Alptekin Temizel

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Alptekin Temizel atemizel@ii.metu.edu.tr"

Transkript

1 Alptekin Temizel

2 Seminer Programı 13:00-13:15 TR-GRID tanitim sunumu 13:15-14:30 GPU Programlamaya Giriş, Alptekin Temizel GPU ların tarihi ve GPU lar üzerinde genel amaçlı programlama (GPGPU) GPGPU uygulama alanları, avantaj ve dezavantajları PC ve GPU mimarisi 14:30-14:45 Ara-1 14:45-16:30 CUDA ve OpenCL Temelleri, Alptekin Temizel CUDA ya giriş CUDA programlama yapısı Örnek kodlar üzerinden anlatım OpenCL e giriş OpenCL programlama yapısı CUDA ve OpenCL benzerlik ve farklılıkları Örnek kodlar üzerinden anlatım 16:30-16:45 Ara-2 16:45-17:30 Supercomputing at 1/10th of the Cost, Edmondo Orlotti, NVIDIA 17:30-18:15 Açık oturum

3 CUDA Teaching Center Professor Partnership Award Temmuz 2009 CUDA Teaching Center Aralık 2010

4 Kitaplar - 1 David B. Kirk and Wen-mei W. Hwu Programming Massively Parallel Processors: A Hands-on Approach Morgan Kaufman, ISBN-10: , ISBN-13:

5 Kitaplar - 2 H. Bidgoli, CUDA by Example: An Introduction to General-Purpose GPU Programming, Addison Wesley, ISBN-10: , ISBN-13:

6 Kitaplar - 3 Wen-mei W. Hwu (Editor), GPU Computing Gems, ISBN-10: , ISBN-13: Chapters 1. Scientific Simulation 2. Life Sciences 3. Statistical Modeling 4. Emerging Data-Intensive Applications 5. Electronic Design Automation 6. Ray Tracing and Rendering 7. Computer Vision 8. Video and Image Processing 9. Signal and Audio Processing 10.Medical Imaging

7 Kaynaklar NVIDIA Developer Zone, OpenCL Developer Zone,

8 1. GPU Programlamaya Giriş i. GPU ların tarihi ve GPU lar üzerinde genel amaçlı programlama (GPGPU) ii. iii. GPGPU uygulama alanları, avantaj ve dezavantajları PC ve GPU mimarisi

9 Graphics Processing Unit (GPU) (1) Graphics Processing Unit/Grafik İşleme Ünitesi (GPU) yoğun matematiksel hesaplamaları yapmak üzere tasarlanmış tek-çip işlemcilerdir. Ref:

10 Graphics Processing Unit (GPU) (2) GPU lar aslen grafik canlandırma (rendering) ve oyunlar için geliştirilmişlerdir. PC ler, oyun konsolları, gömülü sistemler ve cep telefonlarında bulunurlar. Ev kullanıcıları için genelde oyun amaçlı kullanılırlarken profesyonel kullanıcılar tarafından CAD uygulamaları and CGI için kullanılırlar. Piyasadaki büyük oyuncular: ATI/AMD, Intel ve NVIDIA

11 Graphics Processing Unit (GPU) (3) GPU pazarı hareketlenmektedir, CPU üreticileri GPU larla ilgilenmeye başlamıştır. AMD, ATI firmasını 2006 yılında satın almıştır. Intel CPU-GPU hibrit mimariler üzerinde çalışmaktadır Programlamada bir paradigma kayması? Daha önceden mümkün olmayan uygulamalar mümkün mü olacak?

12 Graphics Processing Unit (GPU) (4) GPU lar oldukça hızlıdır: NVIDIA GTX 580: 5120 çekirdek, ~1581 GFLOPS (teorik) Intel i7 920 (2,66 GHz): 4 çekirdek, ~69 GFLOPS GPU lar daha hızlı hızlanmaktadır! CPU: yıllık gelişme : 1.5 On yıllık gelişme ~ 60 GPU: yıllık gelişme > 2.0 On yıllık gelişme > 1000x

13 GPU vs. CPU Performance

14 GPU Performans Tahminleri Nvidia Chief Scientist William Dally nin tahminlerine göre grafik çipleri 2015 yılında; 5000 çekirdeğe sahip olacak, yaklaşık 20TFLOPs işlem gücü sağlayacak, ve 11nm üretim teknolojisiyle üretilecekler.

15 En hızlı 500 süper bilgisayar-kasım 2010 Rank Site Computer/Year Vendor Cores R max R peak Power 1 National Supercomputing Center in Tianjin China Tianhe-1A - NUDT TH MPP, X Ghz 6C, NVIDIA GPU, FT C / 2010 NUDT DOE/SC/Oak Ridge National Laboratory United States Jaguar - Cray XT5-HE Opteron 6-core 2.6 GHz / 2009 Cray Inc National Supercomputing Centre in Shenzhen (NSCS) China Nebulae - Dawning TC3600 Blade, Intel X5650, NVidia Tesla C2050 GPU / 2010 Dawning GSIC Center, Tokyo Institute of Technology Japan TSUBAME HP ProLiant SL390s G7 Xeon 6C X5670, Nvidia GPU, Linux/Windows / 2010 NEC/HP DOE/SC/LBNL/NERSC United States Hopper - Cray XE6 12-core 2.1 GHz / 2010 Cray Inc Kaynak:

16 Paralel İşleme: GPU Sağladıkları işlem gücü ve esneklikleri GPU ları genel amaçlı hesaplama işlemleri için ilgi çekici konuma getirmiştir. Hedef: GPU nun düşük maliyetle sağladığı gücü uygulama geliştiricilere bir yardımcı işlemci olarak sunmak. Massively Parallel Computing Çok Büyük Ölçekte Paralel Hesaplama Courtesy David Luebke, University of Virginia

17 GPU Tabanlı Kümeler Kümeler ve veri merkezi uygulamaları için NVIDIA Tesla 1U işlem üniteleri:

18 Gömülü Sistemler: Tegra Platformu Cep telefonları, tablet PC ler ve benzeri cihazlar için tasarlanmış system-on-a-chip serisi: Tegra 2: 2 çekirdekli CPU + GPU (1920x1080 HD video decode) Tegra 3: 4 çekirdekli CPU + GPU (2560x1600 HD video decode)

19 GPU ları kullanmak zordur GPU lar bilgisayar oyunları için tasarlanmıştır: Programlama modeli farklıdır ve grafik uygulamalarına yönelik tasarlanmıştır Programlama ortamı kısıtlı kullanıma sahiptir Mimarileri: Doğası gereği paraleldir Hızla gelişmektedir (temel özellik kümeleri bile!) Çoğunlukla ticari gizlidir CPU için yazılmış bir kodu uyarlamak güçtür. Courtesy David Luebke, University of Virginia

20 GPU ları kullanmak zordu GPU lar bilgisayar oyunları için tasarlanmakla beraber artık genel amaçlı programlama da düşünülerek tasarlanmaktadır. Programlama modeli ve geliştirme ortamları artık daha genel ve kullanıcı dostudur. Mimarileri: Doğası gereği paraleldir (ancak programlamak daha kolaydır) Hızla gelişmektedir (ancak standartlara sahiptir) Çoğunlukla ticari gizlidir (ancak mimariden bağımsız programlayabiliriz) Programlama yapıları CPU dakilere artık daha çok benzediği için CPU için yazılmış bir kodu uyarlamak daha kolaydır

21 The Ox vs. Chicken Analogy (1) If you were plowing a field, which would you rather use: Two strong oxen or 1024 chickens? Eğer bir tarlayı sürüyor olsaydınız 2 öküz kullanmayı mı yoksa 1024 tavuk kullanmayı mı tercih ederdiniz? Seymour Cray ( ) Founder of Cray Research

22 The Ox vs. Chicken Analogy (2) 4 çekirdek CPU + GPU Eş-işleme Heterojen Hesaplama

23 The Ox vs. Chicken Analogy (3) CPU nun iyi olduğu işler: Sıralı işlemler, I/O işlemleri, Program akışı. GPU ise çok büyük ölçekte paralel hesaplama (massively parallel calculations) konusunda iyidir.

24 GPU Programlama Programlama grafik API ı üzerinden yapılmak zorundaydı. Bu esnek değildi ve pek çok limiti vardı. GPGPU: General Purpose computation on the GPU GPU üzerinde genel amaçlı programlama

25 CUDA Compute Unified Device Architecture NVIDIA tarafından geliştirilmiştir Temel olarak genişletilmiş C programlama dilidir

26 OpenCL Apple önderliğinde AMD, IBM, Intel ve NVIDIA dan teknik takımların desteği ile geliştirilmiştir. OpenCL 1.0 Mayıs 2009 da yayınlanmıştır. OpenCL 1.1 ise Haziran 2010 da yayınlanmıştır. Halen geliştirilmeye devam etmektedir.

27 Stream Framework AMD/ATI in GPU programlama çözümüdür. Stanford Üniversitesi tarafından geliştirilmiş olan Brook üzerine inşa edilmiştir. ATI Stream OpenCL desteklemektedir.

28 DirectCompute Microsoft tarafından geliştirilmiştir ve Windows 7 destekler. DirectX 11 API nın bir parçasıdır. GPU donanımının tipinden bağımsızdır.

29 Google Arama Sonuçları 21 Şubat 2011 tarihi Google arama sonuçları:

30 GPU Üreticileri ve GPGPU NVIDIA: Kolay kullanıma sahip ve hızlı performanslı ürünleri ile şu an lider konumdadır. AMD/ATI: Yakın performans sağlamasına rağmen geliştirme araçları daha az gelişkin durumdadır. Intel: Yakın zamanda rekabete katılacağı beklenmektedir.

31 CPU-GPU Hibrit İşlemciler: AMD Fusion AMD tarafından Fusion APU yani hızlandırılmış işlemci birimi olarak tanımlanan CPU+GPU tabanlı yeni nesil mikroişlemci tasarımları için ilk etapta dört yeni model lanse edildi. 5 Ocak 2011, kaynak:donanımhaber

32 CPU-GPU Hibrit İşlemciler: Intel Larrabee Intel Larrabee x86 uyumlu mimarisi ve önbellek tasarımı CPU benzeri, geniş SIMD vektör uniteleri ve and texture donanımı GPU benzeri bir işlemcidir. Intel Larrabee projesini durdurarak geleneksel ayrık CPU-GPU mimarilerine devam etmeye karar verdi.

33 CPU-GPU Hibrit İşlemciler: NVIDIA Jen-Hsun Huang, CEO, NVIDIA: Now is time for innovation, not for integration Şimdi entegrasyon zamanı değil yenilik zamanı

34 Heterojen Hesaplama Paralel İşleme GPU (Paralel İşleme) Grafik Kontrol ve İletişim CPU (Sıralı İşleme) Üretkenlik Uygulamaları Veri Yoğun Uygulamalar

35 1. GPU Programlamaya Giriş i. GPU ların tarihi ve GPU lar üzerinde genel amaçlı programlama (GPGPU) ii. iii. GPGPU uygulama alanları, avantaj ve dezavantajları PC ve GPU mimarisi

36 GPU Hesaplama Alanları Petrol ve Gaz Finans Medikal Biofizik Hesaplama Ses Video Görüntü İşleme

37 GT200 Mimarisi

38 Yeni Nesil Fermi Mimarisi Fermi kod isimli GPUlar Mart 2010 da GTX 400 serisinde piyasaya sürüldü, yeni GTX 500 serisi de bu mimariyi kullanmaktadır. GPU lar GF10x olarak adlandırılır. Daha yüksek sayıda çekirdeğe sahiptirler. C++ doğal desteği vardır. 8 kata kadar double precision performansı sağlayabilirler. Daha büyük shared memory leri vardır.

39 Yeni Nesil Fermi Mimarisi Son kullanıcı kartlarında (GeForce serisi), double precision performansı Fermi mimarisinin sağladığı kapasitenin ¼ üne sınırlandırılmıştır.

40 GPU Hesaplama Örnekleri (1) CPU GPU1 GPU2 GPU3 GPU4 Intel i7 920, 2.66 GHz, Windows 7 Professional (32 Bit) NVIDIA Quadro FX 5800, 240 Cores, Processor Clock: 1.3 GHz Memory: (512bit), 4GB NVIDIA GeForce GTX 285, 240 cores, Processor Clock: GHz Memory Clock: GHz (512bit), 1 GB NVIDIA GeForce 9800GT, 112 cores, Processor Clock: 1.5 GHz Memory Clock: 900 MHz (256bit), 1 GB ATI HD 5750, 720 Stream Processing Units, Engine Clock: 700 MHz Memory Clock: 1.15 GHz, 1 GB

41 GPU Hesaplama Örnekleri (2) Video arkaplan çıkarımı

42 Number of Cameras GPU Hesaplama Örnekleri (3) Video arkaplan çıkarımı X X X X Serial OpenMP Cuda OpenCL Cuda OpenCL Cuda OpenCL OpenCL CPU GPU1 GPU2 GPU3 GPU4 (ATI) Device/Framework Video arkaplan çıkarımı algoritması için gerçek zamanlı olarak maksimum desteklenen kamera sayısı (I/O not included). En pahalı kart işinizi en iyi görecek kart olmayabilir

43 Number of Cameras GPU Hesaplama Örnekleri (4) Video arkaplan çıkarımı X Serial OpenMP Cuda OpenCL Cuda OpenCL Cuda OpenCL OpenCL CPU GPU1 GPU2 GPU3 GPU4 (ATI) Device/Framework 320X X X576 Video arkaplan çıkarımı algoritması için gerçek zamanlı olarak maksimum desteklenen kamera sayısı (I/O included). Hafıza işlemleri gerçek performansı önemli biçimde etkileyebilir

44 GPU Hesaplama Örnekleri (5) Video arkaplan çıkarımı Number of Camera X X X X Serial OpenMP Cuda Cuda Cuda CPU GPU1 GPU2 GPU3 Device/Framework Video arkaplan çıkarımı algoritması için gerçek zamanlı olarak maksimum desteklenen kamera sayısı (Asynchronous I/O). Düzgün bir tasarım ve optimizasyon performansı önemli biçimde etkileyebilir

45 0,79 0,92 0,96 1,00 1,54 1,73 Gain 3,89 4,37 7,30 7,80 8,30 9,00 GPU Hesaplama Örnekleri (6) Video arkaplan çıkarımı 10,00 9,00 8,00 7,00 6,00 5,00 4,00 CUDA 3,00 2,00 1,00 0,00 160X X X X X X X X X X X X576 GPU1 (FX 5800) GPU2 (GTX 285) GPU3 (9800 GT) Device / Video Size GPUs vs. OpenMP CPU (Intel i7 920) versiyonları kazanç sonuçları Küçük verilerle en iyi kazanç elde edilemeyebilir.

46 ,49 10,65 6,51 6,79 7,00 7,04 6,60 6,75 6,45 6,81 5,06 10,18 13,25 12,24 12,01 16,90 21,18 15,93 20,03 25,84 32,28 Gain 40,98 38,37 48,97 61,94 74,15 71,29 89,84 GPU Hesaplama Örnekleri (7) Pearson cross correlation 90,00 80,00 70,00 60,00 50,00 40,00 Open CL 30,00 CUDA 20,00 10,00 0,00 GPU1 (FX 5800) GPU2 (GTX 285) GPU3 (9800 GT) GPU4 (ATI 5750) Device / Number of Images 160x120 imgeler için Pearson cross correlation gerçeklenmesinin OpenMP CPU versiyonuna kıyasla kazanç miktarları.

47 Özet GPU ların hesaplama hızlarını önemli ölçüde hızlandırma potansiyelleri vardır. Algorithmaların paralelleştirilebiliyor olması gereklidir. Hafıza işlemleri darboğaz yaratabilir. Geliştirme, optimizasyon and hata ayıklama daha güç olabilir. Uygulama için uygun GPU en pahalısı olmayabilir. Farklı GPU lar test edilerek karar verilmelidir. Tüm problemler GPU da gerçeklemeye uygun değildir. GPU kullanımına eldeki probleme göre karar verilmesi faydalı olacaktır.

48 1. GPU Programlamaya Giriş i. GPU ların tarihi ve GPU lar üzerinde genel amaçlı programlama (GPGPU) ii. iii. GPGPU uygulama alanları, avantaj ve dezavantajları PC ve GPU mimarisi

49 Bant Genişliği Farklı parçalar arasındaki bant genişliği sistem performansını önemli ölçüde etkiler Bu büyük veriler işleyen çok büyük ölçüde paralel sistemler için özellikle geçerlidir. Tamponlama (buffering), yeniden sıralama, önbellek (cache) kullanma gibi yöntemler bu dezavantajı bir miktar gizlemeye yardımcı olabilir. Nihayetinde, performans veri sağlanabilecek hızla sınırlıdır.

50 PCIe PC Mimarisi PCIe birleştirme iskeletini oluşturur Northbridge/Southbridge : PCIe anahtarlarıdır (switch) Bazı Southbridge dizaynları kendi içinde PCI-PCIe köprüsü barındırarak eski PCI kartlarını destekler Bazı PCIe karları PCI-PCIe köprüsü barınıdıran PCI kartlarıdır Source: Jon Stokes, PCI Express: An Overview: pcie.ars

51 PCIe linkleri ve şeritleri (lane) Her link bir ya da daha fazla şeritten oluşur Her şerit 1-bit genişliğindedir PCIe xn: N adet şeritten oluşur. Güncel sistemler: x8, x16 PCIe tipi x1 x2 x4 x8 x16 Veri transfer hızı (tek yön) 250 MB/s 500 MB/s 1GB/s 2 GB/s 4 GB/s David Kirk/NVIDIA and Wen-mei W. Hwu, ECE 498AL, University of Illinois, Urbana-Champaign

52 Güncel Intel Mimarisi Northbridge (82925X): PCIe - GPU ve DRAM bağlantısı. PCIe x16, 8 GB/s (4 GB/s tek yöne) Southbridge (ICH6RW): diğer çevre birimleri bağlantısı

53 CUDA ve OpenCL Programlama Modelleri

54 CUDA Derleyicisi (1) void serial_function( ) {... } void other_function(int... ) {... } void saxpy_serial(float... ) { for (int i = 0; i < n; ++i) y[i] = a*x[i] + y[i]; } void main( ) { float x; saxpy_serial(..);... } Paralel CUDA koduna çevirilir C CUDA Key Kernels NVCC (Open64) CUDA object files Linker Rest of C Application CPU Compiler CPU object files CPU-GPU Executable

55 CUDA Derleyicisi (2).cu uzantılı kaynak kodları NVCC kullanılarak derlenir NVCC bir derleyici sürücüsüdür Gerekli araçları ve derleyicileri (cudacc, g++, cl,...) çağırır NVCC çıktısı: C kodu (host CPU kodu) Daha sonradan uygulamanın geri kalanı ile birlikte derlenmelidir. PTX Obje kodu ya da, çalışma zamanında yorumlanan PTX kaynağı

56 CUDA Derleyicisi (3) Device Emulation Mode: Artık desteklenmiyor An executable compiled in device emulation mode (nvcc -deviceemu) runs completely on the host using the CUDA runtime No need of any device and CUDA driver Each device thread is emulated with a host thread Running in device emulation mode, one can: (. etc Use host native debug support (breakpoints, inspection, Access any device-specific data from host code and vice-versa Call any host function from device code (e.g. printf) and vice-versa Detect deadlock situations caused by improper usage of syncthreads

57 OpenCL (1)

58 OpenCL (2) OpenCL heterojen bir ortam sunar, aynı kod CPU ve GPU ortamlarında çalıştırılabilir.

59 OpenCL (3) Tecrübelerimize göre: Programlaması daha güçtür. CUDA ya göre daha düşük performanslıdır. Farklı platformlar ve heterojen ortamlarda çalışmak istiyorsanız iyi bir çözümdür.

60 Alptekin Temizel

61 CUDA Aygıtları ve Threadleri Hesaplama aygıtı (device) CPU ya (host) yardımcı işlemcidir,,( memory Kendi DRAM i vardır (device Pek çok thread i parallel işler, Genelde GPU olmasına rağmen farklı bir paralel işleme aygıtı da olabilir. Uygulamanın veri-paralel kısımları pek çok thread in aynı anda çalıştığı kernel larda işlenir. David Kirk/NVIDIA and Wen-mei W. Hwu, ECE 498AL, University of Illinois, Urbana-Champaign 61

62 GPU ve CPU Threadleri arasındaki farklar GPU threadleri çok daha yalındır (lightweight) Yaratılma yükleri çok düşüktür. GPU verimli çalışabilmek için 1000 lerce thread e ihtiyaç duyar Çok çekirdekli CPU lar yalnızca bir kaç threadle bile en iyi verimliliklerine ulaşabilirler.

63 Paralel Thread Dizilimleri Bir CUDA kernel ı thread dizilimleri (thread arrays) tarafından çalıştırılır Tüm thread ler aynı kodu çalıştırır (Single Process Multiple Data - SPMD) Her thread i kendine ait hafıza adresleri hesaplayabilmek ve kontrol kararları alabilmek için bir ID si vardır. threadid float x = input[threadid]; float y = func(x); output[threadid] = y; David Kirk/NVIDIA and Wen-mei W. Hwu, ECE 498AL, University of Illinois, Urbana-Champaign 63

64 Thread Blokları: Ölçeklenebilir Ortak Çalışma Thread dizilimleri bloklara bölünür Bir block içerisindeki threadler shared memory, atomic operations ve barrier synchronization yardımı ile ortak çalışabilir. Farklı bloklardaki threadler ortak çalışamaz. threadid Thread Block 0 Thread Block 1 Thread Block N float x = input[threadid]; float y = func(x); output[threadid] = y; float x = input[threadid]; float y = func(x); output[threadid] = y; float x = input[threadid]; float y = func(x); output[threadid] = y; David Kirk/NVIDIA and Wen-mei W. Hwu, ECE 498AL, University of Illinois, Urbana-Champaign 64

65 CUDA Hafıza Modeli Global memory host ve device arasındaki temel haberleşme alanıdır (R/W). Tüm threadlerden erişilebilir. Uzun gecikme süresi vardır. Host Grid Block (0, 0) Shared Memory Registers Registers Thread (0, 0) Thread (1, 0) Global Memory Block (1, 0) Shared Memory Registers Registers Thread (0, 0) Thread (1, 0) David Kirk/NVIDIA and Wen-mei W. Hwu, ECE 498AL, University of Illinois, Urbana-Champaign 65

66 Genel Bir Programlama Stratejisi(1) Global memory aygıt üzerinde yer alır (DRAM) ve erişim hızı shared memory ye göre çok daha yavaştır. Hesaplama yaparken karlı bir yöntem veriyi parçalara ayırarak shared memory den faydalanmaktır. Öncelikle veri shared memory ye sığacak parçalara ayrılır. Her bir veri parçası bir thread block tarafından işlenir: Veri parçası bir çok thread tarafından shared memory ye kopyalanır. Bir çok thread kullanımı hafıza erişiminde paralellik sağlar. Hesaplama shared memory deki veri parçasının bir çok thread tarafından işlenmesiyle gerçekleşir. Veri üzerinden birden fazla geçiş yapılabilir. İşlenmiş veri parçası shared memory den global memory ye geri aktarılır. David Kirk/NVIDIA and Wen-mei W. Hwu, ECE 498AL, University of Illinois, Urbana-Champaign

67 Genel Bir Programlama Stratejisi(2) Constant memory de DRAM üzerinde yer alır, bu nedenle shared memory ye göre oldukça yavaştır. Ancak tamponlanır! Read-only veriler için avantajlıdır. Texture: Veri okuma için kullanılan bir obje yapısıdır. Pek çok şekilde erişime (Filtreleme, sarma modları ve 1D,2D,3D erişim gibi) izin verir. David Kirk/NVIDIA and Wen-mei W. Hwu, ECE 498AL, University of Illinois, Urbana-Champaign

68 Genel Bir Programlama Stratejisi(3) Hafıza kullanımı veri erişim yapısına göre tasarlanmalıdır: R/Only constant memory (tamponlanmış ise çok hızlıdır) R/W, blok içerisinde paylaşım shared memory (çok hızlı) R/W, yalnız thread içerisinde register (çok hızlı) R/W inputs/results global memory (yavaş)

69 Genel Bir Programlama Stratejisi(4) Hesaplama kodlarını yazmadan önce hafıza operasyonları için gerekli kodları yazın, Hafıza erişimlerini optimize edin, Hesaplama kodlarını yazıp entegre edin, Profiler ı kullanarak sistem darboğazlarını analiz edin. Memory access optimization is extremely important

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

Akılda kalıcı sahneler

Akılda kalıcı sahneler Akılda kalıcı sahneler Autodesk 3ds Max Design 2012 yazılımı yeni render araçlarını sunar, geliştirilmiş iteratif iş akışı ve verimlilik sağlayan geliştirilmiş grafik çekirdeği. Bu sürüm ile, Autodesk

Detaylı

Küme Bilgisayarlar. Enabling Grids for E-sciencE. Onur Temizsoylu. Grid ve Küme Bilgisayarlarda Uygulama Geliştirme Eğitimi ODTÜ, Ankara

Küme Bilgisayarlar. Enabling Grids for E-sciencE. Onur Temizsoylu. Grid ve Küme Bilgisayarlarda Uygulama Geliştirme Eğitimi ODTÜ, Ankara Küme Bilgisayarlar Onur Temizsoylu ODTÜ, Ankara www.eu-egee.org EGEE and glite are registered trademarks İçerik Neden hesaplamada kümeleme? Kümeleme nedir? Yüksek kullanılabilirlik kümeleri Yük dengeleme

Detaylı

PR362009 24 Kasım 2009 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5

PR362009 24 Kasım 2009 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5 IT standartları otomasyonu geliştiriyor: Microsoft Visual Studio entegrasyonlu TwinCAT programlama ortamı TwinCAT 3 extended Automation Beckhoff, otomasyon dünyasını

Detaylı

Paralel Programlama Ortamları

Paralel Programlama Ortamları Paralel Programlama Ortamları Elis Soylu ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ esoylu@ogu.edu.tr Paralel Programlama Ortamları Paralel Programlama Tanımı İş Parçacığı Tabanlı Yöntemler Java Thread ile Paralel

Detaylı

Sanal Makineler ve Linux Konteynerlerin Performans Karşılaştırması

Sanal Makineler ve Linux Konteynerlerin Performans Karşılaştırması Sanal Makineler ve Linux Konteynerlerin Performans Karşılaştırması Emre Can YILMAZ 1, Recai OKTAŞ 2 1 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı, Samsun

Detaylı

Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların

Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların bilgilerini saklamalarına, program yüklemelerine izin

Detaylı

Donanım Nedir? Bir bilgisayar sisteminde bulunan fiziksel aygıtların tümü

Donanım Nedir? Bir bilgisayar sisteminde bulunan fiziksel aygıtların tümü BİLGİSAYAR DONANIMI Donanım Nedir? Bir bilgisayar sisteminde bulunan fiziksel aygıtların tümü Donanım Nedir? Giriş aygıtları İşlemci Depolama aygıtları Çıkış aygıtları Çevresel aygıtlar Giriş Aygıtları

Detaylı

ANA KARTLAR. Ana Kart Nedir?

ANA KARTLAR. Ana Kart Nedir? ANA KARTLAR Veri Yolları Ana Kart Nedir? Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Fiberglastan (sert bir plastik türevi)

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ - EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU Ders Kodu Bim Kodu Ders Adı Türkçe Ders Adı İngilizce Dersin Dönemi T Snf Açıl.Dönem P

Detaylı

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM SİSTEM BİRİMİ ÇEVREBİRİMLERİ Ana Kart (Mainboard) Monitör İşlemci

Detaylı

Bilgisayar Donanımı. Temel Birimler ve Çevre Birimler. Öğr.Gör.Günay TEMÜR / KAYNAŞLI MESLEK YÜKSEOKULU

Bilgisayar Donanımı. Temel Birimler ve Çevre Birimler. Öğr.Gör.Günay TEMÜR / KAYNAŞLI MESLEK YÜKSEOKULU Bilgisayar Donanımı Temel Birimler ve Çevre Birimler Öğr.Gör.Günay TEMÜR / KAYNAŞLI MESLEK YÜKSEOKULU İçerik Bilgisayarın birimleri; Giriş Çıkış Depolama İşlem Donanım Bileşenleri ve Çalışma Prensipleri

Detaylı

Evrak Tarih ve Sayısı: 19/11/2014-491

Evrak Tarih ve Sayısı: 19/11/2014-491 Evrak Tarih ve Sayısı: 19/11/2014-491 Bu belge, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununa göre Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Evrak sorgulaması http://ebys.gop.edu.tr/envision/validate_doc.aspx?v=bek44ht6

Detaylı

DERS NOTLARI. Yard. Doç. Dr. Namık AKÇAY İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi

DERS NOTLARI. Yard. Doç. Dr. Namık AKÇAY İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi DERS NOTLARI Yard. Doç. Dr. Namık AKÇAY İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi DERS-1 08.02.2016 ELEKTRONİK II Lab Routine 1. Deney Föyünü okuyarak gelin. 2. Deney Föyünü her hafta yanınızda getirin. 3. İmzaları

Detaylı

Alternatif - 1 1 ADET TAŞINABİLİR BİLGİSAYAR HP PAVİLİON 13-B101NT CORE İ5 4210U 1.7GHZ-8GB-750GB-13.3"-INTEL-W8.1 NOTEBOOK

Alternatif - 1 1 ADET TAŞINABİLİR BİLGİSAYAR HP PAVİLİON 13-B101NT CORE İ5 4210U 1.7GHZ-8GB-750GB-13.3-INTEL-W8.1 NOTEBOOK 1 ADET TAŞINABİLİR BİLGİSAYAR HP PAVİLİON 13-B101NT CORE İ5 4210U 1.7GHZ-8GB-750GB-13.3"-INTEL-W8.1 NOTEBOOK İşlemci Numarası Ekran Özellikleri Ekran Boyu 3 MB 1.7 GHz 4210U 13.3 Inch Paylaşımlı INTELBilgi

Detaylı

TEKNİK ŞARTNAME. Özel Amaçlı Taşınabilir Bilgisayar (7 adet)

TEKNİK ŞARTNAME. Özel Amaçlı Taşınabilir Bilgisayar (7 adet) Özel Amaçlı Taşınabilir Bilgisayar (7 adet) 1) İşlemci : En az 2.3 GHz 6 MB paylaşımlı L3 önbelleğe sahip, Intel Core i7 işlemci (3.5 GHz'e kadar Turbo Boost) olmadır. 2) Ram : En az 16 GB 1600 MHz DDR3L

Detaylı

Windows. Sınırsız Yaşam., Windows 7 ürününü önerir. AKILLI PERFORMANSIN 22W LCD YENİ TEMSİLCİSİ NEO ile içinizdeki multimedia canavarını serbest bırakın. ile hızınızı katlayın NGO.I750-6T85P-W Intel Core

Detaylı

İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları

İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları Ders Adı İleri Bilgisayar Mimarileri Ders Kodu COMPE 532 Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Güz 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Komut Seti Mimarisi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Komut Seti Mimarisi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Komut Seti Mimarisi Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Komut Seti Mimarisi Bilgisayarın hesaplama karakteristiklerini belirler. Donanım sistemi mimarisi ise, MİB(Merkezi İşlem Birimi),

Detaylı

Ham Veri. İşlenmiş Veri Kullanıcı. Kullanıcı. Giriş İşleme Çıkış. Yazılı Çizili Saklama. Doç.Dr. Yaşar SARI-ESOGÜ-Turizm Fakültesi

Ham Veri. İşlenmiş Veri Kullanıcı. Kullanıcı. Giriş İşleme Çıkış. Yazılı Çizili Saklama. Doç.Dr. Yaşar SARI-ESOGÜ-Turizm Fakültesi Kullanıcı Ham Veri İşlenmiş Veri Kullanıcı Giriş İşleme Çıkış Yazılı Çizili Saklama Server PC Laptop PDA (Personal Digital Assitance) Netbook Tablet PC BİLGİSAYAR DONANIM YAZILIM Scanner (Tarayıcı)

Detaylı

Bazı Gömülü Sistemlerde OpenCV ile Performans Analizi

Bazı Gömülü Sistemlerde OpenCV ile Performans Analizi OpenCV ile Performans Analizi S.Ü Bil.Müh. 2. Sınıf Öğrencisi Faruk GÜNER farukguner@outlook.com.tr S.Ü Bil.Müh. 2. Sınıf Öğrencisi Mesut PİŞKİN mesutpiskin@outlook.com S.Ü Öğr. Gör. Dr. Mustafa Nevzat

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır.

İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır. İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır. Programların ve donanımların kullanılması için bir çalıştırılması platformu oluşturur. Sistemin yazılım

Detaylı

4. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

4. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 4. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 Konu Başlıkları Merkezî İşlem Birimi Mikroişlemci(CPU) Çok Çekirdekli Kavramı Çoklu Çekirdek Tasarımı

Detaylı

AMD'NİN MİSYONU. İnsanlara olabildiğince sınırları zorlama gücü kazandıran yenilikçi ve özel çözümlerin lider tasarımcısı ve entegratörü olmaktır

AMD'NİN MİSYONU. İnsanlara olabildiğince sınırları zorlama gücü kazandıran yenilikçi ve özel çözümlerin lider tasarımcısı ve entegratörü olmaktır AMD'NİN MİSYONU İnsanlara olabildiğince sınırları zorlama gücü kazandıran yenilikçi ve özel çözümlerin lider tasarımcısı ve entegratörü olmaktır 2 AMD'NİN ÖYKÜSÜ 2014 2014: AMD, YENİLİKÇİ BİLGİ İŞLEME

Detaylı

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Matematik- Bilgisayar Bölümü, Eskişehir 2

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Matematik- Bilgisayar Bölümü, Eskişehir 2 Paralel Programlama Ortamları Elis Soylu 1, M. Akçay 2 1 Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Matematik- Bilgisayar Bölümü, Eskişehir 2 Dumlupınar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları

İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları Ders Adı İleri Bilgisayar Mimarileri Ders Kodu COMPE 532 Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Güz 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

Copyright 2012 EMC Corporation. All rights reserved.

Copyright 2012 EMC Corporation. All rights reserved. 1 Yeni Nesil Bütünleşik Veri Depolama Çözümleri Göksel Okay Kıdemli Sistem Mühendisi 2 Yeni Nesil VNX 04.09.13 3 Yeni VNX ile Performans Sınırlarını Zorlayın Sanal Ortamlar için Görülmemiş Yüksek Performans

Detaylı

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR BİLGİSAYAR CPU, bellek ve diğer sistem bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı verilmektedir. Anakart üzerinde CPU, bellek, genişleme yuvaları, BIOS, çipsetler,

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Processor organization Register organization Instruction cycle 2 Processor organization İşlemci

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Donanım performans kriterleri Eş zamanlı çalışma Güç tüketimi Yazılım performans kriterleri

Detaylı

INTEL İŞLEMCİLİ MASAÜSTÜ BİLGİSAYARLAR EYLÜL 2010 ÜRÜN KATALOĞU

INTEL İŞLEMCİLİ MASAÜSTÜ BİLGİSAYARLAR EYLÜL 2010 ÜRÜN KATALOĞU EYLÜL ÜRÜN 2010 KATALOĞU INTEL İŞLEMCİLİ MASAÜSTÜ BİLGİSAYARLAR EYLÜL 2010 ÜRÜN KATALOĞU PANDERA E100 Intel Atom İşlemci 230 (1.6 GHz, 512 KB L2 Cache, 533 FSB) Intel 945GC + ICH7 Yonga Seti 1 GB DDR2

Detaylı

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru 1 Konular 1. Bilgisayar Nedir? 2. Bilgisayarın Tarihçesi 3. Günümüz Bilgi Teknolojisi 4. Bilgisayarların Sınıflandırılması

Detaylı

AutoCAD LT 2012. Bir bina veya kafes köprü üzerinde pencere gibi diziler arasında ilişkisel nesneler koyma

AutoCAD LT 2012. Bir bina veya kafes köprü üzerinde pencere gibi diziler arasında ilişkisel nesneler koyma AutoCAD LT 2012 AutoCAD LT 2012 Deneyim Verimlilik AutoCAD LT 2012 yazılımında yapılan iyileştirmeler ile verimlilik artışı kazanın Fikirsel ve Tasarımsal Belgeler Müşterileriniz ve meslektaşlarınızla

Detaylı

PR042012 1 Şubat 2012 Hannover Messe 2012 Sayfa 1 / 6. Üretim süreçlerinde ve mühendislikte verimlilik artışı

PR042012 1 Şubat 2012 Hannover Messe 2012 Sayfa 1 / 6. Üretim süreçlerinde ve mühendislikte verimlilik artışı Hannover Messe 2012 Sayfa 1 / 6 Üretim süreçlerinde ve mühendislikte verimlilik artışı Beckhoff, 23 ve 27 Nisan tarihleri arasında, Hannover Messe fuarında tüm IPC, I/O, Otomasyon ve Hareket Teknolojileri

Detaylı

Demodülasyon Algoritmaları İçin En İyilenmiş Windows İşletim Sistemi Uygulamaları

Demodülasyon Algoritmaları İçin En İyilenmiş Windows İşletim Sistemi Uygulamaları Demodülasyon Algoritmaları İçin En İyilenmiş Windows İşletim Sistemi Uygulamaları Alparslan Fişne afisne@aselsan.com.tr 1/46 1 İçerik Giriş Demodülasyon Algoritmaları Optimizasyon JNI Kullanımı Sonuçlar

Detaylı

Donanımlar Hafta 1 Donanım

Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanım Birimleri Ana Donanım Birimleri (Anakart, CPU, RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk gibi aygıtlar, ) Ek Donanım Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, CD-ROM, Ses Kartı, vb ) Anakart (motherboard,

Detaylı

Bilgisayar Mimarisi ve Organizasyonu Giriş

Bilgisayar Mimarisi ve Organizasyonu Giriş + Bilgisayar Mimarisi ve Organizasyonu Giriş Bilgisayar Mimarisi Bilgisayar Organizasyonu Programcının görebileceği bir sistemin nitelikleri Bir programın mantıksal yürütülmesi üzerinde direk bir etkisi

Detaylı

Çekirdek Nedir? Ne yapar?

Çekirdek Nedir? Ne yapar? Çekirdek Nedir? Ne yapar? Erkan Esmer Nisan, 2014 İçindekiler 1 Giriş.................................................... 2 2 Çekirdek Tipleri.............................................. 3 2.1 Mikrokernel............................................

Detaylı

EM205 26/9/2014. Programlamaya giriş Algoritmalar. Amaçlar

EM205 26/9/2014. Programlamaya giriş Algoritmalar. Amaçlar EM205 26/9/2014 Programlamaya giriş Algoritmalar Temel kavramlar Algoritmalar Amaçlar Algoritma kavramını öğrenmek, Algoritmaları ifade edebilmek, Temel matematiksel algoritmaları yazabilmek C programlama

Detaylı

Sonsuz İmkan için Esnek İnce İstemci

Sonsuz İmkan için Esnek İnce İstemci SC-T45 İnce İstemci: Güç ve Esneklik Sonsuz İmkan için Esnek İnce İstemci Genel Bakış ViewSonic SC-T45 İnce İstemci PC'si, Windows 7 Embedded Standard OS ile güçlü Intel Atom N2800'ü kullanır. SC-T45;

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Komut çalıştırma özellikleri Büyük register file kullanımı Compiler tabanlı register

Detaylı

SİSTEM İHTİYAÇLARI (Tiger Enterprise / Tiger 3 Enterprise)

SİSTEM İHTİYAÇLARI (Tiger Enterprise / Tiger 3 Enterprise) SİSTEM İHTİYAÇLARI (Tiger Enterprise / Tiger 3 Enterprise) / Gereksinimleri : Sunucu: 60 GB boş disk 21-50 kullanıcı arası en az çift işlemcili Intel Xeon Processor L5638 (12M Cache, 2.00 GB boş disk RAID

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİLERİ

BİLGİSAYAR MİMARİLERİ BİLGİSAYAR MİMARİLERİ Konular Bilgisayar mimarisine giriş Bilgisayar bileşenleri ve ara bağlantıları Bellek hiyerarşisi Önbellek kavramı ve tasarımı Önbellek haritalama yöntemleri Dâhili ve harici bellek

Detaylı

Anakart ve Bileşenleri CPU, bellek ve diğer bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı

Anakart ve Bileşenleri CPU, bellek ve diğer bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı S a y f a 1 Anakart ve Bileşenleri CPU, bellek ve diğer bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı verilmektedir. Anakart üzerinde CPU, bellek, genişleme yuvaları,

Detaylı

YZM 3102 İşletim Sistemleri

YZM 3102 İşletim Sistemleri YZM 3102 İşletim Sistemleri Yrd. Doç. Dr. Deniz KILINÇ Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği BÖLÜM - 5 Bu bölümde, Thread (İş Parçacığı) Thread lerin Faydaları

Detaylı

Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 1 BİLGİSAYAR MİMARİSİ Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü http:// http:// Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/

Detaylı

Sistem. Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri içeren kasadır.

Sistem. Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri içeren kasadır. Sistem (Kasa) 1 Sistem Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri içeren kasadır. 2 Sistem Bir masaüstü kişisel bilgisayarda, sistemin içerisinde şunlar bulunur: Sürücü

Detaylı

KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince çeşitli bilgileri

Detaylı

Java Temel Özellikleri

Java Temel Özellikleri Java Temel Özellikleri Java Programlama Dili Java programlama dili şu anda dünyadaki en popüler programlama dillerinden biri haline gelmiştir. Java SUN bilgisayar şirketince elektrikli ev aletlerinin birbiriyle

Detaylı

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir.

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne donanım denir. Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir. Bilgisayar ve Donanım Ana Donanım Birimleri Anakart (Motherboard,

Detaylı

Program Nedir? Program, bir problemin çözümü için herhangi bir programlama dilinin kuralları ile oluşturulmuş komut kümesidir.

Program Nedir? Program, bir problemin çözümü için herhangi bir programlama dilinin kuralları ile oluşturulmuş komut kümesidir. PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Program Nedir? Program, bir problemin çözümü için herhangi bir programlama dilinin kuralları ile oluşturulmuş komut kümesidir. C de yazılan bir programın çalışması için çoğunlukla aşağıdaki

Detaylı

Görüntü Bağdaştırıcıları

Görüntü Bağdaştırıcıları Görüntü Bağdaştırıcıları Görüntü Bağdaştırıcıları (Ekran Kartları) Ekrandaki Görüntü Nasıl Oluşur? Monitörünüze yeteri kadar yakından bakarsanız görüntünün çok küçük noktalardan oluştuğunu görürsünüz.

Detaylı

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama BİL 542 Paralel Hesaplama Dersi Projesi MPJ Express Java Paralel Programlama Recep Ali YILMAZ 131419106 Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Yüksek Lisans Programı

Detaylı

Presentation Name. IBM PureData for Analytics. Name Surname. Title. Ayhan Önder Netezza Teknik Uzmanı. 2012 IBM Corpora.on

Presentation Name. IBM PureData for Analytics. Name Surname. Title. Ayhan Önder Netezza Teknik Uzmanı. 2012 IBM Corpora.on IBM PureData for Analytics Presentation Name Name Surname Ayhan Önder Netezza Teknik Uzmanı Title 2012 IBM Corpora.on Analytic Applications BI / Reporting Visualization Exploration / Functional Industry

Detaylı

Sunucu Bilgisayarlarda Kullanılan CISC ve RISC İşlemcilerin Performans Karşılaştırımı

Sunucu Bilgisayarlarda Kullanılan CISC ve RISC İşlemcilerin Performans Karşılaştırımı Sunucu Bilgisayarlarda Kullanılan CISC ve RISC İşlemcilerin Performans Karşılaştırımı Aylin Kantarcı Ege Üniversitesi Akademik Bilişim 2015 Eskişehir, 2015 GİRİŞ CISC işlemciler Geriye uyumluluk Karmaşık

Detaylı

Paralel Hesaplama. Enabling Grids for E-sciencE. Onur Temizsoylu. Grid ve Küme Bilgisayarlarda Uygulama Geliştirme Eğitimi ODTÜ, Ankara

Paralel Hesaplama. Enabling Grids for E-sciencE. Onur Temizsoylu. Grid ve Küme Bilgisayarlarda Uygulama Geliştirme Eğitimi ODTÜ, Ankara Paralel Hesaplama Onur Temizsoylu ODTÜ, Ankara www.eu-egee.org EGEE and glite are registered trademarks İçerik Neden paralel hesaplama? Terminoloji Paralel hesaplamanın tarihi Teori: Hızlanma, Amdahl Yasası

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Giriş

Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilginin toplanması, işlenmesi, saklanması ve iletilmesini sağlayan teknolojilerin bütününe bilişim teknolojileri denir. Bilişim Teknolojisi Girilen verileri saklayan, işleyen,

Detaylı

~BĠLGĠSAYAR DONANIMI~

~BĠLGĠSAYAR DONANIMI~ ~BĠLGĠSAYAR DONANIMI~ 03.10.2011 Yrd. Doç. Dr. Nuray Gedik GEÇEN HAFTA Bilgi çağı gereksinimleri Ekonomiye etki eden kaynaklar Tabi kaynaklar, iş, para ve BĠLGĠ Bilgi nedir? Veri nedir? Bilgisayar okuryazarlığı

Detaylı

Masaüstü Bilgisayarlar ve İş İstasyonları

Masaüstü Bilgisayarlar ve İş İstasyonları DMO ÜRÜNLERİ 2015 Devran İletişim ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. BİLGİSAYAR ÜRÜNLERİ Devran İletişim ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Katalog Kod lar ve İş İstasyonları 314.781.013 CASPER CD.DM4570853A 314.781

Detaylı

Geleneksel ekran kartları, bilgileri, sistem belleğinden kendi belleğine alıp monitöre göndermekteydi. Günümüzdeki ekran kartları ise görüntülenecek

Geleneksel ekran kartları, bilgileri, sistem belleğinden kendi belleğine alıp monitöre göndermekteydi. Günümüzdeki ekran kartları ise görüntülenecek EKRAN KARTI Ekran kartı, işlemcide (CPU) işlenen verileri monitörde görüntülenmesini sağlayan, sinyallere dönüştüren bir genişleme kartıdır. Ekran kartları bilgisayar sistemine anakart üzerinde bulunan

Detaylı

VIERO, görüntü tabanlı analiz sayesinde, ortalama araç hızı bilgisi üretmekte ve araç yoğunluğunu da ölçmektedir. VIERO Araç Sayım Sistemi

VIERO, görüntü tabanlı analiz sayesinde, ortalama araç hızı bilgisi üretmekte ve araç yoğunluğunu da ölçmektedir. VIERO Araç Sayım Sistemi ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO, görüntü tabanlı analiz sayesinde, ortalama araç hızı bilgisi üretmekte ve araç yoğunluğunu da ölçmektedir. VIERO Araç Sayım Sistemi VIERO Araç Sayım Sistemi, görüntü tabanlı olarak,

Detaylı

Yazılım Mühendisliğine Giriş 4. Hafta 2016 GÜZ

Yazılım Mühendisliğine Giriş 4. Hafta 2016 GÜZ Yazılım Mühendisliğine Giriş 4. Hafta 2016 GÜZ 1 İkinci Kuşak Bilgisayarlar 1956-1963: Transistor Transistor 1947 yılında keşfedilmiştir. 50 li yılların sonuna kadar bilgisayarlarda yaygın kullanımı görülmez.

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ

VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO, görüntü tabanlı analiz sayesinde, ortalama araç hızı bilgisi üretmekte ve araç yoğunluğunu da ölçmektedir. Viero Araç Sayım Sistemi Viero Araç Sayım Sistemi, görüntü tabanlı

Detaylı

SİSTEM İHTİYAÇLARI (Tiger Plus / Tiger 3)

SİSTEM İHTİYAÇLARI (Tiger Plus / Tiger 3) SİSTEM İHTİYAÇLARI (Tiger Plus / Tiger 3) / Gereksinimleri : Sunucu: 60 GB boş disk GB boş disk *** Disk sistemi için pil yedeklemeli, yüksek ön bellekli (512 MB ve üstü) RAID control kartı ve RAID seviyesi

Detaylı

Gezgin Satıcı Probleminin Benzetilmiş Tavlama Yöntemiyle Çözümünde Paralel Hesaplamanın Kullanılması

Gezgin Satıcı Probleminin Benzetilmiş Tavlama Yöntemiyle Çözümünde Paralel Hesaplamanın Kullanılması Gezgin Satıcı Probleminin Benzetilmiş Tavlama Yöntemiyle Çözümünde Paralel Hesaplamanın Kullanılması E M R U L L A H S O N U Ç A K A D E M I K B I L I Ş I M Ş U B A T 2 0 1 5 E M R U L L A H S O N U Ç,

Detaylı

Çok İşlemcili Yapılarda Sinyal İşleme Yazılımlarının Geliştirilmesi Uygulaması. Sinan Doğan, Esra Beyoğlu

Çok İşlemcili Yapılarda Sinyal İşleme Yazılımlarının Geliştirilmesi Uygulaması. Sinan Doğan, Esra Beyoğlu Çok İşlemcili Yapılarda Sinyal İşleme Yazılımlarının Geliştirilmesi Uygulaması Sinan Doğan, Esra Beyoğlu ASELSAN A.Ş., REHİS Grubu, Ankara 16 Nisan 2009 1 1 İçerik Sinyal İşleme Yazılımları Çok İşlemci

Detaylı

Oracle Exadata Version 2 İlk OLTP Veritabanı Makinesi

Oracle Exadata Version 2 İlk OLTP Veritabanı Makinesi l Oracle Exadata Version 2 İlk OLTP Veritabanı Makinesi Exadata Veritabanı Makinesi Version 1 Veri Ambarlamasında Dünya nın En Hızlı Makinesi Sıralı I/O için Olağanüstü Performans Diğer Oracle D/W Sistemlerinden

Detaylı

AutoCAD Mechanical 2012

AutoCAD Mechanical 2012 AutoCAD Mechanical 2012 İmalat için AutoCAD AutoCAD den daha fazlası Amaca uygun mekanik tasarım araçları Otomatik işlemler Standart tabanlı kütüphane parçaları Autodesk Inventor Birlikte çalışabilirliği

Detaylı

Dell Precision İş İstasyonu T1500 Kurulum ve Özellikler ile İlgili Teknik Bilgi Sayfası

Dell Precision İş İstasyonu T1500 Kurulum ve Özellikler ile İlgili Teknik Bilgi Sayfası Uyarılar Hakkında UYARI: UYARI, meydana gelebilecek olası maddi hasar, kişisel yaralanma veya ölüm tehlikesi anlamına gelir. Dell Precision İş İstasyonu T1500 Kurulum ve Özellikler ile İlgili Teknik Bilgi

Detaylı

CPU (Merkezi İşlem Birimi) Nedir?

CPU (Merkezi İşlem Birimi) Nedir? Merkezi İşlem Birimi (Central Processing Unit) ya da CPU olarak ta bilinir. İşlemci, Merkezi İşlem Birimi (Central Processing Unit) ya da CPU olarak ta bilinir. 1 2 Bilgisayarın program komutlarını bellekten

Detaylı

Sistem Yapılanması ve Tanıtım

Sistem Yapılanması ve Tanıtım Sistem Yapılanması ve Tanıtım İstanbul Teknik Üniversitesi Bilişim Enstitüsü Yüksek Başarımlı Hesaplama Laboratuvarı yayınıdır. Laboratuvar kullanıcılarının eğitimleri için düzenlenmiştir. İzin alınmaksızın

Detaylı

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software)

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Yazılım (Software) Eğitim TV - egitimtv.biz - facebook.com/egitimtv 2 Yazılım Daha önce de bahsettiğimiz gibi; yazılım, bilgisayar üzerinde çalışan

Detaylı

40. yıl INTEL CORE 2 DUO PC BİLGİSAYAR. Açıklama Intel Core 2 Duo 2.13 PC Bilgisayar (4 adet) Denklik/Onay

40. yıl INTEL CORE 2 DUO PC BİLGİSAYAR. Açıklama Intel Core 2 Duo 2.13 PC Bilgisayar (4 adet) Denklik/Onay INTEL CORE 2 DUO PC BİLGİSAYAR Intel Core 2 Duo 2.13 PC (4 adet) Sorumlu Bölüm Laboratuar E posta INTEL CORE 2 DUO PC BİLGİSAYAR Araş. Gör. Emre ÜNSAL Unix eunsal@cs.deu.edu.tr 40. yıl Adres Dokuz Eylül

Detaylı

Bilgisayar Mimarisi ve Örgütleşimi (COMPE 331) Ders Detayları

Bilgisayar Mimarisi ve Örgütleşimi (COMPE 331) Ders Detayları Bilgisayar Mimarisi ve Örgütleşimi (COMPE 331) Ders Detayları Ders Adı Bilgisayar Mimarisi ve Örgütleşimi Ders Kodu COMPE 331 Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Güz 3 0 0 3 5

Detaylı

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Dersin Amacı Mikroişlemciler Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyiciler Micro BASIC Programlama Kullanılacak Programlar MSDOS DEBUG PROTEUS

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR Bilgisayar Mimarisi Ara Bağlantı Yapıları ve Bus Kavramı Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR ESOGÜ Eğitim Fakültesi - BÖTE twitter.com/cmkandemir Ara Bağlantı Yapıları Bir bilgisayar sistemi MİB, bellek ve

Detaylı

MİKROİŞLEMCİLER. Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi

MİKROİŞLEMCİLER. Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi MİKROİŞLEMCİLER Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi Mikroişlemcilerin Tarihi Gelişimi Mikroişlemcilerin tarihi gelişimlerini bir kerede işleyebildikleri bit sayısı referans alınarak dört grupta incelemek

Detaylı

DONANIM KURULUMU. Öğr. Gör. Murat YAZICI. 1. Hafta.

DONANIM KURULUMU. Öğr. Gör. Murat YAZICI. 1. Hafta. 1. Hafta DONANIM KURULUMU Öğr. Gör. Murat YAZICI www.muratyazici.com Artvin Çoruh Üniversitesi, Artvin Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Teknolojisi Programı Dersin İçeriği Ekran Kartı (Graphic Card, Video

Detaylı

EVEREST Ultimate Edition. Özet. EVEREST v /tr Karşılaştırmalı Test Birimi

EVEREST Ultimate Edition. Özet. EVEREST v /tr Karşılaştırmalı Test Birimi Sayfa 1 / 15 EVEREST Ultimate Edition Sürüm EVEREST v5.50.2100/tr Karşılaştırmalı Test Birimi 2.5.292.0 Anasayfa http://www.lavalys.com/ Rapor Türü Rapor Sihirbazı Bilgisayar GOKCE-PC Oluşturan gokce İşletim

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Mikro işlemler Fetch cycle Indirect cycle Interrupt cycle Execute cycle Instruction

Detaylı

2007-2008 Bahar. BM 211 Programlama Dilleri 3 1

2007-2008 Bahar. BM 211 Programlama Dilleri 3 1 Programlama Dilleri III 2007-2008 Bahar BM 211 Programlama Dilleri 3 1 Ders Hakkında Ders Sorumlusu Öğr.Gör. Bora UĞURLU Ders Slaytları İçin http://members.comu.edu.tr/boraugurlu/ Dersle İlgili İletişim

Detaylı

Bilgi güvenliği konusunda farkındalık yaratmak. Mobil cihazlardaki riskleri anlatmak. Mobil uygulamaların bilgi güvenliği açısından incelemek 2

Bilgi güvenliği konusunda farkındalık yaratmak. Mobil cihazlardaki riskleri anlatmak. Mobil uygulamaların bilgi güvenliği açısından incelemek 2 1 Bu çalışmanın amacı; Bilgi güvenliği konusunda farkındalık yaratmak Mobil cihazlardaki riskleri anlatmak Mobil uygulamaların bilgi güvenliği açısından incelemek 2 Giriş - Mobil Cihazlar Mobil İşletim

Detaylı

.com. Kurumsal Java. Özcan Acar 2009. com

.com. Kurumsal Java. Özcan Acar 2009. com . urumsal J Java ile Yüksek Performanslı Web Platformları Özcan Acar acar@unitedinter.net http://www.ozcanacar. http://www.kurumsalj urumsal Özcan Acar Hakkında public class OezcanAcar { public static

Detaylı

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Sayı : 8963 26/05/2010 Konu : Bilgisayar ve Lisans Alımı İhalesi Sayın Üyemiz, Odamız üyesi firmalardan Bilgisayar ve Lisans Alımı için kapalı zarfta teklif almak sureti ile satın

Detaylı

eralp tarafından yazıldı. Cumartesi, 19 Şubat 2011 16:51 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Şubat 2011 17:11

eralp tarafından yazıldı. Cumartesi, 19 Şubat 2011 16:51 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Şubat 2011 17:11 Geçtiğimiz haftalarda oyuncular için belli fiyat aralıklarına göre sıraladığımız işlemci, ekran kartı ve anakarttan sonra şimdi de bizlere göre fiyatlarına göre en iyi 10 oyun amaçlı notebook'u belirliyoruz.

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. << Bus Yapısı >> Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. << Bus Yapısı >> Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ > Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Veri yolu (BUS), anakarttaki tüm aygıtlar arası veri iletişimini sağlayan devrelerdir. Yani bilgisayarın bir bileşeninden diğerine

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Operand türleri Assembly dili 2 İşlemcinin yapacağı iş makine komutlarıyla belirlenir. İşlemcinin

Detaylı

Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz.

Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz. Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz. 1. Aşağıdakilerden hangisi ana kart üzerinde yer almaz? A) Bellek B) İşlemci C) Genişleme yuvaları D) Güç kaynağı 2. Aşağıdakilerden

Detaylı

Bölüm 4. Sistem Bileşenleri. Bilgisayarı. Discovering. Keşfediyorum 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak

Bölüm 4. Sistem Bileşenleri. Bilgisayarı. Discovering. Keşfediyorum 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Bileşenleri Bilgisayarı Discovering Keşfediyorum 2010 Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri

Detaylı

Peripheral Component Interconnect (PCI)

Peripheral Component Interconnect (PCI) Peripheral Component Interconnect (PCI) Yüksek hızlı, mikroişlemciden bağımsız, ara katman veya çevre birim yolu olarak kullanılan bir teknoloji Yüksek hızlı çevre birimler için (grafik kartları, ağ kartları

Detaylı

ANAKART (MOTHERBOARD)

ANAKART (MOTHERBOARD) ANAKART (MOTHERBOARD) ANAKART (MOTHERBOARD) Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Anakartın Yapısı ve Çalışması Anakart

Detaylı

Şunu unutmayın asla 750 liralık anakart 1 milyarlık işlemci de alsanız ekran kartınız kötü oldukça oyunlarda verim elde edemezssiniz.

Şunu unutmayın asla 750 liralık anakart 1 milyarlık işlemci de alsanız ekran kartınız kötü oldukça oyunlarda verim elde edemezssiniz. Geçenlerde oyunculara yönelik 10 ekran kartı ve 10 işlemci seçmiştik. Şimdi de bilgisayarlarımızın en önemli bileşeni olan anakartlardan 10 tane seçiyoruz. Intel Sandy Bridge destekli anakartlarında bir

Detaylı

Sistem Gereksinimleri Opera v5

Sistem Gereksinimleri Opera v5 Opera v5 1-20 Kullanıcı SINGLE SERVER 2*Xeon 2.4 GHZ 4 GB 2*146 GB 15k (Raid 1) c: 30 GB, d: 110 SINGLE SERVER 21-40 Kullanıcı 4*Xeon 2 GHZ 6GB 8*146 GB 15k (Raid 1+0) c:=40 GB, d:>=540 21-40 Kullanıcı

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Hafıza sistemleri karakteristikleri Hafıza hiyerarşisi Önbellek prensipleri Cache size Mapping

Detaylı

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İşletim Sistemleri Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bu dersin sunumları, Abraham Silberschatz, Greg Gagne, Peter B. Galvin, Operating System Concepts 9/e, Wiley,

Detaylı

Suite 8 on Oracle 11gR2 Donanım İsterleri. 1-10 Kullanıcı (interface'ler dahil) 10-20 Kullanıcı (interface'ler dahil)

Suite 8 on Oracle 11gR2 Donanım İsterleri. 1-10 Kullanıcı (interface'ler dahil) 10-20 Kullanıcı (interface'ler dahil) FIDELIO V8 Suite 8 on Oracle 11gR2 Donanım İsterleri 1-10 Kullanıcı (interface'ler dahil) Windows 2008 R2 /Windows 2003 Standart İngilizce SP2 X64 2*2.4 Ghz 8GB 2*146 GB (Raid 1) veya 4*72 (raid 1+0) c:=20

Detaylı

BM 375 Bilgisayar Organizasyonu Dersi Vize Sınavı Cevapları 10 Nisan 2009

BM 375 Bilgisayar Organizasyonu Dersi Vize Sınavı Cevapları 10 Nisan 2009 1-) Instruction Cycle State Diagram ı çizip herbir state için gerçekleştirilen işlemleri detaylı bir şekilde açıklayınız. Instruction state cycle da üstteki kısımlar CPU dışında alttaki kısımlar CPU içinde

Detaylı

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ENSTİTÜSÜ / YÜKSEKOKULU BİLİŞİM SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ /ABD LİSANS PROGRAMI - 2 ( yılı öncesinde birinci

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ENSTİTÜSÜ / YÜKSEKOKULU BİLİŞİM SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ /ABD LİSANS PROGRAMI - 2 ( yılı öncesinde birinci MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ENSTİTÜSÜ / YÜKSEKOKULU BİLİŞİM SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ /ABD LİSANS PROGRAMI - 2 (2016-17 yılı öncesinde birinci sınıfa başlayan öğrenciler için) BİRİNCİ YIL 1. Dönem CMPE113

Detaylı