KÜRESEL KRİZ VE KÜLTÜRÜN FİNANSMANI: AB ÖRNEĞİ ve TÜRKİYE HAKKINDA GENEL BİR DEĞERLENDİRME

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KÜRESEL KRİZ VE KÜLTÜRÜN FİNANSMANI: AB ÖRNEĞİ ve TÜRKİYE HAKKINDA GENEL BİR DEĞERLENDİRME"

Transkript

1 Ekonomik Yaklaşım, 23(84), KÜRESEL KRİZ VE KÜLTÜRÜN FİNANSMANI: AB ÖRNEĞİ ve TÜRKİYE HAKKINDA GENEL BİR DEĞERLENDİRME Berna UYMAZ * 25 Aralık 2012 tarihinde alındı; 24 Şubat 2013 tarihinde revize edildi; 18 Mart 2013 tarihinde kabul edildi. Özet Türkiye de tiyatroların özelleştirilmesine yönelik çalışmalar ilgili bakanlıklarca sürdürülürken, konu hem sanatsal hem de siyasi platformda tartışılmaktadır. Sözkonusu tartışmanın iktisadi analiz çalışmaları ise geri planda kalmaktadır. Makalenin amacı, küresel kriz sürecinde AB ve Türkiye deki kültür alanlarının finansman ve yönetimini incelemek ve bu çerçevede Türkiye de tartışılmakta olan tiyatroların özelleştirilmesi konusunu analiz etmektir. Makalede farklı kültür politikaları teorik ve ampirik olarak incelenmiştir. Buna göre her bir ülkenin kültür politikası, o ülkenin iktisadi, siyasi ve toplumsal özelliklerine göre şekillenmektedir. Elde edilen bulgulara dayanarak, kriz sürecinde Avrupa Birliği ve Türkiye de kültür politikalarının ve kültüre ayrılan kamusal kaynakların, ülkelerin iktisadi koşullarının yanı sıra özellikle de siyasi tercihlerden etkilendiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kültür Politikalarının Yönetim ve Finansman Şekilleri, Küresel Kriz, Gösteri Sanatları (Tiyatro). JEL Sınıflandırması: H11, H40, H59, H70. * Dr., İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Maliye Bölümü.

2 56 Berna UYMAZ Global Crisis and Financing of Cultural Policies: A General Evaluation on the case of EU and on Turkey Abstract Received 25 December 2012; revized 24 February 2013; accepted 18 March While studies regarding the privatization of theaters in Turkey are in progress in related ministries, the subject is discussed both in artistic and in political platforms. But the economic analysis of the debate is not discussed sufficiently. The purpose of this article is to examine administrative and financing methods of the cultural industries in the EU and in Turkey during the last global crisis and also in this context to analyze a debate on the privatization of theaters in Turkey. In the article cultural policies are analyzed in theoretical and empirical area. Accordingly, in each country the preferred sphere of culture and its administrative and financing stucture are determined by that country s cultural policy. According to the main findings of the article, during the crisis cultural policies and public resources allocated to culture in the European Union and Turkey are affected not only by countries economic conditions but also by their political preferences in particular. Keywords: Administrative and Financing Structures of Cultural Policies, Global Crisis, Performing Art (theatre). JEL Classification: H11, H40, H59, H70. Giriş Kamu ekonomisi çerçevesinde kültürün hangi alanlarının ne tür yönetim ve finansman şekline uygun olduğu teorik çalışmalarda incelenmektedir. Ancak bir ülkede hangi kültürel alanın önem taşıdığı ve bunun yönetim ve finansman şekilleri, teorik çalışmalardan çok o ülkenin iktisadi, siyasi ve toplumsal koşullarını yansıtan kültür politikalarınca belirlenmektedir. Küresel krizin ülke bazında farklılaşan kültür politikaları, özellikle de tiyatroyu da içeren gösteri sanatları üzerindeki etkisi makalenin asıl araştırma konusudur. Bu amaçla makalede öncelikle kültürün farklı altsektörleri ve bunların her birinin farklı özelliklerine uygun olan finansman ve yönetim şekilleri teorik olarak ele alınacak ve AB ile Türkiye de uygulanmakta olan

3 Küresel Kriz ve Kültürün Finansmanı: AB Örneği ve Türkiye Hakkında Genel Bir Değerlendirme 57 kültür politikaları analiz edilecektir. Daha sonra küresel krizde AB ve Türkiye nin iktisadi durumları dikkate alınarak, farklı ülkelerdeki varolan kültür politikalarının kamusal finansman durumları araştırılacaktır. Son bölümde ise Türkiye deki tiyatroların özelleştirilmesi hakkındaki gelişmeler ışığında, AB ülkelerinde krizde tiyatroyu da kapsayan gösteri sanatlarının finansmanı incelenecektir. 1. Kültürün Altsektörleri ve Yönetim-Finansman Çeşitleri Bazı devletler kültürel alanlarda yönetim, finansman veya faaliyetlerin üretiminde ulusal bazda yasal, siyasi ve iktisadi çerçevelere dayanan değişmeyen yapılar içermektedir. Diğer yandan bazı ülkelerde ise bu alanlarda tek yetkili devlet değildir; özel sektörle geliştirilen farklı etkileşimlerin de rolü bulunmaktadır. Kültürel alandaki geleneksel yapı, rekabet kuralları, kamu bütçesi/denetimi ve kurumların yönetimi, yasal regülasyonlar veya kamu-özel finansman ortaklıklarında yeni modeller, kamu idarelerinde özel sektörden uzman yöneticilerin istihdamı gibi yeni yönetişim yapılarınca da etkilenmektedir. Bu gelişmeler sonucunda bir yanda kamusal aktörler kâr amaçlı yatırımcı gibi davranmakta, diğer yanda vakıflar ise bölgesel kalkınmaya öncelik vermektedir (Cliche, Mitchell, Wiesand, Heiskanen ve Dal Pozzolo, 2002: 5). Sanatçılar, faaliyetler, yönetim ve kaynaklar açısından kültürel alanlardaki geleneksel ile yeni yapı ve kamu-özel-üçüncü sektör arasındaki etkileşim aşağıdaki Şekil 1 de ifade edilmektedir. Şekil 1: Kültürel Alanlardaki Farklı Yönetim, Finansman ve Faaliyet Sınıflandırması Yasal Düzenlemeler ve Geleneksel Kaynaklar Kamusal Finansman Şekilleri Kamu Otoriteleri, Kamusal Yönetim Politika önermeleri, eğitim, finansman, istihdam Sivil Toplum Kuruluşları Bilgi ve iletişim ağları Bireysel veya Grup Olarak Sanatçılar ve Kreatörler Vakıflar Koruma, proje desteği, akıl hocalığı Kar Amacı Güden Kuruluşlar/ İşletmeler Kültürel ürünlerin üretim ve dağıtımı Finansman: Kar için finansman, uzun dönemli çıkar ilişkileri, telif hakları vb. gibi ödemeler Kaynak: Cliche vd. (2002: 4). Özel Sektör Etkileşimi (Rekabet ve Ortak Çalışma) ve/veya Yönetim

4 58 Berna UYMAZ Şekil 1 e göre bir uçta kamu otoriteleri (public authorities), yasal düzenlemeler çerçevesinde geleneksel kamusal finansman şekillerini kullanarak kültürel alanda politika önermelerinde bulunmakta, ilgili alanda eğitim sağlamakta ve istihdam yaratmakta iken; diğer uçta kültür alanında kar amacı güden kuruluşlar/işletmeler (commercial cultural enterprises) ise kültürün piyasa koşullarında üretim ve dağıtımında kâr amacıyla faaliyette bulunmaktadırlar. Vakıflar (foundations) ve sivil toplum kuruluşları (non-governmental organisations) ise bu ikili yapının amaç ve araçlarının bir karmasıyla kültürün yönetim, finansman ve faaliyetlerini gerçekleştirmektedirler. Sanatçılar ve kreatörler ise bu çerçevedeki farklı etkileşimleriyle Şekil 1 in merkezinde yeralmaktadır. Ancak yukarıdaki şekilde genel olarak ifade edilen kültürün içeriği ve buna bağlı olarak da tanımı üzerine farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Örneğin Eurostat ın kültür tanımı müzeleri, arşivleri, gösteri/sahne sanatlarını, kütüphaneleri, kitap ve yayınları, görsel sanatları, mimariyi ve multimedyayı kapsamakta ancak spor ve turizmi içermemekte iken; OECD nin daha geniş kapsamlı olan kültür tanımı ise sporu, hayvanat bahçelerinin bakımını, kumsal ve parkları, radyo ve televizyon yayınları ve hatta bazı ülkelerde dini hizmetlerin sunumunu dahi içermektedir (Eurostat, 2011a ve OECD, 2006). Bu geniş kapsamlı konunun iktisadi olarak analizinin yapılabilmesi amacıyla yukarıda kültür başlığıyla genel bir ifadeyle ele alınan yapı 3 altsektöre ayrılabilir. Bunlar (Tomova, 2004: 12): 1- Sanat 2- Kültür endüstrisi 3- Eğlence sektörü Bu sınıflandırmaya farklı alt başlıklar ve içerikler eklenebilse de, ifade edilen 3 altsektör genel çerçeveyi verebilmektedir. Bu sınıflandırmadaki temel kıstas, altsektörlerin piyasada kendi kendilerini finanse edebilme özellikleridir. Kültürün altsektörlerinin bazıları piyasada varlıklarını sürdürebilme olanaklarına sahip iken, diğerleri değildirler ve bu durum kamusal finansman gerekliliğinin temel göstergelerinden biri olarak ifade edilmektedir. Böylece Şekil 1 deki kültür başlığıyla yapılan finansman yöntemlerindeki ayrıma, bir de her bir altsektörün özelliklerini dikkate alarak ek bir sınıflandırma daha yapmak gerekmektedir. Kültürün altsektörleri olan sanat, kültür endüstrileri ve eğlence sektörünün finansman yöntemlerindeki farklılıkları devlet-kültür-piyasa ilişkisi çerçevesinde sınıflandırmak amacıyla aşağıdaki Şekil 2 geliştirilmiştir.

5 Küresel Kriz ve Kültürün Finansmanı: AB Örneği ve Türkiye Hakkında Genel Bir Değerlendirme 59 Şekil 2: Kültürün Altsektörlerinin Finansman Şekilleri Devlet Sanatlar: -Gösteri sanatları -Güzel sanatlar -Kültürel miras Kültür Endüstrileri: -Basım - yayın -Müzik - kayıt -Audio Visual/TV, radyo, sinema -Multimedya Piyasa Eğlence Sektörü: -Müzikal işler -Show business -Festival, karnaval, park eğlenceleri -Bilgisayar oyunları Kaynak: Tomova (2004: 110). Ulusal bazda farklılıklar gösterebilse de genel olarak Şekil 2 deki sınıflandırmaya göre; 1- Teknik olarak sanat alanlarının, özellikle de gösteri/sahne sanatlarının, devlet desteği olmadan sadece bilet satış gelirleriyle kendilerini finanse etmeleri zordur. Sahne sanatlarının bütçesi, değişik oranlarda devlet bütçesinden sübvansiyon, proje destekleri, sponsorluk ve bağışlarla yürütülmektedir (Tomova, 2004: 12-13); 2- Kültür endüstrisinin finansmanında ise karma bir yapı sözkonusudur. Kitap basımı, müzik kaydı, film yapımcılığı, elektronik medya vb. faaliyetlerin klasik piyasa koşullarına gelir, harcamalar ve kar oranları bakımından uygunluğu tartışmalıdır. Bunlar hem kamusal (Avrupa da) hem de özel mal (ABD de) olarak değerlendirilebilirler. Kültür endüstrisinin neden olduğu pozitif dışsallık dikkate alındığında, örneğin yayım ve film yapımcılığı ulusal kültür sermayesinin oluşturulmasının temel faktörleri arasında sayılırlar ve bu nedenle de farklı şekillerde devletçe desteklenebilirler. Ayrıca kültür endüstrisinin pazar kapasitesi, olası ölçek ekonomisi için önemli bir faktördür. Bu nedenle geniş kültürel endüstri piyasaları olan ülkeler, bu alanların finansmanında daha fazla araca sahiptirler. Küçük ülkelerde ve az konuşulan dillerin olduğu örneklerde ise finansman piyasa koşullarında değil; devletin desteğiyle gerçekleştirilmektedir (Tomova, 2004: 12-

6 60 Berna UYMAZ 13). Piyasa ve devlet seçeneklerinin arasında Şekil 1 de aktarılmış olan vakıflar ve sivil toplum kuruluşları da bu alanda faaliyette bulunmaktadırlar. 3- Eğlence sektörü (müzik, gösteriler, multimedya, lunaparklar) ise devlet desteği olmadan piyasa koşullarında tamamıyla kendisini finanse edebilmektedir (Tomova, 2004: 12-13). Kültürün altsektörleri ve bunların özelliklerine bağlı olarak gerçekleştirilen farklı yönetim ve finansman yöntemlerinin genel çerçevesi ifade edildikten sonra aşağıdaki altbaşlıkta ülke bazında kültür politikaları örnekleri analiz edilecektir. 2. AB de ve Türkiye de Kültür Politikaları Son elli yılda kültür politikaları özerk bir alan olarak ortaya çıkmaktadır. Ancak ulusal kültür politikaları alanında karşılaştırmalı çalışmalardaki güçlük, farklı tarihsel, siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel gelişme süreçlerine, siyasal rejimlere, siyasal kültüre, kamusal-özel alan ayrımlarına, ulus devlet inşa süreçlerine bağlı olarak kültürün resmi/ulusal tanımlarındaki çeşitlilik ve farklılıklara dayanmaktadır (Üstel, 2009: 10, 14). AB ye üye ülkelerde ve Türkiye de kültür politikaları tüm bu farklılıklara bağlı olarak şekillenmektedir AB de kültür politikaları 1985 yılında Avrupa Konseyi nce Batı Avrupa ülkelerinin ulusal kültür politikalarını değerlendirme ve bu ülkelerin benzer iktisadi koşullarına uygun temel hedefleri izleme programı yürütülmeye başlanmıştır. Ancak zamanla farklı iktisadisiyasi koşullardaki ülkelerin de Avrupa Kültür Konvansiyonu nu imzalamasıyla, kültür politikasının ana amacı Batı Avrupa nın temel hedeflerini yerine getirmekten ziyade, daha güncel olan ekonomik sorunlar karşısında sanatı, sanatçıyı ve kültürel alanları koruma, sektörel problemlere çözüm önerileri sunma, farklı iktisadi-sosyal koşullardaki kültür politikalarının izlenmesi ve ülkelerin kültür alanındaki istatistik ve raporlarını oluşturma şeklini almıştır (Mitchell, 2002: 5, 11, 12, 13). AB ülkelerinin kültür politikalarındaki farklılaşan öncelikleri aşağıda yeralan Tablo 1 de gösterilmektedir.

7 Küresel Kriz ve Kültürün Finansmanı: AB Örneği ve Türkiye Hakkında Genel Bir Değerlendirme 61 Tablo1: AB de Ülke Bazında Öncelikli Kültür Politikaları Öncelikli Kültür Politikası Kültürel miras ve müzeler Gösteri sanatları Kütüphaneler Edebiyat Spor Radyo-tv yayınları Sanat eğitimi Dini meseleler Ülkeler Yunanistan, İtalya, Malta, Kıbrıs, Almanya, Macaristan, Letonya, Litvanya, Polonya, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç ve Birleşik Krallık Avusturya, Almanya, Bulgaristan, Estonya, Finlandiya, Danimarka, Macaristan, Malta, Hollanda, Polonya, İsveç Finlandiya, Danimarka ve Litvanya Estonya, Portekiz ve Almanya Belçika, Danimarka ve Portekiz Fransa, Almanya, Bulgaristan, Estonya ve Hollanda Avusturya, Belçika (Fransa Kantonu), Danimarka, İsveç ve Estonya Macaristan, Slovakya ve Romanya Kaynak: Klamer, Petrova, Mignosa (2006: 29-30). Tablo 1 e göre ülkelerin çoğunluğunda öncelikli kültür politikaları arasında, kültürel miras ve müzeler ile gösteri sanatları yeralmaktadır. AB genelinde kültür politikalarında 4 ana model bulunmaktadır. Bunlar (Dijan, 1997: dan aktaran Üstel, 2009: 13): 1-Merkezi devletin kültür politikalarında yönlendirici olduğu devletler; 2-Bölgelerin kültür alanında önemli bir güce sahip olduğu adem-i merkeziyetçi devletler; 3-Kültür alanındaki yetkilerin dil topluluklarına bırakıldığı federal devletler; 4-Kültürel eylemin yarı özerk kuruluşlara bırakıldığı devletler. Bu ayrıma uygun olarak da AB de kültürün finansmanında 3 farklı sistem bulunmaktadır. Bunlar (Klamer vd, 2006: 14): 1- Yukarıdan Aşağıya ve Devlet Odaklı Sistem: İtalya ve Fransa da olduğu gibi bürokrat ve siyasiler kamusal fonların dağıtımında karar vericidirler; 2-İngiltere Sistemi: Bu sistemde ilgili bakan fonları devlet organlarına ve farklı proje ve uygulama alanlarına dağıtır; 3- Aşağıdan Yukarıya Sistemi: Bu sistemde bağımsız sanat konseyleri uzman tavsiyesinde bulunmakta ve finansal kararlar kültür bakanlığınca alınmaktadır. Doğu Avrupa ise farklı sistemlerin karmasını uygulamaktadır (Keresnyei, 2011: 116).

8 62 Berna UYMAZ Yukarıda ifade edilmiş olan farklı kültür politika ve finansman sistemlerinin AB bazında ülke örneklerine bakıldığında, kültür alanında bir bakanlığa sahip olan ancak bazı yetkilerin bu bakanlığın kontrolündeki daha alt kademedeki kurumlara devredildiği merkezi yönetimle idare edilen ülkeler: Kıbrıs, Fransa, İrlanda, İtalya ve Lüksemburg tur. Avusturya, Belçika ve Almanya ise federal bir yapıya sahiptirler. Bu ülkelerde Almanya gibi kimi örneklerde merkezi bir kültür bakanlığı dahi yoktur ve bunun yerine alt kademedeki kamu kurumları (ilçeler, belediyeler) kültürel alanda sorumludurlar. Bu iki farklı yönetim şekli içinde İrlanda en merkezi yönetime sahip ülke iken diğer uçta Almanya, Danimarka ve Polonya en adem-i merkeziyetçi ülkelerdir. Doğu Avrupa ülkeleri bu iki uç kültür yönetimi örneklerinin bir karmasını sergilemektedirler. Kuzey Avrupa ülkelerindeki kültür yönetimi ise bir diğer grubu oluşturmaktadır (Klamer vd., 2006: 9). İngiltere de ise 60 yıldır sürdürülen kültür politikalarında serbest piyasacı yaklaşım ile Avrupa devlet modeli arasında bir yönetim politikası izlenmektedir (Smith, 2010: 6). Geçmişteki uygulama farklılıklarına rağmen Avrupa da her devlet kültür alanını bir bakanlık a bırakma eğilimindedir ve eskisi kadar merkeziyetçi değildir. Günümüzde Avrupa daki ülkelerde kültür alanının aktörleri, mesleki kuruluşlar ve sendikalar tarafından temsil edilmekte, karar alma süreçlerinde etkide bulunabilmektedir (Üstel, 2009: 14). Tüm ülke örneklerinde ortak durum şahısların, şirketlerin ve kar amacı gütmeyen kuruluşlarının kültür politikasında aktif rol alma olanaklarının artmasıdır (Klamer vd., 2006: 9). Kültür politikalarının finansmanı açısından bakıldığında ise AB içinde uluslararası kültürel işbirliği çerçevesindeki fonlar 1 dışında, ülkelerde doğrudan ve dolaylı kamusal finansman desteği ile özel kesimden finansman desteği bulunmaktadır 2. Kültürün üçüncü sektörce finansmanı, Anglo-Saxon geleneğini yansıtmakta ve tüm Avrupa ya yayılmaktadır. Ancak yerel veya merkezi kamu yönetimleri, piyasa veya üçüncü sektöre göre halen kültürün temel destekçisi konumundadır (Klamer, vd., 2006: iii, iv, 3). Devletin kültür harcamalarına katkısı merkezi hükümet, şehir/bölge ve belediyeler düzeyinde olabilmektedir. Aşağıdaki Grafik 1 de AB de ülkelerin kültür politikalarının finansman şeklini analiz etmek amacıyla devletin kültür politikaları harcamalarındaki merkezi hükümetlerin payı gösterilmektedir. 1 Bu fonlar, Avrupa Kreatif Programı (Creative Europe Programme) ve yılları için kültüre ayrılan Yapısal Fonlardır. 2 Kültürel alandaki veri eksiklikleri nedeniyle bu alanda kantitatif analiz yapmak oldukça güçtür. Devletin kültür harcamaları başlığı altında genellikle sadece merkezi kültür bakanlığının harcamaları bulunabilmekte ve piyasa ile sivil toplum kuruluşlarınca finansman verileri görülememektedir (Klamer, vd., 2006: iii).

9 Küresel Kriz ve Kültürün Finansmanı: AB Örneği ve Türkiye Hakkında Genel Bir Değerlendirme 63 Grafik 1: AB de Kültür Harcamalarında Merkezi Hükümetlerin Payı Merkezi Hükümetin Kültür Harcamalarındaki Payı (%) Malta 2011 Romanya 2010 Polonya 2010 Estonya 2010 Çek Cumhuriyeti 2010 Danimarka (Federal) 2009 Bulgaristan 2009 Avusturya 2008 Portekiz 2009 Norveç 2009 Finlandiya 2009 Macaristan 2009 Slovakya 2008 Almanya 2007 Letonya 2007 Slovenya 2007 Hollanda 2006 Fransa 2002 Belçika 2002 Kaynak: Council of Europe/ERICarts (2012). Birçok Avrupa ülkesinin kültürel kurumlara ve sanata farklı derecelerde kamu desteği verdiği görülmektedir. Genel olarak Batı Avrupa da kültürel aktiviteler ve tesisler kamu harcamalarının seyrine ve böylece de merkezi hükümetin politikalarına doğrudan kamusal finansman ve dolaylı olarak düzenlemeler aracılığıyla bağlıdırlar. Doğu ve Merkez Avrupa da durum biraz daha karışıktır (Bonet ve Donato, 2011: 7). Genellikle desteğin yapısı ilgili devletin genel yapısını da yansıtmaktadır (Wolf-Csanády, 1999: 255). Grafik 1 deki veriler, farklı tarihlerde ülkelerin merkezi hükümetlerinin kültür harcamalarındaki payını gösterdiğinden, Grafik 1 ülkeleri karşılaştırmak amacıyla değil, her bir ülkenin kültür politikasını anlamak amacıyla izlenmelidir. Farklı yönetim kademeleri dikkate alındığında bölgelerin ve belediyelerin en fazla otonomiye ve yerel kültürel alanlara katkı verme olanağına sahip olduğu ülkeler Almanya (%85), İspanya (%85), Polonya (%83) ve kültür alanındaki yetkilerin dil topluluklarına bırakıldığı ülkelerden biri olan Belçika dır (%97.6). Benzer şekilde Avusturya, Belçika, Danimarka, Hollanda, İsveç, Portekiz, İtalya ve Birleşik Krallık ta (İngiltere ve İskoçya) belediyelerin harcamaları merkezi harcamalardan daha yüksektir. Diğer yandan küçük bir ülke olan Malta da kültür harcamalarının tümü (%100) merkezi hükümet tarafından gerçekleştirilirken (şehir bölge ve belediyelerin payı sıfırdır), benzer şekilde Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde ise kültür için merkezi devlet bütçesinden ayrılan pay en yüksek kaynaktır.

10 64 Berna UYMAZ 2.2. Türkiye de kültür politikaları Türkiye de güçlü ve merkezi kurumlar dönemi olan arası yıllardaki kültür politikasını bir tür ulusal kuruluş ve yapılanma olarak ifade etmek mümkündür. Tevhid-i Tedrisat Kanunu nun çıkarılması (1924), Türk Tarih Kurumu nun (1931) ve Türk Dil Kurumu nun (1932) kurulmaları, yeni rejimin merkezce düzenlenen ve yönlendirilen kültür yaklaşımını sergileyen üç önemli adımdır (Ada, 2009b: 87, 88). Sözkonusu dönem, devlet eliyle milli kültür inşaası dönemidir ve Batılılaşma politikasının kültür alanındaki en önemli örnekleri klasik Batı müziği, opera ve bale ile tiyatronun yaygınlaştırılmasıdır (Akdede, 2011: 12). Ulusal kültürün yaygınlaştırılmasında 1932 de kurulan Halkevleri ile 1940 ta açılan Köy Enstitüleri de etkili olmuştur (Ada, 2009b: 88-89) döneminde DPT nin Beş Yıllık Kalkınma Planları nda kültür alanına yatırım yapılması ve kurumların geliştirilmesi kamu hizmetinin bir parçası ve devletin sorumluluğu olarak görülmekte iken, yine bu dönemde kültürün devletin dışında alternatif bir mekanizma olarak piyasa ile ilk teması gerçekleşmiştir (İnce, 2011: 47-48) arasındaki dönem, 1960 darbesi sonrası yaşanan kısa bir ara dışında, kültür politikasında laissez faire anlayışı çerçevesinde politikasız politika dönemidir ve bu yıllarda Türklük ve İslam öğeleri kültür politikasında öne çıkarılmıştır (Ada, 2009b: 90) yılında Türkiye de Kültür Bakanlığı kurulmuş ve günümüzde sözkonusu bakanlık Kültür ve Turizm Bakanlığı adını almıştır (Akdede, 2011: 14-15) yılında büyükşehir belediyesi statüsü yaratılmıştır. Böylece yerel yönetimler kültürel alanda projeci ve yatırımcı olarak kendi uygulamalarını gerçekleştirmişler ve İstanbul, İzmir, Bursa, Kocaeli gibi kentlerde belediyeler kütüphane, kültür, sanat ve gençlik merkezlerine yatırım yapmışlardır arasında kültür sektöründe özelleştirmelerin yaşandığı dönemde özel sektörün dünyada olduğu gibi Türkiye de de kültür alanına yatırımları artmıştır. Kültürün kamu-özel kesim işbirliği ile üretilmesi ana eksen halini almıştır (İnce, 2011: 48, 49). Daha önceleri devletin tek yönlü olarak belirlediği kültür politikasına karşın, örneğin 1998 de gerçekleştirilen Kültürel Alanda AB ye Yaklaşım Sempozyumu nun Sonuç Bildirisi nde devletin kültür alanını desteklemesi ancak bu alana karışmaması ifade edilmiştir. Türkiye nin AB ye üyelik çalışmaları ve kültür alanına yatırım yapmaya başlayan özel kesime yönelik düzenleme ve teşvikler özellikle 2000 ler sonrasında hızlanmıştır (Ada, 2009b: 93, 94-95). Devlet yatırımcı değil; düzenleyici konuma dönüşmüştür yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı iki yasa çıkartarak özel sektörü kültür alanına yatırım yapmaya teşvik etmiştir. Başta bankalar olmak üzere büyük finans ve sanayi grupları kendi açtıkları müze, kültür merkezleri, orkestralar, tiyatro kumpanyaları, yayınevleri ile kültür alanında yeralmışlardır. Küçük ve orta boy bağımsız galerilerin sayısındaki artış da yine bu

11 Küresel Kriz ve Kültürün Finansmanı: AB Örneği ve Türkiye Hakkında Genel Bir Değerlendirme 65 dönemin bir özelliğidir (İnce, 2011: 48, 49) yılı itibariyle Kültür ve Turizm Bakanlığı nın yanı sıra ulusal kültür politikaları üzerindeki çalışmalarını güncelleyen Avrupa Konseyi yle ilişkileri yürüten Dışişleri Bakanlığı da devreye girmiştir (Ada, 2009a: 1). Ayrıca kültür sektöründe sivil inisiyatif, dernek ve vakıflar zayıf da olsa faaliyettedir. Türkiye de günümüzde kültür politikasını ve bunun önceliklerini turizm ve ekonomi belirlemekte ve kültür politikalarında adem-i merkeziyetçilikten uzak bir şekilde merkezi yönetim egemendir (İnce 2011: 50-51). Türkiye de merkez ile çevre arasındaki bölgesel farklar, gelir dağılımı, eğitim düzeyi ve cinsiyet ayrımı kültüre erişim konusuyla yakından ilgilidir. Düşük gelirlilerin kültüre erişimi televizyon izlemekten ibarettir. Farklı kültürel imkanlardan ancak az sayıdaki üst gelir grubu faydalanmaktadır (İnce 2011: 50-51). Kültürel hizmet ve ürünlerin kültür politikası aracılığıyla Türkiye nin tüm coğrafi bölgelerine eşit oranda yayılabilmesi ise eğitim, maddi imkânlar ve fiziki kapasiteye bağlıdır (Seçkin, 2009: 117). Bu çerçevede incelendiğinde Türkiye de kültür dağılımında eşitsizlik olduğu görülmektedir (Ada, 2011: 41). Kültür endüstrisinin merkezi olan İstanbul, kültür üretimi ve tüketiminde ülkenin genelinden ayrı ele alınmalıdır. Öyle ki ülkenin kültür üretiminin yaklaşık üçte biri ve kültür tüketiminin %24 ü bu şehirde gerçekleşmektedir (İnce, 2011: 52). Örneğin Türkiye de gösterime giren yeni oyunların %57 si İstanbul da seyirciye sunulmuştur ve İstanbul daki seyirci sayısı ülke genelindekinin yarısını oluşturmaktadır (Kutlu ve Aksoy, 2011: 110). Bu durum, öncelikle gelir ve nüfus dağılımındaki çarpıklığın bir sonucu olsa da, mevcut kültür politikalarının Türkiye nin geneline yayılmasına yönelik başarısının da sorgulanması gerektiğini göstermektedir. 3. Kriz ve Kültürün Finansmanı 2008/2009 da derinleşen küresel kriz, hem AB ülkeleri arasında hem de Türkiye ekonomisinde farklı etkiler doğurmuştur. Kriz sürecinde ülkelerin iktisadi durumları ile kültür politikaları arasındaki etkileşimin incelenmesi, kültür politikalarının farklı yönetim ve finansman modellerinin kriz karşısındaki durumunu analiz edebilmek açısından önem taşımaktadır Küresel kriz süreci Küresel kriz, AB genelinde yılları arasında makroekonomik göstergelerdeki olumsuz gelişmelerle takip edilebilmektedir.

12 66 Berna UYMAZ Tablo 2: AB ve Türkiye de Krizin Göstergeleri AB (27 ülke) Türkiye Büyüme Oranı (%) Bütçe Açığı/GSYH Borç Stoku/GSYH Büyüme Oranı (%) Bütçe Açığı/GSYH Borç Stoku /GSYH Kaynak: Eurostat (2011). Tablo 2 ye göre AB genelinde 2009 da ekonomik daralma yaşanmış ve 2011 de henüz kriz öncesindeki büyüme oranları yakalanamıştır. Eurostat (2011) e göre 2010 ve/veya 2011 de küçülen ekonomiler Yunanistan, İspanya, Letonya, İrlanda, Romanya, İzlanda ve Hırvatistan iken, tahminlere göre 2012 de Belçika, Çek Cumhuriyeti, Yunanistan, İspanya, İtalya, Kıbrıs, Macaristan, Hollanda, Portekiz, Slovenya, Birleşik Krallık ve Hırvatistan ın ekonomileri küçülmeye devam etmektedir. Krizin bir diğer göstergesi ise Maastricht kriterlerince belirlenen rakamsal ve rasyo referans değerlerine, yani bütçe açığının GSYH nin %3 ünü, kamu borcunun ise GSYH nin %60 ını geçmemesi kuralına uyulamamış olunmasıdır. Öyle ki AB de bütçe açığının GSYH ye oranı krizi sırasında kötüleşmiş, 2010 da ise kısmi bir iyileşme yaşanmıştır ancak yine de 2011 itibariyle kriz öncesindeki seviyelere dönülememiştir. Bütçe açığı bakımından 2010 ve 2011 de en kötü durumda olan ülkeler İrlanda, Yunanistan, İspanya, Portekiz, Birleşik Krallık ve İzlanda dır. Bütçe açığındaki sözkonusu kısmi iyileşme, borç stokları durumunda ise sözkonusu değildir. Bilakis AB genelinde borç stoklarının GSYH ye oranındaki artış, krizin ilk yıllarında olduğu gibi 2010 da ve 2011 de de 6 ülke hariç diğer AB ülkelerinde sürmektedir. Borç/GSYH açısından en kötü durumdaki ülkeler Belçika, İrlanda, Yunanistan, İtalya, Portekiz ve İzlanda dır. Krizde küçülen ekonomilerin sayısı artarken, ayrıca Maastricht kriterlerindeki referans değerler konusunda sorunlar yaşandığı dikkate alındığında ve 2012 için yapılan tahminlere dayanarak AB ekonomileri için krizin henüz bitmediğini söylemek yerinde olacaktır. Tablo 2 deki verilere göre Türkiye ise kriz sonrasında AB ülkelerine nazaran büyüme, bütçe açığı ve de borç oranı bakımından daha iyi durumdadır. Ülkeler arasında iktisadi koşullardaki bu farklılıkların kültür politikalarının yönetimi ve kültüre ayrılan merkezi hükümet bütçesindeki, bölgesel düzeydeki ve belediyeler düzeyindeki kaynaklar üzerindeki etkisi aşağıda araştırılacaktır.

13 Küresel Kriz ve Kültürün Finansmanı: AB Örneği ve Türkiye Hakkında Genel Bir Değerlendirme Kriz sürecinde kültürün finansmanının analizi Düşen üretim, GSYH de küçülme, artan borç stoku krizi sosyal hayatın her alanında görünür kılmakta ve kriz, diğer sektörleri olduğu gibi kültür alanını da etkilemektedir. Küresel krizin derinleşmesi ve onun kamu bütçesine etkisi nedeniyle kamunun kültürel alanların finansmanına katkısında değişiklikler yaşanmaktadır. Bu durum doğrudan kültürel üretimin ve ayrıca dolaylı olarak da kültürel tüketimin azalmasına neden olmuştur (Eurostat, 2011b). Hem kamu hem de özel sektörde kültür ve sanata ayrılan kaynaklarda yaşanan kesinti özellikle dikkati çekmektedir (Ada, 2011: 35). Öyle ki altyapı, kültür kurumlarının ve aktivitelerin finansmanı, kültürel alanlara talep, kültür piyasasının gelişimi, aktivitelerin şekli, kültürel alanlardaki eğitim, kültürel sistemin insan kaynaklarının yapısı ve büyüklüğü, bu alandaki yönetici ve çalışanların yaklaşım ve davranış kalıpları... vb. kültürün altsektörleri de dahil olmak üzere krizin etkisi kültür hayatını etkilemektedir. (Moldoveanu ve Ion-Franc, 2011: 33). Ancak kriz sürecinde tüm Avrupa da aynı trend izlenmemekte ve kültürün finansmanında çok farklı gelişmeler görülmektedir dan 2011 e dek bazı ülkelerde kültürel alanlarda kamu finansmanı azalırken, bazılarında eski seviyelerin korunması sağlanmıştır veya birçok Avrupa ülkesi krize karşı kültür politikalarında yapısal değişikliklere gitmeden sadece kademeli ayarlamalar yapmışlardır (Bonet ve Donato, 2011: 7). Grafik 2: AB de Kültür Harcamalarının GSYH deki Payı (%) Bulgaristan Çek Cumhuriyeti Almanya Estonya Yunanistan Kaynak: Eurostat (2011). Litvanya Lüksemburg Macaristan Malta Hollanda Avusturya Polonya Portekiz Slovenya Finlandiya Norveç

14 68 Berna UYMAZ Eurostat ın kültür tanımına göre AB kültür politikaları kapsamındaki ülkelerin ortalama kültür harcamalarının GSYH deki yüzdesi yılları arasında en düşük % 0,1 (Yunanistan) ila en yüksek % 1,2 (Estonya) arasında değişmiştir 3. Sözkonusu dönemde kültüre doğrudan kamusal destek, özellikle Merkez ve Doğu Avrupa da artmıştır. Yeni üye olan ülkelerin merkezi hükümetlerinin kültür harcamalarındaki artış, diğer AB ülkelerindeki seviyelerden daha yüksek gerçekleşmiştir (Klamer, vd., 2006: 58). Küresel krizle birlikte yılları arasında da yine Yunanistan (% 0.1) ve Estonya (% 1.4-% 1.1) limit değerleri taşımışlardır. Krizde ülkelerin büyüme oranlarındaki değişimi de dikkate alarak doğrudan merkezi devlet düzeyinde kültürel bütçelerin izlenmesi, kültüre ayrılan kaynaklar hakkında daha doğru yorum yapabilme imkânı vermektedir. Kriz süresince kültür bütçesini izlemek amacıyla CultureWatchEurope Platformu nun AB ye üye 21 ülke arasında gerçekleştirdiği bir araştırmaya göre Çek Cumhuriyeti ile Portekiz de henüz küresel krizin öncesinde dahi kültür bütçelerinde kesintiye gidilmiştir (Wiesand, 2011). Kamunun koruyucu ve düzenleyici rol aldığı Batı ve Kuzey Avrupa ülkelerinde dahi krizde sözkonusu ülkelerin kültür bütçelerinde %30 a yakın azalma yaşanmıştır (Ada, 2011: 35). Kültüre ayrılan kaynakların büyüklüklerindeki farklılıklar açısından incelenmiş olan 21 ülkenin 9 unda arasında limit değerleri -4% (Avusturya) ila -26% (Yunanistan) olmak üzere kesintiye gidilmişken, 9 ülkede ise 5% (Belçika, Fransa) ila +38% (Ukrayna) arasında değerler olmak üzere artış yaşanmıştır. Düşük enflasyona sahip Finlandiya, O nu izleyen Malta ve Estonya kültür bütçesinin gelişimi açısından iyi durumdaki ülkelerdir. Norveç ve Almanya da ise kültüre ayrılan kaynaklar kriz öncesi seviyelerine yakın düzeyde kalmıştır (Inkei, 2011: 4). Uzun dönemlerce uygulanmakta olan bir kültür politikasının varlığının, kriz yönetiminde anahtar role sahip olduğu görülmektedir (Toth, 2011: 233). Krizin kültür harcamalarını azaltmadaki en büyük etkisi, kültürel yatırımların finansmanının özellikle sponsorluk veya gişe hasılatına bağlı olduğu ülkelerde ve küresel alanda çalkantılı sanat ve medya piyasalarının kamu politikalarıyla desteklenmediği ülkelerde görülmektedir (Wiesand, 2011). Krizle mücadele için merkezinde piyasa olan uzun dönemli liberal politikaları uygulayan Birleşik Krallık ta yine de kamusal kaynaklar da bırakılmamakta (Toth, 2011: 232); kültürün finansmanının %53 ü kamusal kaynaklardan karşılanmakta ve bu payda kriz 3 OECD nin daha geniş kapsamlı kültür tanımına göre ise sözkonusu paylar en yüksek Lüksemburg ve Danimarka da (%2) ve en düşük ise Yunanistan da (%0,4) olmak üzere değişmiştir (Klamer vd., 2006: 28).

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi Büyükdere Cad. No. 106 34394 Esentepe - İstanbul AçıkDeniz Telefon Bankacılığı: 444 0 800 www.denizbank.com Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi 2013 Mali Verileri DenizBank bir Sberbank

Detaylı

EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK

EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK MAYIS 2012 ANKARA EURO BÖLGESİNDE İŞSİZLİK 2 Mayıs 2012 tarihinde Eurostat tarafından açıklanan verilere göre Euro bölgesinde işsizlik oranı, Mart sonu itibariyle 1999 yılında

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2011) Ankara İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ NİSAN 2016 ANKARA İçindekiler GİRİŞ... 2 AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ... 2 I. AB BÜTÇESİNİN GELİRLERİ... 2 II. AB BÜTÇESİNİN HARCAMALARI... 4 1. Akıllı ve Kapsayıcı Büyüme... 4 2. Sürdürülebilir

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com Özel okul anlayışı, tüm dünyada olduğu gibi Avrupa Birliği ülkelerinde de farklı uygulamalar olmakla birlikte vardır ve yaygınlık

Detaylı

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükselirken, geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere

Detaylı

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 Konya hizmetler sektörü güven endeksi, 4 ayın ardından pozitif değer aldı: Şubat 2014 ten bu yana negatif değer alan Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Haziran 2014

Detaylı

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış!

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Tarih: 19.05.2013 Sayı: 2013/09 İSMMMO nun Türkiye de Tatil ve Çalışma İstatistikleri raporuna göre Türkiye tatil günü sayısında gerilerde Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Türkiye, 34 OECD ülkesi arasında

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İstanbul Ekonomi ve Finans Konferansı Dr. İbrahim Turhan Başkan Yardımcısı 20 Mayıs 2011 İstanbul 1 Sunum Planı I. 2008 Krizi ve Değişen Finansal Merkez Algısı II. III.

Detaylı

Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm

Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm Almanya nın Büyümesi 4,000,000 3,500,000 3,000,000 2,500,000 2,000,000 Enerji Kullanımı Energy Use GSYH GDP 1,500,000 1,000,000 500,000 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Detaylı

AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü AB Sosyal Politikası Sınırlı Yetkinlik Serbest

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Komşular SUNAR T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Asgari Ücretin Tanımı Çalışan bir kişinin en azından temel ihtiyaçlarını

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.02.2016 Sayı 28 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN, ÇALIŞAN SAYISI BEKLENTİSİ ARTTI

HABER BÜLTENİ xx.02.2016 Sayı 28 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN, ÇALIŞAN SAYISI BEKLENTİSİ ARTTI HABER BÜLTENİ xx.02.2016 Sayı 28 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN, ÇALIŞAN SAYISI BEKLENTİSİ ARTTI Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya ve geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere olan

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 Konya hizmetler sektörü güven endeksi geçen aya göre düştü: 2014 ün başından bu yana düşme eğilimini sürdüren Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Mayıs 2014 te bir önceki

Detaylı

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri Safi Tasarruflar (özel sektör) 3. İşsizlik Oranı 30. Gayri Safi Tasarruflar (genel devlet)

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.08.2014 Sayı 10

HABER BÜLTENİ xx.08.2014 Sayı 10 HABER BÜLTENİ xx.08.2014 Sayı 10 Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre düştü: Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Temmuz 2014 te bir önceki aya göre 0,8 puan düşerek 0,9 puan değerini

Detaylı

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI Türk mali sektörü 27 yılının ilk altı ayında büyümesini sürdürmüştür. Bu dönemde bankacılık sektörüne yabancı yatırımcı ilgisi de devam etmiştir. Grafik II.1. Mali Sektörün

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... TABLOLAR LİSTESİ... BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELİŞİM SÜRECİ VE TÜRKİYE

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... TABLOLAR LİSTESİ... BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELİŞİM SÜRECİ VE TÜRKİYE İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... TABLOLAR LİSTESİ... iii x BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELİŞİM SÜRECİ VE TÜRKİYE DÜNYADAKİ BAŞLICA BÜTÜNLEŞME SÜREÇLERİ... 1 AVRUPA BİRLİĞİNİN TARİHİ GELİŞİMİ VE AMAÇLARI... 2

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 42

HABER BÜLTENİ Sayı 42 KONYA PERAKENDE SEKTÖRÜ DURAĞAN SEYRETTİ: HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 42 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya göre önemli bir değişim göstermedi. Önümüzdeki 3 aydaki satış fiyatı ve

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI KATILIM MÜZAKERELERİ ÇERÇEVESİNDE 33 NO LU MALİ VE BÜTÇESEL HÜKÜMLER FASLININ MÜZAKERELERE AÇILMASI

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI KATILIM MÜZAKERELERİ ÇERÇEVESİNDE 33 NO LU MALİ VE BÜTÇESEL HÜKÜMLER FASLININ MÜZAKERELERE AÇILMASI KATILIM MÜZAKERELERİ ÇERÇEVESİNDE 33 NO LU MALİ VE BÜTÇESEL HÜKÜMLER FASLININ MÜZAKERELERE AÇILMASI 18 Mart 2016 tarihinde gerçekleştirilen Türkiye-AB Zirvesi nde 33 No lu Mali ve Bütçesel Hükümler Faslının

Detaylı

AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER

AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI MÜSTEŞARLIĞI AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER AB ile İlişkiler Genel Müdürlüğü Şubat 2007 AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER Selin

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013 OECD 2013 EĞİTİM GÖSTERGELERİ RAPORU: NE EKERSEN ONU BİÇERSİN (4) Prof. Dr. Hasan Şimşek İstanbul Kültür Üniversitesi (www.hasansimsek.net) 5 Ocak 2014 Geçtiğimiz üç hafta boyunca 2013 OECD Eğitim Göstergeleri

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2 Hazırlayan: Müge ÇAKAR İÇİNDEKİLER 1. AB- TÜRKİYE SON DAKİKA 1.1. AB-Türkiye İlişkileri nde Kıbrıs 2. AB den ÖNEMLİ BAŞLIKLAR 2.1. Avrupa Birliği nde Tarihi Genişleme AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

Avrupa'da Okullarda Sanat. ve Kültür Eğitimi

Avrupa'da Okullarda Sanat. ve Kültür Eğitimi Avrupa'da Okullarda Sanat ve Kültür Eğitimi Bu çalışma Eurydice ağı tarafından hazırlanılmış ve 30 Avrupa ülkesinde uygulanan sanat eğitimi politikaları ve çalışmaları hakkında güncel, detaylı ve karşılaştırmalı

Detaylı

Avrupa: bir ve bölünmemiş? Avrupa da Ekonomik Modeller

Avrupa: bir ve bölünmemiş? Avrupa da Ekonomik Modeller Avrupa: bir ve bölünmemiş? Avrupa da Ekonomik Modeller Konular Avrupa daki sosyoekonomik modeller: Rhineland Anglo-Saxon Akdeniz İskandinav Uygulama Modellerin performansı Türkiye nerede duruyor? 2 Avrupa

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ MAYIS 2015 PERAKENDEDE İŞLER DURGUN ANCAK İYİMSER BEKLENTİLER SÜRÜYOR

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ MAYIS 2015 PERAKENDEDE İŞLER DURGUN ANCAK İYİMSER BEKLENTİLER SÜRÜYOR PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ MAYIS 2015 PERAKENDEDE İŞLER DURGUN ANCAK İYİMSER BEKLENTİLER SÜRÜYOR TEPE, mayıs ayında yükseldi. Geçen yılın aynı dönemine göre işlerin durumu, Önümüzdeki 3 aydaki tedarikçilerden

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Türkiye de Çevre Yönetimi için Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi Projesi

Türkiye de Çevre Yönetimi için Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi Projesi Bu proje Avrupa Birliği tarafından finanse edilmektedir. Türkiye de Çevre Yönetimi için Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi Projesi Ambalaj Atıkları Direktifi DEA TOBB Danışma Toplantısı 26 Şubat 2015,

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

BÜYÜK ÖLÇEKLİ AVRUPA GÖNÜLLÜ HİZMETİ ETKİNLİKLERİ

BÜYÜK ÖLÇEKLİ AVRUPA GÖNÜLLÜ HİZMETİ ETKİNLİKLERİ Bölüm B Büyük Ölçekli Avrupa Gönüllü Hizmeti etkinlikleri BÜYÜK ÖLÇEKLİ AVRUPA GÖNÜLLÜ HİZMETİ ETKİNLİKLERİ BÜYÜK ÖLÇEKLİ AGH ETKİNLİKLERİNİN AMAÇLARI NELERDİR? Bu eylem, gençlik, kültür ve spor alanında

Detaylı

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris)

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) Dr. A. Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı OECD Hakkında

Detaylı

Ekonomik ve Sosyal Komite - Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü AB Politikaları AB Konseyi AB Bakanlar Kurulu Schengen Alanı

Ekonomik ve Sosyal Komite - Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü AB Politikaları AB Konseyi AB Bakanlar Kurulu Schengen Alanı Avrupa Komisyonu SCHUMANN Roma Antlaşması Brüksel Almanya - Avrupa Parlamentosu Đktisadi Kalkınma Vakfı Adalet ve Özgürlükler AB - AVRO Politikaları AB Konseyi Bakanlar Kurulu Schengen Alanı Üye Devlet

Detaylı

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 -

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - (OECD ve Avrupa Birliği işbirliğinde hazırlanan Bir Bakışta Sağlık-Avrupa 2010 adlı yayının özetidir) AĞUSTOS 2011 ANKARA İçindekiler ÖZET 1 BÖLÜM 1- SAĞLIĞIN DURUMU...

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012

ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012 ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012 İçerik Entelektüel Varlık Yönetimi Avrupa İnovasyon Değerlemesi İstanbul Sanayi Odası - Genel Bilgiler Avrupa İşletmeler Ağı

Detaylı

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Makina Mühendisi Hasan ACÜL Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 13 Kasım 2008 tarihinde yayınladığı 2007 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması

Detaylı

Sosyal Politikayı Yeniden Düşünmek! NEDEN?

Sosyal Politikayı Yeniden Düşünmek! NEDEN? Sosyal Politikayı Yeniden Düşünmek! NEDEN? -Nereden?- Sosyal Sorunlar? İşsizlik, yoksulluk, ayırımcılık. Sosyal sınıflar, tabakalar, gruplar? İşsiz, yaşlı, çocuk, engelli. Yasalar, kurumlar, araçlar? -Anayasa,

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül)

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) 2- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcunun Borçluya Göre Alacaklı Dağılımı (2002-2015

Detaylı

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş.

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş. SONUÇ RAPORU Bitki sektörünün dev buluşması bu yılda 28 Kasım - 01 Aralık 2013 tarihleri arasında, İstanbul Fuar Merkezi nde gerçekleşti. Kıtaların buluşma noktası İstanbul da 21 farklı ülkeden gelen 286

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart

Detaylı

ÇEVRE ALANINDA KAPASİTE GELİŞTİRME PROJESİ ÇEVRESEL YATIRIMLARIN FİNANSMANI SEMİNERİ

ÇEVRE ALANINDA KAPASİTE GELİŞTİRME PROJESİ ÇEVRESEL YATIRIMLARIN FİNANSMANI SEMİNERİ ÇEVRE ALANINDA KAPASİTE GELİŞTİRME PROJESİ ÇEVRESEL YATIRIMLARIN FİNANSMANI SEMİNERİ BELEDİYE ATIK YÖNETİMİ HİZMETLERİNDE TÜRKİYE 81 il 2950 belediye 74.724.269 kişi 31.092.768 ton evsel nitelikli katı

Detaylı

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ Musa Yaşar Bilimsel ve teknolojik faaliyetler, ülkelerin kalkınmasında büyük bir öneme sahip olup, ulusal gelirden bu tür faaliyetlere

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 Bu sayıda; Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan Dünya Ekonomik Görünümü Raporu tahminleri değerlendirilmiştir. i Küresel

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2013 HAZİRAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Temmuz 2013 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

TÜRKİYE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TEMEL GÖSTERGELERİ 2012 16 NİSAN 2013

TÜRKİYE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TEMEL GÖSTERGELERİ 2012 16 NİSAN 2013 TÜRKİYE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TEMEL GÖSTERGELERİ 2012 16 NİSAN 2013 ALINAN KONUT YAPI RUHSATLARI ARTIŞ GÖSTERİYOR 1,000,000 900,000 ALINAN KONUT YAPI RUHSATLARI (DAİRE ADET) 901,705 800,000 700,000 600,000

Detaylı

TÜRKİYE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TEMEL GÖSTERGELERİ 2012 16 NİSAN 2013

TÜRKİYE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TEMEL GÖSTERGELERİ 2012 16 NİSAN 2013 TÜRKİYE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TEMEL GÖSTERGELERİ 2012 16 NİSAN 2013 ALINAN KONUT YAPI RUHSATLARI ARTIŞ GÖSTERİYOR 1.000.000 900.000 ALINAN KONUT YAPI RUHSATLARI (DAİRE ADET) 901.705 800.000 700.000 600.000

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

Hibe ve Destek Programları

Hibe ve Destek Programları Hibe ve Destek Programları Süreçler ve Fırsatlar Ocak, 2011 HİBE VE DESTEK PROGRAMLARI Hibe ve destek programları büyük, orta, küçük; tüm ölçekteki işletmelerin işlerini geliştirmesi için fırsattır. HİBE

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim?

ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim? Hayır. Türkiye de patent başvurusu yapmakla ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim? Sadece, 1 Kasım 2000 tarihinden itibaren Türkiye nin de dahil olduğu 38 Avrupa ülkesi tarafından kabul edilen ve ayrıca

Detaylı

Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir?

Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir? tepav Economic Policy Research Foundation of Turkey Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir? Güven Sak 28 Şubat 2012 Çerçeve Ne yapmak istiyoruz? İnsan gücümüz dünyanın en büyük 10 uncu ekonomisi olma

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 113 Şubat 2015 İKV DEĞERLENDİRME NOTU TÜM AB VATANDAŞLARI İÇİN VİZESİZ TÜRKİYE Deniz SERVANTIE İKV Uzman Yardımcısı Deniz SERVANTIE 27 Ekim 2014 İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr TÜM AB VATANDAŞLARI

Detaylı

Gelir Dağılımı. Gelir dağılımını belirleyen faktörler; Adil gelir dağılımı - Gelir eşitsizliği. otonus.home.anadolu.edu.tr

Gelir Dağılımı. Gelir dağılımını belirleyen faktörler; Adil gelir dağılımı - Gelir eşitsizliği. otonus.home.anadolu.edu.tr İKT442 Gelir Dağılımı Türkiye de Gelir Dağılımı Ve Yoksulluk Bir ekonomide belli bir dönemde yaradlan gelirin kişiler, hane halkları, sınıflar ve ürejm faktörleri arasında bölüşülmesini ifade etmektedir.

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014 Ankara 2014 1. Mayıs Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

HABER BÜLTENİ 03.03.2015 Sayı 62

HABER BÜLTENİ 03.03.2015 Sayı 62 HABER BÜLTENİ 03.03.2015 Sayı 62 14 AY SONRA TÜRKİYE İLK KEZ AB Yİ YAKALADI: TEPE, şubat ayında yükselmeye devam etti. Tedarikçilerden sipariş ve istihdam beklentilerinde de bir önceki aya ve geçen yılın

Detaylı

Araştırma Notu 15/180

Araştırma Notu 15/180 Araştırma Notu 15/180 22 Nisan 2015 ÇOCUKLARIN YARISI MADDİ YOKSUNLUK İÇİNDE Seyfettin Gürsel *, Gökçe Uysal ve Mine Durmaz Yönetici Özeti Avrupa Birliği standartlarına göre 2013 yılında Türkiye de 0-15

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ŞUBAT 2015 Şubat 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Şubat Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I KÜRESEL KRİZ SONRASI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İKTİSAT POLİTİKALARI Prof. Dr. Adem ahin TOBB-ETÜ Öğretim Üyesi 14 Mayıs 2010, İSTANBUL KRİZLER 2008 2001 İç Kaynaklı Finansal Derinliği Olan Olumlu Makro Ekonomik

Detaylı

BİNEK OTOMOBİL HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 2010

BİNEK OTOMOBİL HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 2010 BİNEK OTOMOBİL VE HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 21 BİNEK OTOMOBİL VE HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI Türkiye Otomotiv pazarında 21 yılı Ocak-Mart dönemi binek ve hafif ticari araç toplam pazarı 13.36 adet

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MART 2015 Mart 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Mart Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

Para Politikaları ve Finansal İstikrar

Para Politikaları ve Finansal İstikrar Para Politikaları ve Finansal İstikrar Ekonomi Yaz Seminerleri 211 Pamukkale Üniversitesi Doç. Dr. Erdem Başçı Başkan 22 Temmuz 211 Denizli 1 Sabit mi, değil mi? Sabit Kur Rejimleri Sabit Getirili Borç

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı.

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. AB ile üyelik müzakerelerinde üç yıllık aradan sonra, 22. Fasıl müzakereye

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 13 MART 2015

ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 13 MART 2015 ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 13 MART 2015 2014-2015 ÖĞRETİM YILI ERASMUS+ STAJ HAREKETLİLİĞİ BAŞVURU KILAVUZU SON BAŞVURU TARİHİ 30 MART 2015 1 Erasmus Stajı Nedir? Staj, bir yararlanıcının programa katılan

Detaylı

OKUL EĞİTİMİ PERSONELİNE YÖNELİK HAREKETLİLİK PROJESİ

OKUL EĞİTİMİ PERSONELİNE YÖNELİK HAREKETLİLİK PROJESİ OKUL EĞİTİMİ PERSONELİNE YÖNELİK HAREKETLİLİK PROJESİ Bu hareketlilik projesi aşağıdaki faaliyetlerden birini ya da daha fazlasını kapsayabilir: Personel hareketliliği: Öğretme görevlendirmeleri: bu Faaliyet

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014 Ankara 2014 1. Ekim Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı