Romatoid Artrit ile Yaşamak

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Romatoid Artrit ile Yaşamak"

Transkript

1 Romatoid Artrit ile Yaşamak

2 Romatoid Artrit ile Yaşamak

3 İçindekiler 7 Romatizma Kompleks bir hastalık 10 Romatoid artrit Eklem iltihabı 14 Romatoid artritin nedenleri 17 Erken teşhis Erken tedavi 22 Tedavi Romatizma tedavi edilebilir! 25 Modern tedavi imkanları: Biyolojikler 30 Hasta jimnastiği, ergoterapi ve ergoterapiye eşlik edenler 33 Günlük hayatı aktif olarak şekillendirin Hareket, beslenme, günlük destekler 36 Alternatif tedavi yöntemleri 38 Hasta yardım kuruluşları 39 Tamamlayıcı bilgiler 40 Sözlük 4

4 1 Romatizma Kompleks bir hastalık Hasta, eklemlerinde kalıcı veya tekrarlayan ağrılardan şikayet ediyorsa, doktorun teşhisi genellikle romatizma dır. Eklem bölgelerinde ağrı, şişmeler ve sabah yataktan kalkdığında yaşanan tutulmalar, bu hastalıkta en sık karşılaşılan belirtilerdir. Akan ağrı anlamına gelen Yunance kökenli romatizma sözcüğü, 400 farklı hastalık için kullanılan genel bir tanımlamadır. Bu hastalıkların tek bir ortak özelliği vardır: Bunlar, hareket mekanizmasının bulunduğu bölgede ağrıya yol açar. Ancak romatizmal hastalıklar, farklı nedenlere sahiptir ve çok farklı şekilde seyredebilirler. Eklem ağrılarının şiddeti çok farklı olduğu gibi, bu ağrılar birçok farklı semptomlarla birlikte de seyredebilir. Eklem ağrılarının temelinde genellikle aşırı yıpranma veya yaralanmalardan kaynaklanan aşınma belirtilerinin yattığı görülmektedir. Bu rahatsızlık, artrit olarak adlandırılır. Artrit son derece yaygın bir hastalıktır. Bu hastalığa yakalanma riski, ilerleyen yaşla birlikte artar. Tekrar çocuklarımla oynayabildiğim ve dizlerimin üstünde kayabildiğim için mutluyum. 7

5 Ancak artroz, Romatoid Artrit (RA) ile karıştırılmamalıdır: Bu hastalıkta görülen şiddetli ağrılar, eklemlerdeki kronik iltihaplanmadan kaynaklanmaktadır. Semptomlar en azından başlangıç evresinde artrozunkilere benzer olsa da, burada birbirinden tamamen farklı iki hastalık söz konusudur: Eskiden sık sık kronik poliartrit olarak da adlandırılan romatoid artrit, çok daha ciddi bir hastalıktır. Romatoid artrit, ağırlıklı olarak el ve ayaklardaki küçük eklemleri, ayrıca dizleri veya bilekleri de etkileyen iltihabi bir sistem hastalığıdır. Bu hastalık eklemlerin dışında oluşabilir. Romatoid artritin yaşlı hastalığı olduğuna ilişkin yanlış bir inanç olsa da, çoğunlukla gençlerin bu hastalıktan etkilendiği bilinmelidir. Romatoid artrit ve artroz birbirinden tamamen farklı iki hastalıktır. Romatoid artrit teşhisinin erken koyulamaması durumunda, kronik iltihap eklemlerde tahribata yol açar ve hastanın hareket kapasitesi gittikçe daha çok kısıtlanır. Hastalığın bir sonucu olan sorunlara, modern tedavi konseptleri ile etkili bir şekilde karşı koyulabilmektedir. 8 9

6 2 Romatoid artrit Eklem iltihabı Romatoid artrit, en sık karşılaşılan iltihabi romatizmal hastalıktır. Avusturya`da nüfusun yüzde 0,8`i bu hastalığa yakalanmıştır. Bu oran, yaklaşık yetişkine karşılık gelmektedir. Çoğunlukla kadınlar bu hastalığa yakalanmaktadır. Kadınlar hastaların yaklaşık üçte ikisini oluşturmakta, hastalığın ilk belirtileri genellikle yaşlarında ortaya çıkmaktadır. Buna karşın, romatoid artrit çok daha erken başlayabilir, hatta çocuklarda dahi görülebilir. Vücudun uyarı sinyalleri Eklemlerde ağrı, şişme, sabahları uzun süre tutulma ve hareket kabiliyetinin kısıtlanması bunlar romatoid artridin tipik belirtileridir. Eklem iç tabakasındaki (synovialis) iltihaptan kaynaklanan bu belirtiler, kesinlikle ciddiye alınmalıdır. Bu semptomlar arasıra gelebilir, bu ara dönemlerde herhangi bir şikayet de olmaz. Romatoid artritin tipik bir belirtisi olan eklem tutulması, genellikle en şiddetli olarak sabahları görüldüğünden sabah tutulması olarak da adlandırılmaktadır. Özellikle el ve parmak eklemlerinde görülen bu tutulma, çoğunlukla 60 dakikadan uzun sürmekte ve eklemlerde baskıya karşı hassasiyetin artmasına neden olmaktadır. Romatoid artritin muhtemel nedeni, bağışıklık sistemindeki hatadan ileri geldiği sanılmaktadır. Bu hatalı yönetim, bağışıklık sisteminin sadece virüs ve bakteriler gibi vücuda giren zararlı unsurlara değil, eklem bölgesindeki vücudun kendi yapılarına karşı da savaş açmasına yol açmaktadır. Bunun sonucunda, etkili bir tedavi uygulanmadığı takdirde kıkırdaklar gibi önemli eklem yapılarına ve hastalığın ağır seyretmesi durumunda kemiklere zarar verebilecek ve buralarda tahribata yol açabilecek iltihabi süreçler başlamaktadır. Bunların sonucu, eklemlerde şiddetli ağrılar ve şekil bozuklukları meydana gelmektedir, hastanın hareket yeteneği git gide azalmaktadır. Buna yönelik bir tedavinin zamanında başlatılmaması durumunda, eklemlerde oluşan hasar ve deformasyonun geri döndürülmesi mümkün değildir. Haşar ve şekil bozuklukları kalıcı hale gelecek bu durumda kişinin hareket yeteneği sınırlayacağından kişinin çalışma hayatını sona erdirecek ve erken emekli olmasına neden olacaktır. Kemik Eklem sıvısı Kıkırdak Eklem iç tabakası 10

7 Romatoid artrit belirtileri eklemlerin dışında da görülebilir. Hastalar kendilerini sık sık yorgun ve bitkin hisseder. Hafif ateş, dermansızlık ve fiziksel kapasitede genel bir düşüş de nadir karşılaşılan sonuçlardan değildir. Hastalığa eşlik edebilecek diğer semptomlar ise şunlardır: Kansızlık Gece terlemesi İştahsızlık Kilo kaybı Bu semptomlar çoğu vakada çok yavaş başlasa da, adeta bir düğmeye basılmış gibi aniden de ortaya çıkabilir. Çoğunlukla romatoid artrit birçok hasta tarafından oldukça geç ciddiye alınmaktadır. Romatizma düğümleri da (derinin altındaki sertlikler) hastalığın göstergelerinden biridir. Genelde parmaklarda ve/veya bilekte ortaya çıkan bu sertlikler, hastaların sadece yüzde 20 sinde görülmektedir. Hastalık ağır seyrediyorsa, eklemlerin yanısıra göz, kalp, damar, akciğer ve sinirler gibi organlar ve organ sistemleri de zarar görebilir. En çok resim çizmeyi özlüyordum. Artık tekrar resimlerim üzerinde çalışabiliyorum. Teşhis ve tedavi için kullanılabilecek değerli zamanın yitirilmemesi ve hastanın daha fazla ağrı ve hareketinde kısıtlanmalar yaşamaması için, yukarıdaki şikayetlerin uyarı belirtileri olarak görülmesi, aile doktoru ve tercihen bir romatolog tarafından netleştirilmesi son derece önemlidir. 12

8 3 Romatoid artritin nedenleri Eklemlerdeki kronik iltihaba neyin yol açtığı henüz tam olarak belirlenememiştir. Ancak romatoid artritin oluşumuna neden olan ön koşulun, kişinin genetik olarak eklem iltihabına daha yatkın olması olduğu düşünülmektedir. Bu tür bir genetik yatkınlık varsa, enfeksiyon, alerji veya sigara gibi çevre şartlarının da eklem iltihabının oluşmasına müsait bir ortam hazırladığı saptanmıştır. İltihaplanma sürecinde eklemde iltihabın devam etmesine ve yayılmasına neden olan taşıyıcılar oluşur. Burada özel bir taşıyıcı grubu olan sitokinler önemli bir rol oynar. İltihabın oluşumuna neden olan etkenlerden biri olan bu sitokinler, büyük ölçüde iltihabın kronikleşmesinden de sorumludur. Kronik iltihaplar, iltihabı teşvik eden (proenflamatuar) ve iltihabı önleyen (antienflamatuar) sitokinler arasındaki dengenin bozulmasından kaynaklanır. İnterleukin-6 (IL-6), IL-1 veya TNF-alfa gibi iltihabı artıran eden sitokinler ağırlıklıysa, kronik iltihabın ve romatoid artritin oluşumu öngörülebilir. Kronik iltihabın oluşumu, iltihabı teşvik eden sitokinlerin daha fazla olmasından kaynaklanır

9 Ne güzel tekrar koşabiliyorum. 4 Erken teşhis Erken tedavi Romatoid artrit ne kadar erken teşhis edilirse, hastalığın seyri o kadar olumlu bir şekilde yönlendirilebilir. Ancak hastalığın ilk belirtileri çoğunlukla çok zor farkedilmektedir. Bu nedenle kişinin kendisini dikkatle izlemesi ve sabah tutulmalarının olup olmadığını ve ne kadar sürdüğünü, hangi eklemlerde olduğunu ve bu şikayetlerinin hareketsizken ve hareket halindeyken nasıl bir seyir izlediğini doktoruna bildirmesi son derece önemlidir. Maalesef romatoid artritin söz konusu olup olmadığının tek bir test ile kolayca ve güvenilir bir şekilde belirlenmesi mümkün değildir. Teşhis, ancak çok sayıda bulgunun yapboz gibi birleştirilmesi ile konulabilmektedir. Normal süreçte doktor, hastayı muayene edecek ve teşhis amaçlı bazı testlerin yapılmasını isteyecektir. Bu testler arasında genel itihap durumunun belirlenmesini sağlayan kan testleri de yer almaktadır. Ayrıca kanda romatizma faktörleri gibi antikorlar da aranabilir. Bu antikorlar da romatizmal bir hastalığa işaret edebilir, ancak başka hastalıklarda ve hatta sağlıklı insanlarda da görülebileceğinden kesin bir ispat değildir. 17

10 Tüm dünyada geçerli teşhis kriterlerine göre, en az üç eklemde ağrı ve şişme varsa ve 60 dakikadan uzun süren belirgin sabah tutulmaları yaşanıyorsa romatoid artrit söz konusudur. En azından küçük el ve ayak eklemlerini etkileyen bu hastalıkta, şikayetler normalde vücudun her iki yarısında simetrik olarak görülmeli ve en az altı haftadır devam ediyor olmalıdır. Ayrıca başka bir iltihabi-romatizmal hastalık teşhisi konulmamış olmalıdır. En az üç eklemde ağrı ve şişme ve 60 dakikadan uzun süren belirgin sabah tutulmaları, romatoid artritin belirtileridir. Yapılacak: ultrasonik muayeneler röntgen çekimleri bilgisayarlı tomografi veya nükleer spin tomografisi (özel vakalarda) ile eklem yapısında hasar oluşup oluşmadığı saptanabilir. Bu muayenelerin sonuçları, tipik bulgularda örneğin röntgen görüntüsünde kemik defektleri (= aşınmalar) sadece teşhisi kesinleştirmekle kalmayacak, hastalığın hangi evrede olduğuna dair de bilgi verecektir. 18

11 Erken tedavinin önemi Geçtiğimiz yıllarda romatoid artritin tedavisinde büyük bir ilerleme kaydedilmiştir. Bu ilerleme bugün de devam etmektedir: Çünkü hastalığın temeline ne kadar iyi anlaşılırsa, iltihap sürecinin önlenmesi de o kadar etkili bir şekilde mümkün olacaktır. Sürekli olarak yeni etkin maddeler geliştirilmektedir. Bunlardan biri de Interleukin-6 kaynaklı iltihaplanma mekanizmasına yönelik inhibitördür. Bu inhibitör, iltihabın eklemlere yayılmasını önler. İltihap sinyallerinin aktarımı durdurulduğunda, eklemler zarar görmeyecektir. Modern romatoloji, romatoid artritin mümkün olduğunca erken bir evrede, iltahaplanmayı önleyecek ve kalıcı olacak bir şekilde tedavisi için büyük atılımlar yapmaktadır. Klinik araştırmalar, hedefe yönelik bir erken tedavi ile eklemlerdeki yanlış konumlanmaların veya deformasyonların büyük ölçüde azaltılabileceğini göstermiştir. İltihaplanmayı önleyecek hedefe yönelik bir tedavi uygulanmadığı takdirde, devam eden eklem tahribatı nedeniyle hastaların yaklaşık yarısında, hastalık başladıktan on yıl sonra ilgili eklemin hareket kabiliyetinde şiddetli kısıtlanmalar oluşacak, bu kısıtlanmalar günlük hayatı etkileyecek ve hatta kişiyi çalışamayacak hale getirecektir. Tekrar çalışabildiğim için çok mutluyum

12 5 Tedavi Romatizma tedavi edilebilir! Normalde hasta ilk etapta, hastalığı genel olarak olumlu yönde yönlendirdiği ve eklemlerdeki işlev kaybını engelleyebildiği kanıtlanmış etkin maddeler içeren bir temel tedavi görür. Bunlar, sadece semptomları azaltmaktan fazlasını sağlayan ve hastalığın seyrini değiştiren Disease Modifying Anti-Rheumatic Drugs dır (DMARDs). Bu ilaçlar, hastalığın ilerlemesini geciktirmekte ve eklem tahribatına karşı savaşmaktadır. Methotrexat, sulfasalazin, leflunomid, orotiyoglikoz veya ciclosporin A bu etkin maddelerden bazılarıdır, penisilamin ise artık pek kullanılmamaktadır. Bu ilaçların etkisi çoğunlukla ancak bir süre sonra görülmeye başlar. Bu nedenle, ilaçların vaka üzerinde etkili olup olmadığının belirlenebilmesi için ilaçlar birkaç hafta veya ay boyunca kullanılmalıdır. Her ne kadar tedavide büyük bir ilerleme kaydedilse de, bugün için romatoid artritin tamamen iyileştirilmesi mümkün değildir. Ancak birçok hastada iltihaplanmanın seyri kontrol altına alınabilmekte ve hastalığın ilerlemesi durdurulabilmektedir. DMARD lerin yanısıra kortizon gerekirse söz konusu ekleme enjekte edilerek verilmesi de gerekebilir. Kortizon, ayrışıp kortizole dönüşerek (vücudun kendi steroid hormonu) etkisini artıran ve hızla etki eden, enfeksiyon önleyici bir ilaçtır. Farklı kortizonlar, glukokortikoidler grubunda bir araya toplanmıştır. Ancak glukokortikoidlerin uzun süre yüksek dozda kullanımı bir dizi yan etkiyi de beraberinde getirmektedir örneğin: Kan şekerinde artış Osteoporoz Kilo alımı Bu nedenle bunların ancak kısıtlı olarak kullanımı mümkündür. Bu kortizon grubu çoğunlukla hastalığı modifiye edecek antiromatikler (DMARD ler) etki edene kadar kısa süreli olarak kullanılır. Bazı durumlarda, diklofenak, ibuprofen, naproksen, indometasin ve selesoksib gibi doğrudan ağrı kesici etkin maddelerin de dahil olduğu nonsteroid antiromatikler (NSAR) de faydalı olabilir. Ancak NSAR lar sadece ağrı, şişkinlik ve sabah tutulmaları üzerinde etkilidir. İlerleyen eklem tahribatını durdurmaz. Tedavinin romatoid artritte bir iyileşme sağlayıp sağlamadığı, Amerikan Romatoloji Derneği tarafından hastalık seyrinin teşhis ve değerlendirmesi için önerilen ve uluslararası çapta kullanılan ACR kriterleri doğrultusunda değerlendirilebilir. Yaygın olan diğer bir değerlendirme kriteri ise Disease Activity Score dur (Hastalık Aktivite Skoru - DAS). Burada, iyi bir tedavide azalması gereken bir hastalık aktivite indeksi bulunmaktadır

13 6 Modern tedavi imkanları: Biyolojikler Romatoid artrit hastalığının seyri biyolojikler (Biologicals) ile etkili bir şekilde yavaşlatılabilmekte ve hatta durdurulabilmektedir. Bunlar, vücuttaki iltihabik reaksionların moleküler mekanizmalarına doğrudan etki eden ve bağışıklık sistemindeki hatalı yönlendirmeyi düzelten tedavi amaçlı proteinlerdir. Modern tedavi stratejilerinde amaç, ilk etapta hastanın şikayetlerini ortadan kaldırmaktır. Bunun dışında biyolojikler öncelikle hastalık sürecini neredeyse hiçbir belirti kalmayacak şekilde etkileyebilmekte, yani hastalığın gerilemesini sağlayabilmektedir. Sonuç veren bir tedavi ile uzun vadede eklemlerin zarar görmesi ve doğru konumlarından çıkması önlenebilecektir. Yani: Hareket kapasitenizin kısıtlanmasını aktif bir şekilde önleyebilirsiniz! Sadece DMARD ler ile yeterli bir başarı elde edilemediğinde biyolojikler kullanılmaktadır. Güzel ellerim her zaman beni gururlandırmıştı. Nihayet parmaklarım tekrar düz. Biyolojiklerin ilk temsilcileri, örneğin sitokin grubuna dahil olan tümör nekroz faktörü (TNF)-alfa taşıyıcısını bloke etmektedir. Bu taşıyıcı, iltihaplanma reaksiyonlarını provoke eden unsurdur. TNF-alfa nın bloke edilmesi ile, romatoid artritten Morbus Crohn a kadar çeşitli kronik iltihabi hastalıklarda faydalanılan, iltihabı önleyici bir etki elde edilmektedir. Şu an için üç farklı TNF blokeri mevcuttur. Ancak bu etkin maddeler tüm hastalarda olumlu sonuç vermemektedir

14 TNF-alfa-blokerlerinin yanısıra, iltihaplanma sürecinden sorumlu bağışıklık sistemi hücrelerini elimine eden veya devre dışı bırakan biyolojikler de bulunmaktadır. Doğrudan B-hücrelerinin yüzeyindeki CD20 molekülünü algılayan ve bloke eden bir antikor olan rituksimab da bunlardan biridir. Bu B-hücreleri, bağışıklık sisteminin iltihaplanma sürecini sürekli olarak tetikleyen önemli bir parçasıdır. Rituksimab bunu önlemektedir. Tocilizumab, IL-6 nın iltihap sinyalini göndermesini önleyerek hastalığın kısır döngüsünü durdurur. İnterlökin-6-Blokajı İltihap yayılmasını kesmek Romatoid artritteki iltihaplanma sürecinde, yine sitokin grubuna ait bir taşıyıcı olan interlökin-6 (IL-6) anahtar rol oynamaktadır. Tocilizumab etkin maddesi ile, bugün artık interlökin-6 tarafından taşınan iltihaplanma mekanizmasına yönelik ilk inhibitör bulunmuştur. Tocilizumab, doğrudan hücrelerin yüzeyindeki IL-6 yerleşim noktalarını, yani interlökin-6 reseptörlerini bloke etmektedir. Böylece, iltihap sinyalinin hücrenin içine iletilmesi önlenmektedir. Karmaşık iltihaplanma süreci önemli bir kilit noktasından yarıda kesilmekte ve hastalığın kısır döngüsü durdurulmaktadır. Terapötik antikorlar Klinik araştırmalar, tocilizumab ile yapılan tedavinin iltihaplanmayı baskılayarak hastanın eklemlerindeki şikayeti azalttığını göstermiştir. Aynı zamanda, kansızlık, güçsüzlük ve bitkinlik hissi (fatigue) gibi romatoid artrit ile bağlantılı diğer semptomlarda da iyileşme görülmüştür. Hastalar, sebze veya meyve kesmek, yazı yazmak veya hobilerini yapabilmek gibi günlük eylemlerini tekrar gerçekleştirebildiklerini ve kendilerini çok daha iyi hissettiklerini ifade etmiştir. Hücre zarı Sinyal iletiminin önlenmesi 26 27

15 İlaç tedavisinin yan etkileri Nihayet Cumartesi günleri tekrar bisikletimle ilgilenebiliyorum. Şimdiye kadar romatoid artritte kullanılan DMARD ler, NSAR, ağrı kesici ve kortizon gibi ilaçlar da dahil olmak üzere, her ilaç yan etki gösterebilir. Tocilizumab kullanımında da yan etkiler ortaya çıkabilir. En sık görülen yan etkiler şunlardır: Üst solunum yolu enfeksiyonu Burun tıkanıklığı veya akıntısı Boğaz ağrısı Baş ağrısı Hastanın karşılaşabileceği ağır yan etkiler ise enfeksiyon ve allerjik reaksiyonu içermektedir. Doktor her hastasına, farklı tedavilerin faydalarının yanısıra olası risk ve yan etkilerini de ayrıntılı olarak açıklamalıdır

16 7 Hasta jimnastiği, ergoterapi ve ergoterapiye eşlik edenler İlaç tedavisinin yanısıra, kapsamlı bir fizik tedavi de faydalı olacaktır. Hasta olan eklemlerin mümkün olduğunca hareket halinde tutulmasını ve kasların güçlendirilmesi yoluyla eklemlere daha az yük binmesini sağlayan hasta jimnastik egzersizleri de buna dahildir. İltihaplı eklemlerdeki akut şikayetler, soğuk uygulamaları ile azaltılabilir. Tedavi konseptinin önemli bir parçası da ergoterapidir. Burada hastalar, ağrılar veya eklem hasarları nedeniyle hareket kabiliyetlerindeki kısıtlamaları günlük hayatlarında nasıl dengeleyebileceklerini öğrenmektedir. Terapistin yönetimi altında hastalar, eklemlerini koruyacak davranış biçimlerini öğrenecektir. Ayrıca kendilerine, şişeleri ve kutuları açmak gibi günlük işleri kolaylaştıracak özel yardımcı aletlerle ilgili ayrıntılı bilgi de verilecektir. Tüm terapötik önlemlerde genel olarak hastanın yaşam kalitesini artırmak amaçlanmaktadır. Hastanın kronik bir hastalıkla yaşamayı öğrenmesi, bunu kabul etmesi ve günlük hayatta ve iş hayatında karşılaşabileceği olumsuz etkilerin üstesinden gelebilmesi için psikolojik destek alması da mantıklı olacaktır. Psikolojik destek, hastalıkla başa çıkmanız ve hastalığınızı kabullenmeniz konusunda size yardımcı olabilir

17 Nihayet her adımımı hastalığıma göre planlamak zorunda değilim. 8 Günlük hayatı aktif olarak şekillendirin Hareket, beslenme, günlük destekler Şikayetlerini azaltmak ve ilerleyişini durdurmak için hastanın kendi başına alabileceği bazı önlemler mevcuttur. Hareket, beslenme ve günlük destekler bunlardan bazılarıdır. Hareket etmek, yaşam kalitesini artırır! Ağrıların yaşandığı dönemde büyük olasılıkla romatoid artritli hastaların düşündükleri en son şey spor olacaktır. Oysa ki düzenli egzersizlerin kişinin günlük hayatına devam etmesini ve ayağa kalkmasını sağlayacağı unutulmamalıdır. İlk etapta, hastanın vücuduna aşırı yüklenmeden, hassas bir şekilde hareket etmesi önemlidir. Yüzme, bisiklete binme, jimnastik, dans ve hatta yumuşak zemin üzerinde yürüme, romatoid artrit hastalarının da rahatlıkla yapabileceği spor türleridir. Yüksek performans gerektiren spor türlerinden, özellikle dövüş sporlarından ve yaralanma riski olan, tek tarafa aşırı yüklenildiği veya eklemlerin yoğun kullanıldığı spor türlerinden ise kaçınılmalıdır. Kendi imkanlarınız çerçevesinde yapacağınız spor, hayata daha aktif bir şekilde katılmanıza, vücudunuzu daha iyi hissetmenize, bağışıklık sisteminizi güçlendirmenize ve strese karşı direncinizi artırmanıza yardımcı olacaktır

18 Sağlıklı, dengeli bir beslenme ile birlikte hareket etmeniz, kilonuzu kontrol altında tutmanızı sağlayacaktır. Aşırı kilo, özellikle alt ekstremitelerdeki eklemlere fazladan yük binmesine yol açmaktadır. Bu nedenle, aşırı kilolu hastalarda yemeğin azaltılması mantıklı olacaktır. Ancak romatoid artritte geçerli olan genel bir gerçek şudur: Beslenmenize ne kadar özen gösterirseniz gösterin, bu, ilaç tedavisinin yerine geçmeyecektir. Doğru olan dengeli bir beslenme düzeni uygulanmasıdır. Alınan besinler, kişinin ihtiyaç duyduğu besin değerlerinin (karbon-hidrat, protein, yağ) yanısıra yeterli miktarda vitamin, antioksidan, eser elementler ve osteoporozun önlenmesi için kalsiyum da içermelidir. Yani, her ne kadar televizyonlarda sıklıkla farklı gösterilse de, özel bir romatizma diyeti yoktur. Hastalar için fermuar çekmek, su şişelerini açmak veya yazı yazmak çoğunlukla gerçek bir sorundur. Bu tür durumlarda, bir işi kolaylaştıracak veya hatta mümkün kılacak günlük destekler kullanılabilir. Artık işimde yine tam performansla çalışabiliyorum. Günlük destekler, kişinin başkalarının yardımına ihtiyaç duymasını önleyen ve eklemleri aşırı veya yanlış yüklenmeye karşı koruyan, kullanımı kolay cihazlar veya aletlerdir. Örneğin kalemin üzerine geçireceğiniz kalınlaştırıcılar, daha kolay yazı yazmanızı sağlayacaktır. Bunun için örneğin bir parça bahçe hortumu kullanılabilir. Tutma yeri kalın bir çengelli iğne, fermuarın açılmasını ve kapatılmasını kolaylaştıracaktır. Bunun dışında birçok sağlık malzemeleri bulunan satış yerleri, romatizma hastaları için özel olarak geliştirilmiş düğme destekleri, çorap destekleri, romatizmalılara özel çatal-bıçak ve günlük hayatınızı kolaylaştıracak başka çok sayıda yardımcı alet sunmaktadır

19 9 Alternatif tedavi yöntemleri Homeopati, akupunktur veya bitkisel tedavi gibi alternatif tedavi yöntemlerinin ne kadar etkili olduğu tartışılmaktadır. Hastaların neredeyse tamamı, er ya da geç bu tür tedavi yöntemlerine başvurmakta ve en azından dönemsel de olsa ağrılarında azalma yaşamaktadır. Ancak bu tedavi yöntemleri ile hastalığın tamamen iyileşeceği iddia ediliyorsa ve tedavi çok pahalıysa dikkatli olunmalıdır. Artık hareket etmek benim için sadece ağrı değil, keyif de. Çünkü alternatif tedavi yöntemlerinde de, tedavide uzun vadeli bir başarı veya hatta hastalığın seyrinde olumlu bir etki elde edildiği bugüne kadar bilimsel tıp kriterlerine göre kanıtlanmamıştır

20 Hasta yardım kuruluşları Tamamlayıcı bilgiler Österreichische Rheumaliga Mahlerstraße 3/2/ Wien Tel.: 0699 / help 4 you company Wiedner-Hauptstrasse 118/6/ Wien Frau Sabine Waste Tel.: 0664 / Selbsthilfegruppe Rheuma Schutzhaus Blumenfreunde Fännergasse Wien Hannelore Auringer Tel.: 0699 / Daha fazla bilgiyi şu adreslerden edinebilirsiniz: Österreichische Gesellschaft für Rheumatologie und Rehabilitation Sekretariat c/o Fr. Michaela Lederer Boerhaavegasse 3/1/ Wien Tel.: +43 (1) Rheuma-online Österreich

21 Sözlük ACR kriterleri: Amerikan Romatoloji Kurumu (ACR = American College of Rheumatology) tarafından romatoid artrit tehşisinin koyulması ve hastalığın seyrinin değerlendirilmesi için geliştirilen kriterlerdir Anemi: Kansızlık Antienflamatuar: İltihaplanmayı önleyen Artrit: Ağrılı eklem iltihabı Artroz: Aşınma sonucu oluşan eklem hastalığı Artroskopi: Eklem görüntüleme B-hücreleri: Bağışıklık sisteminin antikor üreten ve vücudun kendi savunma sürecini başlatan beyaz kan hücreleri Bilgisayarlı tomografi: Eklem hasarının değerlendirilmesini sağlayan bir görüntüleme yöntemi DAS: Disease Activity Score, hastalık aktivitesinin değerlendirilmesinde kullanılan bir indeks DMARDs Disease Modifying Anti-Rheumatic Drugs : Semptomları azaltmanın ötesinde etkili olan ve hastalığın gidişatını değiştiren ilaçlardır İnterlökin-6: İltihaplanma sürecini teşvik eden sitokin grubu bir taşıyıcıdır Kronik poliartrit: Romatoid artritin eşanlamlısı Morbus Crohn: Kronik iltihabik bir bağırsak hastalığıdır Nükleer spin tomografisi: Eklem hasarının değerlendirilmesini sağlayan bir görüntüleme yöntemi NSAR: Non-Steroid Anti-Romatik. Steroid hormonlarından ortaya çıkmayan, iltihabı önleyen ilaçlardır, örn. diklofenak, ibuprofen, naproksek, indometasin ve selesoksib Proenflamatuar: İltihaplanmayı teşvik eden Romatizma: Hareket mekanizmasındaki yaklaşık 400 hastalık için kullanılan genel bir terimdir Romatoid artrit: Kronik iltihabik eklem hastalığı Sitokinler: Bir görevi de iltihaplanma süreçlerinin yönetimi olan taşıyıcılar Synovialis: Eklem iç tabakası Tümör nekroz faktörü (TNF): İltihaplanma süreçlerini teşvik eden bağışıklık sistemi taşıyıcısı Fizik tedavi: Doğal akışta veya hedefe yönelik hasta jimnastiği çerçevesinde şikayetlerin ve işlev bozukluklarının tedavisini sağlayan davranış şekilleridir 40 41

22 Künye Redaksiyon ve şekillendirme art tempi communications gmbh, Köln Yayınlayan Roche Austria GmbH 1211 Wien

23

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Romatoid Artrit Kendi vücudu içerisinde saldırıya uğramak TURK

Romatoid Artrit Kendi vücudu içerisinde saldırıya uğramak TURK Romatoid Artrit Kendi vücudu içerisinde saldırıya uğramak TURK 2 ROMATOID ARTRIT ROMATOID ARTRIT 3 Ağrı bölgeleri eklemler İltihaplı kalça eklemi Diz eklemi Tipik RA hastası, yaklaşık 40 yaşında ve bir

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular BR.HLİ.067 Romatizma hastalıkları toplumda oldukça sık görülen hastalıklardır. Bunların sıklıkla günlük yaşamı etkilemesi, kişinin yaşam kalitesini

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 2. TEŞHİS VE TEDAVİ 2.1 Nasıl teşhis edilir? Klinik belirtiler ve araştırmalar

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA)

Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA) 2016 un türevi 1. JUVENİL SPONDİLOARTRİT/ ENTEZİT İLE İLİŞKİLİ ARTRİT (SPA- EİA) NEDİR? 1.1 Nedir?

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKENLER Gribin nasıl bir hastalık olduğunu, Gripten korunmak için neler yapmamız gerektiğini, Grip aşısını ve ne zaman aşı olmamız

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

Henoch-Schöenlein Purpurası

Henoch-Schöenlein Purpurası www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Henoch-Schöenlein Purpurası 2016 un türevi 1. HENOCH-SCHÖENLEİN PURPURASI NEDİR? 1.1 Nedir? Henoch-Shöenlein purpurası (HSP), küçük kan damarlarının (kapilerlerin)

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS NEDİR? Omurga, omur adı

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

OMUZ AĞRISI. Klaviküla (Köprücük Kemiği)

OMUZ AĞRISI. Klaviküla (Köprücük Kemiği) OMUZ AĞRISI OMUZ AĞRISI Çoğu kişinin omuz olarak tanımladığı organımız, sırtımızı kaşımaktan smaç vurmaya kadar birçok kol hareketini yapmamızı sağlayan, tendon ve kaslara bağlanan bir dizi eklemden oluşur.

Detaylı

Yaşlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen değişiklikler gibi vücut duruşunda ve yürüyüşünde de değişiklikler meydana

Yaşlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen değişiklikler gibi vücut duruşunda ve yürüyüşünde de değişiklikler meydana Yazar Ad 111 Prof. Dr. Selçuk BÖLÜKBAŞI Yaşlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen değişiklikler gibi vücut duruşunda ve yürüyüşünde de değişiklikler meydana gelir. Kas-iskelet sistemi vücudun destek

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

Diyabet nedir? Ensülin nedir?

Diyabet nedir? Ensülin nedir? Was ist Diabetes? Was ist Insulin? (Türkisch) Diyabet nedir? Ensülin nedir? Diyabet melitusun temelleri Diyabet melitus Diyabet, kronik bir özümleme bozukluğudur. Diyabetli olmak demek, ya vücudunuzun

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir!

Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir! On5yirmi5.com Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir! Mevsim değişimlerinde geniz akıntısı, burnunuzda tıkanıklılık ve bağ ağrılarınızdan şikayetiniz varsa, üst solunum yolu enfeksiyonlarınız 10

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU)

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) Op.Dr. Tuncer GÜNEY Göz Hastalıkları Uzmanı GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) HASTALIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ? Glokom=Göz Tansiyonu Hastalığı : Yüksek göz içi basıncı ile giden,görme hücrelerinin ölümüne

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi İçindekiler Bel fıtığı nedir? 4 Bel fıtığı teşhisi nasıl yapılır? 6 Bel fıtığı tedavisi nasıl yapılır? 7 Barricaid için bir aday

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır.

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır. Alzheimer hastalığı nedir, neden olur? Alzheimer hastalığı, yaşlılıkla beraber ortaya çıkan ve başta unutkanlık olmak üzere çeşitli zihinsel ve davranışsal bozukluklara yol açan ilerleyici bir beyin hastalığıdır.

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar Verem Haftası etkinlikleri çerçevesinde Akkuş İlçe Sağlık Grup Başkanımız Dr. Mustafa AKDOĞAN 18/01/2010 tarihinde ilçemizde çalışan din adamları ve halka yönelik verem hastalığı ile ilgili çeşitli bilgiler

Detaylı

www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro

www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro CANDLE 2016 un türevi 1. CANDLE NEDİR 1.1 Nedir? Kronik Atipik Nötrofilik Dermatosiz, Lipodistrofi ve Yüksek ateş (CANDLE) sendromu nadir görülen genetik bir

Detaylı

OSTEOPOROZ Düşük Kemik Yoğunluğu (Kemik Erimesi)

OSTEOPOROZ Düşük Kemik Yoğunluğu (Kemik Erimesi) TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OSTEOPOROZ Düşük Kemik Yoğunluğu (Kemik Erimesi) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ OSTEOPOROZ NEDİR? Bu hastalık, kemik miktarında-yoğunluğunda

Detaylı

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı?

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı? Başarılı bir kilo verme ve daha da önemlisi bu kiloyu korumada en önemli anahtar egzersizdir. Kilo verdikten sonra egzersiz yapmayı bırakanlar yeniden kilo alırken, egzersize devam edenlerde bu ihtimal

Detaylı

Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların

Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların Bölüm 25 Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların Yan Etkileri Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların Yan Etkileri Dr. Fevzi DEMİREL Nefesle Alınan Kortizonlu İlaçların Yan Etkileri Astım tedavisinde kullanılan

Detaylı

Romatoid Artrit DR.HATİCE SEVAL MASATLIOĞLU PEHLEVAN.

Romatoid Artrit DR.HATİCE SEVAL MASATLIOĞLU PEHLEVAN. Romatoid Artrit DR.HATİCE SEVAL MASATLIOĞLU PEHLEVAN. Romatoid Artriti Anlamak Hasta ve hasta yakınlarının hastalıkla daha iyi başedebilmelerini sağlamak ve yaşam kalitelerini artırmak için son derece

Detaylı

30.10.2013 BOYUN AĞRILARI

30.10.2013 BOYUN AĞRILARI BOYUN AĞRILARI BOYUN ANOTOMISI 7 vertebra, 5 intervertebral disk, 12 luschka eklemi, 14 faset eklem, Çok sayıda kas ve tendondan oluşur. BOYNUN FONKSIYONU Başı desteklemek Başın tüm hareket

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

DONUK OMUZ. Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri

DONUK OMUZ. Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri DONUK OMUZ Omzunuzda geçmeyen bir ağrı ve sertlik hissediyormusunuz? Eğer bu tarz bir şikayetiniz varsa, donuk omuz sorunuyla karşı karşıya olabilirsiniz

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

ÇINLAMA KONUSUNDA EN SIK RASTLANAN SORULAR

ÇINLAMA KONUSUNDA EN SIK RASTLANAN SORULAR KULAK ÇINLAMASININ NEDENİ? Bazı zamanlar kulağımda zil sesi duyuyorum bu normal midir? Tamamiyle değil. Kafa içinde ki bu seslere genel olarak tinnitus denilir ve çok yaygındır. Tinnitus zaman zaman ortaya

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

TİTREŞİM. Mekanik bir sistemdeki salınım hareketlerini tanımlayan bir terimdir.

TİTREŞİM. Mekanik bir sistemdeki salınım hareketlerini tanımlayan bir terimdir. TİTREŞİM Mekanik bir sistemdeki salınım hareketlerini tanımlayan bir terimdir. TİTREŞİMİN ÖZELLİĞİNİ 1 Frekansı ve 2 Şiddeti belirler. Titreşimin Frekansı: Birim zamandaki titreşim sayısına titreşimin

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA KORTİKOSTEROİD KULLANIMI. Dr. Gökhan Keser Reçete Günleri 19 Nisan 2012

BİRİNCİ BASAMAKTA KORTİKOSTEROİD KULLANIMI. Dr. Gökhan Keser Reçete Günleri 19 Nisan 2012 BİRİNCİ BASAMAKTA KORTİKOSTEROİD KULLANIMI Dr. Gökhan Keser Reçete Günleri 19 Nisan 2012 KORTİKOSTEROİDLERLE TEDAVİ YARAR ZARAR Kortikosteroid Endikasyonları Yerine koyma tedavisi Hidrokortizon Alerji,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her 1 g jel 10 mg Diklofenak sodyuma eşdeğer Diklofenak dietilamonyum içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her 1 g jel 10 mg Diklofenak sodyuma eşdeğer Diklofenak dietilamonyum içerir. KULLANMA TALİMATI VOLTAREN EMULGEL Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 g jel 10 mg Diklofenak sodyuma eşdeğer Diklofenak dietilamonyum içerir. Yardımcı maddeler: Karbomer, makrogol ketostearil eter,

Detaylı

Oxford Çocuk ve Ergen Romatoloji Merkezi

Oxford Çocuk ve Ergen Romatoloji Merkezi Oxford Çocuk ve Ergen Romatoloji Merkezi Enbrel ve Diğer Anti- TNF Tedaviler Artrit veya diğer enflamatif hastalıkların tedavisinde Methotrexate benzeri ilaç kullanılmasına karar vermek oldukça zordur.

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

KOAH VE EGZERSİZ KOAH TA EGZERSİZ TAVSİYELERİ

KOAH VE EGZERSİZ KOAH TA EGZERSİZ TAVSİYELERİ KOAH VE EGZERSİZ KOAH kalıcı nefes darlığı ile kendini gösteren, geri dönüşü olmayan bir akciğer hastalığıdır. Sigara ve cevre kirliliği gibi faktörlerin etkisiyle hasta sayısı hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY)

ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY) TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY) EĞİTİM MODÜLÜ I Kodlama İlkeleri 1 21-23 Haziran 2012 ANKARA UKAY KAPSAMI Ulusal Kaza Yaralanma

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/5 TANISAL VE GİRİŞİMSEL DİZ ARTROSKOPİSİ AMELİYATI AYDINLATILMIŞ ONAM FORMU Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat Yöntem: Eklem içerisini gözlemek için, 0.5 cm'lik kesi deliklerinden artroskopinin

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

Türkiye de İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İyileştirilmesi Projesi (www.isgip.org)

Türkiye de İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İyileştirilmesi Projesi (www.isgip.org) Türkiye de İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İyileştirilmesi Projesi (www.isgip.org) Bu proje Avrupa Birliği ile Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir. Improvement of Occupational

Detaylı

Kriyopirin İlişkili Periyodik Sendrom (CAPS)

Kriyopirin İlişkili Periyodik Sendrom (CAPS) www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Kriyopirin İlişkili Periyodik Sendrom (CAPS) 2016 un türevi 1. CAPS NEDİR 1.1 Nedir? Kriyopirin İlişkili Periyodik Sendromlar (CAPS), nadir görülen otoenflamatuar

Detaylı

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet Chapter 10 Summary (Turkish)-Özet Özet Vücuda alınan enerjinin harcanandan fazla olması durumunda ortaya çıkan obezite, günümüzde tüm dünyada araştırılan sağlık sorunlarından birisidir. Obezitenin görülme

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Menopozda Öz-bakım Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Yapılan araştırmalar, kadınların menopozun ne olduğunu, bedenlerinde meydana gelen değişikliklerin

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR!

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR! Acıbadem Hastanesi Büyüme ve Ergenlik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz ile, çocuğun doğumundan itibaren vücudunda hangi hormonların ne gibi işlevleri olduğunu, ilk 3 yılın önemini ve ergenlik

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan

Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan ilaç dışında- kullanabilecekleri güvenilir bir antibiyotik

Detaylı

Pandemik grip. Grip salgını (dünya grip salgını) hakkında bilmeniz gereken bilgiler.

Pandemik grip. Grip salgını (dünya grip salgını) hakkında bilmeniz gereken bilgiler. Pandemik grip Grip salgını (dünya grip salgını) hakkında bilmeniz gereken bilgiler. Bu broşürde neler yazılıdır? Bu broşürde grip pandemisi (dünya grip salgını) hakkında bilgiler verilmiştir. Dünya grip

Detaylı

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI DEDBT01944 Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg Mümkün olduğunca normal bir yaşam www.lilly-pharma.de www.lilly-diabetes.de

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir. KULLANMA TALİMATI ANTISTAX 180 mg Sert Jelatin Kapsül Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir. Yardımcı maddeler: Susuz kolloidal silisyum

Detaylı

Uzm. Dr Duygu KURTULUŞ FTR Uzmanı

Uzm. Dr Duygu KURTULUŞ FTR Uzmanı Uzm. Dr Duygu KURTULUŞ FTR Uzmanı ANKILOZAN SPONDILITIN TANIMI Ankilozan spondilit (AS), öncelikle omurgayı tutan, ağrılı, sekil bozukluğu ve aktivite kısıtlanması ile sakatlığa neden olan iltihaplı romatizmal

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI DİFENAK %1 jel Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 g jel 10 mg diklofenak sodyuma eşdeğer 11.6 mg diklofenak dietilamonyum içerir. Yardımcı maddeler: Karbomer 940, propilen glikol,

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi)

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) İnfluenza olarak da bilinen grip, viral bir hastalıktır. Sağlıklı insanlarda ortalama bir haftada geçmesine rağmen; vücut direncini

Detaylı

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR?

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR? LENFOMA NEDİR? Lenfoma, diğer grup onkolojik hastalıklar içinde yaşamın uzatılması ve daha kaliteli yaşam sağlanması ve hastaların kurtarılmaları açısından daha fazla başarı elde edilmiş bir hastalıktır.

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde Artroskopi nedir? Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde çeşitli tedavileri uyguladıkları bir cerrahi prosedürdür. Artroskopi sözcüğü latince arthro (eklem)

Detaylı

SUPRAFEN %5 jel Cilt üzerine uygulanır.

SUPRAFEN %5 jel Cilt üzerine uygulanır. KULLANMA TALİMATI SUPRAFEN %5 jel Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram jel etkin madde olarak 50 mg ibuprofen içerir. Yardımcı maddeler: Propilen glikol, karbomer 940, disodyum edta, etil alkol

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik YB 205 Beslenme İkeleri Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr YAŞLANMA Amerika da yaşlı bireyler eskiye göre

Detaylı

KANSER GELİŞİMİ VE RİSK FAKTÖRLERİ DR BURÇAK ERKOL HAYDARPAŞA NUMUNE EAH TIBBİ ONKOLOJİ 05.02.2014

KANSER GELİŞİMİ VE RİSK FAKTÖRLERİ DR BURÇAK ERKOL HAYDARPAŞA NUMUNE EAH TIBBİ ONKOLOJİ 05.02.2014 KANSER GELİŞİMİ VE RİSK FAKTÖRLERİ DR BURÇAK ERKOL HAYDARPAŞA NUMUNE EAH TIBBİ ONKOLOJİ 05.02.2014 Tümör Kötü huylu-iyi huylu tümörler İyi huylu tümörler genellikle yayılma sıçrama yapmazlar Kötü huylumaligntümörlerin

Detaylı

Romatoid Artrit. Hayatı aktif yaşamak. Hastalar için danışma el kitabı.

Romatoid Artrit. Hayatı aktif yaşamak. Hastalar için danışma el kitabı. Romatoid Artrit. Hayatı aktif yaşamak. Hastalar için danışma el kitabı. Değerli Hastamız, İçindekiler Hastalıkla ilgili bilgiler 04 Tedaviyle ilgili bilgiler 24 Romatoid artrit ile yaşamak 44 Sözlük 58

Detaylı

SAÇ DÖKÜLMELERİ. Yrd.Doç.Dr. Nazlı Dizen Namdar. DPÜ Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilimdalı

SAÇ DÖKÜLMELERİ. Yrd.Doç.Dr. Nazlı Dizen Namdar. DPÜ Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilimdalı SAÇ DÖKÜLMELERİ Yrd.Doç.Dr. Nazlı Dizen Namdar DPÜ Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilimdalı SAÇ DÖKÜLMELERİ İnsanlık tarihi boyunca saç büyük öneme sahipti. Saç insanın doğal güzelliğinin

Detaylı