KONYA MAKĠNE ĠMALAT SANAYĠ SEKTÖREL ANALĠZ RAPORU (2008) ĠÇĠNDEKĠLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KONYA MAKĠNE ĠMALAT SANAYĠ SEKTÖREL ANALĠZ RAPORU (2008) ĠÇĠNDEKĠLER"

Transkript

1 1

2 2

3 KONYA MAKĠNE ĠMALAT SANAYĠ SEKTÖREL ANALĠZ RAPORU (2008) ĠÇĠNDEKĠLER GiriĢ.. 2 BÖLÜM 1 DÜNYA DA MAKĠNE ĠMALAT SANAYĠ SEKTÖRÜ 1.1 Sektörün Genel Tanımı Mevcut Durum Sektörün Dünyadaki Durumu Makine ve Teçhizat Sanayinin Alt Sektörlere Göre Durumu Sektörün AB deki Durumu Sektördeki Yeni Eğilimler 17 BÖLÜM 2 TÜRKĠYE DE MAKĠNE ĠMALAT SANAYĠ SEKTÖRÜ 2.1. Mevcut Durum KuruluĢ Sayısı, Mevcut Kapasite ve Kullanımı Üretim DıĢ Ticaret Yurt Ġçi Tüketim Fiyatlar Ġstihdam Diğer Sektörler ve Yan Sanayi ĠliĢkileri Sektörün Sorunları SWOT Analizi Sektörde Uygulanması Önerilen Stratejik Öncelik, Politika ve Tedbirler.. 41 BÖLÜM 3 KONYA DA MAKĠNE ĠMALAT SANAYĠ SEKTÖRÜ 3.1. Mevcut Durum Konya Profili Konya Makine Ġmalat Sanayi Saha AraĢtırma Raporu AraĢtırmanın Metodolojisi AraĢtırma Bulguların Analizi. 65 Sonuç ve Değerlendirme. 74 Kaynakça. 76 3

4 GiriĢ Dünya ekonomisinin en önemli özelliği üretimin hızla küreselleģmekte olmasıdır. Sürekli geliģen teknolojinin de katkısıyla önemi daha da artan imalat sanayi, dünya ticaretinde lokomotif bir sektör konumundadır. Ġmalat sanayinin ekonomik geliģim için tetikleyici oluģu ülkeler arası rekabeti doğurmuģ, teģvikler ve vergi indirimleri gibi yollarla imalat sanayinin geliģmesi sağlanmaya çalıģılmıģtır. Makine imalat sanayi dünyada mühendislik sanayi ya da makine mühendisliği sanayi olarak bilinmektedir. Hiç Ģüphesiz imalat sanayi içerisinde tüm sektörlere girdi sağlayan makine imalat sanayi özel ve önemli bir konumda yer almaktadır. Teknolojik altyapı, bilimsel bilgi ve mühendislik hizmetlerini makine imalat sanayi bir noktada buluģturmaktadır. Sayılan etkenlerin birinde ya da tamamında yaģanabilecek herhangi bir değiģim, dolaylı olarak ekonomik geliģmeye etkide bulunacağı gibi aynı zamanda ülkeler arası rekabet gücünü de belirleyici olacaktır. Makine imalat sanayinde yer alan firmalar hem yerel hem de dünya eksenli üretimde bulunarak sanayideki tüm alanlara, ihtiyaçları nispetinde makineler, aksam ve parçalar imal etmektedirler. Sektörel özelliği dolayısıyla sürekli geliģen makine sektöründe, üretimi yapılan her yeni mamul için proje tasarımı, AR-GE ve ayrıntılı mühendislik tasarımları yapılmaktadır. Ayrıca yeni bir mamul üretimi için talep edilen mamulün nitelikleri ayrıntılı olarak alınmakta, bunun sonucu olarak küreselleģen dünyada önemli bir olgu olan müģteri odaklılık prensibi ile müģteri isteklerine uygun makine parça, aksam ve aparatları üretilmektedir. Makine imalat sektöründe yeni icatlar, Ar-Ge ve teknolojik geliģim önemli bir rol oynamaktadır. Ġleri teknoloji kullanan imalat sanayide ki her 100 firmadan 60 ı makine imalat sanayide faaliyet gösteren firmadır.(seçilmiģ Sektörler ve Teknoloji, 2005) ÇalıĢmamızda makine imalat sanayinin kurumsal yapısı, rekabet gücü, çalıģan ve yönetici analizi, ticaret yapısı, teknolojik geliģimi, detaylı istatistikler ve yorumlarla; Dünya, Türkiye ve Konya perspektifinde ayrı ayrı ele alınarak incelenmiģtir. 4

5 BÖLÜM 1 DÜNYA DA MAKĠNE ĠMALAT SANAYĠ SEKTÖRÜ 1.1. Sektörün Genel Tanımı Makine sözcüğü Türk Dil Kurumunun sözlüğünde Herhangi bir enerji türünü baģka bir enerjiye dönüģtürmek, belli bir güçten yararlanarak bir iģi yapmak veya etki oluģturmak için çarklar, diģliler ve çeģitli parçalardan oluģan düzenekler bütünü 1 olarak tanımlanmaktadır. Bu tanımlamaya göre dönüģtürülmesi mümkün olan bir enerji türünün iģlenerek baģka bir enerji türüne dönüģtürülmesi, bir iģin yapılması ve etki oluģturulması amaçlı olarak çeģitli mekanizmaların sistemli bir bütün oluģturması, bu sistemin ise belli mekanik parçaların sistemli olarak bir arada bulunmasına makine adı verilmektedir. Makine imalatı amaçlarına göre iki temel makine grubuna ayrılmaktadır. a) Genel Amaçlı Makine Ġmalatı b) Özel Amaçlı Makine Ġmalatı ( MüĢteri talepleri doğrultusunda) BaĢka yerde sınıflandırılmamıģ makine ve teçhizat imalatı, ISIC Revize 3 sınıflandırmasında, imalat sanayi altında 29 numaralı grupta yer almaktadır. Grupta, üçlü sınıflandırma yapıldığında 3 alt sektör, dörtlü sınıflandırma yapıldığında ise 15 alt sektör bulunmaktadır. ISIC Revize 3 Sınıflandırmasına Göre Makine Ġmalat Sanayi (M.Ġ.S.) Genel Amaçlı Makine Ġmalatı 2911 Ġçten yanmalı motor ve türbin imalatı; uçak, motorlu taģıt ve motosiklet motorları hariç 2912 Pompa, kompresör, musluk ve vana imalatı 2913 Mil yatağı, diģli, diģli takımı ve tahrik tertibatı imalatı 2914 Sanayi fırını, ocak ve ocak ateģleyicilerin imalatı 2915 Kaldırma ve taģıma teçhizatı imalatı 2919 Diğer genel amaçlı makinelerin imalatı 292 Tarım ve orman makineleri imalatı 2921 Tarım ve orman makineleri imalatı 2922 Takım tezgahları imalatı 2923 Metalürji makineleri imalatı 2924 Maden, taģocağı ve inģaat makineleri imalatı 2925 Gıda, içecek ve tütün iģleyen makinelerin imalatı 2926 Tekstil, giyim eģyası ve deri iģlemede kullanılan makinelerin imalatı 2927 Silah ve mühimmat imalatı 2929 Diğer özel amaçlı makinelerin imalatı 293 BaĢka yerde sınıflandırılmamıģ ev aletleri imalatı 2930 BaĢka yerde sınıflandırılmamıģ ev aletleri imalatı 1 Makine sözcük sorgulaması; (EriĢim Tarihi: ) 2 ISIC Revize 3 Sınıflandırma Kodları, (EriĢim Tarihi ) 5

6 Makine Ġmalat Sanayi, Nace Rev. 1.1 sınıflandırmasında da 29 nolu grup içerisinde yer almaktadır. Yine bu grupta da üçlü sınıflandırmada 7 alt sektör, dörtlü sınıflandırmada ise 22 adet alt sektör bulunmaktadır. Nace Rev. 1.1 Sınıflandırmasına Göre Makine Ġmalat Sanayi(M.Ġ.S.) 3 29 BaĢka yerde sınıflandırılmamıģ makine ve teçhizat imalatı 29.1 Uçak, motorlu taģıt ve motosiklet motorları hariç, mekanik güç üretimi ve kullanımına yönelik makinelerin imalatı Ġçten yanmalı motor ve türbin imalatı; uçak, motorlu taģıt ve motosiklet motorları hariç Pompa ve kompresör imalatı Musluk ve vana imalatı Mil yatağı, diģli, diģli takımı ve tahrik tertibatı imalatı 29.2 Genel amaçlı diğer makinelerin imalatı Sanayi fırını, ocak ve ocak ateģleyicilerin imalatı Kaldırma ve taģıma teçhizatı imalatı Evde kullanıma yönelik olanlar hariç, soğutma ve havalandırma donanımı imalatı BaĢka yerde sınıflandırılmamıģ diğer genel amaçlı makinelerin imalatı 29.3 Tarım ve ormancılık makineleri imalatı Tarımsal amaçlı traktör imalatı Diğer tarım ve ormancılık makinelerinin imalatı 29.4 Takım tezgâhları imalatı TaĢınabilir ve el ile kullanılan makineli aletlerin imalatı Diğer metal iģleme takım tezgâhlarının imalatı BaĢka yerde sınıflandırılmamıģ diğer takım tezgahlarının imalatı 29.5 Diğer özel amaçlı makinelerin imalatı Metalürji makineleri imalatı Maden, taģocağı ve inģaat makineleri imalatı Gıda, içecek ve tütün iģleyen makinelerin imalatı Tekstil, giyim eģyası ve deri iģlemede kullanılan makinelerin imalatı Kâğıt ve mukavva üretiminde kullanılan makinelerin imalatı BaĢka yerde sınıflandırılmamıģ diğer özel amaçlı makinelerin imalatı 29.6 Silah ve mühimmat imalatı Silah ve mühimmat imalatı 29.7 BaĢka yerde sınıflandırılmamıģ ev aletleri imalatı Elektrikli ev aletleri imalatı Elektriksiz ev aletleri imalatı 3 Nace Rev. 1.1 Sınıflandırma Kodları, (EriĢim Tarihi: ) 6

7 1.2. Mevcut Durum Dünya ekonomisi son 25 yıllık dönemde üretici odaklı bir sistemden tüketici odaklı bir sisteme doğru hızla ilerlemektedir. Tüketici odaklı bu yeni oluģum, dünyanın her noktasında üretilen malın, dünyanın her noktasında tüketilebileceği yeni bir rekabet ortamını tanımlamaktadır. Makine sektörünün geliģiminin sanayileģmenin geliģimi olarak düģünüldüğünde ortaya konulan stratejiler, plan, program ve politikaların uygulama alanı bulması büyük önem taģımaktadır. Dünya ekonomisi genelinde makine imalat sektöründeki herhangi bir geliģme dolaylı olarak ülkelerin Gayri Safi Milli Hâsılası ndaki büyümenin temel göstergesi olarak nitelendirilmektedir. Avrupa Birliği(AB) ülkeleri makine üretiminde önde gelen üretici ve ihracatçı ülkelerdir. Dünya çapında makine imalatı yapan Avrupa Birliği(AB), Amerika BirleĢik Devletleri(ABD) ve Japonya tahmini olarak dünya makine ve teçhizat üretiminin ¾ ünü sağlamakta aynı zamanda ileri teknoloji ve sürekli Ar-Ge çalıģmalarıyla baģat rol üstlenmektedirler. Ayrıca orta ve düģük teknolojik makine üretimleriyle Çin ve diğer geliģmekte olan endüstriyel ülkeler makine üreticilerinin sürekli artan performans talebi ile teknolojik ve bilimsel geliģmeleri yakından izlemekte, rekabet güçlerini her geçen gün artırmaya çalıģmaktadırlar. Makine sektörü aģağıda yer alan özellikleriyle dikkat çekmektedir. Katma değeri yüksektir, Ekonomik refahı etkiler, Teknolojinin geliģimini sağlar böylece yeni teknolojilerin kullanıldığı mamuller üretir, Ölçeğe göre artan getiri yapısına sahiptir, Sürekli yapılan ar-ge çalıģmaları rekabeti güçlendirir, Tetikleyici gücü olan lokomotif sektördür, Kriz anlarında en dirençli olan ve ayakta kalabilen sektördür, Ġstihdamı etkileyen bir sektördür Sektörün Dünyadaki Durumu Sektörün lideri durumundaki ülkeler ABD (%17), Almanya (%8), ÇHC (Çin Halk Cumhuriyeti) (%7), Ġngiltere (%5), Fransa (%5) ve Japonya (%5) toplam makine ithalatından yaklaģık %47 oranında pay almaktadırlar. Aynı zamanda yaklaģık % 52 lik payla toplam makine ihracatında söz sahibi ülkeler ise sırasıyla Almanya (%14), ABD (%12), ÇHC (Çin Halk Cumhuriyeti) (%11), Japonya (%9) ve Ġtalya (%6) dır. Dünya geneli ithalat ve ihracat rakamlarına bakıldığında sektörün dünya ticaret hacmindeki yeri ve önemi dikkat çekmektedir. 7

8 MİKTAR Tablo 1.1. Makine ve Aksamları (84. Fasıl) BaĢlıca Ġthalatçı Ülkeler (1.000 $) ÜLKELER DEĞ. PAY ABD ALMANYA ÇHC ĠNGĠLTERE FRANSA JAPONYA HOLLANDA KANADA HONGKONG ĠTALYA DĠĞER TOPLAM Kaynak: & OAİB Makine Sektör Raporu s.6 Makine imalat sektöründe gerçekleģen makro göstergeleri rakamlarla ifade etmek gerekirse, 2001 yılında ithalat rakamının 865 milyar $ dan 2005 yılında %54 büyüyerek 1,336 milyar $ a, yine 2001 yılında 858 milyar $ olan dünya geneli makine ihracatının 2005 yılında %59 büyüme oranı ile 1,361 milyar $ a ulaģtığı söylenebilir. ġekil 1.1. Dünya Geneli Makine Sektörü Ġthalatçı Ġlk BeĢ Ülke $ $ $ $- ABD (% 17) ALMANYA (% 8) ÇİN H.C. (% 7) İNGİLTERE (% 5) FRANSA (% 5) ÜLKELER Sektörün dünya ticari yapısı içerisindeki yerinin diğer bir belirleyicisi ise dünya genel ticaret rakamları ile ithalat ve ihracat rakamlarının karģılaģtırılmasıdır. Dünya genel ithalat rakamı 2005 yılında 10,8 trilyon $ olarak gerçekleģmiģ, makine ve aksamları ithalatının payı ise % 12 olarak tespit edilmiģtir. Dünya genel ihracat rakamı ise 2005 yılında 10,4 trilyon $, dünya makine ve aksamları ihracat payı ise %13,1 olmuģtur 4 4 Makine Sektör Raporu 2007, Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği,Syf:6-10 (Erişim Tarihi: ) 8

9 Tablo 1.2. Makine ve Aksamları (84. Fasıl) BaĢlıca Ġhracatçı Ülkeler (1.000 $) ÜLKELER DEĞ. PAY ALMANYA ABD ÇĠN JAPONYA ĠTALYA ĠNGĠLTERE HOLLANDA FRANSA SĠNGAPUR HONGKONG DĠĞER TOPLAM Kaynak: & OAİB Makine Sektör Raporu s.10 Grafik 1.2. Dünya Geneli Makine Sektörü Ġhracatçı Ġlk BeĢ Ülke Miktar $ $ $ $ $0 ALMANYA (% 14) ABD (%12) Çin (%11) JAPONYA (%9) ĠTALYA (%6) Ülkeler / Payları Makine imalat sanayinin dünyada genel görünümüne bakıldığında üretici ülkelerin büyük kısmının OECD ülkesi olduğu görülmektedir. Japonya, Almanya, ABD, Ġtalya, Ġsviçre, Ġsveç, Fransa, Ġngiltere gibi ülkeler ile son yıllarda hızla geliģen Tayvan, Çin ve Hindistan gibi ülkeler dikkat çekmektedir. Sektörün genel yapısal özellikleri içerisindeki dikkati çeken özelliklere bakıldığında Ģu iki özellik dikkat çekicidir: a. Firmalar arası birleģmeler ve satın almalar yolu ile verimlilik artıģları sağlama çabası. b. Parça tedariki ve yeni yatırımlarda ucuz iģ gücünün olduğu ülkelere yönelim (DPT, 2000:11) itibarı ile dünya makine sanayi ihracatı 1 trilyon 330 milyar dolardır. Sektördeki ihracat yılları arasında % 50 lik bir büyüme gerçekleģtirmiģtir. Ġhracatta önde gelen ülkeler ise, Almanya, ABD, Çin, Japonya, Ġtalya, Ġngiltere ve Fransa dır. Almanya yaklaģık 180 milyar dolarlık ihracatla birinci, ABD 166 milyar dolarla ikinci, yaklaģık 150 milyar dolarla Çin üçüncü, 120 milyar dolarla Japonya dördüncü, 75 milyar dolarla Ġtalya beģinci ve 63 milyar dolarla Ġngiltere altıncı sıradadır. Türkiye ise 3,88 milyar dolarla 34. dür. (ĠGEME, 2007b:8). 9

10 Tablo Arası Makine Ġmalat Sanayi nde Önemli Ġhracatçılar ($) ÜLKE ALMANYA ABD ÇĠN JAPONYA ĠTALYA ĠNGĠLTERE FRANSA SĠNAGAPUR HONG KONG GÜNEY KORE HOLLANDA MEKSĠKA TAYVAN KANADA MALEZYA BELÇĠKA ĠSVEÇ AVUSTURYA ĠSVĠÇRE ĠRLANDA DĠĞERLERĠ Kaynak: İGEME, 2007b, 8-9. Dünya makine sanayi ithalatı 2005 yılında 1 trilyon 264 milyar dolar seviyesindedir. En büyük makine ithalatçısı 228 milyar dolarla ABD dir. Onu, 100 milyar dolarla Almanya, 96 milyar dolarla Çin ve 69 milyar dolarla Ġngiltere izlemektedir. Türkiye 2005 de 13 milyar dolarlık ithalatla 27. dır. (ĠGEME, 2007b:9). Tablo Arası Makine Ġmalat Sanayi nde Önemli Ġthalatçılar ($) ÜLKE ABD ALMANYA ÇĠN ĠNGĠLTERE FRANSA HOLLANDA JAPONYA KANADA HONG KONG ĠTALYA MEKSĠKA SĠNGAPUR ĠSPANYA BELÇĠKA GÜNEY KORE TAYVAN AVUSTRALYA MALEZYA TAYLAND ĠSVEÇ DĠĞERLERĠ Kaynak: İGEME, 2007b:9-10. Makine ve teçhizat yatırımları ile ekonomik büyüme arasında yakın iliģki vardır. Makine ve teçhizat teknoloji biçimlendirir. Dolayısıyla bu sektörde artan ticaret hacmi bir 10

11 anlamda teknolojinin ülkeler arasında yayılma hızının da arttığını gösterir. Öte yandan bu sektörün sermaye mallarının verimliliğinin artmasına yol açması nedeniyle pozitif dıģsallığı vardır yılında baģlayan ekonomik canlanma ile birlikte 2001 deki ekonomik durgunluğa kadar sektörde büyük yatırımlar yapıldı. OECD ülkelerinde geniģ ölçekli yatırımların nedeni enformasyon ve telekomünikasyon sektörlerinde artan yatırım harcamalarıdır. Bu sektörde Kanada ile ABD arasında olduğu gibi, bazı bölgelerde bazı ülkelerin kendi aralarında artan bir dikey uzmanlaģma ve endüstri-içi ticaret iliģkisi vardır.(khondaker, 2005:5-7) Makine ve Teçhizat Sanayinin Alt Sektörlere Göre Durumu Takım Tezgahları Sanayi: Japonya ve Almanya takım tezgâhlarında en büyük iki üretici unvanını korudular. Ancak son yıllarda düģük değerli yen-yüksek değerli Euro değerlerinden dolayı Japonya nın payı arttı. GeliĢen pazarlardan Çin deki hızla geliģen yerel imalatçılar Japonya ve Almanya nın Pazar paylarını muhtemelen daha fazla tehdit edecek gibi görünmektedir. Bu sektördeki rekabetçilikte etkin olan bir dizi faktörden bazıları; döviz kurları ile satıģ sonrası servis kalitesi ve Çin in bu alandaki teknolojik açığını yavaģ yavaģ kapatıp dünya pazarlarına açılmasıdır. Öte yandan ürüne ve fonksiyona dayalı farklılaģmalar da rekabeti etkilemektedir. Bu anlamda, Japonya nın Yamazaki Mazak, Mori Seiki, Okuma ve Almanya nın DMG firmaları çok iģlem yapabilen tezgâhlar üretebilen az sayıda üreticiler olduklarından uluslar arası rekabette kendilerini ayrı bir yerde tutmaktadırlar. Endüstrideki diğer üreticilerden ayrı bir üstünlük elde etmenin anahtar faktörü, temel bilgisayar kontrollü programları oluģturan yazılım geliģtirmektir. Ekonomik durgunluk dönemlerinde üretim ve idari anlamda birleģmeler ve satın alımlar, satıģ sonrası servis ve ortak yazılım geliģtirme gibi iģbirliğine dayalı ortaklıklar gözlemlenebilmektedir. Japon iģleme (takım) tezgâhları sanayi 1975 den sonra büyük sıçrama gösterdi. Bu sıçramanın nedenleri CNC yapımcıları ile yapılan stratejik AR-GE ittifakları, mükemmel hassas alet tedarikçilerine dıģarıdan iģ yaptırma ve oto imalatçılarının ĢaĢırtıcı geliģmesi gibi faktörlerle açıklanmıģtır. Chuma, yukarıdaki faktörlerin sektördeki daha ileri geliģmeleri açıklamakta yetersiz kaldığını öne sürerek; firma-içi bazı faktörlere dikkat çekiyor. Bunlar, yeni ürün geliģtirme süreçlerinin ilk aģamalarından birinde eģ zamanlı ve iç içe geçmiģ fonksiyonel bilgi paylaģım sistemi; vasıflı iģçilerin fabrika ve makine imalathanelerinde en ön üretim hatlarında olmasının pozitif rolü; hayli vasıflı ustaların varlığı. Bu firma içi faktörlerin Japon ve Alman takım tezgâhları imalatçılarını benzeģtirirken, Amerikan imalatçılarına ise benzeģtirmediği sonucunu ileri sürmektedir. Vasıflı iģçilerden kasıtın eski bilinen becerili iģçilerden ziyade, problem çözen iģçi tipi olduğu ifade edilmektedir. (Chuma, 2001:1) e kadar Japon takım tezgâhları sanayi, Amerikan ve Alman rakiplerinin arkasında idi. Japonya eski Sovyetler Birliği nden sonra dördüncü sırada idi. Ġlk sırada Amerika ve sonra Almanya vardı yılında ise dünyada birinci takım tezgâhları imalatçısı durumuna geldi. Öte yandan 1981 de otomotiv sanayinde Japonya nın en büyük üretici olduğu hatırlanmalıdır. Ġmalatçılar Sayımı na göre Japonya da 1997 de metal kesim, metal biçimleme veya takım tezgâhları ile ilgili kesici ve tutturucular imalatı ile uğraģan imalatçı vardı. Aynı yıl ABD de 883 ve Almanya da ise 273 imalatçı vardı. (Chuma, 2001:4-5). 200, ,000$ lık CNC ve servo motorlu tezgâhlarda rekabet gücü hayli yüksek olan Japon CNC ve servo motor imalatçısı firmalardan, Fanuc, Mitsubishi Electric ve Yasukawa Electric bu sektördeki üretimin büyük bir kısmına sahiptir. Mesela Fanuc, iç pazarın %70 ine ve dünya pazarının %50 sine sahiptir. CNC parçaları ile yazılımın bu tür ileri tezgâhların imalat maliyetindeki payı bazı örneklerinde %30-40 a kadar çıkabilmektedir. Dolayısıyla yeni tezgâhlarını CNC ve kontrol yazılımları ile donatmak isteyen takım tezgâh üreticileri, CNC yapımcıları ile yakın teknolojik bir iģ birliğine ihtiyaç duymaktadır. Çünkü CNC li takım tezgâhları üreticileri, tezgâhlarının mevcut fonksiyonlarına daha özel isteğe bağlı yazılım 11

12 fonksiyonları ilave ederek tezgâhlarını farklılaģtırmaya oldukça isteklidirler. (Chuma, 2001:5-6). CNC üreticileri, kârlarının çoğunu CNC cihazları satıģından değil, uygun yazılım geliģtirmekten elde etmektedirler. Japon üreticilerinin özellikle Amerikan ve Alman rakiplerine üstünlüğü, dünyadaki ünlü takım tezgâhları sergilerinde ve fuarlarında sergilenen tezgâhların ülkelere göre oranından anlaģılabilir. Örneğin, Eylül 1999 daki sergide sergilenen tezgâhların %33 ü GE nin (General Electric), %14 ü Fanuc un, %9 u Siemens in ve %6 sı Mitsubishi nin CNC si ile donanmıģken; Mayıs 1999 da Paris sergisinde ise oranlar %35 Fanuc, %18 Siemens, %10 Heidenhein ve % 5 Mitsubishi Ģeklindeydi. Ancak 2000 Tokyo da ise Fanuc un payı %72 iken, Mitsubishi nin %10 ve Ohkuma nın %4 oldu. Yine aynı Ģekilde görece düģük maliyetli makine merkezlerinin (MC) tamamlanma süresi Alman firmalarında 16 ay iken Amerikan firmalarında 24 aydır. Özellikle yüksek teknolojiye sahip torna ve freze tezgâhlarının sipariģlerinin tamamlanma süresi Amerikan firmalarında 30 ay; Alman firmalarında 33 ay iken Japon 10 ile 12 ay arasındadır. Bu aradaki dev fark dikkat çekicidir. Tayvan firmaları da, takım tezgâhı üreticileri ve CNC imalatçıları arasında yakın iģbirliği ile özellikle düģük maliyetli takım tezgâhlarında son derece rekabetçidir. Kore firmaları da, kalifiye iģ gücüne daha az yatırım yapılması yüzünden Tayvan firmaları kadar olmasa da rekabetçidir. Kore nin 2000 e kadar Japonya dan takım tezgâhı ithalatını yasakladığı hatırlanmalıdır. Tayvan takım tezgahlarında 2000 itibarı en büyük beģinci ihracatçı ve en büyük altıncı üretici ülkedir. En önemli pazarları Avrupa, ABD, Çin ve Güneydoğu Asya ülkeleridir. ( Liu- Brookfield, 2000: 324). CNC ve servo motorlara ilaveten, takım tezgâhlarının ana parçaları olan kılavuz ve Ģaftlar, rulmanlar, kılavuzlar ve ballscrews veya yatay uzun motorlar için gereken Ģaftlar ve rulmanlar ile yataklar, sütunlar veya Ģaryoların dökme demirden parçalarındaki teknolojik ilerlemeleri gerçekleģtiren Japon tedarikçilerinin varlığı da önemlidir. Ki bunların toplam maliyetin %10-20 sini oluģturduğu bilinmektedir. Hassas aletler imalatı 1990 larda küreselleģti. Örneğin, NSK firmasının sırasıyla deniz aģırı üretimi, deniz aģırı satıģları ve yabancı iģçilerinin oranları %30, %70 ve %40 dır. (Chuma, 2001:8). Japon otomotiv endüstrisindeki muazzam geliģme de takım tezgâhları imalatının nicel ve teknolojik geliģimini etkileyen en önemli faktörlerdendir. Bir diğer husus yalnızca otomotiv değil otomotivle iliģkili olan kalıp ve elektrikli makineler endüstrilerinin de dikkate alınması gerektiğidir. Ancak burada ilginç olan bir husus takım tezgâhlarının geliģiminin yalnızca Japon otomotiv endüstrisinden gelen taleple açıklanamayacağıdır. Nitekim özellikle Amerikan otomobil ve havacılık endüstrisinin 1970 sonları ve 1980 baģlarından itibaren artan Japon takım tezgâhı talebinde görülen artıģtır. Örneğin, 1975 de takım tezgâhlarında %80 olan Amerikan üretiminin payı, 1985 de %50 ye düģmüģtü. Bu azalıģın önemli bir kısmı Japon tezgâhları tarafından doldurulmuģtu da %10 olan Japon tezgâh ihracatı, 1978 de %40 a yükseldi lerde ise %30 ile %40 arasında dalgalandı de %30 olan oran, iç talepteki önemli düģüģten sonra 1995 de %68 ve 1999 da %74 oldu. ABD nin takım tezgâhları üretiminin %40 ı ihraç edilmektedir. Ağustos 2005 itibarı ile Çin, ABD takım tezgâhlarının en önemli alıcısıdır. Öte yandan, Almanya ve Japonya da, ABD nin takım tezgâhları ithalatının en önemli tedarikçisidirler. Son yıllarda Çin takım tezgâhları endüstrisinde önemli bir rol oynamaktadır. Çıktı değeri olarak Çin dünya makine tezgâhlarının ¼ ünü yaratmaktadır de Çin, milyon $ takım tezgahı ve 7.07 milyon $ lık metal iģleme tezgahı ithal etmiģtir. Çin ekonomisindeki aģırı ısınma ve yüksek enflasyon nedeni ile hükümetin sıkı para politikası izlemek zorunda olması, yatırımları azaltacağından özellikle küçük ve orta ölçekli tezgâh yatırımlarının bundan olumsuz etkilenmesi beklenmektedir. Çin makine tezgâh endüstrisindeki yavaģlamaya rağmen, NC (numerical control) tezgâhları, büyük ve ağır tezgâhlarındaki büyümenin devam etmesi beklenmektedir. Bunun nedeni, devlet tarafından sürdürülen büyük yatırımlar ve 16 adet önemli bilim ve teknoloji projesinin yüksek 12

13 teknolojiye dayalı NC takım tezgâhlarına yönelik iç talebi artırması ve önümüzdeki 5 yıl içerisinde büyük ölçekli NC takım tezgâhlarına yönelik güçlü talebin yaklaģık her yıl %30 luk bir oranda devam etmesinin beklenmesidir. Japonya nın takım tezgâhlarındaki liderliği 1982 den beri sürmektedir da Japonya da imal edilen takım tezgâhlarının %88 i NC tipidir. Japonya nın tezgâh ithalatı, ihracatının yalnızca 1/7 si kadardır. Ucuz iģgücüne sahip olan Hindistan da takım tezgâhları üretimi hızla geliģmektedir. Hindistan pazarındaki Hint ve ithal takım tezgâhları piyasasına yönelik bir araģtırmanın bulgularına göre, Hint tezgâhları Japon ve Tayvan tezgâhlarına oranla biraz daha düģük kalitelidir. Ama bu kalite farklılığı çok önemlidir. SatıĢ sonrası servis hizmetlerde hızlılık açısından Hint malı tezgâhlar öndedir. Ancak servisin kalitesi rakiplerinin kalitesinden daha düģüktür. Hint malı tezgâhların toplam maliyeti içerisinde emek maliyetinin diğer ülkelere oranla daha düģük olması Hindistan a nispi bir üstünlük sağlamakla birlikte emek verimliliğinin ileri ülkelere göre düģük olması dikkat çekmektedir. Ancak, yine de emek maliyetinin düģüklüğü (toplam maliyetin % 15 i) Hint tezgâhlarının dezavantajlarını telafi ediyor görünmektedir. Çünkü emek verimliliği ikiye katlansa emek maliyeti eski düzeyinin iki kat altına inecektir. Elektrikli makineler: Güç üretiminde elektrikli makinelerin kullanımı 1870 lere kadar gitmektedir. Elektrikli motorlar, 1920 larda vakumlu süpürgeler ve buzdolaplarında; 1940 larda çamaģır makinesinde; 1960 larda ön cephe klimalarında; 1970 lerde elektrikli delgi makinelerinde, gıda iģleyen mikserlerde, pille çalıģan kol saatlerinde; 1980 lerde CD çalar, masa üstü bilgisayar ve yazıcılar ile modern kameralarda kullanımı ile geliģmiģtir. Son yıllarda özellikle enerji sorunları ve çevrecilik yüzünden otomobillerde elektrikli motorların kullanımı gündemdedir. Büyük çaplı güç santrallerinin jeneratörlerinde Ġsveç önde gelen ülkelerdendir. Özellikle ABB firması dikkat çekicidir. Ġsveç, Ġsviçre ile birlikte nüfusuna oranla elektrikli makine üretimi hayli geliģmiģ bir ülkedir lerde Avrupa ülkelerinde 15 ülkede 20 kadar türbinli motor üreticisi varken, bu sayı son zamanlarda bir elin parmakları kadardır. Dolayısıyla üretim eskiye oranla çok daha yoğunlaģmıģ durumdadır. KüreselleĢme ile birlikte elektrikli makineler sektöründe üretim, dikey entegrasyona dayalı üretim biçiminden, pek çok parçanın düģük emek maliyetine sahip uzmanlaģmıģ alt tedarikçilerden temin edildiği bir Ģekle dönüģmüģtür. Tekstil makineleri: ABD ve geliģmiģ tekstil makineleri sektörüne sahip ülkelerde, tekstil makineleri sektöründe 1990 baģlarından 1995 e kadar olumlu ekonomik koģullardan dolayı, teknolojik ilerlemeler üreticilerin verimliliğini ve kârlılığını da olumlu etkiledi. Daha yüksek kalitede hazır giyim ve ev döģemesi talebinin daha düģük fiyatlardan karģılanmasının mümkün olması sektöre yeni yatırımlar yapılmasına yol açtı. Ayrıca yüksek maliyetli emek yoğun iģlemlerin yerine otomatik yöntemlere doğru dönüģüm yaģandı. Özetle, 1990 ortalarına kadar tekstil makineleri endüstrisindeki pek çok firma fabrika ve donanımlarını yeniledi, bilançolarını büyüttü ve verimsiz iģletmeleri satarken, maliyetleri düģürmek için faaliyetlerini birleģtirmek üzere diğer firmaları da satın aldı. Sektörde dikkat çeken bir diğer olgu özellikle NAFTA nın menģe kuralı düzenlemesinin ABD, Kanada ve Meksika arasında yarattığı sinerji oldu. MenĢe kuralı gereği üye ülkeler arasında vergi ve kotalardan feragat etmeyi ve tarifelerin Kuzey Amerika da üretilen ürünlerin en fazla 10 yılda aģamalı olarak kaldırılmasını öngörmekteydi. Bu kurallar doğal olarak NAFTA ülkelerine diğer ülkelerine oranla tekstil üretiminde mukayeseli bir üstünlük sağlamakta idi. Sovyetleri Birliği nin dağılmasından sonra, teknolojileri Batı ve Japonya ya karģı geri olan eski komünist ülkelerdeki üreticilerin imalatlarını modernize etmek için gözlerini Batıya ve Japonya ya çevirmesi de sektör için itici bir güç oldu. ABD tekstil makineleri endüstrisi üretiminin neredeyse yarıya yakınını ihraç 13

14 etmektedir. En önemli pazarları, Çin, Kanada, Japonya, Meksika, Almanya, Tayland ve Ġtalya dır. (US Industry Profile, 2008). Sektörde ticareti en çok yapılan ürünler dokuma yıkama, kurutma, ütüleme makine ve cihazlarıdır. DikiĢ makinaları, mobilyaları, iğneleri ve aksamı da diğer önemli kalemlerdendir. Dünya ihracatında en önde gelen ülkeler, Almanya, Japonya, Ġtalya, Ġsviçre ve Belçika dır. En önemli ithalatçı ülkeler ise Çin, ABD, Hindistan, Türkiye, Hong Kong ve Almanya dır. ĠnĢaat makineleri ve teçhizat endüstrisi: Genel olarak ekonomik koģulların iyi olduğu 1990 baģlarından 90 ların ortasına kadar olan süreçte sektör özellikle ABD de patladı. Daha sonraki Asya Krizi ABD nin bu sektördeki ihracatını olumsuz etkiledi ise de, ABD de Kongre den geçen tarihinin en büyük kamu iģi faturası olan 219 milyar dolarlık bir dizi yol ve köprü onarımı ile yeni oto yol inģası ve sıvı atık arıtma tesisleri gibi yatırımları öngören, 21. Yüzyılın UlaĢım ve Etkinlik Yasası Haziran 1998 de kabul edildi. Sektörün lideri açık ara, 1998 deki toplam satıģları 21 milyar dolar olan ve bunun 13 milyar dolarlık kısmı inģaat makinesi ve teçhizatından oluģan Caterpillar dır de firma, en büyük 500 içerisinde 58. sırada idi de kurulan firma önemli ölçüde yeniden yapılanma içerisine girdikten ve çalıģan sayısının 90 binden 60 bine indirdikten sonra toplam 22 ülke üretim yapmakta ve ürünleri 195 satıģ temsilciliği ile tüm dünyaya pazarlanmaktadır. ġirket 1998 de Veratech Holdings, Handling Crane Systems ve Wrightech firmalarını satın almıģtır. Ġkinci büyük üretici Japon Komatsu dur de kurulan ere ise dünyanın önde gelen tarımsal ve endüstriyel üreticilerinden biri olduğu gibi, inģaat bölümünün 1998 yılı toplam satıģlarının (2.6 milyar dolar) %19 unu oluģturmaktadır. Sektörün teknolojik seviyesi görece düģük kabul edilmekle birlikte son yıllarda, Kansas lı Kraft Tele Robotics gibi firmalar, yüzlerce metre öteden kumanda edilen ve tehlikeli maddeleri kaldırmaya olanak tanıyan Haz-Trak isminde ekskavatörleri test etmektedir. ĠnĢaat ve madencilikte maliyetleri düģürmek için sektörün emek yoğun üretimden, tek kiģi ile kumanda edilen makineler filosuna uygun otomasyona geçeceği öngörülmektedir. ĠnĢaat makinelerinde global talebin yıllık %6 lık artıģla 2011 de 130 milyar dolara yükseleceği tahmin edilmektedir. Ürün satıģları, sağlıklı ekonomik büyüme, devam eden sanayileģme giriģimleri, dünyanın geliģmekte olan kısımlarındaki yüksek nüfus artıģı ve yükselen hayat standardının ve maden zenginliği olan ülkelerindeki maden üretimindeki geliģmenin inģaat harcamalarını artıracağı tahmin edilmektedir. Çin, Hindistan, Meksika ve Rusya da en yüksek satıģ artıģları görüleceği ve özellikle Çin in tek baģına %31 oranında 2011 e kadar olan global talepteki artıģı karģılayacağı beklenmektedir. Ayrıca iran, Malezya, Endonezya, Ukrayna, Türkiye, Güney Afrika ve Polonya gibi daha küçük pazarlarda da geliģmiģ ülkelerdekine oranla daha az oranda olsa da bir artıģ olması beklenmektedir. Sektördeki satıģları etkileyecek unsurlardan bir tanesi de arazi araçlarına getirilen dizel motor emisyonlarına getirilen katı düzenlemelerin yeni makineleri daha pahalı hale getirecek olması ve ABD ve Japonya da yeni inģaatlarda azalma olacağının beklenmesidir. ĠnĢaatta en çok mikser ve tuğla ve kaplama malzemeleri ile iliģkili ürünlerde artıģ olması beklenmektedir. Vinçler, paletli taģıyıcılar, kazıyıcılar, grayderler, silindir ve ilgili yüksek tekerli kamyon ve traktörler gibi diğer ürünlerin de satıģının artması beklenmektedir. Dünya üretiminde bazı firmalar belli makinelerde uzman olan ve tam üretim hattına sahip olanlar Ģeklinde ikili bir ayrıma gidilmektedir. Hemen her çeģit iģ makinesini yapan ve küresel üretim hattına sahip olan firmalar Caterpillar, Komatsu, Volvo ve CNH dir. Belirli ürünlerde uzmanlaģmıģ ve bölgesel markalara örnek olarak Hitachi, Liebherr verilebilir itibarı ile yaklaģık 68 milyar dolarlık iģ makinesi pazarından, Caterpillar % 33, Komatsu % 15, Terex % 8, Volvo % 7, CNH Global ve ere % 6, IR (Bobcat) % 5, Hitachi % 4, Liebherr % 3 ve JCB % 2 pay almaktadır. (ĠGEME, 2007a:8) de yaklaģık olarak 60 milyar dolarlık pazarda ihracat lideri 14 milyar dolar ile ABD olmuģtur. Daha sonra Japonya, 14

15 Almanya, Ġngiltere, Belçika, Fransa ve Ġtalya sıralanmaktadır. Türkiye ihracatta % 0,3 lük ve ithalatta % 1,7 lik bir paya sahiptir. Madencilik Makineleri: Sektör, inģaat sektörü ile bazı hususlarda yakın iliģkilidir. Bu sektördeki imalatçılar dünyadaki madencilik faaliyetlerine bağımlıdır. Ancak madencilik faaliyetlerinin durumuna bağlı olarak sipariģ alma ve sipariģ iptali görülüyor olsa da, madencilik makinelerinin pek çok maden için kullanılabilmesinden dolayı bir durgunluktan daha az etkilenmektedir. Ezme, toz haline getirme ve elekleme makineleri, delik-delgi makineleri gibi makineler temel makinelerdir. Sektör özellikle bu makinelerin yapıldığı demir çelik ve döküm endüstrilerindeki malzemelere ve hız değiģtiricileri, diģliler ve rulman gibi önemli malzemelere bağımlıdır. Sektördeki yeni makinelerin hayli pahalı olması, ABD dıģında güçlü bir ikinci el piyasasının oluģmasına yol açmıģtır. Ayrıca hırsızlıkların artmasında da etkin olmuģtur. Makineler çoğu kez güvenli olmayan yerlerde olduğu, izini sürmek zor fakat satmak kolay olduğundan dolayı makine hırsızlığı 1980 lerde artmıģtır. Bunun üzerine ere & Company, ĠnĢaat Endüstrisi Üreticiler Birliği nden onaylanan bir Üretilerin MenĢe Sertifikası (Manufacturer s Certificate of Origin-MCO) çıkardı. 20 den fazla üretici tarafından kullanılan bu sertifika ile hırsızlıkların önüne geçilmeye çalıģılmaktadır larda sektörde ABD liderdir. Diğer önemli üreticiler Japonya, Almanya, Fransa, Kanada, Güney Kore, Tayvan ve Güney Afrika dır. Dünyada sektörün geliģimini etkileyen en önemli olay Sovyetler Birliği nin dağılması ve komünist ülkelerden maden zengini olanların ekonomileri toparlandıktan sonra maden ihraç ederek gelirlerini artıracakları beklentisidir. Nitekim son yıllarda özellikle petrol ve bazı metallerdeki artıģ bu öngörüyü doğrulamıģtır. Sektördeki teknoloji yenilikçilik ve tasarım açısından olgun olarak değerlendirilmiģtir. Bu yüzden AR-GE faaliyetleri daha ziyade arama, kontrol, bilgisayar teknikleri ile iģ güvenliği alanında yoğunlaģmaktadır. Güvenlik arayıģı emekten tasarruf eden uzaktan kumanda edilen ve otomatik sistemlerin geliģtirilmesinde somutlaģmaktadır. Caterpillar firmasının 1998 de az sayıda piyasaya sunduğu, sürücüsüz robot maden kamyonu, ara vermeksizin uzaktan kumanda edilerek Kuzey Kanada gibi uzak bölgelerde çalıģtırılmaktadır. Yine, mikro iģlemci veri alıp verebilen madencilik hazneleri, kazı hızını ve derinliğini düzenleyebilen delgi makineleri de dikkat çekicidir. Tarım makineleri ve teçhizatı: Sektör 19. yüzyılın ikinci yarısından sonra geliģmeye baģladı. Ekilebilir tarımsal arazi miktarının arttığı ve geniģ ölçekli tarım yapılan ABD gibi ülkelerde hızlı bir geliģme kat etti. Sektörün durumunu etkileyen bir dizi faktör arasında en önemlileri, tarım teģvikleri, teçhizat satıcıları ile iliģkiler, değiģen çevresel emisyon düzenlemeleri ve mevcut hammaddelerdir. ere & Co., hem ABD de hem dünyada sektör lideridir itibarı ile 9 ayrı ülkede fabrikası 43 bin çalıģanı vardır. Ürünleri yaklaģık 120 ülkede pazarlanmaktadır. ere nin büyüme strateji temelde maliyetleri düģürmek için sektörde bazı firmaları satın almak ve sektörün temel hammaddesi olan çelikte kaliteyi tutturmak için parça tedarikçilerinin iki çelik firmasından alınmasını sağlamaya dayanmaktadır. Ayrıca, piyasaların durgunlaģtığı dönemlerde üretim kesintileri ve gönüllü emeklilik yoluyla personel masraflarını düģürme stratejileri de izlemektedir. Sektörün ikinci büyüğü, eski New Holland yeni CNH (Case Corp&New Holland) diye bilinen, Hollanda merkezli ama 13 fabrikası ABD de faaliyette olan New Holland ın 1998 de Case Corp. Firmasını satın alması ile oluģan firmadır. CNH nin çalıģanı vardır. Sektörde satın almalar, ortak giriģimler ve sözleģmeli üretim gibi uygulamalar dikkati çekmektedir. Örneğin, Amerikan AGCO firması Alman Fendt traktör firmasını satın alınca, Pazar payında Alman birincisi ve Fransız ikincisi haline geldi. ere de, Ġtalya, Ġspanya, Fransa ve Çek Cumhuriyeti ndeki üreticiler sözleģmeler yaparak, Latin Amerika, Avustralya, Pasifik Havzası, Güney Afrika ve Güney Amerika pazarlarına eriģmeye çalıģmaktadır. ere firması 15

16 ayrıca Türk Hattat Grubu ile traktör üretiminde ortak giriģime sahiptir. CNH ise Avusturyalı Steyr ın çoğunluk hissesini alarak, Güneydoğu Avrupa pazarlarında etkinlik sağlama peģindedir. Sektörde genel imalat sanayindeki, teknolojik yenilikler yolu ile emekten tasarruf edici yöntemler giderek geliģmektedir. Örneğin, bitkiye zarar vermeden biber toplama makinesi 1995 de geliģtirildi. Bu makine biber hasatında 150 kiģinin yaptığı iģi yapabilmektedir. Yine, sensörler yardımı ile mükemmel hareket kabiliyetine sahip robotik hasat makineleri test edilmektedir de 52.7 milyar dolar olan tarımsal makineler pazarı 2005 de 70.2 milyar dolara yükselmiģtir da sektörün 88.8 milyar dolarlık bir büyüklüğe eriģmesi beklenmektedir. Sektördeki en önemli ürünler, traktör ve biçerdöverlerdir. Çin pazardaki en büyük alıcılardan birisidir. Çin in 2000 de % 10.7 olan payı 2005 de % 16.4 e çıkmıģtır ve 2010 da ise payının % 22 e yükseleceği beklenmektedir. GeniĢ tarım sektörüne rağmen Hindistan ın payı ise oldukça düģüktür. Hindistan ın payı sırasıyla, 3.9, 4.5 ve 5.4 dür. En önemli üç üretici ere&co., CNH Global (Italy /Neth) ve AGCO dur. Bu üç firma dünya üretimin 1/3 ünü üretmektedir. Diğer önemli oyuncular ise Kubota, Yanmar, CLAAS, Iseki ve Same Deutz- Fahr dır. Traktör kategorisinde ise liderlik hala Caterpillar ve Mahindra & Mahindra dadır. BaĢka Yerde SınıflandırılmamıĢ Endüstriyel ve Ticari Teçhizat Sanayi: Bu sanayi, lunapark eğlence aletleri, rampalar, zift tablaları, esnek tüp ve hortumlar, su vanaları, tüplü kazan temizleyicileri, döküm taģlama, sızıntı dedektörleri ve araç harici motor filtreleri gibi mal ve ürünleri üretimini içerir. (US Industry Profile, 2008). Sıvı pompalarında dünya ihracatı 2005 itibarı ile 31.9 milyar dolar düzeyinde gerçekleģirken, Almanya, ABD, Ġtalya, Japonya, Fransa ve Ġngiltere en önemli ülkelerdir. Türkiye ise 117 milyon dolarlık ihracat yapmıģtır itibarı ile milyar dolarlık gaz pompaları ihracatında ABD, Almanya ve Japonya en üst sıralarda yer alırken, Türkiye nin bu alanda 235 milyon dolarlık ihracatı vardır. ABD, AB ve EFTA ülkelerinde sektör ürünleri talebi yüksektir. Dalgıç pompada adet /yıl, santrifüj pompada adet / yıl kapasitelerindeki üretim optimal kabul edilmektedir. AB inde cironun %2.5-5 i AR-GE ye ayrılmaktadır. Gıda Ürünleri Makineleri: Gıda ürünleri ve iģlenmiģ gıda ürünleri sanayi arasında yakın bir iliģki vardır. Kuzey Amerika da sektördeki genel eğilimlere bakıldığında, imalat kısmen küçük ve orta ölçekli bağımsız firmalar tarafından yapılmakla birlikte azalmakla birlikte hala büyük firmalar tarafından yapılmaktadır. Genellikle alınan sipariģlere dayalı üretim; pek çok makine türünü piyasası sınırlıdır; teçhizat üretimi birbirinde oldukça farklıdır; üretim serileri hayli küçüktür; yoğunlaģma gıda endüstrilerindekine benzemekte ve uluslararasılaģma hızlanmaktadır. GeliĢmiĢ ülkelerde artan ömür beklentisi, daha erken evlilikler, daha fazla boģanmalar, daha az çocuktan aileler, bir ya da iki kiģilik hane halklarının yeni tüketim modelleri sonucu dıģarıda daha fazla yemek yeme gibi demografik eğilimleri sektörü yakından etkilenmektedir. Artan yaģlanma sonucunda 60 yaģın üstündeki nüfusun daha az ama daha besleyici öğünler tercih etmeleri tüketim modellerinin sektördeki önemini gösteren bir diğer örnektir. ÇalıĢma hayatında artan kadın iģgücü oranı, kadınların daha yemek piģirmeye daha az zaman hazırlaması ve dolayısıyla gıda iģleme sürecinde dondurulmuģ hazır yemek gibi ikincil faaliyetlerin geliģmesine; bu da gıda iģleme ve paketleme endüstrilerinin geliģmesine etki eden bir diğer tüketici yemek davranıģıdır. Premark International Inc., ABD de sektörün en büyük firmasıdır. Hobard markası ile mutfak teçhizatlarında da faaliyet gösteren firma, sektörde üç dört firmayı satın alarak faaliyetlerini sürdürmektedir. Fast food menülerinin 1980 ortalarından itibaren değiģmesi ile katalitik piliç kızartma ve fajitas (soslu baharatlı soyulmuģ salamura kızartılan piliç ve et) için dar tavalar gibi yeni teçhizatlar üretilmeye baģlandı. Ayrıca fırın ürünleri için fırıncılık makineleri de önem kazanmıģtır. Sektördeki makine 16

17 montajcıları, sekreterler, değer takdir edenler, makine montaj kaynakçıları gibi kollardaki istihdamın ilerde azalması; satıģ görevlileri, üretim yöneticileri, makine ustaları ve mühendisleri istihdamının artması öngörülmektedir. BaĢka Yerde SınıflandırılmamıĢ Elektrikli Makineler ve Teçhizatı ile Parçaları: Bu sektör pek çok değiģik makine ve teçhizat ile değiģik parçaları içerir. Yüksek enerjili parçacık hızlandırıcı sistemleri ve teçhizatı, elektronik simülatörler, aygıt ve uzatma kabloları, zil ve çanlar, haģerat tuzakları, ses ve video yükselticileri hariç çeģitli yükselticiler, otomatik garaj kapısı düzenekleri, bilimsel elektronik teçhizat ve elektronik hazır kitler gibi ürünlerin üretimini içerir. Sektör, iletiģim hariç medikal ve endüstriyel lazer uygulamalarına uygun lazer sistem ve teçhizatı, elektrikli aydınlatmalar, elektronik eğitim makineleri, öğretim yardımcıları, simülatörler, ziller, elektrikli çitler ve elektrikli dıģtan motorlar üretimi gibi geniģ bir yelpazeye sahiptir. Kablo ve halat kategorisi, elektrikli ocakları, ızgaralar ve gofret ızgaraları gibi cihazları içeren çeģitli hane tipi yalıtım malzemelerini içerir. Nihayet, medikal ve diģçilik kullanımı dıģında kalan ultrasonik süpürgeler, kaynaklar, lehimler gibi endüstriyel teçhizatta bu sınıfın içerisinde yer almaktadır de sektördeki en büyük pay elektronik simülatörlerin iken, daha sonra elektronik sistemleri ve teçhizatı önem kazandı. ABD de 1999 da elektronik sistemleri ve teçhizatının payı % 28, lazer sistemlerinin %20 iken simülatörlerin payı %17 seviyesindedir. Parçacık hızlandırıcılar ise özellikle CERN diye bilinen Büyük Parçacık ÇarpıĢtırıcıları nın kullanılacağı büyük bir deney olarak bu alanı canlandırdı. ABD de süper 54 millik uzunluktaki bir çarpıģtırıcı projesi daha sonra Kongre de iptal edilince Amerikalı üreticiler hayal kırıklığına uğradı. Sektördeki en önemli Amerikan firması ise 2001 itibarı ile 1984 de kurulan ve yalnızca 100 kiģi ile 9.29 milyar dolar gelir elde eden Synrad Inc. Ġsimli hassas lazer ürünleri üreten firmadır. Ġkinci sırada ise 100 kiģilik istihdam ve 5.34 milyar dolarlık gelir elde eden güvenlik ve döner kapı iģlerinde uzman olan Boon Edam Ġnc. Vardır. Sektördeki en önemli AR-GE çalıģmaları parçacık fiziği üzerinedir. Paketleme Makineleri: Paketleme, ambalajlama ve ĢiĢeleme makinelerini kapsayan sektör, 1980 sonlarındaki daha esnek üretim yöntemlerine geçiģle beraber, teknolojisini, daha küçük, daha esnek ve imalatçılar için daha fazla paketleme seçeneği sunan makineler yönünde değiģtirdi. Endüstride programlanabilir akıllı kontrol araçları, robotlar, mikro-iģlemcili kontrol araçları, otomatik test ve hata düzeltme araçları ile hidrolik ve pnömatik tutuculu taģıyıcıları gibi üretimi hızlandıran makineler yayılmaktadır. Sektörün etkileyen en önemli faktör, çevresel ve enerji ile iliģkili kaygıların doğurduğu, standart ve sıhhi güvenlik düzenlemelerinin artmasıdır. Yeniden dönüģümlü ve yeniden kullanılabilir malzeme kullanımını zorunlu tutan düzenlemeler ile diğer sağlık ile ilgili standartlar aynı zamanda tarife dıģı engeller gibi kullanılabilmektedir. ABD de, 2002 deki üretimin % 18 i meģrubat, %12 si tıbbi ve ilaç ürünleri, % 8 i tüketim ürünlerinde, kimyevi ve kiģisel bakım ürünleri % 6 pay almıģtır. BaĢka Yerde SınıflandırılmamıĢ Metal ĠĢleme Makineleri: Robot makineleri ve yinelemeli ve tehlikeli görev yapan montaj makineleri gibi genellikle otomotiv sektörü ile iliģkili makineleri içerir. Sektördeki ürünlerin % 55 ini montaj makineleri; %31 ini bobinaj, uzunlamasına mahfaza ve yuva açma makineleri ve % 12 sini çeģitli metal iģleme makineleri oluģturur. BaĢka Yerde SınıflandırılmamıĢ Genel Endüstriyel Makine ve Teçhizatı: Hidrolik köprü makinesi, yükseklik test odaları, endüstriyel santrifüjler, ölü yakma fırınları, endüstriyel sıvı filtreleri, yüzme havuzu ısıtıcıları, ateģleme hortumları, hidrolik prizler ve yangın ararözleri gibi ürünlerin imalatını içerir. Sektörün diğer genel sanayi makineleri ve teçhizatı 17

18 sanayinin ticari iģletmeler ve inģaat sektörüne satıģları ile bağlılığı yüksektir. ABD de sektörün lideri ABB Flexible Automation Inc. Firmasıdır. Bu firmanın 1200 çalıģanı ve 9.6 milyar dolarlık satıģı vardır. Sektördeki büyük firmalar ABD dıģına taģıyarak rekabet etme stratejisine sahiptir Makine Ġmalat Ve Teçhizat Sanayi Sektörünün (AB) Avrupa Birliği ndeki Durumu Makine ve teçhizat sanayi veya Avrupa ülkelerinde adlandırıldığı Ģekliyle Mühendislik Sanayi ve Makine Mühendisliği Sanayi, AB içerisinde özel ihtisas gümrükleri ilet ithalatı frenlenen ve özellikle CNC tezgâhlarda Uzak Doğu rekabetine karģı korunan bir sektördür. AB gerek stratejik olarak önemi ve gerekse de sağladığı istihdamdan dolayı bu sektörü, ekonominin en önemli sektörlerden biri olarak ele alıp sektörü koruyucu ve geliģtirici politikalar geliģtirmektedir. Çünkü, bu sektörde dıģa bağımlılık teknolojik olarak geriliğe yol açabilir itibarı ile Batı Avrupa da kadar imalatçı ve 2 milyon kiģilik istihdam bu sektörde sağlanmakta idi. Sektörde ortalama istihdamın 87 kiģi düzeyinde olması sektörde küçük ve orta ölçekli iģletmelerin ağırlığındandır. Nitekim, ABD de 100 den fazla istihdam sağlayan yalnızca 88 kuruluģ varken, Almanya da 1995 itibarı ile ortalama istihdam firmada 170 kiģi düzeyi ile dünya ortalamasının biraz üstüdedir. Ġtalya da ise ortalama istihdam 70 kiģi olarak tespit edilmiģtir. (DPT, 2000:11) AB, ABD nin (2002 de 279 milyar ) üzerinde ve Japonya nın (172 milyar ) oldukça ilerisinde dünyanın en büyük makine ekipmanı üreticisi konumundadır. Ayrıca AB ihracat konusunda daha da fazla üstünlüğe sahiptir. AB de makine üretimi endüstriyel havzalarda kümelenmektedir. Her biri birçok AB ülkesinden daha fazla makine üretmektedirler. KurulmuĢ havzaların dıģında az üretim vardır. Diğer taraftan, makine üretiminde yüksek iģçi maliyeti, AB için rekabet dezavantajı yaratmaktadır. Alman makine ve teçhizat endüstrisi AB ndeki en güçlü endüstridir. Sektörde dünya ihracat lideri, 2007 de 190 milyar dolarlık bir üretim ve dünyadaki mekanik mühendislik alanındaki kayıtlı patentlerin %28 i Alman firmalarına aittir. 873 bin nitelikli elemanın çalıģtığı üretici firma vardır. (Invest-in Germany, 2008). Global makine ve teçhizat ticaretinde Almanya, Japonya ve ABD nin önünde %18 lik payla liderdir. Yıllık 4.3 milyar Avro AR-GE harcaması yapılan sektör Almanya daki en yenilikçi sektörlerden bir tanesidir. AB, düģük emek maliyetine sahip olan ülkelerden gelen tehditlere rağmen bilgiye dayalı bir toplum olmaktan kaynaklanan üstünlüklerine dayanarak, imalat endüstrisindeki üstünlüğünü koruma stratejisine sahiptir. Ġmalatta AB, ABD nin aksine ticaret fazlasına sahiptir. AB nin üstün olduğu alanlar ise Ģunlardır: Makine ve teçhizat, metal dıģı mineral ürünler, kimyevi ürünler, kauçuk ve plastik, taģıma ekipmanları ve metal ürünleri. ABD ile AB arasında ticari iliģkiler açısından son yıllardaki en dikkat çekici taraf, AB nin verimliliğinin ABD nin altında kalması ve ABD ve Japonya ya oranla ileri teknoloji ürünlerinde dünya ticaretindeki payının daha düģük olmasıdır. ABD, ilaç, biyoteknoloji ve enformasyon teknolojilerinde AB nin önünde yer alırken; AB, malzeme teknolojilerde hem ABD hem de Japonya nın önündedir. (European Commission, 2003a) Avrupa Takım Tezgâhları Endüstrilerin ĠĢbirliği Komitesi- CECIMO (European Committee for the Co-operation of the Machine Tool Industries) 15 ülkeden oluģmaktadır. Bu ülkeler; Avusturya, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, Ġtalya, Hollanda, Portekiz, Ġspanya, Ġsveç, Ġsviçre, Türkiye ve BirleĢik Krallık. CECIMO verilerine göre 2002 itibarı ile AB, küresel takım tezgâhları piyasasındaki üretimin %52 sini sağlayarak lider konumdadır. Japonya %20 ile ikinci, Çin % 9.6 ile üçüncü, ABD % 6.1 ile dördüncü ve Tayvan % 5.6 ile beģinci sıradadır. Takım tezgâhlarında, 2002 deki 17 milyar 18

19 512 milyon Avro değerindeki üretimin %42,8 i Almanya, % 22,9 u Ġtalya, %11,2 si Ġsviçre, % 5,2 si Ġspanya, % 4,7 si Fransa, % 3,6 sı BirleĢik Krallık tarafından yapılmıģtır. Takım tezgâhları endüstrisinde Ģirket ve yaklaģık kiģilik istihdam vardır. AB, bu sektörde, düģük emek maliyetine sahip olan ülkelerle rekabet etmek ve verimliliği artırmak için en hızlı otomatik donanımlara yatırım yapmak durumunda olduğu için 6. Çerçeve Programı (FP6-EU Sixth Framework Programme) kapsamında, üye ülkelerin AR-GE ye yönelik iģbirliğini artırıcı programlar yürütmektedir. Özellikle, nanoteknoloji ve diğer bilgi temelli yeni üretim süreçleri ve aygıtları geliģimi stratejik olarak desteklenmektedir. AB Komisyonu, AB nin rekabetçi üstünlüğü olduğu imalat sanayine yönelik 6. Çerçeve Programı kapsamındaki The Future of Manufacturing-FUTMAN projesi ile topluluğun endüstriyel teknolojilerde önceliklerine yoğunlaģmıģtır. Sürdürülebilir kalkınma ve küresel rekabetçilik direncine yönelik potansiyel yolları belirlemeyi amaçlayan proje kapsamında dünyada teknolojik ilerlemelerin etkileri analiz edilmektedir. Daha sonra AB nin SWOT analizi yapılarak yılları arasında AB Ġmalatının uzun dönemli vizyonu çizilmekte ve politika tavsiyelerinde bulunulmaktadır. Yapılan faaliyetlerin ve iģ birliğinin sonucunda imalatta bilgiye dayalı çok fonksiyonlu malzemelerin nano teknoloji ve nano bilimlerine dayalı olarak yapılmasına yönelik çevresel bir eylem planı (ETAP- environmental technology action plan) yürürlüğe girmiģtir. Geleneksel teknolojilerden daha yüksek teknolojik üretime geçiģ, KOBĠ lerin de bu plan dâhilinde iģbirlikçi dönüģümü ile gerçekleģtirilmek istenmektedir. (European Commission, 2003b). AB nin makine üreticilerinin Çin ile iliģkileri gittikçe geliģmektedir. Çin AB nin sektördeki önemli bir ihracat pazarı, üretim üssü ve önemli bir rakibidir. AB nin stratejik üstünlüğü ve yüksek karlılığa sahip olduğu alan mekanik mühendislik (elektrikli olmayan makine ve güç üretimi teçhizatı) sektörüdür. Çin henüz bu alanda teknolojik olarak AB ne yakın değildir. Ancak Çin bu alanda AR-GE, teknoloji transferi ve yabancı teknolojileri kopyalamadan oluģan bir strateji ile AB ne yetiģmeye çalıģmaktadır. Ġçerideki rekabetten kaçan Çinli üreticiler bu sektörde geleneksel Güneydoğu Asya pazarından daha geliģmiģ piyasalara açılmaya çalıģmaktadır. AB, bu alanda Çin in haksız rekabet ettiğini, pek çok düzenleme ve kurala uymadığını, petrol karģılığı ürün değiģimi gibi pratiklerle AB üreticilerini tehdit ettiğini düģünmektedir. Ayrıca Çin hükümeti AB nden üreticilerin giriģini zorlaģtıran bir dizi düzenleme ile AB rekabetini engellemektedir. AB, DTÖ kurallarına uygun önlemler alınmasını ve özellikle hükümet alımları ve sübvansiyonlarının engellenmesine çalıģılmasını sağlamaya çalıģmaktadır.(ihrcke-becker, 2006:2-3). AB 25 de mühendislik sektörünün %63,2 si mekanik mühendislik endüstrileri, % 31.4 ü elektrikli mühendislik endüstrileri ve %25,6 sı hane halkı aletleri endüstrilerinden oluģmaktadır. (Ihrcke-Becker, 2006:8) Sektördeki Yeni Eğilimler Türk makine imalat sektöründe her ne kadar KOBĠ kimlikli yapıda bulunan firmaların ağırlığı hissedilse de, ekonomik ve global çaptaki değiģikliklere hızlı ayak uydurabilme konusunda en uygun yapılanma KOBĠ yapılanmasıdır. Türk Makine Sektörü ürünlerine olan talep artıģının önümüzdeki 5 yılda ortalama %10 14 civarında olması beklenmektedir. KomĢu ülkelerin çoğunda Türk makine sektörü önemli bir konumda yer almakta, imalatçılarımıza güven duyulmaktadır. Ayrıca ihracat yapan firmalarımızın teknik mevzuat ve diğer kalite güvence sistemlerine adapte olmaları da önemli bir unsurdur. Artan dıģ ve iç rekabet ile düģük kar marjları sektörde yabancı sermaye yatırımı yapılmasını sınırlamaktadır. Yenilikçiliği ve teknolojik geliģimi önemsemeyen firmalarımız için rekabet edebilmek ve sektörde kalabilmek oldukça güçtür. Sektörün dıģ rekabet gücü incelendiğinde, rekabet 19

20 gücünün olmadığı görülürken, eğiliminin arttığı ve rekabet gücü sınırda olan bir konuma doğru bir geliģim gösterdiği dikkat çekmektedir. 5 Türk Makine Sektöründe kaliteli ürünler üretilmesini ve pazarlanmasını sağlamak amacıyla devlet destekli bir proje hayata geçirilmiģ bulunmaktadır. Ürün uygunluk markası olarak anılan TURQUM logosu, üretilen mamulün önceden belirlenen standartlara ve teknik Ģartlara uygunluk neticesinde mamullere iliģtirilmektedir. TURQUM Markası, kalitesi ile olumlu yönde farklılık yaratarak yurt içi ve yurt dıģı pazarlarda müģteri tarafından kolaylıkla tanınan, tercih edilen, kalitesi ve adresi belli, güvenilir ürün imajıyla ortak bir marka (logo) niteliği taģıyacaktır. Bu markanın iģleyiģ mekanizması, sadece son ürünün test ve kontrolüne yönelik bir sistem olmayıp, aynı zamanda üreticinin tüm üretim sisteminin belli bir yeterlilik ve kalitede olmasını öngören tarafsız ve sistematik bir yaklaģımdır. 6 5 Türkiye Ġmalat Sanayinin Yapısal Analizi ve Sektörel Performans Değerlendirmesi;s:513; TKB;Ankara; TURQUM Nedir?, 1F52BD1 (EriĢim Tarihi: ) 20

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

MAKİNA İMALAT SANAYİİ

MAKİNA İMALAT SANAYİİ MAKİNA İMALAT SANAYİİ Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi MAKİNA İMALAT SANAYİİ SITC No :71 Güç üreten makinalar ve araçlar 72 Belirli

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009)

DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009) DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009) Döküm ve dövme ürünleri, otomotivden beyaz eşya sanayine, demir-çelik sanayinden çimento sanayine, savunma sanayinden gemi inşa sanayine, tarımdan

Detaylı

MAKİNE İHRACATINDA İLK 10 İL

MAKİNE İHRACATINDA İLK 10 İL MAKİNE İHRACATINDA İLK 10 İL Makine ve Aksamları İhracatçıları Birliği iştigal alanı itibarıyla 2010 yılında en fazla makine ihracatı gerçekleştiren ilk 10 il sırasıyla İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa,

Detaylı

TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ

TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ Teknoloji, günümüz dünyasında çok hızlı yayıldığı gibi bir o kadar da önemli ve pahalıdır. Türkiye gibi belli bir sanayileşmeyi yakalamış ülkeler için teknolojinin önemi yadsınamaz,

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Tablo-1: Temizlik Maddeleri Sektöründe Yer Alan Ürünler GTİP Ürün Adı 3401 Sabunlar, Yüzey Aktif Organik Maddeler 3402 Yıkama, Temizleme Müstahzarları-Sabunlar Hariç 3403 Yağlama Müstahzarları,

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

ORTA ANADOLU MAKİNE VE AKSAMLARI İHRACATÇILARI BİRLİĞİ

ORTA ANADOLU MAKİNE VE AKSAMLARI İHRACATÇILARI BİRLİĞİ ORTA ANADOLU MAKİNE VE AKSAMLARI İHRACATÇILARI BİRLİĞİ 1 Milyar Dolar DÜNYA MAKİNE TİCARETİ 2.200 2.100 2.000 1.900 1.800 1.700 1.600 2010 2011 2012 2013 DÜNYA MAKİNE İHRACATI 1.794 2.058 2.049 2.003 DÜNYA

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU

TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU Tekstil sanayiinin birçok alt dalında her çeşit iplik, kumaş, giyim eşyası, ev tekstili, hazır giyim tekstil ürünlerini üretebilen Türkiye nin son yıllar itibariyle

Detaylı

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO VE TELLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO ve TELLER GTİP:8544 TÜRKİYE DE ÜRETIM VE DIŞ TİCARET Üretim Kablo ve teller

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

milyon ton Dünya LPG Arz ve Talep Dengesi

milyon ton Dünya LPG Arz ve Talep Dengesi LPG SEKTÖRÜ 1 milyon ton Dünya LPG Arz ve Talep Dengesi 350 300 250 200 150 100 50 0 1990 1995 1998 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2010 2020 Arz Talep 2 Dünya LPG Tüketiminin Dağılımı 2001 Asya 28% Avustralya

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

BAŞKA YERDE SINIFLANDIRILMAMIŞ MAKİNE VE TEÇHİZAT İMALATI Hazırlayan Erdal ERTUĞRUL Kıdemli Uzman 484 1. SEKTÖRÜN TANIMI Başka yerde sınıflandırılmamış (bys) makine ve teçhizat imalatı, ISIC Revize 3 sınıflandırmasına

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

HİDROLİK PRES SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PRES SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PRES SEKTÖRÜ NOTU Modern yaşamın gerekleri olarak ihtiyaç duyduğumuz bir çok ürünün üretimini yapan tekstil, gıda, kimya, otomotiv sanayilerinin yanında elektronik ve haberleşme, savunma, havacılık

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

TÜRKİYE-ALMANYA MAKİNE VE AKSAMLARI SEKTÖRÜ DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE-ALMANYA MAKİNE VE AKSAMLARI SEKTÖRÜ DIŞ TİCARETİ TÜRKİYE-ALMANYA MAKİNE VE AKSAMLARI SEKTÖRÜ DIŞ TİCARETİ A. TÜRKİYE-ALMANYA DIŞ TİCARETİ Türkiye ile Almanya arasındaki ticaret rakamları aģağıdaki tabloda verilmiģ olup, 2002 yılında 12,9 milyar $ olan

Detaylı

TARIM VE ORMANCILIK MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU

TARIM VE ORMANCILIK MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU TARIM VE ORMANCILIK MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU Tarım makineleri sektörü tarıma hizmet eden makinelerin ve ekipmanların üretimini, ticaretini ve tüketimini kapsayan reel sektöre ait bir sanayi sektörüdür. Sektörde

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ Haziran 2015 BOYA SANAYİCİLERİ DERNEĞİ Bosad 2003 yılında kurulmuştur. Üyeleri hem boya üreticileri hem de hammadde ve hizmet tedarikçileridir. 100 e yakın üye ile sektörün

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

TARIM MAKİNELERİ İHRACATI % 92 ORANINDA ARTTI

TARIM MAKİNELERİ İHRACATI % 92 ORANINDA ARTTI TARIM MAKİNELERİ İHRACATI % 92 ORANINDA ARTTI Tarım makineleri sektörü tarıma hizmet eden makinelerin ve ekipmanların üretimini, ticaretini ve tüketimini kapsayan reel sektöre ait bir sanayi sektörüdür.

Detaylı

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Şubat 2010 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. DÜNYA TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ... 3 2.1. Dünya Takım Tezgâhları İhracatı... 3 2.2. Dünya Takım Tezgâhları

Detaylı

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

ELEKTRONİK SEKTÖRÜ RAPORU (2013/1)

ELEKTRONİK SEKTÖRÜ RAPORU (2013/1) T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI ELEKTRONİK SEKTÖRÜ RAPORU (2013/1) Sektörel Raporlar ve Analizler Serisi 1 İÇİNDEKİLER Şekiller Listesi... 3 Kısaltmalar Listesi... 3 YÖNETİCİ ÖZETİ... 4 1.SEKTÖRÜN

Detaylı

KAĞIT ĠMALĠNE VE MATBAACILIĞA MAHSUS MAKĠNELER SEKTÖR NOTU

KAĞIT ĠMALĠNE VE MATBAACILIĞA MAHSUS MAKĠNELER SEKTÖR NOTU KAĞIT ĠMALĠNE VE MATBAACILIĞA MAHSUS MAKĠNELER SEKTÖR NOTU Modern dünyanın vazgeçilmez bir ürünü olan kağıt, Türkiye de de dünyadaki gelişmelere paralel olarak sürekli bir ilerleme kaydetmektedir ve yaşam

Detaylı

MAKİNA SEKTÖRÜ RAPORU

MAKİNA SEKTÖRÜ RAPORU T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI MAKİNA SEKTÖRÜ RAPORU SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Sektörel Raporlar ve Analizler Serisi 2010/2 Temmuz 2010 1 İÇİNDEKİLER Tablolar Listesi... 1 Şekiller Listesi... 1 Kısaltmalar

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

T.C. TÜRKİYE BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ JAPONYA NIN 2009 YILI DIŞ TİCARET VERİLERİ VE İKİLİ TİCARET RAKAMLARI

T.C. TÜRKİYE BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ JAPONYA NIN 2009 YILI DIŞ TİCARET VERİLERİ VE İKİLİ TİCARET RAKAMLARI TOKYO BÜYÜKELÇİLİĞİ T İ CARET MÜŞ AVİ RLİĞİ T.C. TÜRKİYE BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ JAPONYA NIN 2009 YILI DIŞ TİCARET VERİLERİ VE İKİLİ TİCARET RAKAMLARI TOKYO, 01 Mart 2010 Pazartesi 1 2 İÇİNDEKİLER

Detaylı

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007 TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 1 23.02.2007 Demir ve Çelik Döküm Sanayi sektörü; endüksiyon, ark veya kupol ocaklarında, çeşitli pik demiri, çelik hurdaları ve ferro alaşımların ergitilerek, kalıplama tesislerinde

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sektörünün 2008 Yılı Rekabet Durumu (II)

Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sektörünün 2008 Yılı Rekabet Durumu (II) Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sektörünün 2008 Yılı Rekabet Durumu (II) 2- Tekstil ve Hazır Giyim Ticaretinde Kotalar ve Çin in Sektöre Etkisi Hande UZUNOĞLU Dünyada tekstil ve hazır giyim ticaretinde kota

Detaylı

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır.

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır. AFRİKA ÜLKELERİNDE MÜCEVHER SEKTÖRÜ İstikrarlı ve sürekli gelişimiyle büyümeye devam eden Türk Mücevherat Sektörü, son yıllarda gösterdiği ivmeyle altın ve mücevher sektörünün dünya genelinde önde gelen

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik

Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik 2008 KASIM -SEKTÖREL Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik Dünya, 2030 yılında Ģimdi olduğundan yüzde 60 daha fazla enerjiye ihtiyaç duyacaktır. Bu enerji

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

DÜNYA DÖKÜM ÜRETİMİNİN LİDERLERİ KİMLERDİR? Y. Ziya KAYIR Metalurji Mühendisi

DÜNYA DÖKÜM ÜRETİMİNİN LİDERLERİ KİMLERDİR? Y. Ziya KAYIR Metalurji Mühendisi DÜNYA DÖKÜM ÜRETİMİNİN LİDERLERİ KİMLERDİR? Y. Ziya KAYIR Metalurji Mühendisi KOSGEB Tel: (312) 267 02 85 06935 Sincan/Ankara E-posta: ykayir@kosgeb.gov.tr Özet: Modern metalurji, Anadolu da doğdu. Bakır

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

KUVEYT E ĠHRACAT POTANSĠYELĠMĠZ VE PAZAR DEĞERLENDĠRMESĠ. ĠGEME Orta Doğu ve Körfez Dairesi Diğer Körfez Ülke Masası

KUVEYT E ĠHRACAT POTANSĠYELĠMĠZ VE PAZAR DEĞERLENDĠRMESĠ. ĠGEME Orta Doğu ve Körfez Dairesi Diğer Körfez Ülke Masası KUVEYT E ĠHRACAT POTANSĠYELĠMĠZ VE PAZAR DEĞERLENDĠRMESĠ ĠGEME Orta Doğu ve Körfez Dairesi Diğer Körfez Ülke Masası KUVEYT 3,4 milyon nüfusu (1 milyon Kuveytli, Diğerleri göçmen), 115 milyar dolar GSYĠH

Detaylı

ELEKTRONİK SEKTÖRÜ RAPORU (2014/1)

ELEKTRONİK SEKTÖRÜ RAPORU (2014/1) T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI ELEKTRONİK SEKTÖRÜ RAPORU (2014/1) Sektörel Raporlar ve Analizler Serisi 1 İÇİNDEKİLER Şekiller Listesi... 3 Kısaltmalar Listesi... 3 YÖNETİCİ ÖZETİ... 4 1.SEKTÖRÜN

Detaylı

ASEAN (GÜNEYDOĞU ASYA ÜLKELERİ İŞ BİRLİĞİ ÖRGÜTÜ) ÜLKELERİ & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ. Ülke Profili

ASEAN (GÜNEYDOĞU ASYA ÜLKELERİ İŞ BİRLİĞİ ÖRGÜTÜ) ÜLKELERİ & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ. Ülke Profili ASEAN (GÜNEYDOĞU ASYA ÜLKELERİ İŞ BİRLİĞİ ÖRGÜTÜ) ÜLKELERİ & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ Genel Bilgiler Ülke Profili 8 Ağustos 1967 yılında, ASEAN (Bangkok) Deklarasyonu ile kurulan ASEAN" Güneydoğu

Detaylı

Özgörkey Otomotiv Yetkili Satıcı ve Yetkili Servisi

Özgörkey Otomotiv Yetkili Satıcı ve Yetkili Servisi Özgörkey Otomotiv Yetkili Satıcı ve Yetkili Servisi Grup ÇekoL : Ebru Tokgöz Gizem Şimşek Özge Bozdemir Emel Sema Tarihçe Temelleri 1951 yılında, Gruba ismini veren Erdoğan Özgörkey tarafından atılan

Detaylı

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Bilgilendirme Sunumu 22 Temmuz 214 Ankara 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretimizdeki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaretimize

Detaylı

AR&GE BÜLTEN 2010 ġubat EKONOMĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ

AR&GE BÜLTEN 2010 ġubat EKONOMĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ Erdem ALPTEKĠN Türk finans sistemi incelendiğinde en büyük payı bankaların, daha sonra ise sırasıyla menkul kıymet yatırım fonları, sigorta

Detaylı

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ HS No: 34.01, 34.02, 34.03, 34.04, 34.05, 34.06, 34.07 DÜNYA TEMİZİLİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ Temizlik maddeleri deterjanlar ve sabunlardan oluşmaktadır. Bu sektörün üretmekte olduğu

Detaylı

BELARUS EKONOMİSİ Belarus Cumhuriyeti, gelişmiş sanayisi, hizmet ve tarım sektörleri ile ihracata odaklanmış bir ülkedir. Potasyum gübreleri, yük

BELARUS EKONOMİSİ Belarus Cumhuriyeti, gelişmiş sanayisi, hizmet ve tarım sektörleri ile ihracata odaklanmış bir ülkedir. Potasyum gübreleri, yük BELARUS EKONOMİSİ Belarus Cumhuriyeti, gelişmiş sanayisi, hizmet ve tarım sektörleri ile ihracata odaklanmış bir ülkedir. Potasyum gübreleri, yük araçları, traktör, yol, inşaat ve kamu hizmet araçları

Detaylı

Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü

Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü Tıp sürekli ilerliyor sözündeki aslan payı bize göre; Tıbbi Malzeme Alt Sektörüne ait. Nitekim; tıbbi malzemeden yoksun sağlık sektörünün eli

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

TÜRK MAKİNE İMALAT SANAYİ

TÜRK MAKİNE İMALAT SANAYİ TÜRK MAKİNE İMALAT SANAYİ Makine imalat sanayi, sanayi sektörleri içinde yatırım malı üreten temel sektör olup, imalat sanayi içerisinde özel ve önemli bir yere sahiptir. Bu sektöre, tüm gelişmiş ülkelerde

Detaylı

TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖR ANALİZİ

TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖR ANALİZİ TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖR ANALİZİ 1. Tıbbi cihazlar sektörü dünyada çok hızla büyüyen, dinamizmi yüksek ve temel özellikleri zamanla gelişmiş ülkeler/dev firmalar lehine oluşmuş bir yapıya sahiptir. Dünya

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 GIDA İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89

Detaylı

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği plastik sanayi 2013 TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri YÖNETİCİ ÖZETİ

Detaylı

Türkiye de Plastik Sektörü & Maliyet Tasarrufu Tekniklerinin Önemi

Türkiye de Plastik Sektörü & Maliyet Tasarrufu Tekniklerinin Önemi Türkiye de Plastik Sektörü & Maliyet Tasarrufu Tekniklerinin Önemi Yavuz EROĞLU Yönetim Kurulu Başkanı 1 10 Eylül 2015 TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ; SEKTÖRDE FAALİYET GÖSTEREN 6500 FİRMA

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ

MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 MOTORLU KARA

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU 1 FİRMA SAYISI : PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Barbaros Demirci Genel Sekreter PAGEV / PAGDER PAGEV bilgi bankası kayıtlarına göre,

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK

TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK Shaping Cotton s Future COTTON USA CONFERENCE TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK CEM NEGRİN TGSD BAŞKANI TÜRK EKONOMİSİ GÖSTERGELER 2012 2013 2014 TAHMİNLERİ EKONOMİK BÜYÜME % 2,1 4,0 4,0 MİLLİ GELİR MİLYAR

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

PORTEKİZ ÜLKE NOTU & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ

PORTEKİZ ÜLKE NOTU & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ PORTEKİZ ÜLKE NOTU & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ A. GENEL BİLGİLER Temel Sosyal Göstergeler Portekiz, ya da resmî adıyla Portekiz Cumhuriyeti (Portekizce: República Portuguesa) Avrupa nın güneybatısında

Detaylı

OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK. 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ

OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK. 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ Otomotiv Sanayinde Gelecek: Değer Zincirinde Değişim Üretimden Tüketiciye: Tedarik

Detaylı

Rusya (Moment Expo için hazırlanmıştır) RUSYA TÜRKİYE MAKİNE DIŞ TİCARETİ

Rusya (Moment Expo için hazırlanmıştır) RUSYA TÜRKİYE MAKİNE DIŞ TİCARETİ RUSYA TÜRKİYE MAKİNE DIŞ TİCARETİ D.RUSYA NIN MAKİNE VE AKSAMLARI SEKTÖRÜ DIŞ TİCARETİ İHRACAT Rusya nın 2012 yılı makine ihracatı bir önceki yıla göre % 43 artarak 7,6 milyar $ gerçekleşmiştir. Makine

Detaylı

Uzun Vadeli Sürdürülebilir Kar Marjı

Uzun Vadeli Sürdürülebilir Kar Marjı Arçelik Grubu Yatırımcı Sunumu Önemli Başlıklar Temel YapıtaĢları 2011 2.Çeyrek GeliĢmeleri Uzun Vadeli Sürdürülebilir Kar Marjı 2011 Beklentileri Toplam ciro bazında Avrupa nın en büyük 3. Beyaz Eşya

Detaylı

ELEKTRİKLİ MAKİNELER VE KABLOLAR SEKTÖR RAPORU

ELEKTRİKLİ MAKİNELER VE KABLOLAR SEKTÖR RAPORU ELEKTRİKLİ MAKİNELER VE KABLOLAR SEKTÖR RAPORU Hazırlayan Sinan YÜZAL 2010 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ELEKTRİKLİ MAKİNELER VE KABLOLAR ARMONİZE NO: 8501

Detaylı

Hüseyin DURMAZ Yönetim Kurulu Başkanı

Hüseyin DURMAZ Yönetim Kurulu Başkanı Durmazlar Makina Durmazlar Headquarter /Bursa-Turkey Hüseyin DURMAZ Yönetim Kurulu Başkanı Video_2005 20. BTYK Toplantısı 15 Aralık 2009, Ankara Şirket Profili BURSA Ataevler Fabrikası BURSA Başköy Fabrikası

Detaylı

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası Haziran 2013 1 Genel kod bilgisi: VII PLASTİK VE PLASTİK ÜRÜNLERİ; KAUÇUK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ 39 Plastikler ve mamulleri 3924 Plastikten

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

ELEKTRONİK SEKTÖRÜ RAPORU (2013/2)

ELEKTRONİK SEKTÖRÜ RAPORU (2013/2) T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI ELEKTRONİK SEKTÖRÜ RAPORU (2013/2) Sektörel Raporlar ve Analizler Serisi 1 İÇİNDEKİLER Şekiller Listesi... 3 Kısaltmalar Listesi... 3 YÖNETİCİ ÖZETİ... 4 1.SEKTÖRÜN

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI DEĞERLENDİRMENOTU Aralık2012 N201288 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Bilgi ASLANKURT 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri H. Ekrem CUNEDİOĞLU 2 Araştırmacı, Finans Enstitüsü TÜRKİYE CERN

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 30.05.2013 Merinos AKKM

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 30.05.2013 Merinos AKKM 214-223 BÖLGE PLANI SÜRECİ Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları 3.5.213 Merinos AKKM Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik krizler Kaynak kısıtları ve yeni kriz alanları

Detaylı

TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015

TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015 TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015 PERAKENDE SATIŞ HACMİ ARTTI Perakende satış hacmi, temmuzda aylık bazda yüzde 1,3, yıllık bazda ise yüzde 7,1 arttı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz ayına ilişkin

Detaylı

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI Övgü PINAR-Nurel KILIÇ Yapı fuarları; mal ve hizmet üreten kuruluşlar ile yine bu sektörde çalışan yöneticiler, mimarlar, mühendisler,

Detaylı

2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015

2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015 2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015 Ağustos 2015 Dış ticaret istatistiklerine ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 30 Eylül 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK, Gümrük ve

Detaylı

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Ar-Ge Destekleri

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Ar-Ge Destekleri Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Ar-Ge Destekleri Recep UZUNGİL Sanayi Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü San-Tez ve Ar-Ge Merkezleri Birimi Giriş Ar-Ge ve yenilikçilik (Ġnovasyon) günümüzde rekabetin

Detaylı

AB (27) ÜLKELERİ & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ

AB (27) ÜLKELERİ & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ AB (27) ÜLKELERİ & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ AB Ülkelerinin Fasıllar Bazında İhracatı (bin $) GTIP GTIP TANIMI 2009 2010 2011 11/10 84 MAKİNE VE AKSAMLARI 680.508.049 735.445.549 859.562.932 16,9

Detaylı

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 21 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 211 YILI BEKLENTİLERİ Barbaros Demirci Genel Müdür Firma Sayısı : Plastik ambalaj sektöründe 1152 firma mevcut olup, firmaların % 86 sı 1 şehirde

Detaylı

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9 FRANSA ÜLKE BÜLTENİ Başkent Resmi Dil(ler) Yönetim Biçimi Cumhurbaşkanı Başbakan Paris Fransızca Parlamenter Başkanlık Tipi Cumhuriyet Nicolas Sarkozy François Fillon Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü 1 Ülkeler Niçin Dış Ticaret Yapar? Dış Ticaret Politikası Ödemeler Bilançosunun, cari işlemler hesabında ihracat

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Uygulanmakta Olan Damga Vergisi ve Harç Ġstisnası Uygulaması GeniĢletildi.

Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Uygulanmakta Olan Damga Vergisi ve Harç Ġstisnası Uygulaması GeniĢletildi. Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Uygulanmakta Olan Damga Vergisi ve Harç Ġstisnası Uygulaması GeniĢletildi. Nesrin Yardımcı SARIÇAY Raporumuzda; konuya iliģkin yeni düzenlemeler, eski (1 Numaralı) ve yeni

Detaylı

ÜCRET SİSTEMLERİ VE VERİMLİLİK YURTİÇİ KARGO

ÜCRET SİSTEMLERİ VE VERİMLİLİK YURTİÇİ KARGO ÜCRET SİSTEMLERİ VE VERİMLİLİK YURTİÇİ KARGO ALĠ ARIMAN:2008463007 OSMAN KARAKILIÇ:2008463066 MELĠK CANER SEVAL: 2008463092 MEHMET TEVFĠK TUNCER:2008463098 ŞİRKET TANITIMI 1982 yılında Türkiye'nin ilk

Detaylı

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 GİRİŞ TANIM Bu bölümde

Detaylı

İMALAT ENDÜSTRİSİNİN BULUŞMA NOKTASI WIN FUARI 2.FAZ OTOMASYON, ENERJİ, ELEKTRİK, ELEKTRONİK FUARI ZİYARET SONUÇLARI

İMALAT ENDÜSTRİSİNİN BULUŞMA NOKTASI WIN FUARI 2.FAZ OTOMASYON, ENERJİ, ELEKTRİK, ELEKTRONİK FUARI ZİYARET SONUÇLARI İMALAT ENDÜSTRİSİNİN BULUŞMA NOKTASI WIN FUARI 2.FAZ OTOMASYON, ENERJİ, ELEKTRİK, ELEKTRONİK FUARI ZİYARET SONUÇLARI Nurel KILIÇ 29 Mart - 01 Nisan 2012 tarihlerinde İstanbul da; WIN 2. Faz, OTOMASYON

Detaylı