İ Ç İ N D E K İ L E R

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İ Ç İ N D E K İ L E R"

Transkript

1 İ Ç İ N D E K İ L E R Sayfa No. BÖLÜM TARIMDA ELMANIN YERİ Elmanın Bitkisel Gen Potansiyeli Yetiştiricilik ve Elma Türleri Elma Bahçelerinde Entegre Mücadele ÜRETİM VE TÜKETİM İSTİHDAM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ SEKTÖRÜN YAPISI SEKTÖRDE ULUSAL VE ULUSLARARASI KURULUŞLAR PAZARLAMA FAALİYETLERİ VE STANDARDİZASYON SEKTÖRE SAĞLANAN DESTEKLER FİYATLAR BÖLÜM - II 2.1. DÜNYA ELMA ÜRETİMİ VE DIŞ TİCARETİ TÜRKİYE NİN ELMA İHRACATI VE İTHALATI 16 BÖLÜM - III 3.1. SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ SONUÇ 24 KAYNAKÇA 26 i

2 TABLOLAR Sayfa No. TABLO-1 TÜRKİYE DE BİTKİSEL ÜRETİM DEĞERİ 1 TABLO-2 ELMA AĞACI İÇİN NORMAL ÖLÇÜLER... 3 TABLO-3 TÜRKİYE DEKİ BELLİ BAŞLI ELMA TÜRLERİ 4 TABLO-4 ELMA ÜRETİM, FİYAT VE DEĞERİ. 6 TABLO-5 ELMA ÜRETİMİNDE ÖNEMLİ İLLER VE ÜRETİM 6 MİKTARLARI.. TABLO-6 ORTALAMA TOPTAN SATIŞ FİYATI. 13 TABLO-7 YAŞ MEYVE VE SEBZE İHRACATINDA ZORUNLU 17 UYGULAMADA BULUNAN STANDARTLAR TABLO YILI ELMA (TAZE) GOLDEN CİNSİ İHRACAT 18 TABLO YILI ELMA (TAZE) GRANNY SMITH İHRACATI. 19 TABLO YILI ELMA (TAZE) STARKING İHRACATI. 19 TABLO YILI ELMA (TAZE) STARKRIMSON İHRACATI. 20 TABLO YILI ELMA DİĞER (TAZE) İHRACAT TABLO YILI ELMA (TAZE) GRANNY SMITH İTHALATI.. 20 TABLO YILI ELMA DİĞER (TAZE) İTHALAT 21 ii

3 iii

4 BÖLÜM- I 1.1.TARIMDA ELMANIN YERİ Türkiye deki tarım alanlarının yaklaşık % 5 i meyve-zeytin-bağ alanı olarak değerlendirilmekte ve yılda 12 milyon tona yakın meyve üretimi gerçekleştirilmektedir. Bu üretimin % 25 lik kısmı yumuşak çekirdekli meyvelere aittir. DİE nin Tarımsal Yapı 2000 Raporu nda meyveler için toplam üretim miktarı ton, değer milyon TL ve pazarlanan değer milyon TL dır. Meyveler grubunda yumuşak çekirdeklilerin üretim miktarı ton, değeri milyon TL, pazarlanan değeri ise milyon TL olarak belirlenmiştir. Yumuşak çekirdeklilerin Türkiye nin toplam bitkisel üretim değeri içindeki payı ise % olmuştur. (Tablo-1) Yumuşak çekirdekli meyveler içerisinde ağaç sayısının % 65 ten, üretim miktarının % 80 den fazlasını ise elma oluşturmaktadır. TABLO 1 TÜRKİYE DE BİTKİSEL ÜRETİM DEĞERİ Pazarlananın Ürünler Üretim Değer Değeri ton milyon TL. milyon TL. % Toplam Tarla Ürünleri Sebzeler Meyveler Yumuşak çekirdekliler Taş çekirdekliler Turunçgiller Sert kabuklular Üzümsü meyveler Çay Kaynak: DİE, Tarımsal Yapı (Üretim, Fiyat,Değer)

5 1.1.1.Elmanın Bitkisel Gen Potansiyeli Elma (Malus communis Lam.) botanikte, Rosales takımı, Rosaceau familyası, Pomoidea alt familyası ve Malus cinsine girmektedir. Elmanın anavatanı, Anadolu yu da içine alan Güney Kafkaslardır. İnsanlık tarihinin ilk meyvesi sayılan elma, beslenme yönünden ve sağlık açısından yararlıdır. Bileşiminde % 85 su, % 12 şeker bulunan elmada, ayrıca pektin, organik asitler, soda, fosfor, tanen, potasyum ile bolca vitaminler (A,B1,B2,C ve E) bulunmaktadır. Yapılan araştırmalar düzenli şekilde elma tüketen insanların % 50 den fazlasında, kolestrolün % 10 un üzerinde düşüş gösterdiğini ortaya koymuştur. Taze meyve, meyve suyu, elma sirkesi ve elma kabuğu olarak kullanılabilen elmanın sinir ve adaleleri kuvvetlendirici, idrar söktürücü, karaciğer salgısını artırıcı, ayrıca hazımsızlığı giderici etkileri de bulunmaktadır. Ekolojik şartların uygunluğu ve gen merkezi olması nedeniyle elma, yurdumuzun hemen her yerinde çok eski yıllardan beri yetiştirilmektedir. Fakat en uygun kültür merkezleri, yabanisinin yayılma alanlarına paralel olarak, Kuzey Anadolu da bulunmaktadır. Kuzey Anadolu, Karadeniz kıyı bölgesi ile İç Anadolu ve Doğu Anadolu yaylaları arasındaki geçit bölgeleri de elmanın önemli yetiştiricilik alanlarını oluşturmaktadır. Yurdun değişik yörelerinden toplanan ve yaklaşık 300 civarındaki tip ve/veya çeşitler gen kaynağı olarak Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü ve Eğirdir Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü nde muhafaza altına alınmış olup, değerlendirilmeleri devam etmektedir Yetiştiricilik ve Elma Türleri Gelişme döneminde yeterli su veya rutubet temini, bahar donlarının uyanma ve çiçeklenme döneminden önce gelmesi zorunluluğu elma için istenen iklim koşullarıdır. 2

6 TABLO 2 ELMA AĞACI İÇİN NORMAL ÖLÇÜLER Boy m.(yetişkin) Standart Bodur Budanmamış 12 X Budanmış 6 X Serbest ağaç m X Dikim aralıkları m Ürün yaşı Ömrü (yıl) Soğuk isteği (saat) Toprak özellikleri açısından elma ağacı, kökü oldukça derinlere giden bir ağaçtır. Bu nedenle toprağın, köklerin en az 1.5 m. kadar işlemesine olanak vermesi uygun olmaktadır. Köklerin derine gitmesi ağaçların fırtına ve sel tahribatına dayanması bakımından da önem taşımaktadır. Elma bahçesi için uygun bölgenin, uygun yerin ve bahçenin seçimi, işin en önemli adımını teşkil etmektedir. Kurulacak bir bahçe uzun yıllar kârlı olacaksa, bahçenin üretim için en elverişli toprak ve iklim şartlarını, pazarlama için isabetli kolaylıkları karşılaması gerekmektedir. Elma bahçesinin yeri ilkin sıcak veya soğuk hava akımlarının toplanıp düğümlendiği bir yer olmamalıdır. Bahçe, aldığı soğuk havaları üzerinden daha aşağı merkezlere aktarabileceği yeter yükseklikte bulunmalıdır. Ilıman iklim meyvesi olan elmada ülkemiz geniş bir çeşit zenginliğine sahiptir. Ancak bunların çok azı meyve kalitesi ve muhafazaya uygunluk açısından önem kazanmıştır. Ülkemizde yetiştiriciliği yapılan başlıca elma çeşitleri Golden grubu (Golden Delicious ve Starkspur Golden Delicious) ve Red Delicious (Starking D ve Starkrimson D.) grubu elmalarda yoğunlaşmıştır. Bilinen elma merkezleri Amasya, Niğde, Gümüşhane, Yalova-Bursa gibi yörelerde ekonomik ölçeklerde çok çeşitli elma yetiştirilebilmektedir. Yurt çapında Amasya Elması olarak bilinen, Niğde,Bor ve Kastamonu da yetiştirilmiş olsa da Amasya nın adıyla bütünleşen Misket özelliğini yine Amasya nın coğrafi yapısından almaktadır. İnce kabuklu, hoş kokulu Amasya Elması, ayrıca sert ve dayanıklı oluşu yüzünden uzun süre saklamaya elverişlidir. 3

7 TABLO 3 TÜRKİYE DEKİ BELLİ BAŞLI ELMA TÜRLERİ Türü Kökeni Bölgesi Hasat Dönemi Meyvesi- Ağacı ve Diğer Özellikleri Amasya Amasya V,VI Ekim başı Etli, sulu, hoş kokulu meyvesi yaklaşık 110 gr.dır.kabuğu ince, yeşil üzerine kırmızıdır. Ağacı orta boydadır. Bir yıl dinlenerek ürün vermektedir. Demir Eylülde Kışlık türdür;kabuğu ince, sapı kısa, eti gevrek, kokusuz, mayhoştur. 125 gr. saklamaya uygun, bir yıl ara ile bol ürün vermektedir,ağacı büyüktür. Jonathan Eylülde İri silindirik meyvesi üstün kalitelidir. 3 aya kadar depoda saklanabilir. Kabuğu düzgün ve kırmızıdır, eti sarımsı, sulu ve tatlıdır. Golden Delicious Ekim Kışlık türdür, meyvesi orta irilikte, yuvarlak, koniktir, kabuğu donuk sarıdır; 136 gr. kadardır.ağacı her yıl için çok verimlidir. Starking delicious ve Jonathan elmaları döllemektedir. Hüryemez Ekim Kışlık türdür, meyvesi iri ve basıktır, kabuğu sarı yeşildir, eti gevrek, sulu, çok mayhoştur, çekirdekleri kısa dolgundur, 300 gr. ağacı orta boyludur, çok verimlidir, bir yıl ara ile ürün vermektedir. Rome Beauty Ekim Kışlık türdür, mayısa kadar depoda saklanabilir. Meyvesi iri koniktir, kabuğu yapışkan ve sarıdır, 183 gr. olup, ağacı orta boydadır. Ağacını Starking delicious, jonathan ve Abbondanze elmaları döllemektedir. Starking Delicious Ekim Kışlık türdür, meyvesi iri, yuvarlak konik, dilimli, sarı üzeri kırmızı boyamadır, seyrek noktaları bulunur, 208 gr. olup,ağacı iridir, çok verimlidir. Her yıl ürün verir. Golden delicious, jonathan, abbondanze elmaları döllemektedir. Dünyaca tanınmış başlıca türler ise şunlardır:akane(akani), Anna, Beverly Hills, Chevalis American, Cortland, Delicious(Red), Discovery,,Dorset Golden, Earliblaze, Ein Shemer, Empire, Gala, Gardeen Delicious, Golden Delicious, Gordon, Granny Smith, Gravenstein, Hawaii, Jerseymac, Jonagold, Jonamac, Jonathan, King, Lodi, Macoun, Mcintosh, Melrose, Mutsu, Oriole, Paulared, Prima, Red Astrachan, Rome Beauty, Spartan, Stayman Winesap, Summerred, Tropic Beauty, Valmore, Winesap, Winter Banana, Yellow Bellflower, Tydeman s Red, Yellow Transparent, Pettingill. 4

8 Elma Bahçelerinde Entegre Mücadele Farklı dozlarda pestisitler kullanılmak üzere elma bahçelerinde entegre mücadele programlarında yer alan başlıca hastalık ve zararlılar aşağıda belirtilmiştir: Elma içkurdu Elma karalekesi Elma karalekesi+elma küllemesi Akarlar Yaprak bitleri Virgülkabuklu biti San jose kabuklubiti Elma ağkurdu Elma yaprakbükeni-adi yaprakbükücüsü Elma pamuklu biti Elma gövde kurdu Yaprak galeri güveleri Elma gözkurdu Elma testereliarısı Altın kelebek Elmalarda memeli pas Elma küllemesi Elma çinko noksanlığı Elma demir noksanlığı Yabancı otlar 1.2.ÜRETİM VE TÜKETİM DİE nin Tarımsal Yapı, 2000 Raporu na göre Türkiye deki toplam ağaçtan adedi elma ağacı olup, bu sayıdan i meyve veren yaşta, adedi ise meyve vermeyen yaştadır. Tablo 5 de elma için üretim miktarı ton, fiyat TL/kg, üretim değeri 538 trilyon 952 milyar 788 milyon TL ve pazarlanan değer ise 419 trilyon 035 milyar 793 milyon TL dır. Ülkemizde pazarlanabilen yaklaşık 5 katrilyon liralık bitkisel üretimin % 3 ü elmadan sağlanmaktadır. 5

9 Ağaç Sayısı Meyveler Toplam Meyve veren yaşta TABLO 4 ELMA ÜRETİM, FİYAT VE DEĞERİ Meyve vermeyen yaşta Üretim ton Fiyat TL/kg. Değer milyon TL Pazarlananın değeri milyon TL. Toplam Yumuşak çekirdekliler Elma Kaynak : DİE, Tarımsal Yapı (Üretim, Fiyat, Değer), Türkiye nin elma üretimi DİE verilerine göre 2001 yılı itibariyle bin ton, 2002 yılı itibariyle de bin ton olmuştur. Ülkemizde elma yetiştiriciliği tüm illerde yapılmakla birlikte özellikle belirli yörelerde yoğunlaşmış durumdadır. Elma üretiminde önemli başlıca iller şunlardır: Isparta, Karaman, Niğde, Antalya, Denizli, Konya, Kayseri, Çanakkale, İçel ve Bursa. Ticari amaçla elma üretiminin gerçekleştirildiği işletmeler yeni teknik ve teknolojileri uygulayarak birim alandan daha çok ürün almayı amaçlamışlardır. Türkiye elma üretiminin % 50 den fazlası 10 ilde gerçekleştirilmektedir. (Tablo-5) TABLO 5 ELMA ÜRETİMİNDE ÖNEMLİ İLLER VE ÜRETİM MİKTARLARI İLLER ÜRETİM MİKTARI (Ton) 2000 Yılı Isparta Karaman Niğde Antalya Denizli Konya Kayseri Çanakkale İçel Bursa İl Toplamı Türkiye Toplamı Kaynak : DİE, Tarımsal Yapı. 6

10 Değişik ekolojilerde üretimi yapılabildiği için elma, dünya üzerinde çok geniş bir yayılma alanı bulmaktadır. Türkiye yaklaşık 2.5 milyon ton elma üretimi ile dünyada Çin (19.5 milyon ton) ve ABD den (5.1 milyon ton) sonra 3.sırada yer almaktadır. Isparta ili elma üretiminde ilk sırada yer almakta, ardından Niğde ve Karaman gelmektedir. Son yıllarda elma yetiştiriciliğinde özellikle dikkat çeken Karaman da ağaç sayısı ve üretimi hızla artmaktadır. Yapılan Elma Üretim Projeksiyonu na göre, elma üretiminde önümüzdeki dönemde bir artış söz konusu olup, 2004 yılında Türkiye elma üretiminin ton, 2005 yılında ise ton olacağı tahmin edilmektedir. Türkiye de üretilen elmanın büyük bir kısmı yurt içinde tüketilmektedir. Tüketimin tamamı yıl içerisinde gerçekleştiğinden, stok durumu da söz konusu olmamaktadır. Türkiye de kişi başına elma tüketimi son yıllarda artış eğilimi göstermekte olup, ortalama 35 kg. dır. Kişi başına tüketim miktarının belirlenmesi için yapılan Tüketim Projeksiyonu nda üretim miktarına ithalat ilave edilip ihracat düşülerek yurtiçi tüketim miktarı bulunmaktadır. Bu miktar da nüfusa bölünerek kişi başına tüketim miktarı hesaplanmaktadır. Söz konusu değerlendirmeye göre kişi başına elma tüketiminin 2003 yılı itibariyle 45.2 kg, 2004 yılı için 46.8 kg. ve 2005 yılı için 48.4 kg. olacağı tahmin edilmektedir. 7

11 1.3. İSTİHDAM Elma, Türkiye nin hemen her yöresinde yetiştirilebilen bir meyve olması nedeniyle geniş bir üretici kitlesini ilgilendirmektedir. İşletme arazisi içinde elma yetiştiriciliğine yer veren üreticiler üretim aşamasında hem aile işgücünü kullanmakta, hem de dışardan tuttukları işçileri zaman zaman çalıştırmaktadırlar Elma, ayrıca depolama, pazarlama, ambalajlama ve işleme aşamalarında da işgücü isteyen ve istihdama katkıda bulunan bir meyvedir ÜRETİM TEKNOLOJİSİ Elma fidanı, tohumdan yetiştirilen çöğür veya vegetatif olarak yetiştirilen klon anaçları üzerine kültür çeşitlerini aşılamak yoluyla elde edilmektedir. Ancak, son yıllarda klon anacı kullanımı daha yaygın hale gelmiştir. Çöğür anacı için tohumlar daha çok yabani elmalardan elde edilmektedir. Kültür çeşitlerinden ise bu iş için Starking Delicious tohumlarının uygun olacağı saptanmıştır. Klon anaçlarından en çok kullanılanları ise M 9, MM 106 ve MM 111 anaçları olup, değiştirilmiş hendek daldırması yöntemiyle kolayca çoğaltılabilmektedir. Yetiştirilen anaçlar üzerine kültür çeşitlerinin aşılanması ile elma fidanı elde edilmektedir. Elma fidanı üretiminde en uygun çoğaltım şekli durgun göz aşısıdır. En uygun aşı zamanı bölgelere göre değişmekle beraber Temmuz ve Ağustos aylarıdır. Klonal anaç üretimi ve standart çeşitlerin üretimi Çin Depo Fidanlıklarında damızlık parselleri kurulmuştur. İsmine doğru ve virüssüz fidan üretimi için gerekli materyalin sağlanması görevi Bursa-Karacabey Merkez Üretme İstasyonuna verilmiştir. Modern ve ekonomik anlamdaki bir elma yetiştiriciliği için bodur ve yarıbodur klon anaçları ile yarı-bodur çeşitlerin kullanılması esastır. Bu uygulamalar son yıllarda üreticiler tarafından benimsenmiş olup, hızla yaygınlaşmaktadır. Özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde 1960 lı yıllardan sonra hızla yayılan tam bodur elma yetiştiriciliği Türkiye de ise yeni yeni tesis edilmeye başlamıştır. 8

12 Tam bodur yetiştiricilikte kısa sürede ürün alınması, klasik yetiştiriciliğe göre bir kat daha yüksek verim ve gelir elde edilmesi, hasat ve bakım işlerinin kolay yapılması modern yetiştiricilik için önemlidir. Ancak, tam bodur elma bahçesinin ilk yatırım maliyeti oldukça yüksektir. M-9 anacının kök sisteminin zayıf olması nedeniyle rüzgardan yıkılmaması için herek veya tel sistemine ihtiyaç vardır. Bunun yanında damla sulama sistemi kurulması da zorunludur. Maliyeti en fazla etkileyen girdilerden birisi de fidan teminidir. Euro bazında ithalat, girdi maliyetini artırmaktadır. Ülkemizde elma, çeşit zenginliğinin yanında, taze olarak soğukta 6-8 ay taze özellikleri korunarak başarılı bir şekilde depolandığından, dondurularak muhafazasına ihtiyaç duyulmamaktadır. Ancak dış ülkelerde elmanın değişik şekerli ve tatlı ürünlerle işlenmesi ve karşılaşılan talepler doğrultusunda yurdumuzda da elma dondurulmaktadır. Elmalarda rengin korunarak işlenmesi için bir yöntem elmaları seyreltik sodyum bisülfit çözeltisine daldırmaktır. Bu yöntemle hazırlanan meyveler dondurulmadan önce soğuk depoda sodyum metabisülfitin meyvelere girişini sağlamak için 8 saat bekletilmektedir. Bu yöntemle işlenip dondurulan elmalar taze tüketim yerine elma püresi, sosu ve tatlısı için kullanılmaktadır. Üretim teknolojisindeki muhtemel gelişmeler ve etkilerine bakıldığında, önümüzdeki yıllarda seçilen standart çeşitler ve denemesi yapılan yeni standart çeşitlerle kapama bahçelerin kurulmasına devam edilecektir. Birim alandan daha yüksek verim alınan bodur ve yarı-bodur klon anaçları kullanımı yaygınlaşmaktadır. Yürütülen projelerden Elma taşımada zedelenmeye neden olan mekanik kuvvetlerin etkilerini en aza indirecek ambalaj tipinin geliştirilmesi ile 2 milyon tonu aşan elma üretiminde taşımadan kaynaklanan kayıpları en aza indirecek ambalaj tipinin belirlenmesi ve uygulamaya aktarılması hedeflenmiştir. Elma çeşit adaptasyon denemesi konuyu projeyle de Türkiye de ve dünyada yer alan önemli elma çeşitlerinin ülkemiz ekolojisinde performanslarının ve proje neticesinde erkenci orta dönem ve geçici dönem elma çeşitlerinin belirlenerek, bu çeşitlerin pomolojik özellikleri, fenolojik gözlemleri yapılarak çeşidi tanıtıcı bilgilerin tanzim edilmesi öngörülmüştür. Elma sık dikim denemeleri konulu projeden beklenen yarar ise, bodur anaçlar kullanılarak farklı dikim mesafeleri yardımı ile birim alana dikilen ağaç sayısının ve birim alandan elde edilebilecek gelirin artırılmasıdır. Ayrıca verim ve kalitenin yükseltilmesi de hedeflenmiştir. 9

13 1.5. SEKTÖRÜN YAPISI Türkiye de elma üretimi özel sektör tarafından gerçekleştirilmektedir. Ülkenin değişik yörelerinde çok sayıda üretici, işletme arazisinin bir kısmını elma üretimine tahsis etmektedir. Üreticilerin dağınık yapısı, eğitim düzeyinin düşüklüğü ve örgütlenme konusundaki çekingen tutumları elma yetiştiricilerinin bir araya gelip örgütlenmelerine engel teşkil etmektedir. Ülkemizde elma fidanı üretimi ise, kamu ve özel sektör tarafından yapılmaktadır. Her iki gruba ait toplam elma fidanı üretim miktarı Tarım ve Köyişleri Bakanlığı nın 1998 yılı verilerine göre adettir. Bu miktarın adedi kamu kuruluşlarına, adedi ise özel sektöre aittir. Fidan üretimi yapan kamu kuruluşları Meyvecilik Üretme İstasyonları ve Araştırma Enstitüleri, Ziraat Fakülteleri, Tarım İl Müdürlükleri, Tarım İşletmeleri (TİGEM) ve İl Özel İdare Fidanlıklarıdır. Elma fidanı üretiminin büyük bir kısmını oluşturan özel sektör üreticileri, kişisel üretimleri yanında son yıllarda fidan üretim kooperatifleri şeklinde örgütlenerek (Ödemiş-Bademli Kooperatifi gibi) büyük ölçüde fidan üretimlerini gerçekleştirmektedirler SEKTÖRDE ULUSAL VE ULUSLARARASI KURULUŞLAR Ülkemizde elma konusunda temel ve uygulamalı araştırmalar genelde Ziraat Fakültelerinin ilgili bölümleri ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı na bağlı Araştırma Enstitüleri ve TÜBİTAK gibi kamu kuruluşları tarafından yürütülmektedir. Uygulamalı araştırmalar ise başta Yalova-Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü olmak üzere, Eğirdir ve Erzincan Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüleri tarafından yapılmaktadır. Yalova-Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü koordinatörlüğünde değişik üniversite ve araştırma enstitüleri ile meyvecilik üretme istasyonlarının işbirliği ile Ülkesel Projeler şeklinde yürütülen elma çeşit ve anaç denemeleri, değişik bölgelerde kurularak her bölge için en uygun anaç ve çeşit seçimi yapılmıştır. Benzer çalışmalar son yıllarda Dünya Bankası tarafından finanse edilen Tarımsal Araştırma Projesi (TAP) kapsamında devam etmekte ve bulunan sonuçlar zamanında üreticilere aktarılmaktadır. 10

14 Ayrıca Samsun Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen ve Amasya Valiliği nin katkıda bulunduğu Amasya Elmasının Islahı projesi yöre için oldukça önem arz etmektedir. Sektörde uluslararası kuruluşlardan FAO ya bağlı meyvecilik çalışma grupları ile Uluslararası Bahçe Bitkileri Derneği (ISHS) nin meyvecilik komisyonları faaliyet göstermektedir. Son yıllarda yetiştiricilik metodları ve yeni çeşitlerin geliştirilmesi kadar ticareti itibariyle de ayrıcalık kazanan bir meyve olan elma için özel organizasyonlar geliştirilmiştir. ABD de Washington State Apple Commission, U.S. Apple Export Council Kanada da Ontario Apple Marketing Bord, Avustralya da Avustralian Apple and Pear Grower s Association ve Yeni Zelanda da Apple and Pear Marketing Bord bahsedilen organizasyonların en bilinenleridir PAZARLAMA FAALİYETLERİ VE STANDARDİZASYON Ülkemizde üretilen elmanın bir kısmı hasattan hemen sonra pazara arz edilirken, bir kısmı da depolanarak değişik dönemlerde tüketiciye sunulmaktadır. Her iki durumda da pazarlama aşamasında değişik kanallar devreye girmekte ve üreticiden tüketici sofrasına gelinceye kadar pazarlama marjları nedeniyle fiyatlar artmaktadır. Türkiye de yaklaşık toplam 1.5 milyon ton kapasitedeki depo varlığından bahsedilmektedir. Bu depoların çoğu özellikle belediyelerle bazı yerel birliklere ait olup, çok amaçlı olarak (peynir, çeşitli gıda, meyve, sebze) kullanılmaktadır. Meyve deposu olarak kullanılan depoların oranı düşük olup, bu depolarda elma yanında armut, ayva, turunçgiller gibi çeşitli meyveler de aynı depolama mevsiminde birlikte tahsis edilebilmektedir. Elmanın üreticiden tüketiciye kadar ulaştırılmasını sağlayan dağıtımpazarlama kanalları zincirinde perakendeci, toptancı, dış satımcı, semt pazarları, toptancı hali, sanayici gibi dağıtım birimleri yer almaktadır. Elma pazarlamasında en önemli etkenlerden biri çeşit ve standardizasyondur. Yapılan araştırmalar sonucunda üretimi öngörülen başlıca önemli elma çeşitleri, başta Granny Smith olmak üzere Starking Delicious, Golden Delicious, Skyline Supreme, Starkrimson Delicious, Starkspur Golden Delicious, Black Stayman Improved 201, Mutsu, Gloster 69, Lutz Golden Cooper 7SB-2 ve Prima gibi kışlık çeşitler ile Starkearliest, Beacon, Vista Bela, JeseyMac ve summerred gibi yazlık çeşitlerdir. 11

15 Öte yandan TSE tarafından elma standartları hazırlanmış olup, özellikle dış pazarlarda satılabilecek elmaların bu standartlara uygunluğu zorunludur. Meyve özellikleri dikkate alınarak elma, Ekstra, I.Sınıf ve II.Sınıf olmak üzere üç kalite sınıfına ayrılmaktadır. Bu standartlar AB ülkeleri standartlarına uyumludur SEKTÖRE SAĞLANAN DESTEKLER Destekleme alımları kapsamında bulunmayan ürünlerde destek sağlanması girdi sübvansiyonları ile işletme ve yatırım kredileri yoluyla olmaktadır. Girdi sübvansiyonları tüm ürünler için gübre, ilaç ve fidan desteklemeleriyle yapılmaktadır. Bu türdeki sübvansiyonların en önemli kısmını gübre oluşturmaktadır. Meyve ve sebzeler için bir diğer girdi destekleme sistemi, kullanılan tarımsal ilaç bedellerinin % 20 sinin çiftçiye geri ödenmesi şeklinde olmaktadır. Aynı zamanda ithal edilen ilaç ve hammaddeler gümrük vergisi ve harçlardan muaf tutulmaktadır. Elmada sertifikalı fidan üretimi son derece önemlidir. Fidancılık işletmeleri fidan başına yapılan ödemelerle desteklenmektedir yılından bu yana yapılan uygulama ile özellikle virüssüz fidan üretimine önem verilmektedir. T.C. Ziraat Bankası tarafından meyvecilik işletmelerine, yatırım ve işletme kredileri verilmektedir. Yatırım kredileri var olan veya yeni kurulacak işletmelerin yapacakları sabit yatırımların (fidan, gübre, ilaç, alet-ekipman alımı gibi) finansmanını sağlamak amacıyla verilmektedir. Yatırım kredilerinde vade, yatırımın özelliği, ekonomik ömrü, işletmenin net gelir projeksiyonu, nakit akım durumu, işletmenin diğer tarımsal ve tarım dışı gelirleri dikkate alınarak belirlenmektedir. 600 dekarın üzerinde kurulacak meyve bahçesi tesislerinde fizibilite raporu istenmektedir. Kredi tutarı genel yatırım tutarından öz kaynak katkısı düşüldükten sonra kalan kısımdır. İşletme kredilerinde vade 1 yıldır ve işletme sermayesinin finansmanında yararlanılabilmektedir.açılacak kredilerde % 25 oranında öz kaynak katkısı aranmaktadır. 12

16 1.9. FİYATLAR Ülke genelinde elma fiyatları çiftçinin eline geçen fiyatlar ve Toptancı Hali fiyatları olarak ortaya çıkmaktadır. Üreticinin satış fiyatını belirleyen bu fiyatlardır. Ülkemizde fiyatlar genel olarak her yıl artış göstermektedir. Bu ise, elma üreticilerinin fiyatlar genel seviyesinin altında bir gelir elde ettikleri anlamına gelmektedir. TABLO 6 ORTALAMA TOPTAN SATIŞ FİYATI (TL/KG) Ölçü Yıllık Ortalama 2001 Yılı Aylık Ortalama Satış Birimi Satış Fiyatı fiyatları TL Kg I II III IV Yumuşak Çekirdekliler Armut Kg Ayva Elma Yeni Dünya (Malta eriği) Kaynak : DİE, Türkiye İstatistik Yıllığı, tarihli itibariyle çeşitli illerdeki elma fiyatları (kg7tl) aşağıdadır: MERSİN: Mersin Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali Elma (Amasya) ADANA: Adana Büyükşehir Belediyesi Vedat Dalokay Toptancı Hali Elma Elma (Starking) Elma (Golden) GAZİANTEP: Gaziantep Sebze ve Meyve Hali Elma (Golden) Elma (Starkin) İSTANBUL: İstanbul Sebze ve Meyve Hali Elma (Golden) Elma (Amasya)

17 Başta Avrupa ülkeleri ve ABD olmak üzere gelişmiş ülkelerde bodur meyve ağacı yetiştiriciliği giderek artmaktadır. Modern meyvecilikte iri cüsseli ağaçlar yerine daha erken ve yüksek kaliteli meyve veren bodur tipi ağaçlar tercih edilmektedir. Klasik tarz meyve ağaçlarından dekar başına ortalama 20 adet dikilebilirken, bodurlarda bir dekardaki ağaç sayısı adede kadar çıkmaktadır. Kısa boylu ve diğer elma ağaçlarına göre, dekar başına yaklaşık 10 kat daha fazla dikilebilen bu ağaçlar budama, hasat, ilaçlama işlemleri de diğer klasik elma ağaçlarına oranla daha kolay olmakta ve masraf önemli ölçüde azalmaktadır. 14

18 BÖLÜM - II 2.1. DÜNYA ELMA ÜRETİMİ VE DIŞ TİCARETİ Dünyada elma üretimi 2002 yılında 57 milyon 982 bin ton olmuştur. Birleşmiş Milletler e bağlı Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2002 yılı verilerine göre dünya elma üretiminin 20 milyon 507 bin tonu Çin de 4 milyon 41.8 bin tonu ABD de gerçekleştirilmiştir. Fransa ve Türkiye her biri 2.5 milyon ton elma üretimi ile dünya üçüncüsü olurken, bu ülkeler toplam dünya üretiminde yüzde 4.3 er pay almışlardır. Aynı yıl İtalya da 2 milyon 370 bin, İran da 2 milyon 353 bin, Polonya da 1.9 milyon ton, Rusya da da 1.8 ton elma üretilmiştir. Dünyada önemli elma üreticisi diğer ülkeler şunlardır: Almanya, Hindistan, Arjantin, Şili, Brezilya, İspanya, Pakistan, G.Afrika, Ukrayna, Kanada, Yeni Zelanda, Moldova, Hollanda, Belçika-Lüksemburg, Meksika ve Romanya dır. Dünya elma ihracatında Fransa ilk sırayı alırken, bu ülkeyi ABD, Şili ve İtalya izlemektedir. Türkiye üretim bakımından üçüncü sırada olmakla birlikte, ihracatta dünya ülkeleri arasında 21.sırada yer almaktadır. Elma üretiminde önemli paya sahip ülkelerin çoğu ihracat açısından da ilk sıraları almaktadır. Örneğin Yeni Zelanda 500 bin ton elma üretmekte ve bunun 292 bin tonunun ihraç etmektedir. Bu ülkede elma endüstrisi son yılların en fazla rekabet edebilir endüstrisi seçilmiştir. Rekabet kriteri, üretim rakamlarına, endüstri kalitesine, alt yapı, kullanılan girdilere, finans ve Pazar şartlarına dayandırılmıştır. Bu başarıda en büyük pay Yeni Zelanda Elma ve Armut Pazarlama Bordu na aittir. Elma ihracatında önemli 24 ülkenin dünya ihracatı içindeki payı % 93 gibi oldukça yüksek bir düzeydedir yılı verilerine göre dünyada ton elma ihracatından 2.7 milyar $ döviz elde edilmiştir. Dünya elma ithalatı 1998 yılında ton olarak gerçekleşmiş ve 2.2 milyar $ döviz ödenmiştir. İthalatın % 65 i 23 ülke tarafından gerçekleştirilmiştir. En önemli ithalatçı ülkeler İngiltere, Belçika-Lüksemburg, Hollanda, Rusya Federasyonu ve Çin dir. Dünyada elma üretiminde ve ihracatında önemli paya sahip ülkelerde üreticilerin genelde örgütlenmiş olduğu görülmektedir. Bu ülkelerde çeşit seçimi ve yetiştirme tekniği açısından bilinçli hareket edilmektedir. Girdi kullanımı, ambalajlama, etiketleme ve muhafazaya önem verilmekte, kalite ön plana çıkartılmaktadır. 15

19 Dışsatım açısından yukarda belirtilenler yanında pazar bulma ve elde edilen pazarın muhafazası önem taşımaktadır. Ticareti etkileyen önemli unsurlardan birisi olan yeni çeşitlerin geliştirilmesinin yanı sıra üzerinde en fazla durulan konulardan birisi de kimyasal girdi kullanımını azaltan Entegre Meyve Üretimi-Intergrated Fruit Production (IFP) tekniklerinin önem kazanmasıdır. Ticarette dikkat çeken bir başka husus, çevresel baskıların kalite güvence prosedürlerini etkilemesidir. Kaliteyi olumlu yönde etkileyen ancak çevreye olumsuz etkide bulunacak sistemler kabul görmemektedir. Bunların yanı sıra ambalaj tipi ve materyali ticareti etkileyen bir yapı kazanmıştır. Ambalajların direkt olarak perakende satışa sevk edilebilecek biçimde ve geri dönüşümlü olması tercih edilmeye başlanmıştır. Bu konuda Avrupa Birliği Ambalaj Atıkları Direktiflerine uyulması talep edilmektedir. Ayrıca, yeni etiketleme sistemleri elma gibi bazı yaş meyvelerin ticaretini etkileyen önemli bir konudur. Ürün üzerinde çeşit, marka ve fiyat kodu bulunması talep edilmeye başlanmıştır. Fiyat Kodu (Price-Look-up Code) satış analizi yapılmasında kullanılan bir sistem olarak dikkat çekmektedir. Örneğin, Amerika da ve Kanada da süper marketlerin % 70 i elma satışlarını dökme formda gerçekleştirmektedir. Ticaretin bir diğer boyutu ise organik ürünlere olan talebin artmasıdır. Ülkemizin tarım alanlarının gelişmiş ülkeler düzeyinde zarar görmemiş olması ve mevcut yaş meyve-sebze üretim potansiyeli düşünüldüğünde bu potansiyelin değerlendirilmesi önemli olmaktadır TÜRKİYE NİN ELMA İHRACATI VE İTHALATI 27.8 milyon hektarlık tarım alanına ve çok geniş bir ürün yelpazesine sahip olan ve dünyada üretilen 150 ye yakın meyve ve sebzeden % 80 inin üretildiği Türkiye, dünya yaş meyve ve sebze üretiminden aldığı pay itibariyle önemli bir üretici ülke olmasına rağmen, ihracat sözkonusu olduğunda hem ihracatın üretime oranı, hem de dünya ticareti içindeki payı çok düşük seviyelerde kalmaktadır. Oysa sahip olduğu ekoloji ve üretim potansiyeli göz önüne alındığında ülkemizin dünya ticaretinden aldığı payın artırılma olanağı bulunmaktadır. 16

20 Meyve ihracatımızda elma % 11 lik bir paya sahip olup, üretimin % 2 si ihraç edilmektedir. Bu durumun en önemli nedeni, ülkemizde yetiştirilen elma çeşitlerinin, dünya ticaretinde talep edilenlere göre hâlâ geleneksel yapısını koruyor olmasıdır. Ülkemizde Golden, Starking, Granny Smith, Starkrimson ve Amasya çeşitlerinin yetiştiriciliği yoğunluk kazanmışken ve dünya ticaretinde bu çeşitler geleneksel yetiştiriciliği yapılan çeşitler olarak sınıflandırılırken, dünya ticareti Fuji, Braeburn, Elstar ve Jonagold (özellikle Avrupa piyasaları için), Gala, Royal Gala ve Pinova gibi yeni çeşitlere kaymaya başlamıştır. Elma, Standardı İhracatta Zorunlu Uygulamada Bulunan Ürünler Listesi nde yer almaktadır: TABLO - 7 YAŞ MEYVE VE SEBZE İHRACATINDA ZORUNLU UYGULAMADA BULUNAN STANDARTLAR G.T.İ.P. Madde İsmi İlgili Standart Elma, golden cinsi TS/100 Elma Elma, granny smith cinsi Starking elma Starkrimson elma Diğerleri TS/100 Elma Türkiye nin birçok yaş meyve ve sebze ihracatında olduğu gibi elma ihracatında da hem ülkelere hem de yıllara göre önemli değişiklikler görülmektedir. Bu değişkenlik yeni pazarlar bulma ve bulunan pazarı elde tutmada devamlılık olmadığını göstermektedir. Suudi Arabistan, Libya, Mısır, Rusya Federasyonu ve KKTC, Ukrayna, Ürdün,Katar, Bulgaristan ve Romanya ülkemizin elma ihracatında önemli pazarlar arasında yer almaktadır. AB ülkeleri toplam elma ihracatı içinde yıllara göre % arasında değişen oranlarda pay almaktadır. AB ülkeleri arasında Almanya, Hollanda, İsveç, İtalya ve Yunanistan elma ihracatında diğer ülkelere göre daha fazla dikkat çekmektedir. 17

21 Türkiye nin 2002 yılında elma ihracatı türler itibariyle aşağıdaki gibidir: Golden cinsi kg, dolar, Granny Smith kg, dolar; Starking kg, dolar; Starkrimson kg, dolar; Diğer taze elma cinsleri kg, dolar. Elma ihracatımızın 2002 yılındaki toplam miktarı ise ton, değeri de bin dolardır. İhracatın ülkeler ve elma türleri itibariyle dağılımı aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Miktar itibariyle yapılan Elma İhracat Projeksiyonu nda Türkiye nin elma ihracatı 2003 yılı için ton, 2004 yılı için ton olarak belirlenmiştir. İhracatın 2005 yılında ise ton olacağı tahmin edilmektedir. Elma ihracatında DFİF ten (Destekleme ve Fiyat istikrar Fonu) ton başına 40 ABD Doları karşılığı Türk Lirası ihracat iadesi sözkonusudur. Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu nun Tarım Ürünlerinde İhracat İadesi Yardımları Tebliği ne göre ihracat iadesinde azami ödeme oranı da % 15 olarak belirlenmiştir. TABLO YILI 1-12 AYLARI ELMA (TAZE) GOLDEN CİNSİ İHRACAT İST.POZ.NO ÜLKE ADI MİKTAR (Kg) MİKTAR (Dolar) Yunanistan Romanya Bulgaristan Rusya Yugoslavya Mısır K.K.Türk Cum Ürdün Suudi Arabistan Kuveyt B.A.E TOPLAM Kaynak : D.İ.E. 18

22 TABLO YILI 1-12 AYLARI ELMA (TAZE) GRANNY SMITH İHRACATI İST.POZ.NO ÜLKE ADI MİKTAR (Kg) MİKTAR (Dolar) Gürcistan Lübnan TOPLAM Kaynak : D.İ.E. TABLO YILI 1-12 AYLARI ELMA (TAZE) STARKING İHRACATI İST.POZ.NO ÜLKE ADI MİKTAR (Kg) MİKTAR (Dolar) Almanya Yunanistan Romanya Türkmenistan Yugoslavya Mısır K.K.Türk Cum Lübnan Ürdün Suudi Arabistan Kuveyt Katar B.A.E Umman K.Ülke ve Bölg Mersin Ser.B TOPLAM Kaynak : D.İ.E. 19

23 TABLO YILI 1-12 AYLARI ELMA (TAZE) STARKRIMSON İHRACATI İST.POZ.NO ÜLKE ADI MİKTAR (Kg) MİKTAR (Dolar) Hollanda Yunanistan K.K.Türk Cum TOPLAM Kaynak : D.İ.E. TABLO YILI 1-12 AYLARI ELMA DİĞER (TAZE) İHRACAT İST.POZ.NO ÜLKE ADI MİKTAR (Kg) MİKTAR (Dolar) Romanya Mısır K.K.Türk Cum Ürdün Suudi Arabistan TOPLAM Kaynak : D.İ.E. TABLO YILI 1-12 AYLARI ELMA (TAZE) GRANNY SMITH İTHALATI İST.POZ.NO ÜLKE ADI MİKTAR (Kg) MİKTAR (Dolar) Fransa İtalya Güney Afrika Şili Arjantin İran TOPLAM Kaynak : D.İ.E. 20

24 TABLO YILI 1-12 AYLARI ELMA DİĞER (TAZE) İTHALAT İST.POZ.NO ÜLKE ADI MİKTAR (Kg) MİKTAR (Dolar) İtalya Belçika Şili Arjantin K.K.Türk Cum TOPLAM Kaynak : D.İ.E. Konu ithalat boyutu ile ele alındığında, ülkemizin sahip olduğu üretim alanı ve ekolojik yapısı itibariyle yaş meyve ve sebze üretiminde kendine yeten şanslı ülkelerden biri olduğu, ancak ülkemizde yetiştirme imkanı kısıtlı olan veya yetiştirme imkanı olmayan meyvelerin ithal edildiği ortaya çıkmaktadır. Sektör, sınıflandırma ve paketlemede kullanılan alet, ekipman, ambalaj materyali, soğuk muhafaza alet ve ekipmanı gibi girdiler ithal etmektedir. Türkiye nin elma ithalatı ise çok az miktarlarda olup, yıllara göre de farklılıklar arz etmektedir. Bu da ithalata ilişkin projeksiyon hesaplarını güçleştirmektedir. Ancak, özellikle ilkbahar aylarında güney yarımküre ülkelerinden gerçekleşen elma ithalatının devam edeceği tahmin edilmektedir. İthalatın yapıldığı başlıca ülkeler İran, İtalya, Arjantin,Şili ve Hollanda dır. Çeşitte ise tercih edilenler Golden, Starking ve Grany Smith dir yılı itibariyle Türkiye ton ve bin dolar tutarında elma ithal etmiştir. 21

25 BÖLÜM - III 3.1. SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Ülkemiz tarım alanlarının ancak % 5.5 i meyvecilik için ayrılmış durumdadır. Meyvecilik için ayrılan alanların bir kısmında elma üretimi gerçekleştirilmektedir. Tarım işletmelerinin genelde küçük ve çok parçalı yapısı, elma üretimi yapan işletmeler için geçerli olup, ülkemizde elma üretimi yapan işletmelerde ortalama 15 dekar alan elma için ayrılmış durumdadır. Son yıllarda tarım alanlarının tarım dışı kullanımı yaygınlaşmakta ve geri dönüşü olmayan uygulamalar gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle tarım alanlarının tarım dışı kullanımı yasal düzenlemelerle engellenmelidir. Diğer tüm yaş meyvelerde olduğu gibi elmada da hasat sonrası kayıpları minimize edecek teknolojik yeniliklerin takip edilmesi ve pazarlama altyapısının iyileştirilmesi önem arzetmektedir. Elma üretimini artırmak ve özellikle dünya elma ticaretinde söz sahibi olabilmek için erken yaşta fazla ve kaliteli ürün veren, dekara maliyeti önemli derecede azaltan kültürel uygulamaların daha kolay ve ucuz olduğu, hastalık ve zararlıların daha kolay ve etkili kontrol edildiği, pazarlanabilir yüksek kaliteli meyve oranında artmanın görüldüğü ve dekara 6-8 ton elma alınan sık dikim (tekli ve çoklu sıra sistemleri) uygulamalarının hızla yaygınlaştırılması ve klasik elma üretim sistemlerinin terk edilmesi gerekmektedir. Üretimde hastalık ve zararlılarla mücadelede yoğun bir ilaç kullanımı söz konusudur. Bu durum sağlık ve çevre kirliliği açısından toplumu yakından ilgilendirmektedir. Bilinçsizce yapılan ilaçlama ve gübreleme dolaylı olarak çevre kirlenmesine neden olabilmektedir. Ancak, bir yandan son yıllarda uygulanmaya başlanan Entegre Meyve Üretimi (Integrated Fruit Production (IFP) tekniklerinin yaygınlaştırılması, öte yandan ekolojik tarım uygulamalarının da devreye girmesiyle çevre kirlenmesi riski oldukça azalacaktır. Gelişmiş ülkeler ilaçsız ve hormonsuz ürünlerin tüketimine ağırlık vermeye başlamışlardır. İnsan sağlığı açısından zararlı olan hormonlar ve tarımsal ilaçların kullanımına mutlaka sınırlama ve kontrol getirilerek, biyolojik mücadeleye önem verilmelidir. 22

26 Türkiye de elma yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı yörelerde vaktinde yapılmayan derim (toplama işlemi) sonucunda üretilen ürünün önemli bir kısmı tüketiciye ulaşmadan kaybolmaktadır. Özellikle yanlış zamanda yapılan derim ile başlayan sorun, pazarlama kanallarının çeşitli evrelerini içine alan soğuk zincir (derim-depolama öncesi işletmeleri depolama-taşıma-pazarlama) boyunca devam etmekte ve sonuçta % lara varan ürün kayıpları meydana gelmektedir. Bu kayıplar 2.5 milyon ton dolayındaki elma üretiminde de 750 bin ton elmanın sofralarımıza gelmesini engellemektedir. Kayıpların en aza indirilebilmesi amacıyla, önlemlere bahçede üretim aşamasında başlanmalı; çeşit ile doğru anaç seçimi, gübreleme ile birlikte etkin kültürel işlemler uygulanarak en yüksek kaliteye ulaşılmalıdır. Ayrıca, derimde çeşide ve yöreye özgü en uygun derim zamanının saptanmasında, elma üreticisine başta araştırma kuruluşları ile Bakanlığın ilgili örgütlerince yardımcı olunmalı ve böylece maksimum depolama süresinden yararlanılmalıdır. Bugün, çağın elma deposu, soğutma yanında, depo atmosferinde mevcut oksijen ve karbondioksit gazlarının oranlarının kontrol edilebildiği sezonu uzatabilen Kontrollü Atmosfer (Controlled Atmosphere-CA) depolarıdır. Kapasite varlığı bin ton olan bu depoların amacına uygun kullanılmasını pazarlama kanalındaki ve özellikle ihracat yönünden oluşan tıkanıklıklar ve teknik bazı sorunlar engellemektedir. Ancak, özellikle ihracatçılar açısından uzun yol ve uzun zaman anlamına gelen karayolu tercihi, ürünün korunmasını artıran CA ve paketleme sistemleriyle desteklendiğinde, maliyeti azaltmak ve ürünün kalitesini korumakla önemli ölçüde ekonomik bir taşıma seçeneği sunabilmektedir. Yeni etiketleme sistemleri de elmanın ticaretini etkileyen önemli bir konudur. Ürün üzerinde çeşit, marka ve fiyat kodu bulunması talep edilmeye başlanmıştır. Fiyat kodu (Price-Look-up Code) satış analizi yapılmasında kullanılan bir sistem olarak dikkat çekmektedir. Örneğin, Amerika ve Kanada da süper marketlerin yüzde 70 i elma satışlarını dökme formda gerçekleştirmektedir. Ticareti etkileyen önemli unsurlardan birisi yeni çeşitlerin geliştirilmesinin yanında, kimyasal girdi kullanımını azaltan Entegre Meyve Üretimi (Integrated Fruit Production (IFP) tekniklerinin önem kazanmasıdır. 23

27 Ticarette dikkat çeken bir başka husus, çevresel baskıların kalite güvence prosedürlerini etkilemesidir. Kaliteyi olumlu yönde etkileyen ancak çevreye olumsuz etkide bulunacak sistemler kabul görmemektedir. Ambalajların ise direkt olarak perakende satışa sevk edilebilecek biçimde ve geri dönüşümlü olması tercih edilmeye başlanmıştır. Bu konuda Avrupa Birliği Ambalaj Atıkları Direktiflerine uyulması talep edilmektedir. Üreticilere uygun faizli kredilerin verilmesi, üretimin yoğun olduğu yörelerde Üretici Birliklerinin kurulması da başlıca beklentiler arasındadır SONUÇ Roma döneminden bugüne, dünyada 220 elma çeşidinin yetiştiriciliğinin yapıldığı tahmin edilmektedir. Ancak, bugün ekonomik öneme sahip çeşit sayısı 20 civarındadır. Türkiye, gerek elmanın anavatanı olması ve gerekse elma yetiştiriciliğine uygun çok sayıda yörelerin bulunması nedeniyle geniş bir üretim potansiyeline sahiptir. Yıldan yıla hem ağaç sayısının hem de üretimin arttığı gözlenmektedir. Özellikle spur çeşitler ve bodur ve/veya yarı-bodur anaçlarla kurulmuş kapama bahçelerin devreye girmesiyle verimde artış sağlanmıştır. Üreticilerin söz konusu sistemlere oldukça yüksek ilgi göstermesi ve daha sık dikilmiş (ikili, üçlü sıra sistemleri) bahçelerin devreye girmesiyle, özellikle birim alandaki verimin daha da artacağı tahmin edilmektedir. Yeni yetiştiricilik metodlarının takip edilmesi ve bunların hayata geçirilmesi çok sayıda küçük ölçekli işletmecilik yapısına sahip olan ülkemiz üreticilerinin gelirlerinin artışının yanı sıra, üretim maliyetlerinde düşüş ve sonuçta dünya pazarlarında rekabet gücü kazanmamız gibi avantajları yaratacaktır. Ancak, burada yetiştirilecek çeşitlerin ve yeni yetiştiricilik metodlarının tespiti ve üreticiye ulaştırılması konusu gündeme gelmekte, kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşlarının işbirliği içinde çalışması gerekmektedir. Sektörün geliştirilmesine yönelik politikaların temelini verimliliğin, üretimin ve ihracatın artırılması oluşturmaktadır. Bu artış da ancak kaliteli, sertifikalı tohum kullanılması, üretimde kalite yanında verimi yüksek çeşitlerin yer alması ile mümkündür. Bunun yanı sıra zamanında ve yeterli gübreleme ve ilaçlama programlarının uygulanması konusunda çiftçilerin bilinçlendirilmesi gerekmektedir. 24

28 Ülkemiz dünya elma üretiminden aldığı pay itibariyle önemli bir üretici ülke (dünya sıralamasında 3.) olmasına karşın, ihracat söz konusu olduğunda hem ihracatın üretime oranı, hem de dünya ticareti içindeki payı çok düşük seviyelerde gerçekleşmektedir. İhracatta çeşitlerle ilgili olarak karşılaşılan en büyük sorun, bir yandan söz konusu çeşitlerden yeteri kadar kapama bahçelerin kurulamamasından, öte yandan, son yıllarda bazı ülkeler tarafından talep edilen Gala, Mondial Gala, Fuji, Braeburn, Pink Lady, Scarlette Spur ve Jonagold gibi çeşitlerin denemelerinin devam etmesinden dolayı, henüz üreticiye tam olarak yansıyamayışından bu yöndeki taleplerin karşılanamamasıdır. 25

29 K A Y N A K Ç A Yumuşak Çekirdekli Meyveler Sempozyumu, 2-5 Eylül 1997 Yalova, Türk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Meyvecilik, Genel Meyve Tarımı Prensipleri ve Pratik Meyvecilik Yöntemleri Ziya Kütevin, Eshar Kütevin Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Bitkisel Üretim Özel İhtisas Komisyonu Meyvecilik Alt Komisyonu, Elma Raporu, Doç.Dr.Masum Burat, Dr.M.Emin Ergun İGEME Dış Ticaret Bülten Eki, Ar-Ge INFO, Mayıs 2001, Sayı 5 Vakıfbank Sektör İncelemesi, Meyve ve Sebze İşleme Sektörü 1998 T.C. Başbakanlık DTM İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, Yaş Meyve-Sebze Sektörü, 1999 DURUM/Aralık 2000 Makro Ekonomi Politikalarının Bir Kurbanı: Türk Meyve ve Sebze Mamülleri Sektörü EXPORT, Ekim 2002 Yaş Sebze ve Meyve TİGEM Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Bitkisel Üretim, DİE, TARIMSAL YAPI (Üretim, Fiyat, Değer) 2000 Tarımsal Ürünlerde İhracat İadesi Yardımlarına İlişkin Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu 2003/1 No.lu Tebliği, R.Gazete No.25079, R.G.Tarihi:

TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU

TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU DÜNYADA YAŞ MEYVE VE SEBZE ÜRETİMİ FAO nun verilerine göre; 2012 yılında dünyada 57,2 milyon hektar alanda, 1,1 milyar ton yaş sebze üretimi yapılmıştır. Domates yaklaşık

Detaylı

Yarı bodur çeşitlerin gelişmeleri ve yetiştirilmeleri diğerlerinden farklılık göstermektedir. Bu farklı özellikleri şöylece sıralayabiliriz;

Yarı bodur çeşitlerin gelişmeleri ve yetiştirilmeleri diğerlerinden farklılık göstermektedir. Bu farklı özellikleri şöylece sıralayabiliriz; Spur (Yarı bodur) Elma Çeşitleri : Yarı bodur çeşitlerin gelişmeleri ve yetiştirilmeleri diğerlerinden farklılık göstermektedir. Bu farklı özellikleri şöylece sıralayabiliriz; Bu çeşitler; 1- Starking

Detaylı

Elma kış dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, soğuklama gereksinimi diğer meyvelere göre uzundur.

Elma kış dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, soğuklama gereksinimi diğer meyvelere göre uzundur. Elma Tarihçe İklim İstekleri Elma ılıman, özellikle soğuk ılıman iklim bitkisidir. Akdeniz Bölgesinde 800 m. den yukarı yerlerde yetişir. Yüksek ışık yoğunluğu elmada çok iyi renk oluşumunu sağlar. Elma

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE YAŞ SEBZE MEYVE ÜRETİMİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE YAŞ SEBZE MEYVE ÜRETİMİ ANKARA 23/01/2017 DÜNYADA VE TÜRKİYE DE YAŞ SEBZE VE MEYVE ÜRETİMİ Tarım insanlık için her çağda önemli olmuştur. Tarımında önemli bir bölümünü yaş meyve ve sebzeler oluşturmaktadır. Yaş meyve ve sebze

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 HUBUBAT ÜRÜNLERİN TANIMI Hububat grubu ürünler dünyada stratejik önemi en yüksek olan ürünler olup ilk çağlardan beri insanlar tarafından kültürü yapılarak

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton)

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton) NARENCİYE DOSYASI Kökeni Güneydoğu Asya olan turunçgillerin, çağdaş anlamda üretimi 19. yüzyılda ABD`de başlamış ve hızla yayılmıştır. Turunçgil yetiştiriciliği dünyada 40 derece kuzey enlemi ile 40 derece

Detaylı

KURU ÜZÜM ÜRETİM. Dünya Üretimi

KURU ÜZÜM ÜRETİM. Dünya Üretimi KURU ÜZÜM ÜRETİM Dünya Üretimi Dünyada, önde gelen üretici ülkeler tarafından üretilen üzümlerin belirli bir kısmı her yıl kurutularak 1,2 milyon tona yakın miktarda kurutulmuş üzüm elde edilmektedir.

Detaylı

Sıra Ürün Adı 2010 2011

Sıra Ürün Adı 2010 2011 YAŞ MEYVE VE SEBZE DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Yaş Sebze Üretimi Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2011 yılı verilerine göre; 2011 yılında dünyada 56,7 milyon hektar alanda

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2017 0 HUBUBAT ÜRÜNLERİN TANIMI Hububat grubu ürünler dünyada stratejik önemi en yüksek olan ürünler olup ilk çağlardan itibaren ekimi yapılarak üretilen besin grubudur.

Detaylı

Bu anaçlar tohumla üretilir. Yabani elmaların tohumundan elde edilen bitkilere çöğür, kültür çeşitlerinin tohumdan elde edilenlere ise yoz denir.

Bu anaçlar tohumla üretilir. Yabani elmaların tohumundan elde edilen bitkilere çöğür, kültür çeşitlerinin tohumdan elde edilenlere ise yoz denir. Normal 0 21 false false false TR X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.msonormaltable {mso-style-name:"normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0;

Detaylı

YAŞ MEYVE SEBZE. Hazırlayan Dilek KOÇ 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

YAŞ MEYVE SEBZE. Hazırlayan Dilek KOÇ 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi YAŞ MEYVE SEBZE Hazırlayan Dilek KOÇ 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi YAŞ MEYVE-SEBZE SITC NO : 057.1, 057.3, 057.4, 057.5, 057.6, 057.9 (Meyveler) 054.1,

Detaylı

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 1. Dünya Seramik Sektörü 1.1 Seramik Kaplama Malzemeleri SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 2007 yılında 8,2 milyar m 2 olan dünya seramik kaplama malzemeleri üretimi, 2008 yılında bir önceki yıla oranla %3,5 artarak

Detaylı

Türkiye Elma Yetiştiriciliği ve Geleceği. Türkiye Elma Yetiştiriciliği Ve Geleceği Niğde-2013

Türkiye Elma Yetiştiriciliği ve Geleceği. Türkiye Elma Yetiştiriciliği Ve Geleceği Niğde-2013 Türkiye Elma Yetiştiriciliği ve Geleceği Türkiye Elma Yetiştiriciliği Ve Geleceği Niğde-2013 ELMA ÇEŞİT DENEMELERİ Prof. Dr. Ali KÜDEN Amasya, Starking Delicious Golden Delicious Jonathan Hüryemez (Sarı

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı, 217 15 147 12 16 7 132 182 295 399 191 135 618 22 358 416 195 34 3 222 17 14 143 32 43 31 3 35 44 464 841 1.42 1.392 1.3 1.615 1.782 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi HALI SANAYİ Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ÜRÜNÜN TANIMI Armonize Sistem sınıflandırmasına göre halılar 4 ana gruba

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2017 0 YAŞ MEYVE VE SEBZE DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Yaş Sebze Üretimi Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2013 yılı verilerine göre;

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 HUBUBAT ÜRÜNLERİN TANIMI Hububat grubu ürünler dünyada stratejik önemi en yüksek olan ürünler olup ilk çağlardan beri insanlar tarafından kültürü yapılarak

Detaylı

Elma Çeşitleri ELMA ÇEŞİTLERİ

Elma Çeşitleri ELMA ÇEŞİTLERİ ELMA ÇEŞİTLERİ Bugün dünyadaki elma çeşitlerinin sayısı 6 500?ü aşmakta olup, Türkiye?de ise bu sayı 460?ı bulmaktadır. Bunlar arasında kalite, verim yönünden yüksek ve ticari anlamda yetiştiriciliği yapılanların

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ

FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Fındık Üretimi Dünya fındık üretimine ilişkin veriler incelendiğinde, son 15 yıllık süreçte dünya üretimi ortalama 800 bin ton civarında gerçekleştiği

Detaylı

MEYVE SULARI DÜNYA TİCARETİ. Dünya İhracatı. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları

MEYVE SULARI DÜNYA TİCARETİ. Dünya İhracatı. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTP Portakal Suyu (Dondurulmuş) 2009.11 Diğer Portakal Suları 2009.12, 2009.19 Greyfurt Suyu 2009.21, 2009.29 Diğer

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

ULUDAĞ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ AR&GE ŞUBESİ

ULUDAĞ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ AR&GE ŞUBESİ ARMUT RAPORU ULUDAĞ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ AR&GE ŞUBESİ TEMMUZ, 2017 1 İçindekiler 1. DÜNYA ÜRETİMİ VE TİCARETİ... 3 1.1 DÜNYA ÜRETİMİ... 3 1.2 DÜNYA İTHALATI... 4 1.3 DÜNYA İHRACATI...

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR Halil AGAH Kıdemli Kırsal Kalkınma Uzmanı 22 Kasım 2016, İSTANBUL 1 2 SUNUM PLANI TARIMDA KÜRESELLEŞME TÜRK TARIM SEKTÖRÜ VE SON YILLARDAKİ GELİŞMELER TARIMDA

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

TÜRKİYE ZİRAAT ODALARI BİRLİĞİ

TÜRKİYE ZİRAAT ODALARI BİRLİĞİ Ağustos 2003 TÜRKİYE ZİRAAT ODALARI BİRLİĞİ ELMA RAPORU 1. GİRİŞ Ülkemiz sahip olduğu iklim ve ekolojik özellikler bakımından bazı tropik meyveler dışında birçok meyvenin yetişmesine elverişlidir. Elmanın

Detaylı

Budama, seyreltme, gübreleme gibi bahçe işleri daha kolay ve ekonomik olarak yapılabilir.

Budama, seyreltme, gübreleme gibi bahçe işleri daha kolay ve ekonomik olarak yapılabilir. Son yıllarda ekonomik şartlar ve Pazar isteklerinin değişmesi nedeniyle modern meyveciliğin yapılması gerekmektedir. Bu ise anacak bodur elma bahçesi tesisi veya yarı bodur elma bahçesi tesisi ile olmaktadır.modern

Detaylı

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MART 2011 Tohumculuk Sanayisi Nedir? Tohumculuk Hangi İş ve Aşamalardan Oluşur? Tohumculuk İçin AR-GE

Detaylı

ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR

ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR GİRİŞ Solanaceae familyasına ait olduğu bilinen patatesin Güney Amerika`nın And Dağları nda doğal olarak yetiştiği; 16. yüzyılın ikinci yarısında

Detaylı

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 NİSAN / TÜRKİYE

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Tablo 1: Dünya Çekirdeksiz Kuru Üzüm Üretimi ( Kuş üzümü ve diğer türler dahil, Bin Ton) Yunanis tan ABD

Tablo 1: Dünya Çekirdeksiz Kuru Üzüm Üretimi ( Kuş üzümü ve diğer türler dahil, Bin Ton) Yunanis tan ABD KURU ÜZÜM ÜRETİM Dünya Üretimi Dünyada, önde gelen üretici ülkeler tarafından üretilen üzümlerin belirli bir kısmı her yıl kurutularak 1,2 milyon tona yakın miktarda kurutulmuş üzüm elde edilmektedir.

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU DÜNYA ÜRETİMİ VE TİCARETİ Dünyada 0207 Gümrük Tarife Pozisyonlu (GTP) kanatlı eti ve ürünleri üretiminde başı çeken ülkeler sırasıyla ABD (17,5 milyon ton), Çin Halk Cumhuriyeti

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ. Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1

HALI SEKTÖRÜ. Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1 2017 HALI SEKTÖRÜ Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017 yılı Ocak-Mayıs döneminde Türkiye nin toplam

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ 2015 YILI İHRACATI

HALI SEKTÖRÜ 2015 YILI İHRACATI HALI SEKTÖRÜ 2015 YILI İHRACATI Ülkemizin halı ihracatı 2014 yılında % 7,3 oranında bir artışla kapanmış ve 2,4 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. 2015 yılında ise halı ihracatımız bir önceki yıla kıyasla

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ. Nisan Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1

HALI SEKTÖRÜ. Nisan Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1 2017 HALI SEKTÖRÜ Nisan Ayı İhracat Bilgi Notu TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2017 NİSAN AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017 yılı Ocak-Nisan döneminde Türkiye nin toplam

Detaylı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı Sunu Planı Dünya da Tarım İlacı Kullanımı Türkiye de Tarım İlacı Kullanımı İlaç Alet

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ. Mart Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1

HALI SEKTÖRÜ. Mart Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1 2017 HALI SEKTÖRÜ Mart Ayı İhracat Bilgi Notu TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2017 MART AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017 yılı Ocak-Mart döneminde Türkiye nin toplam ihracatı

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU

TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU A) DÜNYADA FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ: 1- ÜRETİM Fındık bademden sonra dünyada en yaygın yetiştiriciliği yapılan sert kabuklu meyvedir. Fındığın kültür çeşitleri Türkiye, İtalya,

Detaylı

TOHUMCULUK ÜRETİM. Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

TOHUMCULUK ÜRETİM. Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, TOHUMCULUK ÜRETİM Bilindiği üzere, tohumluklar tarımsal üretimin temel girdilerinin başında gelmekte olup, kaliteli tohum kullanımı, verimi ve üretimi artırmasının yanı sıra daha dayanıklı, daha az maliyetli

Detaylı

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 HAZİRAN

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2011 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. İkinci

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN YILI MAYIS AYI İHRACAT PERFORMANSI yılı mayıs ayında, Türkiye

Detaylı

Isparta Meyvesi Dünya Pazarında APPCHE (Apple, Apricot, Chery) Uluslararası Rekabetçiliğinin Geliştirilmesi Projesi

Isparta Meyvesi Dünya Pazarında APPCHE (Apple, Apricot, Chery) Uluslararası Rekabetçiliğinin Geliştirilmesi Projesi Isparta Meyvesi Dünya Pazarında APPCHE (Apple, Apricot, Chery) Uluslararası Rekabetçiliğinin Geliştirilmesi Projesi ISPARTA ELMA KİRAZ KAYISI KÜMESİ İHTİYAÇ ANALİZİ Hazırlayanlar: Dr. Binhan OĞUZ BERKSOY

Detaylı

2016 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU

2016 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU 2016 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2016 ŞUBAT / TÜRKİYE

Detaylı

İYİ TARIM UYGULAMALARI NASIL YAPILIR?

İYİ TARIM UYGULAMALARI NASIL YAPILIR? İYİ TARIM UYGULAMALARI HAKKINDA YÖNETMELİK: Yönetmelik metni uzun olduğundan adresinden ulaşılabilir. güncel yönetmelik hükümlerine Bakanlığımızın aşağıda veb Resmi Gazete Tarihi: 07.12.2010 Resmi Gazete

Detaylı

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ Seramik sektörünün en

Detaylı

BAZI ÇEŞİTLERİN SOĞUKLAMA İSTEKLERİ. 1 Starking Delicious 1200-1500 saat. 2 Golden Delicious 1200-1500 saat. 3 StarkSpur golden 1200-1500 saat

BAZI ÇEŞİTLERİN SOĞUKLAMA İSTEKLERİ. 1 Starking Delicious 1200-1500 saat. 2 Golden Delicious 1200-1500 saat. 3 StarkSpur golden 1200-1500 saat ELMA YETİŞTİRİCİLİĞİ Kültür elması (Malus communis Lam.) yetiştiriciliği ülkemiz genelinde yapılmaktadır. Fakat en uygun kültür merkezleri, yabanisinin yayılma alanlarına paralel olarak Kuzey Anadolu da

Detaylı

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

2016 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2016 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2016 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2016 NİSAN / TÜRKİYE

Detaylı

KURU MEYVELER. Hazırlayan Çağlar GÖKSU T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU MEYVELER. Hazırlayan Çağlar GÖKSU T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU MEYVELER Hazırlayan Çağlar GÖKSU 2010 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi 1. SEKTÖRÜN TANIMI SITC NO: 057.99 Kuru Kayısı 057.6 Kuru İncir 057.52 Kuru Üzüm ARMONİZE

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Uluslararası Sert Kabuklu ve Kuru Meyve Konseyi nin verilerine göre; 2016 yılı itibariyle dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke ABD dir. ABD son zamanlarda

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Hazırlayan Cengiz KARABAYIR İGEME Uzmanı 2011 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler

Detaylı

2016 ARALIK DIŞ TİCARET RAPORU

2016 ARALIK DIŞ TİCARET RAPORU 2016 ARALIK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2016 ARALIK /

Detaylı

2017 MAYIS DIŞ TİCARET RAPORU

2017 MAYIS DIŞ TİCARET RAPORU 2017 MAYIS DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2017 MAYIS / TÜRKİYE

Detaylı

2013 ARALIK DIŞ TİCARET RAPORU

2013 ARALIK DIŞ TİCARET RAPORU 2013 ARALIK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2013 ARALIK/

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ. Ekim Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1

HALI SEKTÖRÜ. Ekim Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1 2015 HALI SEKTÖRÜ Ekim Ayı İhracat Bilgi Notu TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2015 EKİM AYI İHRACAT PERFORMANSI Ülkemizin halı ihracatı 2014 yılını % 7,3 oranında

Detaylı

2016 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU

2016 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU 2016 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2016 AĞUSTOS

Detaylı

BAKLİYAT DOSYASI. 4 TÜRKİYE ABD 240 Kaynak: FAO

BAKLİYAT DOSYASI. 4 TÜRKİYE ABD 240 Kaynak: FAO BAKLİYAT DOSYASI Dünya üzerinde tarımı çok eski yıllardan beri yapılmakta olan yemeklik dane baklagillerin diğer bir deyişle bakliyat ürünlerinin insan beslenmesinde bitkisel kaynaklı protein gereksiniminin

Detaylı

AĞAÇ İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU

AĞAÇ İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU AĞAÇ İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU Bu çalışmada ağaç işleme makineleri sektörü olarak GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. 8465 GTIP GTIP TANIMI Ağaç, mantar, kemik,

Detaylı

FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ

FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Fındık Üretimi Dünya kabuklu fındık üretimine ilişkin veriler incelendiğinde, son 10 yıllık süreçte dünya üretiminin ortalama 875 bin ton civarında

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

AHUDUDUNUN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ

AHUDUDUNUN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ AHUDUDUNUN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN AHUDUDU Ahududu, üzümsü meyveler grubundandır. Ahududu, yurdumuzda son birkaç yıldır ticari amaçla yetiştirilmektedir. Taze tüketildikleri

Detaylı

BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU

BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU Bu çalışmada beton santrali sektörü olarak GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. GTIP GTIP TANIMI 847431 BETON/HARÇ KARIŞTIRICILAR 847490

Detaylı

İYİ TARIM UYGULAMALARI VE EUREPGAP. Prof. Dr. Emine Olhan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü

İYİ TARIM UYGULAMALARI VE EUREPGAP. Prof. Dr. Emine Olhan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü İYİ TARIM UYGULAMALARI VE EUREPGAP Prof. Dr. Emine Olhan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü TARIMDA DEĞİŞİM Dünyada 1970 li yıllarda; Tüketicilerin bilinçlenmesi, 1990 lı yıllarda

Detaylı

DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU PAGEV

DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU PAGEV DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU 2016 PAGEV 1. DÜNYA PLASTİK MAMUL SEKTÖRÜNDE GELİŞMELER 1.1. DÜNYA PLASTİK MAMUL ÜRETİMİ Yüksek kaynak verimi, düşük üretim ve geri kazanım maliyeti ve tasarım ve uygulama zenginliği

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Tablo-1: Temizlik Maddeleri Sektöründe Yer Alan Ürünler GTİP Ürün Adı 3401 Sabunlar, Yüzey Aktif Organik Maddeler 3402 Yıkama, Temizleme Müstahzarları-Sabunlar Hariç 3403 Yağlama Müstahzarları,

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI KALIP AVRASYA 2014 BURSA METAL İŞLEME TEKNOLOJİLERİ FUARI BURSA SAC İŞLEME TEKNOLOJİLERİ FUARI 2014 BELEX 2014 BURSA 5. HIRDAVAT VE İŞ GÜVENLİĞİ FUARI 2014 4 7 Aralık 2014 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Tablo 1. Alkollü ve Alkolsüz İçeceklerin Gümrük Tarife Pozisyonları Alkolsüz İçecekler Ürün Adı GTP Mineral ve Gazlı Sular 2201 Meşrubat 2202 Alkollü İçecekler FERMENTE ALKOLLÜ

Detaylı

2017 EYLÜL DIŞ TİCARET RAPORU

2017 EYLÜL DIŞ TİCARET RAPORU 2017 EYLÜL DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2017 EYLÜL / TÜRKİYE

Detaylı

ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU

ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU Bu çalışmada elevetörler-konveyörler sektörü, GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. 8428.20 Pnömatik elevatörler ve konveyörler

Detaylı

2016 MAYIS DIŞ TİCARET RAPORU

2016 MAYIS DIŞ TİCARET RAPORU 2016 MAYIS DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2016 MAYIS / TÜRKİYE

Detaylı

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter 2013 yılı, dünya ekonomisi için finansal krizin etkilerinin para politikaları açısından

Detaylı

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO VE TELLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO ve TELLER GTİP:8544 TÜRKİYE DE ÜRETIM VE DIŞ TİCARET Üretim Kablo ve teller

Detaylı

AŞILI CEVİZ FİDANI SEKTÖRÜ

AŞILI CEVİZ FİDANI SEKTÖRÜ AŞILI CEVİZ FİDANI SEKTÖRÜ Ceviz hem meyvesi hem de kereste değeriyle ekonomik önem kazanmıştır. Ceviz ağacının 150-200 yıllık ömrünün ilk 60-70 yılında meyvelerinden, bu yaştan sonra da piyasa taleplerine

Detaylı

plastik sanayi PLASTİK SEKTÖR TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri

plastik sanayi PLASTİK SEKTÖR TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri plastik sanayi 2014 TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Türkiye

Detaylı

TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA 2014 ĠÇĠNDEKĠLER 1. DÜNYADA FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ. 2 1.1. Üretim 2 1.2. İhracat 2 1.3. İthalat. 3 2. TÜRKİYE DE FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ 4 2.1. Üretim

Detaylı

2013 TEMMUZ DIŞ TİCARET RAPORU

2013 TEMMUZ DIŞ TİCARET RAPORU 2013 TEMMUZ DIŞ TİCARET RAPORU A.T.S.O DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2013 TEMMUZ/

Detaylı

ANKARA İLİ KIZILCAHAMAM İLÇESİ TIBBİ VE AROMATİK BİTKİ YETİŞTİRİCİLİĞİ PAZAR ARAŞTIRMASI

ANKARA İLİ KIZILCAHAMAM İLÇESİ TIBBİ VE AROMATİK BİTKİ YETİŞTİRİCİLİĞİ PAZAR ARAŞTIRMASI ANKARA İLİ KIZILCAHAMAM İLÇESİ TIBBİ VE AROMATİK BİTKİ YETİŞTİRİCİLİĞİ PAZAR ARAŞTIRMASI Proje Koordinatörü Proje Sorumlusu Danışman Proje No :Vet.Hek. Ahu KAYALARLI ACARTÜRK : Zir. Müh. Adem BÜYÜKHAN

Detaylı

Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye

Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Günümüzde çok amaçlı bir kullanım alanına sahip olan Mısır, Amerika Kıtası keşfedilene kadar dünya tarafından bilinmemekteydi. Amerika Kıtasının 15. yüzyıl sonlarında keşfedilmesiyle

Detaylı

2016 MART DIŞ TİCARET RAPORU

2016 MART DIŞ TİCARET RAPORU 2016 MART DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2016 MART / TÜRKİYE

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

BURTARIM 2014 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI

BURTARIM 2014 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI BURTARIM 2014 Bursa 12. Uluslararası Tarım, Tohumculuk, Fidancılık ve Süt Endüstrisi Fuarı BURSA 7. ULUSLARARASI HAYVANCILIK VE EKİPMANLARI FUARI 14 18 Ekim 2014 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI Bursa

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Aralık Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ YILI AYI İHRACAT PERFORMANSI yılı Aralık ayında, Türkiye nin

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul 1 İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMA KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN

Detaylı