AĞIR METAL İYONLARININ GIDALARDA OLUŞTURDUĞU KİRLİLİKLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AĞIR METAL İYONLARININ GIDALARDA OLUŞTURDUĞU KİRLİLİKLER"

Transkript

1 Çevre Dergisi AĞIR METAL İYONLARININ GIDALARDA OLUŞTURDUĞU KİRLİLİKLER Dr. Halil VURAL Anahtar Kelimeler: Ağır metaller, dva, kurşun, kadmiyum, nikel arsenik, çinko ÖZET Çevre kirliliğinin bîr sonucu olarak gıda maddeleri de kirlenmektedir, Bu makalede; gıda lara ağır metal iyonları bulaşın incelenmekte ve olası etkilen tartışılmaktadır. GÎRlŞ Günümüzün en önemli sorunlarından biri, sürekli arlan dünya nüfusunun beslenmesi için gerekli gıda kaynaklarının bulunması ve bu gıdaların insanlar için tehlikeli bileşenleri içermemesinin sağlanmasıdır. Çevre kirlenmesine paralel olarak, gıda kaynakları da kirlenmeye uğramakta ve insanlar için Önemli sağlık sorunları oluşturabilmektedir. İnsan açısından ekolojik döngü kavramının önemli bir uygulaması, biyolojik birikim denilen olaydır. Kirletici maddelerin bir kısmı besin zincirinde birikirken, bir kısmı İse birikmez. Bazı kirleticiler besin zincirinin İlk halkalarında düşük düzeylerde bulunsalar bile, birbirini izleyen halkalarda artan yoğunluklarda bulunabilirler ki, bu olaya "biyolojikbirikim" Jcniı R:ı/ı metal iyonları da biyolojik olarak birikebilen maddelerdendir. Bitkiler; atmosferden, gübrelerden, atıksu ve çamurlardan veya tarımda kulanılan inorganik pestisitlerden toprağa bulaşmış olan ağır metalleri d.-- rişimlerine bağlı olarak biriktirme eğilimindedir. Bu nedenle, topraktaki ağır melallerin tolere edilir miktarfanmn saptanmasına gerek vardır. Bitkiler, özellikle kadmiyum gibi bazı elementlere çok geniş sınırlar içinde tolerans göstermektedirler. Bundan dolayı tanın ürünlerinde. İnsan ve hayvan beslenmesinde olumsuzluk oluşturacak düzeyde metal birikimi sözkonusudur. Bu düzeye ulaşılmasa bile, bu tüt demetler artan dozlarda solunum veya başka kaynaklardan da bünyeye alındığında gıdalardaki düşük dozlar bile risk faktörü olarak ele alınmalıdır, 2 Ağır metal iyonları; gıdanın yapısında. tabii olarak bulunmayan, çevreden (topraktan, sudan, havadan), gıdaların üretimi sırasında kullanılan metalik alet-ekipnıanlardan, depolama ve dağıtım sırasında kullanılan ambalaj materyallerinden gıdalara bulaşmaktadır. 3-4 Ağır metallerin su ve organizmalardaki dağılımının incelenmesi, çevresel kirliliği gösteren kriterlerden biridir. Kentsel ve endüstriyel atıkların sulara karışması, bu toksik maddelerin ekosisteme girmesine neden olmaktadır A' 1 Burada, civa, kadmiyum, nikel, kurşun, arsenik ve çinko gibi gıdalarda kirlilik etmeni olan ve önemli sorunlar oluşturan ağır metal iyonlarıyla ilgili bilgi verilmiş ve olası etkileri incelenmiştir. ClVA Cİva doğal olarak element formundadır. Modern teknolojide bu madde bir çok alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Civa ve bileşenleri; asetaldehit ve vimkioıiı gibi sentetik endüstriyel maddelerin üretiminde katalizör olarak, sodyum klorürden sodyum hidroksit ve klor üretiminde elektrot olarak, termometre ve elektrikli aletlerin üretiminde, endüstriyel kontrol aygıtlarında, tarım ilaçlarında lıtngusiı olarak, ayrıca boya ve kağıt sanayimde de kullanılmaktadır. 3 * Cİva bir çok sanayii dalında kullanıldığı için, çevresel kontarninasyon İle balık ve deniz hayvanlarından, yapısında civa bulunan tarım Maçlarını: 1 sık kullanımı sonucu, tarım ürünlerinin yapısından beslenme döngüsüne girerek etkisini göstermektedir. Yapılan çalışmalarbalık, et ve bazı süt ürünlerinde yüksek düzeyde civa bulunabildiğini L'östermiştir.*' 4 Sanayi kuruluşlarının deniz vahillctind-. yoğunlaşması, bu bölgelerde yaşayan balıkların dokusunda civa dü/onıin artmasına neden olmuştur. Civanın bir canlıdan başka bir canlıya aktarılmasının incelendiği bir çalışmada, 8 ppnı civa püskürtülen tohumlarla beslenen civcivlerin kaslarında yaklaşık 2 kat civa birimi saptanırken, civa ile kontamine olmuş civcivlerle beslenen kır sansarlarında 6 kat civa birikimi saptanmıştır. s Yüzey ve.; niz sular ile bu sularda yaşayan 7EMMUZ-AĞUSTOS-EYLÜL 1993 SAYI: "

2 Ekoloji canlılardaki civa kontaminasyonu bir çok araştırıcı tarafından incelenmiş "- 12 ' ' 15 * 16 ' 17 Yurdumuzda civa bulaşması, bazı endüstriyel kuruluşların artıklarının hiç bir işleme tabi tutulmadan boşaltılmasından ve bazı civalı bileşiklerin pestisit olarak kullanılmasından kaynaklanmaktadır Yiğit ve Müftügil, 18 İzmit körfezinde yakalanan bazı balık türleriyle (mezgit, hamsi, gümüş, tekir, /.ergana, i/.marit, istavrit, uskumru, kolyos, dil ve çinekop), Karadeniz'de yakalanan ve dondurulmuş olarak dışsatımı yapılan bazı balık türlerindeki (köpekbalığı, mersin balığı, vatoz ve ton balığı) civa miktarlarını araştırmışlar ve İzmit körfezinde yakalanan balıklarda yüksek, Karadenizde yakalananlarda düşük düzeyde civa belirlemişlerdir. Güneş; 19 İzmir körfezinden temin edilen deniz ürünlerinde yaptığı ağır metal kontaminasyonu çalışmasında civa yönünden kirlenme olduğunu saptamıştır. Hışıl, 4 değişik gıda örneklerinde civa bulaşısım incelemiş ve balıklarda ppnı, midyelerde ppm düzeyinde civa kalıntısı saptarken, bira, ekmek ve bisküvi örneklerinde civa bulaşısı görülmediğini belirlemiştir. Civanın organik veya inorganik formlarda bulunması toksikolojik açıdan büyük öneme sahiptir. Civanın kimyasal yapısı toksisitesinin belirlenmesinde en önemli faktördür. Gıda maddelerindeki civa; element, inorganik, iyonik veya organik formda bulunabilir. Bakteriyal ve enzimatik reaksiyonlar sonucu toksik etkileri çok yüksek olan civa bileşikleri oluşmaktadır. Kolaylıkla çevrede ve hayvan dokularında oluşabilen alkilciva toksikolojik açıdan büyük öneme sahiptir. Bu formlar civanın en toksik formudur. 7-8 ' 20 Bugüne kadar civa ile kontamine olmuş gıda maddelerinin tüketilmesi sonucu bir çok zehirlenme olayı rapor edilmiştir. Bu olayların en önemlileri Tablo l 'de verilmiştir. Yer/Yıl.., Cıva Formu Zehr. Ölü Say. Say. Japonya, Minamala Balık ve Kabuklular Metil civa Japonya. NıJgataı Balık ve Kabuklular Metil cıva 48 6 Çak isi.ırı I%1 Buğrlay Femlcıvaasetal/etilciva 34 5 Guatemala Buğday Metilcivadisyandiamid Irak Buğday Eıikiva Gana Mısır Etilciva kloril ABD, Ne* Meksiko 1969 Domuzetı Meîildvadısyandibmide 7 Tahlo 1: Civa içeren gıdaların tüketimi sonucu görülen bazı zehirlenme olayları. 8,9 Civa zehirlenmesi sonucu ortaya çıkan klinik ve patolojik bulgular; halsizlik, ağız ve dudaklarda yanma, yürümede dengesizlik, işitme ve görme bozuklukları, reflekslerin yavaşlaması ve zihinsel bozukluklar şeklindedir, Amerikan İlaç ve Gıda Örgütü (FAO) ile Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO), kişi başına alınabilecek toplam civa miktarını 0.3 mg/hafta olarak belirlemiştir. Ancak, toplam civa miktan içinde metil civa miktarının 0.2 mg'ı geçmemesi gerekti ği de belirtilmiştir. FAO/WHO tarafından gıdalarda bulunabilecek maksimum civa miktan 0.05 mg/ kg olarak belirlenmiştir. Almanya, pestisitlerden kaynakalanan civa kalıntılarını içeren gıda maddelerinin satışım yasaklamıştır. ABD; balıklar dışında diğer gıda maddeleride cıva kalıntısının bulunmasına izin vermemektedir. İngiltere pestisitlerden ileri gelen kalıntı civa konsantrasyonunu 0. l ppm, İsveç, 1.0 ppm olarak belirlemiştir. Kanada, Yeni Zelanda, İspanya ve ABD gibi ülkeler FAO/WTJO tarafından balıklar için belirlenen 0.5 ppm. İtalya ve Fransa ihraç ürünleri için 0.7ppın limitini uygulamaktadırlar. 8 KADMİYUM Kadmiyum ve bileşikleri; boya (boyar madde ve mürekkep üretimi), cam, tekstil, elektrik, pil, fungusit, insektisit ve metal alaşımlar ile sentetik polimerlerin üretiminde yaygın olarak kullanılmaktadır. 3 ' 8 Yapılan çalışmalar; kadmiyumun bir çok sanayii dalında kullanılmasının, bu toksik metalin toprak, hava ve su yoluyla gıda maddelerine bulaşı riskini artırdığını ve bazı gıdalarda yüksek düze v de kontarninas^'on olduğunu Göstermektedir. 5,6,12.14,17,21.22 Yapılan çalışmalar hububat, patates, yapraklı ve köklü sebzeler, meyveler, sıvı-katı yağlar, et ve süt ürünlerinin kadmiyumla kontamine olabildiğini göstermektedir (Tablo-2). Kadmiyumun çinko ile birlikte galvanize çinko kaplı ambalajlarda kullanılması, bu tür ambalaj materyallerinin asitliği yüksek gıdalarda zehirlenme ol ay lan oluşturduğu saptanmıştır. Gıdalarda bulunan organik asitlerin ambalaj duvarının yapısında bulunan kadmiyumun çözünürlüğünü artırdığı düşünülmektedir. 8 _J TEMMUZ-AĞUSTOS-EYLÜL 1993 SAYI: 8

3 Çevre Dergisi Gıda Sül ürünleri iz 1-2 Et, Balık ve Tavuk iz 1-3 Hububat Patates Yapraklı sebzeler 1, Mercimek, Nohut iz 1-7 Kök sebzeler iz 1-8 Meyveler iz 1-2 Sıvı-katı yağlar iz 1-3 içecekler iz 0-1 jekerleme iz 1-3 Tablo 2: Bazı gıda maddelerinde belirlenen kadmiyum bug ' aşı düzeyleri/ Kadmiyumun vücuda alınma yollarından biri ie içme sulandır. Maden, çinko tasfiye fırınlan ve îlektroplat sanayii artıklannm boşaltıldığı nehirlerle yüksek düzeyde kadmiyum saptanmıştır. 4 ' 8 - ltul Spierenburg ve arkadaşlarının 23 yaptığı çalışmada, çinko rafinerisi tarafından kirletilen bölgeerde (20 km) sığır karaciğer ve böbreklerinde, kirenmemiş bölgelere göre yüksek oranda (yaklaşık leridir. Elektronik, çelik, pil ve gıda endüstrisinde kullanılmaktadır. 3 ' 8 Yapılan bir çalışma, bir saatlik pişimne sonrası çelikten gıda maddesine ppb düzeyinde nikelin gıdaya geçtiğini göstermiştir. Alet ve ekipmanla beraber gıda maddelerine uygulanan bazı işlemler de nikel kontaminasyonu düzeyini etkilemektedir, örneğin, hububatın öğütülmesi veya tahılın parçalanması bu ürünlerin nikel içeriğini azaltırken, pişirme işlemi bu düzeyi artırmaktadır. Bitkisel yağların hidrojenizasyonunda katalist olarak kullanılan nikel, en önemli kontaminasyon kaynaklarından biridir. Ağız yoluyla alınan nikelin büyük kısmı vücut tarafından absorplanmadan dışkı ile dışarı atılır, bir kısmı akciğer, bağırsak ve deri gibi dokularda birikebilir. Nikel organizmada ribonükleik asit gibi molaküllerle kuvvetlice bağlanabilir. Sistin, metiyonin ve histidin gibi aminoasitler, fosfolipidler, asetil Co A ve sitrik asit gibi komponentlerle birleşebilir. Rusya'da nikel rafinasyon işçileri üzerinde yapılan bir çalışmada, mide ve akciğer kanserine yakalanma oranının yüksekliği dikkat çekicidir. Aynı sonuçlar İngiltere ve Japonya'daki rafinasyon işçileri üzerinde de saptanmıştır.* Gıda maddelerinde kadmiyum inorganik tuzar şeklinde bulunabilir. Kadmiyumun en önemli ;tkisi hipertansiyona neden olmasıdır. Ağız yoluya 15 mg kadmiyumun alınması insanlarda derhal nide bulantısı ve kusmaya neden olur. En fazla etdlenen organ böbreklerdir. 3 Kadmiyumun en inemli kronik zehirlenmesi Japonya'da görülınüşür. İtai-İtai olarak adlandırılan bu vaka, maden ılıkları ile kontamine olmuş nehir sularıyla sulaman kadmiyum içeriği yüksek pirinçle beslenen in-.anlarda görülmüştür. 35 yıl içinde yaklaşık 100 çişinin bu nedenle öldüğü belirtilmiştir. Bu hastaığın belirtileri bel ve kas ağnlan şeklinde başlanakta, hastalığın ileri aşamalannda kemik yumuaması ve deformasyonu, vücut ağırlığının sürekli ızalması, kemik kırılmaları, görme bozuklukları görülmektedir. Kadmiyumun hayvanlarda kanseojenik etki gösterdiği saptanmasına karşın, insanarda bugüne kadar bu tür bir etkisi belirlenmemişir. 8 NİKEL Maden filizleri, tasfiye fırınları ve rafineri arıkları nikel kontaminasyonunun en önemli etken- Gıda Nikel miktarı (ppm) Çavdar 2.70 Çavdar unu 0.23 Çavdar ekmeği 0.23 Buğday 0.16 Buğday unu Buğday ekmeği 1.33 Elma (taze) 0.08 Muz (taze) 0.34 Armut (taze) 0.20 Kayısı (kurutulmuş) 0.64 Portakal (kurutulmuş) O.Î6 Armut (kurutulmuş) 0.90 Erik (kurultulmuş) 0.90 İncir (kurutulmuş) 1.20 Tablo 3:Bazı gıda maddelerinde saptanan bulaşı nikel ^ miktarları. TEMMUZ-AĞUSTOS-EYLÜL 1993 SAYI: 8

4 Ekoloji KURŞUN Kurşun; akü, petrol-boya sanayiinde, pillerde, elektrik kablolannda, seramiklerin renklendirilmesinde, plastiklerde stabilizör olarak, alaşımlar, cam ve insektisit sanayii ile boru ve kapların parlatılması gibi bir çok alanda kullanılmaktadır. 3 ' 10 ' 25 Çevre kirliliğine neden olan kurşunun büyük bölümü motorlu araçlarda kullanılan benzinin yanması sonucu ortaya çıkan tetra etil kurşundan kaynaklanmaktadır. Endüstriyel atıkların su yoluyla taşınması sonucu denizlerde ve buradaki canlılarda da kurşun bulamışına Taşlanmaktadır ' 19 Kurşun, rafineri yakınlarındaki topraklarda 1000 mg/kg düzeyinde saptanmıştır. 8 Yapısında kurşun bulunan borulardan geçen su gıdaların taşınması ve saklanması için kullanılan kaplardaki kurşun lehimleri de gıdalarda kontaminasyona neden olmaktadır. Boyaların yapısında bulunan kurşun da bir diğer kontaminasyon nedenidir. Otomobillerden çevreye yayılan kurşun, boyalardan yayılanın yaklaşık üçte biridir. 8 Gıda Hububat taneleri Hububat ürünleri Deniz ürünleri (çiğ) Deniz ürünleri (konserve) Et Jelatin Yumurta Sebzeler Elma Armut Süt Çay Kurşun düzeyi ( o,g/100g) > : ; 57 ( Tablo 4: Bazı gıda maddelerinin bulaşı kurşun düzeyleri. Spierenburg ve arkadaşlarının 23 yaptığı çalışmada, çinko rafinerisi tarafından kirletilen bölgelerde (20 km) sığırların karaciğer ve böbreklerinde, kirlenmemiş bölgelere göre yaklaşık 1.5 kat yüksek oranda kurşun saptanmıştır. Sularda yapılan bir başka çalışmada; örneklerin WHO limitlerinin (0.05 mg/1) üzerinde kurşun sap tanmıştır. 24 Tablo-5'te gıdalara, konserve paketleme materyallerinden kurşun geçişinin düzeyleri verilmiştir. 8 Konserve paketleme materyalinde sertleşîirici olarak kurşun kullanıldıysa, kullanılmayanlara göre 5 kat daha yüksek kurşun içeriği belirlenmiştir. 26 Gıda Bebek maması Sığır eîi Havuç Kiraz Mısır Krema Sut Armut Şeftali Ispanak Ortalama kurşun düzeyleri ()-lg/kg ıslak ağırlık) Çiğ Konserve edilmiş % artış İO Tablo 5: Konservcleme işlemi nedeniyle gıda maddelerinin Q imlası kurşun mikiarlaı ındaki değişimler. Kurşunun vücutta toksik etki yaratabilmesi için kanda veya yumuşak dokularda belli bir düzeye kadar birikmesi gerekir. Yaş, beslenme ve fizyolojik durumlar gibi bir çok faktöre bağlı olarak etkisi değişmektedir. Çocuklar için jigpb/ 100 mi toksik belirtilerin görülebileceği, 80 j^gpb/ 100 mi kurşun zehirlenmelerinin görüldüğü düzeydir. Saçlar, kemikler ve dişlerdeki kurşun miktarı muhtemel kurşun zehirlenmeleri hakkında bilgi vermektedir. 9 İnsanlarda, kontamine gıda ve suların neden olduğu kurşun zehirlenmelerine nadiren rastlan-, maktadır. Deney hayvanları üzerinde yapılan çalışmalar kurşunun sinir sistemi, kan, mide, bağırsak ve böbrekler üzerinde olumsuz etkilere neden olduğunu göstermiştir. Üreme ve akciğerler de etkilenen organlardır. Kurşunun akut belirtileri kalp yetmezliği, koma ve ölümdür. Deney hayvanların da kansere neden olduğu da saptanmıştır. 3 ARSENİK Yüzey ve içme sularında yüksek düzeyde ar- TEMMUZ-AGUSTOS-EYLUL 1993 SAYI: 8

5 Çevre Dergisi Konserve paketleme materyalinde sertleştirici olarak kurşun kullanıldıvsa. kullanılmayanlara göre 5 kat daha yüksek kurşun içeriği belirlenmiştir. senik bulunması deri ve guatr kanserine neden olmaktadır. İçme sularında mg/1 arsenik bulunması insan zehirlenmelerine neden olmaktadır. Tarımda kullanılan insektisit, herbisit ve pestisitler gıda maddelerinin arsenik ile kontaminasyonunda önemli etkenlerdir. 3 ' 8 ' 10 Son yıllarda arsenik içeren bu komponentlerin kullanımı yasaklanmıştır. Arsenik cncuk deniz ürünlerinde görülmektedir. Arsenik en çok deniz ürünlerinde bulunmaktadır Amerika'da yapılan çalışmalar, gıda maddeleriyle alınan arseniğin büyük kısmının et, balık ve tavuktan kaynaklandığını göstermektedir. 8 Arsenik zehirlenmesi; doza, elementin kimyasal bileşiğinin şekline ve diğer birçok faktöre bağlı olarak değişmektedir. Arsin ve arsenitler yüksek değerlikli arsenik bileşiklerinden daha zehirleyicidir. 3 ' 8 ' 1 " Arsenik ile kontamine sütten zehirlenen bebeklerde, karaciğer büyümesi ve kansızlık belirtileri, bazılarında deride kahve renkli pigmentler, tırnaklarda çizgiler ve anormal elektro kardiyogram saptanmıştır. Sudan zehirlenen yetişkinlerde deri dökülmesi, deride nasır şeklinde kalınlaşma, idrarda protein ve reflekslerde yavaşlama görülmüştür. Bira zehirlenmelerinde, acı veren sinirsel krizler, kas zayıflığı, kol ve bacaklarda uyuşma, iştah kaybı, karaciğer rahatsızhği, deride kahve renkli pigmentler ve eleri altında aşırı derecede sıvı toplanması gözlenmiştir. Kemik ve solunum sistemi kanseri de görülebilir. 3 ' 8 ÇİNKO Çinko doğada sülfit halinde diğer metallerle (Pb, Cu. Cd. Fe) birlikte assosive TEMMUZ-AGUSTOS-EYLUL 1993 SAYI: 8

6 Ekoloji halde bulunur. Galvanize demir, bronz, beyaz boya, cam, kağıt yapımı, fungusitler, akü ve kauçuklastik sanayiinde kullanılmaktadır. Tıpta; dermel ürünler, antiseptikler, insülin preparallannda da kullanılır. 3 ' 25 Galvanize kaplardaki içeceklerden ve asidik gıdalardan insanlara geçebildiği gibi, çevresel kirlenmenin bir sonucu olarak deniz ürünlerinden de insanlara ulaşabilir. Yapılan çalışmalar deniz ürünlerinde önemli düzeyde çinko bulaşısı olabileceğini göstermektedir. 5-6 ' 12 ' 17 ' 25 Çinkonun toksikolojik belirtileri; mide kramptan, diare şeklinde gözlenmektedir. Deney hayvanlan üzerinde kanserojenik etkisi saptanmıştır! 3 SONUÇ Ülkemiz açısından, gıdalara ağır metal bulaşısının en önemli etmenleri; çarpık kentleşme, bilinçsiz tanm ilacı kullanma ve antma tesisi olmayan endüstriyel kuruluşların atıklarını direkt olarak akarsu, kanal veya atmosfere boşaltmalarıdır. Sağlık açısından önemli sorunlar oluşturan ağır metal iyonlarını bulaşısının tüm gıda örneklerinde sürekli olarak izlenmesi ve gerekli yasal düzenlemelerin zaman geçirilmeden yapılması zorunludur. ABSTRACT Food are contaminated as a result of environment pollution. in this article, heavy metal ions contamination to food are investigated and probablc effects are discussed. KAYNAKLAR 1. ATAY, D Su ürünlerinde kirlenme ve insan sağlığına olası zararlı etkileri. Tanm ve Mühendislik. 43, HAKTANIR, K Gıdalara Toprak Aracılığı ile Bulaşan Kirlilikler. Tanm ve Mühendislik, 43, BELILES, R. V. 197.V Metals, in Toxicology. The Basic Science of Poisons. L.J. Casarett &..1. Ditil (Eds.V MacmiUun Publ. Co, Inc., New York. 4. H1ŞIL. Y Gıda maddelerinde kimyasal komaminantlarm saplanması. TOK Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü, İzmir İl Kontrol Lab. Md. Genel Yayın No: ABU-HİLAL, A.H., BADRAN, M.M Effect of pollution sources on metal concentration in sediment cores from the Gulf of Aqaba (Red Sea). Marine Pollution Bulletin. 21,4, EL NABAVV1, A., HEINZOW, B.. KRUSE, H As, Cd. Ctı, Pb, Hg and Zn in fish fronı Alexandria Rcgion, Egypt. Bull. Environ, Contam. Toxicol., 39, ELMADf-A. (.. KÖNIG, J Quecksilber. Verbraucherdıenst, CONCON, J.M Marccl Dekker, Inc., New York. Food Toxicology. Part B: Contaminants and Additives. 9. CORDLE, F., KOLBYE, A.C., Envıronmental Con'.anûnants in Food. in Nutritiımal Toxıcology. ].N. Hathcock (Ed.), Academic Press, Ne w York. 10. YİĞİT, V., TEKE, î., YAZAR, O., BOZKURT, E., CE RİTOĞLU, A., NAS, C.. SAYGI, G., GFtRGİN, Y Bazı gıda maddelerinde kimyasal komaminantlar (ağır metaller) üzerinde araştırmalar. TÜBİTAK, MBEAE, Beslenme ve Gıda Tekn. Ünitesi, Yayın No: YİĞİT, V., ÖZBAL, H., CERİTOĞLU, Â., MÜFTÜ- GİL, N., AKŞİRAY, F İzmit körfezindeki ağır metal kirliliğinin su ve dip çamuru ortamındaki dağılımı ile bazı canlılardaki birikimi. TÜBİTAK. MBEAE. Yayın No: MARCOVECCHIO,. E., MORENO, V.J., PEREZ, A Determinatıon of heavy metal concentratıons in biota of bahia blanca, Argentina. The Science of The Environment, 75, NTOW, W.J., KHVVAJA, M.A., Mercury pollution in Ghana (West Africa) coastol cornrnercial fish. F.nvironnıental Technology Lettcrs, 10, l, BARAK, N.A.E., MASON. C.F., Mercury, cadmium and lead in eels and roach: The effects ot size, season and loca- Uty on metal concentrations in tlesh and liver. Science of The Total Environment, 92, CUVIN-ARALAR, L.A Mercury leveis in the sediment, vvaler and selected finfıshes of Laguna lake, The Philippines. Aquaculture, 84, ŞANLI, Y., YAVUZ, H., DEMET, Ö., BİLGİLİ. A., DOĞAN, A., AKAR, F., LİMAN, B.C Buldan Baraj suyunun doğal kalitesi ve buradan avlanan sazan balığı örneklerinde bazı ağır metal artıkları üzerinde araştırmalar. A.Ü. Vel. Fak. Derg., 37, 1, TOPÇUOĞLU, S.. ERENTÜRK. N., SAYGI, N., KUT. D., ESEN. N., BAŞSARI, A. SEDDIGH. E, Trace metal levels of fish from the Marmara and Black Sea. Toxic. Environ, Chem., 29, YİĞİT, V., MÜFTÜGİL, N Bazı balık türlerinde saptanan cıva miktarları. GIDA. 10, l, GÜNEŞ, H.İ İzmir Körfezi deniz suyunda ve su ürünlerinde ağır metal kontaminasyonun (Hg. Pb, Cd, As, Fe, Zn, Cu, Ni, Cr) araştırılması. TOK Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü, İzmir Gıda Kontrol ve Araştırma F^ıst. Md. Genel Yayın No: ANONYMOUS, Mercury-Environmental aspects. Envıronmental Health Criteria, No: 86 (United Nations Environment Programrne, International Labour Organisation, WHO). 21. CIRUGEDA DELGADO, C.. ŞANTÖZ D1AZ, M.D., CIRUGEDA DELGADO, M.E., ContenU of the toxic metals lead and cadnuıtn in chicken eggs from diffcrcnl Spanish regi ons. Alimemaria, No:191,21, SCHMTOT, H., KLEIN, J., DIRSCHhRl. C.. MhKK, H. W Untersuchungen über den Cadmiumgehalt in Nieren von Schlachtkühen aus Oberbavem. Arehiv für Lebensmittelhygiene, 39.2, SPIERENBURG, T.J., GRAFF, O.J., BAARS, A J., BRUS. D.HJ., TIELEN, MJ.M., ARTS. B.J Cadmium. zinc, iead and coppeı in livers and kioneys of caiılr in ilıe ııeigbuurhood of zinc refineries. Environmenıal Monitoring and Assesşmeni, 112, HASSAN, H.M.A., MUSTAFA, H.T., RIHAN, T.I Lead and chromium concentratıons of the potable waler of the eastem provincc of Saudi Arabia. Bulletin of Environnıcntal Contamınatıon and Toxicology, 43,4, TliNCER, S tzmir ve Çandarlı (Aliağa Limanı) Körfezlerinde yaşayan bazı nıollusk, alg ve ortamlarındaki ağır metal kirlenmesi ile ilgili araştırmalar. E.Ü. Hidrobiyoloji ve Su Ürünleri Araştırma-Uygulama Merkezi, (DoktoraTezi). 2(ı. ÇAPAR, S.G. 19 l >0. Sıırvey of Icaıl and Cadmium in adult canned fooüs eaten by young chiidren. J.Assoc.Offıcial Analvlical Chemists. 73, TEMMUZ-AĞUSTOS-EYLÜL 1993 SAYI: 8

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü LOGO Doç. Dr. Esin SUZER Prof. Dr. Aynur KONTAŞ Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü Deniz Kirliliği İnsan kaynaklı ya da doğal etkiler sonucu ortaya çıkan,

Detaylı

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile uygulanan kültürel önlemlerden biri de tarım ilacı uygulamalarıdır.

Detaylı

Ağır Metal Toprak Kirliliğinin Gıda Zinciri ve Đnsan Sağlığına Etkisi

Ağır Metal Toprak Kirliliğinin Gıda Zinciri ve Đnsan Sağlığına Etkisi Akademik Gıda 8 (2) (2010) 31-35 Derleme Makale / Review Paper Ağır Metal Toprak Kirliliğinin Gıda Zinciri ve Đnsan Sağlığına Etkisi Necla Çağlarırmak 1, A. Zeki Hepçimen 2 1 Celal Bayar Üniversitesi,

Detaylı

Hava Kirliliğinin Sucul Ekosistemlere Etkileri

Hava Kirliliğinin Sucul Ekosistemlere Etkileri Hava Kirliliğinin Sucul Ekosistemlere Etkileri Prof. Dr. Gülen GÜLLÜ Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü E-mail: ggullu@hacettepe.edu.tr Ulusal Su ve Sağlık Kongresi Antalya-26-30 Ekim 2015

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

Atık pilleri ne yapmalı?

Atık pilleri ne yapmalı? Akdeniz Üniversitesi Atık Pil Toplama Kampanyası Atık pilleri ne yapmalı? Kapsam Pil bağımlılığı Atık pil Çevreye olan zararları Ne yapılabilir? Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Sorunları

Detaylı

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER 2011 ATIK PİLLER Bu sunum; Atık Piller Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamı

Detaylı

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ Pil ve Akümülatör Nedir? Kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren, kompleks elektro kimyasal cihazlardır. Piller ve Aküler Şarj Edilemez (Primer) Şarj Edilebilir

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

T.C. MUĞLA TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat MISIR 0.82 0.6837 6,180.00 KG 4,225.39 2

T.C. MUĞLA TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat MISIR 0.82 0.6837 6,180.00 KG 4,225.39 2 HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: 1-14 ARPA YEMLİK MTS 0.7 0.7 0.751 4,900.00 KG 3,704.82 2 ARPA YEMLİK TTS 0.50 0.1 0.5090 0,900.00 KG 31,000.00 5 ARPA YEMLİK ı: 34,704.82 7 ARPA ı 34,704.82 7 MISIR

Detaylı

OKULDA KİMYA KAĞIT. Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur.

OKULDA KİMYA KAĞIT. Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur. OKULDA KİMYA KAĞIT Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur. Selüloz bitkilerin gövde ve yapraklarında bol bulunur, bu nedenle kağıt çoğunlukla ağaç gövdelerinden üretilir. Kağıt üretimi:

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/8 ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 SU, ATIK SU 1,2 İletkenlik Elektrot Metodu TS 9748 EN 27888 Sıcaklık Laboratuvar ve Saha Metodu SM

Detaylı

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ 4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ Ekonomi: İnsanların geçimlerini sürdürmek için yaptıkları her türlü üretim, dağıtım, pazarlama ve tüketim faaliyetlerinin ilke ve yöntemlerini inceleyen bilim dalına ekonomi denir.

Detaylı

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER VE ALKALİ GIDA LİSTESİ ph değerinin sağlığımız için önemi nedir? Asidik bir vücut hastalıkları kendine çeken güçlü bir mıknatıstır. Bu nedenle de vücudun ph

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

KİRLİLİK KATSAYISI. 4 KOİ, AKM, Yağ-Gres, ph

KİRLİLİK KATSAYISI. 4 KOİ, AKM, Yağ-Gres, ph SEKTÖR GIDA SANAYİ ALT SEKTÖR KİRLİLİK KATSAYISI KİRLİLİK PARAMETRELERİ Nişasta,Un ve Makarna Üretimi 4 KOİ, AKM, ph Maya Üretimi KOİ, AKM, Yağ-Gres, Top-N, Top-P, ph Sitrik Asit Üretimi KOİ, AKM, Yağ-Gres,

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME Doğumdan itibaren büyüme ve gelişme, sağlıklı ve uzun bir yaşam için vücudumuza gerekli olan bütün maddeleri besinlerle alırız. Besin; yenilebilen ve yenildiğinde

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji

7. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Maddenin Yapısı ve Özellikleri Eski çağlarda yaşayan insanlar, doğada bulunan bütün maddelerin; Bir elementin bütün atomları birbirinin aynıdır. Farklı elementlerin atomları ise birbirinden farklıdır.

Detaylı

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP HACCP teriminin çıkış noktası Hazard Analysis Critical Control Points Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizi HACCP nedir? Gıda güvenliği ve tüketici sağlığı

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ İlke ÇELİK 1, Seda Aslan KILAVUZ 2, İpek İMAMOĞLU 1, Gürdal TUNCEL 1 1 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

Detaylı

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER Dünya üzerinde çay bitkisi, Kuzey yarımkürede yaklaşık 42 0 enlem

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2013 YILI Türkiye İstatistik Kurumu 27/12/2013 tarihinde 2013 yılı Bitkisel Üretim İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2013 yılında bitkisel üretim bir önceki yıla göre

Detaylı

Deniz Ortamında Organik Kirleticilerin Bulunuşu ve Ekosistem Etkileşimi

Deniz Ortamında Organik Kirleticilerin Bulunuşu ve Ekosistem Etkileşimi Deniz Ortamında Organik Kirleticilerin Bulunuşu ve Ekosistem Etkileşimi Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İstanbul Oya Okay Kara Noktasal: Atıksular, dereler vs. Difüz:

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2015 YILI OCAK DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma Tarihi: 27 Şubat

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

TEKİRDAĞ AÇIKLARINDAN VE İZMİT KÖRFEZİNDEN AVLANAN İSTAVRİT BALIKLARINDA AĞIR METAL BİRİKİMİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

TEKİRDAĞ AÇIKLARINDAN VE İZMİT KÖRFEZİNDEN AVLANAN İSTAVRİT BALIKLARINDA AĞIR METAL BİRİKİMİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 2002 : 8 : 2 : 205-209

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

T.C. DÜZCE TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. - 31/07/2015 Şube Adı: Sayfa: 1-8 Maddelerin Cins ve Nev'ileri. Ortalama Fiyat.

T.C. DÜZCE TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. - 31/07/2015 Şube Adı: Sayfa: 1-8 Maddelerin Cins ve Nev'ileri. Ortalama Fiyat. Sayfa: 1 - HUBUBAT ARPA ARPA BİRALIK ARPA MTS 0.60 0.69 0.6046 53,900.00 KG 32,56.20 22 ARPA BİRALIK ı: 32,56.20 22 ARPA ı 32,56.20 22 MISIR MISIR MISIR (DÖKME) MTS 0.75 0.75 0.7500 999,220.00 KG 749,415.00

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet GÖNEN SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

Yrd. Doç. Dr. Mehmet GÖNEN SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Yrd. Doç. Dr. Mehmet GÖNEN SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İÇİNDEKİLER Suyun İlginç Özellikleri Türkiye de Su Kalitesi Suyun Doğadaki Çevrimi Karbon ve Su Ayak İzi Bazı Ülkelerin

Detaylı

Organik Gıdalarda Gıda Güvenliği. Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü MANİSA

Organik Gıdalarda Gıda Güvenliği. Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü MANİSA Organik Gıdalarda Gıda Güvenliği Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü MANİSA Organik Gıda; Yetiştirilmesinde ve işlenmesinde tohumdan son

Detaylı

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir.

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir. KANSER HASTALARINDA BESLENME DESTEĞİ Dengeli ve sağlıklı beslenme sadece tedavi gören kanser hastaları için değil tedavi sonrası süreçte de sağlıklı yaşamı oluşturan önemli unsurlardan biridir. Kanser

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi

Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi Kalıcı Organik Kirleticilerin (KOK) özellikleri nelerdir? -Zehirlidirler. - Çevrede kolayca yok olmazlar. -Besin zincirinde birikirler - Hava,

Detaylı

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Z. Ş İ M Ş E K, C. D E M İ R, Z. KEKLİK, B. K A R A, M. A K B A B A Toplumların üretim biçimi, erken

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

T.C. MUĞLA TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat. Ortalama Fiyat ARPA YEMLİK MTS 0.77 0.7663 4,800.00 KG 3,678.

T.C. MUĞLA TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat. Ortalama Fiyat ARPA YEMLİK MTS 0.77 0.7663 4,800.00 KG 3,678. HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK 01/0/2014 T.C. Sayfa: 1-14 ARPA YEMLİK MTS 0. 0. 0.663 4,800.00 KG 3,68.26 2 ARPA YEMLİK ı: 3,68.26 2 ARPA ı 3,68.26 2 MISIR MISIR MISIR SLAJ MTS 0.12 0.12 0.1200 3,41.00 KG 4,490.00

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

İZMİR KÖRFEZİNİ SOLUCANLARLA TEMİZLİYORUZ

İZMİR KÖRFEZİNİ SOLUCANLARLA TEMİZLİYORUZ İZMİR KÖRFEZİNİ SOLUCANLARLA TEMİZLİYORUZ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-E Doruk TURANLI Doruk ÜNAL DANIŞMAN ÖĞRETMEN Nilüfer DEMİR İZMİR 2014 İÇİNDEKİLER 1.PROJENİN AMACI...2 2. İZMİR KÖRFEZİ...2 3. KALİFORNİYA

Detaylı

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015 BİTKİSEL VE HAYVANSAL YAĞ ANALİZLERİ GT 1 KIRILMA İNDİSİ TS 4960 EN ISO 6320 50 GT 2 ÖZGÜL AĞIRLIK (YOĞUNLUK) TS 4959 40 GT 3 İYOT SAYISI (Katı ve Sıvı Yağlarda) EN ISO 3961 60 GT 4 İYOT SAYISI (Ekstre

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

Mesleksel Akciğer Hastalıkları. Prof. Dr. Y. İzzettin Barış

Mesleksel Akciğer Hastalıkları. Prof. Dr. Y. İzzettin Barış Mesleksel Akciğer Hastalıkları Prof. Dr. Y. İzzettin Barış ARGON GAZI AR :Renksis,kokusuz iner gaz.o2 gibi suda erir Kullanım alanları : Basınç odaları,neon,flöresan ampulleri,bronş tümörlerinin laser

Detaylı

DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Güncellenme Tarihi: 29.08.2005 Ülke No : 601 I- GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ Resmi Adı : Kuzey

Detaylı

BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜ GÜZ YARIYILI BÜTÜNLEME SINAVI PROGRAMI 12.01.2016 Salı

BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜ GÜZ YARIYILI BÜTÜNLEME SINAVI PROGRAMI 12.01.2016 Salı Serin İklim Sebzeleri BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜ GÜZ YARIYILI BÜTÜNLEME SINAVI PROGRAMI Botanik Matematik Fizik Kimya Bahçe Bit. Fizyolojisi Proje Haz. Tek. Türkiye Meyveciliği Genel Meyvecilik Genel Bağcılık

Detaylı

Turkey) on Sea Urchin (Paracentrotus lividus) Fresenius Environmental Bulletin,

Turkey) on Sea Urchin (Paracentrotus lividus) Fresenius Environmental Bulletin, ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Selma KATALAY Doğum Tarihi: 24-10-1967 Ünvanı: Doç.Dr. Öğrenim Durumu Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Biyoloji/ Hidrobiyoloji Ege Üniversitesi,Fen

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 GIDA İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89

Detaylı

Yönetmelik. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Yönetmelik. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Yönetmelik Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: Tarımsal Üretici Birliklerinin Kuruluş Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik Amaç ve kapsam BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönetmeliğin

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME. Beslenme BESİN ÖĞELERİ. Beslenme karın doyurmak veya doydurmak demek değildir. Besin maddesi

SAĞLIKLI BESLENME. Beslenme BESİN ÖĞELERİ. Beslenme karın doyurmak veya doydurmak demek değildir. Besin maddesi SAĞLIKLI BESLENME Yrd. Doç. Dr. Omca DEMİRKOL Beslenme Bilim Dalı Beslenme, besinlerin üretiminden hücrede kullanımına değin geçen tüm evrelerde insan-besin ilişkisini inceleyen bir bilim dalıdır. Beslenme

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

T.C. KONYA EREĞLİ TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat

T.C. KONYA EREĞLİ TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat Tarih: HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK 01/0/2014 T.C. Sayfa: 1-8 ARPA MTS 0.5 0.67 0.601 665,00.00 KG 401,226.40 1 ARPA TTS 0.68 0.68 0.6779 189,440.00 KG 128,421.10 5 ARPA YEMLİK ı: 529,647.50 18 ARPA ı 529,647.50

Detaylı

T.C. KONYA EREĞLİ TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. - 31/01/2014 Sayfa: 2-8 Maddelerin Cins ve Nev'ileri. Enaz Fiyat. Ortalama Fiyat.

T.C. KONYA EREĞLİ TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. - 31/01/2014 Sayfa: 2-8 Maddelerin Cins ve Nev'ileri. Enaz Fiyat. Ortalama Fiyat. HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK - 3/0/204 T.C. Sayfa: - 8 ARPA MTS 0.68 0.5755 2,059,662.00 KG,85,376.5 29 ARPA TTS 0.57 0.70 0.6723 6,460.00 KG 08,553.70 6 ARPA YEMLİK ı:,293,930.2 35 ARPA ı,293,930.2 35 ÇAVDAR

Detaylı

ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI

ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI ATIK KODU ATIK AÇIKLAMASI 16 01 03 Ömrünü tamamlamış lastikler 08 03 19* Dağıtıcı yağ 08 04 17* Reçine yağı KULLANILMIŞ LASTİKLER

Detaylı

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Yasemen YANAR Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölüm Başkanı Tarih boyunca medeniyetler

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI 01 03 09 01 03 07 dışındaki alüminyum oksit üretiminden çıkan kırmızı çamur 01 04 10 01 04 07 dışındaki tozumsu ve pudramsı atıklar 01 05 04 Temizsu sondaj ı ve

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ URUGUAY ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: Nisan 2005 Ülke No: 524 C.A. I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Uruguay Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Demokrasi Coğrafi

Detaylı

EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ

EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ Yrd. Doç. Dr. Şehnaz ŞENER Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Göl 482 km² yüzölçümü ile Türkiye nin 4. büyük gölü aynı zamanda 2.

Detaylı

Atıklarınızı lütfen ayırınız!

Atıklarınızı lütfen ayırınız! Atıklarınızı lütfen ayırınız! Aşağıdaki atıklar çöp konteynerine ait değillerdir. Bunları ayrışmış şekilde biriktirmek için varolan düzenekleri kullanınız! Atık madde ayrışımı = Çevre sağlığı Atık kağıt,

Detaylı

Premium quality Dry Dog

Premium quality Dry Dog ECOPET Premium quality Dry Dog Food Happy pet. Happy you. Puppy Formula ECOPET Alimento completo ed equilibrato per cuccioli e per cagne in gestazione o in allattamento Happy pet. Happy you. Farmina Pet

Detaylı

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-F Miray DAĞCI Ömür Mehmet KANDEMİR DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. Projenin Amacı ve Hedefi.. 2 2. Afit

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 IRAK CUMHURİYETİ 1 / 6

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 IRAK CUMHURİYETİ 1 / 6 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 IRAK CUMHURİYETİ 1 / 6 RESMİ ADI BAŞKENTİ RESMİ DİL DEVLET BAŞKANI BAŞBAKAN DİN GENEL BİLGİLER - 2012 : Irak Cumhuriyeti : Bağdat : Arapça, Kürtçe (Kürt Bölgelerinde) : Celal

Detaylı

Türk Gıda Güvenliği Gereklilikleri

Türk Gıda Güvenliği Gereklilikleri Türk Gıda Güvenliği Gereklilikleri Temmuz 2013 İşbu belge ServSafe Gıda Güvenliği Online Kursu nun bölümlerinden organize edilmiştir. Kurs içeriği ve Türkiye deki gıda güvenliği gereklilikleri arasındaki

Detaylı

Vefalı yardımcınız: «Mülli»

Vefalı yardımcınız: «Mülli» Vefalı yardımcınız: «Mülli» Ön ayırma işleminizi ve organik çöpü mutfakta toplamanızı kolaylaştıracak 10 litrelik Mülli yi 50 kağıt poşetle birlikte 6,00 Euro ya bizden temin edebilirsiniz.* Mülli den

Detaylı

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-D SELİN YAĞMUR ÇAKMAK DOĞA DAĞ DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. PROJENİN AMACI.3 2. PET ŞİŞELER

Detaylı

HUBUBAT T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ - 31/01/2016. Tarih: Sayı: 1 Maddelerin Cins ve Nev'ileri

HUBUBAT T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ - 31/01/2016. Tarih: Sayı: 1 Maddelerin Cins ve Nev'ileri HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: - 23 ARPA YEMLİK MTS 0.62 0.70 0.6379,2,340.00 KG 772,660.05 6 ARPA YEMLİK TTS 0.68 0.82 0.7504 30,830.00 KG 233,246.60 26 ARPA YEMLİK ı:,005,906.65 42 ARPA TOHUMLUK

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında BESLENME. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ

Böbrek Hastalıklarında BESLENME. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Böbrek Hastalıklarında BESLENME TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Böbrek Hastalıklarında BESLENME Diyetiniz günlük enerji gereksiniminize

Detaylı

Çamuru. Türkiye de KAYSERİ ATIKSU ARITMA TESİSİ ARITMA ÇAMURU UYGULAMALARI. ve çevreye uyumlu bir şekilde. lmış. olup çalışmalar devam etmektedir.

Çamuru. Türkiye de KAYSERİ ATIKSU ARITMA TESİSİ ARITMA ÇAMURU UYGULAMALARI. ve çevreye uyumlu bir şekilde. lmış. olup çalışmalar devam etmektedir. TÜRKİYE DE ÇAMUR YÖNETY NETİMİ ve KAYSERİ ATIKSU ARITMA TESİSİ ARITMA ÇAMURU UYGULAMALARI Dr. Özgür ÖZDEMİR KASKİ Genel MüdürlM rlüğü Atıksu Dairesi Başkan kanı, Mart 2011 Türkiye de Atıksu nun işlenmesi

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Beslenme; insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin vücuda alınıp kullanılabilmesidir.

Detaylı

T.C. KÜTAHYA TİCARET BORSASI A Y L I K B Ü L T E N BÜLTEN NO : 10 SAYFA NO : 1

T.C. KÜTAHYA TİCARET BORSASI A Y L I K B Ü L T E N BÜLTEN NO : 10 SAYFA NO : 1 BÜLTEN AYI : EKİM 0 BÜLTEN NO : 0 SAYFA NO : HUBUBAT BUĞDAY BUĞDAY 0,5 0,70 0,59.06.95 KG 6.58.889,89 HMS BUĞDAY 0,59 0,90 0,6 4.64.470 KG.94.97,6 HTS BUĞDAY 0,58 0,59 0,58 5.800 KG 5.000,00 K.A.G.T BUĞDAY

Detaylı

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ARPA TOHUMLUK TTS 0.85 0.8386 26,240.00 KG 22,004.

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ARPA TOHUMLUK TTS 0.85 0.8386 26,240.00 KG 22,004. Tarih: HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: 1-12 ARPA YEMLİK MTS 0.65 0.70 0.6874 185,910.00 KG 127,788.00 8 ARPA YEMLİK TTS 0.75 0.80 0.7574 110,250.00 KG 83,505.10 10 ARPA YEMLİK ı: 211,293.10 18 ARPA

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU GENEL BİLGİLER TABLOSU Resmi Adı Rusya Federasyonu Başkenti Moskova Resmi Dil Rusça Bağımsızlık Tarihi 24 Ağustos 1991 Yüzölçümü 17.075.400 km 2 Nüfus 142,8

Detaylı

1. KİMYASAL ANALİZLER

1. KİMYASAL ANALİZLER 1. KİMYASAL ANALİZLER HPLC VE LC-MS/MS CİHAZLARI İLE YAPILAN ANALİZLER SORBAT TAYİNİ BENZOAT TAYİNİ KAFEİN TAYİNİ HMF TAYİNİ SUDAN TÜREVLERİ TAYİNİ VANİLİN TAYİNİ GLUKOZ, FRUKTOZ VE SUKROZ TAYİNİ SAPONİN

Detaylı

BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİ

BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİ BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİ Volkan YANMAZ Y.Kimyager Nisan 2016 İstanbul - REW Bitkisel Yağlar Bitkisel yağlar, zeytin, ayçiçeği, mısır, pamuk, soya, kanola ve aspir gibi yağlı bitki tohumlarından

Detaylı

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ Şeyma Taşkan 1, Barış Çallı 2 1 MarmaraÜniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Bilimleri Programı, Göztepe Kampüsü, 34722 Kadıköy,

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

Prof.Dr.İlkay DELLAL

Prof.Dr.İlkay DELLAL TUSAF 2013 Buğday, Un, İklim Değişikliği ve Yeni Trendler Kongresi İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ENERJİ KISKACINDA TARIM ve GIDA SEKTÖRÜ Prof.Dr.İlkay DELLAL 9 Mart 2013, Antalya GÜNDEM 9 Mart 2013 1. GÜNEŞ (%40)

Detaylı

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: 1. 2. 3. 4. 5. Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Kullanımı Üzerindeki etkileri ASİT YAĞMURLARI

Detaylı

OMSK BÖLGESİNIN GENEL TANITIMI

OMSK BÖLGESİNIN GENEL TANITIMI OMSK BÖLGESİNIN GENEL TANITIMI OMSK BÖLGESİ Sibirya Federal Bölgesine Dahildir Batı Sibirya Ovası'nın güneyinde bulunmaktadır. Güneyinde - Kazakistan Cumhuriyeti, batı ve kuzeyde Tyumen bölgesi ve doğuda

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU. Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU. Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru Üretici Firma: Beşler Tekstil San.Tic. A.Ş O.S.B 20 Cad. No: 54 38070 KAYSERİ

Detaylı

Çevremizdeki Kimyasal Maddeler

Çevremizdeki Kimyasal Maddeler Çevremizdeki Kimyasal Maddeler Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Kimyasal maddeler, çevreyi ve insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilir.

Detaylı

YAŞ MEYVE SEBZE. Hazırlayan Dilek KOÇ 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

YAŞ MEYVE SEBZE. Hazırlayan Dilek KOÇ 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi YAŞ MEYVE SEBZE Hazırlayan Dilek KOÇ 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi YAŞ MEYVE-SEBZE SITC NO : 057.1, 057.3, 057.4, 057.5, 057.6, 057.9 (Meyveler) 054.1,

Detaylı

BALIKESİR TİCARET BORSASI A Y L I K B Ü L T E N BÜLTEN NO : 3 SAYFA NO : 1

BALIKESİR TİCARET BORSASI A Y L I K B Ü L T E N BÜLTEN NO : 3 SAYFA NO : 1 BÜLTEN NO : 3 SAYFA NO : 1 HUBUBAT BUĞDAYLAR BUĞDAY EKMEKLİK 0,82 0,82 0,82 20.020 KG 16.416,40 FAB.S 1 BUĞDAY EKMEKLİK 0,70 0,90 0,85 1.108.500 KG 937.831,00 HMS 19 BUĞDAY EKMEKLİK 0,83 0,91 0,90 368.423

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Deney Laboratuvarı Adresi : Adnan Menderes Mah. Aydın Blv. No:43 09010 AYDIN / TÜRKİYE Tel : 0 256 211 24 04 Faks : 0 256 211 22 04 E-Posta : megagidalab@gmail.com

Detaylı

T.C. DÜZCE TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. - 31/10/2014 Şube Adı: Sayfa: 1-10 Maddelerin Cins ve Nev'ileri. Ortalama Fiyat.

T.C. DÜZCE TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. - 31/10/2014 Şube Adı: Sayfa: 1-10 Maddelerin Cins ve Nev'ileri. Ortalama Fiyat. Sayfa: 1-10 HUBUBAT ARPA ARPA BİRALIK ARPA MTS 0.67 0.88 0.7807 7,450.00 KG 5,816.23 83 ARPA BİRALIK ı: 5,816.23 83 ARPA YEMLİK ARPA YEMLİK MTS 0.68 0.68 0.6786 2,560.00 KG 1,737.22 1 ARPA YEMLİK ı: 1,737.22

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ / PERİYODİK SİSTEM. Metaller, Ametaller ve Yarı metaller

FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ / PERİYODİK SİSTEM. Metaller, Ametaller ve Yarı metaller Metaller, Ametaller ve Yarı metaller 1 Elementler gösterdikleri benzer özelliklere göre metaller, yarı metaller ve ametaller olarak sınıflandırılabilirler. Periyodik tabloda metal, ametal ve yarı metallerin

Detaylı

T.C. GÖNEN TİCARET BORSASI YILLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ÇELTİK 2.63 1.0911 204,943,926.0 KG 223,621,943.

T.C. GÖNEN TİCARET BORSASI YILLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ÇELTİK 2.63 1.0911 204,943,926.0 KG 223,621,943. HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: - 6 ARPA YEMLİK MTS 0.38 0.85 0.587 987,275.00 KG 579,628.90 39 ARPA YEMLİK TTS 0.52 0.75 0.6478 29,240.00 KG 42,027.90 8 ARPA YEMLİK TTS 24.75 29.70 28.8536,47.00

Detaylı

Gıdaya Temas Eden Geri Dönüştürülmüş Plastik Ambalajların Üretiminde Otomatik Ayrıştırma Makinelerinin Kullanımı

Gıdaya Temas Eden Geri Dönüştürülmüş Plastik Ambalajların Üretiminde Otomatik Ayrıştırma Makinelerinin Kullanımı S+S Separation and Sorting Technology GmbH Metal Separatörleri Renk Separatörleri Ayrıştırma Sistemleri Gıdaya Temas Eden Geri Dönüştürülmüş Plastik Ambalajların Üretiminde Otomatik Ayrıştırma Makinelerinin

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

Doğal ve Doğal Olmayanı Ayırma Teknikleri. Prof. Dr. Hulusi Barlas

Doğal ve Doğal Olmayanı Ayırma Teknikleri. Prof. Dr. Hulusi Barlas Doğal ve Doğal Olmayanı Ayırma Teknikleri Prof. Dr. Hulusi Barlas INCI Sistemi International Nomenclatura Cosmetic Ingredients (Kozmetik Ürün Bileşenleri Uluslar arası İsim Listesi) INCI sistemi, kimyasal

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU Gıda İşleme, ekonomik açıdan uygun yöntemleri kullanarak tarım ürününü yapısal, duyumsal ve besleyici özellikleri olan maddelere dönüştürmektir Bu işlem içinde kullanılan

Detaylı

Sağlığımızı korumak için beslenmemize dikkat etmeliyiz.

Sağlığımızı korumak için beslenmemize dikkat etmeliyiz. Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Sağlığımızı korumak için beslenmemize dikkat etmeliyiz. - ders saati Sağlıklı beslenmenin önemini

Detaylı