleri bağlayınız. BlueSolar MPPT serisi sıradan PWM şarj regülatörlerine nazaran MPPT teknolojisi sayesinde şarj akımını % 30 oranında arttırabilir.

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ VE GÜNEŞ ENERJİSİ GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ Güneşin merkezinde, temelde hidrojen çekirdeklerinin kaynaşmasıyla füzyon reaksiyonu

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2006 (3) 33-37 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Makale Kemal ATİK, Hakkı ÇAKIR Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Karabük Teknik

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

Alçak gerilim AC sürücüler Solar pompa sürücüleri 0.37-18.5 kw

Alçak gerilim AC sürücüler Solar pompa sürücüleri 0.37-18.5 kw Alçak gerilim AC sürücüler Solar pompa sürücüleri 0.37-18.5 kw Solar pompa sürücüleri Güneşin gücünü kullanın! Düşük karbon yayılımı ABB sürücüler güneş enerjisinden yararlanarak karbon ayak izinizi azaltmaya

Detaylı

SAVIOR SOLAR Güneş Enerjili Sulama Sistemleri

SAVIOR SOLAR Güneş Enerjili Sulama Sistemleri SAVIOR SOLAR Güneş Enerjili Sulama Sistemleri SAVIOR SOLAR ENERJİ SİSTEMLERİ Savior Otomasyon un temeli, Türk endüstriyel elektronik sektörünün 1980 yılından beri tanıdığı Özdisan A.Ş. 'nin 1999 yılında

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek KAPASİTE FAKTÖRÜ VE ENERJİ TAHMİNİ Kapasite faktörü (KF) bir santralin ne kadar verimli kullanıldığını gösteren bir parametredir. Santralin nominal gücü ile yıllık sağladığı enerji miktarı arasında ilişki

Detaylı

TEDAŞ-MLZ(GES)/2015-060 (TASLAK) TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ FOTOVOLTAİK SİSTEMLER İÇİN DC ELEKTRİK KABLOLARI TEKNİK ŞARTNAMESİ

TEDAŞ-MLZ(GES)/2015-060 (TASLAK) TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ FOTOVOLTAİK SİSTEMLER İÇİN DC ELEKTRİK KABLOLARI TEKNİK ŞARTNAMESİ TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ FOTOVOLTAİK SİSTEMLER İÇİN DC ELEKTRİK KABLOLARI TEKNİK ŞARTNAMESİ.. - 2015 İÇİNDEKİLER 1. GENEL 1.1. Konu ve Kapsam 1.2. Standartlar 1.3. Çalışma Koşulları

Detaylı

MAKİNA MÜHENDİSLER ODASI ADANA 07.01.2013

MAKİNA MÜHENDİSLER ODASI ADANA 07.01.2013 GÜNEŞ ENERJİSİNDEN LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ MAKİNA MÜHENDİSLER ODASI ADANA 07.01.2013 FOTOVOLTAİK ENERJİ SANTRALİ KURULUMU PROJESİ Avrupa nın Güneş Enerjisi Potansiyeli Avrupa Kurulu Gücü: 50.300 MW

Detaylı

SICAKLIK ALGILAYICILAR

SICAKLIK ALGILAYICILAR SICAKLIK ALGILAYICILAR AVANTAJLARI Kendisi güç üretir Oldukça kararlı çıkış Yüksek çıkış Doğrusal çıkış verir Basit yapıda Doğru çıkış verir Hızlı Yüksek çıkış Sağlam Termokupldan (ısıl İki hatlı direnç

Detaylı

Güneş Pilleri İle Elektrik Üretiminde Kullanılan Evirici Tipleri ve Çok Seviyeli Evirici Kullanımı

Güneş Pilleri İle Elektrik Üretiminde Kullanılan Evirici Tipleri ve Çok Seviyeli Evirici Kullanımı Güneş Pilleri İle Elektrik Üretiminde Kullanılan Evirici Tipleri ve Çok Seviyeli Evirici Kullanımı Sule Özdemir 1 Engin Özdemir 2 1,2 Elektrik Eğitimi Bölümü, Teknik Eğitim Fakültesi, Kocaeli Üniversitesi,

Detaylı

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ Diyot, yalnızca bir yönde akım geçiren devre elemanıdır. Bir yöndeki direnci ihmal edilebilecek kadar küçük, öbür yöndeki dirençleri ise çok büyük olan elemanlardır. Direncin

Detaylı

Trifaze KGK sistemi. DPA UPScale ST 10 200 kw Maksimum kullanım için sınıfının en iyisi modüler KGK

Trifaze KGK sistemi. DPA UPScale ST 10 200 kw Maksimum kullanım için sınıfının en iyisi modüler KGK Trifaze KGK sistemi DPA UPScale ST 10 200 kw Maksimum kullanım için sınıfının en iyisi modüler KGK Orta büyüklükte güç uygulamaları için büyük sistem faydaları sağlamak üzere tasarlandı Orta büyüklükte

Detaylı

Mimta Mimarlık İnşaat Taahhüt Ltd.Şti, 1989 senesinden bu yana inşaat sektörüne bina tasarımı, taahhüt ve danışmanlık hizmetleri sunmaktadır.

Mimta Mimarlık İnşaat Taahhüt Ltd.Şti, 1989 senesinden bu yana inşaat sektörüne bina tasarımı, taahhüt ve danışmanlık hizmetleri sunmaktadır. Mimta Mimarlık İnşaat Taahhüt Ltd.Şti, 1989 senesinden bu yana inşaat sektörüne bina tasarımı, taahhüt ve danışmanlık hizmetleri sunmaktadır. www.mimtasolar.com 2 Bina tasarımı, genel ve özel taahhüt,

Detaylı

Taşınabilir Güneş Enerjili Lamba Sistemi - SRY 001

Taşınabilir Güneş Enerjili Lamba Sistemi - SRY 001 Taşınabilir Güneş Enerjili Lamba Sistemi - SRY 001 ŞARJ LAMBASI KIRMIZI: Şarj oluyor. YEŞİL: Tamamen dolu. (Dolduğu zaman şarj otomatik olarak durur.) ÇALIŞMA LAMBASI Yanıp söndüğü zaman akünün azaldığını

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ ELEKRİK DERELERİ-2 LABORAUARI II. DENEY FÖYÜ 1-a) AA Gerilim Ölçümü Amaç: AA devrede gerilim ölçmek ve AA voltmetrenin kullanımı Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, AA oltmetre, 1kΩ direnç, 220Ω direnç,

Detaylı

DA DEVRE. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI

DA DEVRE. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI DA DEVRE Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI BÖLÜM 1 Temel Kavramlar Temel Konular Akım, Gerilim ve Yük Direnç Ohm Yasası, Güç ve Enerji Dirençsel Devreler Devre Çözümleme ve Kuramlar

Detaylı

GÜNEŞ PANELLERİNDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA SİSTEMLERİ

GÜNEŞ PANELLERİNDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA SİSTEMLERİ GÜNEŞ PANELLERİNDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA SİSTEMLERİ Mustafa Kemal AVŞAROĞLU Radsan A.Ş. mavsaroglu@radsan.com.tr ÖZET Güneşler elektrik elde edilen sistemlerin en temel yapıtaşı güneş hücreleri

Detaylı

TRİFAZE VOLTAJ REGÜLATÖRLERİ

TRİFAZE VOLTAJ REGÜLATÖRLERİ TRİFAZE VOLTAJ REGÜLATÖRLERİ Trifaze mikro-işlemci kontrollü voltaj regülatörlerimiz 10,5 kva ile 2000 kva güç değerleri arasında standart veya korumalı olarak üretilmektedir. Regülatörlerimiz dengelenmiş

Detaylı

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR Hazırlayan ve Sunan: ELEKTRİK_55 SUNUM AKIŞI: PWM (DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONU) NEDİR? Çalışma Oranı PWM in Elde Edilmesi Temelleri PWM in Kullanım Alanları AC

Detaylı

Isı ile emk elde etmek

Isı ile emk elde etmek ELEKTRİK ÜRETİMİ Isı ile emk elde etmek İki farklı iletkenin birer uçları birbirine kaynak edilir ya da sıkıca birbirine bağlanır. boşta kalan uçlarına hassas bir voltmetre bağlanır ve birleştirdiğimiz

Detaylı

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Koruma Röleleri AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Trafolarda meydana gelen arızaların başlıca nedenleri şunlardır: >Transformatör sargılarında aşırı yüklenme

Detaylı

RES ELEKTRIK PROJELENDIRME SÜREÇLERI O Z A N B A S K A N O Z A N. B A S K A N @ K E S I R. C O M. T R + 9 0 ( 5 3 9 ) 7 8 5 9 7 1 4

RES ELEKTRIK PROJELENDIRME SÜREÇLERI O Z A N B A S K A N O Z A N. B A S K A N @ K E S I R. C O M. T R + 9 0 ( 5 3 9 ) 7 8 5 9 7 1 4 RES ELEKTRIK PROJELENDIRME SÜREÇLERI O Z A N B A S K A N O Z A N. B A S K A N @ K E S I R. C O M. T R + 9 0 ( 5 3 9 ) 7 8 5 9 7 1 4 ÖZET Önbilgi Projelendirmeye Bakış Elektriksel Tasarım Ön-Hazırlık Enterkonnekte

Detaylı

FOTOVOLTAİK GÜNEŞ PİLLERİ İÇİN GENEL AMAÇLI BİR MATLAB/SIMULINK GUI MODELİ

FOTOVOLTAİK GÜNEŞ PİLLERİ İÇİN GENEL AMAÇLI BİR MATLAB/SIMULINK GUI MODELİ FOTOVOLTAİK GÜNEŞ PİLLERİ İÇİN GENEL AMAÇLI BİR MATLAB/SIMULINK GUI MODELİ 1 Onur Ö. MENGİ 2 İsmail H. ALTAŞ 1,2 Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

Detaylı

AYDINLATMADA FOTOVOLTAĐK-HĐDROJEN HĐBRĐT ENERJĐ KAYNAĞI KULLANIMI

AYDINLATMADA FOTOVOLTAĐK-HĐDROJEN HĐBRĐT ENERJĐ KAYNAĞI KULLANIMI AYDINLATMADA FOTOVOLTAĐK-HĐDROJEN HĐBRĐT ENERJĐ KAYNAĞI KULLANIMI Engin ÇETĐN 1, Ahmet YILANCI 2, Yusuf ÖNER 3, Harun Kemal ÖZTÜRK 4 1,3 Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü, Pamukkale Üniversitesi,

Detaylı

AŞIRI GERİLİM KORUMA ÜRÜNLERİ (SPD) PARAFUDR

AŞIRI GERİLİM KORUMA ÜRÜNLERİ (SPD) PARAFUDR AŞIRI GERİLİM KORUMA ÜRÜLERİ (SPD) PARAFUDR Aşırı Gerilim Koruma Ürünleri Tip 1+2 (Sınıf I+II, T1+T2, B+C) Tip 2 (Sınıf II, T2, C) E 61643-11 ye göre test edilmiştir Maksimum sürekli çalışma gerilimi U

Detaylı

1000 V a kadar Çıkış Voltaj. 500 V a kadar İzolasyon Sınıfı. F 140C İzolasyon Malzemesi IEC EN 60641-2 Çalışma Frekansı. 50-60 Hz.

1000 V a kadar Çıkış Voltaj. 500 V a kadar İzolasyon Sınıfı. F 140C İzolasyon Malzemesi IEC EN 60641-2 Çalışma Frekansı. 50-60 Hz. BİR ve İKİ FAZLI İZOLASYON TRANSFORMATÖR Bir ve İki fazlı olarak üretilen emniyet izolasyon transformatör leri insan sağlığı ile sistem ve cihazlara yüksek güvenliğin istenildiği yerlerde kullanılır. İzolasyon

Detaylı

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta E sınıfı DC kıyıcılar; E sınıfı DC kıyıcılar, çift yönlü (4 bölgeli) DC kıyıcılar olarak bilinmekte olup iki adet C veya iki adet D sınıfı DC kıyıcının birleşiminden oluşmuşlardır. Bu tür kıyıcılar, iki

Detaylı

NETPRO-11. Genel Özellikler. Opsiyonel Özellikler. Kullanım Alanları. ONLINE KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI 1 kva ~ 40 kva 1 FAZ GİRİŞ / 1 FAZ ÇIKIŞ

NETPRO-11. Genel Özellikler. Opsiyonel Özellikler. Kullanım Alanları. ONLINE KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI 1 kva ~ 40 kva 1 FAZ GİRİŞ / 1 FAZ ÇIKIŞ NETPRO-11 ONLINE KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI 1 kva ~ 40 kva 1 FAZ GİRİŞ / 1 FAZ ÇIKIŞ DSP Lİ Mikroişlemci Kontrolü Gerçek Çift Çevrim Teknolojisi IGBT Doğrultuculu Aktif Giriş Güç Faktörü ( 0,99) Düşük Giriş

Detaylı

Smart-UPS On-Line SRC

Smart-UPS On-Line SRC Smart-UPS On-Line SRC 230V Bilgi Teknolojileri, Telekom ve Endüstriyel kullanımlar için giriş seviyesi çift çevrimli UPS Dünyada en zorlu güç koşullar için geliştirilmiş çok yönlü bir UPS Smart-UPS On-Line

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 3 Ocak 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28517 YÖNETMELİK Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 1 22/1/2003 tarihli

Detaylı

EKO MOD ve ENERJİ TASARRUFU. EKO-MOD; Minimum enerji harcayarak, belirlenen gerilim toleransları arasında şebekenin

EKO MOD ve ENERJİ TASARRUFU. EKO-MOD; Minimum enerji harcayarak, belirlenen gerilim toleransları arasında şebekenin ED5-EKO-MOD 2013 EKO MOD EKO MOD ve ENERJİ TASARRUFU EKO-MOD; Minimum enerji harcayarak, belirlenen gerilim toleransları arasında şebekenin bypass hattı üzerinden yüklere aktarılması olarak açıklanabilir.

Detaylı

FOTOVOLTAİK ÇALIŞTAYI: GÜNEŞ-ELEKTRİK DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİNDE YASA, YÖNETMELİK

FOTOVOLTAİK ÇALIŞTAYI: GÜNEŞ-ELEKTRİK DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİNDE YASA, YÖNETMELİK FOTOVOLTAİK ÇALIŞTAYI: GÜNEŞ-ELEKTRİK DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİNDE YASA, YÖNETMELİK ve STANDARTLAR DEĞERLENDİRME Fizik Mühendisleri Odası Güneş Enerjisi Komisyonu M. Orkun Çoruh 18.01.2013 KONU AKIŞI Başlık Yansı

Detaylı

Türkiye de ABB Genel bir bakış

Türkiye de ABB Genel bir bakış Türkiye de ABB Genel bir bakış ABB Grubu Güç ve otomasyon teknolojilerinde global lider ~150,000 Çalışan sayısı $ 42 milyar gelirler (2013) Faaliyet gösterdiği +100 ülkeler Kuruluş 1988 İsviçre (BBC, 1891)

Detaylı

ÇÖZÜM ORTAKLARIMIZ MOTİF PROJE SANAYI VE TICARET LTD. ŞTI. / FOTOELEKTRON

ÇÖZÜM ORTAKLARIMIZ MOTİF PROJE SANAYI VE TICARET LTD. ŞTI. / FOTOELEKTRON ÇÖZÜM ORTAKLARIMIZ MOTİF PROJE SANAYI VE TICARET LTD. ŞTI. / FOTOELEKTRON * PV SİSTEMLERİ ŞİRKETİ * TÜRKİYE NIN İLK VE TEK FOTOVOLTAİK EĞİTİM AKADEMİSİ * IEC SERTİFİKALI PV MODÜL VE İNVERTER PORTFÖYÜ *

Detaylı

KLEA Enerji Analizörü

KLEA Enerji Analizörü KLEA Enerji Analizörü Kolay panel montajı sistem bağlantısı Modüler tasarım Soket kablosu gerektirmez Tespit vidası gerektirmez En yeni teknoloji Veri Toplama Platformu Tüm enerji tüketimleri bir KLEA

Detaylı