Android Uygulamalarında Güvenlik Testi
|
|
|
- İbrahi̇m Duman
- 9 yıl önce
- İzleme sayısı:
Transkript
1 Android Uygulamalarında Güvenlik Testi Şubat ayında Gartner tarafından yayımlanan bir rapora göre dünya genelinde 2011 yılının 4. çeyreğinde satılan akıllı telefonların %50.9 unda Android işletim sisteminin, %23.8 inde ise IOS işletim sisteminin kurulu olduğunu görüyoruz. Web siteleri, uygulamaları üzerinden vermiş oldukları hizmetlerin tamamına yakınını mobil uygulamalar ile mobil platformlar üzerinden de vermek için uğraş veren irili ufaklı birçok firma, eskiden sadece ios için uygulama geliştirirken pazar payını bu kadar yükselten Android karşısında kayıtsız kalamayarak Android işletim sistemi için de (misal Instagram) uygulama geliştirmek durumunda kaldılar. ios işletim sistemi için geliştirilen uygulamalara kıyasla Android işletim sistemi için geliştirilen uygulamaların kaynak koduna çevrilebilir olması, ücretsiz ve platform bağımsız bir emulator sayesinde daha kolay analiz edilebilir olması beraberinde art niyetli kişilerce de güvenlik zafiyetlerinin daha kolay tespit edilebilmesine ve istismar edilebilmesine imkan tanımaktadır. Günümüzde uyumluluktan öte müşteri güvenliği, marka değeri ve itibarı için ağ, sistem, web uygulamalarını vs. güvenlik testine tabi tutan firmalar için mobil uygulamaların da test edilmesi kaçınılmaz olduğu için bu yazımda Android uygulamalarını test ederken güvenlik adına dikkat edilmesi gereken noktalardan (ağ trafiği analizi/manipülasyonu, kaynak kodu incelemesi, tersine çevirme (disassembling), dosya sistemi incelemesi) birkaçına dikkat çekmek istedim. Ağ Trafiği Analizi: Şifreli kanal üzerinden (SSL) haberleşmeyen Native (Java ile yazılmış) ve native olmayan uygulamaların trafiğini analiz etmek için hedef uygulamayı Android SDK ile gelen emulatore yine Android SDK ile gelen adb (Android Debug Bridge) aracı ile yüklemek (adb install uygulama.apk) veya BlueStacks in App Player aracı ile çalıştırmak ve Wireshark aracı ile trafiği analiz etmek mümkündür. (App Player, APK uzantılı tüm Android uygulamalarını Windows üzerinde çalıştırmaya yarayan gerçekten çok faydalı olduğunu düşündüğüm bir araçtır, basit analizler için mutlaka denemenizi tavsiye ederim.)
2
3 Eğer ki uygulama native ise ve şifreli kanal üzerinden haberleşiyor ise bu durumda App Player üzerinde çalışan bir Wireshark ile trafiği analiz etmek pek mümkün değildir. Ortadaki adam saldırısını (MITM) gerçekleştirmek için yaratılmış olan Android Virtual Device (AVD) ın herhangi bir proxy aracına (Burp Suite veya Charles Proxy) yönlendirilmesi durumunda da bu defa native uygulama sertifika hatasını gördüğü anda iletişimi kurmayacaktır. Durum böyle olunca da tek çözüm yolu Charles Proxy aracını kullanmak ve Charles Proxy aracının kök sertifikasını Android işletim sisteminin güvenilir kök sertifikalarına eklemek olacaktır. Bu sayede Charles Proxy emulatör ile web sunucusu arasına girmeye çalıştığı esnada üretmiş olduğu sahte sertifika, native uygulama tarafından reddilmeyecek ve bağlantı kesilmeyecektir. Emulatör yeniden başlatıldığında güvenilir kök sertifikalar eski, orjinal haline döndüğü için de sertifika sisteme yüklendikten sonra sistemin imajı yaffs2 aracı ile alınarak, AVD yeniden başlatıldığında bu sistem imajının kullanılması sağlanarak Charles Proxy aracının kök sertifikasının sistemde kalıcı olması sağlanacaktır. Şifreli trafik analizi için aşağıdaki ekran görüntüsünde belirtilen tüm direktiflerin izlenmesi ve komutların çalıştırılması Charles Proxy ile şifreli trafiğin analiz edilebilmesini sağlayacaktır.
4
5 Kaynak Kodu İncelemesi: Native uygulamalar yukarıda da belirttiğim gibi çoğunlukla Java programlama dili ile geliştirilmektedir. APK uzantılı Android uygulamasının uzantısı ZIP olarak değiştirilerek Winzip veya Winrar gibi araçlar ile açılabilir, ardından içerisinde yer alan Dex uzantılı yani Dalvik sanal makinesinde çalıştırılabilen Android uygulaması d2j-dex2jar.bat aracı ve d2j-dex2jar.bat classes.dex komutu ile jar dosyasına çevrilebilir. Ardından JD-GUI aracı ile bu jar dosyası kaynak koduna çevirebilir ve incelenebilir. Kaynak kodu incelemesi ile kaynak kodu içinde yer alan gömülü şifreleme anahtarları, web servis bilgileri gibi birçok bilgi elde edilebilir. Kimi zaman bazı durumlarda kaynak koduna çevirmek istenilen sonuçları üretmez bu gibi durumlarda dex dosyası tersine çevrilerek (disassembling) analiz edilebilir.
6 Tersine Çevirme: Kaynak koduna çevirmenin yeterli olmadığı durumlarda veya program akışının değiştirilme ihtiyacı olduğu durumlarda dex dosyası android-apktool aracı ve java -jar apktool.jar d Uygulama.apk komutu ile tersine çevrilebilir (disassembling) ardından java -jar apktool.jar b Uygulama Uygulama.apk komutu ile tekrar birleştirilebilir. (assembling) Assembly programlama diline hakimseniz bu sayfada yer alan bilgiler ışığında Dalvik op kodlarını analiz edebilir ve değiştirebilirsiniz. Dosya Sistemi İncelemesi: Android işletim sistemi uygulamalara verilerini saklamak için 4 seçenek sunmaktadır; Dahili Depolama (özel verileri saklamak için), Shared Preferences (basit depolama için), Harici Depolama (özel olmayak büyük veri setlerini saklamak için) ve SQLite veritabanı (yapısal depolama) Harici depolama hafıza kartını kullandığı ve buraya kopyalanan her dosya diğer tüm uygulamalar tarafından okunabildiği için buraya yazılan hassas verilerin mutlaka ama mutlaka şifreli olarak yazılması gerekmektedir.
7 Yukarıda kısaca bahsettiğim adımları izleyerek çok sık kullandığım Android uygulamalarına kısaca göz attığımda şans eseri bir kaç güvenlik zafiyeti ile karşılaştım. İlk uygulamanın kullanıcı tarafından girilen kullanıcı adı ve şifreyi, şifreli kanal (SSL) üzerinden gerçekleştirmediğini farkettim. Her ne kadar sunucuya gönderilen şifre, MD5 ile hashlenmiş olsa da tuz değeri (salt) kullanılmadığı için üretilen MD5 olduğu gibi kullanılabilmektedir. Durum böyle olunca da kablosuz ağ üzerinde ARP zehirlemesi gerçekleştirerek trafiğinizi kayıt eden art niyetli bir kişi hesabınıza bu bilgiler ile yetkisiz olarak erişebilir.
8 Ayrıca yine aynı uygulamanın işletim sistemi kayıtlarına uygulamaya girmek için kullanılan şifreyi açık (clear) olarak yazdığını farkettim.
9
10 Tüm şifrelerinizi ana bir şifre ile AES ile güvenli bir şekilde dosya sistemi üzerinde saklayan başka bir uygulamanın ana şifrenin bir kopyasını uygulama içinde gömülü olan başka bir şifre ile şifreleyerek dosya sistemi üzerine kayıt ettiğini farkettim. Durum böle olunca da bu gömülü şifre ile ana şifreyi deşifre etmek, ardından bu ana şifre ile de şifrelenmiş diğer tüm şifreleri deşifre etmek mümkündür.
11
12 Sonuç olarak Google Play e yüklemiş olduğunuz tüm mobil uygulamalarınız art niyetli kişiler tarafından indirilebilir ve analiz edilebilir olduğun unutmayın bu nedenle mobil uygulamalarınızı hizmete sunmadan önce mutlaka ama mutlaka güvenlik testinden geçirin veya geçirtin. Bir sonraki yazıda görüşmek dileğiyle herkese güvenli günler dilerim. NOPcon Bilgi Güvenliği Konferansı 21 Mayıs 2012 Pazartesi günü NOPcon Bilgi Güvenliği Konferansı nda, Android Uygulamalarında Güvenlik Testi konulu bir sunum gerçekleştireceğim, meraklılarına duyurulur :) 21 Mayıs 2012 Tarihinde Istanbul Bilgi Universitesi Dolapdere kampüsünde, yerli ve yabancı alanında uzman araştırmacaların da sunumlarına yer verileceği NOPcon Bilgi Güvenliği Konferansı düzenlenecektir. #Kimler katılmalı? NOPcon, bilgi güvenliği/it denetimi/network/sistem/yazılım departmanlarında ve sektöründe çalışanlara, tersine mühendislik(reverse engineering), exploiting, vulnerability research, forensic vb hack/güvenlik konularına ilgi, merak duyan herkese hitap etmektedir.
13 **Katılım ücretsizdir ; adresinden kayıt olabilirsiniz. #NOPcon Ana Konuları Sınırlı kalmamakla birlikte genel olarak NOPcon sunumları aşağıdaki konuları kapsayacaktır : Offensive Technologies (Saldırgan Güvenlik Teknolojileri): Exploit Geliştirme ve Bypass Mekanizmaları Malware Rootkit Cryptovirology Defensive Technologies (Savunma Teknolojileri) Uygulama tabanlı güvenlik konuları Network tabanlı güvenlik konuları Kernel tabanlı güvenlik konuları Embedded Device Hacking and Security (Gömülü Sistemler) Mobil güvenlik ve saldırı teknikleri (iphone, android, windows phone) Tablet, E-Reader güvenlik ve saldırı teknikleri Vulnerability Research/Bug Hunting (Uygulama Güvenliği) Kaynak Kod Analizi Tersine Mühendislik Web uygulama güvenliği Fuzzing Kritik Altyapı Sistemleri SCADA Hacking & Security Telekominikasyon Güvenliği Acil Durum Servisleri Android 4.0 Yüz Kilidi Nasıl Aşılır? Bildiğiniz üzere Android 4.0 (Ice Cream Sandwich) yüz tanıma özelliği ile birlikte gelmekte ve ekran kilidini açma unsuru olarak yüzünüz de (yüz kilidi) kullanılabilmektedir ancak yüzünüz yerine yüzünüzün yüksek çözünürlüklü bir fotoğrafının kullanılması durumunda da ekran kilidi açılmakta ve ortaya bir güvenlik zafiyeti çıkmaktadır. Google tarafından da belirtildiği üzere düşük güvenlik seviyesine sahip bu yüz kilidinin, telefonlarının güvenliğine önem verenler tarafından kullanılmaması şiddetle tavsiye edilir.
14 Google tarafından belirtilen ekran kilitlerinin güvenlik seviyeleri aşağıda yer almaktadır; Sifre: Yüksek güvenlik Pin: Orta ve Yüksek güvenlik Model Orta güvenlik Yüz kilidi Düşük güvenlik Bilgi güvenliği farkındalığını arttırma adına çalışma arkadaşım Cem ÖNAL ile birlikte eğlenceli bir video hazırladım, herkese keyifli seyirler dilerim.
Android Uygulamalarında Güvenlik Testi
Android Uygulamalarında Güvenlik Testi Şubat ayında Gartner tarafından yayımlanan bir rapora göre dünya genelinde 2011 yılının 4. çeyreğinde satılan akıllı telefonların %50.9 unda Android işletim sisteminin,
http://www.mertsarica.com http://twitter.com/mertsarica
Android üzerine Penetrasyon testi üzerine Penetrasyon testi adımları Örnek Zafiyetler Sonuç http://www.mertsarica.com http://twitter.com/mertsarica Ahlaklı Korsan Blog Yazarı Python Programcısı Zararlı
Kurumsal Veri Güvenliğinde Önemli Bir Adım: Veri Kaybını Önleme. Ramise KOÇAK Servet ÖZMEN Otokar Otomotiv ve Savunma A.Ş.
Kurumsal Veri Güvenliğinde Önemli Bir Adım: Veri Kaybını Önleme Ramise KOÇAK Servet ÖZMEN Otokar Otomotiv ve Savunma A.Ş. Sunum İçeriği Veri Güvenliği Kurumsal Veri Güvenliği Veri Kaybını(Kaçağını) Önleme
Kurumsal Mobil Uygulamalar IBM Mobile Foundation
Kurumsal Mobil Uygulamalar IBM Mobile Foundation Naci Dai @nacidai @eteration @kodmutfagi 1 Mobil Uygulamalar Worklight Mobile Foundation Mobil Entegrasyon Cast Iron Endpoint Manager Mobil Operasyon İşimizin
Bilgi güvenliği konusunda farkındalık yaratmak. Mobil cihazlardaki riskleri anlatmak. Mobil uygulamaların bilgi güvenliği açısından incelemek 2
1 Bu çalışmanın amacı; Bilgi güvenliği konusunda farkındalık yaratmak Mobil cihazlardaki riskleri anlatmak Mobil uygulamaların bilgi güvenliği açısından incelemek 2 Giriş - Mobil Cihazlar Mobil İşletim
Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların
Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların bilgilerini saklamalarına, program yüklemelerine izin
2000 li yıllardan itibaren teknolojinin hızlı gelişiminden belki de en büyük payı alan akıllı telefon ve tabletler gibi kablosuz iletişim olanağı
2000 li yıllardan itibaren teknolojinin hızlı gelişiminden belki de en büyük payı alan akıllı telefon ve tabletler gibi kablosuz iletişim olanağı sağlayan cihazların daha iyi, hızlı ve ucuz modellerle
Yandex mail ve disk kullanım rehberi
Yandex mail ve disk kullanım rehberi Tüm personelin ortak bir platformda uyumlu çalışmasını destekleyecek bilgi teknolojisi ücretsiz bir şekilde kurumunuz için hayata geçirildi. Sistem ve sunucu yatırımı
BioAffix Ones Technology nin tescilli markasıdır.
BioAffix Ones Technology nin tescilli markasıdır. ? NEDEN BİYOMETRİK DOĞRULAMA SUNUCU TABANLI BİYOMETRİK MICROSOFT WINDOWS OTURUM AÇMA UYGULAMASI Biyometrik veri taklit edilemez, şifre gibi unutulamaz!
Bireysel İnternet Şubesi
Bireysel İnternet Şubesi Bireysel İnternet Şubesi kanalı üzerinden Otomatik Katılım kapsamındaki sözleşmeniz için katkı payı tutarı kesinti oranınızı değiştirebilirsiniz. 1 2 Ziraat Emeklilik web sitesinde
Su Kaynağı Saldırısı static.adhood.com/passbacks/sozcu_east/sozcu_east_passback_728x90.html Macromed\Flash\Flash32_12_0_0_77.ocx
Su Kaynağı Saldırısı Watering Hole, Türkçe meali ile su kaynağı saldırısına kurak Afrika da sıklıkla rastlanmaktadır. Susuzluğunu gidermek için su kaynağına giden hayvanların bir kısmı, bu su kaynağına
www.innoverabt.com 01 Şirket Profili
EĞİTİM HİZMETLERİ www.innoverabt.com 01 Şirket Profili İşiniz Bilgi Teknolojilerine bağlıdır. BT, sizin için değerli olan müşteri veritabanı, ERP, CRM, e-ticaret gibi işinizin can damarı olan pek çok
Elektronik Belge Yönetim Sistemi Kullanım Kılavuzu
Elektronik Belge Yönetim Sistemi Kullanım Kılavuzu İçindekiler E-İmza PIN Kodunun Alınması...2 Windows İşletim Sisteminde Yapılması Gereken işlemler...8 Windows XP ve 7 için Sürücü Kurulumu...8 Microsoft.NET
Bilgisayar donanım ve yazılım olmak üzere iki bölümden oluşur. Bilgisayarın çalışabilmesi için, ikisi de gereklidir.
Bilgisayar donanım ve yazılım olmak üzere iki bölümden oluşur. Bilgisayarın çalışabilmesi için, ikisi de gereklidir. Donanım: Bilgisayarın gözle görülen, elle tutulan tüm elektronik parçalarına donanım
Emniyet Genel Müdürlüğü. Sürücü Belgesi ve Şahıslara Yazılan Ceza Sorgulama KULLANIM KILAVUZU
Emniyet Genel Müdürlüğü Sürücü Belgesi ve Şahıslara Yazılan Ceza Sorgulama KULLANIM KILAVUZU 1 Başlamadan Önce... Bu hizmeti kullanarak adınıza kayıtlı sürücü belgesine ve şahsınıza son bir yıl içerisinde
Bilişim Teknolojilerini Kullanarak İletişim Kurma, Bilgi Paylaşma ve Kendini İfade Etme
Bilişim Teknolojilerini Kullanarak İletişim Kurma, Bilgi Paylaşma ve Kendini İfade Etme İnternet Nedir İnternet, birçok bilgisayar sistemini birbirine bağlayan, dünya çapına yayılmış olan bir iletişim
Kullanıcı Dostluğu vs Kullanıcı Güvenliği
Kullanıcı Dostluğu vs Kullanıcı Güvenliği Hemen hemen her bilişim güvenliği uzmanı (janjanlı adıyla siber güvenlik uzmanı) çalışma hayatı boyunca ilettiği güvenlik gereksinimleri, aksiyonlar nedeniyle
EXIF verisi, Firefox eklentisi olan Exif Viewer gibi gibi çeşitli araçlarla incelenebilmektedir. Exif Viewer eklentisi sayesinde görüntülenen
Görevimiz Geotag GPS desteği olan son model ios veya Android işletim sistemine sahip olan mobil cihazınız ile bir yandan tatilinizin keyfini çıkarırken diğer yandan o muhteşem kumsalın, denizin resmini
Mobil Güvenlik Eğitimi Türk Standardları Enstitüsü Yazılım Test ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı
Mobil Güvenlik Eğitimi Türk Standardları Enstitüsü Yazılım Test ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı Tarih 1 Sunum İçeriği Giriş Android Temelleri ve Güvenlik Özellikleri Android Pentest 2 Giriş 3 Mobil
Zararlı Yazılımla Mücadele Eği7mi
12/01/16 Zararlı Yazılımla Mücadele Eği7mi Mobil Zararlı Yazılım Analizinde Temel Konular TÜBİTAK BİLGEM Siber Güvenlik Ens7tüsü 12 Ocak 2016 Android Zararlı Yazılım Analiz Adımları 1. 2. 3. 4. 5. Ağ Trafiği
BioAffix Ones Technology nin tescilli markasıdır.
BioAffix Ones Technology nin tescilli markasıdır. NEDEN BİYOMETRİK?DOĞRULAMA Biyometrik veri taklit edilemez, şifre gibi unutulamaz! Şifre olmadığı için, casus yazılımlara karşı güvenlidir! Biyometrik
Teknik Açıklıklar Nasıl Yönetilmeli? Hayretdin Bahşi Uzman Araştırmacı
Teknik Açıklıklar Nasıl Yönetilmeli? Hayretdin Bahşi Uzman Araştırmacı [email protected] 15 Mart 2007, İstanbul Gündem Teknik Açıklık Yönetimi Nedir, Ne Değildir Teknik Açıklık Yönetimi İçin Varlık
BİLGİ ve VERİ GÜVENLİĞİ. Bilgi Gizliliği ve Güvenliği Zararlı Yazılımlar Alınacak Tedbirler Güvenlik Yazılımları
BİLGİ ve VERİ GÜVENLİĞİ Bilgi Gizliliği ve Güvenliği Zararlı Yazılımlar Alınacak Tedbirler Güvenlik Yazılımları BİLGİYE ULAŞMAK ÇOK KOLAY! Teknolojinin sürekli gelişmesi, bilgi ve iletişim teknolojisi
Sertan Kolat [email protected]
Sertan Kolat [email protected] Sertan Kolat Avanteg Güvenlik Denetimi & Servisler Yöneticisi Güvenlik TV Yapımcı ve Sunucu CISSP, CISA, OSCP Blogger SertanKolat.com AutomatedScanning.blogspot.com Mobil
1. Bölüm: Ağı Keşfetme
1. Bölüm: Ağı Keşfetme CCNA 1 - Ağlara Giriş Yrd.Doç.Dr. Ersan Okatan v 1.0 Presentation_ID 2014 Cisco Systems, Inc. Tüm hakları saklıdır. 1 1. Bölüm: Hedefler Öğrenciler aşağıdakileri yapabilecek: Birden
SQL Server'ı Uzaktan Bağlantı İçin Ayarlamak
Microsoft SQL Server?a uzaktaki bir bilgisayardan bağlanmak için tek yapmanız gereken, SQL Server Manager?da makinenin adı, kullanıcı adı ve şifreyi girmek veya programdaki connection stringi değiştirmek
KAHRAMANMARAŞ İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ FATİH PROJESİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ
KAHRAMANMARAŞ İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ FATİH PROJESİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ EYLÜL-2015 EBA nedir? Farklı, zengin ve eğitici içerikleri barındırmaktadır. Eğitim Bilişim Ağı (EBA); sınıf seviyelerine uygun, güvenilir
CUTEC etkisi: -Yüksek verimlilik -Yüksek Işlem güvenliği -Yüksek Yaşam - H7 Kalite Delik
CUTEC araç uzmanı CUTEC IsoG yüksek hassasiyetli CNC taşlama makinesi S20 onun araçlarını biler. S20 uygulama alanı çok klasik araç taşlama ek ötesine ulaşır. Medikal, havacılık ve S20 üretilmektedir karmaşık
Android e Giriş. Öğr.Gör. Utku SOBUTAY
Android e Giriş Öğr.Gör. Utku SOBUTAY Android İşletim Sistemi Hakkında 2 Google tarafından geliştirilmiştir. Dünyada en çok kullanılan mobil işletim sistemidir. 2018 itibariyle Dünyada Android; %78.65,
Bireysel İnternet Şubesi
Bireysel İnternet Şubesi 1 Ziraat Emeklilik web sitesinde (www.ziraatemeklilik.com.tr) yer alan Bireysel İnternet Şubesi giriş butonuna tıklanır. 2 Açılan ekrana T.C. Kimlik Numarası, sistemde kayıtlı
GİRESUN KOBİ LERİNİN İHRACAT EĞİTİM İHTİYACI ARAŞTIRMA RAPORU
Export Giresun Projesi GİRESUN KOBİ LERİNİN İHRACAT EĞİTİM İHTİYACI ARAŞTIRMA RAPORU Ocak 16 Bu Rapor, Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı 2015 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği Programı Kapsamında Hazırlanmıştır.
Model ERP Tedarik Zinciri Yönetimi. Satınalma Yönetimi
Günümüzde rekabet avantajı elde etmek için bilişim teknolojilerinden maksimum oranda faydalanmak gerekiyor. Model ERP çözümü, birçok sektörün ortak aklını temsil eden, açık kaynak kodlu, %80 hazır işleyişlerin
Bilgiyolu Yayıncılık Elektronik Sunum Programı Kurulum Kılavuzu
Bilgiyolu Yayıncılık Elektronik Sunum Programı Kurulum Kılavuzu 2014 Genel Bilgiler 1. Sunumları İndirmeye Başlamadan Sunum programını ve sunumları indirmeden önce www.bilgiyoluyayincilik.com adresindeki
Öğrenciler için Kablosuz İnternet Erişimi (Wi-Fi) Kullanım Kılavuzu
T.C. KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığı [email protected] Sayfa 1 / 9 KABLOSUZ AĞ TEKNOLOJİLERİ Öğrencilerimizin taşınabilir cihazlarından
WEB SUNUCU GÜVENLİĞİ: Web Siteleri Neden Hacklenir?
WEB SUNUCU GÜVENLİĞİ: Web Siteleri Neden Hacklenir? Gereksiz yedek dosyaları Default ayarlarla gelen konfigürasyon dosyaları Yetkisi tam olarak verilmiş dosyalar ya da dosya izni kontrolü yapılmadan sunucuda
TÜRK ELEKTRONİK SANAYİİ
Öğr.Gör. Emre Özer Elektronik Sanayi Sektörü, gelişmiş ülkelerin sürdürülebilir bir büyüme, vatandaşlarına istihdam ve refah sağlamak için elzem olarak gördükleri bilgiye dayalı ve rekabet edebilen bir
Qlik Sense için sistem gereksinimleri. Qlik Sense 3.2 Telif Hakkı QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır.
Qlik Sense için sistem gereksinimleri Qlik Sense 3.2 Telif Hakkı 1993-2017 QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır. Telif Hakkı 1993-2017 QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır. Qlik,
MISSION WI-FI KURULUM KILAVUZU
MISSION WI-FI KURULUM KILAVUZU İÇİNDEKİLER 1 UYGUNLUK BEYANI...1 1 UYGUNLUK BEYANI Bu klimanın 1999/5/EC Yönetmeliğinin başlıca gerekliliklerine ve ilgili diğer hükümlerine uygun olduğunu beyan ederiz.
Demodülasyon Algoritmaları İçin En İyilenmiş Windows İşletim Sistemi Uygulamaları
Demodülasyon Algoritmaları İçin En İyilenmiş Windows İşletim Sistemi Uygulamaları Alparslan Fişne [email protected] 1/46 1 İçerik Giriş Demodülasyon Algoritmaları Optimizasyon JNI Kullanımı Sonuçlar
Google Play Zararlısı İnceleme Raporu
Google Play Zararlısı İnceleme Raporu Günümüzde akıllı telefonlara olan ilginin ve akıllı telefon kullanım oranının artması ile birlikte mobil platformlar saldırganların ilgisini giderek çekmeye başlamıştır.
Özgür Yazılımlar ile Kablosuz Ağ Denetimi
Özgür Yazılımlar ile Kablosuz Ağ Denetimi Fatih Özavcı [email protected] Afşin Taşkıran [email protected] Konular Kablosuz Ağ Güvenliği Kablosuz Ağ Güvenlik Denetim Süreci Denetim Kapsamının
BioAffix Ones Technology nin tescilli markasıdır.
BioAffix Ones Technology nin tescilli markasıdır. ? NEDEN BİYOMETRİK DOĞRULAMA SUNUCU TABANLI BİYOMETRİK MICROSOFT WINDOWS OTURUM AÇMA UYGULAMASI Biyometrik veri taklit edilemez, şifre gibi unutulamaz!
ANDROID UYGULAMA YARDIM DOKÜMANI
ANDROID UYGULAMA YARDIM DOKÜMANI İçerikler Uygulamaya Giriş... 3 Vekâlet İptali... 5 Klasörler... 6 Belge Görüntüleme ve İşlemler... 7 Paraf İşlemi... 8 Red İşlemi... 8 İmza İşlemi... 8 Mobil İmza İşlemi...
Iklimlendirme ve Sogutma (HVAC&R) Ürünleri için Firmaya Özel ve Hazır. Tasarım Performans Hesaplama Analiz Ürün Seçim Simülasyon.
Iklimlendirme ve Sogutma (HVAC&R) Ürünleri için Firmaya Özel ve Hazır Tasarım Performans Hesaplama Analiz Ürün Seçim Simülasyon Yazılımları İ klimsoft, iklimlendirme ve soğutma ürünleri için tasarım, performans
İstemci Tabanlı Saldırı Türleri. Ozan UÇAR [email protected]
İstemci Tabanlı Saldırı Türleri Ozan UÇAR [email protected] Kayseri 2012 Konuşmacı Hakkında Kıdemli Bilgi Güvenliği Danışmanı ve Eğitmen Bilgi Güvenliği AKADEMİSİ () PenetraPon Tester Blog Yazarı blog.bga.com.tr
Mobil Güvenlik ve Denetim
Mobil Güvenlik ve Denetim IV. Bilgi Teknolojileri Denetim ve Yönetişim Konferansı Ümit Şen, Ernst & Young 14 Mart 2013 Gündem Mobil veri üretimi ve kullanımına ilişkin sayısal bilgiler Mobil cihazlara
Oyun Programlama Dersi. Nergiz Ercil Çağıltay
Oyun Programlama Dersi Nergiz Ercil Çağıltay BÖLÜM 1 Oyun Programlamaya Neden Oyun? Fiziksel ve Zihinsel Gelişim Fizik Tedavi Mesleki gelişim Mühendislik Eğitimi Yazılım Müh. Programı İlgili Alanlar Kullanılan
T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU. Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü GSS Yazılımları Daire Başkanlığı Kasım 2011
T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü GSS Yazılımları Daire Başkanlığı Kasım 2011 SUNUM PLANI 1) BİYOMETRİK KİMLİK TESPİT YÖNTEMLERİNDEN AVUÇİÇİ DAMAR İZİNİN MEDULA SİSTEMİNE ENTEGRASYONU
Sayfanın kaynak kodunu incelediğimde ilk olarak unicode karakterlerden oluşan karakter dizisi daha sonra ise Java class dosyası ve image.
Siber Takip Aslında bu haftaki yazım için Linux işletim sistemi üzerinde zararlı kod analizi ile ilgili birşeyler karalamaya karar vermiştim. İncelemek için örnek rootkit benzeri zararlı bir kod arıyordum
BİLİŞİM SUÇLARI VE GÜVENLİK İNTERNETTE ALIŞVERİŞ
BİLİŞİM SUÇLARI VE GÜVENLİK İNTERNETTE ALIŞVERİŞ İNTERNETTE ALIŞVERİŞ ÜYE OLURKEN Bir internet alışveriş sitesine üye olurken; ad, soyad, telefon numarası, adres ve kredi kartı numarası gibi önemli bilgileri
Hackerlar'ın Gözünden Flash Uygulamaları
Hackerlar'ın Gözünden Flash Uygulamaları Ah o Netsec etkinliğinde bende olsaydım deyipte katılamayanlar için yapmış olduğum sunumu kısaca yazıya dökmeye karar verdim. Ön bilgi olarak Flash kısaca web sayfalarına
Red Alert 2.0 Truva Atı ve Bankacılık Zararlısı İnceleme Raporu
Red Alert 2.0 Truva Atı ve Bankacılık Zararlısı İnceleme Raporu Mobil platformda faaliyet yürüten Red Alert Truva Atının 2.0 olarak adlandırılan yeni versiyonu çeşitli mecralarda dağıtılmaya başlanmıştır.
Kurum Personeli için Kablosuz İnternet Erişimi (Wi-Fi) Kullanım Kılavuzu
T.C. KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığı [email protected] Sayfa 1 / 7 KABLOSUZ AĞ TEKNOLOJİLERİ Üniversitemiz personellerinin taşınabilir
Tüm bu problemler verilerin dijital bir sunucuda tutulması ihtiyacını oluşturdu. İhtiyacı karşılamak amaçlı hastane otomasyonu geliştirildi.
ANALİZ Konu ve Özet Öncelikle projenin amaçları ve ihtiyaçları belirlendi. Amaca yönelik ihtiyaç analizinde ki eksikler giderildi. Proje maliyet zaman ve kullanım açısından analiz edildi. Kullanıcıya en
YMT 412-Yazılım Kalite Ve Güvencesi Mobil Uygulama Testi 1/32
YMT 412-Yazılım Kalite Ve Güvencesi Mobil Uygulama Testi F ı r a t Ü n i v e r s i t e s i Ya z ı l ı m M ü h e n d i s l i ğ i B ö l ü m ü 1/32 İçindekiler 1 6 Dünyada Mobil Cihaz Kullanımı......3 2 3
1. Bilgisayarınızda kullandığınız Web tarayıcı programını (Internet Explorer, Mozilla Firefox vb.) çalıştırınız.
Kurulum WEB UI Değerli Müşterimiz, Cihazınızın İnternet ayarlarını yapabilmek için lütfen aşağıdaki adımları takip ediniz. Öncelikle modem ve bilgisayarınız arasına lütfen bir Ethernet (LAN) kablosu takınız.
Bilgisayar Programlama MATLAB
What is a computer??? Bilgisayar Programlama MATLAB M-dosya yapısı Kontrol yapıları Prof. Dr. İrfan KAYMAZ What M-dosya is a computer??? yapısı Bir senaryo dosyası (script file) özel bir görevi yerine
ANDROID İŞLETİM SİSTEMİ YÜKLÜ OLAN TELEFON VEYA TABLETLERE ÖĞRENCİ WEBMAIL TANIMLAMA
ANDROID İŞLETİM SİSTEMİ YÜKLÜ OLAN TELEFON VEYA TABLETLERE ÖĞRENCİ WEBMAIL TANIMLAMA Son Güncelleme Tarihi: 16.10.2014 Acıbadem Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Öğrenci Mail Adreslerini Android
PAPERWORK DOCFLOW Doküman&Form Akış yönetimi
PAPERWORK DOCFLOW Doküman&Form Akış yönetimi PaperWork DocFlow, süreçleriniz içerisinde yer alan, doküman&formlarınızın kurum içerisinde dolaşımını, elektronik ortamda, tasarlayıp, yürüttüğünüz ve izlediğiniz,
RICOH Smart Device Connector Kullanıcılarına: Makineyi Yapılandırma
RICOH Smart Device Connector Kullanıcılarına: Makineyi Yapılandırma İÇİNDEKİLER 1. Tüm Kullanıcılara Giriş...3 Kılavuz Hakkında Bilgi...3 Ticari Markalar...4 RICOH Smart Device Connector nedir?... 5 RICOH
2. dönem itibariyle ben de Zararlı Yazılım Analizi 101 dersi vererek bu programa katkıda bulunacağım.
Blog'um 4 Yaşında :) 19 Kasım 2009 tarihinde, Huzeyfe ÖNAL ın ısrarı üzerine (sağolsun) açmış olduğum blogum, bugün itibariyle 4. yılını doldurmuş bulunuyor. 4 yıl boyunca göstermiş olduğunuz ilgi, alaka,
AR& GE BÜLTEN ARAŞTIRMA VE MESLEKLERİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ HAZİRAN. Turizm Sektörü Genel Değerlendirmesi ve Sektörde Çalışanların İş Tatmini
Turizm Sektörü Genel Değerlendirmesi ve Sektörde Çalışanların İş Tatmini Nesrin YARDIMCI SARIÇAY Ülkemizde, yaz sezonunun gelmesi ile birlikte turizm sektöründe hareketlilik de hızla arttı. 1990 lı yıllarda
Özgür Yazılımlar ile VoIP Denetimi. Fatih Özavcı Bilgi Güvenliği Danışmanı [email protected]
Özgür Yazılımlar ile VoIP Denetimi Fatih Özavcı Bilgi Güvenliği Danışmanı [email protected] Konular VoIP Güvenliği VoIP Güvenlik Denetim Süreci Denetim Kapsamının Belirlenmesi Ağ Altyapısı Analizi
Mobil Yazılım Mühendisliği (SE 570) Ders Detayları
Mobil Yazılım Mühendisliği (SE 570) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Kodu Saati Saati Saati Mobil Yazılım Mühendisliği SE 570 Her İkisi 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i
VoIP Pentest NetSEC / Microso3 Türkiye 2012. Ozan UÇAR [email protected]
VoIP Pentest NetSEC / Microso3 Türkiye 2012 Ozan UÇAR [email protected] İstanbul 2012 Konuşmacı Hakkında Bilgi Güvenliği Danışmanı ve Eğitmen Bilgi Güvenliği AKADEMİSİ () PenetraOon Tester Blog Yazarı
Emniyet Genel Müdürlüğü Yurda Giriş/Çıkış Belge Sorgulama KULLANIM KILAVUZU
Emniyet Genel Müdürlüğü Yurda Giriş/Çıkış Belge Sorgulama KULLANIM KILAVUZU 1 Başlamadan Önce... Bu hizmeti kullanarak yurda giriş/çıkış kayıtlarınızı sorgulayabilir ve barkodlu belge oluşturabilirsiniz.
Mobil Yazılım Mühendisliği (SE 570) Ders Detayları
Mobil Yazılım Mühendisliği (SE 570) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Kodu Saati Saati Saati Mobil Yazılım Mühendisliği SE 570 Her İkisi 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i
T.C. Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı
Projesi Nedir: Projesi; Đthalat ve ihracat işlemi yapan Yükümlülerin, Gümrük Đşlemlerinde Gümrük Müsteşarlığınca kağıt ortamında istenen belgeleri Merkezi Gümrük Sistemine dijital ortamda gönderebilmesini
GRUNDIG GTB 1050 TABLET MODELİNİN SIFIRLAMA İŞLEMİ:
GRUNDIG GTB 1050 TABLET MODELİNİN SIFIRLAMA İŞLEMİ: Tabletinizi sıfırladığınızda cihaz orijinal fabrika ayarlarına döndürülerek tüm saklanan Google Hesapları kaldırılır ve tüm veriler silinir. Yerel olarak
MİKRO PROGRAMININ GÜNCELLENMESİ
İŞLEMLERİ UYGULAMADAN ÖNCE TÜM DOKÜMANI LÜTFEN SONUNA KADAR OKUYUNUZ. İŞLEMLER ESNASINDA UYGULAMA EKSİKLİKLERİNDEN, KONFİGÜRASYON YETERSİZLİKLERİNDEN VB. SEBEPLERDEN OLUŞABİLECEK HATALARDAN DOLAYI ERAY
BEUN VPN Hizmeti. VPN Nedir?
BEUN VPN Hizmeti VPN Nedir? VPN, Virtual Private Network, yani Sanal Özel Ağ ın kısaltılmasıdır. VPN, İnternet gibi halka açık telekomünikasyon altyapılarını kullanarak kullanıcılar veya uzak ofisleri
Güvenlik. Kullanıcı Kılavuzu
Güvenlik Kullanıcı Kılavuzu Copyright 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Microsoft ve Windows, Microsoft Corporation kuruluşunun ABD'de tescilli ticari markalarıdır. Bu belgede yer alan bilgiler
KARAYOLU TRAFİK GÜVENLİĞİ IOS ve ANDROİD TABANLI UYGULAMA, OYUN VE İNTERAKTİF KİTAP YARIŞMASI
KARAYOLU TRAFİK GÜVENLİĞİ IOS ve ANDROİD TABANLI UYGULAMA, OYUN VE İNTERAKTİF KİTAP YARIŞMASI 1. KONU: Hazırlanacak çalışmalar, trafik güvenliği ile ilgili doğru bilgi ve tutumları konu edecektir. 2. AMAÇ:
Şehrin her yanında hep yanında
Ulaşım kartınızın kapsamını genişlettik, İzmirim Kart ile şehirde hareket etmek şimdi daha kolay. İzmirim Kart Kredi / Banka Kartları İle İnternet Üzerinden Türk Lirası Yükleme Kullanıcı Kılavuzu İNTERNET
Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi
JAVA PROGRAMLAMA DİLİ Öğr. Gör. Utku SOBUTAY İÇERİK 2 Java Programlama Diline Giriş Java Platform Çeşitleri Java nın Kodlama ve Çalışma Adımları Java Derleyicisi, Java Yorumlayıcısı Java Çöp Toplayıcısı
AKADEMİK BİLİŞİM 2013
AKADEMİK BİLİŞİM 2013 Bulut Hesaplama Güvenliği: Genel Bir Bakış İlker Korkmaz, Fatih Tekbacak SUNUM TASLAĞI Giriş Bulut Hesaplama Tanımı Bulut Hesaplama Ortamı Bulut Genel Yapısı Bulut Hesaplama Teknolojileri
ARAÇ TAKIP ve Fılo yonetım SISTEMI
ARAÇ TAKIP ve Fılo yonetım SISTEMI Türkiye nin İlk Araç Takip Hizmeti veren kuruluşudur (1992-2014). TEKNOLOJI Teknoloji Nasıl Çalışıyor Çözümlerimiz en yüksek teknolojideki altyapılarda barındırılmaktadır.
Yüksek Öğretimde Mobil Eğitime Geçiş İçin Yol Haritası: Atılım Üniversitesi Örneği
Yüksek Öğretimde Mobil Eğitime Geçiş İçin Yol Haritası: Atılım Üniversitesi Örneği Orçun Madran & Özalp Tozan & Hasan Akay [email protected] - [email protected] - [email protected] İçerik Neden
İÇİNDEKİLER. Elektronik İmza... 3 Tanım... 3 Mevzuat... 3 Giriş... 3 Akıllı Akis Kart Alındıktan Sonra İzlenecek Adımlar... 4 2. Adım:...
ELEKTRONİK İMZA 1 İÇİNDEKİLER Elektronik İmza... 3 Tanım... 3 Mevzuat... 3 Giriş... 3 Akıllı Akis Kart Alındıktan Sonra İzlenecek Adımlar... 4 1. Adım:... 4 2. Adım:... 4 Sürücü Yükleme Nasıl Yapılır?...
Yazılım Çeşitleri. Uygulama Yazılımları. İşletim Sistemleri. Donanım
Yazılım Yazılım Bilgisayarlar üretildikleri anda içlerinde herhangi bir bilgi barındırmadıkları için bir işlevleri yoktur. Bilgisayarlara belirli yazılımlar yüklenerek işlem yapabilecek hale getirilirler.
Bölüm 1 / Mobil Uygulama Hakkında
Bölüm 1 / Mobil Uygulama Hakkında Ege Seramik mobil aplikasyonu, Türk Seramik ve Vitrifiye Sektörü nün lider markaları olan Ege Seramik ve Ege Vitrifiye ürünleri hakkında tüm bilgileri içerir. Bu uygulama
Zararlı Kodlar& Analiz Temelleri ve Bir Saldırının Anatomisi
Zararlı Kodlar& Analiz Temelleri ve Bir Saldırının Anatomisi Page: 1 Ajanda Page: 2 Kaynaklar Page: 3 The Threat Ecosystem Page: 4 The Threat Ecosystem Page: 5 The Threat Ecosystem Page: 6 Slide 7 Page:
e-imzatr Kurulum Klavuzu
e-imzatr Kurulum Klavuzu Sürüm 0.0.1 İçindekiler İşletim Sistemi Sistem Türü Öğrenme Java yükleme Akis Kurulum Kullanıcı Doğrulama İşletim Sistemi Sistem Türü Öğrenme Bu başlıkta bilgisayarımızın mevcut
Qlik Sense için sistem gereksinimleri. Qlik Sense June 2017 Copyright QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır.
Qlik Sense için sistem gereksinimleri Qlik Sense June 2017 Copyright 1993-2017 QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır. Telif Hakkı 1993-2017 QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır. Qlik,
Android Programlama 2015-2016 BAHAR
Android Programlama 2015-2016 BAHAR MAKU-TBMYO 2016 Genel Kavramlar Android Geliştirme Araçları Android Kaynakları Activity Intent Layout Frame Servisler Dosyalar SqlLite veri tabanı Web Servis uygulamaları
TABLET EKRANLARI ÖZET SATIŞ KATEGORİ INFO
IPAD IPHONE Dökümanda kullanılan veriler demo verilerdir. MEMOBİL uygulamalarına, Ipad ve Iphone lardan B2B (MECOM) Satıcı Admin Kullanıcı Adınızı ve Şifrenizi girerek ulaşabilirsiniz. TABLET EKRANLARI
ANDROID AÇIK AKSESUAR API & AKSESUAR GELİŞTİRME. Dr. Fatma Cemile Serçe
ANDROID AÇIK AKSESUAR API & AKSESUAR GELİŞTİRME Dr. Fatma Cemile Serçe İçerik Android ve Uygulama Geliştirme Android Açık Aksesuar Aksesuar Geliştirme Kiti Aksesuar Geliştirme Ortamı Gereksinimleri Örnek
EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü
EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ İÇERİK 2 2 Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri Unix Linux Windows Mac OS Android Yazılım Yazılım(Software),
BioAffix Ones Technology nin tescilli markasıdır.
BioAffix Ones Technology nin tescilli markasıdır. NEDEN BİYOMETRİK?DOĞRULAMA Biyometrik veri taklit edilemez, şifre gibi unutulamaz! Şifre olmadığı için, casus yazılımlara karşı güvenlidir! Biyometrik
Sentetik Çuval. www.dempocuval.com
Sentetik Çuval www.dempocuval.com Konya Organize Sanayi Bölgesinde 1997 yılında kurulan firmamız, 8000 m² si kapalı toplam 25000 m² alanda son sistem makine parkuru ve kendi alanında uzman personeli ile
08217 Internet Programcılığı I Internet Programming I
08217 Internet Programcılığı I Internet Programming I Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2012 2013 GÜZ Yarıyılı 17 Eyl. 2012 Pzt. Öğr. Gör. Murat KEÇECİOĞLU ISS7 Kurulumu ASP sunucu taraflı ve web üzerinde çalışan
Bilgi ve İletişim Teknolojileri 1.DERS. Öğr.Gör.Taner KARATAŞ Öğr.Gör. Gizem Gürel DÖNÜK Öğr.Gör. Mehmet Can HANAYLI AYDIN MESLEK YÜKSEKOKULU
Bilgi ve İletişim Teknolojileri 1.DERS Öğr.Gör.Taner KARATAŞ Öğr.Gör. Gizem Gürel DÖNÜK Öğr.Gör. Mehmet Can HANAYLI AYDIN MESLEK YÜKSEKOKULU ADÜ Bilişim Hizmetleri Eduroam (Tubitak Ulakbim üzerinden) E-mail
Bilişim Teknolojilerine Giriş
Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilginin toplanması, işlenmesi, saklanması ve iletilmesini sağlayan teknolojilerin bütününe bilişim teknolojileri denir. Bilişim Teknolojisi Girilen verileri saklayan, işleyen,
Nitelikli Elektronik Sertifikanız ve kart okuyucunuz tarafınıza teslim edilmişse Sertifikanızı Kullanabilmeniz için
Nitelikli Elektronik Sertifikanız ve kart okuyucunuz tarafınıza teslim edilmişse Sertifikanızı Kullanabilmeniz için http://www.kamusm.gov.tr/islemler/sertifikami_aldim_ne_yapmaliyim/ sayfasında gösterilen
POLİS AKADEMİSİ BAŞKANLIĞI POLİS AMİRLERİ EĞİTİMİ MERKEZİ EMNİYET MENSUBU ÖĞRENCİ ADAYI YAZILI SINAVI İNTERNET KAYIT KILAVUZU
POLİS AKADEMİSİ BAŞKANLIĞI POLİS AMİRLERİ EĞİTİMİ MERKEZİ EMNİYET MENSUBU ÖĞRENCİ ADAYI YAZILI SINAVI İNTERNET KAYIT KILAVUZU 1. Genel Bilgi 2. Yeni Üyelik Giriş İşlemleri 3. Başvuru İşlemleri 4. Şifremi
UniFi Access Point Kurulum
1 2 Kuruluma başlamadan önce bilgisayarınız ve unifi cihazın aynı DHCP sunucusuna kablo ile bağlı olmasını sağlayın. 3 http://d.kerzz.com/files/drivers/unifi.rar adresi üzerinden kurulum için gerekli olan
