ULUSAL IPv6 PROTOKOL ALTYAPISI TASARIMI VE GEÇİŞİ PROJESİ: ANKET ÇALIŞMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ULUSAL IPv6 PROTOKOL ALTYAPISI TASARIMI VE GEÇİŞİ PROJESİ: ANKET ÇALIŞMASI"

Transkript

1 ULUSAL IPv6 PROTOKOL ALTYAPISI TASARIMI VE GEÇİŞİ PROJESİ: ANKET ÇALIŞMASI S. SAĞIROĞLU H. KARACAN M. ALKAN M. ÜNVER S. ORCAN U. YAVANOĞLU Özet Bu çalışmada, Tübitak KAMAG tarafından desteklenen Ulusal IPv6 Protokolü Altyapısı Tasarımı ve Geçişi projesi kapsamında kamu kurumları ve internet servis sağlayıcıları üzerinde yapılan ve geçiş sürecinde mevcut durumlarını değerlendirmek amacıyla hazırlanan anket çalışmaları sunulmuş, izlenen metodolojiler açıklanmış ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler anket, ipv6, mevcut durum analizi, proje Abstract A questionnaire, its preparation steps, the methodologies followed and the results obtained to evaluate the current status of ISP and government institutions has been presented based on National IPv6 Protocol Infrastructure Design and Transition Project financially supported by TUBITAK KAMAG. Index Terms current situation, ipv6, project, questionnairre I. GİRİŞ Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi Türkiye nin IPv6 ya geçiş aşamasındaki yol haritasının belirlenmesine katkı sağlamak amacıyla yürütülmekte olan bir projedir. Bu projenin önemli adımlarından ilki mevcut durumun tespitidir. Ülke geçiş stratejilerini sağlıklı olarak belirlemek, mevcut durumun sağlıklı olarak tespiti ile mümkün olacaktır. Bunu belirlemenin yolu ise IPv6 konusunda gerek yazılım gerekse donanım ve insan kaynağı bilgi birikimini öğrenmekten geçmektedir. Bunun yanında, kamu ve özel sektörün mevcut durumunun ve IPv6 ya geçilmesi durumunda duyacak ihtiyaçların belirlenmesi gereklidir. Bu çalışmada dikkate alınan hususlar, proje kapsamında elde edilen birinci ve ikinci dönem raporları dikkate alınarak hazırlanmıştır [1, 2]. Şeref SAĞIROĞLU, Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim üyesidir. e-posta: Hacer Karacan, Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim üyesidir. e-posta: Mustafa Alkan, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu başkan yardımcısıdır, e-posta: Mustafa Ünver, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu daire başkanıdır. e-posta: Serkan Orcan, TÜBİTAK ULAKBİM Teknik Müdür Yardımcısıdır. e-posta: Uraz Yavanoğlu, Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü araştırma görevlisidir. e-posta: Bu çalışmada, Bölüm II de literatürdeki mevcut çalışmalara ait incelemeler verilmiş, Bölüm III de ise mevcut anket çalışmaları özetlenmiştir. Anket için geliştirilen yazılım Bölüm IV de tanıtılmış, anket sorularına örnekler Bölüm V de gerçekleştirilen anket süreçleri ve yapılan analizler ise Bölüm VI da sunulmuştur. Bölüm VII de yapılan çalışmanın kapsamlı olarak değerlendirilmesi, Bölüm VIII de ise çalışmada elde edilen bulgular kısaca sunulmuştur. II. LİTERATÜRDE IPv6 ANKET ÇALIŞMALARI VE RAPORLAR Bu çalışmanın bilimsel altyapısını oluşturmak için öncelikle literatürde sunulan mevcut benzer çalışmalar, anketler ve sunulan raporlar incelenmiştir. Bu anketlerde özellikle, maliyet, teknik geçiş metodolojileri, anket soruları, geçiş mekanizmaları, gibi hususlar dikkate alınarak incelenmiştir. Literatürde yapılan çalışmalar aşağıda özetlenmiştir. ABD hükümetinin bilişim sektöründe bulunan firmalar için IPv6 geçiş sürecini anlamlandırmak amacıyla yapılan memorandum için hazırlanmış bir anket çalışması bulunmaktadır. Temel olarak firmaların bu geçiş sırasında teknik altyapılarının hangi çalışma birlikteliğine haiz oldukları değerlendirilmektedir [3]. IPv6 protokol altyapısı, tasarımı, çalışabilirlik modelleri ve taşınan paket özellikleri IPv6 protokolünü yaratan modellerin açıklandığı geçiş sürecinin başlangıç noktası olarak kabul edilen RFC dokümanı yayınlanmıştır [4]. Thalmann ve Harris tarafından yapılan bir çalışmada; IPv6 geçiş sürecinde karşılaşılabilecek performans sorunlarının önceden anlaşılmasını hedefleyen ve bu geçiş sürecini en az kayıpla atlatabilmek için öneriler sunulmuştur [5]. ABD hükümetinin bilişim sektöründe bulunan firmalar için IPv6 geçiş sürecini anlamlandırmak amacıyla yapılan memorandum için hazırlanan dokümanın sonuçları değerlendirilerek ortaya çıkan, firmaların IPv6 protokolüne nasıl geçmeleri gerektiğini ve her aşamada ne yapılması gerektiği sunulmuştur [6]. İletişim ve bilişim alanında faaliyet gösteren firmaların üyesi olduğu ATIS organizasyonu tarafından üyelerine referans olması açısından IPv6 protokolü geçiş süreçlerini anlatan, geçiş sürecinde karşılaşılabilecek sorunları incelemek amacıyla bir belge hazırlanmıştır [7]. ABD hükümeti tarafından hazırlanan kamu kurumlarının IPv6 protokolü geçiş sürecinde karşılaşabileceği güvenlik risklerin önceden belirlenerek bunlara karşı önlem alınması sağlamak amacıyla bir araştırma yayınlanmıştır [8]. NIST tarafından hazırlatılan IPv6 protokolü geçiş sürecinde ele alınması gereken maliyet hesaplarının 19

2 ULUSAL IPv6 KONFERANSI 2011 çıkartılması için hazırlık çalışması yapılmıştır [9]. ABD Telekomünikasyon Kurumu tarafından hazırlanan IPv6 protokolü geçiş sürecinde iletişim alanında verilen hizmetlerin aksamaması, gerekli güvenlik önlemlerinin alınması, kişisel mahremiyet gibi unsurların değerlendirilmesi için bir rapor sunulmuştur [10]. ABD Veterans Affairs tarafından hazırlanan soru cevaplar ile IPv6 geçiş stratejilerinin değerlendirildiği ve bilişim sektöründe faaliyet gösteren kişileri yönlendirmeyi amaçlayan bir doküman yayınlanmıştır [11]. RTI organizasyonu tarafından hazırlanan IPv6 geçiş senaryolarının ve bunlara bağlı kazanımların değerlendirildiği, geçiş sırasında karşılaşılabilecek ekonomik yük kriterleri ve bu kriterlere bağlı olarak katkıların incelendiği bir rapor sunulmuştur [12]. ABD Donanması ve Sahil Güvenlik Kurumlarının IPv6 geçiş sürecinde yaşadıkları problemlerin analizi için bir yayın hazırlamışlardır [13]. Bu süreçte Avrupa Birliği üyesi ülkelerin IPv6 protokolü geçiş süreçlerini anlatan, geçiş sürecinde karşılaşılabilecek sorunları incelemek amacıyla hazırlanmış bir rapor bulunmaktadır [14]. İrlanda Telekomünikasyon Kurumu ise eylem planı çerçevesinde; Avrupa, Japonya ve İrlanda ölçeğinde IPv6 durum analizi yapan geçiş sürecini ve IPv6 protokolünü özetleyen bir rapor hazırlamıştır [15]. Singapur Telekomünikasyon Kurumu ise tarafından IPv6 durum analiz raporu hazırlamıştır [16]. Japonya Telekomünikasyon Kurumu ise IPv6 geçiş stratejilerinin kamu kurumlarında, sağlık kuruluşlarında, eğitim kurumlarında, suç ve afet önleme merkezlerinde, turizm alanında ve çevresel konularda nasıl gerçekleşeceğini anlatan bilgilendirme amaçlı bir doküman hazırlamıştır [17]. Ülkemizde ise Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, IPv6 ya geçiş konusunda bilimsel tezler hazırlatmış, IP Forum Türkiye nin kurulmasını sağlamış, ULAKBİM ile işbirliği anlaşması imzalanmış, ülkenin IPv6 geçişi konusunda bu projeye ev sahipliği yaparak, Gazi Üniversitesi, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi ve ULAKBİM işbirliği ile bu çalışmanın yürütülmesine destek vermektedir [18]. III. MEVCUT ANKET ÇALIŞMASI Proje kapsamında literatürde mevcut çalışmalar gözden geçirilmiş, ülke durumu göz önünde bulundurularak ülkemizde anketlerin donanım, yazılım ve eğitim olmak üzere üç ana maliyet grubu oluşturularak yapılmasına karar verilmiştir. Elde edilen tüm veriler ve analiz çıktıları; IPv6 Bilgi Üretim ve Yönetim Sistemi geliştirilmesinde, ülke için geçiş stratejisinin belirlenmesinde, yapılacak olan çalışmalara altyapı oluşturmada ve geleceğe ışık tutacak çalışmalarda kullanılacaktır. Sistem içinde kullanılacak olan karar destek sistemine girdi oluşturacak maliyet analizinin hesaplanması için aşağıdaki adımlar izlenmiştir: (1) Elde edilen bulgular, izlenecek yöntemler, anket soru tipleri, elde edilecek çıktıların projeye etkileri, verilerin güvenliği, kurumların sınıflandırılması, öncelikleri, geçiş maliyet stratejileri, istatistikî yönden verilerin hazırlanması, elde edilmesi, değerlendirilmesi ve sunulması, anket hazırlama teknikleri gibi konularda eğitimler, üzerinde durulmuştur. (2) Firmalar/Kurumlar kendi arasında Kamu Kurumları, Üniversiteler ve İnternet Servis Sağlayıcılar olmak üzere üçe ayrılmıştır. Anket hazırlanırken de temelde aynı sorular sorulsa da farklı bazı sorular kurumların ankete daha sağlıklı cevaplar verebilmesine imkan tanınmıştır. (3) Kamu Kurumları, Üniversiteler ve İnternet Servis Sağlayıcılara (İSS) gönderilecek anketin hangi soruları içermesi gerektiği araştırmada çalışan gruplar tarafından ayrıntılı olarak tartışılıp belirlenmiş ve buna uygun olarak temelde Kamu Kurumları ve Üniversiteler ile İSS ler olmak üzere iki farklı anket hazırlanmıştır. Bu kurumlara toplamda sorulacak 31 soru belirlenmiş ve hazırlanmıştır. (4) Gönderilen anketler temel olarak iki bölümden oluşmaktadır. Anketin ilk bölümü ile kurumların envanterlerinde olan cihazların IPv6 protokolüne uyumluluğu ve kurumların verdikleri servislerin içerikleri vb. gibi bilgiler toplanması hedeflenmiş iken ikinci bölümde ise IPv6 protokolüne geçiş işlemini gerçekleştirecek olan bilişim teknolojileri personeli ile ilgili bilgilerin seviyesini belirlemeye yönelik sorular yer almıştır. (5) Hazırlanan anketler bir kaç kamu kurumu ile bir kaç İSS üzerinde gayri resmi olarak görüş almak üzere gönderilmiştir. Anket gönderilen Kurum ve İSS lerle yapılan görüşmelerde karşılaşılan güçlükler ve elde edilen geri bildirimler dikkate alınarak, belirlenen kamu kurumları ve İSS lere anketler gönderilmeden bilgilendirme yapılmasının daha sağlıklı anket çıktıları alınmasına katkı sağlayacağı görülmüştür. (6) Anket hazırlanması tamamlandığında Kamu Kurumları ile İSS lerin ankete sağlıklı cevaplar verebilmelerini sağlamak amacıyla 1 günlük ayrı ayrı eğitim ve bilgilendirme toplantısı yapılmıştır. (7) Yapılan bilgilendirme toplantısı sonucunda yapılacak anket çalışması ve izlenecek metodoloji tanıtılmış ve anketi cevaplayacak kurum temsilcilerinin anketle ilgili endişeleri, giderilmeye ve bilgi birikimleri artırılmaya çalışılmıştır. (8) Anketlerin takibi ve verilerin güvenli olarak alınması, tutulması ve dağıtılması için web sitesinde güvenli e-posta adresleri oluşturulmuştur. (9) Proje planında belirtildiği gibi ASP.NET tabanlı olarak başlangıçta oluşturulmuştur. (10) Kamu Kurumları ve ISS lerle yapılan toplantılar neticesinde bu çalışmanın Adobe Live Cycle Designer ES 8.2 ile yapılması kararlaştırılmıştır. (11) Anketin güvenli olarak tarafımıza teslim edilmesi için https protokolü üzerinden haberleşme ve e-imza kullanma gibi tedbirlerde alınmış, bunlar ankete eklenmiştir. (12) Anketler belirli bir sırayla yapılmıştır. Kamu anketi ilk önce gönderilmiş ardından üniversitelere ve İSS lere ayrı ayrı gönderilmiş ve sağlıklı geri dönüşüm alınması sağlanmıştır. Önceki anketlerden elde edilen geri 20

3 bildirimler bir sonraki anketlerde daha az problemlerle karşılaşılması için anket üzerine aktarılmıştır. Anket sonuçları hem güvenlik hem de daha kolay işlenebilme gibi hususlar dikkate alınarak XML biçiminde alınmıştır. (13) Mevcut veriler istatistik uzmanları tarafından başta tutarlılık analizi olmak üzere pek çok açıdan analiz edilmiştir. IV. ANKET YAZILIMI Anketlerin hızlı sağlıklı ve kolay doldurulması için ASP. NET tabanlı bir ön yazılım çalışma yapılmış ve bu çalışma İSS ve Kamu Kurum temsilcilerine tanıtılmıştır. Tanıtılan bu yazılım arayüzüne ait bir örnek Şekil 1 de verilmiştir. Yapılan toplantı kapsamında alınan öneriler dikkate alınarak anket yeniden tasarlanmış, anket tasarlanırken kurum / kuruluşların kolay, güvenli ve hızlı bir şekilde doldurmalarını sağlamak için JavaScript, Ajax ve CSS teknolojileri kullanılmış ve içerdiği 31 sorunun her biri itina ile programlanmıştır. Şekil 1. ASP.NET platformunda hazırlanan Kurum / Kuruluş Anketi Anketlerin kolayca doldurulabilmesi için, mesela Şekil 1 den görülebileceği gibi 4. sorudaki toplam yönlendirici (router) sayısı olarak girilen rakam kadar soru seçeneği eklenmektedir. Satın alma tarihi ve tahmini yenileme zamanı da JavaScript ile hazırlanmış takvim bileşeninin yardımıyla kullanıcıların teker teker rakamları girmeden sadece fare yardımıyla rahatlıkla istedikleri tarihi seçebilecekleri şekilde düzenlenmiştir. Kurum ve İSS lerden alınacak bilgilerin güvenliğini tam sağlamak için, yukarıda özellikleri anlatılmış olan ASP.NET platformundan vazgeçilmiş ve anketin yeni bir platformda yazılması kararlaştırılmıştır. Olası güvenlik sıkıntılarını yaratan sebep, ASP.NET platformunda SQL veritabanı kullanılarak bilgilerin kaydedilecek olmasıdır. Bunun sonucunda SQL Enjeksiyonu veri tabanı saldırıları, Web Servislerinin ülkemizde her yerde rahat açılamaması, internet üzerinden verilerin zarar görmesi vb nedenlerden ötürü anketin alt yapısı tamamen değiştirilmiş ve Acrobat Reader arayüzünde interaktif olarak doldurulabilecek şekilde tasarlanmıştır. Bunu gerçekleştirmek için Adobe LiveCycle Designer ES 8.2 programı kullanılarak daha güvenli ve sistematik bir anket hazırlanmıştır. Bu program ile geliştirilen arayüz yazılımına örnek Şekil 2 de verilmiştir. Anket daha önceden ASP.NET ile hazırlarken kullanılan JavaScript kodları ile entegre edilerek elektronik imza desteği eklenmiştir. Anketlerin oluşturulması aşamasında öncelikle anketlerin hazırlanmasında dikkat edilen diğer hususlar belirlenmiştir. Bunlar aşağıdaki şekilde sıralanabilir: Hazırlanan soruların çok açık, anlaşılır biçimde ve uygun uzunlukta olması Sorulan soruların uygun sırada gelmesi, Sorular arası geçiş ve atlatmalar olmaması, Soru kâğıtlarının fiziksel büyüklük ve biçimlerinin yeteri ölçüde olması. Mümkün olduğunca hedefleme çıktılarına girdi oluşturacak biçimde olması Mümkün olduğunca teknolojileri anket ortamı oluşturmada kullanarak yapının oluşturulması Anket çalışmalarının ilk adımını literatürdeki mevcut anketlerin ve buna benzer çalışmaların araştırılması oluşturulmaktadır. Bunun için hazırlanmış tüm anketler incelenmiş ve olası soru profilleri çıkarılmış, yapılacak olan çalışma ve ülke durumu dikkate alınarak sorular hazırlanmıştır. Oluşturulan taslak anketler, tüm ekibin katılımıyla pek çok toplantıda tartışılmış ve gerekli görülen ve belirlenen değişiklikler yapılarak anketler oluşturulmuştur. Ayrıca, örnek hacmi, anket verileri için gereken istatistiksel kaliteye ve kısmen sonuçların hangi ayrıntıda kullanılacağına bağlı olduğundan anketin uygulanabilir ve istatistiksel açıdan yeterli olması adına da analistler tarafından gerekli çalışmalar yapılan anket çalışmasına başlangıçta ışık turmuş ve çalışma bu çerçevede yürütülmüştür. Amaca yönelik tüm soruların cevaplarını almaya yönelik olarak hazırlanan anket, tüm kamu kurumları ve internet servis sağlayıcılarının temsilcilerinin katılımıyla gerçekleşen, değerlendirme toplantısında incelenmiş ve katılımcıların güvenlik çekincelerini sunmaları üzerine gerekli düzeltmeler, gerek anket sorularının tekrar düzenlenmesi gerekse anketin altyapısının tekrar düzenlenmesine katkılar sağlamıştır. Anket çalışmalarının ilk adımını literatürdeki mevcut anketlerin ve buna benzer çalışmaların araştırılması 21

4 ULUSAL IPv6 KONFERANSI 2011 oluşturulmaktadır. Bunun için hazırlanmış tüm anketler incelenmiş ve olası soru profilleri çıkarılmış, yapılacak olan çalışma ve ülke durumu dikkate alınarak sorular hazırlanmıştır. Oluşturulan taslak anketler, tüm ekibin katılımıyla pek çok toplantıda tartışılmış ve gerekli görülen ve belirlenen değişiklikler yapılarak anketler oluşturulmuştur. Ayrıca, örnek hacmi, anket verileri için gereken istatistiksel kaliteye ve kısmen sonuçların hangi ayrıntıda kullanılacağına bağlı olduğundan anketin uygulanabilir ve istatistiksel açıdan yeterli olması adına da analistler tarafından gerekli çalışmalar yapılan anket çalışmasına başlangıçta ışık turmuş ve çalışma bu çerçevede yürütülmüştür. Amaca yönelik tüm soruların cevaplarını almaya yönelik olarak hazırlanan anket, tüm kamu kurumları ve internet servis sağlayıcılarının temsilcilerinin katılımıyla gerçekleşen, değerlendirme toplantısında incelenmiş ve katılımcıların güvenlik çekincelerini sunmaları üzerine gerekli düzeltmeler, gerek anket sorularının tekrar düzenlenmesi gerekse anketin altyapısının tekrar düzenlenmesine katkılar sağlamıştır. a) Arayüz 1 b) Arayüz 2 Şekil 2. ADOBE LIVECYCLE DESIGNER ES 8.2 ile Hazırlanan Kurum/Kuruluş Anketi Arayüzleri Yapılan çalışmalarda üzerinde en çok durulan konu, kurumların elinde bulundurdukları donanım ve yazılım marka ve modellerini paylaşmak istememeleridir. Bu aşamada güvenlik problemlerini aşmak amacıyla spesifik marka ve model bilgileriyle ayırmak yerine bazı donanım ve yazılımların sınıflandırılarak ankete konulması düşünülmüş ve çeşitli sınıflandırma çalışmaları yapılmıştır. Internet bağlantısı için çok önemli olan yönlendiricilerin (router) sınıflandırılması için gerçekleştirilen çalışmada kullanımda olan tüm yönlendiricilerin büyüklüklerine göre sıralanmıştır. Büyüklüklerine göre yapılan sınıflandırmada belirleyici etken kapasitedir. Örneğin, bir firmasının küçük kenar yönlendirici sınıfındaki yönlendiriciler 50 VPN tüneli sağlarken, orta büyüklükteki kenar yönlendirici sınıfındaki yönlendiriciler 1500 VPN tüneli sağlar. Aynı şekilde, geniş alan ağı yönlendiricileri ile servis sağlayıcı yönlendiricilerini ayırt eden temel özellik, portların sağladığı hızdır. Bu şekilde yapılan bir sınıflamanın maliyet üzerindeki etkileri teknik ekiplerce araştırılmış ve hesaplamalarımıza ışık tutacak farklılıkların bu şekilde tespit edilemeyeceği anlaşılmıştır. Ayrıca her bir donanım ve yazılımın da bu şekilde sınıflandırılması mümkün olmamıştır. Sonuç olarak hem güvenlik sorunu yaratmaması hem de maliyet bilgisini daha hassas biçimde sağlaması sebebiyle her bir donanım ve yazılımın IPv6 destekli olup olmadığı bilgisi ve kurum/kuruluş için gerçekleşen maliyeti anket bünyesinde sorulmuştur. Farklı alanlardan birçok araştırmacının katkılarıyla kamu-üniversite ve internet servis sağlayıcıları için iki ayrı doküman şeklinde hazırlanan IPv6 geçiş anketlerine belirtilen yoğun çalışmalar sonucunda son hali verilmiş ve müşteri kurumun da katkılarıyla anketin doldurulmak üzere elektronik ortamda 64 kamu kurumu/kuruluşu, 132 devlet ve vakıf üniversitesi ile 26 internet servis sağlayıcı (İSS) şirkete iletilmesi sağlanmıştır. V. ANKET SORULARI Ankete yönelik olarak oluşturulan soruların ilk 7 adedi aşağıda verilmiştir. Diğer detaylar için Proje dokümanlarına başvurulmalıdır. 1.Kurum/Kuruluş Bilgi İşlem Personel Sayısı a.yazılımcı b.sistemci c.ağ Yöneticisi d.güvenlik Uzmanı e.diğer 2.Kurumunuzun/Kuruluşunuzun Toplam Küresel İnternet Bağlantı Kapasitesi 3.Kurumunuzun/Kuruluşunuzun ağ yapısı aşağıdaki seçeneklerden hangisine uyuyor a.küresel internete çıkan temsili ağ topolojilerinden seçim 4.Kurum/Kuruluş Donanım Bilgisi a.kurumunuzun ağ altyapısında kullandığı yönlendiricilerin(router) toplam sayısı b.kullanılan yönlendiriciler arasında IPv6 destekli olanlar ve olmayanlar için sayı ve maliyet 22

5 bilgilerini aşağıdaki tabloda yıllara göre belirtiniz. c.3. seviye anahtarlama ile IPv6 destekleyen ve desteklemeyenler maliyeti 5.Kurumunuzda/Kuruluşunuzda güvenlik duvarı(firewall) kullanıyor musunuz? 6.Kurumunuzda/Kuruluşunuzda IP üzerinden ses iletişimi (VoIP) kullanılıyor mu? 7.IPv6 desteği olmayan ve önümüzdeki iki yıl içinde değiştirilmesi planlanan harcama miktarlarını aşağıda belirtiniz. a.yönlendirici b.l3 Anahtarlama Cihazı c.küresel İnternete bağlı yönlendirici d.güvenlik Duvarı e.saldırı Tespit Sistemi f.saldırı Önleme Sistemi g.spam/virüs Önleme Geçidi h.içerik Filtreleme i.voip Altyapı Cihazları j.voip Telefonları k.hizmetler l.ip Tabanlı Özel Yazılımlar VI. ANALİZ ÇALIŞMALARI Hazırlanan anket, belirlenen 2 haftalık süreç içerisinde, kamu kurum/kuruluşlarından 59 u, üniversitelerden 49 u ve İSS şirketlerden ise 18 i tarafından doldurarak tarafımıza iletilmiştir. Ankette istenen kitlenin uygun biçimde kapsandığının garanti altına alınması açısından, seçilen örneklemin güncel ve tam olup olmadığı incelenmiştir. Anketin doldurulması aşamasında gelebilecek tüm soru ve yorumlar için bir yardım masası oluşturulmuş ve tüm ilgililerin konuyla ilgili talep ettikleri bilgilere ulaşımı sağlanmıştır. IPv6 anketleri ilgili kişi/kişileri yormadan elektronik ortamda doldurulmuş ve XML biçimine dönüştürülerek güvenli bir şekilde belirlenen adrese ulaştırılması istenilmiştir. Elde edilen anket verileri üzerinde gerekli analizlerin gerçekleştirilebilmesi için XML dosyalarındaki bilgilerin uygun biçimde EXCEL programına aktarılması sağlanmış ve verilerin istatistiksel analizinin yanı sıra maliyete yönelik analizleri de uzmanlarca gerçekleştirilmiştir. Analiz çalışmaları çerçevesinde ankete cevap veren kurumlar kodlanarak analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilen istatistiki olarak aşağıdaki hususlar dikkate alınarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler, kurum-üniversite anketi, 32 soru için 108 ve internet servis sağlayıcıları (İSS) anketi, 31 soru için 18 birimden derlenen veriler dikkate alınarak yapılmıştır. Analizler, iki bakış açısına göre düşünülebilir. Birincisi, her iki anket için tüm soru ve alt sorular dikkate alınarak, tablo ve grafikler oluşturulmuştur. İkinci olarak ise bu tablo ve grafik yapıları incelenerek, gözlem sayıları bakımından yeterli olan ve proje için gerekli olan değişkenler bakımından istatistiksel ilişkiler incelenmiştir. Buna göre, öncelikle tüm gözlemlerin (kurum-üniversite) birlikte değerlendirilmesiyle aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. e-devlet hizmeti (verilip verilmediği) ile toplam personel sayısına göre işletme türleri, kurumların (kurum-üniversite) ağ yapısı şekilleri ve kurum ağ alt yapısı, FTP hizmetinin IPv6 desteği (olup olmadığı), POP3 hizmetinin IPv6 desteği (olup olmadığı), Proxy hizmetinin IPv6 desteği (olup olmadığı), IPv6 kurumların gelişmesine yardımcı olacağının düşünüp düşünülmemesi, kurumların IPv6 ya geçişi için herhangi bir plan yapılıp yapılmaması aralarında istatistiksel olarak anlamlı ilişkileri olduğu belirlenmiştir. Bunun dışındaki ilişkileri aranan tüm değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Toplam personel sayısına göre işletme türleri ile toplam bağlantı hızı, toplam yönlendirici (router) sayısı, kurumların IP üzerinden ses iletişimi (VoIP) uygulaması (kullanıp kullanılmaması) aralarında istatistiksel olarak anlamlı ilişkileri olduğu belirlenmiştir. Bunun dışındaki ilişkileri aranan tüm değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Toplam bağlantı hızı ile kurumların ağ yapısı şekilleri ve kurum ağ alt yapısı, toplam yönlendirici (router) sayısı, kurumların güvenlik duvarı kullanıp kullanılmaması, veri sıkıştırma (Streaming) hizmetinin IPv6 desteği (olup olmadığı), kurumunuzun/kuruluşunuzun IPv6 ya geçişi için herhangi bir plan yapılıp yapılmaması, IPv6 adresi alınıp alınmaması, kurumların geçişini kolaylaştırmak için ağınıza IPv4 tünelleme geçiş mekanizmasını uygulamayı düşünüp düşünmemesi aralarında istatistiksel olarak anlamlı ilişkileri olduğu belirlenmiştir. Bunun dışındaki ilişkileri aranan tüm değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu başlık altında yapılan istatistiksel analizlerde, bazı değişkenlerin düzeylerinin (seçeneklerinin) fazla olmasından dolayı gözlem sayılarının yetersiz olduğu durumlarla karşılaşılmıştır. Ancak bu durum, genel değerlendirmeyi kötü yönde etkiyecek düzeyde olmadığı söylenebilir. Bazı değişkenler bakımından ise kurum ve üniversite karşılaştırılması yapıldığında, e-devlet hizmeti (verilip verilmediği) için istatistiksel olarak kurum ve üniversite arasında anlamlı farklılık vardır. Toplam personel sayısına göre işletme türleri için istatistiksel olarak kurum ve üniversite arasında anlamlı farklılık vardır. Bunun dışındaki tüm değişkenler bakımından kurum ve üniversite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Bu kısımda yapılan tüm istatistiksek analizlerde gözlem sayıları yeterli olduğundan, sonuçlar istatistiksel olarak güvenilirdir. İnternet servis sağlayıcıları (ISS) anket verileri, gözlem sayıları bakımından istatistiksel analizler (ilişki arama ve karşılaştırma) için yetersiz bulunmuştur. Bu nedenle söz konusu veriler için sadece tablo ve grafikler verilmiştir. VII. GENEL DEĞERLENDİRMELER Bu çalışmada, ülkemizde IPv6 ya geçiş konusunda mevcut durum analizine yönelik olarak yapılan çalışmalar adım adım anlatılmıştır. Elde edilen sonuçlardan bazıları 23

6 ULUSAL IPv6 KONFERANSI 2011 aşağıda sunulmuştur. 108 Kamu Kurum ve Kuruluşları için genel tespitlerimiz aşağıda başlıklar altında sunulmuştur [1, 2]. 86 sının yönlendiricileri var. 22 sinde ise bir yönlendirici bulunmadığı anlaşılmıştır. Yönlendirici bulunmayan kurumların 11 i yeni kurulan üniversiteler iken diğer 11 i ise kamu kurumlarıdır. 28 inde güvenlik duvarı bulunmamaktadır. Bunlardan 17 tanesi üniversite iken 11 i diğer kamu kurumlarıdır. Kamuda toplam güvenlik personeli sayısı 104 dür. Bunların 25 i üniversitede iken 79 u diğer kamu kurumlarındadır. Toplamda 32 üniversitede Güvenlik uzmanı bulunmaz iken, diğer 16 kamu kurumunda da güvenlik uzmanı bulunmamaktadır. Kamuda toplam yazılımcı sayısı 826 dır. Bunların 169 u üniversitelerdedir. 14 üniversitede hiç yazılımcı yok iken 4 diğer kamu kurumunda da hiç yazılımcı bulunmamaktadır. Kamuda toplam sistemci sayısı 389 dır. Bunların 76 sı üniversitelerdedir. 11 üniversitede hiç sistemci yok iken 2 diğer kamu kurumunda da hiç sistemci bulunmamaktadır. Kamuda toplam Ağ Yöneticisi sayısı 193 dür. Bunların 65 i üniversitelerdedir. 11 üniversitede hiç sistemci yok iken 8 diğer kamu kurumunda da hiç Ağ Yöneticisi bulunmamaktadır. Kamuda toplam Bilgi İşlem Personeli 3415 dir. Bunların 630 u üniversitelerdedir. 4 üniversitede hiç Bilgi İşlem Personeli yoktur. Kamuda toplam Diğer Bilgi İşlem Personeli sayısı 1429 dir. Bunların 274 ü üniversitelerdedir. 9 Kamu kurumunda diğer bilgi işlem personeli bulunmamaktadır. 13 üniversitede hiç diğer Bilgi İşlem Personeli hiç yoktur. 4 Üniversitenin ve 1diğer kamu kurumunun hiç internet bağlantısı bulunmamaktadır. Kamuda toplam Yönlendirici sayısı 4522 dir. Bunların 375 i üniversitelerdedir. 11 üniversitede hiç sistemci yok iken 2 diğer kamu kurumunda da hiç sistemci bulunmamaktadır. IPv6 Desteklemeyen Yönlendirici sayısı 6293 tür. Kamuda bulunan toplam yönlendirici sayısı 7365 dür. IPv6 destekleyen yönlendirici sayısı ise 1072 dir. Kamuda bulunan toplam IDS sayısı 40 dır. Ipv6 destekleyen IDS sayısı ise 32 dir. Kamuda bulunan toplam IPS sayısı 32 dır. Ipv6 destekleyen IPS sayısı ise 12 dir. Kamuda bulunan toplam İçerik Filtreleyici sayısı 61 dır. Ipv6 destekleyen İçerik Filtreleyici sayısı ise 40 dir. Kamuda bulunan toplam VOIP sayısı 2057 dir. Ipv6 destekleyen VOIP sayısı ise 281 dir. Kamuda bulunan toplam Güvenlik Duvarı sayısı 249 dır. IPv6 destekleyen IDS sayısı ise 216 dir. Kamuda bulunan toplam Layer3Switch sayısı 1570 dir. IPv6 destekleyen Layer3 Switch sayısı ise 679 dur. Kamuda bulunan toplam Virüs/Spam sayısı dür. IPv6 destekleyen IDS sayısı ise dir. Kamuda bulunan lisanslı işletim sistemi son kullanıcı sayısı dir. Bunların ü Windows diğerleri de Açık kaynak kodlu işletim sistemleridir adet Windows son kullanıcı XP ve Vista kullanmaktadır. Kamuda bulunan lisanslı sunucu işletim sistemi sayısı toplam 4295 dir. Bunlardan 3871 adedi Windows diğer 424 adedi açık kaynak kodlu yazılımlardır. Kurumların 66 tanesi FTP hizmeti vermektedir. Kurumların 87 tanesi DNS hizmeti vermektedir. Kurumların 99 tanesi HTTP hizmeti vermektedir. Kurumların 93 tanesi SMTP hizmeti vermektedir. Kurumların 73 tanesi POP3 hizmeti vermektedir. Kurumların 54 tanesi VPN hizmeti vermektedir. Kurumların 51 tanesi IMAP hizmeti vermektedir. Kurumların 52 tanesi Proxy hizmeti vermektedir. Kurumların 85 tanesi Veritabanı hizmeti vermektedir. Kurumların 38 tanesi Sanal Sunucu hizmeti vermektedir. 40 kurum verilen hizmetlerin kendi sunucuları üzerinden vermektedir. 2 kurum ISO belgesi almış ve bu kurumlardan birisinin de COBİT belgesi bulunmaktadır. 1 kurum ISO 9001 almıştır. IP iletişimini destekleyen özel yazılım bulunan kurum sayısının 25 tir. Finansal ve kişisel verilere erişim sağlayan kurum sayısı 54 tür. İnternet hizmeti kesintiye uğradığında bundan etkilenecek kurum sayısı 43 tür. Kurumların mevcut band genişliğini kullanım oranı %10 ile tamamı arasında değişmektedir. IPv6 nın kurumun gelişimine katkı sağlayacağını düşünen kurum sayısı 43 tür. IPv6 ya geçiş planı olan kurum sayısı 18 dir. IPv6 ya geçiş planı olan kurumların ayırdığı toplam bütçe TL dir. IPv6 adresi alan kurum sayısı 6 dır. Yönlendirme ayarları yapan kurum sayısı 3 tür. Güvenlik donanımları ayarlarının IPv6 uygun hale getiren kurum sayısı 7 dir. İç alan ağında sunucularında en az 3 deneme hizmeti oluşturan kurum sayısı 2 dir. İnternet üzerinden verdiği hizmetleri IPv6 üzerinden yapan kurum sayısı 2 dir. Kullanıcılara IPv6 üzerinden bağlantı hizmeti veren kurum sayısı 3 dir. Kullanıcılarını IPv6 üzerinden internete çıkartan kurum sayısı 3 dir. Plan yapan 11 kurum 2012 de IPv6 ya geçmeyi planlamaktadır. Ipv6 ya geçerken 7 kurum ikili-yığın, 11 kurum IPv4 tünelleme, 1 kurum IPv6-IPv4 e tünelleme, 3 kurum NAT-PT benzeri geçiş mekanizmalarını kullanmayı planlamaktadır. 1 noktada 27 kurum, 20 noktaya kadar 35 kurum, 40 noktaya kadar 3 kurum, 60 noktaya kadar 4 kurum, 80 noktaya kadar 2 kurum, 100 noktada fazla 6 kurum vardır. 24

7 İSS anket verileri için ise istatistiksel anlamda genelleme yapılamayacağı ancak tüm verilerin ortak değerlendirilmesiyle geçiş aşaması için bir öngörü oluşturulabileceği değerlendirildiğinden, İSS lerle ilgili bilgi verilmemiştir. VIII. SONUÇLAR Bu çalışmada, ülkemizdeki mevcut envanterin, bilgi birikiminin, altyapının IPv6 ya hazır olması konusunda bir anket çalışması başarıyla sunulmuştur. Anketler istatistiksel olarak değerlendirildiğinde, kurum-üniversite için toplanan veriler dikkate alındığında yapılan istatistiksel çalışmaların, eksik verilere ve gözlemlere rağmen analiz sonuçlarının genel eğilimi ortaya koyduğu yani ortaya çıkan sonuçlara analizlerin verildiği raporda belirtilen hata paylarına göre güvenilebileceği, İSS anket verilerinde ise istatistiksel anlamda genelleme yapılamayacağı anlaşılmıştır. Proje kapsamında yapılan anket çalışmasının IPv6 protokol yapısının tasarımı ve geçişine farklı katkıların sağlanması için detaylı çalışmaların yapılması ve pek çok farklı açıdan anketlerin kapsamlı değerlendirilmesi ülkenin IPv6 ya daha sağlıklı olarak geçişini kolaylaştıracaktır. Genel olarak verilerin değerlendirilmesi ve yapılan anketlerin yorumlanması daha detaylı olarak başka bir çalışmada sunulacaktır. IX. TEŞEKKÜR ULAKBİM, Gazi Üniversitesi, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi ve müşteri kurum Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu personeline ankete katkılarından dolayı teşekkür ederiz. TÜBİTAK KAMAG Başkanlığı na 108G100 Ulusal IPv6 Protokolü Altyapısı Tasarımı ve Geçişi projesine maddi desteklerinden dolayı şükranlarımızı sunarız. KAYNAKLAR [1]Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi, [2]Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi, Dönem 2 Raporu, Haziran [3]Transition Planning for Internet Protocol Version 6 (IPv6), memoranda/fy2005/m05-22.pdf [4]Internet Protocol, Version 6(IPv6) Specification, ietf.org/rfc/rfc2460.txt [5]A.J. Thalmann and N.G. Harris, Internet Protocol version 6 Network Migration and Performance Analysis, org.za/proceedings/2003/core/core2/544%20-%20thalmann.pdf [6]IPv6 Plans and Standards ads/500/545mbh.pdf [7]ATIS Internet Protocol Version 6(IPv6) Report & Recommendation, Report_Recommendation_May2006-Final.pdf [8]IPv6 Federal Agencies Need to Plan for Transition and Manage Security Risks, -%20Powner%20IPv6%20Testimony.pdf [9]IPv6 Federal Government in Early Stages of Transition and Key Challenges Remain, [10]Request for Comments on Deployment of Internet Protocol, Version 6, comments/epic.pdf [11]Internet Protocol Version 6 Migration Assessment, Migration%20Assessment.pdf [12]IPv6 Cost-Benefit Analysis, cost-benefit.pdf [13]Projected Impacts of the Internet Protocol version 6 (IPv6) on the USN and USMC Enterprise, ipv6impactreportfor.pdf [14]IPv6 Task Force Report, PublicDocuments/IPv6TF-Report.pdf [15]Ireland Internet Protocol Version 6, fileupload/publications/odtr0263.pdf [16]Singapore İnternet Protocol Version 6, sg/doc/policies%20and%20regulation/policies_and_regulation_ Level2/white_papers/p-IPv6_white_paper_v2 posted_.pdf [17]Newsletter of the Ministry of Internal Affairs and Communications (MIC), Japan Vol 17, No: 3, go.jp/main_sosiki/joho_tsusin/eng/releases/newsletter/vol17/ Vol17_03/Vol17_3.pdf [18]Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Sunum, tk.gov.tr/etkinlikler/ulusal_etkinlikler/toplantilar/metinler/ipv6_ Forum.pdf 25

8 ULUSAL IPv6 KONFERANSI

Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi. Onur Bektaş (ULAKBİM) Sistem Yöneticisi

Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi. Onur Bektaş (ULAKBİM) Sistem Yöneticisi Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi Onur Bektaş (ULAKBİM) Sistem Yöneticisi İçerik Giriş Nereden nereye? Proje aşamaları IPv6-GO IPv6 Durum Tespit Anketi Nereden Nereye? (ULAKNET)

Detaylı

BTK nın IPv6 ya İlişkin Çalışmaları

BTK nın IPv6 ya İlişkin Çalışmaları BTK nın IPv6 ya İlişkin Çalışmaları Sezen YEŞİL Bilişim Uzmanı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) IPv6 Konferansı Ankara, Türkiye 12 Ocak 2011 1 Gündem BTK nın Görevleri BTK nın Çalışmaları Başbakanlık

Detaylı

1. Bu alana anketi dolduran kişinin kimlik ve kurum/kuruluş ve iletişim bilgileri yazılmalıdır.

1. Bu alana anketi dolduran kişinin kimlik ve kurum/kuruluş ve iletişim bilgileri yazılmalıdır. IPv6 Anket Sorularına Yönelik Açıklamalar 1 1. Bu alana anketi dolduran kişinin kimlik ve kurum/kuruluş ve iletişim bilgileri yazılmalıdır. 2. Kurumunuzun/Kuruluşunuzun bilgi işlem biriminde çalışan personelin

Detaylı

IPV6 YA GEÇİŞ SÜRECİNDE YAŞANANLAR. Mahire AKTAŞ Bilişim Uzmanı Mayıs 2010

IPV6 YA GEÇİŞ SÜRECİNDE YAŞANANLAR. Mahire AKTAŞ Bilişim Uzmanı Mayıs 2010 IPV6 YA GEÇİŞ SÜRECİNDE YAŞANANLAR Mahire AKTAŞ Bilişim Uzmanı Mayıs 2010 IPv6 YA GEÇİŞ? 2012 ortalarında IPv4 adreslerinin tükenmesi bekleniyor Uluslararası kuruluşlar IPv6 ya geçişi için çağrıda bulunuyor

Detaylı

Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Sistem Yönetim Uzmanı Görev Tanımı

Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Sistem Yönetim Uzmanı Görev Tanımı Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Sistem Yönetim Uzmanı Görev Tanımı Formal Doküman Detayları Hazırlanma Tarihi 17 Eylül 2012 Yayın Taslak Hazırlayan Ersun Ersoy Doküman Numarası

Detaylı

Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Bilgi Güvenliği ve Ağ Yönetim Uzmanı Görev Tanımı

Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Bilgi Güvenliği ve Ağ Yönetim Uzmanı Görev Tanımı Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Bilgi Güvenliği ve Ağ Yönetim Uzmanı Görev Tanımı Formal Doküman Detayları Hazırlanma Tarihi 20 Eylül 2012 Yayın Taslak Hazırlayan Ersun Ersoy

Detaylı

AĞ TEKNOLOJİLERİ DURUM TESPİT KOMİSYONU (AT-DTK) IV. ULAKNET Çalıştay ve Eğitimi. Yusuf ÖZTÜRK ULAKBİM 24 Mayıs 2010

AĞ TEKNOLOJİLERİ DURUM TESPİT KOMİSYONU (AT-DTK) IV. ULAKNET Çalıştay ve Eğitimi. Yusuf ÖZTÜRK ULAKBİM 24 Mayıs 2010 AĞ TEKNOLOJİLERİ DURUM TESPİT KOMİSYONU (AT-DTK) IV. ULAKNET Çalıştay ve Eğitimi Yusuf ÖZTÜRK ULAKBİM 24 Mayıs 2010 Kuruluş amacı Ağ Teknolojileri Durum Tespit Komisyonu (AT- DTK) çalışma usul ve esaslarının

Detaylı

Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Sistem Yönetim Uzman Yardımcısı Görev Tanımı

Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Sistem Yönetim Uzman Yardımcısı Görev Tanımı Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Sistem Yönetim Uzman Yardımcısı Görev Tanımı Formal Doküman Detayları Hazırlanma Tarihi 11 Temmuz 2013 Yayın Taslak Hazırlayan Ersun Ersoy Doküman

Detaylı

AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI

AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI BİRİNCİ BÖLÜM Merkez Teşkilatı ve Görevleri 1) Merkez Teşkilatı Merkez teşkilatı aşağıda belirtilen kişi ve

Detaylı

ULAKNET IPv6 Tecrübeleri

ULAKNET IPv6 Tecrübeleri ULAKNET IPv6 Tecrübeleri Onur BEKTAŞ onur at ulakbim. gov. tr 13 Şubat 2008 TK 1 İÇERİK ULAKBİM & ULAKNET tanıtım. Dünyadaki durum. ULAKNET IPv6 Tarihçe. Yaşadığımız Sorunlar. Önerilerimiz. Sorular. 13

Detaylı

Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi. Serkan Orcan (ULAKBİM) Enstitü Müdür Yardımcısı (teknik)

Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi. Serkan Orcan (ULAKBİM) Enstitü Müdür Yardımcısı (teknik) Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi Serkan Orcan (ULAKBİM) Enstitü Müdür Yardımcısı (teknik) İçerik Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi Türkiye de IPv6 önemli

Detaylı

Türkiye İçin IPv6 Geçişi Zaman/Aşama Planı Önerisi. Onur Bektaş, Murat Soysal, Serkan Orcan

Türkiye İçin IPv6 Geçişi Zaman/Aşama Planı Önerisi. Onur Bektaş, Murat Soysal, Serkan Orcan Türkiye İçin IPv6 Geçişi Zaman/Aşama Planı Önerisi Onur Bektaş, Murat Soysal, Serkan Orcan İçerik Aşama / Zaman planının cevaplaması gereken sorular Dünyadaki Durum IPv6 Geçişi Zaman/Aşama Planı Yapısı

Detaylı

ULAKNET VoIP Servisi ve VoIP Çalışma Grubu

ULAKNET VoIP Servisi ve VoIP Çalışma Grubu ULAKNET VoIP Servisi ve VoIP Çalışma Grubu Neşe Kaptan Koç III. ULAKNET Çalıştayı ve Eğitimi Adnan Menderes Üniversitesi Didim MYO/Aydın 31 Mayıs - 3 Haziran 2009 Gündem VoIP nedir? VoIP için Kullanılan

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

ANET Bilgi Güvenliği Yönetimi ve ISO 27001. Ertuğrul AKBAS [ANET YAZILIM] 09.04.2011

ANET Bilgi Güvenliği Yönetimi ve ISO 27001. Ertuğrul AKBAS [ANET YAZILIM] 09.04.2011 ANET Bilgi Güvenliği Yönetimi ve ISO 27001 2011 Ertuğrul AKBAS [ANET YAZILIM] 09.04.2011 ISO 27001 AŞAMA 1 BGYS Organizasyonu BGYS kapsamının belirlenmesi Bilgi güvenliği politikasının oluşturulması BGYS

Detaylı

e-dönüşüm Türkiye Projesi 2005 Eylem Planı İlerleme Raporu Sunuşu

e-dönüşüm Türkiye Projesi 2005 Eylem Planı İlerleme Raporu Sunuşu e-dönüşüm Türkiye Projesi 2005 Eylem Planı İlerleme Raporu Sunuşu N.Murat İNCE DPT Bilgi Toplumu Dairesi Başkanlığı 15 Eylül 2005 1 2005 Eylem Planı Genel Tanıtımı - Bilgi Toplumu Stratejisi hazırlıklarının

Detaylı

Siber Güvenlik Basın Buluşması. C.Müjdat Altay 15 Haziran 2015

Siber Güvenlik Basın Buluşması. C.Müjdat Altay 15 Haziran 2015 Siber Güvenlik Basın Buluşması C.Müjdat Altay 15 Haziran 2015 Kısaca Netaş Ülkemizin her türlü bilgi ve iletişim teknolojisi ihtiyacını karşılamak için çalışıyoruz. Bugüne kadar gerçekleştirilen birçok

Detaylı

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU Eylül 2006 İÇİNDEKİLER Önsöz...3 TÜBİTAK Ar-Ge Anketi Soruları Analizi...4 1. Genel Bilgiler İle İlgili Sorular...4 2. Proje Sunum ve Destekler İle İlgili Sorular...12 3. Üniversite

Detaylı

Başlık: Windows Sistem Yöneticisi Yardımcısı

Başlık: Windows Sistem Yöneticisi Yardımcısı SVR Bilgi Teknolojileri A.Ş. ve Yıldız Teknik Üniversitesi TeknoPark A.Ş. ortaklığı ve Gebze Teknik Üniversitesi işbirliği ile 2014 yılında kurulan, Türkiye nin ilk özel girişim süper bilgisayar sistemine

Detaylı

IPv6 Ağlarında VoIP NETAŞ. 12-13 Ocak 2011. Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçiş Projesi

IPv6 Ağlarında VoIP NETAŞ. 12-13 Ocak 2011. Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçiş Projesi Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçiş Projesi 12-13 Ocak 2011 IPv6 Ağlarında VoIP Ali Katkar Hakkı Asım Terci Ceyda Gülen Akyıldız Rıdvan Özaydın İçerik Giriş VoIP Kavramları IPv4 ile Yaşanan

Detaylı

5651 ve 5070 Sayılı Kanun Tanımlar Yükümlülükler ve Sorumluluklar Logix v2.3 Firewall. Rekare Bilgi Teknolojileri

5651 ve 5070 Sayılı Kanun Tanımlar Yükümlülükler ve Sorumluluklar Logix v2.3 Firewall. Rekare Bilgi Teknolojileri 5651 ve 5070 Sayılı Kanun Tanımlar Yükümlülükler ve Sorumluluklar Logix v2.3 Firewall 5651 Sayılı Kanun Kanunun Tanımı : İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen

Detaylı

CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi. Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. Proje durumu : Tamamlandı.

CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi. Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. Proje durumu : Tamamlandı. CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Proje durumu : Tamamlandı. Uygulama adresleri: http://aris.cob.gov.tr/crn/ http://aris.cob.gov.tr/csa/

Detaylı

TÜRKSAT UYDU HABERLEŞME KABLO TV VE İŞLETME A.Ş. İŞÇİ STATÜSÜNDE PERSONEL ALIM İLANI (Kablo Hizmetleri) İlan Numarası. İşgücü Sayısı.

TÜRKSAT UYDU HABERLEŞME KABLO TV VE İŞLETME A.Ş. İŞÇİ STATÜSÜNDE PERSONEL ALIM İLANI (Kablo Hizmetleri) İlan Numarası. İşgücü Sayısı. TÜRKSAT UYDU HABERLEŞME KABLO TV VE İŞLETME A.Ş. İŞÇİ STATÜSÜNDE PERSONEL ALIM İLANI () İlan KBL - 1 Kablo Sistemleri Altyapı ve İşletme 8 Elektrik, Elektronik, Elektrik/Elektronik, Elektronik Haberleşme,

Detaylı

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

TS EN ISO/IEC 9241-151 Kullanılabilir Arayüz Sertifikası Verilmesi Süreci

TS EN ISO/IEC 9241-151 Kullanılabilir Arayüz Sertifikası Verilmesi Süreci TS EN ISO/IEC 9241-151 Kullanılabilir Arayüz Sertifikası Verilmesi Süreci Nihan Ocak 1, Feride Erdal 2, Prof. Dr. Kürşat Çağıltay 3 1 Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Bilişim Sistemleri Bölümü, Ankara 2

Detaylı

IPv6 Saldırı Araçları ve IPv6-GO Uygulamaları. Emre YÜCE - TÜBİTAK ULAKBİM 6 Mayıs 2010

IPv6 Saldırı Araçları ve IPv6-GO Uygulamaları. Emre YÜCE - TÜBİTAK ULAKBİM 6 Mayıs 2010 IPv6 Saldırı Araçları ve IPv6-GO Uygulamaları Emre YÜCE - TÜBİTAK ULAKBİM 6 Mayıs 2010 Sunum İçeriği Kısaca IPv6 Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi IPv6 Geliştirme Ortamı (IPv6-GO)

Detaylı

ESİS Projesi. Kaynaklar Bakanlığı

ESİS Projesi. Kaynaklar Bakanlığı ESİS Projesi Hem ulusal, hem de uluslararası platformda enerji, bir ülkenin politika üretmesi ve uygulaması gereken en önemli stratejik alanlardan birisidir. Ülkemiz de sahip olduğu kritik jeopolitik konumu

Detaylı

Siber Güvenlik Risklerinin Tanımlanması / Siber Güvenlik Yönetişimi

Siber Güvenlik Risklerinin Tanımlanması / Siber Güvenlik Yönetişimi KURUMLAR İÇİN SİBER GÜVENLİK ÖNLEMLERİNİ ÖLÇME TESTİ DOKÜMANI Kurumlar İçin Siber Güvenlik Önlemlerini Ölçme Testi Dokümanı, kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör temsilcilerinin siber güvenlik adına

Detaylı

TÜRKSAT UYDU HABERLEŞME KABLO TV VE İŞLETME A.Ş. İŞÇİ STATÜSÜNDE PERSONEL ALIM İLANI (Bilişim Hizmetleri)

TÜRKSAT UYDU HABERLEŞME KABLO TV VE İŞLETME A.Ş. İŞÇİ STATÜSÜNDE PERSONEL ALIM İLANI (Bilişim Hizmetleri) TÜRKSAT UYDU HABERLEŞME KABLO TV VE İŞLETME A.Ş. İŞÇİ STATÜSÜNDE PERSONEL ALIM İLANI (Bilişim Hizmetleri) İlan BİL - (İdari Süreç) Satınalma süreçleri ve/veya ihale konusunda deneyimli Şartname/sözleşme

Detaylı

Doğum Yeri : Gölcük Askerlik Durumu : Yapıldı. Uyruğu : T.C Sürücü Belgesi : B Sınıfı (2001)

Doğum Yeri : Gölcük Askerlik Durumu : Yapıldı. Uyruğu : T.C Sürücü Belgesi : B Sınıfı (2001) ENDER GÖKSEL Adres : Birlik Mah. 415. Cad. Oyak Sitesi 33/4 48. Giriş Birlik /Çankaya ANKARA E-mail : endergoksel@gmail.com Cep Tel : 0533 718 76 07 Ev Tel : 0312 440 63 67 Kişisel Bilgiler Doğum Tarihi

Detaylı

B i l g i l e n d i r m e

B i l g i l e n d i r m e B i l g i l e n d i r m e Kime : Banka Genel Müdürlükleri Kimden : Türkiye Bankalar Birliği Konu : EFT Operasyon Çalışma Grubu Toplantısı Tarih : 14 Ekim 2010 EFT-EMKT operasyon çalışma grubunu 8 Ekim

Detaylı

T.C. TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI BİLGİ VE İLETİŞİM SİSTEMLERİ KULLANIMININ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER

T.C. TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI BİLGİ VE İLETİŞİM SİSTEMLERİ KULLANIMININ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER 1 T.C. TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI BİLGİ VE İLETİŞİM SİSTEMLERİ KULLANIMININ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN YÖNERGE Amaç BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER Madde 1- Bu Yönergenin amacı, Bakanlığın bilgi ve iletişim

Detaylı

PROJE TEKLİF FORMU FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN

PROJE TEKLİF FORMU FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN PROJE TEKLİF FORMU 1. PROJE TANIMLAMA BİLGİLERİ Adı: Türkiye Deniz Araştırma Alt Yapısının Analizi Etüt Projesi Yeri: Seyir,

Detaylı

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Akademisyenler İçin Dinamik Web Sistemi Uygulaması

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Akademisyenler İçin Dinamik Web Sistemi Uygulaması Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Akademisyenler İçin Dinamik Web Sistemi Uygulaması Mustafa Özçelikörs 1, Yunus Özçelikörs 2 1 Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık

Detaylı

Çoklu Dağıtım (Multicast) Servisi

Çoklu Dağıtım (Multicast) Servisi Çoklu Dağıtım (Multicast) Servisi Neşe Kaptan Koç III. ULAKNET Çalıştayı ve Eğitimi Adnan Menderes Üniversitesi Didim MYO/Aydın 31 Mayıs - 3 Haziran 2009 Multicast Nedir? Multicast, çoklu ortam verilerinin

Detaylı

BİLGİSAYAR VE AĞ GÜVENLİĞİ

BİLGİSAYAR VE AĞ GÜVENLİĞİ BİLGİSAYAR VE AĞ GÜVENLİĞİ SUNUŞ PLANI 5651 SAYILI KANUN İNTERNET DÜNYASININ AKTÖRLERİ İLGİLİ YÖNETMELİKLERE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR TEMEL GÜVENLİK PFSENSE NEDİR.? PFSENSE KURULUM VE AYARLAR.? 4/5/2007 TARİHLİ

Detaylı

ĐZLEME(MONITORING) HĐZMETĐ

ĐZLEME(MONITORING) HĐZMETĐ ĐZLEME(MONITORING) HĐZMETĐ İÇİNDEKİLER KAPSAM DAHİLİNDEKİ SERVİSLER ÜRÜN ÖZELLİKLERİ VE GEREKSİNİMLER SIKÇA SORULAN SORULAR KAPSAM DAHĐLĐNDEKĐ SERVĐSLER Her geçen gün artan bilişim envanterinde yaklaşık

Detaylı

Kurumsal Ağlarda Web Sistem Güvenliği

Kurumsal Ağlarda Web Sistem Güvenliği Kurumsal Ağlarda Web Sistem Güvenliği Ar. Gör. Enis Karaarslan Ege Ü. Kampüs Network Yöneticisi ULAK CSIRT http://csirt.ulakbim.gov.tr İÇERİK 1. Neden Web Güvenliği 2. Kurumsal Web Güvenliği Modeli Standartları

Detaylı

Pardus Çalıştayı 2014. Hayrettin Bucak ULAKBİM Müdür V. 25.06.2014

Pardus Çalıştayı 2014. Hayrettin Bucak ULAKBİM Müdür V. 25.06.2014 Pardus Çalıştayı 2014 Hayrettin Bucak ULAKBİM Müdür V. 25.06.2014 Hoş geldiniz ULAKBİM Hakkında Pardus Tarihçesi Pardus Sürümleri Eğitim Çalışmaları Gerçekleştirilen Projeler ULAKBİM Hakkında ULAKNET ile;

Detaylı

Evrak Tarih ve Sayısı: 30/06/2014-12515

Evrak Tarih ve Sayısı: 30/06/2014-12515 Evrak Tarih ve Sayısı: 30/06/2014-12515 T.C. KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Bilgi İşlem Daire Başkanlığı *BEL9B1H4* Sayı : 82018567-612.01.01- Konu: Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem

Detaylı

Yeni Nesil Ağ Güvenliği

Yeni Nesil Ağ Güvenliği Yeni Nesil Ağ Güvenliği Ders 6 Mehmet Demirci 1 Bugün Taşıma katmanı güvenliği (TLS, SSL) İnternet katmanı güvenliği (IPSec) Kablosuz bağlantı güvenliği Güvenlik duvarları 2 SSL/TLS SSL ilk olarak Netscape

Detaylı

Saldırı Tespit ve Engelleme Sistemleri Eğitimi Ön Hazırlık Soruları

Saldırı Tespit ve Engelleme Sistemleri Eğitimi Ön Hazırlık Soruları Saldırı Tespit ve Engelleme Sistemleri Eğitimi Ön Hazırlık Soruları 1. MAC adresleri kaç byte dır? 2. Aşağıdaki MAC adresi hangi firmaya aittir. 00:03:6C:1c:2c:3d 3. TCP SYN paketi kaç byte dır? 4. 100

Detaylı

Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı ULAK/CSIRT. Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı

Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı ULAK/CSIRT. Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı IPv6 da Bir Sonraki Adım Yazarlar Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı ULAK/CSIRT Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı IPV6 Adresi Aldık Ya Sonra? ADSL vs ile bağlantı IPV4/IPV6 Kurum Personeli Đstemci IPv4

Detaylı

Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Canlı Hizmetteki Sunucu Sistemlerine Erişim Politikası

Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Canlı Hizmetteki Sunucu Sistemlerine Erişim Politikası Atılım Üniversitesi Bilgi & Đletişim Teknolojileri Müdürlüğü Canlı Hizmetteki Sunucu Sistemlerine Erişim Politikası Formal Doküman Detayları Hazırlanma Tarihi 24.06.2013 Yayın Taslak Hazırlayan Ersun Ersoy

Detaylı

BORSA İSTANBUL A.Ş. Uzaktan Erişim Ağı Site-to-Site VPN Altyapısı Kurulum Kılavuzu. Sürüm: 1.1 Tarih: 09.01.2015

BORSA İSTANBUL A.Ş. Uzaktan Erişim Ağı Site-to-Site VPN Altyapısı Kurulum Kılavuzu. Sürüm: 1.1 Tarih: 09.01.2015 BORSA İSTANBUL A.Ş. Uzaktan Erişim Ağı Site-to-Site VPN Altyapısı Kurulum Kılavuzu Sürüm: 1.1 Tarih: 09.01.2015 Döküman Tarihçesi Sürüm Tarih Değişiklik Özeti 1.0 24/12/2014 İlk Yazım 1.1 09/01/2015 Ekte

Detaylı

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ Prof. Dr. Şeref SAĞIROĞLU Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgi Güvenliği Derneği II. Başkan 1 Neden İhtiyaç Duyuldu Diğer Ülke Örnekleri

Detaylı

Doküman No.: P510 Revizyon No: 00

Doküman No.: P510 Revizyon No: 00 Doküman Adı: BAKIM ONARIM ve DESTEK SÜREÇLERİ Doküman No.: P510 Revizyon No: 00 Sayfa No Rev. Revizyon Nedeni İsim Hazırlayan Kontrol Onay M. HASPOLAT O. CAMCI E. SEZER A. BAŞTÜRK İmza Yürürlük Tarihi

Detaylı

Doç.Dr. Rahmi ÜNAL. KUDEK Genel Koordinatörü

Doç.Dr. Rahmi ÜNAL. KUDEK Genel Koordinatörü Doç.Dr. Rahmi ÜNAL KUDEK Genel Koordinatörü Neden Kalite Güvence? Dünyada 20. yüzyılın son çeyreğinde hızlanan, bilgiye dayalı küresel ekonomik yarış ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerinde yaşanan

Detaylı

İ.Ü. AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ Bilişim Hizmetleri Organizasyonu Standartları

İ.Ü. AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ Bilişim Hizmetleri Organizasyonu Standartları Dök. No: AUZEF-SS-2.5-02 Yayın Tarihi: 30.06.2014 Rev.No: 00 Rev Tarihi: Sayfa 1 / 9 1. Amaç... 2 2. Kapsam... 2 3. Sorumlular... 2 4. Tanımlar... 2 5. Standartların Detayları... 2 5.1. Koordinasyon...

Detaylı

Güvenlik Mühendisliği

Güvenlik Mühendisliği Güvenlik Mühendisliği Huzeyfe ÖNAL Bilgi Güvenliği AKADEMİSİ honal@bga.com.tr www.bga.com.tr Sunum içeriği Güvenlik kavramı Türkiye de güvenliğe yaklaşım Güvenlik bileşenleri Güvenlik konusunda kariyer

Detaylı

Pardus Vizyonu. Prof. Dr. Abdullah ÇAVUŞOĞLU 25.06.2014

Pardus Vizyonu. Prof. Dr. Abdullah ÇAVUŞOĞLU 25.06.2014 Pardus Vizyonu Prof. Dr. Abdullah ÇAVUŞOĞLU 25.06.2014 Gündem Pardus Projesi Hakkında Proje hedefleri Kamu göç projelerimiz Yürüteceğimiz Faaliyetler AKASYA Projesi Açık Kaynak Kodlu Yazılımlar Açık kaynak

Detaylı

AĞ HİZMETLERİ. Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ. Version 4.0

AĞ HİZMETLERİ. Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ. Version 4.0 AĞ HİZMETLERİ Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ Version 4.0 İSTEMCİ SUNUCU İLİŞKİSİ İnsanlar her gün başkalarıyla iletişim kurmak ve rutin görevlerini yerine getirmek için ağ ve İnternet üzerinden sağlanan hizmetleri

Detaylı

İŞGÜCÜ PİYASASI BİLGİLERİ ANKET FORMU İÇİN REHBER KİTAPÇIK

İŞGÜCÜ PİYASASI BİLGİLERİ ANKET FORMU İÇİN REHBER KİTAPÇIK İŞGÜCÜ PİYASASI BİLGİLERİ ANKET FORMU İÇİN REHBER KİTAPÇIK Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından işgücü piyasası ile ilgili periyodik ve güvenilir bilgi elde etmek, iş piyasasında mevcut, geçmiş ve gelecek

Detaylı

UHeM ve Bulut Bilişim

UHeM ve Bulut Bilişim UHeM ve Bulut Bilişim Özden AKINCI Ulusal Yüksek Başarımlı Hesaplama Merkezi (UHeM) Bilim ve Mühendislik Uygulamalar Müdürü 11.07.2012 UHeM hakkında Vizyon: Yüksek başarımlı hesaplama, bilgi teknolojileri

Detaylı

Özgür Yazılımlar ile VoIP Denetimi. Fatih Özavcı Bilgi Güvenliği Danışmanı fatih.ozavci@gamasec.net

Özgür Yazılımlar ile VoIP Denetimi. Fatih Özavcı Bilgi Güvenliği Danışmanı fatih.ozavci@gamasec.net Özgür Yazılımlar ile VoIP Denetimi Fatih Özavcı Bilgi Güvenliği Danışmanı fatih.ozavci@gamasec.net Konular VoIP Güvenliği VoIP Güvenlik Denetim Süreci Denetim Kapsamının Belirlenmesi Ağ Altyapısı Analizi

Detaylı

İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. İŞ SÜREKLİLİĞİ PLANLAMASI A. AMAÇ

İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. İŞ SÜREKLİLİĞİ PLANLAMASI A. AMAÇ Sayfa No: 1/7 A. AMAÇ Bu politika, nin deprem, yangın, fırtına, sel gibi doğal afetler ile sabotaj, donanım veya yazılım hatası, elektrik ve telekomünikasyon kesintileri gibi önceden tahmin edilebilen

Detaylı

NATRO SERVİS SEVİYESİ SÖZLEŞMESİ (NATRO SLAs NATRO SERVICE LEVEL AGREEMENTS)

NATRO SERVİS SEVİYESİ SÖZLEŞMESİ (NATRO SLAs NATRO SERVICE LEVEL AGREEMENTS) NATRO SERVİS SEVİYESİ SÖZLEŞMESİ (NATRO SLAs NATRO SERVICE LEVEL AGREEMENTS) Son revizyon tarihi: 28.06.2011 1. İş bu Sözleşme, NATRO tarafından sunulan muhtelif Web Barındırma ve Veri Merkezi Hizmetlerinin

Detaylı

Türkiye Klinik Kalite Programı

Türkiye Klinik Kalite Programı Türkiye Klinik Kalite Programı 3 Mayıs 2013 Dr. Hüseyin ÖZBAY Amaç: Türkiye de klinik kalitenin izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik mevcut durum tespitinin yapılması ve klinik kalite ölçme ve değerlendirme

Detaylı

w w w. a n k a r a b t. c o m

w w w. a n k a r a b t. c o m Şirket Profili w w w. a n k a r a b t. c o m AnkaraBT, yazılım geliştirme alanında faaliyet gösteren ve uzman kadrosuyla Türkiye'nin önde gelen kurumsal çözümlerini üreten %100 Türk sermayeli bilgi teknolojisi

Detaylı

www.labristeknoloji.com 5651 ve diğer Yerel Mevzuat Kapsamında Zaman Damgası

www.labristeknoloji.com 5651 ve diğer Yerel Mevzuat Kapsamında Zaman Damgası www.labristeknoloji.com 5651 ve diğer Yerel Mevzuat Kapsamında Zaman Damgası İçerik Üretici Profili Zaman Damgası 5651 İnternet Yoluyla İşlenen Suçların Eng. Hk. 5070 - Elektronik İmza Kanunu Sonuç 08.11.2010

Detaylı

Sızma Testlerinde İleri Düzey Teknikler. Ozan UÇAR ozan.ucar@bga.com.tr

Sızma Testlerinde İleri Düzey Teknikler. Ozan UÇAR ozan.ucar@bga.com.tr Sızma Testlerinde İleri Düzey Teknikler Ozan UÇAR ozan.ucar@bga.com.tr Ankara 2012 Konuşmacı Hakkında Bilgi Güvenliği Danışmanı ve Eğitmen Bilgi Güvenliği AKADEMİSİ (www.bga.com.tr) Penetration Tester

Detaylı

EKLER EK 12UY0106-5/A5-1:

EKLER EK 12UY0106-5/A5-1: Yayın Tarihi: 26/12/2012 Rev. :01 EKLER EK 12UY0106-5/A5-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının

Detaylı

Yeni Nesil IP Protokolü (IPv6) ve Güvenlik

Yeni Nesil IP Protokolü (IPv6) ve Güvenlik Yeni Nesil IP Protokolü (IPv6) ve Güvenlik Onur BEKTAŞ (onur at ulakbim.gov.tr) Murat SOYSAL (msoysal at ulakbim.gov.tr) 23/12/2006 InetTR 1 İçerik IPv6 Tanıtım, Giriş. IPv6 nın güvenlik yönünden artıları.

Detaylı

BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (Bilgi Yönetimi Dairesi)

BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (Bilgi Yönetimi Dairesi) BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (Bilgi Yönetimi Dairesi) Sayı: B.02.1.BDK.0.77.00.00/010.06.02-1 24.07.2012 Konu: Bilgi Sistemlerine İlişkin Sızma Testleri GENELGE BSD.2012/1 Bankalarda Bilgi

Detaylı

KAMU İÇ DENETİM YAZILIMI KULLANICI EĞİTİMİ

KAMU İÇ DENETİM YAZILIMI KULLANICI EĞİTİMİ KAMU İÇ DENETİM YAZILIMI KULLANICI EĞİTİMİ SUNUM PLANI * Eğitim Programının İçeriği * Gelişim Süreci * Yazılımının Sağlayacağı Faydalar * İç Denetim Birimlerinden Beklentiler * İçDen Yazılımı Genel Özellikleri

Detaylı

IPv6 Güvenliği. Emre YÜCE - TÜBİTAK ULAKBİM 2 Haziran 2010

IPv6 Güvenliği. Emre YÜCE - TÜBİTAK ULAKBİM 2 Haziran 2010 IPv6 Güvenliği Emre YÜCE - TÜBİTAK ULAKBİM 2 Haziran 2010 Sunum İçeriği Kısaca IPv6 IPv6 Saldırı IPv4 ile benzerlik gösteren saldırılar IPv6 ya özgü saldırılar Ağ tarama ve Keşif (Reconnaissance) yöntemleri

Detaylı

UlakNet IPv6 Görev Gücü Oluşumu. Onur BEKTAŞ onur at ulakbim.gov.tr

UlakNet IPv6 Görev Gücü Oluşumu. Onur BEKTAŞ onur at ulakbim.gov.tr UlakNet IPv6 Görev Gücü Oluşumu Onur BEKTAŞ onur at ulakbim.gov.tr Dünyada IPv6 Çin ve Japonya IPv6 kullanımında lider. Avrupa Birliği 6Net,Euro6IX,6Diss projeleri. Avrupa Akademik Ağı Geant 2003 yılından

Detaylı

Sızma Testlerinde İleri Düzey Teknikler. Ozan UÇAR ozan.ucar@bga.com.tr

Sızma Testlerinde İleri Düzey Teknikler. Ozan UÇAR ozan.ucar@bga.com.tr Sızma Testlerinde İleri Düzey Teknikler Ozan UÇAR ozan.ucar@bga.com.tr Ankara 2012 Konuşmacı Hakkında Bilgi Güvenliği Danışmanı ve Eğitmen Bilgi Güvenliği AKADEMİSİ () PenetraNon Tester Blog Yazarı blog.bga.com.tr

Detaylı

SUNUM PLANI. Politika ve Proje Daire Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü

SUNUM PLANI. Politika ve Proje Daire Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü SUNUM PLANI Sağlık Hizmetlerinde Geri Ödeme Yeni Ödeme Sistemlerine Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Neden DRG/TİG? SGK DRG/TİG Projesi Amaç / Hedef / Kurgu Proje Kapsamında Yapılan Çalışmalar ve Gelinen Son

Detaylı

TEMSA FABRİKALARINDA İŞ ETÜDÜ UYGULAMASI: MONTAJ AKIŞ KARTI (AOS)

TEMSA FABRİKALARINDA İŞ ETÜDÜ UYGULAMASI: MONTAJ AKIŞ KARTI (AOS) TEMSA FABRİKALARINDA İŞ ETÜDÜ UYGULAMASI: MONTAJ AKIŞ KARTI (AOS) İsmail DÜNDAR TEMSA A.Ş. Ersin GÖKÇEN TEMSA A.Ş. Özet Otobüs/Midibüs/Kamyonet üretimi yapılan TEMSA üretim tesislerinde, üretim sürecinin

Detaylı

IPv6 Geçiş Yöntemleri Analizi

IPv6 Geçiş Yöntemleri Analizi Ulusal IPv6 Protokol Alt Yapısı Tasarımı ve Geçiş Projesi 12-13 Ocak 2011 IPv6 Geçiş Yöntemleri Analizi Selçuk COŞAN Dünyada IP IANA(Internet Assigned Numbers Authority) Dünyada ve IPv6 adreslerinin sorumluğu

Detaylı

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması,

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması, Projenin Amacı DSİ Genel Müdürlüğünde, Bölge Vaziyet Planı çalışmaları kapsamında üretilen ve mevcut DSİ faaliyetlerini içeren CBS veri setleri ile CBS Veritabanının incelenerek yine mevcut CBS donanım,

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Bilgi İşlem Daire Başkanlığı 2012 YILI STRATEJİK PLANI DEĞERLENDİRME RAPORU

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Bilgi İşlem Daire Başkanlığı 2012 YILI STRATEJİK PLANI DEĞERLENDİRME RAPORU 2012 YILI STRATEJİK PLANI DEĞERLENDİRME RAPORU Stratejik Gösterge 1 (Stratejik Hedef 2.2.1.) : Yerel Ağ hizmetlerinin son kullanıcılara ulaştırılmasında 2012 yılı sonu itibarıyla %99 oranlarında erişilebilirlik

Detaylı

ORDU ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET ENVANTERİ TABLOSU

ORDU ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET ENVANTERİ TABLOSU ORDU ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET ENVANTERİ TABLOSU HİZMETİ SUNMAKLA GÖREVLİ / YETKİLİ KURUMLARIN / BİRİMLERİN ADI HİZMETİN SUNUM SÜRECİNDE SIRA NO KURUM KODU STANDART DOSYA PLANI

Detaylı

0% *İ)%*İ #0() $%3#, /İ/0%+İ!0#$/"

0% *İ)%*İ #0() $%3#, /İ/0%+İ!0#$/ 0% *İ)%*İ #0() $%3#, /İ/0%+İ!0#$/" 2% 13&1*#+# /-,14*#.( Arzu NURAY Kimyager Sunum İçeriği Atık Yönetimi Görev ve Sorumluluklar Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS) TABS İzleme ve Kontrol Modülü 2009 yılı

Detaylı

Coslat Monitor (Raporcu)

Coslat Monitor (Raporcu) Coslat Monitor (Raporcu) Coslat Monitor, Coslat Firewall, Hotspot ve Mirror uygulamalarında oluşturulan zaman damgalı kayıtların analiz edilmesini ve raporlanmasını sağlayan uygulamadır. Coslat Monitor

Detaylı

Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı - ULAK/CSIRT. Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı

Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı - ULAK/CSIRT. Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı IPv6 da Bir Sonraki Adım V1.1 Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı - ULAK/CSIRT Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı Adnan Menderes Üniversitesi Didim MYO IPV6 Adresi Aldık ya Sonra? IPv4 IPv6 Intranet IPv4

Detaylı

Tarımsal Üretim Uygulamalarında Bulut Hesaplama (Cloud Computing) Teknolojisi

Tarımsal Üretim Uygulamalarında Bulut Hesaplama (Cloud Computing) Teknolojisi Tarımsal Üretim Uygulamalarında Bulut Hesaplama (Cloud Computing) Teknolojisi Dr. İlker ÜNAL Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Bucak Emin Gülmez Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Doç.Dr. Mehmet TOPAKCI

Detaylı

Kamu Sertifikasyon Merkezi

Kamu Sertifikasyon Merkezi TÜBİTAK UEKAE ULUSAL ELEKTRONİK ve KRİPTOLOJİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ E-İmza ve Kamu Sertifikasyon Merkezi Mustafa C. Kuşçu Tel: 0 262 648 1871 e-posta: mck@uekae.tubitak.gov.tr mustafa.kuscu@kamusm.gov.tr

Detaylı

HP Insight Control için HP Kurulum ve Başlatma Hizmeti

HP Insight Control için HP Kurulum ve Başlatma Hizmeti HP Insight Control için HP Kurulum ve Başlatma Hizmeti HP Care Pack Hizmetleri Teknik veriler HP Insight Control için HP Kurulum ve Başlatma Hizmeti, HP ProLiant ML serisi sunucular, HP ProLiant DL serisi

Detaylı

EKLER. EK 12UY0106-4/A5-2: Yeterlilik Biriminin Ölçme ve Değerlendirmesinde Kullanılacak Kontrol Listesi

EKLER. EK 12UY0106-4/A5-2: Yeterlilik Biriminin Ölçme ve Değerlendirmesinde Kullanılacak Kontrol Listesi EKLER EK 12UY0106-4/A5-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının tamamlanması tavsiye edilir.

Detaylı

K.A.ALPER YAZOĞLU ORTAOKULU 6.SINIFLAR BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ ÇALIŞMA KÂĞIDI

K.A.ALPER YAZOĞLU ORTAOKULU 6.SINIFLAR BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ ÇALIŞMA KÂĞIDI K.A.ALPER YAZOĞLU ORTAOKULU 6.SINIFLAR BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ ÇALIŞMA KÂĞIDI 1. Bilgisayarın çalışmasını sağlayan en temel yazılıma ne denir? a. Çekirdek b. Uygulama c. İşletim Sistemi

Detaylı

PERFORMANS YÖNETĐMĐ. Hedefe Odaklı Çalışma ve Yetkinlik Yönetimi.

PERFORMANS YÖNETĐMĐ. Hedefe Odaklı Çalışma ve Yetkinlik Yönetimi. PERFORMANS YÖNETĐMĐ Kurumların yapısına uygun performans yönetimi sistemini esnek yapı sayesinde Đnsan Kaynakları uygulaması içinde tanımlayarak takip edebilme Performans kayıtlarını yöneticilere e-posta

Detaylı

OPNET IT Guru- Güvenlik Duvarı ve Sanal Özel Ağ (Firewalls and Virtual Private Network, VPN)

OPNET IT Guru- Güvenlik Duvarı ve Sanal Özel Ağ (Firewalls and Virtual Private Network, VPN) OPNET IT Guru- Güvenlik Duvarı ve Sanal Özel Ağ (Firewalls and Virtual Private Network, VPN) Amaç: Bu laboratuvar uygulamasının amacı, Internet gibi kamuya açık paylaşımlı ağların güvenliğinde Güvenlik

Detaylı

İZMİR DE EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI PROJESİ KAPSAMINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR. Sibel ERSİN, İZKA PPKB Birim Başkanı

İZMİR DE EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI PROJESİ KAPSAMINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR. Sibel ERSİN, İZKA PPKB Birim Başkanı İZMİR DE EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI PROJESİ KAPSAMINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR Sibel ERSİN, İZKA PPKB Birim Başkanı 2010-2013 İzmir Bölge Planı 2010-2013 İzmir Bölge Planı

Detaylı

Powered by www.etgigrup.com. www.vedubox.com

Powered by www.etgigrup.com. www.vedubox.com Powered by www.etgigrup.com www.vedubox.com Entegre E-Eğitim Sistemi Uzaktan Eğitim Sisteminiz 1DK da Hazır! Kolay Basit İnovatif Esnek Entegre Entegre Eğitim Platformu Uzaktan Eğitim, e-eğitim, Online

Detaylı

BATMAN ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI HİZMET ENVANTERİ TABLOSU

BATMAN ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI HİZMET ENVANTERİ TABLOSU SIRA NO KURUM KODU STANDART DOSYA PLANI KODU HİZMETİN ADI HİZMETİN TANIMI HİZMETİN DAYANAĞI MEVZUATIN ADI VE MADDE NUMARASI HİZMETTEN YARARLANANLAR MERKEZİ İDARE TAŞRA BİRİMLERİ MAHHALLİ İDARE DİĞER (ÖZEL

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR Doküman Adı: GELİŞTİRME SÜREÇLERİ Doküman No.: P508 Revizyon No: 01 5 1 Web Sayfası Hazırlama Talimatı iptal edildiği için 5.2 maddesinden ilgili cümle çıkartıldı. 3 1 Web Sayfası Hazırlama Talimatı iptal

Detaylı

KIRGIZİSTAN-TÜRKİYE MANAS ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI

KIRGIZİSTAN-TÜRKİYE MANAS ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI KIRGIZİSTAN-TÜRKİYE MANAS ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI Minimum Enerji, Maksimum İş Mart 2012 www.manas.edu.kg 1 ARALIK 2011 SUNUM ÖZETİ 1. Ağ güvenliği ve spamlara karşı Üniversitemiz Ağ

Detaylı

Nagios XI Günümüzün talep gören kurumsal gereksinimleri için en güçlü BT altyapısı gözetim ve uyarı çözümüdür.

Nagios XI Günümüzün talep gören kurumsal gereksinimleri için en güçlü BT altyapısı gözetim ve uyarı çözümüdür. Nagios Enterprises, kurumsal ölçekte, BT altyapı gözetiminde endüstri standardı olan Nagios için resmi ürünler, hizmetler ve çözümler sunuyor. Dünya çapında yüz binlerce kullanıcıyla Nagios bilgi teknolojileri

Detaylı

3.ORTAK AKIL TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

3.ORTAK AKIL TOPLANTISI SONUÇ RAPORU BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 3.ORTAK AKIL TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 14 HAZİRAN 2013 ÖNSÖZ Üniversitemiz Rektörlüğü olarak ilkini 14 Mayıs 2011 de Kongre ve Kültür Merkezinde, ikincisini 22 Mayıs 2012 de Burhaniye

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403)

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403) Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403) GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : Yrd.Doç. Dr. Birim BALCI Ofis : MUH 310 Ofis Saatleri : Telefon : 0216 626 10

Detaylı

SYS Version 1.0.1 Satış Yönetim Sistemi

SYS Version 1.0.1 Satış Yönetim Sistemi SYS Version 1.0.1 Satış Yönetim Sistemi 1. Genel Bakış Değişen rekabet ortamı ve farklılaşan müşteri beklentileri, bayi ağlarının kompleks ve yönetiminin zor olması satış süreçlerini oldukça farklı bir

Detaylı

www.labristeknoloji.com

www.labristeknoloji.com www.labristeknoloji.com İçerik Üretici Profili Bilişim Güvenlik Sektörü Hakkında Ürünler ve Hizmetler Rekabet Avantajları Şirket Performansı Hedeflerimiz 02.09.2009 www.labristeknoloji.com 2 İçerik Üretici

Detaylı

BAŞVURU FORMU ÖRNEK DÖKÜMAN

BAŞVURU FORMU ÖRNEK DÖKÜMAN BAŞVURU FORMU ÖRNEK DÖKÜMAN YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGESİ TEKNOPARK A.Ş YTÜ TEKNOPARK BİLGİ FORMU Bu formu, YTÜ- TEKNOPARK bünyesinde oluşturmayı düşündüğünüz birim için doldurunuz.

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: CME 4454

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: CME 4454 Dersi Veren Birim: Bilgisayar Mühendisliği Dersin Türkçe Adı: AĞ SERVİSLERİ VE UYGULAMALARI Dersin Orjinal Adı: NETWORK SERVICES AND APPLICATIONS Dersin Düzeyi:(Ön lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora)

Detaylı

www.oncuguvenlik.com.tr

www.oncuguvenlik.com.tr BİLGİSAYARDAKİ YEREL AĞ IP ADRES (LAN IP) AYARLARI Bu kitapçık; 3 farklı işletim sisteminde, bilgisayarınızın otomatik aldığı ip adresini öğrenmeyi ve bilgisayarınıza sabit ip verme işlemlerini göstermektedir.

Detaylı

Ulusal Kuvvetli Yer Hareketi Kayıt Şebekesi Veri Tabanının Uluslararası Ölçütlere Göre Derlenmesi

Ulusal Kuvvetli Yer Hareketi Kayıt Şebekesi Veri Tabanının Uluslararası Ölçütlere Göre Derlenmesi Ulusal Kuvvetli Yer Hareketi Kayıt Şebekesi Veri Tabanının Uluslararası Ölçütlere Göre Derlenmesi Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kamu Kurumları Destek Başvurusunda Bulunan (Öneren) Kurum Araştırma

Detaylı