Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2. ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ KLİNİĞİ Klinik Şefi: Prof. Dr. Osman Arslan BORA EL PARMAK AMPUTATLARININ DAMAR YATAKLARININ İNCELENMESİ VE GÖRÜNTÜLENMESİ (KADAVRA ÇALIŞMASI ) UZMANLIK TEZİ Dr. Mehmet Ali UYSAL İZMİR/2011

2 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2. ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ KLİNİĞİ Klinik Şefi: Prof. Dr. Osman Arslan BORA EL PARMAK AMPUTATLARININ DAMAR YATAKLARININ İNCELENMESİ VE GÖRÜNTÜLENMESİ (KADAVRA ÇALIŞMASI ) UZMANLIK TEZİ Dr. Mehmet Ali UYSAL TEZ DANIŞMANI Prof. Dr. Osman Arslan BORA YARDIMCI ÖĞRETİM GÖREVLİLERİ Yrd. Doç. Dr.Selçuk TUNALI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Uzm. Dr. Arzu AVCI İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Patoloji Anabilim Dalı İZMİR/2011

3 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ, AMAÇ VE VARSAYIM GİRİŞ Göreceli Endikasyon?(Zorlamalı Endikasyon?) Hangi parmaklar? AMAÇ VARSAYIM GENEL BiLGiLER Mikrovasküler Cerrahinin Tarihsel Gelişimi Tıbbi Görüntüleme Yöntemlerinin Tarihçesi Parmak Kopmalarının ve Replantasyonların Tanımı, Yaygınlığı ve Maliyeti Replantasyon Tanımı Cerrahi Yönetim (Sırasıyla) Epidemiyoloji (Yaygınlık, Maliyet) Ampute Parçanın Taşınması ve Saklanması Endikasyonlar Hastaya Bağlı Endikasyonlar Yaralanma Şekillerine Bağlı Endikasyonlar Lokalizasyon ve/veyatekli, Çoklu Amputasyonlar Özellikli Durumlara Bağlı Endikasyonlar Süreye Bağlı Endikasyonlar Hücre Ölümü Fizyopatolojisi ve Doku Değişiklikleri Kan Akımı Ne İçin Gereklidir? Damarın Yapısı, İşlevi ve Hemodinamiği Parmak Replantasyonu; Hangi Damarlar? Mikrodolaşım Bileşenleri ve Görevleri Plastinasyon Tanımı ve Uygulanımı Konvansiyonel Anjiografi, Çok Kesitli Bilgisayarlı Tomografi ve Üç Boyutlu Görüntülemelerin Tanımı, Yarar ve Zarar İlişkileri Klasik Anjiografi ve BT Anjiografi Anjiyografi Anjiyografinin Komplikasyonları Rekonstrüksiyon ve Reformasyonların Oluşturulması Elde Damarsal Anatomi GEREÇ VE YÖNTEM Gereçler Yöntem I.Aşama: Parmak Amputatlarının Damarlarının Boyanması II.Aşama: Dinamik Konvansiyonel Anjiografi Uygulanması III.Aşama : Çok Kesitli BT ve (3 D) Rekonstrüksiyonu IV.Aşama: Dinamik Anjiografide Belirlenen Şüpheli Bölgelerin Cerrah Mikroskop Yardımıyla Keşfedilmesi ve Mikroskobik görüntü Alınması V.Aşama: Aksiyel BT Uygulanan Amputatlardan Aksiyel Doku Kesiti Alınması VI. Aşama: Histomorfolojik İnceleme VII. Aşama: Plastinasyon BULGULAR Amputatların Yaralanma Çeşitlerine Göre Görüntü Özellikleri Avulze Grup Lokal Ezici Grup Geniş Ezici Grup Verilerin İstatistiksel Analizi TARTIŞMA VE SONUÇ ÖZET KAYNAKLAR i

4 1. GİRİŞ, AMAÇ VE VARSAYIM Resim 1: Sanatçı Guido Reni tarafından resmedilen Roma Pauline Kilisesi ndeki portrede; St. John Damascus un kopan sağ elinin melekler tarafından onarıldığı tasvir edilmektedir.( ). Martin A. Posner, MD, Elio Rinaldi, MD Upper Extremity Replantations in Renaissance Art. JHS; Vol 33A, ( ),October den Türkçeye çevrilerek alınmıştır. 1

5 1.1. GİRİŞ Göreceli Endikasyon? (Zorlamalı Endikasyon?) Mikrovasküler anastomoz, mikrocerrahinin temel uygulamalarından biridir. Günümüzde başarılı bir serbest doku naklinin veya uzuv replantasyonunun kilit basamağı mikrovasküler anastomoz aşamasıdır. Günümüze kadar çok çeşitli dikiş tekniklerinin yanı sıra damar içi ve dışında kullanılan aletler, mikrovasküler staplerler, çeşitli yapıştırıcılar ve lazer teknolojisi kullanılarak gerçekleştirilen damar anastomozları tarif edilmiştir. Literatürde birçok klinik ve deneysel çalışma yapılmış olmasına rağmen; Replantasyon için objektif kriterlerin sınırlarının keskin olarak çizilememiş olması, zamanla mikrocerrahinin gelişimine paralel olarak; Göreceli Endikasyonlar ve Nadir Endikasyonlar başlıklarını doğurmuştur. (1, 2, 3, 4, 44, 46) El cerrahisinde; replante edilmiş uzuvlarda, perfüzyonun devamlılığının araştırılmasında; klinik muayene yanı sıra birçok non-invaziv görüntüleme araçları ile birlikte konvansiyonel anjiografi kullanılabilir olmasına rağmen(5); ampute olmuş parmaklarda replantasyonun uygun olup olmamasına karar vermede; mevcut objektif kriterler, klinik muayene yöntemleri, direk radyografik tanı yöntemleri ile sınırlı kalınması; başka görüntüleme yöntemlerinin varlığı ve geliştirilebilmesi ile sağlanacak katkılar şüphesiz yararlı olacaktır. Replante edilmesi uygun bulunmayan, çöpe atılacak veya çürüyecek olan parmak amputatlarından nasıl yararlanabiliriz sorusu çalışmamızda görüntüleme yöntemleri üzerine odaklanmaya yöneltmiştir. Çalışmamızda damar yataklarında gerçekleşen olayların; konvansiyonel anjiografik incelenmesi, bunların tomografik görüntülerinin 3-boyutlu olarak bilgisayar ortamına aktarılmasının sağlanması ile tıbbi görüntüleme yöntemlarından ve gelişen bilgisayar teknolojilerinden faydalanarak, tanı koymada ve replantasyon endikasyonlarının net belirlenemediği veya göreceli endikasyon durumlarında mikrocerrahlara faydalı olabileceğini ve fikir verebileceğini düşündük. Ayrıca çalışmamızda plastinasyon yöntemini kullanmamızın, zamanı durdurarak, anatomi dersleri ve mikrocerrahi eğitimlerinde, parmakların yaralanma şekillerine göre uğradıkları hasarların sergilenmesinin görsel tıp eğitiminde katkı sağlayacağını düşündük Hangi Parmaklar? 1) El birinci parmakları; replantasyon kararı için, zorlamalı endikasyon olup mutlaka replante edilmesi önerildiği için, 2) Çocuk hastalara ait parmaklar; yine zorlamalı endikasyonlar içerisinde olup, ayrıca gerek ritüeller, gerekse ailelerin travma sonrası olay karşısında kriz yönetimlerinin yetkin olamayışı, tutumları ve yargılarında daha tepkisel ve beklentilerinin daha yüksek oluşu, etik kurullar açısından ayrı bir tabloda değerlendirilmesi nedeniyle çalışma dışı bırakıldılar. 2

6 Bu nedenle bu çalışmada çeşitli nedenlerle kopmuş, giyotin tipi amputasyonlar haricindeki lokal ezici, geniş ezici ve avulsiyon tipi yaralanmış ve mikrocerrahlar tarafından replante edilmesi uygun görülmeyen 2., 3., 4. ve 5. parmak total amputatlardan soğuk iskemi sınırları içerinde olanlar değerlendirme ve gözleme alındı. Literatürde What to do with non-replanted hands? Stenekes M.W. ve Nicolai P.A. nın tümör nedeniyle bir eli ampute olmuş tek olgu örneği dışında, amputatların değerlendirilmesi ile ilgili çalışmalara rastlanmadı. Bu çalışma özgün, bağımsız, müdahalesiz, tarafsız, gözlemsel yaklaşım ve metodoloji içeren kadavra çalışmasıdır AMAÇ El parmak total amputasyonlarının replantasyonu, çeşitli yaralanma tiplerine bağlı amputatlarda, damar yataklarına lateks kontrast madde karışımı uygulanarak konvansiyonel, 3 boyutlu anjiografik, plastinasyon gibi görüntüleme yöntemleriyle; 1) Amputatda oluşan hasarın doğasını ortaya koymayı, 2) Ampute parçaların, değerlendirilebilir, kullanılabilir ve kalıcı olabilmelerini, 3) Tanısal katkı sağlamayı 4) Uygulanacak mikrocerrahi yönteme yol göstermeyi amaçlar 1.3. VARSAYIM Farklı yaralanma tiplerine bağlı, parmak amputasyonlarında, amputatlarda damarsal ağlardaki patolojik sürecin, farklı tip görüntüleme ve boyama yöntemları ile benzer özellikler gösterebileceğinin araştırılması. 3

7 2. GENEL BİLGİLER 2.1. Mikrovasküler Cerrahinin Tarihsel Gelişimi Vasküler cerrahi uygulamalarının başlangıcı oldukça eskidir. Milattan sonra ikinci yüzyılda antik Efes'te Ruphus, M.S yıllarında Galen, ve M.S yıllarında Amida'h Aetius'un kanayan arter ve venleri bağlayarak kanamayı durdurdukları bilinmektedir. Mikrocerrahinin gelişimi ile damarların tamiri ve anostomozu önem kazanarak, birçok yenilikler ve gelişmeler eklendi.1887 de Halstead major replantasyonla işe başladı. 900 lü yıllarda intimal iyileşmenin Jones tarafından fark edilmesiyle ciddi bir ilerleme sağlanmıştır (6) da Carrel ve Guthrie köpekte başarılı uzuv replantasyonu uyguladılar lerde organ transplantasyonları alanında gelişmeler sayesinde mikrocerrahi sütur teknikleri gelişmeye başladı. Mikroskobun icadıyla beraber mikrovasküler cerrahide basamak atlanmış oldu da Jacobson ve Suarez mikroskop yardımıyla küçük damarları tamir etti(8) de Kleinert ve arkadaşları, 1968 de Lendvay ve arkadaşları ilk olarak tam olmayan parmak amputasyonlarında dijital arter tamiri yaptılar de Malt ve McKhann 12 yaşında hastada ilk başarılı ön kol replantasyonunu gerçekleştirdiler(9). Bu başarılı replantasyon haberi Japonya ve Çin e sıçradı.1964 de Tamai mikrocerrahi alanında araştırmalara başladı. Birçok başarısız deneyimin ardından Kamatsu ve Tamai 28 yaşında erkek hastada MCP eklemden total olarak ampute 1. parmak replantasyonunu gerçekleştirdiler (10) de Çin de 20 adet başarılı parmak replantasyonunu(11) yayınladılar. Böylece replantasyon merkezlerinin kurulması ve çoğalması Amerika ve Avustralya da da mikrocerrahinin doğmasına sebep oldu. Yaşargil ve arkadaşları ilk yüzeyel temporal arter -orta serebral arter anastomozunu uygulayan, ilk otogrefti kullanan ve ilk mikrocerrahi kursu düzenleyen kişilerdir. Ülkemizde ilk mikrocerrahi uygulamaları 1970'li yıllarda başlamıştır. İlk replantasyon ve ilk ayaktan ele parmak transferi 1978 yılında Gülgönen tarafından uygulanmıştır. İzmir de ilk kez Dr. Arslan Bora tarafından Temmuz 1986 da revaskülarizasyon, 1987 de replantasyon uygulanmıştır. Daha sonraları Gülgönen ve arkadaşlarının Fransız Pasteur Hastanesi Mikrocerrahi Merkezi'nde uzun yıllar sürdürdükleri uluslararası düzeydeki mikrocerrahi uygulamaları bu tekniğin ülkemizde gördüğü ilgi artarak, verici alıcı arasındaki transplant rejeksiyonu (nakil reddi) üzerinde ve nakil sonrası kullanılacak olan bağışıklık sistemini baskılayan ilaçların etkileri hakkında daha fazla bilgi sahibi olunması, uygun endikasyon seçimi, yaygınlaşmasına katkıda bulunmuştur. Ülkemizde ilk olarak 26 Eylül 2010 da Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi nde Doç.Dr. Ömer Özkan ın başkanlığındaki ekip tarafından aynı hastaya çift kol nakli olarak uygulanmıştır. 4

8 2.2. Tıbbi Görüntüleme Yöntemlerinin Tarihçesi 1959 yılında koroner damarların görüntülemede anjiografinin önemi vurgulanmış, böylece diğer cerrahi alanların da dikkatini çekmiştir(7). BT teknolojisinde ulaşılan son nokta, çok kesitli BT dir (ÇKBT). Helikal taramanın geliştirildiği 1989 yılından sonra 1991'de 1 mm'nin altında kesit alabilen cihazlar üretilmiştir. Aynı yıl bugünkü ÇKBT teknolojisinin öncüsü ikiz detektörlü helikal BT de geliştirilmiştir. 1993'te gerçek zamanlı BT'nin kullanıma sokulmasıyla BT floroskopi altında biyopsi işlemlerinin yapılabilmesi, damar yapıları ya da organlar içindeki kontrastlanmanın monitörizasyonu (otomatik bolus yakalama programları) mümkün hale gelmiştir yılında da ilk çok kesitli bilgisayarlı tomografi klinik kullanıma girmiştir (12, 13, 14). "Multislice CT", "multidetectör CT" gibi isimler ile anılmaktadır. Gelişen teknolojiyle beraber 2000 li yıllarda kesit sayıları giderek artmıştır. Bilgisayarlı tomografi teknolojisindeki gelişmeler sayesinde çok küçük damarların da görüntülenebilir olması, hem beyin damarlarının hem de koroner vasküler yapıların tomografi ile değerlendirilmesine imkan sağlamıştır (15, 16, 17) Parmak Kopmalarının ve Replantasyonların Tanımı, Yaygınlığı ve Maliyeti Replantasyon Tanımı: Başarılı replantasyon için esas sadece katı mikrovasküler cerrahi özenle damar anastomozları değil, kopan sinir uçlarının yeterli adaptasyonu, tendon ve kemik onarımı olmak üzere tüm organın tamirini içerir. Replantasyon, tamamıyla kopmuş ve hastaya ait amputasyon sonrası tamamen ayrılmış geride kalan güdük denilen uçla, kopan parçanın (uzvun) tekrar bir araya getirilme ve onarılması işlemidir. Revaskülarizasyon ise, yumuşak doku bağlantısının devam ettiği (cilt, tendon, sinir gibi) yaralanan kısımdan tamamıyla ayrılma olmayan durumlarda yapılan tamir işlemidir. Burada önemli olan, arada besleyici bir akımın devam edip etmediğidir. Hem endikasyonu hem de sonucu etkileyen en önemli parametrelerden olan, dokunun canlılığını sürdürme ihtimali, revaskülarizasyonda, replantasyona göre yüksektir. En azından sağlam venöz drenaj mevcut olabilir(3, 4, 33, 44, 45, 46). Bu çalışmada, sınırları daraltmak için, öncelik ve önem sırası bakımından revaskülarizasyon üzerinde durarak, damarları incelemeyi planladık Cerrahi Yönetim (Sırasıyla): Cerrahinin hızlı, etkin, titiz ve sorunsuz sürmesi için; 1) Damarlar ve sinirlere işaret konulması, 2) Debritman, 3) Kemiklerin koşullara göre kısaltılıp, fiksasyon uygulanması 4) Ekstensör tendonların tamiri 5) Fleksör tendonların tamiri 5

9 6) Arterlerin anastomozu; (Kritik Aşama: Literatürde Replantasyonların %35 i ikincil cerrahi düzeltme prosedürleri gerektirmekte (2, 20) olduğu, uç uca anastomoz yerine, ilk müdahalelerde uygun uzunlukta ven greftlerinin seçiminin özellikle avulze veya geniş ezilme yaralanmalarda bir mihenk taşı olduğunu göstermektedir. Bu yaralanma tiplerinde, ilk müdahalelerde mutlaka primer uç uca anastomoz yerine ven grefti ile tamir konusunda ısrar etmenin, başarı şansını yükselterek, hem ikincil operasyon oranlarını, hem de maliyeti azaltacağını düşünmekteyiz. Dolayısıyla, bu çalışma anjiografik olarak, damar yatakları (çap, uzunluk ve hasar) ve kemik ilişkilerinin hızlı ve etkin şekilde, gözlenebilmesi ve değerlendirilebilmesi imkânı sağlamaktadır. Chang ve ark. replantasyonun sırasıyla ilgili basit manevralar geliştirmişlerdir.(21) İleride bu konuda yapılacak ilave araştırmalarla beraber, Per-op, güdük ve amputat kısmın, damar yataklarının çap ve uzunluklarının, kemikle ilişkilerinin güncel görüntüleme yöntemlarıyla ve 3 boyutlu rekonstrüksiyonlar ile birleştirilmesiyle, rutin kullanılabilir bir yöntem haline geleceğini ön gördük. 7) Sinirlerin tamiri, 8) Venlerin anostomozu Distal uç amputasyonlarında ven anostomozu uygulanmadan başarılı sonuçlar literatürde, mevcuttur (3, 4, 20, 22, 44, 46). 9) Cilt örtüsünün değerlendirilmesi ve şartlara göre tedavi seçimi: a) Greft b) Flep c)primer Tamir d) Sekonder iyileşme Epidemiyoloji (Yaygınlık, Maliyet): Replantasyonun son 30 yıldır uygulanabiliyor olmasına rağmen bu konu ile ilgili literatürde sınırlı sayıda epidemiyolojik bilgi verilmiştir. Bu bilgiler hem doktorlar hem de sağlık politikası ile uğraşanlar için çok faydalıdır yılı öncesi iki adet epidemiyolojik çalışma dikkat çekmiştir Danimarka da Kiil ve arkadaşlarının yaptığı çalışmada; 445 adet el ve parmak replantasyonu incelendi. Bu sayının %90 ı parmaklardı. %70 i DİP ve DİP eklem distali seviyesi idi.(23) 1979 İsveç te Nylander ve arkadaşlarının yaptığı çalışmada iş kazalarına bağlı amputasyonlar incelendiğinde 70 in üzerinde amputatın replante edilmeye uygun olduğu ancak %10 u kadarının replante edilebildiği gözlendi. Bu da o dönemde İsveç te replantasyonun kullanım azlığı açısından dikkat çekici bulunmuştur(24). Chung ve arkadaşlarının 1996 daki derlemelerinde, Sağlık Korumaları Bedeli ve Kullanım Projesi 3 ve Ülke çapında Hastanede Yatan Hastalar -5 eldeki verileri açıkladılar. Bu verilerin %20 si kamu hastanelerini içeriyordu. On dokuz eyaletteki 906 hastanede toplam 6,5 milyon hastanın yatmış olduğu bilgisine ulaşıldı. Bunlardan 304 hastanın parmak replantasyonu nedeniyle yatarak tedavi gördüğü gözlendi. Çok ilginç olarak sadece %15 (yaklaşık 13) hastanede replantasyonların 6

10 uygulanabildiği sonucuna ulaşıldı. Birçok hastanede (%60) senede sayıca yalnız 1(bir) olguda replantasyon yapıldığı, %2 kadar hastanede senede sayıca 10 un üzerinde replantasyon uygulandığı gözlendi. Üniversite hastanelerinde bu replantasyon olgularının sadece %24 lük kısmının tedavi gördüğü bilgilerine ulaşıldı. Aynı raporda Chung ve arkadaşları Amerika da uygulanan toplam replantasyon sayısının Healthcare Cost and Utilization Project verilerine göre sayıca (1.153: başparmak ve diğer parmaklar dahil), hastane maliyetlerinin toplamda 24 milyon dolar civarında olduğunu buldular. Bu sonuçlar doğrultusunda uygulanan replantasyon sayısının ülkeleri için az olduğunu düşündüler ve bu sayının az olmasını hastanelerin çoğundaki sınırlı mikrocerrahi deneyim olduğuna bağladılar(25). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Adanda Ocak 2004-Aralık 2008 yılları arasında yatarak tedavi edilen 1205 adet el travmalı hastaya ait verilerin retrospektif analizi incelendiğinde; Hastaların 1053 ü (%87,3) erkek, 152 si (%12,7) kadın olduğu, 157 hasta (%13) 18 yaş altı pediatrik grupta yer alırken, 980 hasta (%81,3) genç erişkin-erişkin yaş grubunda, 68 hasta (%5,7) ise geriatrik yaş grubunda olduğu, etiyolojik faktörler incelendiğinde 393 hasta ile (%32,6) kesici-delici alet yaralanmaları ilk sırada yer almakta olup, ikinci sıklıkta 103 hasta ile (%8,5) cama yumruk atma bulunmaktaydı. 228 hasta (%18,9) iş kazası nedeniyle kliniğe başvurmuş olup adli vaka olarak değerlendirilmişti(26) Ampute Parçanın Taşınması ve Saklanması: Kanayan damarlar kanamanın durdurulması için asla klemple kıstırılmaz. Extremite yukarda ve hareketsiz tutularak lokal bası uygulanır. Temiz bir gazlı bez (salin veya ringer laktat ile ıslatılmış) içine sarılarak bir plastik poşet içine konurken, başka bir poşet içine de buz konur (buzla direk temas önlenmelidir). Bu karışım ortalama 4-6 santigrat derece olmalıdır. Bu işlem iskemi süresine uzatarak dokunun canlı kalmasını sağlar (27). Taşıma esnasında ampute parçada, sağlam dokuya göre; 1) Kan akımının (perfüzyon ve oksijen içeriği)olmaması, 2) Boyut olarak küçük olması, 3)Bulunduğu kap ve içindeki sıvı ile ısı alışverişi olması gibi olumsuzluklar ısı kaybını artırıcı etki yaparlar(28, 29). Bu nedenle bir taraftan soğuğa maruz bırakılmış amputatda iskemi süresinin uzamasından kaynaklanan replantasyon başarısızlıklarından bahsederken, diğer taraftan uygun olmayan ısıların da (aşırı soğuk) direk soğuk hasarı oluşturduğu ya da pre-op gizli kalmış soğuğa bağlı hücre hasarının, post-op dönemde iskemi - reperfüzyon oluşumu sonucu reperfüzyon hasarı oluşturduğu literatürde gösterilmiştir. En çok damar endoteli, kemik ve cilt etkilenir. Damarlarda oluşan vazokonstrüksiyonlarla ve değişikliklerle oluşan trombotik oklüzyonlar, kan akımını azaltarak sürece olumsuz katkı yaparlar( 30, 31). Çocuklarda 1-2 yıl soğuğa maruziyet sonrası büyüme gecikmesi, epifizyel hasar, fleksiyon deformiteleri, tırnak yatağı problemleri olduğuna dikkat çekilmiştir(31). Literatürde hipotermik doku hasarı, kontrendikasyon olarak kaydedilmemiştir(32,34) 7

11 2.5. Endikasyonlar: Leung ve arkadaşlarının 1985 de yaptığı çalışmayla başlayan ve hala güncelliğini koruyan konu, ampute parçaların nasıl replante edileceği değil, nasıl fonksiyonellik kazandırılabileceğidir. Bu, bize replante edilecek uzuvlarda, seçme ve eleme kriterleri açısından ışık tutabilir. Replantasyonda temel amaç, replante edilen uzuvda fonksiyonel kazancın, amputasyon veya ray rezeksiyon uygulanmasından daha avantajlı olması gerektiğidir. Aksi takdirde endikasyonlar tekrar gözden geçirilmelidir. Beris ve arkadaşları fonksiyonun öncelik ve önem teşkil ettiğini savunarak katı ve titiz eleme kriterleri olması gerektiğini savunmuşlardır(3). Yine de endikasyonların arada olduğu koşullar devam etmektedir Hastaya Bağlı Endikasyonlar: Hastaların; 1) Fizyolojik ve kozmetik beklentileri; Waikakul ve arkadaşlarının yaptığı geniş çaplı çalışmada: 552 hastanın, 1018 replante edilmiş parmakları incelendiğinde, izole tek parmak amputasyonları sonrası replantasyon uygulananlarda memnuniyet oranı düşüktü(2). 2) İş gücü kaybı: Kar-zarar durumu?. 3) Mesleği: Özellikle izole tek parmak amputasyonları için göreceli endikasyon oluşturabilir. 4) Hasta yaşı: İleri yaş hastalar. 5) Ek sağlık problemleri: Özellikle, otoimmun, periferik damar hastalıkları, diyabet gibi. 6) Hayati önemi olan diğer ek organ yaralanmalar, varlığı. 7) Özellikle, psikiyatrik hastalarda seçici davranılmalı post op çok yakın takip edilmelidirler. 8) Sigara alışkanlığı Yaralanma Şekillerine Bağlı Endikasyonlar: Replantasyonlar ile ilgili yapılmış çalışmalar incelendiğinde yaralanma tipi kurtarılma oranını ve fonksiyonel sonucu en çok etkileyen faktör olduğu görüldü (1, 2, 3, 4, 6, 7, 33, 44, 46 ) da yapılan meta analiz sonuçlarına göre keskin, giyotin tipi parmak amputasyonlarında kurtarılma oranları, ezici veya avulze tipi yaralanmalara göre 5,17 kat yüksekti. Başarı oranları sırasıyla, giyotin tip (%91,4), ezici tip (%68,4) ve avulze tip (%66,3) idi. Ayrıca bu çalışmada amputasyonun seviyesi ile replantasyonun başarısı arasında ilgi olmadığı gözlendi(1). Avulze yaralanmalarda ribbon sign (kurdele işareti) gözlenmesi, özellikle travmanın damar duvarını bu işaret boyunca, longitudinal olarak geçtiğini ve hasarın oldukça fazla olduğuna dikkat çeker. Bu yaralanmalar da bu özellikleri ile kötü prognoz gösterir(35). Geniş ezilme amputasyonları literatürde kesin kontrendikasyon olarak bildirilmektedir(36). 8

12 Lokalizasyon ve/veya Tekli, Çoklu Amputasyonlar: 1992 de izole tek parmak endikasyonları için zahmete değer mi? sorusu ile W.Boeckx ve arkadaşları replante ettikleri 34 hastanın uzun dönem sonuçlarını incelediklerinde PİP eklem distalinden olan amputasyonlar için genel sonuçların başarılı olduğu ve tek parmak için bu seviyelerde olan amputasyonlarda zahmete değer olduğu sonucuna varmışlardır(13). Özellikle izole tek parmak amputasyonlarından; ikinci ve beşinci parmakların FDS tendonlarının sonlandığı yerin proksimalinden ampute olma durumlarında, replantasyon işlemi göreceli kontrendikasyon olarak kabul edilmektedir. Çünkü post op dönemde bu parmaklarda gelişebilecek hareket kısıtlılığı ve fleksiyon kontraktürleri, parmakların birbiri üzerine binmesi, grip strenght (5.parmak için, cismi kuvvetli kavrama, sıkma)de azalma ve genel el fonksiyonlarında azalma oluşturma riskleri yüksektir. FDS tendonun sonlandığı yerin, distalinden olan amputasyonlarda, fonksiyonel sonuçlar daha iyi iken, daha proksimalden olanların sonuçları, el fonksiyonlarına olumsuz etki yapmaktadırlar(2, 38, 39, 44, 45, 46, 48). Distal falanks amputasyonları venöz anastomoz uygulanmadan, izole tek arter onarımı ile başarılı olarak tamamlanabilir. Venöz dönüş sülükler yardımıyla sağlanabilir(40). İzole tek parmak avulze tip yaralanmalar (tip2 veya tip3-a) FDS tendonu sağlam kaldığı ve fonksiyonel sonuçları iyi beklendiği için replantasyon önerilir(41). Ezici ve avülze yaralanmalarının çocuk hastalar ve/veya birinci parmak amputasyonlarında, replantasyon endikasyonu ile değerlendirildikleri veya başka bir parmağın ampute olan parça yerine, tamir edildiği gözlenmiştir. Çoklu parmak yaralanmaları parsiyel el amputasyonları, ön kol ve dirsek amputasyonları protezlerle karşılaştırıldığında fonksiyonel sonuçlar, replantasyon uygulananlarda daha iyidir(20) Özellikli Durumlara Bağlı Endikasyonlar: Özellikle çocuk hastalarda meydana gelen parmak amputasyonları ve başparmak amputasyonlarında endikasyonlar zorlanmalıdır. Çocuk hastalar, dikkat çekici iyileşme ve fonksiyonel kazançlarının iyi seyretmesi nedeniyle, izole tek parmak avulze veya ezici yaralanmalar, herhangi bir seviyede teknik olarak mümkünse mutlaka replante edilmelidir(38). Başparmak kaybı çok büyük biçimde elin fonksiyonunu bozar opozisyon hareketi için gereklidir Süreye Bağlı Endikasyonlar: Uzamış iskemi süresi, amputatın canlılığını ve replantasyon sonrası süreci olumsuz etkiler. Ampute parçayı soğutarak, bu hücresel metabolizmayı yavaşlatmış ve kritik iskemi süresini uzatmış oluruz. Yoğun kas ihtiva eden dokular için sıcak iskemi süresi 6 saat iken, parmaklarda bu süre ortalama 12 saattir. 4 santigrat derecede korunma ile bu süre, yoğun kas ihtiva eden dokular için 12 9

13 saat, parmaklar için 24 saate kadar çıkabilir. Literatürde 33 saatlik sıcak iskemi sonrası ve 94 saatlik soğuk iskemi sonrası başarılı replantasyon sonuçları bildirilmiştir(42, 43) Hücre Ölümü Fizyopatolojisi ve Doku Değişiklikleri: Kan Akımı Ne İçin Gereklidir? Beslenme, uzaklaştırma, enerji üretimi(atp); hücre doku, organ ve organ sistemlerinin canlılığını sürdürebilmesi; 1) Oksijenin dokuya taşınması, 2) Glukoz, yağ asitleri, amino asitlerin dokuya taşınması, 3) Karbondioksitin uzaklaştırılması, 4) Hidrojen iyonlarının dokulardan uzaklaştırılması, 5) Doku iyon konsantrasyonlarının dengelenmesi, 6) Hormon ve haberci moleküllerin dokuya ulaştırılması için gereklidir Hipoksi: Kan akımının devam etmesine rağmen oksijen miktarının azalmasıdır. İskemi: Kan akınının azalması (daha ağır tablo) olarak ifade edilebilir. İskemi yaşayan canlıda devam ederse geri dönüşsüz aşama olan nekroz oluşabilir. Burada Akut hipoksi sonrası iskemi nedeniyle, önce ATP kaynağı tükenir, oksijen azalmasına bağlı bir süre sonra hücrede anaerobik solunum başlar. Hücresel ATP üretimi ve miktarı azalır. Laktik asit birikimi olur. GER de bulunan sodyum-potasyum -ATP az kanalı çalışmaz ve geri dönüşsüz olarak hücre içinde sodyum ve su birikir. Hücre hasarını tanımlayan hidrofik şişme gerçekleşir. ATP bağımlı çalışan kalsiyum kanalları da bozularak hücre içi kalsiyum iyon oranı artar. Sitoplazmada vakuollü dejenerasyon, apikal hücre ödemi ve hücresel şişme ile beraber piknotik çekirdek görülür. Akut lokal hipoksi: DNA ve RNA hasarı sonrası, reperfüzyon ile sonuçlanırsa, parankimal doku stromaya göre daha hassastır. Serbest oksijen radikalleri hücrede hasar oluşturur.( ksantin oksidaz enzimi anahtar rol alır) Kronik hipoksi: Sürenin uzamasıyla ilişkili kombinasyonlar şeklinde oluşabilir.(19, 48) 10

14 Resim 2: Robbins & Cotran Pathologic Basis of Disease, 7th Edition Elsevier Inc, St. Louis, MO (2005) p.3-46.den Türkçeye çevrilerek alındı(19, 48) DOKU KAS SİNİR YAĞ DERİ KEMİK İSKEMİYE DAYANMA SÜRESİ 4 Saat 8 Saat 13 Saat 24 Saat 4 Gün TABLO 1: Messina LM,Faulkner JA. The skeletal muscle. In Clinical Ischemic Syndromes, ed. G.B. Zelenock. CV Mosby Co, Philadelphia, pp , Chap 24, den Türkçeye çevrilerek alındı. 11

15 Nekroz, sadece yaşayan canlıda gerçekleşen, kısmi veya tam hücre ölümü sonucudur. Sekestrum ve otofaji söz konusudur. Yangı hücreleri süreçte rol oynar. Örneğin, iskemiye bağlı nekroz oluşan ekstremitede, yaşayan canlıda koagulasyon nekrozu olur, otolizis gözlenmez. Apopitoz, programlı hücre ölümüdür. Burada bir takım genler rol oynamaktadır. Tümör hücrelerinde de görülür. Karyoheksis ve apopitotik cisimler rol alır. Aynı tip, farklılaşmış hücrelerde meydana gelir. Yangı hücreleri yoktur. Ampute olup dışarı bırakılan amputatda, anaerop bakterilere bağlı ve lizozamal membran hasarı sonrası açığa çıkan lizozomal enzimlere bağlı otolizis gerçekleşir. Nekroz beklenmez. Otolitik hücreler söz konusudur. Ancak, biz bu çalışmada bütün amputatlara iskemi süreleri sınırlarında, işlem uygulayarak, formol solüsyonları içerisinde saklayarak süreci durdurduk. Kas içeriği yoğun olan büyük ekstremite amputasyonlarında, kas dokusunun iskemi dayanıklılık süresinin kısa olması nedeniyle, daha aceleci olunmalıdır. Bu süre aşıldıktan sonra replantasyon uygulanırsa, ezilme sendromu, hiperkalemi, rabdomyolizis, Akut Tubüler Nekroza kadar ilerleyebilen olumsuz bir süreç başlayabilir.(iskemi- reperfüzyon hasarı ile açıklanabilir). İskemi reperfüzyon hasarında, yangısal yanıt (nötrofil ve kompleman sistemi) ve oksidan üretimi suçlanmıştır. Serbest oksijen radikallerinin direk hasarı yanı sıra kontrolsüz kalsiyum akışı da iskemireperfüzyon hasarında önemlidir. 12

16 2.7. Damarın Yapısı, İşlevi ve Hemodinamiği: Parmak Replantasyonu; Hangi damarlar? Resim 3: den Türkçeye çevrilerek alındı (erişim tarihi:01kasım2010). Bu çalışmada, üzerinde çarpı işareti bulunmayan alanlardaki damar tipleri kastedilmektedir. Kapiller damarlar ve venüller dışındaki bütün kan damarları genel olarak üç tabakadan oluşur 1) Tunika intima (İç tabaka): 2) Tunika media (Orta tabaka): Esas olarak sirküler düzenlenmiş düz kas hücrelerinden meydana gelir. Bu tabaka arterlerde iyi gelişmiştir. Kapiller ve postkapiller venüllerde bu tabakayı perisitler oluşturur. 3) Tunika adventisya (Dış tabaka): En dış tabakadır. Daha çok uzunlamasına düzenlenmiş kollajen ve elastik fibrillerden oluşur. İntima ve medianın en iç tarafı damarsızdır ve kandan diffüzyonla beslenir. Elde, parmaklar düzeyinde kan damarı duvarlarındaki düz kaslar sadece myelinsiz sempatik sinir ağı (vazomotor sinirler) ile uyarılır (iskelet kasından farklı olarak.). Bu sinirler norepinefrin içerirler. Norepinefrin salınımı damarlarda vazokonstriksiyona neden olur. Metarteriol, kapiller ve prekapiller sfinkterlerin çoğunun sempatik innervasyonu yoktur. Venlerde sinir uçları hem adventisyada hem de mediada bulunur. Fakat total yoğunluk açısından arterler daha zengindir. Bu arterlerin gittikçe dallanmaları ile büyük çaptan daha küçük çaplı 13

17 damarlar (arteriyoller) oluşur ve bu dallanma damarın tek bir endotel hücreli tabaka (kapiller) olmasına kadar devam eder. Kapillerler, kardiyovasküler sistemin en küçük fonksiyonel elementidir. Resim 4: Tortora G, Derrickson B; Principles of Anatomy and Physiology, 11th Edition 2006 Wiley, chapt:21 den Türkçeye çevrilerek alınmıştır. Arter, kapiller ve venlerde farklar Mikrodolaşım Bileşenleri ve Görevleri: Küçük bir kan damarında basınç azaldığında, basınç sıfır olmadığı halde, bir noktada akımın sıfırlandığı görülür. Bu olay kısmen eritrositlerin kendi çaplarından küçük kapiller yumaktan geçebilmesi için bir miktar zorlanmalarına bağlıdır. Diğer bir faktör ise, damarların kendilerine küçük de olsa belirli bir basınç uygulayan dokularla çevrili olmasıdır. Bu durumda damar içi basınç doku basıncının altına düştüğünde damarın kollabe olduğu (büzüştüğü) görülür (Laplace kanunu). Arteriyoller, kapilleri ya da bazı dokularda daha sonra kapilleri oluşturacak olan Metarteriyolleri meydana getirir. Arteriyoller prekapiller sfinkteri kasarak ya da gevşeterek kapillerdeki kan akımını düzenlerler. Metabolik aktivitesi fazla olan dokular ( iskelet ve kalp kası) kapillerden zengindir. Düz kaslar, tendon, sıkı bağ dokusu ve seröz membranlar gibi yapılar ise kapillerlerden fakirdir. 14

18 Kapiller yatak kan ve doku arasında gaz ve katı maddelerin karşılıklı olarak değişimini sağlar (Beslemeli Akım). Kapillerden bir metarteriyol veya şant aracılığıyla pas geçen (Beslenmesiz Akım veya Şant Akım)olarak bilinir. Arteriyovenöz anastomozlar deride belirli bölgelerde (dudaklar, burun, kulak, el ve ayak parmağı gibi) yaygın olarak bulunur. Bunlar ısı yönetiminde önemli rol oynarlar. Gerçek kapillerler arteriyel uçtan venöz uca doğru genişleyen bir özellik gösterirler (ortalama 5 µm den 9 mµ ye kadar) ve prekapiller sfinkterler gevşek iken eritrositlerin ancak tek sıra halinde geçişine izin verirler. Kesintisiz kapiller kaveol denen çukurcuklar ve veziküller maddeleri stoplazma boyunca iki yönlü (transsitoz) taşırlar. Dolaşımdaki kanın ancak %5 kadarı kapillerlerde olmakla birlikte, doku solunumu ve beslenmesinin yerine getirildiği bölümü kapsaması nedeniyle, dolaşımın en önemli bölümüdür.. Endotel hücrelerinden yapılmış ince bir zar olan kapiller duvarın iki tarafı arasındaki taşıma işlemi, veziküler taşıma, difüzyon (oksijen-karbondioksit) ve filtrasyon (kitle akışı) ile olur. Beyin kapilleri için geçerli olan dördüncü bir mekanizma ise aracılı transporttur. Bunun yanında, lipidlerde eriyebilen maddeler endotel hücresi sitoplazması üzerinden de geçebilmektedir. Doku hücreleri ile kapiller arasında yaklaşık 0,01 cm lik bir interstisyel saha vardır ve madde alış-verişi bu saha üzerinden gerçekleşir. Oksijen-karbondioksit alım-verimi ile birçok besin maddesinin atık maddeler ile yer değiştirmesi olayları ağırlıklı olarak difüzyon ile gerçekleşir. Kapiller bölgedeki filtrasyon olayı ise Starling kuvvetleri olarak adlandırılan birtakım kuvvetler arasındaki dengeye bağlıdır. Bu dengenin bozulması ödemle sonuçlanır (49, 50). Resim 5: Guyton AC & Hall JE. Textbook of Medical Physiology 9 th Edition 1996; Philadelphia, W.B. Saunders. p den Türkçeye çevrilerek alınmıştır.(49) Damar Sisteminde Hemodinami ve Düzenleyici Mekanizmalar: 15

19 Resim 6: Mikrosirkulasyonun dengesi ve kontrolü özetlenmesi. 16

20 2.8. Plastinasyon Tanımı ve Uygulanımı: Plastinasyon tekniği, 1978 yılında Heidelberg Üniversitesi nde Dr. Gunther von Hagens tarafından bulunmuştur. O tarihten bu yana, bu benzersiz yöntem üzerinde birçok uygulama yapılmış ve birçok yeni teknik uyarlanmıştır. Dünya çapında birçok merkezde uygulanmakta olan plastinasyon; kullanışlı olması, uzun süre dayanabilmesi ve en önemlisi değerli bir eğitim-öğretim aracı olması sebebiyle büyük kabul görmektedir. Plastinasyon, dokuların canlı gibi görünmesinin sağlandığı, eşsiz bir koruma yöntemidir. Biyolojik yapılara vakum yardımıyla silikon, epoksi veya polyester gibi reaktif polimerlerin emdirilmesi esasına dayanır. Kullanılan polimerin türüne göre, plastine edilen dokunun optik (saydam veya opak) ve mekanik (esnek veya sert) özellikleri değişmektedir. Plastine spesimenler kuru, kokusuz, dayanıklı ve en ince ayrıntısına kadar korunurlar. Doku yüzeyinin rölyefi ve hücresel özellikleri mikroskopik düzeyde korunabilmektedir. Silikon, polimerize emülsiyon, epoksi rezin ve polyester-kopolimer olmak üzere dört temel plastinasyon tekniği vardır. Bunlardan en yaygın olanı silikon tekniğidir. Silikon ile plastine edilen dokular esnek olup esas olarak eğitimde kullanılır. Silikon tekniğinin yaygın olarak tercih edilmesinin başlıca nedeni, her tür dokuda, en az ekipmanla tatmin edici sonuçlar elde edilebilmesidir. Plastine edilen organların uzun süre yakından izlendiği bir çalışmada, beş yıl ve daha uzun süre sonra bile plastine materyalin rengini ve esnekliğini koruduğu; sağlam ve kokusuz olma özelliklerini de kaybetmediği belirtilmiştir. Kadavra temininde güçlüklerin yoğun olduğu ülkemizde zaten kısıtlı miktarda olan spesimenlerin bu yöntemle korunmasının, eğitimdeki pratik uygulama açığının kapatılmasında büyük yarar sağlayacağı düşünülerek bu çalışma gerçekleştirilmiş; ayrıca, özel yöntemlerle yapılan diseksiyonların sürekli tıp eğitimi kapsamında, başka disiplinlerden araştırıcıların hizmetine sunulmasıyla ülkemizde anatomi eğitiminde önemli bir aşama kaydedilmesi amaçlanmıştır. Organların en iyi şekilde ekspozisyonunu sağlayacak biçimde diseksiyon yapıldıktan sonra plastinasyon işlemine geçilir. Standart silikon plastinasyon işlemi dört aşamada gerçekleşir: 1) Fiksasyon: Organlar formalin ile standart fiksasyon işleminden geçirilir. Bu işlem yaklaşık 3-4 gün sürmektedir. Akciğer, kalp ve böbrekler ise fiksasyondan önce 6-24 saat süreyle çeşme suyu ile yıkanır. Daha sonra organlar %5 lik formalin solüsyonu içinde 2-3 gün bekletilerek fiksasyon gerçekleştirilir. Ekstremitelerde ve belirgin arterleri olan organlarda ise formalin solüsyonu içinde bekletme aşamasından önce arteriyel formalin enjeksiyonu yapılır. 17

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Öğrenim hedefleri Mezenterik vasküler olay şüphesi ile gelen hastayı değerlendirmede kullanılan

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Ani ölümün önemli bir nedenidir Sıklığı yaşla birlikte artar 50 yaş altında nadir rastlanır E>K Aile

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

Pulmoner Tromboembolizm. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara

Pulmoner Tromboembolizm. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara Pulmoner Tromboembolizm Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara Pulmoner Tromboembolizm Venöz Tromboembolizm = DVT + PTE Derin Ven Trombozu (genellikle

Detaylı

Periferik Arter Hastalıklarına Yaklaşım. Dr. Murat İKİZLER Eskişehir, 201 3

Periferik Arter Hastalıklarına Yaklaşım. Dr. Murat İKİZLER Eskişehir, 201 3 Periferik Arter Hastalıklarına Yaklaşım Dr. Murat İKİZLER Eskişehir, 201 3 Periferik arter hastalıkları uygarlık tarihinin ilk medeniyetlerinde bile dikkat çeken bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/5 TANISAL VE GİRİŞİMSEL DİZ ARTROSKOPİSİ AMELİYATI AYDINLATILMIŞ ONAM FORMU Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat Yöntem: Eklem içerisini gözlemek için, 0.5 cm'lik kesi deliklerinden artroskopinin

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/4 GİRİŞİMSEL RADYOLOJİK TETKİKLER İÇİN HASTA BİLGİLENDİRME VE RIZA FORMU Ünitenin Adı : Hastanın Adı ve Soyadı : Protokol No : Girişimsel radyolojideki işlemler; görüntüleme kılavuzluğunda cerrahiye

Detaylı

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Akut Mezenter İskemi Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Anatomi Etyoloji/Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Giriş Tüm akut mezenter iskemi

Detaylı

Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR

Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Prof. Dr. A. Necati GÖKMEN DEÜ Tıp Fakültesi Anesteziyoloji

Detaylı

Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri

Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri Diagnostik görüntüleme ve teknikleri, implant ekibi ve hasta için çok amaçlı tedavi planının uygulanması ve geliştirilmesine yardımcı olur. 1. Aşama Görüntüleme Aşamaları

Detaylı

Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar

Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar Kalsinörin İnhibitörleri Siklosporin Takrolimus Antiproliferatif Ajanlar Mikofenolat Mofetil / Sodyum Azathiopurine Kortikosteroidler Sirolimus

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/4 REPLANTASYON AMELİYATI AYDINLATILMIŞ ONAM FORMU Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat..... Replantasyon, cerrahi travma sonrası kopan el, ayak, kulak, penis, el parmağı veya ayak parmağı gibi vücudun

Detaylı

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ Dr. Ragıp Özkan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ABD REZONANS Sinyal intensitesini belirleyen faktörler Proton yoğunluğu TR T1 TE T2

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Neden Çankaya Ortopedi?

Neden Çankaya Ortopedi? Neden Çankaya Ortopedi? www.cankayaortopedi.com Tedaviniz ortopedinin alt dallarında uzmanlaşmış bir ekip tarafından bilimselliği kanıtlanmış yöntemlerle yapılır Artroskopi ve Spor Yaralanmaları Artroplasti

Detaylı

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri Doç. Dr. Onur POLAT Toraks Travmalarında Temel kuralın tanı ve tedavinin aynı anda başlaması olduğu gerçeği hiçbir zaman unutulmamalıdır. Havayolu erken entübasyon ile sağlanmalı, eğer entübasyonda zorluk

Detaylı

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı Görüntüleme Birimi Meme Kanserinde Tanı Yöntemleri 1. Fizik muayene 2. Serolojik Testler 3. Görüntüleme 4. Biyopsi Patolojik

Detaylı

Kalp Kapak Hastalıkları

Kalp Kapak Hastalıkları BR.HLİ.085 içerisinde kanın bulunduğu dört odacık vardır. Bunlardan ikisi sağ, ikisi ise sol kalp yarımında bulunur. Kalbe gelen kan önce sağ atriuma gelir ve kalbin sağ kulakcığı ve sağ karıncığı arasında

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Asendan AORT ANEVRİZMASI

Asendan AORT ANEVRİZMASI Asendan AORT ANEVRİZMASI Aort anevrizması, aortanın normal çapından geniş bir çapa ulaşarak genişlemesidir. Aorta nın bütün bölümlerinde anevrizma gelişebilir. Genişlemiş olan bölümün patlayarak hayatı

Detaylı

PRC 29 H 2 PRC 7002 MAKALE SAATİ

PRC 29 H 2 PRC 7002 MAKALE SAATİ PRC 29 PLASTİK REKONSTRÜKTİF VE ESTETİK CERRAHİ Dr. İbrahim VARGEL / 1 Dr. Tarık ÇAVUŞOĞLU/2 Dr. İlker YAZICI /3 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS PRC 7001 ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİ TEZ DANIŞMANLIĞI Danışman

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

BT ve MRG: Temel Fizik İlkeler. Prof. Dr. Utku Şenol Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı

BT ve MRG: Temel Fizik İlkeler. Prof. Dr. Utku Şenol Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı BT ve MRG: Temel Fizik İlkeler Prof. Dr. Utku Şenol Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Elektromanyetik Spektrum E= hf 1nm 400-700nm 1m Kozmik ışınlar Gama ışınları X ışınları Ultraviole

Detaylı

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas MYOLOGIA CRUSH SENDROMU Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Kas hücresi ve kas dokusu Kısalma özelliğini taşıyan hücreye kas hücresi denir. Bunların oluşturduğu dokuya

Detaylı

KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM

KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM DOKU YENİLENMESİNDE OTOLOG ÇÖZÜM TÜRKİYEDE TEK DENTAL PRP KİTİ KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM YENİLENMEK KENDİ İÇİMİZDE ONARICI DOKU YENİLENMESİNİ HIZLANDIRAN YENİLİKÇİ

Detaylı

CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar

CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar Doç. Dr. Turgut GÜLMEZ CALILIK (hayat) NEDİR? FİZYOLOJİ Yaşamın başlangıcı- gelişimi ve ilerlemesini

Detaylı

TORAKS DEĞERLENDİRME KABUL ŞEKLİ 2 (Bildiri ID: 64)/OLGU BİLDİRİSİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ

TORAKS DEĞERLENDİRME KABUL ŞEKLİ 2 (Bildiri ID: 64)/OLGU BİLDİRİSİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ TORAKS DEĞERLENDİRME ŞEKLİ 2 ( ID: 64)/OLGU Sİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ SONRASINDA GELİŞEN ORGANİZE PNÖMONİ (OP/ BOOP) Poster 3 ( ID: 66)/Akut Pulmoner Emboli: Spiral

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ RESİRKÜLASYON NEDİR? Diyaliz esnasında, diyaliz olmuş kanın periferik kapiller dolaşıma ulaşmadan arter iğnesinden geçen

Detaylı

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ İbrahim TEMİZ Acıbadem Atakent Üniversitesi Hastanesi Acil servis sorumlusu Hazırlanma Tarihi: 01/09/2015

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Beyin Omurlik Damarlarının Cerrahi Tedavisi

Beyin Omurlik Damarlarının Cerrahi Tedavisi Beyin Omurlik Damarlarının Cerrahi Tedavisi (Nörovasküler Cerrahi) BR.HLİ.015 Sinir sisteminin damar hastalıkları ve bunların cerrahi tedavisi beyin ve sinir cerrahisinin spesifik ve zorlu bir alanını

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde Artroskopi nedir? Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde çeşitli tedavileri uyguladıkları bir cerrahi prosedürdür. Artroskopi sözcüğü latince arthro (eklem)

Detaylı

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU)

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) Op.Dr. Tuncer GÜNEY Göz Hastalıkları Uzmanı GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) HASTALIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ? Glokom=Göz Tansiyonu Hastalığı : Yüksek göz içi basıncı ile giden,görme hücrelerinin ölümüne

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Türk Ortopedi ve Travmatoloji Eğitim Konseyi (TOTEK) Kurum Ziyaretleri ve Akreditasyon Programı Esasları. ve Akreditasyon Standartları

Türk Ortopedi ve Travmatoloji Eğitim Konseyi (TOTEK) Kurum Ziyaretleri ve Akreditasyon Programı Esasları. ve Akreditasyon Standartları Türk Ortopedi ve Travmatoloji Eğitim Konseyi (TOTEK) Kurum Ziyaretleri ve Akreditasyon Programı Esasları ve Akreditasyon Standartları Sağlık sisteminde verilen eğitimin niteliği, hizmetin niteliğini belirleyen

Detaylı

KADAVRADAN ORGAN ALINMASI. Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi

KADAVRADAN ORGAN ALINMASI. Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi KADAVRADAN ORGAN ALINMASI Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi KADAVRADAN ORGAN ALINMASI Beyin ölümü kararı verilmiş donörlerden (vericilerden) usulüne uygun olarak başka kişiye nakledilmek üzere organların

Detaylı

Beyin ve Sinir Cerrahisi. (Nöroşirürji)

Beyin ve Sinir Cerrahisi. (Nöroşirürji) Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirürji) BR.HLİ.016 Beyin, omurilik ve sinir hastalıklarının cerrahi tedavisi ile ilgilenen Beyin ve Sinir Cerrahisi bölümümüz, tecrübeli ve konusunda yetkin hekim kadrosu

Detaylı

TİTREŞİM. Mekanik bir sistemdeki salınım hareketlerini tanımlayan bir terimdir.

TİTREŞİM. Mekanik bir sistemdeki salınım hareketlerini tanımlayan bir terimdir. TİTREŞİM Mekanik bir sistemdeki salınım hareketlerini tanımlayan bir terimdir. TİTREŞİMİN ÖZELLİĞİNİ 1 Frekansı ve 2 Şiddeti belirler. Titreşimin Frekansı: Birim zamandaki titreşim sayısına titreşimin

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

PULS-OKSİMETRİ. Dr. Necmiye HADİMİOĞLU. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

PULS-OKSİMETRİ. Dr. Necmiye HADİMİOĞLU. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı PULS-OKSİMETRİ Dr. Necmiye HADİMİOĞLU Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Puls oksimetre, Pulsatil atımı olan arterlerdeki farklı hemoglobinlerin ışık emilimlerini

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak

Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak Zeliha Korkmaz Dişli 1, Necla Tokgöz 2, Fatma Ceyda Akın Öçalan 3, Mehmet Fa>h Korkmaz 4, Ramazan Bıyıklıoğlu 2 1 Anesteziyoloji Bölümü, Malatya Devlet Hastanesi 2

Detaylı

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda iltihabi kist

Detaylı

Kardiyovasküler Güncel Görüntüleme Yöntemleri. Doç. Dr.İbrahim Özsöyler Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Kliniği

Kardiyovasküler Güncel Görüntüleme Yöntemleri. Doç. Dr.İbrahim Özsöyler Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Kliniği Kardiyovasküler Güncel Görüntüleme Yöntemleri Doç. Dr.İbrahim Özsöyler Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Kliniği Kardiyovaskuler hastalıklarda görüntüleme gerektiren kalp

Detaylı

KARACİĞER NAKLİNDE AMELİYATHANE HEMŞİRELİĞİ. Hem. Kezban ORMAN Akdeniz Üniversitesi Hastanesi

KARACİĞER NAKLİNDE AMELİYATHANE HEMŞİRELİĞİ. Hem. Kezban ORMAN Akdeniz Üniversitesi Hastanesi KARACİĞER NAKLİNDE AMELİYATHANE HEMŞİRELİĞİ Hem. Kezban ORMAN Akdeniz Üniversitesi Hastanesi SUNUM İÇERİĞİ 1. Tanım 2. Tarihçe 3. Karaciğer Transplantasyon Türleri * Canlı Vericili * Kadavra Vericili 4.

Detaylı

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 20

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 20 3/06/00 tarih ve 8 sayılı Karar Sayfa / 0 a Gönderen Alanı Yılı Acil Tıp Anesteziyoloji ve Reanimasyon Genel Cerrahi Göğüs Hastalıkları İç Hastalıkları Kardiyoloji 3 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 3 Kadın

Detaylı

DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI)

DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI) DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI) Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER Fizyoloji Anabilim Dalı Yüksek irtifa fizyolojisi İrtifa (metre) Atm.P (mmhg) At.PO 2 (mmhg) P A CO 2 (mmhg) P A O 2 (mmhg) Art.O 2

Detaylı

BÖLÜM 19 Yaralanma, zehirlenme ve dış nedenlerin bazı diğer sonuçları (S00-T98) Kafa yaralanmaları (S00-S09) Yüzeysel kafa yaralanması Başın açık

BÖLÜM 19 Yaralanma, zehirlenme ve dış nedenlerin bazı diğer sonuçları (S00-T98) Kafa yaralanmaları (S00-S09) Yüzeysel kafa yaralanması Başın açık S00 S01 S02 S03 S04 S05 S06 S07 S08 S09 S10 S11 S12 S13 S14 S15 S16 S17 S18 S19 S20 S21 S22 S23 S24 S25 S26 S27 S28 S29 S30 S31 S32 S33 S34 S35 S36 S37 S38 S39 BÖLÜM 19 Yaralanma, zehirlenme ve dış nedenlerin

Detaylı

Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon

Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Prof Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji AD Tartışma konuları: Akciğer hacim ve kapasiteleri Solunum zarı ve özellikleri Pulmoner basınç ve dolaşım Pulmoner

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 DERS BİLGİLERİ Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 Dersin Süresi (Dönemlik /Yıllık) Dersin Öğrenim Çıktıları Dersin İçeriği Önerilen Kaynaklar Prof. Dr. Fatma Eti Aslan Prof. Dr. Fatma

Detaylı

N-ASETİL SİSTEİNİN AÇIK KALP CERRAHİSİ SONRASI NÖROKOGNİTİF FONKSİYONLARA ETKİSİ. Uzm.Dr. Canan ÜNLÜ Dr. Fatma UKİL

N-ASETİL SİSTEİNİN AÇIK KALP CERRAHİSİ SONRASI NÖROKOGNİTİF FONKSİYONLARA ETKİSİ. Uzm.Dr. Canan ÜNLÜ Dr. Fatma UKİL N-ASETİL SİSTEİNİN AÇIK KALP CERRAHİSİ SONRASI NÖROKOGNİTİF FONKSİYONLARA ETKİSİ Uzm.Dr. Canan ÜNLÜ Dr. Fatma UKİL N-ASETİL SİSTEİNİN AÇIK KALP CERRAHİSİ SONRASI NÖROKOGNİTİF FONKSİYONLARA ETKİSİ Anestezi

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

MEME KANSERİ TARAMASI

MEME KANSERİ TARAMASI MEME KANSERİ TARAMASI Meme Kanseri Taramanızı Yaptırdınız Mı? MEME KANSERİ TARAMASI NE DEMEKTİR? Kadınlarda görülen kanserlerin %33 ü ve kansere bağlı ölümlerin de %20 si meme kanserine bağlıdır. Meme

Detaylı

Primal Pictures:Yeni Özellikler. Primal Pictures PowerPoint Sunumu

Primal Pictures:Yeni Özellikler. Primal Pictures PowerPoint Sunumu Primal Pictures:Yeni Özellikler Primal Pictures PowerPoint Sunumu Primal Pictures: Yeni Özelliklere Bakış Yeni ürün arayüzünün gösterimi Yeni ürünlerin gösterimi Sistematik Anatomi Dişçilik Anatomisi Bölgesel

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

Beyin Kan Akımı B.O.S. ve Beyin Metabolizması. Dr Şebnem Gülen sebnem@baskent.edu.tr

Beyin Kan Akımı B.O.S. ve Beyin Metabolizması. Dr Şebnem Gülen sebnem@baskent.edu.tr Beyin Kan Akımı B.O.S. ve Beyin Metabolizması Dr Şebnem Gülen sebnem@baskent.edu.tr Beyin kan akımı Kalp debisinin %15 i 750-900 ml/dk Akımı regüle eden ve etkileyen üç temel faktör; Hipoksi Hiperkapni

Detaylı

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından safra yollarımda tümör

Detaylı

ORTOPEDİK CERRAHİ GİRİŞİMLERLE İLİŞKİLİ İNFEKSİYONLARIN İRDELENMESİ. Dr. Hüsrev DİKTAŞ Girne Asker Hastanesi/KKTC

ORTOPEDİK CERRAHİ GİRİŞİMLERLE İLİŞKİLİ İNFEKSİYONLARIN İRDELENMESİ. Dr. Hüsrev DİKTAŞ Girne Asker Hastanesi/KKTC ORTOPEDİK CERRAHİ GİRİŞİMLERLE İLİŞKİLİ İNFEKSİYONLARIN İRDELENMESİ Dr. Hüsrev DİKTAŞ Girne Asker Hastanesi/KKTC SUNUM PLANI 1. AMAÇ 2. GEREÇ-YÖNTEM 3. BULGULAR-TARTIŞMA 4. SONUÇLAR 2 AMAÇ Hastanemizde

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Prof Dr Barış Akin Böbrek Nakli Programı Başkanı İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Hastanesi

Prof Dr Barış Akin Böbrek Nakli Programı Başkanı İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Hastanesi İSTANBUL AVRUPA YAKASI EĞİTİM VE İSTİŞARE TOPLANTISI 22.02.2015 DİYALİZ HEKİMLERİ DERNEĞİ VE TÜRK NEFROLOJİ, DİYALİZ VE TRANSPLANTASYON HEMŞİRELERİ DERNEĞİ Prof Dr Barış Akin Böbrek Nakli Programı Başkanı

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E.

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İletişim A. GENEL TANITIM Dönem 6, tıp eğitiminin önceki 5 yılında edinilen bilgi,

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALARINA YAKLAŞIM NASIL OLMALIDIR? A) ANAMNEZ (ÖYKÜ,

Detaylı

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyatın Riski Ameliyatın Riski Major akciğer ameliyatı yapılacak hastalarda risk birden fazla faktöre bağlıdır. Ameliyatın Riski

Detaylı

Değerlendirme. Seksüel Anamnez Detaylı bir medikal ve psikolojik anamnez Partnerle görüşme Medikal anamnez Seksüel anamnez

Değerlendirme. Seksüel Anamnez Detaylı bir medikal ve psikolojik anamnez Partnerle görüşme Medikal anamnez Seksüel anamnez Dr. MANSUR DAĞGÜLLİ Epidemiyoloji Memnun edici seksüel performansa izin verecek yeterli ereksiyonu sağlamak ve devam ettirmedeki kalıcı yetersizlik Hem etkilenen kişiler hem de onların partner ve ailelerinin

Detaylı

Santral sinir sistemi ve baş-boyun tümörlerinde radyoloji. Dr Ayşenur CİLA Hacettepe Üniversitesi

Santral sinir sistemi ve baş-boyun tümörlerinde radyoloji. Dr Ayşenur CİLA Hacettepe Üniversitesi Santral sinir sistemi ve baş-boyun tümörlerinde radyoloji Dr Ayşenur CİLA Hacettepe Üniversitesi Görüntülemede amaç Tümör / Tümör dışı ayırımını yapmak Tümör evreleme Postop rezidü-tümör yatağı değişiklikleri

Detaylı

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Tıkanma Sarılığı Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Normal serum bilirubin düzeyi 0.5-1.3 mg/dl olup, 2.5 mg/dl'yi geçerse bilirubinin dokuları boyamasıyla klinik olarak sarılık ortaya çıkar. Sarılığa yol

Detaylı

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER EGZERSİZ VE TERMAL STRES Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER TERMAL DENGE ısı üretimi BMH Kas etkinliği Hormonlar Besinlerin termik etkisi Postur Çevre ısısı Vücut ısısı (37 o C±1) ısı kaybı konveksiyon, radyasyon,

Detaylı

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU Ürolojik cerrahi daha kompleks ve oldukça fazla mükemmeli hedefleme yolunda gelişmesini

Detaylı

SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON

SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON * Nükleer tıp SPECT görüntülerinde artan tutulum bölgesini tanımlamada, Bölgenin kesin anatomik lokalizasyonunu belirlemekte zorlanılmaktadır.

Detaylı

İçerik. BT de Temel Prensipler. BT: Tarihçe. İçerik. BT: Tarihçe. BT: Tarihçe. Dr.Gürsel Savcı

İçerik. BT de Temel Prensipler. BT: Tarihçe. İçerik. BT: Tarihçe. BT: Tarihçe. Dr.Gürsel Savcı BT de Temel Prensipler Dr.Gürsel Savcı BT: Tarihçe 1967: çok yönlü projeksiyon ile görüntü oluşturulması konsepti 1971: İlk BT prototipi Atkinson-Morley s Hospital, Londra 1972: İnsanda ilk BT görüntüsü

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. SERVİKAL DAR KANAL ve MYELOPATİ HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. SERVİKAL DAR KANAL ve MYELOPATİ HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SERVİKAL DAR KANAL ve MYELOPATİ HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ SERVİKAL MYELOPATİLİ HASTALARIN YAKINMALARI Servikal kanal darlığı, genellikle

Detaylı

09.02.2015. Oksijen Uygulama Yöntemleri. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. Oksijen Uygulama Yöntemleri. Oksijen Uygulama Yöntemleri

09.02.2015. Oksijen Uygulama Yöntemleri. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. Oksijen Uygulama Yöntemleri. Oksijen Uygulama Yöntemleri 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 22.Hafta ( 23 27 / 02 / 2015 ) OKSİJEN UYGULAMA YÖNTEMLERİ Slayt No: 34 Solunumu Olan Hastalarda Kullanılan Araçlar Solunumu olan hastalarda; nazal kanül, basit yüz

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

İNMEDE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Cem CALLI. Chief of Neuroradiology Section Ege University Hospital Dept. Of Radiology Izmir, Turkey

İNMEDE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Cem CALLI. Chief of Neuroradiology Section Ege University Hospital Dept. Of Radiology Izmir, Turkey İNMEDE GÖRÜNTÜLEME Dr. Cem CALLI Chief of Neuroradiology Section Ege University Hospital Dept. Of Radiology Izmir, Turkey İNME nedir? Beyin kan akımının bozulması sonucu beyin fonksiyonlarının hızlı ilerleyici

Detaylı

Levosimendanın farmakolojisi

Levosimendanın farmakolojisi Levosimendanın farmakolojisi Prof. Dr. Öner SÜZER Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AbD 1 Konjestif kalp yetmezliği ve mortalite 2 Kaynak: BM Massie et al, Curr Opin Cardiol 1996

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KANAMALARDA İLKYARDIM BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Kanama

Detaylı

Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım

Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım ENDO KURS 2011 Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım Dr. Ulunay Kanatlı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji AD Diyabetik Ayak Multidisipliner yaklaşım gerektirir Endokrinoloji, Enfeksiyon

Detaylı

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Mahmut Şahin Düzenleme, Gözden

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

U.Topuz, T.Akbulak, T.Altunok, G.Uçar, K.Erkanlı, İ.Bakır İstanbul Mehmet Akif Ersoy GKDC Eğ. Ar. Hastanesi

U.Topuz, T.Akbulak, T.Altunok, G.Uçar, K.Erkanlı, İ.Bakır İstanbul Mehmet Akif Ersoy GKDC Eğ. Ar. Hastanesi U.Topuz, T.Akbulak, T.Altunok, G.Uçar, K.Erkanlı, İ.Bakır İstanbul Mehmet Akif Ersoy GKDC Eğ. Ar. Hastanesi Tarihçe Tarihsel olarak ilk extrakorporeal dolaşım ve kardiyopulmoner bypas(kbp)larda prime volumu

Detaylı

TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI. Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1

TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI. Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1 TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1 Vertebral Kolon 33 omur 23 intervertebral disk 31 çift periferik sinir VERTEBRA KIRIKLARI 3 OMURGANIN EĞRİLİKLERİ Servikal bölgede

Detaylı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı Ameliyat Sırası Hasta Bakımı AMAÇ Hastanın ameliyat sırası hemşirelik bakımının sürdürülmesi ve karşılaşabileceği komplikasyonların önlenmesidir. TEMEL İLKELER Ameliyat sırası dönemde hemşirelik bakımı;

Detaylı

Koroner Arter Hastalıkları ve Tedavisi

Koroner Arter Hastalıkları ve Tedavisi Koroner Arter Hastalıkları Koroner Arter Hastalığı Kalp damarlarında ateroskleroz dediğimiz damar sertliği durumu gelişmesidir. Kalp damarlarının (aslında tüm damarların) iç yüzünü kaplayan endotel dediğimiz

Detaylı

TOMOTERAPİ CİHAZI İLE PROSTAT KANSERİ TEDAVİSİ

TOMOTERAPİ CİHAZI İLE PROSTAT KANSERİ TEDAVİSİ TOMOTERAPİ CİHAZI İLE PROSTAT KANSERİ TEDAVİSİ AYŞE E EVCİL DR.ABDURRAHMAN YURTASLAN ANKARA ONKOLOJİ HASTANESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ KLİNİĞİ İĞİ Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi (YART) ile; Hedef volümde yüksek

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

Hd 50. Hidrojen Molekülleri. Hidrojen bakımından zengin alkali su. Gerekli mineral takviyeleri. Üstün antioksidan etkisi

Hd 50. Hidrojen Molekülleri. Hidrojen bakımından zengin alkali su. Gerekli mineral takviyeleri. Üstün antioksidan etkisi Hd 50 Hidrojen Molekülleri Hidrojen bakımından zengin alkali su Üstün antioksidan etkisi Gerekli mineral takviyeleri Dayanıklı ve mükemmel performans Hidrojen molekülleri doğal ortamda bulunur, basit yapıdadır

Detaylı

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 12

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 12 Sayfa 1 / 12 Acil Tıp 1 1 Kardiyoloji 2 2 3 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 3 3 1 Radyoloji 1 2 İç Hastalıkları 1 1 Genel Cerrahi 2 1 Ortopedi ve Travmatoloji 2 1 Kadın Hastalıkları ve Doğum 1 1 Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Santral Venöz Kateter. Hem. Güliz Karataş Hacettepe Ped KİT Ünitesi

Santral Venöz Kateter. Hem. Güliz Karataş Hacettepe Ped KİT Ünitesi Santral Venöz Kateter Hem. Güliz Karataş Hacettepe Ped KİT Ünitesi 8 yaşında ALL VAKA sürecinde SVK TANI : 8/2010 RELAPS 1/2011 KİT 6/2011 7/2011 3/2013 +55.gün +13.ay hafif kgvhh Santral venöz Port kateter

Detaylı

KAN AKIMININ KONTROLÜ. 1- Otoregülasyon veya Miyojenik Regülasyon 2- Metabolik Regülasyon KAN AKIMININ LOKAL KONTROLÜ DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ IV

KAN AKIMININ KONTROLÜ. 1- Otoregülasyon veya Miyojenik Regülasyon 2- Metabolik Regülasyon KAN AKIMININ LOKAL KONTROLÜ DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ IV KAN AKIMININ KONTROLÜ Nöronal Humoral Lokal Otonom Sinir Sistemi Plazma Epinefrin, Anjiyotensin II, Vazopressin, İyonlar Akut Kontrol DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ IV Uzun Süreli Kontrol Dr. Nevzat KAHVECİ

Detaylı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı Oksijen tedavisi Prof Dr Mert ŞENTÜRK İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı OKSİJEN TEDAVİSİ Kime uygulanmalı? Endikasyonlar? Kaç litre? Ne şekilde? Kime uygulanmalı? Gereksinimi

Detaylı