7. TEKİRDAĞ SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNÜN REKABETÇİLİK ANALİZİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "7. TEKİRDAĞ SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNÜN REKABETÇİLİK ANALİZİ"

Transkript

1 7. TEKİRDAĞ SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNÜN REKABETÇİLİK ANALİZİ 7.1. Giriş Süt, canlıların gelişmesi, yaşayabilmesi ve verimli olabilmesi için gerekli besin maddelerini bileşiminde bulunduran kusursuz bir besin maddesidir. Tüketilen süt türleri toplumların kültürlerine göre değişiklik göstermekle birlikte ülkemizde süt denildiğinde akla ilk olarak inek sütü gelmesine karşın tüketilmekte olan sütler inek, koyun, keçi ve manda sütü olmak üzere dört çeşittir. Sağlık Bakanlığı nın 2006 yılında yayımladığı bilisel çalışmaya göre 1 ; sütte insan yaşamı için gerekli olan protein, karbonhidrat, yağ, su, vitamin ve mineral maddeler bulunmaktadır. Likit sütün %87 si su, %13 ünü de katı maddeler olan yağ, proteinler, laktoz, mineral, vitamin ve enzimler oluşturmaktadır. Süt proteini; kasların çalışmasını güçlendirir, saç ve tırnakların oluşmasını sağlar, büyüme ve gelişmeyi sağlar, hücre ve dokuların oluşmasını artırır. Süt şekeri; bağırsaklarda yumuşaklığı sağlar, enerji sağlar, istenmeyen ve hastalık yapan canlıların gelişmesini önler. Süt yağı; enerji kaynağıdır, vücuda A, D, E, K vitaminlerini sağlar. Süt kalsiyum ve fosfor bakımından oldukça zengindir. Bunların dışında vücut için önemli 30'un üzerinde mineral madde içerir. Kalsiyum, fosforla birlikte kemik ve dişlerin gelişiminde çok önemlidir. Kas kasılması, kanın pıhtılaşması, sinir iletimi gibi önemli görevler üstlenirler. Eğer yetersiz miktarda alınırsa; kemiklerde yumuşama, kas kasılmalarında yetersizlik ve diş çürümeleri görülebilir. Bu nedenle, beslenmemizde süt ve süt ürünleri önemli kalsiyum ve fosfor kaynağıdır. Bu yönleriyle süt yüksek bir besin değerine sahiptir. Diğer taraftan süt oluştuktan hemen sonra ortamdaki ısı, nem, koku gibi etkenlerden çabuk etkilenen hassas bir özelliğe sahiptir. Bu nedenle korunma ve taşınma maliyetleri oldukça yüksek olan bir besindir (Knips, 2005). Süt doğrudan tüketilebildiği gibi, sütten değişik yöntemlerle elde edilen yoğurt, ayran, tereyağı, peynir, peynir altı suyu tozu ve süttozu gibi ürünler günlük yaşamda önemli ölçüde tüketildiği gibi bazıları gıda sanayinde hammadde olarak kullanılmaktadır. Ülkemizin zengin küçük ve büyükbaş hayvan varlığı ve doğal koşulları süt ve süt ürünlerinin 1 Konu hakkında daha fazla bilgi için bakınız

2 üretimine uygun şartlar sağlamaktadır. Diğer taraftan tüm tarımsal faaliyetlerimizde olduğu gibi, bu sektörün potansiyelinden de tam olarak yararlandığımız söylenemez. Hayvancılıkla olan yakın ilişkisi nedeniyle süt üretimi bütün dünyada oldukça yaygın bir şekilde yapılmaktadır. Türkiye de kırsal alanda yaşayan ailelerin önemli bir bölümü, süt üretimini sadece kendi günlük süt, yoğurt ve peynir ihtiyaçlarını karşılamak için üretmektedir. Bu özelliği dolayısıyla kırsal besin açığının azaltılmasında ve yakın kent pazarlarında piyasaya sürüldüğünde de ailelerin ek bir gelir kazanmasına yardımcı olabilmektedir. Tekirdağ ın ekonomisindeki ağırlığı ve önemli katkısı göz önüne alındığında, mevcut hayvancılığın süt ve süt ürünleri sanayinin daha fazla gelişmesine katkı sağlayacağı düşünülebilir. Mevcut süt üretimindeki verimliliğin artırılması ve sütün işlenerek süt tozu ve penir altı suyu tozu gibi endüstriyel mamullere dönüştürülmesi durumunda ilin ekonomisine önemli katkılar yapacaktır Dünya Süt ve Süt Ürünleri Sektörünün Genel Durumu Toplam dünya süt üretiminin yaklaşık olarak %84 ü inek, %12 si manda, %2 si keçi, %1 ikoyun ve %0,2 side deveden elde edilmektedir. Geçmiş 24 yıllık süreçte dünya toplam süt üretiminde %32 lik bir artış olmasına rağmen, kişi başına dünya süt üretiminde %9 luk bir düşüş yaşanmıştır. Bu durum, dünya süt üretimindeki artışın gerçekte artmakta olan nüfusa ayak uyduramadığını göstermektedir. Kişi başına süt üretimindeki düşüşün temelinde, gelişmiş ülkelerin süt üretimindeki azalma yatmaktadır. Gelişmiş ülkelerdeki bu düşüşe karşılık gelişmekte olan ülkelerde kişi başına süt üretiminde sadece küçük çapta bir artış olmuştur. Bu süreçte genel eğilim, gelişmiş ülkelerdeki süt üretiminin giderek sermaye-yoğun bir üretim (intensive) tarzına dönüşmesine karşılık gelişmekte olan ülkelerdeki süt üretim artışının daha çok hayvan sayısının artırılmasıyla gerçekleşmesidir (Knips, 2005). Süt üretimindeki verim ile yem sistemi arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır. Tablo 7.1 de de görüldüğü gibi, tahıllara dayanan yemlerle beslenen ineklerin yıllık süt üretimleri daha fazladır. Diğer taraftan mera ve açık alanlarda otlatmaya dayalı yetiştirircikteki yılık inek başına süt üretimi de, samana dayalı sisteme kıyasla daha yüksek olmaktadır.

3 Tablo 7.1: Süt Veriminin Farklı Yem Sistemlerindeki Durumu Verimlik (kg/inek/yıl) Ülke Yem Sistemi İsrail ABD Japonya 7.39 Sanayi Yemi AB İsviçre 5.45 Avustralya Mera (Otlatma) Arjantin Yeni Zelanda Saman Hindistan 1 Kaynak: Knips, Süt üretimindeki verimliği de değerlendirmek gerekmektedir. FAO nun 2002 yılı verilerine göre, kilometre kare tarımsal toprak başına süt verimliliğinin en yüksek olduğu ilk beş ülke sırasıyla Hollanda ( ), Malta ( ), İsviçre ( ), İsrail ( ) ve Güney Kıbrıs ( ) tı. Türkiye bu açıdan luk değeri ile ancak 64. sırada gelmektedir. Sığır başına yıllık kilogram süt verimi incelendiğinde, ilk sıralarda İsrail (10523), Güney Kore (10057), ABD (8450), Suudi Arabistan (8404), İsveç (7736) ve Danimarka (7524) gibi modern yem sistemlerini kullanan ülkelerin geldiği görülmektedir. Türkiye ise yıllık kg ile ancak 74. sırada yer alabilmektedir. Koyun başına yıllık süt veriminde ise dikkati çeken ülkelerin yine sermaye yoğun ve geniş ölçekli işletmeciliği benimsemiş ülkeler olduğu gözlemlenmektedir. Bu sıralamada Avusturya (377 kg), Malta (350 kg), İsviçre (349 kg), Fransa (190 kg), İspanya (186 kg) ve Portekiz (184 kg) başta gelen ülkelerdir. Mısır, Irak ve Romanya gibi ülkelerden sonra gelen Türkiye 48 kg ile ancak 32. sırada yer almaktadır. Dünyadaki toplam süt üretimi tarihsel bir perspektiften incelendiğinde, büyük bir payının gelişmiş ülkelerde üretildiği anlaşılmaktadır (Şekil 7.1a) yılında 650 milyon tondan daha fazla olan süt üretiminin yaklaşık olarak 360 milyondan fazlasını gelişmiş ülkeler üretirken, gelişmekte olan ülkelerin toplam süt üretimindeki payı 1997 den günümüze kadar sürekli artmıştır. Az gelişmiş ülkelerin payı ise oldukça küçük kalmaktadır yılında Asya ülkeleri en büyük süt üreticileri konumuna gelerek Avrupa nın bu alandaki üstünlüklerine son vermiştir. Bu değişimle birlikte beş yıl öncesine kadar toplam dünya süt üretiminin %30 nu gerçekleştiren Asya ülkelerinin toplam payı % 34 e yükselmiştir.

4 Şekil 7.1: (a) Dünya Süt Üretimi, (b) Dünya Süt Ürünleri İhracatının Gelişmiş, Gelişmekte Olan ve Az Gelişmiş Ülkeler Arasındaki Dağılımı Not: 2006 ve 2007 yılı değerleri tahmindir Kaynak: FAO 2006: FAO tarafından yapılan bir tahmine göre 2005 yılına ait toplam dünya süt üretiminin 2006 yılında %2,2 artarak 657 milyon tona ulaşması beklenmekteydi yılında da süt üretimindeki büyümenin devam edeceği ve bunun büyük bir ölçüde %4 lük büyüme oranıyla süt üretimlerini artırmaları beklenen gelişmekte olan ülkelerden Çin, Hindistan, Pakistan ve Güney Amerika daki ülkelerden kaynaklanacağı sanılmaktadır yılında gelişmiş ülkelerdeki toplam süt üretimi bir önceki yıla göre sıfır büyüme kaydederken, bunlardan Avustralya ve AB nin süt üretimlerinde bir düşüş yaşanmıştır. Diğer taraftan Yeni Zelanda ve ABD deki süt üretimi artmaya devam etmiştir. Gelişmekte olan ülkelerdeki süt ve süt ürünlerinin üretimindeki büyümenin piyasa fiyatlarındaki artışlardan kaynaklandığı tahmin edilmektedir (FAO, 2006). FAO nun verilerine göre, Asya ülkeleri içinde Çin %20 lik bir büyüme oranı ile toplam süt üretimini son beş yıl içinde ikiye katladı. Ancak artan girdi fiyatları ve nispetten daha yavaş büyüyen uluslararası süt fiyatlarının bu ülkedeki süt üretimini gelecekte yavaşlatacağı tahmin edilmektedir. Dünya nın en büyük süt üreticisi konumundaki Hindistan daki üretimin yılda %3 büyümeye devam edeceği beklenmektedir. Bu gelişmede, ülkede katma değer sağlayan işlenmiş süt ürünlerine olan talebin artması ve sürekli olarak gelişen süt ve süt ürünleri sektörünün etkisi

5 önemli olmaktadır. Benzer şekilde süt üretimi geleneğine sahip Pakistan ve İran da da sektörün gelişmesine yönelik politika ve programların, bu ülkelerin süt üretimlerini yılda %3 ve 5 oranlarında artırmalarına yardım edeceği sanılmaktadır (FAO, 2006). FAO 2007 verilerine göre, Brezilya bütün Latin Amerika da üretilen sütün nerde ise %50 sini üreterek bölgenin en büyük süt üreticisi konumundadır. Buna rağmen ancak 2005 yılında %5 lik bir üretim artışıyla net süt ihracatçısı konumuna gelebilmiştir. Azalan iç talep, yem ve girdi fiyatları nedeniyle ülkedeki süt üretiminin önümüzdeki yıllarda %3 düşebileceği tahmin edilmektedir. Son olarak Afrika ülkelerinin toplam dünya süt üretimindeki payı %5 ten daha azdır. Diğer taraftan genelde küçük aile işletmeciliği şeklinde olan bu ülkelerde büyük ve küçükbaş hayvancılık, kırsal alanlarda yoksul aileler için besin güvenliği sağlanmasında ve gelire katkısı nedeniyle önem taşımaktadır. Afrika daki süt üretiminin büyük bir bölümü evde veya enformel piyasada işlem görerek tüketilmektedir. Mısır Afrika daki toplam sütün %50 sini tek başına üretmektedir. Şekil 7.2: 2005 Yılına Göre En Önemli Dünya Süt Üreticileri 100, , , Süt Üretimi (1000 ton) 70, , , , , , , Hindistan ABD Rusya F. Pakistan Almanya Fransa Brazilya İngiltere Yeni Zelanda Ukranya Polonya Turkiye Italya Kaynak: FAO, Yukarıdaki şekil, 2005 yılında dünyada en fazla süt üreten ülkeleri ve bu ülkelerin süt üretim miktarlarını göstermektedir. Hindistan 91 milyon 940 bin ton süt üretimi ile ilk sırada yer alırken, onu ABD, Rusya Federasyonu, Pakistan, Almanya ve Fransa izlemekteydi. Diğer taraftan Türkiye 11 milyon 107 bin tonla dünya genelinde bu

6 alanda 12. sırada gelmektedir. Bu sıralamada 5 AB üyesi ülkenin bulunması, birliğin süt üretimindeki üstünlüğünü de göstermektedir. AB 15 ve Asya ülkelerinden Hindistan ve Pakistan ın toplam süt üretimleri dünya süt üretiminin %42 sini meydana getirmektedir. ABD nin payı ise %13 dolaylarındadır. Ülkemiz ve İran ın en fazla süt üreten ülkeler olduğu Ortadoğu nun ise toplam dünya süt üretimindeki payı %3,7 dir. Genel olarak üretilen sütün çoğu bulunduğu bölge ve ülkede tüketilmektedir. Dünya genelinde ticarete konu olan sütün toplam dünya üretimi içindeki payı sadece %7 dir. Bu değer AB nin kendi içindeki ticareti içermemektedir. Süt üretiminde kendi kendine yeterli olan ülkeler sadece Hindistan, Pakistan, Kırgızistan, Somali, Güney Afrika ve Fransız Guyana sıdır. Diğer taraftan Doğu Avrupa, AB 15, Kuzey Amerika, Şili, Arjantin, Uruguay ve Okyanusya ülkeleri net süt ihracatçısı konumundadırlar. Dünya süt ihracatında %29, 34 ve 14 lik paylarıyla sırasıyla AB 15, Yeni Zelanda ve Avustralya lider konumundadır. Bu ülkelerin toplam payı dünya ihracatının %77 sini oluştururken, ABD ve Arjantin in payları ise %3 ila 4 arasında değişmektedir. Net süt ithalatçısı ülkeler ise Doğu ve Güneydoğu Asya, Afrika, Latin Amerika ve Ortadoğu da bulunmaktadırlar (Hemme, Weers ve Christoffers, 2006). Dünya fiyatlarına bakıldığında özellikle 2007 yılının başından itibaren bir artış trendine girildiği, sezona $/ton ile başlayan yağsız süttozunun temmuzda en yüksek seviye olan $/tona kadar çıktığı, Aralık ayında ise $/tona indiği; sezona $/tonla başlayan cheddar peynirin yıl sonunda $/tona kadar yükseldiği, yağlı süttozunun $/tondan $/tona, tereyağın ise $/tondan $/tona kadar çıktığı görülmektedir (TZOB, 2008).

7 Tablo 7.2: Dünya Süt Ürünleri Aylık Fiyatları Dünya süt ürünleri fiyatlarının son 7 yılı değerlendirildiğinde 2007 yılı kadar hiçbir yılda bu kadar ciddi bir artışın olmadığı gözükmektedir. Öyle ki, ilgili yılda en yüksek artış %93,45 ile Yağsız süttozunda gerçekleşmiş, bunu %90,80 ile yağlı süttozu, %66,84 ile tereyağ ve %51,27 ile de cheddar peyniri izlemiştir (TZOB, 2008). Tablo 7.3: Dünya Süt Ürünleri Yıllık Fiyat Değişimleri

8 Tablo 7.4: Aylık Dünya Yem Hammadde Fiyatları Son iki yılda yem hammadde fiyatlarında da ciddi artışlar olmuştur yılının ilk aylarında başlayan artışlar 2007 yılının başlarında güçlü bir şekilde yükseliş trendini devam ettirmiş, yıl sonunda pik noktaya ulaşmıştır (TZOB, 2008). Tablo 7.5: Bazı Ülkelerde Çiğ Süt Fiyatlarının Seyri

9 Gerek yem hammadde gerekse dünya süt ürünleri fiyatlarında yaşanan fiyat yükselmeleri ülkelerin iç pazar çiğ süt fiyatlarını da tetiklemiştir. Aşağıdaki grafikte görüldüğü gibi 2007 yılının başından itibaren birçok ülkede fiyatlar tırmanışa geçmiştir Ocak ayında en yüksek fiyatın AB-15 e ait olduğu bunu sırasıyla AB- 10, ABD, Türkiye ve Yeni Zelanda nın izlediği, bu sıralamanın aralık sonu itibariyle değiştiği, ülkemizin AB-10 ve ABD yi geride bırakarak 2. sıraya yerleştiği görülmektedir. Ocak-Aralık 2007 döneminde 100 kg çiğ süt fiyatı sırasıyla Türkiye de 11,92 Avro, Yeni Zelanda da 10,85 Avro, AB-15 de 10,58 Avro, ABD de 7,95 Avro, AB-10 ülkelerinde ise 7,04 Avro artmıştır (TZOB, 2008). Dünya süt ürünleri üretimindeki gelişmelere bakıldığında, artan talep nedeniyle genelde bir büyümenin olduğu görülmektedir. Diğer taraftan kişi başına süt üretimindeki düşmelerin, süte dayalı gıda endüstrisini olumsuz etkileyebileceği düşünülmektedir. Nitekim süt ürünlerine yönelik dünya talebinde geçmiş 24 yıl içinde, yıllık %2 lik bir büyümenin gerçekleşmesi bu kaygıları haklı çıkarmaktadır (Knips, 2005). Avustralya, Yeni Zelanda, Fransa, Almanya, Hollanda, Belçika, Danimarka, İrlanda ve Çek Cumhuriyeti nde üretilen sütün %50 sinden fazlası süt ürünleri olan süttozu, tereyağı ve peynirin üretimine aktarılmaktadır. ABD, Kanada, Arjantin, Peru, Şili, İtalya, İsveç, Finlandiya, İsviçre, Polonya, Macaristan, Estonya, Lituanya ve Japonya'da ise bu oran %30 ile 50 arasında değişmektedir. Buna karşılık gelişmekte olan ülkelerdeki sütün işlenerek süt ürünlerine dönüşüm oranı oldukça düşük olup %0 ile 20 arasında değişmektedir. Dünya süt üretiminin yaklaşık olarak %8,6 sı tereyağı, %11 i süttozu gibi kuru ürünler, %11 i peynir ve %1,2 si de yoğunlaşmış süte dönüştürülmektedir. Dünya tereyağı üretiminin %60 ı AB 15 ve Güney Asya tarafından yapılmaktadır. Dünya kuru süt ürünlerinin %38 ini AB 15 ülkeleri yaparken, onu Okyanusya ülkeleri olan Yeni Zelanda ve Avustralya (%20), Kuzey Amerika (%17), Latin Amerika (%11) ve Ortadoğu ve Afrika (%1,4) izlemektedir. Dünya da üretilen peynirin %43 AB 15, %27 ni de ABD ve Kanada üretmektedir (Hemme, Weers ve Christoffers, 2006).

10 Tablo 7.6: Dünya Süt Ürünleri İhracatı (1.000 Ton) Ürün ve Ülke (tahmini) Dünyadaki Payı Yağlı Süt Tozu Dünya Yeni Zelanda AB Arjantin Avusturya Yağsız Süt Tozu Dünya ABD AB Yeni Zelanda Avusturya Tereyağı 100 Dünya AB Yeni Zelanda Avusturya Ukrayna Peynir Dünya AB Yeni Zelanda Avusturya Ukrayna Kaynak: FAO, 2006: 31. Not: (1) Yılın mayıs ayı; (2) yılın haziran ayı; (3) 25 AB üyesi ülkeler arasındaki ihracatı içermemektedir. Yukarıdaki tablo, dünya süt ürünleri ihracatçısı ülkelerin önde gelenlerini göstermektedir yılında yağlı süttozu ve tereyağı üretiminde Yeni Zelanda %39,8 ve 52,4 lük paylarıyla dünya ticaretinde lider konumundaydı. Yağlı süt tozu üretiminde ise ABD nin üstün konumda olduğu görülmektedir. Son olarak peynir üretiminde AB 25 (%35,6) ve onu izleyen Yeni Zelanda (%17,4) lider konumundadır Avrupa Süt ve Süt Ürünleri Sektörünün Genel Durumu Süt ve süt ürünleri sektörü AB için birçok açıdan önem taşımaktadır. Birincisi bu sektör Avrupa nın bütün ülkelerinde özellikle dağlık alanlarda yaygın bir şekilde bulunmaktadır. İkincisi sektör tarihsel olarak Avrupa daki kırsal alanların fiziksel ve sosyo-ekonomik şekillenmesinde önemli bir unsur olmuştur. Üçüncüsü sektörün birliğin ekonomisine katkısı oldukça fazladır. AB nin toplam tarımsal üretim değeri

11 içindeki payının %14 civarında olması, AB nin en önemli tarımsal sektörü olduğunun bir kanıtıdır. Sadece 2004 yılında, süt üretiminin işletme bazındaki toplam değeri 43 milyar Euro iken, sütün işlenmesiyle elde edilen toplam değer 117 milyar Euro idi. Yine, AB çeşitli süt ürünlerinin (peynir, yoğurt, krem, dondurma ve diğerleri) ihracatçısı ve dünya piyasalarının önemli süt ve süt ürünleri üreticisi konumundadır (EC, 2006). Avrupa Birliği özellikle 2003 yılından itibaren müdahale alımlarını azaltıp, stokları düşürmeye, ihracat iadesini de azaltıp zamanla sıfırlamaya karar vermiş, böylece ihracat desteksiz ihracat yapılmasını sağlamaya çalışmıştır. Fakat, dünya pazarlarındaki payını Yeni Zelanda ya kaptırmaktadır. Çünkü, ihracat desteği olmadan bu ülkenin fiyatları ile rekabet edememektedir. Aşağıdaki şekiller incelendiğinde; 2003 yılından itibaren stokların azalmaya başladığı zamanla da sıfırlandığı, dünya pazarlarından aldığı payın da, %50 lerden %40 ların altına, bazı ürünlerde ise %10 ların altına kadar düştüğü görülmektedir (TZOB, 2008). Şekil 7.3: AB Süt Ürünleri Stokları ve Dünya İhracatından Aldığı Pay Avrupa Birliği 2003 sonlarından itibaren süt ürünlerinde ihracat iadesi desteğini azaltmaya başlamıştır. Aşağıdaki grafikte görüleceği gibi, Haziran 2006 döneminde

12 yağsız süttozu, Aralık 2006 da yağlı süttozu, Ocak 2007 de ise tereyağ ve cheddar peynirde ihracat iadeleri sıfırlanmıştır (TZOB, 2008). Şekil 7.4: AB İhracat İadelerinin Değişimi Fransa, Almanya, Hollanda, Belçika, Danimarka, İrlanda ve Çek Cumhuriyeti nde üretilen sütün %50 sinden fazlası süt ürünleri olan süttozu, tereyağı ve peynirin üretiminde kullanılmaktadır. İtalya, İsveç, Finlandiya, İsviçre, Polonya, Macaristan, Estonya, Lituanya da bu oran %30 ile 50 arasında değişmektedir (Hemme, Weers ve Christoffers, 2006). Dünyada ticaretine konu olan tereyağının %16,4 ü, peynirin %35,6 sı, yağlı ve yağısız süttozu üretiminin de sırasıyla %26,3 ve 10,5 ini AB yi oluşturan ülkeler ihraç etmektedir. Genelde sanayi yemi kullanan AB 15 ülkelerindeki ortalama süt verimi de oldukça yüksek seviyelerde bulunmaktadır yılında, bu ülkelerdeki inek başına ortalama süt üretimi yılda 5.92 kg iken, bizde kültür ineklerinde 3,0, melez türlerde 2,0 ve yerli ırklarda 0,6 kg civarındadır. Şekil 7.5 te Güney Kıbrıs Cumhuriyeti hariç AB ni oluşturan tüm ülkelerin toplam süt üretim miktarının yıllara göre dağılımını göstermektedir. Genelde süt üretiminde bir dalgalanmanın olmuş, 2000 yılında ise süt üretiminin doruk noktaya ulaştığı 1999 seviyesinin (159 milyon ton) altına aniden düşerek 156 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Bu tarihten sonraki durağanlığın nedeni AB nin süt üretimini 143

13 milyon tonla sınırlamasıdır (EC, 2006). Birlikteki süt üretiminin %85 i AB 15 üyelerinde gerçekleşmektedir. FAO 2007 verilerinin incelenmesinden, AB ndeki toplam sağılan inek sayısının zaman içinde sürekli azaldığı görülmektedir. Örneğin, 1995 yılında 22 milyondan biraz fazla olan inek sayısı, 2005 te 18,5 milyona kadar düşmüştür. Son 10 yıl içinde AB-15 ülkelerinde toplam inek sayısında %1,8 lik bir azalmaya rağmen, inek başına yıllık süt üretiminde %2 oranında bir artış olmuştur. Bioteknolojik gelişmelerin uygulanması AB nin verimindeki bu artışta etkilidir. Şekil 7.5: AB deki Toplam Süt Üretiminin (1.000 Ton) Yıllara Göre Dağılımı Total milk production Kaynak: FAO, Aşağıdaki tablo 2005 yılında AB üyeleri içinde en fazla süt üreten ülkelerin üretim miktarları ve bunların topluluk toplamı içindeki paylarını vermektedir. Almanya ve Fransa nın toplam süt üretimi, AB de üretilen toplam miktarın %35.37 ini oluşturmaktadır. Türkiye nin aynı dönemdeki üretim miktarı, bu ülkelerin oranları ile karşılaştırıldığında toplam milyon tonla 5. sırada, yani İtalya, Hollanda, İspanya ve İrlanda dan daha önce gelmektedir. Tablo 7.7: AB Üyeleri Arasında En Fazla Süt Üreten Ülkeler (2005) Ülke Üretim (1000 ton) EU içindeki Payı (%) Almanya Fransa İngiltere Polonya İtalya Hollanda İspanya İrlanda Kaynak: FAO, 2007.

14 7.4. Türkiye Süt ve Süt Ürünleri Sektörünün Genel Durumu Dünyada geçmişi oldukça eski olan süt endüstrisi, Türkiye de 20. yüzyılın başında küçük süthane ve mandıralar durumunda iken, 1957 yılında Atatürk Orman Çiftliği bünyesinde ilk modern süt fabrikası şeklinde üretime başlamıştır. Daha sonra 1963 yılında bir yasa ile kurulan Türkiye Süt Endüstrisi Kurumu (S.E.K.) özelleştirilinceye kadar ülkenin farklı yerlerinde 40'a yakın fabrikası ile üretim yaparak Türkiye sütçülüğüne katkıda bulunmuştur. Bunun yanı sıra 1970 li yıllardan itibaren özel sektör de süt endüstrisine ilgi göstermiş ve modern fabrikalarda süt ve süt ürünlerinin üretilmeye başlandığı, li yılların sonunda mevcut bazı mandıra ve fabrikaların modernizasyona gittiği, 1990 lı yılların sonunda ise bazı modern süt işletmelerine yabancı firmaların ortak olmaya başladığı görülmüştür li yıllarda süt sektörünün genel yapısı ve karakteristik özelliklerinin değişmeye başladığı ve yeterince hızlı gelişme göstermese de, geleneksel olarak yapılan yöntemlerden sıyrılmaya başladığı dikkat çekmektedir. Bu değişim sürecinde; özellikle orta boyutlu işletmelerin büyümeye ve modernizasyona gittiği, bu anlamda teknolojilerini yenilemeye çalıştığı bilinmektedir (Karagözlü, 2007). Türkiye inek sayısı bakımından Avrupa Birliği (AB) ülkeleri içersinde 4., keçi sayısı olarak 1., koyun sayısı olarak 2. Sırada bulunurken süt üretimi verimliliğinde ise dünya ortalamasının altında bulunmaktadır. Ülkemizde özellikle son 20 yıldır hayvancılıkta verimi arttırma çalışmaları, programları yapılsa da, maalesef istenilen verim artışı yakalanamamıştır. Türkiye nin sağmal inek varlığı yerli, kültür ve kültür melezi ineklerden oluşmaktadır (Karagözlü, 2007). Türkiye deki toplam tarımsal üretimin yaklaşık %30 u hayvansal ürünlerden elde edilmektedir. Diğer taraftan hayvansal ürün değerinin %17 si koyun ve keçi gibi küçükbaş hayvancılıktan gelirken, %59 u büyük baş (sığır) hayvancılıktan gelmektedir. Süt üretiminin toplam tarımsal üretim değeri içindeki payı ise %7 civarında seyretmiştir (Kaymakçı vd., 2007). Türkiye hayvan varlığı bakımından dünyanın önde gelen ülkelerinden birisi olsa da, süt üretiminin verimliliği konusunda gelişmiş ülkeleri oldukça geriden takip etmektedir. Türkiye genelinde saf ırkta laktasyon dönemi başına kg; melez ırkta laktasyon dönemi başına kg; yerli ırkta ise laktasyon dönemi başına

15 1.317 kg süt üretimi gerçekleşirken aynı yılda Türkiye ortalaması ise laktasyon dönemi başına kg olmuştur. Aynı dönemde dünya ortalamasının laktasyon başına kg olduğu düşünüldüğünde Türkiye deki süt sektöründe verimlilik konusunun önemi daha iyi anlaşılmaktadır. ABD, Fransa, Hollanda ve İsrail gibi süt sektöründe öncü ülkelerde sarf ırklarda laktasyon dönemi başına süt üretim miktarı kg seviyesini çoktan geçmiştir. Şekil 7.6: Türkiye Yurtiçi Yem Fiyatları 2007 yılında yaşanan kuraklık ve dünya fiyatlarındaki yüksek fiyat artışları ülkemizde yem hammadde ve fabrika yemi fiyatlarının da tırmanışa geçmesine neden olmuştur. Aşağıdaki grafik incelendiğinde özellikle 2007 nin başlarında tırmanışa geçen fiyatların yıl sonunda 1-1,5 katı civarında arttığı görülmektedir (TZOB, 2008). Aşağıdaki şekil, Türkiye de yıllara göre sağılan inek türü başına elde edilen süt üretim miktarlarını göstermektedir. İneklerden elde edilen toplam süt miktarının o yıl için sağılan toplam inek başına bölünmesi ile elde edilen bu değerler incelendiğinde, kültür ineklerinin melez ve yerli ırklara, melez ırklarında yerli ırklara göre daha üretken oldukları görülmektedir. Diğer taraftan süt verimliliğinin 2002 yılına kadar genelde aynı seviyelerde kaldığı ve bu tarihten sonra bütün inek türlerindeki

16 verimliliğin artışa geçtiği görülmektedir. Ancak bu verim artışı yine de potansiyelinin ve dünya ortalamasının altında kalmaktadır. Şekil 7.7: Türkiye de Sağılan İnek Başına Verim Oranları Süt Üretimi/Sa ğı lan Hayvan Kültür Melez Yerli Kaynak: TÜİK, Aşağıdaki şekiller sırasıyla sağılan inek, keçi ve koyun sayılarını göstermektedir. Bütün türlerde 1966 yılından 2005 e gelindiğinde bir azalmanın olduğu dikkat çekmektedir. Özellikle keçi ve koyun sayılarındaki azalmaların yıllar itibarı ile ciddi boyutta olduğu görülmektedir yılında 6,8 milyondan daha fazla olan keçi sayısının 2005 yılına gelindiğinde %64,4 azalarak a kadar azaldığı görülmektedir yılında 6,2 milyonun üzerinde olan inek sayısında da döneminde %36,5 lik bir azalma ile a kadar bir azalma olmuştur. Son olarak 1986 yılında 23,3 milyon kadar olan toplam koyun sayısının 2005 yılında 10,2 milyonun altına kadar (%52,3 lük bir azalma) bir düşüşün yaşandığı anlaşılmaktadır.

17 Şekil 7.8: Türkiye de Sağılan İnek ve Keçi Sayılarındaki Değişmeler Keçi İnek İ nek ve Keçi Say ı sı Kaynak: TÜİK, Şekil 7.9: Türkiye de Sağılan Koyun Sayısındaki Değişmeler (2005) Koyun Say ı sı Kaynak: TÜİK, Toplam inek sayımızdaki azalmaya rağmen süt üretimindeki artışın bir nedeni kültür ineklerinin toplam inek sayısı içindeki oranının artmasından kaynaklandığı da öngörülmektedir. Nitekim 1990 yılında toplam inek sayısının sadece %19.40 ı kültür

18 ineğiyken, bu oran sürekli artarak 2005 yılında %35,7 e kadar yükselmiştir. Benzer bir durum kültür koyunlarının oranı için söz konusu olmamaktadır. Tam aksine 1990 da toplam koyunlarının %2.23 nü meydana getiren merinos türü, 2005 yılına gelindiğinde %1.38 in altına düşmüştür. Tablo 7.8: Tür ve Irklarina Göre Büyükbaş Hayvan Sayıları (Türkiye) SIĞIR -KÜLTÜR SIĞIR -MELEZ SIĞIR - YERLİ MANDA YIL (baş) (baş) (baş) (baş) Kaynak: TÜIK, 2008.

19 Tablo 7.9: Tür ve Irklarına Göre Küçükbaş Hayvan Sayıları (Türkiye) KOYUN - YERLİ KOYUN - MERİNOS KEÇİ - KIL KEÇİ - TİFTİK YIL (baş) (baş) (baş) (baş) Kaynak: TÜİK, 2008.

20 Tablo 7.10: Tür ve Irklarına Göre Sağılan Hayvan Sayısı Ve Süt Üretim Miktarı (Türkiye) SIĞIR - KÜLTÜR SIĞIR - MELEZ SIĞIR - YERLİ SAĞILAN SAĞILAN SAĞILAN HAYVAN SÜT HAYVAN SÜT HAYVAN SÜT YIL (baş) (ton) (baş) (ton) (baş) (ton) Kaynak: TÜİK, Şekil 7.10: Türkiye de Koyun ve İnek Süt Miktarları (2005) Süt Üretimi (Ton) İnek Koyun Kaynak: TÜİK, 2007.

21 FAO (2007) dan alınarak oluşturulan aşağıdaki tablo, Türkiye nin 2004 yılında sahip olduğu toplam hayvan sayısı, hayvan sayısı bakımından dünya sırlaması (H.S.B.D Sıralaması) ile sağılan hayvan başına ortalama yıllık süt üretimi ve adı geçen hayvan türlerine sahip toplam ülke sayısını vermektedir. Buna göre, 2004 yılında Türkiye toplam sığır, manda, koyun ve keçi sayıları bakımından dünyada sırasıyla 28, 20, 9 ve 24. sıralarda yer almıştır. Diğer taraftan ülkemizin sağılan hayvan başına yıllık ortalama süt üretimindeki dünya sıralaması manda dışında oldukça gerilerde kalmaktadır. Örneğin sığırda hayvan sayısı bakımında ülkemiz dünya genelinde 28. sırada yer almasına rağmen süt üretiminde 70. sırada gelebilmektedir. Sağılan sığır başına üretilen ortalama yıllık süt üretimiz ise, bu kategorideki en verimli ülkenin verimliliğinin ancak %16,4 üne karşılık gelmektedir. Yine koyun sayısı bakımında dünyada 9. sırada olmamıza rağmen, süt üretiminde ancak 25. sırada yer alabilmekteyiz. Tablo 7.11: Türkiye nin 2004 Yılındaki Hayvan Sayısı ve Süt Üretimindeki Durumu Tür Hayvan Sayısı H. S. B. D. Sıralaması En Yüksek verim Kg/hayvan/yıl Verimlilik Sıralaması Sığır =(1.709/10.400) Manda =(960/1.909) 9 64 Koyun =(60/389) Keçi =(82/842) Ülke Sayısı Not: Parantez dışındaki değer, Türkiye nin süt üretimindeki verimliliğinin, en verimli ülkenin verimliliğine oranını yüzde olarak gösterirken, parantez içindeki değerlerden birincisi Türkiye, ikincisi de en verimli ülkenin yıllık sağılan hayvan başına süt üretimini göstermektedir. Süt üretimimizin düşük olmasına çeşitli etkenler etkili bulunmaktadır. Yerli hayvan ırklarımızın fazla üretken olmaması bu etkenlerden bir tanesidir. Örneğin 2000 yılında AB ülkeleri içersinde sığır varlığı Türkiye den az olan Almanya, Fransa, İngiltere, toplam sığır eti ve sütü üretimi yönünden sıralamada Türkiye den önce gelmekteydiler. Türkiye ancak Almanya, Fransa, İngiltere, Hollanda ve İtalya dan sonra 5. sırada yer alabiliyordu. Bu durum, ülkemizde sığır başına ortalama süt veriminin ve ortalama karkas ağırlığının AB ülkelerine kıyasla oldukça düşük olduğunu göstermektedir (IDF, 2000).

22 Bir diğer neden ise, ülkemizdeki süt ve süt mamulleri üreten işletmelerin genelde işgücü potansiyelleri düşük, finansman kaynakları ve pazarlama olanakları yetersiz küçük imalathanelerden meydana gelmeleridir. Bu işletmeler çoğunlukla ucuz işgücü ve hammadde bulabildikleri süt üretim bölgelerinde kurularak, işletme maliyetlerini azaltabilmektedirler. Diğer taraftan son yıllarda sektörde yabancı sermaye payının artması, hammadde temini, pazar payını koruma, reklâm ve yeni ambalajlarla yeni müşteriler kazanma girişimlerini yoğunlaşmaktadır (Çelik, 2002). Süt işletmeciliği konusunda da ileride olduğumuz söylenemez. Örneğin, AB de işlenen sütün %90-98 ine yakını modern tesislerde hijyenik bir ortamda gerçekleştirilmektedir. Ülkemizde üretilen sütün %50 si hiç pazara götürülmezken, %40 ı ilkel koşullarda ve hijyenik olmayan bir ortamda küçük ölçekli mandıralarda, geriye kalan %10 da büyük ölçekli modern işletmelerde işlenmektedir (Yaygın, 1996). Ülkemizdeki süt sığırcılığının işletme büyüklüklerinin yetersiz olması, aynı zamanda veterinerlik hizmetleri, yem, suni tohumlama ve hayvan ıslahı maliyetlerini yükseltmekte, sütün kalitesini düşürmekte, üretilen sütün toplanma ve pazarlanmasını güçleştirmektedir (Çelik, 2002). Tablo 7.12: Toptan ve Perakende Süt ve Süt Ürünleri Yıllık Fiyat Değişimleri (%) Perakende -çiğ süt fiyatlarındaki artış kıyaslandığında, 2002 yılı hariç hiçbir dönemde çiğ süt fiyat artışlarının perakende süt ve süt ürünleri fiyat artış oranlarının üzerine

23 çıkmadığı görülmektedir. Toptan -çiğ süt fiyat artış kıyaslandığında ise, 2002 ve 2006 yılları hariç hiçbir dönemde çiğ süt fiyat artışlarının toptan fiyat artışlarını geçmediği görülmektedir. Özellikle çiğ süt fiyat artışının tepkiyle karşılandığı 2007 yılında çiğ süt fiyat artışlarının, ne toptan fiyatlardan ne de perakende fiyatlardan daha fazla artmadığı görülmektedir yılında fiyat artışlarına bakıldığında, toptan fiyatların perakende fiyatlara göre daha fazla arttığı görülmektedir. Özellikle süt sanayicileri halkımızın en çok tükettiği süt ürünü olan peynir fiyatlarında %32,9 artış yapmışken, perakende satış yerleri %90 civarında artış yapmışlardır (TZOB, 2008). Türkiye süt sektöründe ön plana çıkan işletmeler şunlardır: Günde ton süt işleyenler: Sütaş Ülker Pınar Danone SEK Yörsan Dimes Günde ton süt işleyenler: Kaanlar Bahçıvan Tahsildaroğlu Eker Muratbey Akbel Ekici Kaysüt Teksüt Günde 100 tona kadar süt işleyenler: Çavuşoğulları

24 İtimat Derya Akpınar Aygün Kebir Balkan Ballı Süt Çaycuma Cebel 7.5. Tekirdağ Süt ve Süt Ürünleri Sektörünün Genel Durumu Sektörün tanımı, AB nin Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistikî Sınıflaması (NACE Rev.2) na göre yapılmıştır. Bu kapsamda NACE kodu olan Sütü Sağılan Büyükbaş Hayvan Yetiştiriciliği ile 10,5 kodlu Süthane İşletmeciliği ve Peynir İmalatı (taze sıvı süt imalatı, pastörize süt, tereyağı, yoğurt, krema, peynir ve çökelek imalatı) faaliyetlerini içermektedir. Tekirdağ ilinin süt üretiminde Malkara ilçesi ön plana çıkmaktadır. Tekirdağ ın toplam süt üretiminin yaklaşık %40 ı Malkara ilçesinde üretilmektedir yılında Tekirdağ da ton/gün olan toplam süt üretiminin 270 ton/gün luk kısmı Malkara ilçesinde üretilmektedir. Tekirdağ Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği (TDSYB) yetkililerinden elde edilen verilere göre, 1 Haziran 2008 itibariyle il genelinde kayıtlı işletmelerin %34 ü Malkara da, %17 si Hayrabolu da %14 ü Merkez ilçede ve %10 u ise Saray da faaliyette bulunmaktadırlar. Tekirdağ da kayıtlı işletmelerin diğer ilçelere dağılımı ise şu şekildedir: Çorlu da %9, Şarköy de %6, Muratlı da %4 ve Marmara Ereğlisi nde ise %2 oranında işletme faal durumdadır.

25 Tablo 7.13: Tekirdağ İli Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği İl Geneli İşletme ve Hayvan Varlığı İLÇE İşletme Sayısı SOY KÜTÜĞÜ ÖNSOY KÜTÜĞÜ İL GENEL TOPLAMI İnek Sayısı (Baş) Toplam Kayıtlı Sığır Sayısı (Baş) İşletme Sayısı İnek Sayısı (Baş) Toplam Kayıtlı Sığır Sayısı (Baş) Kayıtlı Toplam İşletme Sayısı Kayıtlı Toplam İnek Sayısı Kayıtlı Toplam Sığır Sayısı ÇERKEZKÖY ÇORLU HAYRABOLU MALKARA M.EREĞLİSİ MERKEZ MURATLI SARAY ŞARKÖY TOPLAM Kaynak: Tekirdağ Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği (TDSYB), 2008.

26 7.6. Tekirdağ Süt ve Süt Ürünleri Sektörünün Elmas (Diamond) Modeli Rekabetçilik Analizi Süt ve Süt Ürünleri Sektörü konusundaki çalışmalardan yola çıkarak, öncelikle sektörün rekabet üstünlüklerini etkiyen Elmas modelinin başlıca alt değişkenleri belirlenmiştir. Daha sonra bu değişkenler, Elmas modeli çerçevesinde tek tek incelenerek söz konusu sektörün rekabetçi gücünün değerlendirilmesinde kullanılmıştır. Tekirdağ ilinin süt ve süt ürünleri sektörünün rekabetçilik gücünün analizinin sonuçları aşağıdaki şekilde özetlenmektedir.

27 Şekil 7.11: Tekirdağ İli Süt ve Süt Ürünleri Sektörü Rekabetçilik Analizi (Orta/0) DEVLET Devlet (Düşük) (-1) Türk Tarımının AB Ortak Tarım Politikası ile Uyumu (0) Konuyla İlgili Uluslararası Mevzuat (-1) Hayvancılıkla İlgili Ulusal Politika ve Düzenleyici Kurumlar (-1) Kayıt Dışı Ekonomi (-1) Teşvik Sistemi (-1) Standartların Eksikliği (-1) Bürokrasi Girdi Koşulları (Orta) Firma Stratejisi ve Rekabet Yapısı (Orta) (1) Markalaşma ve Pazarlama Stratejileri (-1) İşletmelerin Yapısı FİRMA STRATEJİSİ VE REKABET YAPISI Talep Koşulları (Orta) (-1) Dış Talep (1) İç Talep (-1) Farklılaşmış Ürünlere Talep (-1) İşgücü ve Kalifiye Eleman (-1) Mera ve Otlakların Durumu (0) Kaba Yem Durumu ve Besicilik (0) Hayvan Varlığının Özellikleri (1) Hammaddeye ve Pazara Yakınlık (1) Düve ve Suni Tohumlama (-1) Enerji GİRDİ KOŞULLARI İLGİLİ VE DESTEKLEYİCİ KURULUŞLAR TALEP KOŞULLARI (-1) Ar-Ge Çalışmaları (0) Diğer Sektörlerle İlişkiler (0) Sivil Toplum Kuruluşlarının Durumu (0) Finansal Kuruluşlar İlgili ve Destekleyici Kuruluşlar (Orta)

28 Girdi Koşulları (Orta/0) İlin süt ve süt ürünlerinin girdi koşullarını belirleyen alt değişkenler İşgücü ve Kalifiye Eleman, Meraların Durumu, Kaba Yem Durumu ve Besicilik, Hayvan Varlığının Özellikleri, Hammadde ve Pazara Yakınlık ve Düve ve Suni Tohumlama ve Enerji ve Lojistik başlıkları altında aşağıda incelenmektedir. İşgücü ve Kalifiye Eleman (Düşük/-1) İl yüksek orandaki işsizlik nedeniyle işgücü konusunda herhangi bir sıkıntı çekmemekle birlikte, hayvancılık sektörü ve süt üretimini profesyonelce yürütebilecek kalifiye eleman ve bilgi sıkıntısı çekilmektedir. Bunun başlıca nedenleri hayvancılık işletmelerinin küçük ölçekli ve genelde diğer hayvancılık ve tarımsal üretimle birlikte yürütülen geleneksel bir aile faaliyeti olarak görülmesinden kaynaklanmaktadır. Süt ürünlerini işleyen firmaların sahip olduğu makine, teçhizat ve ekipman dünya standartlarında olmakla birlikte, süt üreten işletmeler küçük ölçekte ve genellikle bilgi, tecrübe ve teknolojik yeniliklerden mahrum koşullarda üretim yapmaktadır. İl sınırları içinde faaliyet gösteren üreticilerin kamu kurumlarının verdiği eğitim programlarına karşı ilgisiz olmaları, bu tür eğitim programlarının kısa etkinlikler şeklinde yapılmasına neden olmaktadır. Diğer taraftan Tarım İl Müdürlüğü ve Tarım İlçe Müdürlüklerinde süt besiciliği konularında eğitim verebilecek nitelikte yeterli elemanda bulunmakta ve bu eğitimler yapılmaktadır. Benzer şekilde Ziraaat Odaları da Tekirdağ ili genelinde aktif olarak faaliyet göstermektedir. Kaanlar ve Ünal Peynircilik yetkilileri ile yapılan görüşmede, işletmenin daha çok kendi olanaklarını kullanarak süt üretimi ve korunması konusunda kendi personelini ve çevre köylerde anlaşmalı oldukları üreticileri eğitmeye çalıştıklarını ifade etmişlerdir. Mera ve Otlakların Durumu (Düşük/-1) Tekirdağ il genelinde meraların mevcut durumu kaliteli ve verimli süt üretiminin önünde engel olarak görülmekte olup meraların bir an önce ıslah edilmesi gerekmektedir. İlin özellikle Malkara bölgesi süt ve süt ürünleri sektörü için önemli bir merkez konumundadır. Ancak bölgede mevcut tarım arazilerinin çok parçalı olması nedeniyle süt üreticiliği daha çok kapalı ahırlarda ve genellikle hayvan sağlığını olumsuz etkileyecek şartlarda yapılmaktadır. Mera ve otlakların hem tohum hem de organik gübre bakımından ciddi eksiklikleri bulunmaktadır. İyi ülke örneklerine bakıldığında, ineklerin belli büyüklüklerdeki otlaklarda serbet dolaştığı ve hayvan sağlığı bakımından iyi konumda oldukları görülmektedir. İlde süt

29 üretimi ve hayvancılıkla uğraşan üreticilerin ve meslek örgütü yetkililerinin mera ve otlakların hem nitelik hem de nicelik olarak yetersiz kaldığına sürekli vurgu yapmaları da bu sıkıntının bir yansıması olarak değerlendirilmektedir. Kaba Yem Durumu ve Besicilik (Orta/0) Tekirdağ da kaba yemin hem arzı hem de fiyatı problem oluşturmaktadır. Arz tarafındaki sıkıntı kaba yem çeşit sayısının az ve arz edilen miktarın düşük olmasıdır. Diğer problem ise dünyada ve Türkiye de son yıllarda artan hububat fiyatlarına paralel seyreden yüksek kaba yem fiyatlarıdır. Süt üretiminin gelişmesini engelleyen bir diğer önemli faktör de yeterli ve kaliteli kaba yem temininde karşılaşılan zorluklardır. İlde yem fabrikaları bulunmakla birlikte, hayvan yetiştiriciliğinde yem önemli bir sıkıntı olmaya devam etmektedir. Sütün renk ve yağ oranı gibi kalitesini etkileyen faktörler kullanılan yem ile doğrudan ilgilidir. Üretilen yemlerin bir kısmında standartların üzerinde katkı maddesinin bulunması sütün kalitesinin ve dayanıklılığını olumsuz etkilemektedir. İldeki yem açığının çeşitli ot ve samanla kapatılmaya çalışılması, hem sütün verimini hem de kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. İldeki hayvancılığın maliyetlerini de artıran hayvan yeminin genel durumu süt ve süt ürünleri sektörünün girdi maliyetlerini de yükseltmektedir. Hayvan Varlığının Özellikleri (Orta/0) Süt ve süt ürünleri sektöründe en önemli girdi koşullarından birisi sektörün hammaddesi olan çiğ sütü üreten hayvan varlığıdır. Aşağıdaki tablo Tekirdağ ilinde faaliyet gösteren işletmelerde bulunan, süt ineği diye tanımlanan en az iki yaşında ve laktasyon döneminde bulunan hayvanların sayısını göstermektedir. Buna göre ortalama süt ineği sayısı bakımından en yüksek rakam Merkez ilçedeki işletmelerde bulunmaktadır. Merkez ilçeyi 5 adetle Çerkezköy, 4 er adetle Malkara ve Muratlı, 3 er adetle Çorlu, Hayrabolu, M. Ereğlisi ve Saray izlerken Şarköy de işletme başına düşen süt ineği sayısı 2 dir. Bu tablo, Tekirdağ daki süt üretimi yapan işletmelerin ölçek olarak çok küçük olduklarını ve dolayısıyla her bir işletmeden elde edilen sütün miktarının göreceli olarak az olduğunu göstermektedir.

30 Tablo 7.14: Tekirdağ İlinde İşletme Başına Düşen Süt İneği Sayısı İlçe İşletme Başına Düşen Süt İneği Sayısı ÇERKEZKÖY 5 ÇORLU 3 HAYRABOLU 3 MALKARA 4 M.EREĞLİSİ 3 MERKEZ 8 MURATLI 4 SARAY 3 ŞARKÖY 2 Tekirdağ Ortalaması 4 Kaynak: Tekirdağ Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği (TDSYB) verilerinden hesaplanmıştır. Genel olarak hayvanların verim seviyesinin belirlenmesinde %30 genetik yapı ve %70 te bakım ve beslenme şartlarının etkili olduğu bilinmektedir (EVİGP, 2003). Dolayısıyla süt veya et veriminin artırılması, ya verimi daha yüksek olan kültür türlerin toplam hayvan varlığı içindeki oranının artırılmasıyla ve/veya modern yem sistemine dayalı geniş ölçekli hayvancılık işletmelerinin kurulmasıyla mümkün olabilmektedir. Tekirdağ daki kayıtlı hayvansal varlığın genetik kombinasyonu, ağırlıklı olarak süt verimi ülke ortalamasına göre yüksek olan ırklardan oluşmaktadır. Ancak inek başına süt verimi dünyanın önde gelen ülkeleri olan Fransa, ABD, Hollanda ve İsrail den daha düşük seviyededir. Yerli ırkların verimi ise oldukça düşük bir seviyede bulunmaktadır. Süt verimi ırka göre değişiklik göstermektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2004 yılı verilerine göre saf ırkta laktasyon dönemi başına kg; melez ırkta laktasyon dönemi başına kg; yerli ırkta ise laktasyon dönemi başına kg süt üretimi gerçekleşmiştir. İneklerin doğumdan sonra başlayan laktasyon dönemi gün sürmektedir. Ülke ortalaması ise laktasyon dönemi başına kg seviyesindedir. Yerli ırkın çok iyi bakım ve beslenmesi durumunda ancak kg/yıl süt verebilmektedir. Buda ildeki süt verimliliğini artırmada hem modern besin sistemlerinin geliştirilmesine hem de ırk ıslahına ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Tarım il ve ilçe müdürlüklerince yapılan suni tohumlama çalışmaları kayda değer bir iyileştirme sağlamış olmakla beraber, bu ıslah çalışmalarının hayvan popülasyonundaki genotip değişimi yeterince sağladığı söylenemez. Türkiye geneli ile mukayese yapıldığında Marmara Bölgesi ndeki hayvan varlığı özelliklerinin Türkiye ortalamasının çok üzerinde birinci sırada olduğu açıkça görülmektedir (Tablo 7.15). Yine de mevcut hayvan varlığının uluslararası düzeyde istenen seviyeye ulaşmış olduğu söylenemez.

31 Tablo 7.15: Türkiye İstatistikî Bölgelerinde Hayvan Varlığının Özellikleri BÖLGELER Bölge sığır varlığında Türkiye sığır varlığında bölgenin payı (%) genotiplerin payı (%) Kültür Kültür Irkı Yerli Irkı Melezi Genotip Kültür Irkı Kültür Irkı Yerli Toplam Melezi Genotip Sığır Ortakuzey 19,33 48,27 32,40 11,21 13,43 11,12 12,15 Ege 45,04 39,19 15,77 30,83 12,87 6,39 14,34 Marmara 47,60 47,47 4,93 15,71 7,52 0,96 6,91 Akdeniz 14,66 69,62 15,72 4,47 10,18 2,83 6,38 Kuzeydoğu 5,31 35,36 59,33 4,11 13,14 27,19 16,22 Güneydoğu 6,71 23,27 70,02 3,47 5,78 21,43 10,83 Karadeniz 12,01 48,96 39,03 7,83 15,31 15,05 13,65 Ortadoğu 12,47 47,47 40,06 5,76 10,52 10,94 9,67 Ortagüney 35,40 49,89 14,71 16,63 11,25 4,09 9,84 Türkiye 20,95 43,65 35, Kaynak: DPT, Hammaddeye ve Pazara Yakınlık (Yüksek/+1) Gıda sektöründe taşıma maliyetlerinin asgariye düşürülmesi ve kârın maksimizasyonu açısından, hammadde ve pazara erişim kolaylıkları büyük bir önem taşımaktadır. Bu açıdan Tekirdağ daki süt ve süt ürünleri sektörü değerlendirildiğinde, bölgedeki süt üretiminin mevcut süt ve süt ürünlerini üreten işletmeler için yeterli miktarda olduğu söylenebilir. İyi bir pazarlama ve dağıtım sisteminin kurulmasıyla, daha fazla üretime yetecek miktarda sütün yakın civardan temin edilememesi için bir sebep bulunmamaktadır. Tekirdağ ın Marmara bölgesini birbirine bağlayan ulaşım ağının üzerinde olması, çevre illere olan erişimini kolaylaştırmakta ve buralardaki pazarlardan bölgedeki diğer illere göre daha fazla yararlanabilme şansını doğurmaktadır. Bu bakımdan Tekirdağ ilindeki sektör hammaddeye ve pazara erişim anlamında önemli bir avantaja sahiptir. Düve ve Suni Tohumlama (Yüksek/1) Hayvancılıkta önemli bir yer tutan damızlık düve ve suni tohumlamanın Tekirdağ ilinde İl ve İlçe Tarım Müdürlükleri ile birlikte Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği nin çabalarıyla önemli bir sorun olmaktan çıkarılmıştır. Ancak bölge genelinde saf ırk denilen ve yüksek verimli özellikler taşıyan hayvan ırklarına duyulan ilginin artırılması gerekmektedir. Bazı aileler hayvancılığı geleneksel yöntemlerle aile gelirine katkısı olsun diye yaptığı için hayvansal ırk sorunu çok önemli görülmemektedir. Tekirdağ ilindeki süt ineği yetiştiriciliği, hayvancılığın yaygın olarak yapıldığı Van, Muş, Amasya, Tokat ve Sivas illerine nazaran daha bilinçli bir yaklaşımla yapılmaktadır. Tekirdağ İlinde genellikle kültür ırkı olan Holstein hayvanlar

32 yetiştirilmektedir. Bunlar daha önce ithal edilen hayvanların yavrularından elde edilen ve suni tohumlama yöntemi ile genetik olarak geliştirilen hayvanlardır. Tekirdağ İlinde tohumlama rasyosu %90 civarında olup kaliteli sperma kullanımı yaygındır. Yapılan uygulamaların kayıtları Tekirdağ İli Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği tarafından titizlikle tutulmakta ve hayvan yetiştiricileri bu yönde bilinçlendirilmeye çalışılmaktadır. Holstein ırkı süt verimi yüksek olasının yanında kombine verim yapısına sahip olup aile işletmeleri için uygun bir ırk olma özelliğine sahiptir. Ancak uluslararası düzeyde yapılan süt ineği yetiştiriciliği ile kıyaslandığında yapılması gereken iyileştirmelerin bulunduğu bir gerçektir. Enerji (Düşük/-1) Süt ve süt ürünleri sektöründe enerji, sütü işleyenlerin ve özellikle sütü dağınık yapıdaki üreticilerden toplayanların maliyetlerinde önemli bir girdi oluşturmaktadır. Süt işleme tesisleri elektrik ve/veya doğalgaz enerjisi kullandığı için enerjiye gelecek zamlar doğrudan maliyetleri etkilemektedir. Sektördeki en büyük enerji maliyeti ise sütü işleyenlerin süt üreticilerinden hergün kendi süt tankerleri ile süt toplarken kullandığı mazota ait maliyetlerdir. Ülkemizde özellikle son bir yılda akaryakıt ürünlerine yapılan zamlarla birlikte mazota dayalı lojistik ağına sahip süt ve süt ürünleri sektöründe enerji maliyetleri iyice artmıştır. Buna ek olarak 1 Temmuz 2008 tarihinden itibaren elektrik enerjisine uygulanacak olan %23 lük zam oranı 2, maliyetlerinde enerjinin önemli bir yer tuttuğu işletmeleri daha da zorlayacaktır. Dünyada son 2 yılda yaşanan yüksek emtia fiyatları küresel ekonomiyi çok çabuk etkilemektedir. Enerji fiyatları da doların değer kaybetmesi ve artan emtia fiyatlarından dolayı hızlı yükseliş eğilimine girmiştir Firma Stratejisi ve Rekabet Yapısı (Düşük/-1) Bireysel düzeyde firmanın izlediği stratejiler ve firmanın üstün olduğu tarafları, piyasadaki rekabet gücünü etkiler. İlde bulunan işletmelerin bu alandaki nitelikleri aşağıda değerlendirilmektedir. Markalaşma ve Pazarlama Stratejileri (Yüksek/+1) Markalaşma günümüzde gıda sektöründe pazarda yer almak ve ürünün cazibesini artırmak için giderek önem kazanan bir unsur haline gelmiştir. Markalaşma aynı zamanda süt gibi farklı özelliği fazla olmayan bir ürünün pazarda tanınmayan bir işletmenin olumlu bir imaj 2 Türkiye de elektriğin zamlandığı günlerde İsveç Hükümeti, İsveç'teki elektrik fiyatlarına %54'lük zam yaptığını açıkladı.

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada üretilen toplam süt miktarı farklı kuruluşlar tarafından açıklanmaktadır. Bu kuruluşlar temelde birbirleriyle bağlantılı olmalarına rağmen veri toplama

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

ÖNSÖZ. Dr. Ahmet ALTIPARMAK Antalya Valisi BAKA Yönetim Kurulu Başkanı. Tuncay ENGİN BAKA Genel Sekreteri

ÖNSÖZ. Dr. Ahmet ALTIPARMAK Antalya Valisi BAKA Yönetim Kurulu Başkanı. Tuncay ENGİN BAKA Genel Sekreteri ÖNSÖZ Gelişmiş ülkelerde 1900 lü yılların başlarından itibaren kurulmuş olan kalkınma ajansları, ülkemizde yeni benimsenmiş bir modeldir. Kalkınma Ajansları; bölgesel düzeyde kamu kesimi, özel kesim ve

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ. Durum ve Tahmin TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE. Hazırlayan. Zarife Nihal GÜLAÇ. Durum ve Tahmin 2015

SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ. Durum ve Tahmin TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE. Hazırlayan. Zarife Nihal GÜLAÇ. Durum ve Tahmin 2015 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Durum ve Tahmin SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ 215 Hazırlayan Zarife Nihal GÜLAÇ e-posta: zarifenihal.gulac@tarim.gov.tr YAYIN NO: 256 ISBN: 978-65-9175-27-2 Her

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 ŞEKERLİ VE ÇİKOLATALI MAMULLER SITC No : 062-073 Armonize No : 1704-1806 TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye de şekerli ve çikolatalı mamuller sektörünün başlangıcı,

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Tablo-1: Temizlik Maddeleri Sektöründe Yer Alan Ürünler GTİP Ürün Adı 3401 Sabunlar, Yüzey Aktif Organik Maddeler 3402 Yıkama, Temizleme Müstahzarları-Sabunlar Hariç 3403 Yağlama Müstahzarları,

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

SÜT ÜRÜNLERİ. Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SÜT ÜRÜNLERİ. Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SÜT ÜRÜNLERİ Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SÜT ÜRÜNLERI Türkiye'de Üretim Sektörde üretim yapısının daha çok küçük aile

Detaylı

BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU

BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU Bu çalışmada beton santrali sektörü olarak GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. GTIP GTIP TANIMI 847431 BETON/HARÇ KARIŞTIRICILAR 847490

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

Fao Gıda Fiyat Endeksi

Fao Gıda Fiyat Endeksi FAO gıda fiyat endeksi, uluslararası gıda emtia fiyatlarına ilişkin değişimleri aylık olarak ölçen bir endekstir. 5 emtia grubuna (et, mandıra, şeker, hububat ve yağ) dâhil toplam 73 gıda maddesi fiyatının,

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

ULUSAL SÜT KONSEYĠ ARAġTIRMA VE DANIġMA KURULU SÜT SEKTÖRÜ 2010 YILI GENEL DEĞERLENDĠRME RAPORU 2.ÜLKEMĠZ SÜT HAYVANCILIĞINDA MEVCUT DURUM

ULUSAL SÜT KONSEYĠ ARAġTIRMA VE DANIġMA KURULU SÜT SEKTÖRÜ 2010 YILI GENEL DEĞERLENDĠRME RAPORU 2.ÜLKEMĠZ SÜT HAYVANCILIĞINDA MEVCUT DURUM ULUSAL SÜT KONSEYĠ ARAġTIRMA VE DANIġMA KURULU SÜT SEKTÖRÜ 2010 YILI GENEL DEĞERLENDĠRME RAPORU 1.GĠRĠġ Ülkelerin teknolojik alanda hızlı gelişmeleri, ülkede yaşayan bireylerin sağlıklı ve yeterli beslenmeleri

Detaylı

TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU

TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU A) DÜNYADA FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ: 1- ÜRETİM Fındık bademden sonra dünyada en yaygın yetiştiriciliği yapılan sert kabuklu meyvedir. Fındığın kültür çeşitleri Türkiye, İtalya,

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU Gıda İşleme, ekonomik açıdan uygun yöntemleri kullanarak tarım ürününü yapısal, duyumsal ve besleyici özellikleri olan maddelere dönüştürmektir Bu işlem içinde kullanılan

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Süt ve Süt Ürünleri Üretimi, Tüketimi ve Ticaretindeki Gelişmeler

Dünyada ve Türkiye de Süt ve Süt Ürünleri Üretimi, Tüketimi ve Ticaretindeki Gelişmeler Akademik Gıda / Academic Food Journal ISSN Print: 1304-7582, Online: 2146-9377 http://www.academicfoodjournal.com Akademik Gıda 12(1) (2014) 78-96 Derleme Makale / Review Paper Dünyada ve Türkiye de Süt

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

SÜT SEKTÖRÜNDE MEVCUT DURUM. Yusuf GÜÇER Ziraat Mühendisi İzmir İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

SÜT SEKTÖRÜNDE MEVCUT DURUM. Yusuf GÜÇER Ziraat Mühendisi İzmir İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü SÜT SEKTÖRÜNDE MEVCUT DURUM Yusuf GÜÇER Ziraat Mühendisi İzmir İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü TARIMSAL ÜRETİM DEĞERİ BİTKİSEL VE HAYVANSAL ÜRETİMDE İZMİR İN ÜLKE SIRALAMASINDAKİ YERİ (TUİK-2014)

Detaylı

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 İÇERİK OECD Hakkında Genel Bilgi OECD Çalışma Şekli OECD Teşkilat Yapısı OECD Ticaret ve Tarım Direktörlüğü OECD ve Tarım 2 OECD HAKKINDA

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

Durum ve Tahmin. SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞİ TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ

Durum ve Tahmin. SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞİ TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Durum ve Tahmin SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ 2014 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞİ TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Durum ve Tahmin SÜT

Detaylı

BATMAN TİCARET BORSASI

BATMAN TİCARET BORSASI BATMAN TİCARET BORSASI 10-14 KASIM 2014 EURO TIER 2014 TARIM VE HAYVANCILIK FUARI & HANNOVER/ALMANYA İŞ SEYAHATİ RAPORU 1.EURO TIER 2014 TARIM VE HAYVANCILIK FUARI 1.1. FUAR İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER Euro

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ

DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ Nurel KILIÇ Dünya çelik sektöründe, 2011 yılının, kriz kayıplarının telafi edildiği bir yıl olması nedeniyle büyüme oranı % 15 ten % 6,8 e gerilemiştir. Bu nedenle Çin

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

8. TEKİRDAĞ İLİ ET VE ET ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNÜN REKABETÇİLİK ANALİZİ

8. TEKİRDAĞ İLİ ET VE ET ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNÜN REKABETÇİLİK ANALİZİ 8. TEKİRDAĞ İLİ ET VE ET ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNÜN REKABETÇİLİK ANALİZİ 8.1. Giriş Beslenmede temel bir işleve sahip olan hayvancılık sektörü, ekonomide çeşitli sektörlere hammadde temini ile de günümüzde halen

Detaylı

Sıra Ürün Adı 2010 2011

Sıra Ürün Adı 2010 2011 YAŞ MEYVE VE SEBZE DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Yaş Sebze Üretimi Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2011 yılı verilerine göre; 2011 yılında dünyada 56,7 milyon hektar alanda

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC NO : 421.4 ARMONİZE NO : 1509 Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu Akdeniz iklimi özellikleriyle, İtalya, İspanya,

Detaylı

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 21 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 211 YILI BEKLENTİLERİ Barbaros Demirci Genel Müdür Firma Sayısı : Plastik ambalaj sektöründe 1152 firma mevcut olup, firmaların % 86 sı 1 şehirde

Detaylı

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU İki metal parçayı ısıl yolla birleştirme işleminde kullanılan kaynak makine ve malzemeleri, üretim sanayinde önemli bir paya sahiptir. Geliştirilen her teknolojik malzemenin

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

2014 YILI SEKTÖR RAPORU

2014 YILI SEKTÖR RAPORU 2014 YILI SEKTÖR RAPORU 0 ET VE ET ÜRÜNLERİ... 5 1. DÜNYADA DURUM... 5 1.1. HAYVAN VARLIĞI... 5 1.2. HAYVANSAL ÜRETİM DEĞERİ... 6 1.3. ET ÜRETİMİ... 8 1.3.1. Büyükbaş Eti... 9 1.3.2. Domuz Eti... 9 1.3.3.

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb.

GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb. GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb. Temmuz 2013 1 Genel kod bilgisi: XV ADİ METALLER VE ADİ METALLERDEN EŞYA 73 Demir

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

1. DÜNYADA DURUM... 3

1. DÜNYADA DURUM... 3 2013 SEKTÖR RAPORU 1. DÜNYADA DURUM... 3 1.1. Hayvan Varlığı... 3 1.2. Hayvansal Üretim Değeri... 4 1.3. Et Üretimi... 5 1.3.1 Büyükbaş Eti... 6 1.3.2. Domuz Eti... 6 1.3.3. Küçükbaş Eti... 7 1.3.4. Kanatlı

Detaylı

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO süt fiyat endeksi 184,3 ile Ekim ayında bir önceki aya göre %1,9 geriledi. Böylece geçen yıl aynı dönemin % 26,6 gerisinde kaldı. Tereyağı,

Detaylı

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI Sektörlerindeki ürünlerin, en son teknolojik gelişmelerin, dünyadaki trendlerin ve son uygulamaların sergilendiği, 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ARICILIK

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ARICILIK A. ANAKARALARIN KOLONİ SAYILARI VE BAL ÜRETİMLERİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ARICILIK H. Vasfi GENÇER Yasin KAHYA A. Ü. Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Sayısı ve Bal Üretimi (2002) Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)

Detaylı

KÜRESELLEŞME STRATEJİLERİ İÇERİSİNDE TÜRKİYE SÜT SEKTÖRÜ NE YAPACAK? 11 HAZİRAN 2015 / İZMİR

KÜRESELLEŞME STRATEJİLERİ İÇERİSİNDE TÜRKİYE SÜT SEKTÖRÜ NE YAPACAK? 11 HAZİRAN 2015 / İZMİR KÜRESELLEŞME STRATEJİLERİ İÇERİSİNDE TÜRKİYE SÜT SEKTÖRÜ NE YAPACAK? 11 HAZİRAN 2015 / İZMİR Dünyada ve Türkiye de Çiğ Süt Üretim Değeri Kaynak: IDF, SETBİR Dünya da 183,5 milyar $ Türkiye de 8 milyar

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ EDİRNE İLİNDE YEM BİTKİLERİ EKİLİŞİ, MERALARIN DURUMU

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

NAYLON İPLİK İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU

NAYLON İPLİK İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU EK-1 NAYLON İPLİK İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU 1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN BİLGİLER 1.1. Başvuru ve Soruşturma Açılması Yerli üreticiler adına Suni ve Sentetik İplik Üreticileri

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Durum ve Tahmin. SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ 2011/2012 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ

Durum ve Tahmin. SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ 2011/2012 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Durum ve Tahmin SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ 2011/2012 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Durum ve Tahmin

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA 2014 ĠÇĠNDEKĠLER 1. DÜNYADA FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ. 2 1.1. Üretim 2 1.2. İhracat 2 1.3. İthalat. 3 2. TÜRKİYE DE FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ 4 2.1. Üretim

Detaylı

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

Tire İzmir % Tire İzmir % 2007 50.802 369.477 14% 25.005 614.805 4% 2008 58.142 368.591 16% 28.000 561.079 5%

Tire İzmir % Tire İzmir % 2007 50.802 369.477 14% 25.005 614.805 4% 2008 58.142 368.591 16% 28.000 561.079 5% Tire de ağırlıklı olarak büyükbaş hayvancılık olmak üzere küçükbaş hayvancılık, kümes hayvancılığı ve arıcılık yapılmaktadır. Hayvancılığa verilen önemle çiftçilerin elinde bulunan yerli ırkların yöreye

Detaylı

EGE BÖLGESİ PLASTİK SEKTÖRÜ RAPORU

EGE BÖLGESİ PLASTİK SEKTÖRÜ RAPORU EGE BÖLGESİ PLASTİK SEKTÖRÜ RAPORU Gözde SEVİLMİŞ Plastikler; telefondan televizyona, otomobilden su şişelerine, yalıtım malzemelerinden yiyecek ambalajlarına kadar hayatımızın her alanında gittikçe artan

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği plastik sanayi 2013 TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri YÖNETİCİ ÖZETİ

Detaylı

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU 0 1 Dünya buğday üretimi, üretim devlerinden biri olan ABD nin yaklaşık 4 milyon tonluk üretim azalmasına rağmen bu sene ekili alanların ve verimin artmasıyla paralel olarak Ağustos ayı verilerine göre

Detaylı

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ HS No: 34.01, 34.02, 34.03, 34.04, 34.05, 34.06, 34.07 DÜNYA TEMİZİLİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ Temizlik maddeleri deterjanlar ve sabunlardan oluşmaktadır. Bu sektörün üretmekte olduğu

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

TARIM VE ORMANCILIK MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU

TARIM VE ORMANCILIK MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU TARIM VE ORMANCILIK MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU Tarım makineleri sektörü tarıma hizmet eden makinelerin ve ekipmanların üretimini, ticaretini ve tüketimini kapsayan reel sektöre ait bir sanayi sektörüdür. Sektörde

Detaylı

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükselirken, geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere

Detaylı

Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG

Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG 1. KIRMIZI ET SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER a. Kırmızı Et Sektörü Pazar Analizi AVRUPA BİRLİĞİ: Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG Kaynak: Avrupa Birliği Komisyonu,

Detaylı

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı İthalatı (Milyon $) 12.000 10.000 8.000 7.621 8.562 9.924 10.536 11.241 6.000 4.000 2.000 0 2002 2003

Detaylı

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ 4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ Elektronik yan sanayi sektörünü bir araya getiren tek organizasyon Uluslararası Electronist Fuarı yerliyabancı birçok farklı şehir

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 2013 yılında dünya değirmencilik sektörü ihracatı bir önceki yıla göre %2,8 oranında artış göstererek 18,6

Detaylı

DEMİR VE DEMİR DIŞI METALLER SEKTÖRÜ

DEMİR VE DEMİR DIŞI METALLER SEKTÖRÜ DEMİR VE DEMİR DIŞI METALLER SEKTÖRÜ I. DÜNYA DEMİR-ÇELİK (GTİP 72)TİCARETİ 2013 yılında dünya demir-çelik ihracatı bir önceki yıla göre %7,9 oranında azalarak 392,8 milyar $ seviyesinde gerçekleşmiştir.

Detaylı

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007 TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 1 23.02.2007 Demir ve Çelik Döküm Sanayi sektörü; endüksiyon, ark veya kupol ocaklarında, çeşitli pik demiri, çelik hurdaları ve ferro alaşımların ergitilerek, kalıplama tesislerinde

Detaylı

ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ BUĞDAY UNU RAPORU

ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ BUĞDAY UNU RAPORU ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ BUĞDAY UNU RAPORU MART 2015 HAZIRLAYAN: MELİKE ALPAN-BURÇAY ENGÜZEL UZMAN-UZMAN YARDIMCISI AR-GE ŞUBESİ 1 İÇİNDEKİLER 1 DÜNYA TİCARETİ... 3-4-5-6-7-8-9-10

Detaylı

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 HAZİRAN

Detaylı

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır Türkiye, AKP iktidarı zamanında ekonomik büyüme ve istikrar elde etmiştir. Bu başarı, geçmiş hükümetler ve diğer büyüyen ekonomiler ile karşılaştırıldığında pek de etkileyici değildir Temel Mesajlar 1.

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 GIDA İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89

Detaylı

BAŞKANIN MESAJI. Osman BAĞDATLIOĞLU Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı

BAŞKANIN MESAJI. Osman BAĞDATLIOĞLU Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı 1 BAŞKANIN MESAJI Türkiye de süs bitkileri sektörü hem üretim hem ihracat yönünden hızla gelişen bir sektör. Bugün tüm dünya Türkiye deki bu potansiyelin farkında ve bizi önemli bir üretici/ihracatçı ülke

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi HALI SANAYİ Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ÜRÜNÜN TANIMI Armonize Sistem sınıflandırmasına göre halılar 4 ana gruba

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 NİSAN / TÜRKİYE

Detaylı

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO VE TELLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO ve TELLER GTİP:8544 TÜRKİYE DE ÜRETIM VE DIŞ TİCARET Üretim Kablo ve teller

Detaylı

Ürün Raporu. Kümes Hayvancılığı T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ

Ürün Raporu. Kümes Hayvancılığı T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Ürün Raporu Kümes Hayvancılığı 2014 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Ürün Raporu KÜMES HAYVANCILIĞI

Detaylı

DÜNYA DÖKÜM ÜRETİMİNİN LİDERLERİ KİMLERDİR? Y. Ziya KAYIR Metalurji Mühendisi

DÜNYA DÖKÜM ÜRETİMİNİN LİDERLERİ KİMLERDİR? Y. Ziya KAYIR Metalurji Mühendisi DÜNYA DÖKÜM ÜRETİMİNİN LİDERLERİ KİMLERDİR? Y. Ziya KAYIR Metalurji Mühendisi KOSGEB Tel: (312) 267 02 85 06935 Sincan/Ankara E-posta: ykayir@kosgeb.gov.tr Özet: Modern metalurji, Anadolu da doğdu. Bakır

Detaylı