MARX VE ÖNCÜLLERİNDE YABANCILAŞMA KAVRAMI Alienation Concept by Marx and His Predecessors. Emine AYDOĞAN
|
|
- Tolga Korkmaz
- 6 yıl önce
- İzleme sayısı:
Transkript
1 Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi Journal of Social Sciences Sayı/Number 54, Haziran/June 2015, MARX VE ÖNCÜLLERİNDE YABANCILAŞMA KAVRAMI Alienation Concept by Marx and His Predecessors Özet Yabancılaşma kavramı insanlık tarihinde diğer sosyal alanlarda olduğu gibi felsefede de insanın en temel problemlerinden biri olarak karşımıza çıkar. Genel olarak yabancılaşma kavramı, özne ile nesne ya da bilinç ile şeyler arasındaki ilişkinin bozulması ya da öznenin ötekileşmesidir. Yabancılaşma ile ilgili olarak felsefe tarihine bakıldığı zaman ilk akla gelen isim Hegel dir. Çünkü bir başkası olmak fikriyle yabancılaşma kavramına ilk olarak Hegel de rastlamaktayız. Ancak bizim buradaki uğrağımız yabancılaşmayı öncüllerinden daha farklı olarak toplumsal ve iktisadi bir bağlamda ele alan Hegel in ardıllarından biri olan Marx dır. Marx Sol Hegelci kanattan biri olarak Hegel teolojisinden radikal sonuçlar çıkarır. Bunun sonucu olarak Hegel yabancılaşmayı biliç düzeyinde ya da mutlağa dair kavrayışı içerisinde tutarken, Marx yabancılaşmayı materyalist bir konumda iktisad ile ilişkilendirir. O yabancılaşmada üretim sürecini suçlu ilan eder ve bunun için pratik bir çözüm sunar. Makalede Marx ın bu devrimci ve pratik felsefesinde yabancılaşmayı nasıl okuduğu ve yabancılaşma kavramının Hegelci ve Feuerbahçı temelleri ortaya konmaya çalışıldı. Anahtar Sözcükler: Yabancılaşma, Hegel, Feuerbach, Marx, Bilinç, Üretim ilişkileri. Emine AYDOĞAN Abstract Alienation is one of the fundamental problems in philosophy as it has been in other social sciences throughout human history. Alienation concept can generally be defined as the deterioration of relation between subject or object or conscious and things or the condition which estranges a person from his or her humanity. Hegel is the first name to come to your mind when philosophy history regarding alienation is mentioned. Because, Hegel was the first to come up with the alienation concept through being another person. However, the purpose of this study is to mention about Marx that is one of Hegel s predecessors and analyze alienation in a way different from Hegel in terms of social and economical view. Marx reaches radical results through Hegel theology as one of Hegelian Leftist. As a result, while Hegel approaches alienation in a conscious level and an understanding of absolute, Marx relates alienation with economy in a materialist position. He blames production process in alienation and offers a practical solution for this. The purpose of this study is to suggest the way Marx analyzed alienation in this revolutionary and practical philosophy and Hegelian and Feurbschian foundations of alienation concept by Marx. Key Words: alienation, Hegel, Feuerbach, Marx, conscious and production relations. Yabancılaşma kavramı genel olarak özgün anlamı içinde, bir şeyi ya da kimseyi başka bir şeyden ya da kimseden uzaklaştıran, başka bir şeye ya da kimseye yabancı hale getiren eylem ya da gelişmedir. Daha özel olarak felsefe de ise yabancılaşma, şeylerin, nesnelerin bilinç için yabancı, uzak ve ilgisiz görünmesi, daha önceden ilgi duyulan şeylere, dostluk ilişkisi içinde bulunulan insanlara karşı kayıtsız kalma, ilgi Arş. Gör., Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü, El-mek: e.aydogan@atauni.edu.tr
2 274 SBD 54 Emine AYDOĞAN duymama hatta bıkkınlık ya da tiksinti duyma anlamına gelir. (Cevizci 2010: 1617) Bu tanımlardan hareketle denilebilir ki yabancılaşma özne ile nesne ya da bilinç ile şeyler arasındaki ilişkinin bozulması ya da öznenin ötekileşmesidir. Yabancılaşma kavramının felsefe tarihinde Hegel ile beraber ortaya çıktığı kabul edilse de yabancılaşmanın kaynağına Hegel öncesinde birçok isim konulabilir ve bu isimlerden ilki de Plotinos dur. Çünkü ilk kez Plotinos ile kendine yabancılaşma kavramı bir felsefi bilgi sistematiğinin temel belirleyeni oluyor. (Tuğcu 2002: 57) Şöyle ki Yeni Platonculuğun kurucusu olan Plotinos Antik Yunan felsefesinin de son önemli ismidir. Plotinos her ne kadar Platonculuğun devamı olarak görülse de bazı noktalarda Platon dan ve Platonculuktan ayrılır. Öğretisinde Aristoteles ve Stoacılığında etkisi vardır. Genel olarak felsefesine baktığımızda Plotinos ta var olan tek bir şeydir. O da tindir, Tanrı dır. Plotinos onu Bir olarak adlandırır. Onun haricindeki tüm şeyler O ndan sadır olur. Bu aşkın Bir den her şeyin çıkması bir varlık hiyerarşisi şeklinde olur: Nasıl ki, varlıklar güneşe, ışık kaynağına yakın oldukları ölçüde, aydınlık içinde olup, güneşten uzaklaştıkları ölçüde, karanlığa gömülürlerse, aynı şekilde Plotinos un Tanrı dan başlayan türüm sürecinde, varlıklar, Tanrı ya yakın oldukları ölçüde değerli ve yetkin, Tanrı ya uzak oldukları ölçüde değersiz ve kusurludurlar. Bu değer ya da varlık cetvelinin tepesinde yetkin Tanrı vardır. (Cevizci 2009: ) Plotinos ta bu varlık hiyerarşisi üç aşama olarak birlikten çokluğa doğru gider ve hiyerarşinin en tepesinde mutlak birlik olarak Tanrı vardır; ilk aşamada Nous, İkinci aşamada Ruh ve son aşamada ise madde vardır. Yani Bir den Nous (akılsal olan) türemiş, akılsal olandan ruh, ruhdan ise madde türemiştir. Nihai olarak Bir den maddeye doğru bir düşme olmuştur ki yabancılaşma dediğimiz kavram tamda bu noktada cereyan etmektedir. Şöyle ki birden çokluğa giden süreç yabancılaşmadır; Hegel in terimlerini kullanırsak, Plotinos ta Bir den aşağıya, çokluğa doğru giden süreç, Tin in (Geist) kendine yabancılaşması, çokluktan birliğe gitme süreci ise onun kendine, kendi özüne dönmesidir. (Arslan 2012: 86) Burada ruhun maddeye düşmesi yabancılaşmadır. Tabi bu düşme, alçalma zorunludur, çünkü maddenin olabilmesi ruha bağlıdır. Ancak ruhun düştüğü bu karanlıktan kurtulma aydınlığa çıkma, yükselme gücüde vardır ki bu güç ve arzu ruhların doğaları itibariyle Tanrısal dünyaya ait olmalarından kaynaklanır. Felsefe tarihinde yabancılaşma kavramıyla ilgili ikinci uğrağımız Fichte dir. Bunun nedeni Georg Lukács a göre yabancılaşma kavramını felsefi anlamında ilk kullanan isim O dur; Entausserung (yabancılaşmanın Almanca ya çevirisi) terimi felsefi açıdan, bildiğim kadarıyla hem bir nesneyi öne sürmenin öznenin bir dışsallaşmasını ya da yabancılaşmasını imâ etmesi hem de nesnenin, aklın dışsallaşmış bir edimi olarak düşünülmesi anlamında, ilk olarak Fichte tarafından kullanılmıştır. (Ateşoğlu 2013: 215) Üçüncüsü ise, yabancılaşma dendiğinde ilk akla gelen ve felsefe tarihinde yabancılaşmanın mimarı olarak görülen Hegel dir
3 Marx ve Öncüllerinde Yabancılaşma Kavramı SBD Hegel ve Yabancılaşma Yabancılaşma kavramı daha öncede belirttiğimiz üzere felsefe tarihinde Hegel le başlar ya da Afşar Timuçin in ifadesiyle; bir başkası olmak fikriyle birlikte yabancılaşma kavramını bize Hegel armağan etmiştir. (Timuçin 1992: 16) Alman İdealizminin en önemli ismi ve felsefe tarihinin de kırılma noktalarından biri olarak Hegel in genel olarak felsefesine bakılırsa O na göre varlık, düşünce gibi, diyalektik yönteme uygun olarak boyuna gelişen, ilerleyen bir süreçtir. Bu gelişmenin temelinde kendi kendini açan belli bir ereğe yönelen, ilke vardır. (Bozkurt 2009: 51) Bu gerçekten var olan ilke Mutlak, Akıl, Tin ya da Geist dır. Tabi Hegel in bu Mutlak ya da Geist dediği şeyle anlatmak istediği evrenden aşkın bir varlık yerine bütün bir evrendir. Bu Geist ın bir kendini gerçekleştirme, tanıma ve bilme süreci vardır ki bu diyalektik bir süreçtir. Geist ın kendini gerçekleştirme süreci üç aşamada gerçekleşir. Hegelci diyalektiğin tezi olan ilk aşamada Geist ya da Tin kendi başınadır, dışarıya açılmamıştır ki, onun bu durumu şöyle ifade edilebilir; Birinci aşamada Tin ya da İde kendi içindedir, kendi kendisiyle sınırlanmıştır, kendi kendine bir varlıktır. Onun bu aşamada başlıca özelliği bir olanaklar alanı olmasıdır, özünde saklı gücü henüz gerçekleştirme eylemine geçmemiştir. Oysa onun kendini bilmesi, kendi özünün bütünlüğünü kavraması için gerçeklik kazanması gerekir. (Bozkurt 2009: 52) Hegelci diyalektiğin antitezi ve kendini gerçekleştirmenin ikinci adımında Geist ilk gerçekleşmesini doğada bulur. Geist burada kendini gerçekleştirmeye doğru ilk adımını atmış olsa da aynı zamanda kendi özünden kopmuş, başkası olmuştur. Yani kendine yabancılaşmıştır. Çünkü doğa bir zorunluluk ve olumsallık alanı olduğu için Geist da burada özgürlükten, bilinçten yoksundur. Geist kendi dışına çıkıp, kendinden uzaklaşmak kaydıyla kendine yabancılaşmıştır. Tabi Geist ın kendini tam anlamıyla gerçekleştirebilmesi, kendini bilmesi için bu yabancılaşma sürecinden geçmesi, kendini nesneleştirmesi gerekir ki kendisine bu nesnelleşmeyi olumsallık alanı olarak doğa sağlar.( Copleston 1985: 60-62) Geist ın bu yabancılaşma durumundan kurtulabilmesi için kendine dönmesi gerekir. Bu da kendini gerçekleştirmenin üçüncü adımı olan kültür ve tarih alanında Tinsel dünyada olur. Varlık tin olarak var olmaya ve özünü yeterli olarak belirtmeye ancak insan tininde ve onun yoluyla ulaşmaktadır.(copleston 1985: 96) Geist tinsel dünyada özgürlüğe ve gerçek varoluşa kavuşur, kendine dönmesiyle kendi bilincine varır. Tabi buradaki özgürlükle ilgili olarak kültür ve tarih alanı da zaman ve mekâna bağlıdır ancak insan burada doğal dünyadan farklı olarak bir bilinç varlığıdır ve zaman ve mekân onun bilincindedir. Bundan dolayı da özgürlük bilincine sahip olur. Geist buradaki gelişimini öznel ruh, nesnel ruh ve mutlak ruh olmak üzere üç aşamada tamamlar. Tinsel dünyaya geçişin ilk aşaması olan öznel ruh da tin henüz eksiktir; tin bireyde uyanmaya başlar. Nesnel ruhta tin özüne döner; burada ide (Tin) kendi özüne uygun gelen bir varlık alanını, yeni bir evreni gerçekleştirmiştir. Bu alanın başlıca öğeleri toplum, devlet ve tarih gibi kültür ürünleridir. Bu alanın başlıca özelliği, özgürlüğün egemenlik sağlamasıdır. (Bozkurt 2009: 54)
4 276 SBD 54 Emine AYDOĞAN Geist ın üçüncü aşaması ya da düzeyi olarak Mutlak ruh, öznel ve nesnel ruhun daha yüksek bir düzlemdeki bireşimi ya da birliğidir.(copleston 1985: 98) Burada Geist kendinin tam anlamıyla bilincine varır. Bu aşamanın ögeleri ise sanat, din ve felsefedir. Hegel bu üç ögeyi de tarihsel bir gelişim seyrinde vermiştir. Sonuç olarak Hegel de yabancılaşmayla ilgili olarak diyebiliriz ki Hegelci diyalektiğin iki önemli uğrağı vardır; dünyadaki nesnelleşme ve kendinin yabancılaşması. (Hyppolite 2010: 120) Hegel in felsefesi bu bahsettiğimiz yabancılaşmanın üstesinden gelme çabasıyla şekillenmiştir. Feuerbach ve Yabancılaşma Marx dan önceki son durağımız yabancılaşmanın bir diğer önemli ismi olarak Feuerbach dır. Feuerbach Alman idealizminden materyalizme geçişin ilk uğrağıdır ki bu nedenle Marx felsefesi için de itici bir güç olmuştur. (Cevizci 2009: 857) Öyleki Marx onu eski felsefenin fatihi olarak görür. (Marx 2014: 158) Feuerbach felsefesi Marx ın materyalizmi için adeta bir giriş olmuştur. David Friedrich Strauss Hegel öldükten sonra onun ardıllarının bölünmesiyle onları sağ ve sol Hegelciler olarak adlandırmıştır. Sağ hegelciler Hegel felsefesini geleneksel Hristiyanlığın savunusunda kullanırken sol Hegelciler Hegelcilikten teolojik açıdan radikal sonuçlar çıkarmışlardır. (Ateşoğlu 2013: 215) İşte Feuerbach ve Marx sol hegelci kanatta bulunan isimler olarak Hegel felsefesinden dini açıdan radikal sonuçlar çıkarırlar. Tabi Marx üzerindeki Hegel etkisi Feuerbach aracılığıyla gerçekleşmiştir. (West 2013: 80) Bu yüzden Feuerbach Hegel den Marx a geçilirken uğranması gereken önemli bir uğrak olarak görülmüştür. Feuerbach felsefesinde ki temel nokta onun din eleştirisidir. Din eleştirisinde o Hegel den fazlasıyla etkilenmiştir, Hegel eleştirisiyle işe başlamış ve Hegelden çıkış yolunu yine Hegel felsefesinde bulmuştur. Daha öncede bahsettiğimiz üzere Hegel felsefesinde gerçekten var olan rasyonel bir bütün olarak Geist ya da Tin dir ve bütün tikeller bu bütünle ilişki sayesinde anlam kazanır. Oysa Feuerbach için temel gerçeklik insandır. Çıkış noktası olarak insanı temele alır. İlgiyi teolojiden antropolojiye kaydırır. Feuerbach bu temelden hareketle Hegel in yabancılaşmasını eleştirir; Feuerbach, Hegel in doğanın Mutlak Tinin kendisine yabancılaşmış biçimi olduğu görüşüne karşı çıkarak, insanın kendine yabancılaşmış biçimi olarak, insanın kendine yabancılaşmış Tanrı değil Tanrının kendine yabancılaşmış insan olduğunu ileri sürer. (Erdost 2010: 11) İşte buradan hareketle temel noktamız insanın kendine yabancılaşmış Tanrı değil Tanrının kendine yabancılaşmış insan olduğudur ki bu ifade Feuerbach ta yabancılaşmanın özünü oluşturur. Feuerbach ın bu tezini destekleyen din eleştirisine bakmak gerekirse; ilkin Feuerbach dini; insanı hayvandan ayıran temel bir fark olarak görür ki Hristiyanlığın özünde bunu şöyle dile getirir; Dinin çıkış noktası, insanla hayvan arasındaki o büyük farktır: hayvanların dini yoktur. (Feuerbach 2004: 21) Burada dinin temel yönü sonsuzluğun bilinci olmasıdır, bu nedenle din, insanın kendi doğasının
5 Marx ve Öncüllerinde Yabancılaşma Kavramı SBD bilincinde olmasından başka bir şey olamaz, sonlu ya da sınırlı bir şey olarak değil ancak sonsuz bir doğa olarak düşünülebilir. (Feuerbach 2004: 22) Öyleyse din insanın kendini aşmasının bir yolu olarak ortaya çıkmıştır. İkinci olarak Ona göre din; insan aklının bir rüyası bir düşüdür. (Feuerbach 2004: 14) Dini böyle yorumlayan Feuerbach da Tanrı nın ele alınış tarzına baktığımızda; Feuerbah da Tanrı insandan bağımsız olarak değil de insanın kendi kendisinin bir nesneleştirmesi olarak ortaya çıkar ki insanın kendisine yabancılaştığı yer tamda burasıdır. İnsan kendi doğasını nesneleştirmek suretiyle Tanrı ya ulaşırken kendine, özüne yabancılaşmıştır. İnsan kendisindeki bütün olumlu nitelikleri abartıp Tanrıya aktararak kendini olumsuzlar ve fakirleştirir; Tanrı nın zenginleşmesi için insanın yoksullaşması gerekir, yani Tanrı her şey, insan ise bir hiç olmalıdır. (Feuerbach 2004: 51) Tabi Feuerbach dini eleştirmekle birlikte onun değersizleştirmez. Çünkü Feuerbach a göre; din lafzen yanlış olsa bile, o yine de insanın ihtiyaçlarının en derinlerinde kökleşmiştir. (West 2013: 81) O halde sonuç olarak Feuerbach ta yabancılaşma dini yabancılaşmaya karşılık gelir. Feuerbach felsefesinde insan doğasını merkeze alarak dini ve Tanrı yı yorumlar. Hegel deki yabancılaşma merkezini teolojiden antropolojiye kaydırır. Marx ve Yabancılaşma 19.yy. felsefesinin en önemli isimlerinden biri olan Karl Marx felsefe tarihi içerisinde edindiği konum itibariyle çağdaşlarından farklılık gösterir. Yani düşüncesi önceki felsefi düşüncelerden bir kopuşu simgeler ki Marx ın bu kopuşu en iyi kendi ifadesi anlatır; Filozoflar dünyayı yalnızca çeşitli biçimlerde yorumladılar, aslolan onu değiştirmektir (Marx 2013: 17) Bu ifade Marx ın pratik ve devrimci felsefesini bir bakıma özetlemektedir. Marx ın tüm düşüncesinin kökensel fikri bir bakıma tohumu, onun Hegel ve Feuerbach tan aldığı yabancılaşma fikridir. (Hyppolite 2010: 173) Öyleyse Marx felsefesini tam anlamıyla anlayabilmek onun üzerindeki Hegel etkisini ve Hegel in Feuerbach daki yorumunu ortaya koyabilmekle mümkündür. Marx üzerindeki Hegel etkisi tartışılmazdır. Tabi Sol Hegelcilerin çoğu gibi Marx da Hegel in bir takipçisi olduğu kadar aynı zamanda onun eleştirmenidir. (Ateşoğlu 2013: 393) O halde Marx da yabancılaşmayı Hegelci ve Feuerbachçı temellerinden hareketle ele almak daha doğru bir yaklaşım olacaktır. İlk olarak Hegel e baktığımızda; Marx a göre Hegel nesnelleşme ile yabancılaşmayı karıştırmıştır. (Hyppolite 2010: 124) Yani Hegel nesneleşmeyi yabancılaşmayla özdeş hale getirince nesneleşme kötü bir şey olarak ortaya çıkar. Oysa Marx nesneleşmenin kendinde bir kötülük olmadığını ve İnsan ile doğanın bütünleşmesinin de nesneleşme sayesinde olduğunu söyler. (Hyppolite 2010: 125) Ayrıca Hegel yabancılaşma sorununu içsel düzeyde ya da bilinç olguları düzeyinde işlemiştir. Bu da Marx dan farklı bir düzlemdir ve Marx tarafından da eleştirilmesine neden olmuştur. Eleştirinin özeti ise şudur;
6 278 SBD 54 Emine AYDOĞAN Hegel yabancılaşmaya pratik bir çözüm sunmayı başaramaz. Fenomenoloji, komünizm tarafından sunulan şeyin yalnızca bir karikatürüdür. Her biri de insanın talihsizliği olan yabancılaşmanın üstesinden gelmeye dair aynı çabayla uğraşır. Peki, Fenomenoloji deki reçete nedir? Mutlak bilgi, eşdeyişle zihinsel özbilincin zaferi. Yabancılaşmanın üstesinden düşüncede gelinir, eylemde değil. Din ve onun sunduğu ahiret, kendisi ve varlığının yabancılaşması üzerine düşünen insanın felsefi kavrayışı tarafından ele geçirilir; ama pratikte hiçbir şey değiştirilmez. (Hyppolite 2010: 127) Özetle Marx açısından Hegel yabancılaşmayı pratikte aşmayı becerememiştir ve Kierkegaard ın ifadesiyle Hegel fikirlerden bir saray inşa etmiştir, ama kendisi bir harabede yaşamaktadır. (Hyppolite 2010: ). İkinci olarak Feuerbach a baktığımızda Marx Feuerbach ında yabancılaşmayı tek yönlü ve eksik olarak ele aldığını ve insanın toplumsal ve tarihi boyutunu dikkate almadığını ifade eder. Yani özet olarak; Hegel insanın kendi bilincine varmasındaki yabancılaşmadan, Feuerbach da tarihi olmayan, bir sınıfı olmayan, soyut insanın yabancılaşmasından söz eder. (Marx 2014: 8) Sonuçta Marx yabancılaşmayı bu iki isimden de farklı bir konuma inşa edecektir ki bu konum da onun tarihsel materyalizmine uygun bir konum olacaktır. Marx materyalizmine bu uygun konumu belirlerken insan doğasından hareket eder. Genel olarak İnsan özü itibariyle akıllı bir varlık olmasıyla diğer varlıklardan ya da hayvanlardan ayrılsa da felsefe tarihinde insani öz farklı şekillerde belirlenmiştir. Örneğin Feuerbach a göre insanı hayvandan ayıran en temel özelliği onun kendini aşan bir varlık olmasıdır ki kendini aşmanın yolunu da din verir. Diğer bir isim olarak Heidegger insanın varlık nedir ya da varlığın anlamı nedir gibi sorular sormasıyla diğer varlıklar arasından sıyrıldığını savunur. Tüm bunlarla beraber Marx da insanı bir doğa varlığı olarak ele alır ve onun kendi geçim araçlarını üretmeye başlar başlamaz hayvanlardan ayrıldığını söyler. Bu da şunu gösterir; Marx da üretim, üretim süreci insanın özünü oluşturur ki zaten yabancılaşma da bu kavramlardan hareketle temellendirilecektir. Marx yabancılaşma teorisinde yabancılaşmış emek kavramından hareket eder. Onda yabancılaşmış emeğin ilk görünümü işçinin kendi ürününe yabancılaşmasıdır. Marx bu yabancılaşmayı insan doğa ilişkisi ekseninde anlatır. Şöyle ki Marx a göre doğa insana hem yaşamak için hem de çalışmak için gerekli olan ürünleri, araçları temin eder. Yani doğa işçi için vazgeçilmezdir ve bu ikisi arasındaki ilişki içsel bir ilişkidir. Tabi bu ilişkide bir açmaz vardır ki oda işçiyi emeğine, ürününe yabancılaştırır; işçi emeğiyle dışsal dünyaya, duygusal doğaya ne kadar çok sahip olursa, kendini iki bakımdan da yaşam araçlarından yoksun kılmış olur: ilkin, duyusal dışsal dünyaya gitgide onun kendi emeğine ait bir nesne olmaktan çıkar; sonrada dolaysız anlatımıyla yaşama aracı, fiziksel beslenme aracı olmaktan habire uzaklaşır. (Marx 2014: 76)
7 Marx ve Öncüllerinde Yabancılaşma Kavramı SBD Demek ki işçi doğanın bu yaşam araçlarını sahiplendikçe, kabullendikçe kendi nesnesinin kölesi olur. Bu yaşam araçları üzerindeki hâkimiyetini kaybeder. İnsan ilkin kontrol mekanizması iken daha sonra kontrol edilen olur. İşte işçinin nesnesine yabancılaşmasının sonucu olarak işçinin ürettiği ile kendisi arasında ters bir orantı oluşur. Ne kadar fazla üretirse kendisi o kadar yoksullaşır tıpkı Feuerbach da olduğu gibi, insan Tanrıyı zenginleştirdikçe kendini yoksullaştırır; İşçi ne kadar çok servet üretse, üretimin gücü ve kapsamı ne kadar artsa, kendisi de o kadar yoksullaşır. Ne kadar çok meta yaratırsa kendisi de bir meta olarak o kadar ucuzlar. (Marx 2014: 75) Öyleyse emeğin ürettiği nesne emeğe yabancılaşmıştır. Artık onun karşısına yabancı bir şey olarak çıkar. Özetle Ollman ın ifadesiyle burada karşılaştığımız şey, insan yapımı bir maddenin insan üzerindeki insanlık dışı gücüdür. (Ollman 2012: 236) Marx da yabancılaşmanın ikinci görünümü üretim fiilinde ya da etkinliğinde görülen yabancılaşmadır. İnsan bu üretim etkinliğiyle doğayı sahiplenir, onu kendi eseri gibi görür. Bu üretim etkinliği insan güçleriyle üç özel ilişki içerisindedir. İlk olarak etkinlik, insanın güçlerinin birlikte çalışmasının en başta gelen örneğidir. İkincisi, doğayı ve dolayısıyla doğanın dayattığı bütün sınırlamaları dönüştürerek bu güçlerin gerçekleşmeleri için yeni olanaklar ortaya çıkarır. Üçüncüsü, bir güç olarak, insanın potansiyellerinin geliştiği temel araçtır. (Ollman 2012: 223) İşte kapitalist çalışma bu üç ilişkiyi geriletme ya da tersine çevirmek suretiyle insanı üretim etkinliğine yabancılaştırır. Bu yüzden bir üretim etkinliği olarak Marx çalışmayı işçiyi olumsuzlayan dışsal bir şey olarak görür. Dışsal bir şey olması özsel varlığına ait olmadığını gösterir. İşçi çalışırken mutsuzdur ve gönüllü değildir. Gönüllü olmaması onun çalışmaya zorlandığını gösterir. Onu çalışmaya zorlayan da kapitalisttir. Ayrıca bu çalışılan iş başkasına aittir. (Marx 2014: 78) Bütün bunlardan dolayı işçi bu çalışma fiiline yabancılaşır. Yabancılaşmış emeğin üçüncü görünümü insanın türe yabancılaşmasıdır. Daha öncede bahsettiğimiz üzere Marx insan kendi geçim araçlarını üretmeye başlar başlamaz kendini hayvanlardan ayırdığını söylemiştir. Yani üretim insan türü için özseldir. Bu üretim sayesinde sadece bilinçte değil gerçekte de kendisini ortaya koyar ya da bir tür varlığı olarak kendini diğer varlıklardan ayırır. İşte bu yüzden insandan kendi türsel varlığının özünü oluşturan kendi üretim nesnesi koparılırsa insan türe yabancılaşır; insandan kendi üretim nesnesi koparıp alındığında, yabancılaşmış emek insanı kendi türsel hayatından, kendi gerçek türsel nesnelliğinden koparıp almış olur ve onun hayvanlar karşısındaki üstünlüğünü, organik olmayan bedeninin, doğanın elinden alınması elverişsizliğine dönüştürür. (Marx 2014: 82) İnsanın türsel varlığına yabancılaşmasının sonucu da insanın insana yabancılaşmasıdır. Bu muhtemel bir sonuçtur. İnsanın kendisine yabancılaşması öteki insanlara da yansır. Çünkü insanın kendisiyle ilişkisi başka insanlarla ilişkileri yoluyla
8 280 SBD 54 Emine AYDOĞAN nesnel ve gerçek olur. Bu yabancılaşmadan kurtulmak mümkün müdür? diye bakıldığında Marx açısından yabancılaşmanın pratik bir çözümü vardır ki o da komünizmdir. Komünizm Marx ın deyimiyle ortadan kaldırılmış özel mülkiyetin olumlu anlatımıdır. (Marx 2014: 108) O halde yabancılaşmanın aşılması özel mülkiyetin kaldırılmasına bağlıdır ki Marx Alman İdeolojisinde çözümü verir; insanlığın büyük çoğunluğunu tamamıyla mülkiyetten yoksun hale getirmiş ve aynı zamanda onu, var olan bir zenginlik ve kültür dünyası ile çelişki içine sokmuş olması gerekir. Her ikisi de üretici güçlerin önemli bir büyümeye, yüksek bir gelişim düzeyine ulaşmasını şart koşar. (Marx 2013: 42) Özel mülkiyetin ilk ortadan kaldırılışı kaba komünizmdir. Kaba komünizm derken komünizmin özel mülkiyetten tam olarak sıyrılamadığı, insanların yabancılaşmayı tüm yönleriyle aşamadığı durum kastedilir. Bu olgunlaşmamış bir komünizmdir ki gerçek bir dönüşümü içermez. Özel mülkiyeti ve yabancılaşmayı tam anlamıyla bertaraf eden ve tam bir dönüşümü sağlayan komünizm gerçek komünizmdir; Bu komünizm, tam gelişmiş doğalcılık(natüralizm) olarak hümanizmle eşittir ve tam gelişmiş hümanizm olarak da doğalcılıkla eşittir; insanla doğa ve insanla insan arasındaki çatışmanın gerçek çözümüdür- varoluşla öz, nesneleşme ile kendini pekiştirme özgürlük ile zorunluluk, birey ile tür arasındaki kavganın gerçek çözümüdür. Komünizm, tarihin çözülmüş bilmecesidir ve kendisinin bu çözüm olduğunu bilir. (Marx, 2014:111) Marx da tarih de insanın yabancılaşması ve bu yabancılaşmadan kurtulma sürecidir. Komünizm tarihteki bu yabancılaşmayı çözer ve tarihi sonlandırır. İşte tarihin sonu, çözülmüş bilmecesi olarak komünizm egemen halkların hep birden ve eş zamanlı eylemiyle mümkün olur. Yani o oluşturulması gereken bir durum ya da gerçekliğin kendisini uydurmak zorunda olduğu bir ideal değildir, gerçek bir harekettir. (Marx 2013: 43) Sonuç olarak Marx ın tüm düşüncesinin kökensel fikri ve bir bakıma tohumu, onun Hegel ve Feuerbach tan aldığı yabancılaşma fikridir. Hegel yabancılaşmayı bilinç olguları düzeyinde ele alırken Feuerbach işi daha materyalist bir boyuta çeker. Ancak Marx için bu yeterli değildir; çünkü o dinsel yabancılaşmayı ele alırken insanın tek bir boyutuna vurgu yapar ve onun toplumdaki konumunu göz ardı eder. Oysa Marx yabancılaşmayı toplumsal ve iktisadi bir bağlamda ele alarak bu eksikliği gidermeye çalışır. Buna ilaveten Marx olumlu, insancı ve doğalcı eleştirinin Feuerbach la başladığını söyler ve Hegel den sonra gerçek kuramsal devrimi gerçekleştiren biri olarak onu eski felsefenin fatihi sayar. Sonuçta Marx yabancılaşmayı toplumsal, iktisadi kültürel boyutlarıyla ele alır. Ama burada diğerlerini belirleyen iktisadi yabancılaşmadır, üretim ilişkileridir. O insanı bu iktisadi yabancılaşmadan kurtaracak pratik çözümü de Komünizm de bulur. Komünizm onun için tarihin sonudur.
9 Marx ve Öncüllerinde Yabancılaşma Kavramı SBD Kaynakça Arslan, Ahmet. İlk Çağ Felsefe Tarihi 5. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, Ateşoğlu, Güçlü. Alman İdealizmi II: Hegel. Ankara: DoğuBatı Yayınevi, Bozkurt, Nejat. Hegel. İstanbul: Say Yayınları, Cevizci, Ahmet. Paradigma Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2010 Cevizci, Ahmet. Felsefe Tarihi. İstanbul: Say Yayınları, Copleston, Frederick. Felsefe Tarihi ciltvii. (Çev. Aziz Yardımlı). İstanbul: İdea Yayınları, Erdost, Barışta. Karl Marx: Yabancılaşma. Ankara: Sol Yayınları, Feuerbach, Ludwig. Hristiyanlığın Özü. (Çev. Devrim Bulut). Ankara: Öteki Yayınevi, 2004 Hyppolite, Jean. Marx ve Hegel Üzerine Çalışmalar. Ankara: DoğuBatı Yayınları, Marx, Karl. Alman İdeolojisi. (Çev. Tonguç Ok-Olcay Geridönmez). İstanbul: Evrensel Basım Yayın, Marx, Karl El Yazmaları. (Çev. Murat Belge). İstanbul: Birikim Yayınları, Ollman, Bertell. Yabancılaşma. (Çev. Ayşegül Kars). İstanbul: Yordam Kitap, Timuçin, Afşar. Yabancılaşma Sorununa Genel Bakış, Felsefe Dünyası, 5 (Ekim 1992): Tuğcu, Tuğcu. Yabancılaşma Problemi. Ankara: Alesta Yayınevi, West. David. Kıta Avrupası Felsefesine Giriş. (Çev. Ahmet Cevizci). İstanbul: Paradigma Yayıncılık, 2013.
İÇİNDEKİLER BİRİNCİ KISIM FELSEFENİN AMAÇLARI VE DEĞERLERİ 7
İÇİNDEKİLER BİRİNCİ KISIM FELSEFENİN AMAÇLARI VE DEĞERLERİ 7 İKİNCİ KISIM YANLIŞ FELSEFİ TUTUMLAR DOGMATİZM, KRİTİSİZM, SEZGİCİLİK VE DOLAYSIZ ÖĞRETİLERİ 31 ÜÇÜNCÜ KISIM DİYALEKTİK MANTIK 73 DÖRDÜNCÜ KISIM
AŞKIN BULMACA BAROK KENT
AŞKIN BULMACA 18.yy'da Aydınlanma filozoflarıyla tariflenen modernlik, nesnel bilimi, evrensel ahlak ve yasayı, oluşturduğu strüktür çerçevesinde geliştirme sürecinden oluşur. Bu adım aynı zamanda, tüm
ESTETİK (SANAT FELSEFESİ)
ESTETİK (SANAT FELSEFESİ) Estetik sözcüğü yunanca aisthesis kelimesinden gelir ve duyum, duyularla algılanabilen, duyu bilimi gibi anlamlar içerir. Duyguya indirgenebilen bağımsız bilgi dalına estetik
Hegel, Tüze Felsefesi, 1821 HAK KAVRAMI Giriş
1www.ideayayınevi.com HAK KAVRAMI Giriş 1 Felsefi Tüze Bilimi Hak İdeasını, eş deyişle Hak Kavramını ve bunun Edimselleşmesini konu alır. Felsefe İdealar ile ilgilenir ve buna göre genellikle salt kavramlar
Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma
İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.
FELSEFİ PROBLEMLERE GENEL BAKIŞ
FELSEFİ PROBLEMLERE GENEL BAKIŞ FELSEFENİN BÖLÜMLERİ A-BİLGİ FELSEFESİ (EPİSTEMOLOJİ ) İnsan bilgisinin yapısını ve geçerliğini ele alır. Bilgi felsefesi; bilginin imkanı, doğruluğu, kaynağı, sınırları
ORTAÇAĞ FELSEFESİ MS
ORTAÇAĞ FELSEFESİ MS.476-1453 Ortaçağ Batı Roma İmp. nun yıkılışı ile İstanbul un fethi ve Rönesans çağının başlangıcı arasındaki dönemi, Ortaçağ felsefesi ilkçağ felsefesinin bitiminden modern düşüncenin
KANT FELSEFESİNDE PRATİK AKLIN ÖZGÜRLÜK POSTULATI
KANT FELSEFESİNDE PRATİK AKLIN ÖZGÜRLÜK POSTULATI Yakup ÖZKAN Giriş Kant (1724-1804) 1, felsefi dizgesinde akıl eleştirisini kuramsal (teorik/nazari/kurgusal) akılla sınırlamaz. Akıl eleştirisini daha
philia (sevgi) + sophia (bilgelik) Philosophia, bilgelik sevgisi Felsefe, bilgiyi ve hakikati arama işi
FELSEFE NEDİR? philia (sevgi) + sophia (bilgelik) Philosophia, bilgelik sevgisi Felsefe, bilgiyi ve hakikati arama işi Felsefe değil, felsefe yapmak öğrenilir KANT Felsefe, insanın kendisi, yaşamı, içinde
Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;
Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : GÜNÜMÜZ FELSEFE AKIMLARI (SEÇMELİ) Ders No : 0070040175 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü
DOÇ. DR. DOĞAN GÖÇMEN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FELSEFE BÖLÜMÜ
DOÇ. DR. DOĞAN GÖÇMEN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FELSEFE BÖLÜMÜ Felsefe neyi öğretir? Düşünme söz konusu olduğunda felsefe ne düşünmemiz gerektiğini değil, nasıl düşünmemiz gerektiğini öğretir. Mutluluk
SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni
SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan
Sanatsal Güzel, Estetik Yargı ve Toplumsal Geçerlilik Mersin Üniversitesi, Mart 2011
Doç. Dr. Doğan GÖÇMEN Adıyaman Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü Sanatsal Güzel, Estetik Yargı ve Toplumsal Geçerlilik Mersin Üniversitesi, 25-26 Mart 2011 «Her şey mümkündür.» «Zevkler
Karl Heinrich MARX Doç. Dr. Yasemin Esen
Karl Heinrich MARX 1818-1883 Eserleri Kutsal Aile (1845) Felsefenin Sefaleti (1847) Komünist Manifesto (1848) Fransa'da Sınıf Kavgaları (1850) Ekonominin Eleştirisi (1859) Kapital (Das Kapital-1867-1894).
7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ
7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ Estetik ve Sanat Felsefesi Estetiğin Temel Soruları Felsefe Açısından Sanat Sanat Eseri Estetiğin Temel Kavramları Estetiğin Temel Sorunlarına Yaklaşımlar Ortak Estetik
FELSEFE + SANAT => SANAT FELSEFESI
FELSEFE + SANAT => SANAT FELSEFESI Kemal ULUOAG* Özne olan insan ile nesne olan doğa arasındaki, insan etkinliklerinin temeli, insanın doğayı kendi denetimine alma çabasıdır. Insan etkinliklerinin ve çabasının
6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler
İçindekiler xiii Önsöz ı BİRİNCİ KISIM Sofistler 3 1 Giriş 6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler 17 K a y n a k la r 17 Sofistlerin G enel Ö zellikleri
4.HAFTA/KONU: IMMANUEL KANT IN ETİK GÖRÜŞÜ: İNSANIN DEĞERİ. Temel Kavramlar: Ahlak yasası, isteme, ödev, pratik akıl, maksim.
4.HAFTA/KONU: IMMANUEL KANT IN ETİK GÖRÜŞÜ: İNSANIN DEĞERİ Temel Kavramlar: Ahlak yasası, isteme, ödev, pratik akıl, maksim. Kazanımlar: 1- Immanuel Kant ın etik görüşünü diğer etik görüşlerden ayıran
On Yedinci Yüzyılda Felsefe Descartes. Prof. Dr. Doğan Göçmen Dokuz Eylül Üniversitesi Felsefe Bölümü Ders: 03/10/2016
On Yedinci Yüzyılda Felsefe Descartes Prof. Dr. Doğan Göçmen Dokuz Eylül Üniversitesi Felsefe Bölümü Ders: 03/10/2016 Yenilik Çabalarının, Keşiflerin, İcatların, Buluşların Kaynağı Tin kendisini kendinde
İktisat Tarihi I. 6-7 Ekim
İktisat Tarihi I 6-7 Ekim Giriş İnsanoğlu dünyada var olduğundan bugüne değin hayatını devam ettirebilmek için üretim ve tüketim faaliyeti içinde olmuştur. İktisat tarihi üzerindeki önemli bir problemli
CAL 2301 SOSYAL DÜŞÜNCELER TARIHI. 4. Hafta: Sosyal Teoride Klasik Dönem: Marx, Durkheim ve Weber
CAL 2301 SOSYAL DÜŞÜNCELER TARIHI 4. Hafta: Sosyal Teoride Klasik Dönem: Marx, Durkheim ve Weber UYARI Bu bir dinleyici notudur ve lütfen ders notu olarak değerlendirmeyiniz. Bu slaytlar ilgili ders kitabındaki,
Matematik Ve Felsefe
Matematik Ve Felsefe Felsefe ile matematik arasında, sorunların çözümüne dayanan, bir bağlantının bulunduğu görüşü Anadolu- Yunan filozoflarının öne sürdükleri bir konudur. Matematik Felsefesi ; **En genel
SİYASİ DÜŞÜNCELER TARİHİ (TAR222U)
DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SİYASİ DÜŞÜNCELER TARİHİ (TAR222U) KISA
K. MARX IN FEUERBACHÇI HEGEL ELEŞTİRİSİ
K. MARX IN FEUERBACHÇI HEGEL ELEŞTİRİSİ [K. Marx s Feuerbachian Criticism of Hegel] Şahin ÖZÇINAR Doç. Dr., Akdeniz Üniv. Felsefe Bölümü sahinozcinar@akdeniz.edu.tr ÖZET Karl Marx, diyalektik özdekçi felsefesini
MİTOLOJİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR
MİTOLOJİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR Mit, Mitoloji, Ritüel DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Kelime olarak Mit Yunanca myth, epos, logos Osmanlı Türkçesi esâtir, ustûre Türkiye Türkçesi: söylence DR. SÜHEYLA SARITAŞ
İÇİNDEKİLER. Yedinci Baskıya Önsöz 15 İkinci Baskıya Önsöz 16 Önsöz 17 GİRİŞ 19 I. BÖLÜM FELSEFE ÖĞRETİMİ 23
İÇİNDEKİLER Yedinci Baskıya Önsöz 15 İkinci Baskıya Önsöz 16 Önsöz 17 GİRİŞ 19 I. BÖLÜM FELSEFE ÖĞRETİMİ 23 I. Felsefe Eğitimi ve Öğretimi 23 A. Eğitim ve Öğretim 23 B. Felsefe Eğitimi ve Öğretimi 24 II.
ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ
ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı :Varlığın ne olduğu problemi ÇalıĢma Yaprağı 16 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ VARLIĞIN NE OLDUĞU PROBLEMĠ a) VARLIK OLUġTUR
Giorgio Colli, Felsefenin Doğuşu / Çev. Fisun Demir Dost Yayınları, Ankara, 2007, s. 94.
Giorgio Colli, Felsefenin Doğuşu / Çev. Fisun Demir Dost Yayınları, Ankara, 2007, s. 94. Dominique Folscheid, Felsefe Akımları / Çev. Muna Cedden Dost Yayınları, Ankara, 2005, s. 160. * Tanıtan: Tamer
Felsefe Nedir OKG 1201 EĞİTİM FELSEFESİ. Felsefe: Bilgelik sevgisi Filozof: Bilgelik, hikmet yolunu arayan kişi
Felsefe Nedir OKG 1201 EĞİTİM FELSEFESİ Felsefe: Bilgelik sevgisi Filozof: Bilgelik, hikmet yolunu arayan kişi GERÇEĞİ TÜMÜYLE ELE ALIP İNCELEYEN VE BUNUN SONUCUNDA ULAŞILAN BİLGİLERİ YORUMLAYAN VE SİSTEMLEŞTİREN
BİLGİ VARLIK İLİŞKİSİ VE DEĞİŞİM PROBLEMİ. -İki Gizli Müttefik: PARMENİDES ve HERAKLEİTOS-
BİLGİ VARLIK İLİŞKİSİ VE DEĞİŞİM PROBLEMİ -İki Gizli Müttefik: PARMENİDES ve HERAKLEİTOS- Ömer Faik ANLI * Bilgi, bir şeyin bilgisi ise, o şeyin varlık nitelikleri ile bilginin nitelikleri arasında belirleyici
1.Estetik Bakış, Sanat ve Görsel Sanatlar. 2.Sanat ve Teknoloji. 3.Fotoğraf, Gerçeklik ve Gerçeğin Temsili. 4.Görsel Algı ve Görsel Estetik Öğeler
1.Estetik Bakış, Sanat ve Görsel Sanatlar 2.Sanat ve Teknoloji 3.Fotoğraf, Gerçeklik ve Gerçeğin Temsili 4.Görsel Algı ve Görsel Estetik Öğeler 5.Işık ve Renk 6.Yüzey ve Kompozisyon 1 7.Görüntü Boyutu
Yrd.Doç.Dr. TUNCAY SAYGIN
Yrd.Doç.Dr. TUNCAY SAYGIN Fen-edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü Türk İslam Düşünce Tarihi Anabilim Dalı Eğitim Bilgileri 1997-2001 Lisans Atatürk Üniversitesi 2001-2003 Yüksek Lisans Atatürk Üniversitesi
Estetik (MTT194) Ders Detayları
Estetik (MTT194) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Estetik MTT194 Seçmeli 2 0 0 2 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü Dersin Seviyesi
T. C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İNSAN HAKLARI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Bahar Yarıyılı
T. C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İNSAN HAKLARI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2012-2013 Bahar Yarıyılı ETİK VE İNSAN HAKLARI İHA 504 01 ve 02 7,5 AKTS Kredisi 1. yıl 2. yarıyıl Yüksek Lisans
FARABİ DE BEŞ TÜMEL. Doktora Öğrencisi, Sakarya İlahiyat Fakültesi, İslam Felsefesi Bilim Dalı,
FARABİ DE BEŞ TÜMEL Yakup ÖZKAN Giriş Farabi (ö. 950) ortaçağın en önemli felsefecilerinden biridir. Eserlerinin arasında Mantık Bilimi ile ilgili olanları daha fazladır. Farabi, mantıkçı olarak İslam
2. Hafta: Klasik Sosyolojide Endüstri Toplumu Düşüncesi
2. Hafta: Klasik Sosyolojide Endüstri Toplumu Düşüncesi http://senolbasturk.weebly.com Bu bir dinleyici notudur ve lütfen ders notu olarak değerlendirmeyiniz. Bu slaytlar, ilgili ders kitabındaki 16-20
ÖDEV ETİĞİ VE İMMANUEL KANT
18. yüzyıl Aydınlanma Dönemi Alman filozofu ÖDEV ETİĞİ VE İMMANUEL KANT Yrd. Doç. Dr. Serap TORUN Ona göre, insan sadece çevresinde bulunanları kavrayıp onlar hakkında teoriler kuran teorik bir akla sahip
İKTİSADİ DÜŞÜNCELER TARİHİ
İKTİSADİ DÜŞÜNCELER TARİHİ DR. NEVZAT ŞİMŞEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ 2017-2018 2.DERS İKT-3003 Sokrates Sonrası: Aristoteles MÖ 384 MÖ 322 Platon un öğrencisi Makedonya
Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS FELSEFEYE GİRİŞ DKB
DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS FELSEFEYE GİRİŞ DKB211 3 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü
İKTİSADÎ DÜŞÜNCENİN EVRİMİ (Başlangıcından Neoklasiklere) (İktisada Giriş I dersi için yardımcı kısa notlar)
İKTİSADÎ DÜŞÜNCENİN EVRİMİ (Başlangıcından Neoklasiklere) (İktisada Giriş I dersi için yardımcı kısa notlar) Merkantilizm: 15. ve 16. yüzyıllardaki coğrafî keşiflerde birlikte Avrupa ülkeleri dünyaya açılmaya
Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Kredisi Akts Felsefeye Giriş IV
Adı Kodu Yarıyılı T+U Kredisi Akts Felsefeye Giriş IV 2+0 2 2 Ön Koşul Dersler Yardımcıları Amacı Öğrenme Bu dersin genel amacı; felsefe adı verilen rasyonel faaliyetin ne olduğu, nasıl ortaya çıktığı,
5. SINIF PERFORMANS DEĞERLENDİRME KİTAPÇIĞI (P-3) / Ders Kazanım A B Türkçe Sözcüklerde Çok Anlamlılık 1 11 Türkçe Mecaz Anlamlı Sözcükler
5. SINIF PERFORMANS DEĞERLENDİRME KİTAPÇIĞI (P-3) / 2017-2018 Ders Kazanım A B Türkçe Sözcüklerde Çok Anlamlılık 1 11 Türkçe Mecaz Anlamlı Sözcükler 2 12 Türkçe Eş Anlamlı Sözcükler 3 13 Türkçe Eş Sesli
EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 12. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ
EKİM 2017-2018 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 12. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ Ay Hafta Ders Saati Konu Adı Kazanımlar Test No Test Adı Hayat Amaçsız
5. SINIF PERFORMANS DEĞERLENDİRME KİTAPÇIĞI (P-2)/ Ders Kazanım A B Türkçe Sözcükte Anlam 1 11 Türkçe Sözcükte Anlam 2 12 Türkçe Cümlede
5. SINIF PERFORMANS DEĞERLENDİRME KİTAPÇIĞI (P-2)/2017-2018 Ders Kazanım A B Türkçe Sözcükte Anlam 1 11 Türkçe Sözcükte Anlam 2 12 Türkçe Cümlede Anlam 3 13 Türkçe Cümlede Anlam 4 14 Türkçe Sözcükte Anlam
İSMAİL TAŞ, MEHMET HARMANCI, TAHİR ULUÇ,
Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : İSLAM AHLAK ESASLARI VE FELSEFESİ Ders No : 0070040072 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 4 Ders Bilgileri Ders Türü
Öğretmenlik Meslek Etiği. Sunu-2
Öğretmenlik Meslek Etiği Sunu-2 Tanım: Etik Etik; İnsanların kurduğu bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri, normları, kuralları, doğru-yanlış ya da iyi-kötü gibi ahlaksal açıdan
12. SINIF MANTIK DERSİ SÖKE ANADOLU LİSESİ 1. ORTAK SINAVI KAZANIM TABLOSU (Sınav Tarihi: 4 Nisan 2017)
12. SINIF MANTIK DERSİ SÖKE ANADOLU LİSESİ 1. ORTAK SINAVI KAZANIM TABLOSU (Sınav Tarihi: 4 Nisan 2017) ÜNİTE: 2-KLASİK MANTIK Kıyas Çeşitleri ÜNİTE:3-MANTIK VE DİL A.MANTIK VE DİL Dilin Farklı Görevleri
10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK)
10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) Estetik, "güzel in ne olduğunu soran, sorguluyan felsefe dalıdır. Sanatta ve doğa varolan tüm güzellikleri konu edinir. Hem doğa hem de sanatta. Sanat, sanatçının
EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI 8. SINIF TÜRKÇE DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ DERS SAATİ
AY HAFTA 016-017 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI 8. SINIF TÜRKÇE DERSİ DESTEKLEME VE DERS SAATİ KONU ADI 1 FİİLİMSİLER SÖZCÜKTE ANLAM KAZANIMLAR Fiilimsiyle, fiil ve isim soylu kelimeler arasındaki farkları kavrar.
ESTETİK; Estetiğin konusu olarak güzel;
TASARIM ve ESTETİK ESTETİK; Estetiğin konusu olarak güzel; Plato( İ.Ö. 427-347) her alanda kusursuzu arayan düşünce biçimi içersinde nesnel olan mutlak güzeli aramıştır. Buna karşın, Aristoteles in (İ.Ö.
1.Tarih Felsefesi Nedir? 2.Antikçağ Yunan Dünyasında Tarih Anlayışı. 3.Tarih Felsefesinin Ortaçağdaki Kökenleri-I: Hıristiyan Ortaçağı ve Augustinus
1.Tarih Felsefesi Nedir? 2.Antikçağ Yunan Dünyasında Tarih Anlayışı 3.Tarih Felsefesinin Ortaçağdaki Kökenleri-I: Hıristiyan Ortaçağı ve Augustinus 4.Tarih Felsefesinin Ortaçağdaki Kökenleri-2: İslâm Ortaçağı
Aristoteles (M.Ö ) Felsefesi
Aristoteles (M.Ö. 384-322) Felsefesi -Aristoteles 17-18 yaşlarındayken Platon un Akademisine girmiş ve filozofun ölümüne kadar (367-347) 20 yıl onun derslerini dinlemiştir. Platon un öğrencisi iken ruhun
Dersin Adı Kodu Yarıyılı T + U Kredisi AKTS Bilim Tarihi ve Felsefesi GKS Ön Koşul Dersler
Dersin Adı Kodu Yarıyılı T + U Kredisi AKTS Bilim Tarihi ve Felsefesi GKS003 2+0 2 3 Ön Koşul Dersler Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Koordinatörleri Dersi Veren Dersin Yardımcıları Dersin
FELSEFİ YAPIDA EĞİTİM MODELLERİ İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ / FIRAT ÜNİVERSİTESİ / ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ / SİİRT ÜNİVERSİTESİ SEFA SEZER / İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ
FELSEFİ YAPIDA EĞİTİM MODELLERİ İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ / FIRAT ÜNİVERSİTESİ / ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ / SİİRT ÜNİVERSİTESİ SEFA SEZER / İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ FELSEFE Felsefe, kavramlar yaratmayı içeren bir disiplindir.
5. SINIF TÜRKÇE DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ
EKİM 5. SINIF TÜRKÇE İ KURS I VE LERİ 3 4 5 Ön bilgilerini kullanarak okuduğunu anlamlandırır. Çok anlamlılık (temel, yan, mecaz ve terim Metinde verilen ipuçlarından hareketle, karşılaştığı yeni kelimelerin
Temel Kavramlar Bilgi :
Temel Kavramlar Bilim, bilgi, bilmek, öğrenmek sadece insana özgü kavramlardır. Bilgi : 1- Bilgi, bilim sürecinin sonunda elde edilen bir üründür. Kişilerin öğrenme, araştırma veya gözlem yolu ile çaba
Fen - Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü
http://ogr.kocaeli.edu.tr/koubs/bologna/genel/listesi_prn.cfm?ed=0 1 / 5 22.05.2018 15:50 Fen - Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü Adı 2017/2018 Listesi 1. YARIYIL TLU Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI
HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI Ders ismi Ders kodu Dönem Teori+Pratik Kredi AKTS EĞİTİM FELSEFESİ SNF114 1 2+0 2 3 Ön Şartlı Ders(ler)
EĞİTİMİN FELSEFİ TEMELLERİ. 3. Bölüm Eğitim Bilimine Giriş GÜLENAZ SELÇUK- CİHAN ÇAKMAK-GÜRSEL AKYEL
EĞİTİMİN FELSEFİ TEMELLERİ 3. Bölüm Eğitim Bilimine Giriş GÜLENAZ SELÇUK- CİHAN ÇAKMAK-GÜRSEL AKYEL FELSEFENİN ANLAMI Philla (sevgi, seven) Sophia (Bilgi, bilgelik) PHILOSOPHIA (Bilgi severlik) FELSEFE
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: FEL 3004
Dersi Veren Birim: Felsefe Dersin Türkçe Adı:. Yüzyılda Felsefe I. Dersin Orjinal Adı:. Yüzyılda Felsefe I. Dersin Düzeyi:(Ön lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Lisans Dersin Kodu: FEL 3 Dersin Öğretim
I. Ders. Prof. Dr. Ertuğrul Rufayi TURAN FEL 402 Çağdaş Felsefe II Ders Notları. M. Merleau-Ponty ( )
I. Ders M. Merleau-Ponty (1908-1961) Varoluşsal fenomenoloji, çıkış noktasıdır. Husserl in epokhe ve aşkınsal indirgeme sinden etkilenmiştir. Bu, bilincin görüngübilimsel açımlanışıdır. Psikolojideki davranışçı
DOĞRU DİYE BİLDİKLERİMİZİ SORGULADIK MI?
DOĞRU DİYE BİLDİKLERİMİZİ SORGULADIK MI? Bireyin iç ve dış dünyasını algılayıp, yorumlamasında etkili olan tüm faktörlere paradigma yani algı düzeneği denilmektedir. Bizim iç ve dış dünyamızı algılamamız,
Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar
Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN
Tarih Felsefesi Üzerine Dersler
Tarih Felsefesi Üzerine Dersler Tarih felsefesi için aşılması gereken en önemli engel Hegel dir. 07.04.2016 / 07:26 Tıpkı ruhun kılavuzu Merkür gibi, İdea, gerçekliğin içindedir, insanların ve dünyanın
Abdurrahman Aliy, Teolog Filozof F.D.E. Schleiermacher: Yaşamı Eserleri Felsefesi, Ankara: Elis Yayınları, 2011, 284 s. ISBN: 9789758774531
Beytulhikme An International Journal of Philosophy ISSN: 1303-8303 Volume 3 Issue 1 June 2013 Kitap Tanıtımı / Book Review Abdurrahman Aliy, Teolog Filozof F.D.E. Schleiermacher: Yaşamı Eserleri Felsefesi,
BERTELL OLLMAN VE YABANCILAŞMA
BERTELL OLLMAN VE YABANCILAŞMA Bertell Ollman Yabancılaşma isimli kitabında Marx ın yabancılaşma kavramını incelemektedir. Ollman, Marx okuyucularının karşılaştıkları en büyük sorunun Marx ın kelimeleri
EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 6. SINIF TÜRKÇE DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ
KASIM EKİM 2017-2018 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 6. SINIF TÜRKÇE DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ Ay Hafta Ders Saati Konu Adı Kazanımlar Test No Test Adı BİÇİM BİLGİSİ (Kök, Ek ve
AHLAK FELSEFESİNİN TEMEL KAVRAMLARI
Ahlak ve Etik Ahlak bir toplumda kendisine uyulmaya zorlayan kurallar bütünü Etik var olan bu kuralları sorgulama, ahlak üzerine felsefi düşünme etkinliği. AHLAK FELSEFESİNİN TEMEL KAVRAMLARI İYİ: Ahlakça
ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME YÖNETİMİ ANABİLİM DALI İŞLETME YÖNETİMİ BİLİM DALI
ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME YÖNETİMİ ANABİLİM DALI İŞLETME YÖNETİMİ BİLİM DALI SAĞLIK İŞLETMELERİ PERSONELİNİN İŞE YABANCILAŞMA DÜZEYİ: VAN İLİ ÖRNEĞİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Hazırlayan
Dersin Adı D. Kodu Yarıyılı T + U Kredisi AKTS Bilim Tarihi ve Felsefesi GKS003 IV Ön Koşul Dersler
Dersin Adı D. Kodu Yarıyılı T + U Kredisi AKTS Bilim Tarihi ve Felsefesi GKS003 IV 2+0 2 3 Ön Koşul Dersler Yok Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Koordinatörleri Dersi Veren Dersin Yardımcıları
V. ÜNİTE SANAT FELSEFESİ
V. ÜNİTE SANAT FELSEFESİ A. SANAT FELSEFESİ VE TEMEL KAVRAMLARI 1. Estetik ve Sanat Felsefesi 2. Sanat ve Felsefe İlişkisi 3. Sanat Felsefesinin Temel Kavramları B. SANATI AÇIKLAYAN FELSEFİ GÖRÜŞLER 1.
I. KİTAP: BATI FELSEFE GELENEĞİ: ÖĞRETİ VE KAVRAMLAR AÇISINDAN YAKLAŞIM FELSEFEYE GİRİŞ
I. KİTAP: BATI FELSEFE GELENEĞİ: ÖĞRETİ VE KAVRAMLAR AÇISINDAN YAKLAŞIM FELSEFEYE GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM İnsan kültürünün biçimleri: Büyü, din, bilim ve sanat... 17 1. Büyü...17 2. Teknik...19 3. Din...21
SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ- FELSEFE DOKTORA PROGRAMI BİLGİ PAKETİ
SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ- FELSEFE DOKTORA PROGRAMI BİLGİ PAKETİ ANABİLİM DALI BAŞKANI VE AKTS KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Saffet Babür Tel: (0216) 578 08 87 Faks: (0216) 578 08 99 E-mail: sbabur@yeditepe.edu.tr
BİLİŞSEL AÇIDAN ÇOCUK GELİŞİMİNİN BASAMAKLARI
BİLİŞSEL AÇIDAN ÇOCUK GELİŞİMİNİN BASAMAKLARI REYHAN SAĞLAM ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ÖĞRETMENİ BILIŞ NE DEMEKTIR? Biliş; düşünme, öğrenme ve hatırlama süreçlerine denir. Bilişsel gelişim neleri kapsar?
Kitap A dı Yayınevi. Wilhelm von Humbold 2012 141-147. Batı Düşüncesi İSAM Yayınları 2009. Husserl Say Yayınları 2006. Yayın Yılı Ahmet Cevizci
Mezun Olduğu Fakülte Fakülte Mezuniyet Dokuzeylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yüksek Lisans Tez Adı Enstitü Yer Yıl Nietzsche'nin Postmodernizme Bakımından Etkileri Uludağ Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
FELSEFE BÖLÜMÜ SOFİSTLER DERSİ DERS NOTLARI (3)
DOĞRULUK / GERÇEKLİK FARKI Gerçeklik: En genel anlamı içinde, dış dünyada nesnel bir varoluşa sahip olan varlık, varolanların tümü, varolan şeylerin bütünü; bilinçten, bilen insan zihninden bağımsız olarak
TARİH LİSANS PROGRAM BİLGİLERİ
TARİH LİSANS PROGRAM BİLGİLERİ Bir toplumun dünya tarihi içinde rol oynayabilmesi, tarihin öznesi olabilmesi, bu şuura sahip olup olmamasına bağlıdır. Birey ya da toplum olarak tarihin oluşumunda rol üstlenebilmek,
VARLIKBİLİMSEL KANIT ÜZERİNE KANT IN DÜŞÜNCESİ
VARLIKBİLİMSEL KANIT ÜZERİNE KANT IN DÜŞÜNCESİ Yakup ÖZKAN Giriş Varlıkbilimsel akıl yürütme felsefe tarihinde Tanrı nın varlığı üzerine geliştirilmiş en ünlü kanıtlardan biridir. Bu kanıt, en eksiksiz
Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul.
KİTAP TANITIM VE DEĞERLENDİRMESİ Devrim ERTÜRK Araş. Gör., Mardin Artuklu Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü. Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul. Beden konusu, Klasik
ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI:
Bu formun ç kt s n al p ço altarak ö rencilerinizin ücretsiz Morpa Kampüs yarıyıl tatili üyeli inden yararlanmalar n sa layabilirsiniz.! ISBN NUMARASI: 65482464 ISBN NUMARASI: 65482464! ISBN NUMARASI:
Tasarımda Gerçeklik ve Düşler (MMR 513) Ders Detayları
Tasarımda Gerçeklik ve Düşler (MMR 513) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Tasarımda Gerçeklik ve Düşler MMR 513 Her İkisi 3 0 0 3 5 Ön Koşul
Hedef Davranışlar. Eğitim Programının birinci boyutudur. Öğrencilere kazandırılması planlanan niteliklerdir (davranışlar).
Hedef Davranışlar Eğitim Programının birinci boyutudur. Öğrencilere kazandırılması planlanan niteliklerdir (davranışlar). Bu nitelikler bilişsel, duyuşsal ve psikomotordur. 2 aşamada ele alınmaktadır.
7. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ
7. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ ATATÜRKÇÜLÜK (5 EYLÜL-27 EKİM) - Konuşmacının sözünü kesmeden sabır ve saygıyla dinler. - Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler. - Dinlenenle ilgili soru sormak, görüş
Ahlâk ve Etikle İlgili Temel Kavramlar
Ahlâk Kavramı Yrd. Doç. Dr. Rıza DEMİR İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İnsan Yönetimine Etik Yaklaşım Dersi Etik Türleri Mesleki Etik Türleri 2017 Ruhumu kudret altında tutan Allah'a yemin ederim
bilgilerle feminizm hakkında kesin yargılara varıp, yanlış fikirler üretmişlerdir. Feminizm ya da
YANLIŞ ALGILANAN FİKİR HAREKETİ: FEMİNİZM Feminizm kelimesi, insanlarda farklı algıların oluşmasına sebep olmuştur. Kelimenin anlamını tam olarak bilmeyen, merak edip araştırmayan günümüzün insanları,
ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl
ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Eyüp Ali Kılıçaslan 2. Doğum Tarihi : 09/02/1967 3. Unvanı : Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans FELSEFE ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1990 Y. Lisans
EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 7. SINIF TÜRKÇE DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ
KASIM EKİM 2017-2018 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 7. SINIF TÜRKÇE DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ Ay Hafta Ders Saati Konu Adı Kazanımlar Test No Test Adı FİİLLER (Anlam-Kip-Kişi- Anlam
JORGE LUIS BORGES PIERRE MENARD A GÖRE DON QUIXOTE & HOMER İN BAZI UYARLAMALARI. Hazırlayan: Rabia ARIKAN
JORGE LUIS BORGES PIERRE MENARD A GÖRE DON QUIXOTE & HOMER İN BAZI UYARLAMALARI Hazırlayan: Rabia ARIKAN JORGE LUIS BORGES (1899-1986) ARJANTİNLİ ŞAİR, DENEME VE KISA ÖYKÜ YAZARIDIR. 20. YÜZYILIN EN ETKİLİ
Yaşam Boyu Sosyalleşme
Yaşam Boyu Sosyalleşme Lütfi Sunar Sosyolojiye Giriş / 5. Ders Kültür, Toplum ve Çocuk Sosyalleşmesi Sosyalleşme Nedir? Çocuklar başkalarıyla temasla giderek kendilerinin farkına varırlar ve insanlar hakkında
EĞİTİM ÖĞRETİM YILI SORGULAMA PROGRAMI
3-4 Aile bireyleri birbirlerine yardımcı olurlar. Anahtar kavramlar: şekil, işlev, roller, haklar, Aileyi aile yapan unsurlar Aileler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar Aile üyelerinin farklı rolleri
BURCU ŞENTÜRK Bu Çamuru Beraber Çiğnedik
BURCU ŞENTÜRK Bu Çamuru Beraber Çiğnedik BURCU ŞENTÜRK 1984 yılında Eskişehir de doğdu. Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü nü bitirdi. ODTÜ Sosyoloji Bölümü nde yüksek
CAL 2301 SOSYAL DÜŞÜNCELER TARİHİ. 9. Hafta Mikro Sosyoloji: Sembolik Etkileşimcilik, Fenomenoloji ve Etnometodoloji
CAL 2301 SOSYAL DÜŞÜNCELER TARİHİ 9. Hafta Mikro Sosyoloji: Sembolik Etkileşimcilik, Fenomenoloji ve Etnometodoloji UYARI Bu bir dinleyici notudur ve lütfen ders notu olarak değerlendirmeyiniz. Bu slaytlar
ÜNİTE:1. Dil Nedir? ÜNİTE:2. Dil Kültür İlişkisi ÜNİTE:3. Türk Dilinin Gelişimi ve Tarihsel Dönemleri ÜNİTE:4. Ses Bilgisi ÜNİTE:5
ÜNİTE:1 Dil Nedir? ÜNİTE:2 Dil Kültür İlişkisi ÜNİTE:3 Türk Dilinin Gelişimi ve Tarihsel Dönemleri ÜNİTE:4 Ses Bilgisi ÜNİTE:5 1 Yapı Bilgisi: Biçim Bilgisi ve Söz Dizimi ÜNİTE:6 Türkçenin Söz Varlığı
Title Institution / University Year Assistant Philosophy/ Muğla Sıtkı Koçman Assistant Prof. Philosophy/Celal Bayar 2013
CV Name: Aylin Çankaya Date of Birth: 23.04.1982 Academic Title: Assistant Prof. Education Programme/Department University Graduation Bachelor Philosophy Pamukkale University 2000-2004 Master Philosophy
a. Koç, hedeflere ulaşmak, problemleri çözmek, öğrenmek ve geliştirmek için yardım etmeye çalışan ortaktır.
1 Koç ile ilgili verilmiş olan bilgilerden hangisi yanlıştır? a. Koç, hedeflere ulaşmak, problemleri çözmek, öğrenmek ve geliştirmek için yardım etmeye çalışan ortaktır. b. Koç; ilgili yasal süreçler,
Tarihsel Materyalizm de Diyalektik ve Belirlenimcilik
Tarihsel Materyalizm de Diyalektik ve Belirlenimcilik [Dialectic and Determinism in the Historical Materialism] Şahin Özçınar Yrd. Doç. Dr., Akdeniz Üniversitesi, Felsefe Bölümü sahinozcinar@akdeniz.edu.tr
DEMOKRASİ ve SİVİL TOPLUM (SBK256) 2. Hafta Ders Notları - 12/02/2018 Yrd. Doç. Dr. Görkem Altınörs
T.C. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü DEMOKRASİ ve SİVİL TOPLUM (SBK256) 2. Hafta Ders Notları - 12/02/2018 Yrd. Doç. Dr. Görkem
EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 11. SINIF FELSEFE DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ
KASIM EKİM 2017-2018 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 11. SINIF FELSEFE DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ Ay Hafta Ders Saati Konu Adı 1.ÜNİTE - FELSEFEYLE TANIŞMA A-Felsefe Nedir? Felsefenin
Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi
Eğitim Tarihi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)
GÜZELLİK SEVDİRİR - SEVİLEN GÜZELDİR Mustafa Alagöz
A N A D O L U A Y D I N L A N M A V A K F I 1 GÜZELLİK SEVDİRİR - SEVİLEN GÜZELDİR Mustafa Alagöz Sanat güzelliğin açığa çıkması, duyuların önüne getirilmesidir. Güzelin kendisinin varoluş biçimleri sanatın