ELTEK AKÜ AKIMI KALİBRASYONU

Transkript

1 1 / 5 1. KONU Smartpack i değiştirilen DC Güç Kaynaklarında oluşabilen yanlış akü akımı, ve buna bağlı olarak yanlış yük akımı ölçümü için kalibrasyon yöntemi aşağıda anlatılmaktadır. 2. FLATPACK2 SİSTEMLERDE AKIM NASIL ÖLÇÜLÜR? Smartpack, doğrultuculardan gelen akımı toplar ve DC Güç Kaynağının ürettiği toplam akımı bulur. Akü barasındaki şönt üzerinden akü akımı ölçülür. Bu akım pozitif (aküler şarj oluyor) ya da negatif (aküler deşarj oluyor ve yükü besliyor) olabilir. Yük akımı, doğrultucuların ürettiği akımla, akü akımının farkıdır. 3. POWERSUITE ANİMASYONLU GÖSTERİM Üç temel durum için akü akımını incelemek gerekirse, bunları aşağıdaki gibi ele alabiliriz: a. Bir şebeke kesintisinden hemen sonraki durum (Şebeke gelmiştir, doğrultucu modülleri çalışır durumdadır, aküler kısmen boşalmıştır) Yukarıdan da görüleceği gibi, DC Güç Kaynağı hem yük için, hem de akülerin yeniden şarj olması için akım üretir. Not: Eğer aküler çok boşalmışsa ve akülerin çekmeye çalıştığı akım, şarj akım sınırlandırmasında tanımlanan akımdan (genelde akü kapasitesinin %10 u girilir) fazlaysa, doğrultucular akım sınırlandırmasına gideceği için sarı LED leri yanar.

2 2 / 5 b. Şebeke kesintisi sırasındaki durum (Doğrultucular akım üretemez, yük akımı tamamiyle akülerden karşılanır: Bu durumda yük akımı, akü akımına eşittir. c. Çok sayıda doğrultucu arızası, tek fazlı çalışma ya da yanlış boyutlandırma durumu (Doğrultucu ya da doğrultucuların ürettiği akım yük için yetersiz kalır, akülerden takviye alınır): Bu durumun devam etmesi akülerin tamamiyle deşarj olması ve sahanın düşmesiyle sonuçlanır. Akü deşarj akım alarmı tanımlıysa, akülerin deşarj olmaya başlamasıyla alarm üretilir ve merkez durumdan haberdar edilir.

3 3 / 5 4. AKÜ AKIMININ ŞÖNTTEN YANLIŞ ÖLÇÜLMESİ Şöntün giriş ve çıkışındaki kablolar yardımıyla şönt üzerine düşen gerilim ölçülür (Bu kablolar önce (+) bara üzerindeki PCB ye gider, oradan diğer bazı sinyallerle birleştirilip CON5 olarak çıkar ve Smartpack de sonlanır). Sistemin kalibrasyonu önceden yapılmıştır, dolayısıyla şönt direnç değeri bilindiği için, akü akımı I akü =V / R olarak hesaplanır ve Smartpack de görüntülenir. Şöntlerin boyutu ve elektriksel değerleri, başta DC Güç Kaynağının boyutu olmak üzere değişebilir. Örneğin 300A lik sistemin şöntü ile 600A lik sistemin şöntü aynı değildir. Dolayısıyla, 300A lik sistem için kalibre edilmiş bir Smartpack, 600A lik sistemde tak/kullan şeklinde çalıştırılamaz. Kalibre edilmesi gerekir. Aksi halde akü akımı ölçümünü, buna bağlı olarak yük akımı bilgisini yanlış verir. Aynı kapasitedeki sistemlerde dahi, yıllar içerisinde hep birebir aynı şönt kullanılmadığı için farklılıklar oluşabilir. Bu yüzden, bakım ya da Smartpack değişimi sırasında akü akımının doğru okunduğunun da kontrolü yapılmalıdır. Çoğu zaman, akü akımının yanlış ölçüldüğü ve kalibrasyonun yenilenmesi gerektiği doğrultucu, yük ve akü akımı kontrol edildiğinde anlaşılır. Örneğin; Yukarıdaki durumda 5 adet doğrultucu da sağlam olduğu halde, aküler yükü takviye ediyor gibi görünüyor. Oysa 5 adet doğrultucunun akım üretme kapasitesi 5x 40A = 200A dir. Bu kapasite aşılmadan akülerin takviye etmemesi gerekir. Bu durum, akülerin deşarj olduğunu değil, yalnızca hatalı kalibrasyondan dolayı akü akımını yanlış ölçtüğünü gösterir. Aynı zamanda o sahadaki yük akımı biliniyorsa, yük akımının bu örnekte olduğu gibi 95A olmayacağı göze çarpacaktır. Yine de en doğru çalışma yöntemi, pensampermetre ile akü akımını ölçmek ve Smartpack in okuduğuyla karşılaştırmaktır. Kaç tane akü kolu varsa, pensampermetre ile ayrı ayrı ölçülür ve ölçülen akımlar toplanarak toplam akü akımı bulunur. Pensampermetre ile ölçüm yaparken akım yönüne de dikkat etmek gerekir. Hatalı akü akımı ölçümünün çoğu zaman sistemin işleyişine bir zararı bulunmazken bazen çok kritik kesintilere yok açabilir. Bu yüzden konu bakımın bir parçası haline getirilmeli, özellikle Smartpack değişimlerinde akü akımı doğru ölçülmüyorsa kalibrasyon yenilenmelidir.

4 4 / 5 5. KALİBRASYONUN YENİLENMESİ PowerSuite de Battery menüsü altındaki Battery Bank 1 içindeki Current tıklanır. Açılan pencerede Calibration sekmesi seçilir: Kalibrasyon iki adımdan oluşur: Alt kalibrasyon noktası ve üst kalibrasyon noktasının ayarlanması. Alt kalibrasyon noktası (Low Calibration Point): Aküler sistemden ayrılmışken (örneğin LVBD açık devreyken) gerçekleştirilir. a. Aküleri LVBD kontaktörünü kullanakarak yükten ayırınız b. Bir pensampermetre yardımıyla akülerin akım çekmediğini (akımın pensampermetre ile sıfır olarak okunduğunu) teyid ediniz c. Yukarıdaki pencerede Low Calibration Point altındaki calibration value kısmına 0 yazarak sağındaki Apply a basınız.

5 5 / 5 Üst kalibrasyon noktası (High Calibration Point): Aküler deşarj olurken gerçekleştirilir. Bunun için doğrultucular kapatılarak yük akülerin üzerine alınmalıdır. Risk alınmak istenmiyorsa sistemin çıkış gerilimi düşürülerek akülerden akım çekilmesi de sağlanabilir. Ancak üst kalibrasyon noktasının ayarlanabilmesi için akülerden çekilen yükün sistem kapasitesinin en az %30 u olması gerekir. Örneğin 300A lik sistemin üst kalibrasyon noktasını ayarlamak için akülerden en az 100A çekilmesi gerekir. 600A lik sistemde ise 200A akü akımına ihtiyaç vardır. Bu akım değerleri sahadaki faal yük ile sağlanamıyorsa yük takviyesi yapılmalıdır. a. Doğrultucular devre dışı bırakılarak akülerin istenen akım değerini stabil bir şekilde sağladığı teyid ediniz b. Akü akımı pensampermetre ile ölçünüz. c. Yukarıdaki pencerede High Calibration Point altındaki calibration value kısmına pensampermetre ile ölçülen değeri yazarak sağındaki Apply a basınız. Aküler deşarj halinde olduğu için buraya yazacağınız değerin başına mutlaka eksi işareti (-) koyunuz.