TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ NDE YAN HİZMETLER ELEKTRİK ÜRETİCİLERİ DERNEĞİ İÇİN BİLGİLENDİRME SUNUMU (ÖZET)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ NDE YAN HİZMETLER ELEKTRİK ÜRETİCİLERİ DERNEĞİ İÇİN BİLGİLENDİRME SUNUMU (ÖZET)"

Transkript

1 TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ NDE YAN HİZMETLER ELEKTRİK ÜRETİCİLERİ DERNEĞİ İÇİN BİLGİLENDİRME SUNUMU (ÖZET) Yük. Elekrik-Elektronik Müh. Oğuz YILMAZ Başuzman Araştırmacı, TÜBİTAK oguz.yilmaz[at]tubitak.gov.tr

2 Genel BakıĢ Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler (Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği) Primer Frekans Kontrolü (Primary Frequency Control, governor action) Sekonder Frekans Kontrolü (Secondary Frequency Control, AGC) Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması (Reaktif Güç Kontrolü) (Reactive Power Support and Voltage Control) Oturan Sistemin Toparlanması (System Restoration and Black-start) Anlık Talep Kontrolü (Demand Side Management) Bekleme Yedekleri (Stand-by reserves) Bölgesel Kapasite Kiralama Hizmeti Santralların Yan Hizmet Yeterlilikleri Frekans Kontrolü Reaktif Güç Desteği Sağlanması (Reaktif Güç Kontrolü) (Reactive Power Support and Voltage Control) Toparlanma Yeteneği (Black-start capability) Yan Hizmetlerin Ġzlenmesi ve Denetimi Tübitak Yan Hizmetleri İzleme ve Değerlendirme Yazılımı TEİAŞ Yan Hizmetler Merkezi İzleme ve Kontrol Sistemi - 2 -

3 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Türkiye Elektrik Sistemi nde özel bir anlaşmaya tabi yan hizmetler aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir. (Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği Madde Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği) Yük-Frekans Kontrolü (Load-Frequency Control) özelinde, Primer Frekans Kontrolü (Primary Frequency Control, governor action) Sekonder Frekans Kontrolü (Secondary Frequency Control, AGC) Bekleme Yedekleri (Stand-by reserve) Bölgesel Kapasite Kiralama Hizmeti Acil Durum Kontrolü (Emergency Control) özelinde, Anlık Talep Kontrolü (Demand Side Management) Oturan Sistemin Toparlanması (System Restoration and Black-start) Gerilim Kontrolü ve Reaktif Güç Desteği (Volts/VAR Control) özelinde, Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması (Reaktif Güç Kontrolü) (Reactive Power Support and Voltage Control) - 3 -

4 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Yük-Frekans Kontrolü (Load-Frequency Control) Primer Frekans Kontrolü (Yan hizmetler yönetmeliğinde tanımlı, anlaģmaya tabi, zorunlu yan hizmet) Amaç => Üretim-Tüketim dengesinin anlık sağlanması Gücün değişimi için zaman gereksinimi Kinetik enerji değişimi, frekans sapması Belirli bir standart dahilinde, ünitelerin frekans sapmasına oransal, otomatik ve sürekli tepkisi Örnek simülasyonlar Detaylar için Oguz Yilmaz, «Yük-frekans Kontrolü Ve Türkiye Elektrik Sistemi Uygulamaları, Genel Değerlendirmeler», ICCI 2012, İstanbul - 4 -

5 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Primer Frekans Kontrolü-Analoji 1) Seviye: 50 birim Giriş debi: 80 birim Çıkış debi: 80 birim 2) Çıkış debi: 80=>82 Giriş debi: 80 birim Seviye: 50=> Emniyet tıkacı 3) Çıkış debi:82 Giriş debi: 80=>82 Seviye: 50=>49 4) Giriş debi: 82 Çıkış debi:82 Seviye:

6 1) Üretim=Tüketim 2)-3)Üretim<Tüketim 4) Üretim=Tüketim Primer Tepki sonucu üretim-tüketim dengesinin sağlanması ve frekans düģüģünün durdurulması Kaynak: ENTSO-E Operation Handbook

7

8 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Yük-Frekans Kontrolü (Load-Frequency Control) Sekonder Frekans Kontrolü (Yan hizmetler yönetmeliğinde tanımlı, anlaģmaya tabi, zorunlu yan hizmet) 1.amaç => Frekans sapmasının ortadan kaldırılması 2.amaç =>Bölgeler arası yük akışlarının planlanan değerlerde tutulması Bir grup üretim tesisi üzerine, sistem bazında, SCADA/EMS sistemi AGC (Automatic Generation Control) fonksiyonu aracılığıyla uygulanan merkezi kontrol Örnek simülasyonlar Detaylar için Oguz Yilmaz, «Yük-frekans Kontrolü Ve Türkiye Elektrik Sistemi Uygulamaları, Genel Değerlendirmeler», ICCI 2012, İstanbul - 8 -

9

10 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Yük-Frekans Kontrolü (Load-Frequency Control) Tersiyer Frekans Kontrolü (Mevcut durumda, ġebeke Yönetmeliği nde, Dengeleme Güç Piyasası kapsamında sağlanan yan hizmet olarak tanımlanmaktadır.yan Hizmetler Yönetmeliği nde yer almamaktadır.) 1.amaç => Sekonder Frekans Kontrolu için, özellikle otomatik denetim altındaki gerekli rezerv sürekliliğinin sağlanması 2.amaç =>Sekonder Rezervin yetersiz olduğu durumlarda, gerçek zamanlı dengeleme. (Directly Activated Tertiary Reserve) Mevcut durumda, dengeleme birimleri tarafından, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği hükümleri uyarınca, dengeleme güç piyasası kapsamında verilen yük alma ve yük atma talimatları aracılığıyla sağlanır. Detaylar için Oguz Yilmaz, «Yük-frekans Kontrolü Ve Türkiye Elektrik Sistemi Uygulamaları, Genel Değerlendirmeler», ICCI 2012, İstanbul

11

12 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Yük-Frekans Kontrolü (Load-Frequency Control) Bekleme Yedekleri (Yan hizmetler yönetmeliğinde tanımlı, anlaģmaya tabi, yan hizmet) 1.amaç => Mevcut yönetmelik tanımıyla, öngörülemeyen sebeplerle tüketimin hesaplanan talep tahminlerinin üzerinde gerçekleşmesi durumunda tersiyer rezervin serbest hale getirilmesi. 2.amaç => Mevcut yönetmelik tanımıyla, tersiyer rezervin yetersiz kalması durumunda tersiyer rezerv oluşturulması. Mevcut durumda, üretim kapasitesini ikili anlaşmalar, Gün Öncesi Piyasası ve Dengeleme Güç Piyasası vasıtasıyla satamamış ve Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümleri uyarınca önceden seçilmiş, devrede olmayan (offline) üretim tesislerinin devreya alınması vasıtasıyla sağlanır

13 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Yük-Frekans Kontrolü, ENTSO-E Tanımları ve Uygulamaları, Genel Kaynak: ENTSO-E Operation Handbook

14 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Yük-Frekans Kontrolü, ENTSO-E Tanımları ve Uygulamaları, Genel Kaynak: ENTSO-E Operation Handbook

15 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Türkiye Elektrik Sistemi nde özel bir anlaşmaya tabi yan hizmetler aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir. (Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği Madde Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği) Yük-Frekans Kontrolü (Load-Frequency Control) özelinde, Primer Frekans Kontrolü (Primary Frequency Control, governor action) Sekonder Frekans Kontrolü (Secondary Frequency Control, AGC) Bekleme Yedekleri (Stand-by reserve) Bölgesel Kapasite Kiralama Hizmeti Acil Durum Kontrolü (Emergency Control) özelinde, Anlık Talep Kontrolü (Demand Side Management) Oturan Sistemin Toparlanması (System Restoration and Black-start) Gerilim Kontrolü ve Reaktif Güç Desteği (Volts/VAR Control) özelinde, Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması (Reaktif Güç Kontrolü) (Reactive Power Support and Voltage Control)

16 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Acil Durum Kontrolü (Emergency Control) Anlık Talep Kontrolu (Instantaneous Demand Control) (Yan hizmetler yönetmeliğinde tanımlı, anlaģmaya tabi, yan hizmet) Amaç => Mevcut yönetmelik tanımıyla, ani bir üretim-tüketim dengesizliği durumunda primer frekans kontrolüne ek olarak, frekansın düşük frekans rölelerinin çalıştığı seviyeye (49 Hz) düşmesini önlemek, Mevcut durumda, TEİAŞ tarafından düzenlenen ihaleler aracılığıyla belirlenen, elektrik tüketimi ihale ilanında belirtilen seviyenin üzerinde olan, iletim sistemine bağlı gönüllü tüketim tesislerince, TEİAŞ tarafından belirtilecek teknik kriterleri sağlayan ve tüketim tesisi sahibi tüzel kişilerce tesis edilecek Anlık Talep Kontrolu röleleri vasıtasıyla, İhalede belirlenen yük miktarının, Frekansın TEİAŞ tarafından belirlenen frekans kademesine (>49 Hz) düşmesi durumunda atılması vasıtasıyla sağlanır

17 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Acil Durum Kontrolü (Emergency Control) Anlık Talep Kontrolu (Instantaneous Demand Control) Teknik Kriterler TEİAŞ ın mevcut yönetmeliklerde tanımlı uygulamasına göre bu hizmet, ilgili tüketim tesisinde, belirlenmiş yük/yükler için tesis edilecek Düşük Frekans Yük Atma Röleleri (Underfrequency Load Shedding Relay) vasıtasıyla gerçekleştirilecektir. Bu yan hizmetin yürürlüğe girmesinden önce, ilgili tüketim tesisi için, belirlenmesi gereken ve uygulamaya esas olacak temel parametreler, Yük Atılacak Frekans Seviyesi, İlgili tüketim tesisinde atılacak yük miktarı ve fiderler Yük atımı başlangıcı için maksimum gecikme süresi Yük atımının tamamlanma süresi Yük atımının sürdürüleceği toplam süre (azami 15 dakika) olarak belirtilebilir. Yük Atma Röleleri Teknik Karakteristikleri

18 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Acil Durum Kontrolü (Emergency Control) Oturan Sistemin Toparlanması na Katılım (Yan hizmetler yönetmeliğinde tanımlı, anlaģmaya tabi, yan hizmet) (System Restoration and Blackstart) Amaç => İletim sisteminin kısmen veya tamamen oturması durumunda, TEİAŞ ın en az kayıpla, mümkün olduğunca hızlı ve güvenli bir şekilde arzı müşterilere tekrar sağlaması Mevcut durumda, Harici bir enerji kaynağına ihtiyaç duymadan devreye alınabilen ve Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği uyarınca imzalanan Yan Hizmet Anlaşmaları nda belirtilen teknik kriterleri sağlayan üretim tesisleri, TEİAŞ tarafından Toparlanma Yeteneği (Blackstart Capability) olan üretim tesisleri olarak belirlenir. Bu tesislerden temin edilen enerji, izole adaların enerjilendirilmesi, müşterilerin beslenmesi, üretim tesislerinin yeniden devreye alınması ve iletim sisteminin tekrardan enterkonnekte yapıya kavuşturulması, için kullanılır

19 Yan Hizmetlerin Uygulama Prensipleri Acil Durum Kontrolü (Emergency Control) Oturan Sistemin Toparlanması (System Restoration and Blackstart Capability) Teknik Kriterler Black start Yeterliliği (Kendiliğinden Toparlanma/ Kalkınma Yeterliliği) Harici bir enerji kaynağından bağımsız devreye girebilme Belirlenen sabit bir süre içerisinde devreye girebilme Ardı Sıra Tam Karanlıktan (Blackout) Toparlanabilme Ada Modu Kararlılığı Blok Yük (Tek basamakta ani yük değişikliği) Kabul Edebilme Yeterliliği Boş Hatların Enerjilendirilmesi ve Reaktif Güç Yeterlilikleri (Line Charging) Emreamadelik Oranı Sistem Toparlanma Süreci Detaylar için, Oguz YILMAZ, Oturan Sistemin Toparlanması (System Restoration) ve Ünitelerin Black start (Kendiliğinden Toparlanma) Yeterlilikleri Teknik Kriterler, Değerlendirmeler ve Test Prosedürleri, 30 Eylül Oguz YILMAZ, İsmail ELMA, «Oturan Sistemin Toparlanması Hizmeti Performans Testleri»,

20 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Türkiye Elektrik Sistemi nde özel bir anlaşmaya tabi yan hizmetler aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir. (Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği Madde Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği) Yük-Frekans Kontrolü (Load-Frequency Control) özelinde, Primer Frekans Kontrolü (Primary Frequency Control, governor action) Sekonder Frekans Kontrolü (Secondary Frequency Control, AGC) Bekleme Yedekleri (Stand-by reserve) Bölgesel Kapasite Kiralama Hizmeti Acil Durum Kontrolü (Emergency Control) özelinde, Anlık Talep Kontrolü (Demand Side Management) Oturan Sistemin Toparlanması (System Restoration and Black-start) Gerilim Kontrolü ve Reaktif Güç Desteği (Volts/VAR Control) özelinde, Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması (Reaktif Güç Kontrolü) (Reactive Power Support and Voltage Control)

21 Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler Gerilim Kontrolü ve Reaktif Güç Desteği- (Volts/VAR Control) Reaktif Güç Kontrolü (Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması ve Gerilim Kontrolü) (Yan hizmetler yönetmeliğinde tanımlı, anlaģmaya tabi, zorunlu yan hizmet) Amaç => Sistem genelinde optimum gerilim profilinin elde edilerek tüketicilere kaliteli arz sağlanması ve iletim/dağıtım kayıplarının minimize edilmesi Şebeke Yönetmeliği ve Yan Hizmetler Yönetmeliğinde belirtildiği şekilde, İletim sistemine bağlı kurulu gücü 30 MW ve üstünde olan lisanslı tüm üretim tesisleri ve dağıtım sistemine bağlı lisanslı tüm üretim tesislerinin, Aşırı ikazlı olarak 0.85 ve düşük ikazlı olarak 0.95 güç faktörleri arasında ve/veya, bu alanın dışında da, imzalanan yan hizmet anlaşması uyarınca, iletim veya dağıtım sistem işletmecisinin talimatları doğrultusunda reaktif güç kontrolüne katılımları zorunludur. Detaylar ve Genel Değerlendirme için: Oguz Yilmaz, İsmail Elma, «Türkiye Elektrik Sistemi nde Reaktif Güç Desteği Sağlanması ve Gerilim Kontrolü, Reactive Power Support and Voltage Control in Turkish Electric Power System», (ELECO 2012 de sunulmak üzere)

22 Genel BakıĢ Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler (Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği) Primer Frekans Kontrolü (Primary Frequency Control, governor action) Sekonder Frekans Kontrolü (Secondary Frequency Control, AGC) Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması (Reaktif Güç Kontrolü) (Reactive Power Support and Voltage Control) Oturan Sistemin Toparlanması (System Restoration and Black-start) Anlık Talep Kontrolü (Demand Side Management) Bekleme Yedekleri (Stand-by reserves) Bölgesel Kapasite Kiralama Hizmeti Santralların Yan Hizmet Yeterlilikleri Frekans Kontrolü Reaktif Güç Desteği Sağlanması (Reaktif Güç Kontrolü) (Reactive Power Support and Voltage Control) Toparlanma Yeteneği Yan Hizmetlerin Ġzlenmesi ve Denetimi Tübitak Yan Hizmetleri İzleme ve Değerlendirme Yazılımı TEİAŞ Yan Hizmetler Merkezi İzleme ve Kontrol Sistemi

23 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Frekans Kontrolü Reaktif Güç Desteği Sağlanması (Reaktif Güç Kontrolü) (Reactive Power Support and Voltage Control) Toparlanma Yeteneği (Black-start capability)

24 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Frekans Kontrolü Aktif Güç ve Hız Kontrolü--Temel hız regülatörü (governor) ve ünite kontrol döngüleri Temel Hız/Yük Kontrolü Senkronizasyon öncesi ve sonrası Aktif Güç Kontrolü Sabit güç kontrolü Frekans etkili güç kontrolü SCADA/EMS sistemi AGC fonksiyonu, Haberleşme Protokolleri ve Sinyaller Üniteler arası Yük Dağılımı (Plant Load Control) Kömür Yakıtlı Santrallar Özelinde Ünite Kontrol prensipleri ve İşletme Şekilleri Türbini takip eden kazan kontrolü Kazanı takip eden türbin kontrolü Koordine kontrol Kayar basınç kontrolü Basınç Kontrolü Örnek simülasyonlar

25 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Frekans Kontrolü Reaktif Güç Desteği Sağlanması (Reaktif Güç Kontrolü) (Reactive Power Support and Voltage Control) Toparlanma Yeteneği

26 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Reaktif Güç Kontrolü (Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması ve Gerilim Kontrolü) Temel Bilgiler, Yüklenme Eğrisi Detayları Generatör İşletme Şekilleri Gerilim Kontrol Yapıları ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Örnek simülasyonlar Reaktif Güç Destek Hizmeti Sağlanmasına Dair Yan Hizmet AnlaĢmaları Teknik Kriterler, Genel İşletme ve Tasarım Detayları Zorunlu Reaktif Güç Destek Miktarları Temel prensipler Uygulama Detayları ve Ayar Konfigürasyonu

27 Örnek bir Yüklenme Eğrisi [Generator Nominal cos phi = 0.90 için] Bu eğri üzerinde MVA < Rated MVA ġebeke yönetmeliğinde, generatör teknik tasarım ve performans Ģartı olarak olarak, 0.85 nominal güç faktörü iģaret edilmektedir. P nominal turbin <= x olması beklenir. y x z Bu eğri üzerinde MVA = Rated MVA Genel olarak Türbin-Generator ikilisi, nominal güç faktörü belirlendikten sonra bu nokta dikkate alınarak seçilir.

28 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Reaktif Güç Kontrolü (Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması ve Gerilim Kontrolü) Generatör ĠĢletme ġekilleri Generator Terminal Gerilimi Kontrolü Generator cos phi (güç faktörü) Kontrolü Generator MVAR (reaktif güç) Kontrolü Line Drop Compensation (Trafo empedansı gerilim düşümünün kısmi kompanse edilmesi) Santral Yüksek Gerilim Barası Gerilim Kontrolü (High Side Voltage Control) Generatör Güç faktörü Kontrolü ve Generatör MVAR Kontolü Prensip olarak, Primer Frekans Kontrolüne katılımı beklenen bir ünitenin frekans değişimine otomatik, oransal, sürdürülen tepki vermesi yerine sabit yük kontrolünde çalışması ile benzer konudur. Bu kontrol yapılarının herhangi bir dış bara gerilim kontrol yapısı olmadan (outer control loop) kullanılması Sistem ĠĢletmecisi tarafından özel bir talimat gelmedikçe, iletim sistemine bağlı ve belirli bir gücün üzerindeki üretim tesislerinde tercih edilmemesi gereken işletme şekilleridir

29 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Reaktif Güç Kontrolü (Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması ve Gerilim Kontrolü) Generatör ĠĢletme ġekilleri Generator Terminal Gerilimi Kontrolü Generator cos phi (güç faktörü) Kontrolü Generator MVAR (reaktif güç) Kontrolü Line Drop Compensation (Trafo empedansı gerilim düģümünün kısmi kompanse edilmesi) Santral Yüksek Gerilim Barası Gerilim Kontrolü (High Side Voltage Control) Generatör Terminal Gerilimi Kontrolü, Line Drop Compensation ve High Side Voltage Control Gerilim Desteği açısından (voltage supporting action) Sistem İşletmecisi tarafından tercih edilecek işletme şekilleri

30 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Reaktif Güç Kontrolü (Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması ve Gerilim Kontrolü) Gerilim Kontrol Yapıları, HSVC Bara Gerilim Kontrolcüsü V/Q Ref Gerilim ya da MVAR Ref. Set Terminal Gerilim Ref. (Arttır/Azalt) AVR G Generator Terminali Q, MVAR Step-Up Trafo Diğer ünitelerin aktif/reaktif yüklenmesi Diğer Üniteler Bara

31 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Reaktif Güç Kontrolü (Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması ve Gerilim Kontrolü) Gerilim Kontrol Yapıları, Operatör Denetimi Bara Gerilim Referans Değeri Varsa, Yükte Kademe Değiştirici Pozisyonu Diğer ünitelerin aktif/reaktif yüklenmesi Kontrol Odası Operatörü V Ref Gerilim ya da MVAR Ref. Set Terminal Gerilim Ref. (Arttır/Azalt) AVR Diğer Üniteler G Generator Terminali Yükte Kademe Değiştirici, operator denetiminde Manual kullanılabileceği, gibi otomatik olarak da Yüksek Gerilim Barasını regüle etmek için Auto da da kullanılabilir Q, MVAR Step-Up Trafo Bara

32 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Reaktif Güç Kontrolü (Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması ve Gerilim Kontrolü) Temel Bilgiler, Yüklenme Eğrisi Detayları Generatör İşletme Şekilleri Gerilim Kontrol Yapıları ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Reaktif Güç Destek Hizmeti Sağlanmasına Dair Yan Hizmet AnlaĢmaları Teknik Kriterler, Genel İşletme ve Tasarım Detayları Zorunlu Reaktif Güç Destek Miktarları Temel prensipler Uygulama Detayları ve Ayar Konfigürasyonu

33 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Reaktif Güç Kontrolü (Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması ve Gerilim Kontrolü) Reaktif Güç Desteği Sağlanmasına Dair Yan Hizmet AnlaĢmaları Zorunlu Reaktif Güç Destek Miktarları Üretici, Reaktif Güç Desteği Sağlanmasına Dair Yan Hizmet Anlaşması kapsamında yer alan üretim tesislerinin her bir ünitesinde, ilgili tesisin bağlı olduğu baranın gerilimini, BYTM ve/veya Sistem İşletmecisi tarafından belirlenen set değerinde regüle etmek amacıyla, generatör terminalinde; Zorunlu olarak, o ünitenin nominal gücüne göre, aşırı ikazlı olarak 0.85 güç faktörüne, düşük ikazlı olarak 0.95 güç faktörüne tekabül eden reaktif güç değerlerine, nominal çıkış gücü ve minimum kararlı üretim düzeyleri arasındaki her noktada gerektiğinde ulaşabilir olmasını sağlayacak, Belirtilen bu zorunlu değerlere ulaşıldığı halde, bara geriliminin istenen bara set değerinde regüle edilemediği durumlarda, BYTM veya Sistem İşletmecisi nin gerekmesi halinde vereceği talimatlar doğrultusunda da, o anki işletme koşullarındaki generatör yüklenme eğrisi sınırlarında, reaktif güç destek hizmeti verecektir

34 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Reaktif Güç Kontrolü (Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması ve Gerilim Kontrolü) Reaktif Güç Desteği Sağlanmasına Dair Yan Hizmet AnlaĢmaları Zorunlu Reaktif Güç Destek Miktarları,Genel Prensip (Yakın gelecekte farklı değerlendirmeler olabilir) Q (MVAR) Qmax + Generator Nom. Cosφ =0.85 MKUD P nom. Qmax - Cosφ =

35 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Reaktif Güç Kontrolü (Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması ve Gerilim Kontrolü) Reaktif Güç Desteği Sağlanmasına Dair Yan Hizmet AnlaĢmaları Temel prensipler, Uygulama Detayları ve Konfigürasyon Şebeke gerilim seviyesinin ulaşılabilir maksimum reaktif güç miktarına etkisi Generatör Terminal Gerilimi çalışma aralığı Step-up Trafo kademe değişimi (Yükte ve Yüksüz kademe değişimi gerekliliği, dönemsel/kalıcı/sürekli) Santral elektriksel konfigürasyonu ve iç ihtiyaç bağlantısı Generatör Soğutma Sistemi Detayları (TEWAC, Hydrogen, OV) V/f, OEL, UEL vb. limitleme ve koruma ayar konfigürasyonu Genel değerlendirmeler için: Oguz Yilmaz, İsmail Elma, «Türkiye Elektrik Sistemi nde Reaktif Güç Desteği Sağlanması ve Gerilim Kontrolü, Reactive Power Support and Voltage Control in Turkish Electric Power System», (ELECO 2012 de - sunulmak 35 - üzere)

36 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Frekans Kontrolü Reaktif Güç Desteği Sağlanması (Reaktif Güç Kontrolü) (Reactive Power Support and Voltage Control) Toparlanma Yeteneği (System Restoration Black start capability)

37 Santralların Yan Hizmet Yeterlilikeri Oturan Sistemin Toparlanması (System Restoration and Blackstart Capability) Teknik Kriterler Black start Yeterliliği (Kendiliğinden Toparlanma/ Kalkınma Yeterliliği) Harici bir enerji kaynağından bağımsız devreye girebilme Belirlenen sabit bir süre içerisinde devreye girebilme Ardı Sıra Tam Karanlıktan (Blackout) Toparlanabilme Ada Modu Kararlılığı Blok Yük (Tek basamakta ani yük değişikliği) Kabul Edebilme Yeterliliği Boş Hatların Enerjilendirilmesi ve Reaktif Güç Yeterlilikleri (Line Charging) Emreamadelik Oranı

38 Genel BakıĢ Türkiye Elektrik Sistemi nde Yan Hizmetler (Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği) Primer Frekans Kontrolü (Primary Frequency Control, governor action) Sekonder Frekans Kontrolü (Secondary Frequency Control, AGC) Üreticilerden Reaktif Güç Desteği Sağlanması (Reaktif Güç Kontrolü) (Reactive Power Support and Voltage Control) Oturan Sistemin Toparlanması (System Restoration and Black-start) Anlık Talep Kontrolü (Demand Side Management) Bekleme Yedekleri (Stand-by reserves) Bölgesel Kapasite Kiralama Hizmeti Santralların Yan Hizmet Yeterlilikleri Frekans Kontrolü Reaktif Güç Desteği Sağlanması (Reaktif Güç Kontrolü) (Reactive Power Support and Voltage Control) Toparlanma Yeteneği (Black-start capability) Yan Hizmetlerin Ġzlenmesi ve Denetimi Tübitak Yan Hizmetleri İzleme ve Değerlendirme Yazılımı TEİAŞ Yan Hizmetler Merkezi İzleme ve Kontrol Sistemi

39 Yan Hizmetlerin Ġzlenmesi ve Denetimi Tübitak Yan Hizmetlere Katılım Ġzleme ve Değerlendirme Yazılımı TEĠAġ Yan Hizmetler Merkezi Ġzleme ve Kontrol Sistemi için ilk prototip uygulama Üretim Tesislerinden Talep Edilen Veri Kayıt Formatları Frekans Kontrolu ve Reaktif Güç Desteği Yan Hizmetlerinin Ġzlenmesi Matematiksel Modelleme ve Kurallar Yazılım üzerinden örnek gösterimler ve değerlendirmeler, TEĠAġ Yan Hizmetler Merkezi Ġzleme ve Kontrol Sistemi (YHMĠKS) SCADA/EMS DGPYS Santral Veri Kayıt Sistemleri Entegrasyonu Bedel Ödenmesi ve Cezai İşlemler

40 TEġEKKÜRLER

41 TÜRKĠYE ELEKTRĠK SĠSTEMĠ NDE YAN HĠZMETLER ELEKTRĠK ÜRETĠCĠLERĠ DERNEĞĠ ĠÇĠN BĠLGĠLENDĠRME SUNUMU (ÖZET) Oguz Yilmaz received B.S. and M.S. degrees from Middle East Technical University, Turkey, in 2002 and 2006 respectively. Between , he was with Intergen-ENKA 1520 MW Izmir CCPP as a power plant engineer responsible from electrical equipment and turbine control systems. Currently he is working as a Senior Engineer at the Power Systems Department of TUBITAK. (Energy Institute, Ankara) Having worked as project engineer and project leader throughout the projects carried out on behalf of TEIAS for Turkey s Interconnection to European Power System (ENTSO-E), he is leading technical projects for the Ancillary Services Directorate of TEIAS since the successful realization of the ENTSO-E interconnection

ÜRETĠCĠLERDEN REAKTĠF GÜÇ DESTEĞĠ SAĞLANMASI ve GERĠLĠM KONTROLU

ÜRETĠCĠLERDEN REAKTĠF GÜÇ DESTEĞĠ SAĞLANMASI ve GERĠLĠM KONTROLU ÜRETĠCĠLERDEN REAKTĠF GÜÇ DESTEĞĠ SAĞLANMASI ve GERĠLĠM KONTROLU BÖLGESEL YÜKTEVZĠ MERKEZLERĠ ve ELEKTRĠK ÜRETĠCĠLERĠ ni BĠLGĠLENDĠRME TOPLANTISI 13-14.12.2010 Milli Yüktevzi Merkezi, Ankara Oğuz YILMAZ

Detaylı

ÜRETĠCĠLERDEN REAKTĠF GÜÇ DESTEĞĠ SAĞLANMASI ve GERĠLĠM KONTROLU TEMEL UYGULAMA PRENSĠPLERĠ VE DĠKKAT EDĠLMESĠ GEREKEN HUSUSLAR

ÜRETĠCĠLERDEN REAKTĠF GÜÇ DESTEĞĠ SAĞLANMASI ve GERĠLĠM KONTROLU TEMEL UYGULAMA PRENSĠPLERĠ VE DĠKKAT EDĠLMESĠ GEREKEN HUSUSLAR ÜRETĠCĠLERDEN REAKTĠF GÜÇ DESTEĞĠ SAĞLANMASI ve GERĠLĠM KONTROLU TEMEL UYGULAMA PRENSĠPLERĠ VE DĠKKAT EDĠLMESĠ GEREKEN HUSUSLAR TANIMLAR 1- AĢırı ikazlı çalıģma: ün sisteme reaktif güç vermesi, 2- DüĢük

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI YAN HİZMET PERFORMANS TESTLERİ. Ahmet Kürşad Çanakçı SGS Türkiye Endüstri Grup Müdürü 25 Nisan 2012

ELEKTRİK PİYASASI YAN HİZMET PERFORMANS TESTLERİ. Ahmet Kürşad Çanakçı SGS Türkiye Endüstri Grup Müdürü 25 Nisan 2012 ELEKTRİK PİYASASI YAN HİZMET PERFORMANS TESTLERİ Ahmet Kürşad Çanakçı SGS Türkiye Endüstri Grup Müdürü 25 Nisan 2012 Ajanda Yan Hizmetlerin Mevzuat Altyapısı Yan Hizmet Performans Testlerine Genel Bakış

Detaylı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Reaktif Güç Kontrolü Hizmetinin Uygulanmasına İlişkin El Kitabı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Reaktif Güç Kontrolü Hizmetinin Uygulanmasına İlişkin El Kitabı Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Reaktif Güç Kontrolü Hizmetinin Uygulanmasına İlişkin El Kitabı Aralık 2010 İÇİNDEKİLER 1. GĠRĠġ VE TEMEL KAVRAMLAR... 2 2. REAKTĠF GÜÇ KONTROLÜ HĠZMETĠ... 5 3. SENKRON KOMPANSATÖR

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 3 Ocak 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28517 YÖNETMELİK Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 1 22/1/2003 tarihli

Detaylı

Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği 27 Aralık 2008 günü 27093 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği 27 Aralık 2008 günü 27093 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. GENEL TEİAŞ YAN HİZMETLER Türkiye Elektrik Sistemi nde özel bir anlaşmaya tabi yan hizmetler aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir (Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği Madde 125 - Elektrik Piyasası Yan

Detaylı

Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği Uygulamaları Reaktif Güç Kontrolü Hizmetine İlişkin Ticari Esaslar

Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği Uygulamaları Reaktif Güç Kontrolü Hizmetine İlişkin Ticari Esaslar Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği Uygulamaları Reaktif Güç Kontrolü Hizmetine İlişkin Ticari Esaslar Ankara, 13 Aralık 2010 Gündem Reaktif Güç Kontrol Hizmeti Tedarik Süreci Reaktif Güç Kontrol

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİNİN UCTE BAĞLANTISI KAPSAMINDA FREKANS KONTROLÜ KALİTESİNİN UCTE STANDARTLARINA ÇIKARILMASI Mustafa BİRCAN Elektrik

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ RÜZGÂR SANTRALİ BAĞLANTILARI

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ RÜZGÂR SANTRALİ BAĞLANTILARI TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ RÜZGÂR SANTRALİ BAĞLANTILARI Ercüment ÖZDEMİRCİ APK Daire Başkanlığı TEİAŞ Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi 7-8 Kasım İstanbul ANA FAALİYET KONULARI Türkiye İletim Sistemi

Detaylı

TÜRKĐYE ELEKTRĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐNDE RÜZGAR SANTRALI BAĞLANTILARI

TÜRKĐYE ELEKTRĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐNDE RÜZGAR SANTRALI BAĞLANTILARI TÜRKĐYE ELEKTRĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐNDE RÜZGAR SANTRALI BAĞLANTILARI Mevlüt AKDENĐZ, Elif BĐNTAŞ, Mustafa ĐZGEÇ, Gül OKAN, Ercüment ÖZDEMĐRCĐ Türkiye Elektrik Đletim A.Ş (TEĐAŞ) ÖZET Ülkemizde son dönemde Rüzgar

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ Kemal YILDIR Genel Müdür Yönetim Kurulu Başkanı TÜREK, İstanbul Kasım 2013 ANA FAALİYET KONULARI Türkiye Elektrik Sistemini yönetmek Türkiye

Detaylı

Elektrik Piyasası. Nezir AY. TEİAŞ Elektrik Piyasa Hizmetleri ve Mali Uzlaştırma Dairesi Başkanı. Marmara Enerji Forumu 07-08 Eylül 2007 İstanbul

Elektrik Piyasası. Nezir AY. TEİAŞ Elektrik Piyasa Hizmetleri ve Mali Uzlaştırma Dairesi Başkanı. Marmara Enerji Forumu 07-08 Eylül 2007 İstanbul Elektrik Piyasası Nezir AY TEİAŞ Elektrik Piyasa Hizmetleri ve Mali Uzlaştırma Dairesi Başkanı Marmara Enerji Forumu 07-08 Eylül 2007 İstanbul Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi 1 GÜNDEM Elektrik Piyasası

Detaylı

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI 1 ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI İ. Kürşat BÜLBÜL 1 ÖZET Bu çalışmada; rüzgâr santrallerinin güç sistemlerine entegrasyonu, iletim sistemi operatörünün bakış açısından

Detaylı

E.4.B.1. Üretim Tesisinde Gerçekleştirilecek Sekonder Frekans Kontrol Ön Yeterlilik Performans Testi

E.4.B.1. Üretim Tesisinde Gerçekleştirilecek Sekonder Frekans Kontrol Ön Yeterlilik Performans Testi E.4.B.1. Üretim Tesisinde Gerçekleştirilecek Sekonder Frekans Kontrol Ön Yeterlilik Performans Testi (1) Üretim tesisinde gerçekleştirilecek sekonder frekans kontrol ön yeterlilik performans testleri,

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI YAN HİZMETLER YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE

ELEKTRİK PİYASASI YAN HİZMETLER YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE 17 Aralık 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28145 YÖNETMELİK Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRİK PİYASASI YAN HİZMETLER YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE 1 27/12/2008

Detaylı

DGS Kalibrasyon Ölçüm Dan. Eğt. Hiz. San. ve Tic.Ltd.Şti. Yan Hizmet Muayeneleri Bölümü

DGS Kalibrasyon Ölçüm Dan. Eğt. Hiz. San. ve Tic.Ltd.Şti. Yan Hizmet Muayeneleri Bölümü Yan Hizmet Muayeneleri Bölümü PRİMER FREKANS KONTROL VE REAKTİF GÜÇ KONTROL PERFORMANS TEST MUAYENELERİ TEKLİFİ 1 1.1 Açıklama 1. Giriş Primer Frekans Kontrol (PFK) performans test hizmetleri ve Reaktif

Detaylı

İLETİM SİSTEMİ BAĞLANTILARI

İLETİM SİSTEMİ BAĞLANTILARI TÜRKİYE DE RÜZGAR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİ BAĞLANTILARI TEİAŞ Kemal YILDIR Genel Müdür Yönetim Kurulu Başkanı Rüzgâr Enerjisi ÇalıĢtayı, TÜREB 27 Mart 2013 ANA FAALĠYET KONULARI Türkiye Elektrik Sistemini

Detaylı

TÜREK 2015. RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Uğuray ALTAYLI Satış Müdürü Istanbul, 05 Kasım 2015

TÜREK 2015. RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Uğuray ALTAYLI Satış Müdürü Istanbul, 05 Kasım 2015 TÜREK 2015 RES lerde Tahminleri ve Elektrik Satışı Uğuray ALTAYLI Satış Müdürü Istanbul, 05 Kasım 2015 İÇERİK RÜZGAR SANTRALLERİNİN SATIŞ KANALLARI RES lerde ÜRETİM TAHMİNLERİNİN ETKİSİ ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Detaylı

ELEKTRİK TARİFELERİ VE ORGANİZE SANAYİ. Ercüment CAMADAN

ELEKTRİK TARİFELERİ VE ORGANİZE SANAYİ. Ercüment CAMADAN ELEKTRİK TARİFELERİ VE ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNE YANSIMALARI Ercüment CAMADAN 26/03/2012 Sunum Planı 1) Elektrik Piyasasının Yapısı 2) Düzenlenen Tarifeler 3) Şebeke Tarifeleri 4) Perakende Satış Tarifeleri

Detaylı

Yan Hizmetlerin Tedarik Edilmesi

Yan Hizmetlerin Tedarik Edilmesi Yan Hizmetlerin Tedarik Edilmesi Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği Uygulamaları Deloitte Danışmanlık A.Ş. Ankara, 28 Ocak 2008 Gündem Metodoloji ve Yaklaşım Yan Hizmetlerin Tedarik Edilmesine

Detaylı

EK 4 PRİMER FREKANS KONTROLÜ

EK 4 PRİMER FREKANS KONTROLÜ EK 4 PRİMER FREKANS KONTROLÜ E.4.1. Amaç Üretici, primer frekans kontrolü yükümlülüğü kapsamında, Elektrik Enerjisi üretim ve tüketimin birbirine eşit olmaması durumunda sapmaya uğrayan sistem frekansını,

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 22.01.2003 Resmi Gazete Sayısı: 25001 ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİ

Resmi Gazete Tarihi: 22.01.2003 Resmi Gazete Sayısı: 25001 ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 22.01.2003 Resmi Gazete Sayısı: 25001 ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

ELEKTRĠK PĠYASASI YAN HĠZMETLER YÖNETMELĠĞĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ELEKTRĠK PĠYASASI YAN HĠZMETLER YÖNETMELĠĞĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 27/12/2008 tarihli ve 27093 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. ELEKTRĠK PĠYASASI YAN HĠZMETLER YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; elektrik

Detaylı

Elektrik piyasaları, sistem arz ve talebi eşitleme (dengeleme) esasına dayanır.

Elektrik piyasaları, sistem arz ve talebi eşitleme (dengeleme) esasına dayanır. GİRİŞİŞ Elektrik piyasaları, sistem arz ve talebi eşitleme (dengeleme) esasına dayanır. Dengeleme mekanizmasının amacı sistem arz güvenliğinin ve enerji kalitesinin sağlanmasıdır. Yeni dönemde dengeleme

Detaylı

LİSANSSIZ ÜRETİM TESİSLERİ SÜREÇLERİ

LİSANSSIZ ÜRETİM TESİSLERİ SÜREÇLERİ LİSANSSIZ ÜRETİM TESİSLERİ SÜREÇLERİ İÇERİK Lisanssız Üretim Tesisleri Mevzuatı Lisansız Üretim Tesisleri Bağlantı Süreci Lisanssız Üretim Tesisleri Bağlantı Görüşü Teknik Kriterler Başkent Elektrik Dağıtım

Detaylı

ELEKTRĠK PĠYASASI YAN HĠZMETLER YÖNETMELĠĞĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ELEKTRĠK PĠYASASI YAN HĠZMETLER YÖNETMELĠĞĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ELEKTRĠK PĠYASASI YAN HĠZMETLER YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; elektrik piyasasında yan hizmetler kapsamında sunulan hizmetlerin tedarikine

Detaylı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Primer Frekans Kontrol Hizmetinin Uygulanmasına İlişkin El Kitabı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Primer Frekans Kontrol Hizmetinin Uygulanmasına İlişkin El Kitabı Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Primer Frekans Kontrol Hizmetinin Uygulanmasına İlişkin El Kitabı Ocak 2009 2 İÇİNDEKİLER 0H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR... 9H2 1H2. FREKANS KONTROLÜ VE PRİMER FREKANS KONTROL

Detaylı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Sekonder Frekans Kontrol Hizmetinin Uygulanmasına İlişkin El Kitabı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Sekonder Frekans Kontrol Hizmetinin Uygulanmasına İlişkin El Kitabı Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Sekonder Frekans Kontrol Hizmetinin Uygulanmasına İlişkin El Kitabı Haziran 2010 İÇİNDEKİLER 1. GĠRĠġ VE TEMEL KAVRAMLAR... 2 2. FREKANS KONTROLÜ VE SEKONDER FREKANS KONTROL

Detaylı

LİSANSSIZ ÜRETİM TESİSLERİ BAĞLANTI KRİTERLERİ

LİSANSSIZ ÜRETİM TESİSLERİ BAĞLANTI KRİTERLERİ LİSANSSIZ ÜRETİM TESİSLERİ BAĞLANTI KRİTERLERİ İÇERİK Lisanssız Üretim Tesisleri Mevzuatı Lisansız Üretim Tesisleri Bağlantı Süreci Lisanssız Üretim Tesisleri Bağlantı Görüşü Teknik Kriterler Başkent Elektrik

Detaylı

TEMİNAT HESAPLAMA PROSEDÜRÜ

TEMİNAT HESAPLAMA PROSEDÜRÜ TEMİNAT HESAPLAMA PROSEDÜRÜ Amaç MADDE 1 (1) Bu Prosedürün amacı piyasa katılımcılarının piyasaya ilişkin yükümlülüklerini yerine getirememesi veya faaliyetlerini gerçekleştirememesi durumunda, katılımcılar

Detaylı

31 Mart Elektrik Kesintisi ve Nedenleri

31 Mart Elektrik Kesintisi ve Nedenleri İ.T.Ü. Mezunları Derneği, İ.T.Ü. Evi, Ankara, 23 Mayıs 2015,, Page 1 Ulusal Elektrik İletim Sisteminin Klasik Sorunu 31 Mart 2015 günü, saat 10:31 de Doğu Batı Koridorundan akan güç: 5500-6000 MW Alıcı

Detaylı

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir.

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. DAĞITIM TRAFOLARI Genel Tanımlar Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. EEM13423 ELEKTRİK ENERJİSİ

Detaylı

SEKONDER KONTROL 18 AĞUSTOS 2009

SEKONDER KONTROL 18 AĞUSTOS 2009 SEKONDER KONTROL 18 AĞUSTOS 2009 FREKANS KONTROLU Primer Frekans Kontrolu Sekonder Frekans Kontrolu Tersiyer Kontrol Zaman Kontrolu FREKANS KONTROL DÖNGÜSÜ Kurulu Güç Toplam Kurulu Güç (2008): ~ 42 GW

Detaylı

DENGELEME UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ UYGULAMALARI İSMAİL ÖZÇELİK PİYASA İŞLEMLERİ VE PROJE MÜDÜRÜ

DENGELEME UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ UYGULAMALARI İSMAİL ÖZÇELİK PİYASA İŞLEMLERİ VE PROJE MÜDÜRÜ DENGELEME UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ UYGULAMALARI İSMAİL ÖZÇELİK PİYASA İŞLEMLERİ VE PROJE MÜDÜRÜ 30/09/2009 1 Gündem Piyasanın Gelişimi Gün Öncesi Planlama Dengeleme Güç Piyasası Saatlik Uzlaştırma Denge

Detaylı

Üniversal Ölçüm Cihazý UMG 505. Þebeke Analizi ve Enerji Yüklerinin Optimizasyonu

Üniversal Ölçüm Cihazý UMG 505. Þebeke Analizi ve Enerji Yüklerinin Optimizasyonu Üniversal Ölçüm Cihazý UMG 505 Þebeke Analizi ve Enerji Yüklerinin Optimizasyonu Modem Yazýcý LON Mobus PC I/O Kullanýmý LON Üniversal Ölçüm Cihazý Kullanýmý UMG 505 düþük gerilim ve orta gerilim þebekelerindeki

Detaylı

ELEKTRĠK PĠYASASI ġebeke YÖNETMELĠĞĠ. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

ELEKTRĠK PĠYASASI ġebeke YÖNETMELĠĞĠ. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar ELEKTRĠK PĠYASASI ġebeke YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 4628 sayılı Kanunla öngörülen piyasa modelinin oluģturulması

Detaylı

1_ Dingil Sayım Sistemi l

1_ Dingil Sayım Sistemi l 1_ Dingil Sayım Sistemi l Manyetik algılama prensibine dayalı dingil sayımı ile hat üzerinde herhangi bir izolasyon ve kesme işlemi gerektirmeden algılama gerçekleştirilir. Böylelikle, raylar üzerinden

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. (TEİAŞ) Türkiye Elektrik Sisteminde Rüzgar Santralları ve Sistem Bağlantıları

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. (TEİAŞ) Türkiye Elektrik Sisteminde Rüzgar Santralları ve Sistem Bağlantıları TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. (TEİAŞ) Türkiye Elektrik Sisteminde Rüzgar Santralları ve Sistem Bağlantıları TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ - 62 ADET 400 kv TRANSFORMATÖR MERKEZİ - 459 ADET 154 kv TRANSFORMATÖR

Detaylı

ZM R KEMALPA A ORGAN ZE SANAY BÖLGES

ZM R KEMALPA A ORGAN ZE SANAY BÖLGES ZM R KEMALPA A ORGAN ZE SANAY BÖLGES ELEKTRİK ŞEBEKE YAPISI ZM R KEMALPA A ORGAN ZE SANAY BÖLGES PROJENİN AMAÇLARI Kayıp-Kaçak Oranlarında Azalma Maliyetlerde Azalma Güvenli faturalama sistemi Katılımcı

Detaylı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş.

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Türkiye Elektrik İletim Sistemi Emrah Besci Elektrik - Elektronik Mühendisi (EE 04) Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi http://emrah.besci.gen.tr Emrah@Besci.gen.tr

Detaylı

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 1 KompanzasyonSistemlerinde Kullanılan Elemanlar Güç Kondansatörleri ve deşarj dirençleri Kondansatör Kontaktörleri Pano Reaktif Güç Kontrol

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI TARİFELERİ & OSB DAĞITIM BEDELLERİ

ELEKTRİK PİYASASI TARİFELERİ & OSB DAĞITIM BEDELLERİ ELEKTRİK PİYASASI TARİFELERİ & OSB DAĞITIM BEDELLERİ Nedim KORKUTATA Enerji Uzmanı @Tarifeler Dairesi Başkanlığı Yönetim Kurulu Üyesi @ Enerji Uzmanları Derneği Sunum Planı 1) Düzenlenen Tarifeler 2) Şebeke

Detaylı

SIEMENS MICROMASTER 430 ve FAN UYGULAMA ÖRNEKLERİ

SIEMENS MICROMASTER 430 ve FAN UYGULAMA ÖRNEKLERİ SIEMENS MICROMASTER 430 ve FAN UYGULAMA ÖRNEKLERİ Fan yükleri, uygulama ihtiyaçları ve bu uygulamayı motor hız kontrol cihazları ile çözerken, uygulamanın özel ihtiyaçlarının neler olabileceğine daha yakından

Detaylı

HAZIRLAYAN HENDİSİ. mehmet.bahadir seyda.ersoy RES SANTRALLARINDAN ÜRETİM TAHMİNİNİN BİLİNMESİNİN ÖNEMİ

HAZIRLAYAN HENDİSİ. mehmet.bahadir seyda.ersoy RES SANTRALLARINDAN ÜRETİM TAHMİNİNİN BİLİNMESİNİN ÖNEMİ 1 RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLARI ÜRETİM M TAHMİNİNİN BİLİNMESİNİN ÖNEMİ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM M A.Ş. HAZIRLAYAN MEHMET BAHADIR ELEKTRİK K MÜHEND HENDİSİ ŞEYDA ERSOY ELEKTRİK K ELEKTRONİK K MÜHEND HENDİSİ

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

İÇERİK 1. GİRİŞ 2. RÜZGAR SANTRALLERİNİN GÜÇ SİSTEMLERİNE ETKİLERİ

İÇERİK 1. GİRİŞ 2. RÜZGAR SANTRALLERİNİN GÜÇ SİSTEMLERİNE ETKİLERİ İÇERİK 1. GİRİŞ 2. RÜZGAR SANTRALLERİNİN GÜÇ SİSTEMLERİNE ETKİLERİ 2.1. Üretim-Tüketim Dengesi 2.2. Elektrik Şebekesinin Güvenliği 2.3. Dengeleme ve Şebeke Güvenliği Açısından Fayda/Maliyet Unsurları 2.3.1.

Detaylı

Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin. Gün Öncesi Piyasası. Kadir ÜNAL Gün Öncesi Piyasası Müdürlüğü. 11 Ekim 2011 Rixos Oteli - Ankara

Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin. Gün Öncesi Piyasası. Kadir ÜNAL Gün Öncesi Piyasası Müdürlüğü. 11 Ekim 2011 Rixos Oteli - Ankara Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin Gün Öncesi Piyasası Kadir ÜNAL Gün Öncesi Piyasası Müdürlüğü 11 Ekim 2011 Rixos Oteli - Ankara Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin 2 Neden Gün Öncesi Piyasası

Detaylı

TÜREK_2014. Gün Öncesi Piyasalarının RES lere etkisi. Uğuray ALTAYLI Satış Müdürü Istanbul, 05 Kasım 2014

TÜREK_2014. Gün Öncesi Piyasalarının RES lere etkisi. Uğuray ALTAYLI Satış Müdürü Istanbul, 05 Kasım 2014 TÜREK_2014 Gün Öncesi Piyasalarının RES lere etkisi Uğuray ALTAYLI Satış Müdürü Istanbul, 05 Kasım 2014 İÇERİK RÜZGAR SANTRALLERİNİN SATIŞ KANALLARI DGPYS YÖNETMELİĞİ VE DRAFT YÖNETMELİK ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Detaylı

154 kv 154 kv. 10 kv. 0.4 kv. 0.4 kv. ENTERKONNEKTE 380 kv 380 kv. YÜKSEK GERĠLĠM ġebekesġ TRF. MERKEZĠ ENDÜSTRĠYEL TÜK. ORTA GERĠLĠM ġebekesġ

154 kv 154 kv. 10 kv. 0.4 kv. 0.4 kv. ENTERKONNEKTE 380 kv 380 kv. YÜKSEK GERĠLĠM ġebekesġ TRF. MERKEZĠ ENDÜSTRĠYEL TÜK. ORTA GERĠLĠM ġebekesġ ENTERKONNEKTE 380 kv 380 kv 154 kv YÜKSEK GERĠLĠM ġebekesġ 154 kv 154 kv TRF. MERKEZĠ 10 kv 34.5 kv ENDÜSTRĠYEL TÜK. DAĞITIM ġebekesġ ORTA GERĠLĠM ġebekesġ KABLOLU 0.4 kv TRAFO POSTASI 0.4 kv BESLEME ALÇAK

Detaylı

Türkiye Elektrik. İbrahim Etem ERTEN. OSB Eğitimi 26 Mart 2012 Afyon

Türkiye Elektrik. İbrahim Etem ERTEN. OSB Eğitimi 26 Mart 2012 Afyon Türkiye Elektrik Piyasası ve DUY İbrahim Etem ERTEN Grup Başkanı - Enerji Uzmanı OSB Eğitimi 26 Mart 2012 Afyon Hızlı talep artışı: Yatırım ihtiyacı ve fırsatlar Rekabetçi piyasaların rolü Yüksek ithalat

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ

ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ YUSUF BAYRAK TEİAȘ APK Daire Bașkanlığı 1. GİRİȘ 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve sektörün yeniden yapılanmasından

Detaylı

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM- DURUMU Yusuf BAYRAK TEİAŞ APK Dairesi Başkanlığı Türkiye elektrik sistemi tümleşik bir sistemdir. Bölgelerin veya illerin coğrafi sınırları ile elektrik sistemi işletme bölgelerinin

Detaylı

SOFT STARTER VE FREKANS KONVERTÖR İNVERTÖRLER

SOFT STARTER VE FREKANS KONVERTÖR İNVERTÖRLER SOFT STARTER VE FREKANS KONVERTÖR İNVERTÖRLER 1. SOFT STARTERLER Doğru terminoloji ile Elektronik Motor Starter leri ya da yaygın kullanılan adıyla soft starter/motor yumuşak yol vericileri, güç elektroniği

Detaylı

Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ

Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Madde 1- Bu Tebliğ, elektrik piyasasında kullanılacak sayaçların asgari özelliklerinin belirlenmesi amacıyla

Detaylı

RWD Solar Teknik Sunum

RWD Solar Teknik Sunum RWD SOLAR RWD Solar Teknik Sunum Copyright Siemens AG 2010. All rights reserved. Multi-montaj çözümü Ray veya vida ile panel içine montaj Ön panel montajı DIN raylı sistemle modüler panel içi montaj IP20

Detaylı

L300P GÜÇ BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ

L300P GÜÇ BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ L3P HITACHI HIZ KONTROL ÜNİTESİ KULLANIM KILAVUZU L3P GÜÇ BAĞLANTISI KONTROL DEVRESİ TERMİNAL BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ Terminal Tanımı Açıklama Sembolü L1 L2 L3 Giriş fazları Şebeke gerilimi bağlanacak

Detaylı

RES ELEKTRIK PROJELENDIRME SÜREÇLERI O Z A N B A S K A N O Z A N. B A S K A N @ K E S I R. C O M. T R + 9 0 ( 5 3 9 ) 7 8 5 9 7 1 4

RES ELEKTRIK PROJELENDIRME SÜREÇLERI O Z A N B A S K A N O Z A N. B A S K A N @ K E S I R. C O M. T R + 9 0 ( 5 3 9 ) 7 8 5 9 7 1 4 RES ELEKTRIK PROJELENDIRME SÜREÇLERI O Z A N B A S K A N O Z A N. B A S K A N @ K E S I R. C O M. T R + 9 0 ( 5 3 9 ) 7 8 5 9 7 1 4 ÖZET Önbilgi Projelendirmeye Bakış Elektriksel Tasarım Ön-Hazırlık Enterkonnekte

Detaylı

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek KAPASİTE FAKTÖRÜ VE ENERJİ TAHMİNİ Kapasite faktörü (KF) bir santralin ne kadar verimli kullanıldığını gösteren bir parametredir. Santralin nominal gücü ile yıllık sağladığı enerji miktarı arasında ilişki

Detaylı

Olgun SAKARYA EMO Enerji Birim Koordinatörü. 13 Haziran 2012 / ANKARA

Olgun SAKARYA EMO Enerji Birim Koordinatörü. 13 Haziran 2012 / ANKARA Olgun SAKARYA EMO Enerji Birim Koordinatörü 13 Haziran 2012 / ANKARA Enerji Verimliliği; Üretimimizde, Konforumuzda, İş gücümüzde, herhangi bir azalma olmadan daha az enerji kullanmaktır. SUNU ĠÇERĠĞĠ

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; 4628 sayılı Kanunla öngörülen piyasa modelinin oluşturulması

Detaylı

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları Yumuşak Yolvericiler Vektör kontrollü AKdem dijital yumuşak yol vericisi, 6-tristör kontrollü olup, 3 fazlı sincap kafesli motorlarda yumuşak kalkış ve duruş prosesleri için tasarlanmıştır. Vektör kontrol,

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ VE GÜNEŞ SANTRALLARININ BAĞLANTISI

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ VE GÜNEŞ SANTRALLARININ BAĞLANTISI TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ VE GÜNEŞ SANTRALLARININ BAĞLANTISI 1 ANA FAALİYET KONULARI Türkiye Elektrik Sistemini yönetmek Türkiye İletim Sistemi işletme ve bakımını yapmak Türkiye İletim Sistemi Genişleme

Detaylı

KAYSERİ ve CİVARI ELEKTRİK T.A.Ş.

KAYSERİ ve CİVARI ELEKTRİK T.A.Ş. KAYSERİ ve CİVARI ELEKTRİK T.A.Ş. Kürşat TANRIÖVEN Üretim Bağlantı ve AR&GE Şefi Elk. Yük. Müh. İTÜ, EMO ve GENSED Güneşin geleceğini anlatıyor 1 Sayılarla KCETAŞ 636.299 Abone 2.207.756.715 kwh Tüketilen

Detaylı

GÜÇ TRAFOLARINDA KALİTE VE PERFORMANS FAKTÖRLERİ

GÜÇ TRAFOLARINDA KALİTE VE PERFORMANS FAKTÖRLERİ GÜÇ TRAFOLARINDA KALİTE VE PERFORMANS FAKTÖRLERİ Güç Trafoları Tasarımı Sorumlu Mühendisi (MSc) akkoseoglu@outlook.com İÇİNDEKİLER 1. Trafo sektöründeki yenilikler 2. Gelişen/Değişen Üretim ile Artan Performans

Detaylı

A S T E K AKILLI ŞEBEKELER ELEKTRİK SAYAÇLARI UZAKTAN OKUMA SİSTEMİ SMART GRID SMART ENERGY SYSTEMS FOR PLANET S FUTURE

A S T E K AKILLI ŞEBEKELER ELEKTRİK SAYAÇLARI UZAKTAN OKUMA SİSTEMİ SMART GRID SMART ENERGY SYSTEMS FOR PLANET S FUTURE A S T E K SMART ENERGY SYSTEMS FOR PLANET S FUTURE SMART GRID AKILLI ŞEBEKELER ELEKTRİK SAYAÇLARI UZAKTAN OKUMA SİSTEMİ AKILLI ŞEBEKELER ÇÖZÜMÜ Dağıtım yapan işletmelerin otomasyon ihtiyaçları için AKILLI

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

İSTANBUL (ANADOLU YAKASI) KOCAELİ BURSA İLLERİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU

İSTANBUL (ANADOLU YAKASI) KOCAELİ BURSA İLLERİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU İSTANBUL (ANADOLU YAKASI) KOCAELİ BURSA İLLERİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU Türkiye elektrik sistemi enterkonnekte bir sistemdir. Bölgelerin veya illerin coğrafi sınırları ile elektrik sistemi işletme

Detaylı

2) İNVERTÖRLER a) On-Grid ( Şebeke Bağlı ) invertörler Görselleri. a1 - EA3KLPV/EA4KLPV/EA5KLPV a2- EA2KFPV / EA3KFPV. a1 -

2) İNVERTÖRLER a) On-Grid ( Şebeke Bağlı ) invertörler Görselleri. a1 - EA3KLPV/EA4KLPV/EA5KLPV a2- EA2KFPV / EA3KFPV. a1 - 2) İNVERTÖRLER a) On-Grid ( Şebeke Bağlı ) invertörler Görselleri a1 - EA3KLPV/EA4KLPV/EA5KLPV a2- EA2KFPV / EA3KFPV a3- EA4KDL/EA4K6DL/EA5KDL/EA6KDL a4- EA3KBU a5-ea10ktlpv/ea12ktlpv/ea15ktlpv A6- EA

Detaylı

Serbest Tüketici Kimdir

Serbest Tüketici Kimdir Kısaca Eren Enerji Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Zonguldak ın Çatalağzı termik santrali toplam 1,6 milyar dolarlık yatırım değerine sahip 3 üniteden oluşmaktadır. Temmuz 2010 dan bugüne faaliyette olan

Detaylı

Doğal Gaz Piyasasındaki Hedef Model Ne?

Doğal Gaz Piyasasındaki Hedef Model Ne? Doğal Gaz Piyasasındaki Hedef Model Ne? Barış Sanlı 24 Eylül 2014 All Energy Turkey 24.9.2014 Barış Sanlı 1 Enerji İşleri Genel Müdürlüğü 24.9.2014 Barış Sanlı 2 www.enerji.gov.tr (Yayınlar/Raporlar) 24.9.2014

Detaylı

4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu

4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu 49 4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu Đletim sistemine bağlı bir asenkron motorun şekil (4.3.b) ' deki P-V eğrileriyle, iletim sisteminin P-V eğrilerini biraraya getirerek, sürekli hal

Detaylı

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Genel elektrik talebi kış aylarında ısıtma ve aydınlatma, yaz aylarında ise soğutma (klima) ihtiyacına bağlı olarak bölgesel ve mevsimsel farklılıklar oluşturur. modus Enerji

Detaylı

TEK BÖLGELİ GÜÇ SİSTEMLERİNDE BULANIK MANTIK İLE YÜK FREKANS KONTRÜLÜ

TEK BÖLGELİ GÜÇ SİSTEMLERİNDE BULANIK MANTIK İLE YÜK FREKANS KONTRÜLÜ TEKNOLOJİ, Yıl 5, (2002), Sayı 3-4, 73-77 TEKNOLOJİ TEK BÖLGELİ GÜÇ SİSTEMLERİNDE BULANIK MANTIK İLE YÜK FREKANS KONTRÜLÜ Ertuğrul ÇAM İlhan KOCAARSLAN Kırıkkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ÜRETİLEN ELEKTRİĞE YENİLENEBİLİR KAYNAKTAN ELEKTRİK ÜRETİM BELGESİ VERİLMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK TASLAĞI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ÜRETİLEN ELEKTRİĞE YENİLENEBİLİR KAYNAKTAN ELEKTRİK ÜRETİM BELGESİ VERİLMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK TASLAĞI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ÜRETİLEN ELEKTRİĞE YENİLENEBİLİR KAYNAKTAN ELEKTRİK ÜRETİM BELGESİ VERİLMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM Genel Esaslar ve Yenilenebilir Kaynaktan Elektrik

Detaylı

GARANTİ KARAKTERİSTİKLERİ LİSTESİ 132/15 kv, 80/100 MVA GÜÇ TRAFOSU TANIM İSTENEN ÖNERİLEN

GARANTİ KARAKTERİSTİKLERİ LİSTESİ 132/15 kv, 80/100 MVA GÜÇ TRAFOSU TANIM İSTENEN ÖNERİLEN EK-2 1 İmalatçı firma 2 İmalatçının tip işareti 3 Uygulanan standartlar Bkz.Teknik şartname 4 Çift sargılı veya ototrafo Çift sargılı 5 Sargı sayısı 2 6 Faz sayısı 3 7 Vektör grubu YNd11 ANMA DEĞERLERİ

Detaylı

Kalitesi Yönetmeliği. Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar. ve düşük maliyetli olarak planlanması, işletilmesi ve tüketicilere kaliteli,

Kalitesi Yönetmeliği. Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar. ve düşük maliyetli olarak planlanması, işletilmesi ve tüketicilere kaliteli, Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliği Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: Resmi Gazete: 10 Kasım 2004 Çarşamba, Sayı: 25639 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR?

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? Elektrodinamik sisteme göre çalışan transformatör, elektrik motorları gibi cihazlar şebekeden mıknatıslanma akımı çekerler. Mıknatıslanma akımı manyetik alan varken şebekeden

Detaylı

ŞEBEKE BAĞLANTI YÖNTEMLERİ (GRID INTEGRATION METHODS)

ŞEBEKE BAĞLANTI YÖNTEMLERİ (GRID INTEGRATION METHODS) 143 ŞEBEKE BAĞLANTI YÖNTEMLERİ (GRID INTEGRATION METHODS) Ferit ARSAN 1. RÜZGAR TÜRBİNLERİNİN ŞEBEKEYE BAĞLANTISI a. Genel Kısıtlamalar Rüzgar enerjisi çok kesintili bir enerji kaynağıdır. Bu rüzgar enerjisini,

Detaylı

BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar ELEKTRİK PİYASASI DAĞITIM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 4628 sayılı Kanunla öngörülen piyasa modelinin oluşturulması

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2013 2017)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2013 2017) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2013 2017) KASIM 2013 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 4 II TALEP GELİŞİMİ...

Detaylı

Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin

Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin Gün Öncesi Piyasası Abdülkadir ONGUN Gün Öncesi Piyasası Müdürlüğü 18 Kasım 2011 WOW - İstanbul Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin 2 Elektrik Piyasası Genel Bakış

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2014 İÇİNDEKİLER 1. Talebe İlişkin Baz Senaryolar 2. Doğal Gaz Şebekesi Arz İmkânlarına

Detaylı

FUJI MICRO HIZLI DEVREYE ALMA KILAVUZU

FUJI MICRO HIZLI DEVREYE ALMA KILAVUZU FUJI MICRO HIZLI DEVREYE ALMA KILAVUZU KONTEK OTOMASYON A.Ş. BEYİT SOK. NO:27 YUKARI DUDULLU ÜMRANİYE / İSTANBUL 0216 466 47 00 (T) 0216 466 21 20 (F) www.kontekotomasyon.com.tr Sayfa 1 / 7 TUŞ FONKSİYONLARI

Detaylı

Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği

Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı; 4628 sayılı Kanunla öngörülen piyasa modelinin oluşturulması

Detaylı

HİDROELEKTRİK SANTRALLERDE GÜÇ - FREKANS DENETİMİ

HİDROELEKTRİK SANTRALLERDE GÜÇ - FREKANS DENETİMİ 1992 TC KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI HİDROELEKTRİK SANTRALLERDE GÜÇ - FREKANS DENETİMİ SERKAN AKÇAY YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ

Detaylı

Bu aşırı gerilimlerin, işletmede izin verilen yalıtım gerilimi seviyesini aşmaması gerekir.

Bu aşırı gerilimlerin, işletmede izin verilen yalıtım gerilimi seviyesini aşmaması gerekir. GENEL TANIM Akım sınırlayıcı sigortalar, arıza akımının ortaya çıkardığı ısı enerjisi ile eriyerek devreden akabilecek büyük kısa devre akımlarının kesilmesini sağlayan ve aynı zamanda ayırma işlemi yaparak

Detaylı

TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Fatih Yazıtaş 05.11.2015

TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Fatih Yazıtaş 05.11.2015 TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı Fatih Yazıtaş 05.11.2015 Gündem Elektrik Piyasası & EPİAŞ Gün Öncesi Piyasası ve Tahminleme (RES ler) Gün İçi Piyasası YEKDEM 2 Enerji Piyasaları

Detaylı

Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliği. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliği. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliği BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, elektrik piyasasında gerçek ve tüzel kişilerin serbest

Detaylı

Türkiye de Fotovoltaik Sistemlerin Projelendirmesi. Projelendirme ve Şebeke Bağlantısı Pratikte Yaşanan Tecrübeler

Türkiye de Fotovoltaik Sistemlerin Projelendirmesi. Projelendirme ve Şebeke Bağlantısı Pratikte Yaşanan Tecrübeler Türkiye de Fotovoltaik Sistemlerin Projelendirmesi Projelendirme ve Şebeke Bağlantısı Pratikte Yaşanan Tecrübeler New Energy, Renewable Energy Mustafa HERDEM Genel Müdür Else Enerji 19.11.2013 Sunum İçeriği

Detaylı

Fatih Kölmek. ICCI 2012-18.Uluslararası Enerji ve Çevre Fuarı ve Konferansı 25 Nisan 2012, İstanbul, Türkiye

Fatih Kölmek. ICCI 2012-18.Uluslararası Enerji ve Çevre Fuarı ve Konferansı 25 Nisan 2012, İstanbul, Türkiye Fatih Kölmek ICCI 2012-18.Uluslararası Enerji ve Çevre Fuarı ve Konferansı 25 Nisan 2012, İstanbul, Türkiye Türkiye Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Mekanizması Fiyat Tahmin Modelleri Yapay Sinir

Detaylı

VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw

VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw Teknik Bilgi Föyü Sipariş No. ve Fiyatlar: Fiyat listesine bakınız. VITOCAL 200-S Tip AWB 201.B/AWB 201.C Dış ve iç mekan üniteli split

Detaylı

Gaz Yakıtlı Brülörler

Gaz Yakıtlı Brülörler Gaz Yakıtlı Brülörler Vectron Modeller 14,5 2.100 kw kapasite aralığında, kolay erişebilirlik ve servis imkanı, kompakt, hafif, farklı namlu uzunlukları seçenekleri ile küp formasyonunda brülör sökülmeden

Detaylı

Senkronizasyon Opsiyon Modülü. SV-IS7 Serisi. Kullanıcı Manueli

Senkronizasyon Opsiyon Modülü. SV-IS7 Serisi. Kullanıcı Manueli Senkronizasyon Opsiyon Modülü SV-IS7 Serisi Kullanıcı Manueli Ürün Standartları Madde Nasıl Montaj Yapılır Master Enkoder Girişi Slave Enkoder Girişi Master Enkoder Geridönüş Çıkışı Terminal Bloğu Çıkışı

Detaylı