ÖZET: GİRİŞ VE AMAÇ: BULGULAR:

Transkript

1 Ülkemizde, İş Kazası, Meslek Hastalığı ve Bu Nedenlerle Ölen ve İşgöremez Sayılarının, İş Kollarındaki Sigortalı İşçi ve İşyeri Sayılarına Göre Standardize Edilerek Değerlendirilmesi M.Caner İşbilir*, Şeyhmus Aksoy*, Mustafa Eryüksel*, Semanur Aladağ*, Burcu Aksoy*, Prof.Dr.H.Hilmi Sabuncu** (*) Yeni Yüzyıl Üniversitesi, SBF İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü 1.Sınıf Öğrencileri, Tel: (**)Yeni Yüzyıl Üniversitesi, SBE Müdürü, İSG Bölüm Başkanı, / 1105 ÖZET: İş Güvenliği ve İş sağlığı Yönetim Sistemlerinde veri tabanları gün geçtikçe daha önemli bir hal almaktadır. Kalite standartlarının temel şartı olan bu veri tabanlarının işletme bazında tesisi gayet kolaydır. Ama ülke çapında gerekli istatistikler, yeteri düzeyde tutulmadığından, her alanda bir takım eksiklikler oluşmaktadır. Bu Çalışmamızda 2011 yılı ÇSGB nin istatistik yıllığı incelenmiş, iş kazası, meslek hastalığı, bu nedenlerle ölen ve iş göremezlik sayıları, İş Kollarındaki, sigortalı işçi ve işyeri sayılarına göre standardize edilerek değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerde, ilk yirmi İş Kolu sıralanmış, yapılan sıralamalarda, alışılagelmiş bilgilerin dışında bir takım sonuçlar bulunmuştur. Özellikle meslek hastalığı gibi çok güvenilir olmayan istatistik bulgularındaki bu sıra dışılık, izah edilmeye veya diğer istatistik verilerden ipuçları aranılmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, rastlanılan eksiklikler ve yanlışlıklar ışığında, iyi bir İş Sağlığı (Çalışanların sağlığı ve güvenliği) veri tabanı hazırlanmanın, İSG konusunda yasa çıkarmaktan daha önemli olduğu kanaatine varılmıştır. GİR VE AMAÇ: Gelişmiş Ülke standartlarında, işletmelerde iş kazalarının önlenmesinde, kaza ürperti, kıl payı kaza, İş kazası, ölümlü kaza sayılarının değerlendirilmesi çok önemli olduğu halde, SGK verileri, işgünü kayıplı kazaların belli bir boyutunu ifade etmektedir. Durum böyle olunca, İSG konusundaki ülke politikaları, eksik verilere dayalı politikalar olarak karşımıza çıkmakta, gerçek politikaları ifade etmemektedir. Meslek Hastalığı verileri ise, kesinlikle güvenilmezdir. 70 milyonluk bir ülkede, 1000 civarındaki meslek hastalığı sayısı, tahminimizce kanserleşmiş, ölümcülleşmiş meslek hastalıklarını ifade etmektedir. Gerçek meslek hastalığı sayıları, gelişmiş ülke meslek hastalığı hızlarının, ülkemiz çalışan sayısı ile çarpıldığında, nispeten ulaşılabilir. Gelişmiş ülke hızlarının kullanılması, ülkemizde meslek hastalığı minimum sayılarına işaret etmektir. Bu çalışmamızın amacı, Yukarda belirtilen kriterlerle belirlenen mütevazi değerleri kullanarak, Risk değerlendirmesinin nerede ise standartlaştırıldığı günümüzde, Risklerin en önemli belirleyicilerinden olan, iş kazası ve meslek hastalığı hızlarının standardizasyonunun ne kadar önemli olduğunu vurgulamak, eksikliklere ve yanlışlara dikkat çekmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: İş kollarına göre İş kazası, meslek hastalığı ve bu nedenlerle oluşan ölüm ve iş göremezlik sayıları, 2011 SGK İstatistik Yıllığından alınmış, önce iş kollarında çalışan sigortalı sayısına, sonra da illerdeki işyeri sayılarına göre standardize edilerek tablolar halinde verilmiştir. Elde edilen Standardize İş kazası, meslek hastalığı ve bu nedenlerle oluşan ölüm ve iş göremezlik oranları önce büyükten küçüğe sıralanmış, en riskli 20 İl tablolarda gösterilmiştir. Bulgular ve tartışma bölümünde, ilk beş il işaretlenerek tartışılmıştır. İş Kazası Standardizasyonunda aşağıdaki formüller kullanılmıştır: Türkiye Genel İş Kazası Hızı = 2011 Yılı İş Kazası Sayısı / 2011 Yılı Sigortalı Sayısı İncelenen Nüfusta Beklenen İş Kazası Sayısı = İncelenen Nüfus (İşçi Sayısı) X Genel İş Kazası Hızı İncelenen Nüfusta Standardize İş Kazası Oranı = (2011 Gözlenen İ.K. Sayısı/ 2011 Beklenen İ.K. Sayısı) X 100 BULGULAR: Tablo 1, 3, 5, 7 de İş kazası, meslek hastalığı ve bu nedenlerle oluşan ölüm ve iş görmezlik sayıları, iş kollarındaki sigortalı sayılarına göre, Tablo 2, 4, 6, 8 de ise İş kazası, meslek hastalığı ve bu nedenlerle oluşan ölüm ve iş görmezlik sayıları, iş kolarındaki İşyeri sayılarına göre standardize edilerek, ilk 20 iş kolu standardizasyon oranları, tablolarda gösterilmiştir.

2 Tablo 1. İş Kollarındaki İşçi Sayılarına Göre Standardize Edilmiş İş Kazası Oranları Çİ 1 05 KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI , , ANA METAL SANAYİ ,65 535, MADENCİLİĞİ DESTEKLEYİCİ HİZMET ,37 507, METALİK OLMAYAN ÜRÜNLER İMA ,03 351, FABRİK.METAL ÜRÜN.(MAK.TEC.HAR) ,05 326, METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ ,18 324, KAĞIT VE KAĞIT ÜRÜNLERİ İMALATI ,03 254, AĞAÇ, AĞAÇ ÜRÜN.VE MANTAR ÜR ,18 247, MOTOR.KARA TAŞITI VE RÖMORK İM ,62 235, ELEKTRİKLİ TECHİZAT İMALATI ,96 227, HAM PETROL VE DOĞALGAZ ÇIKARIMI ,06 221, DİĞER ULAŞIM ARAÇLARI İMALATI ,26 214, KAUÇUK VE PLASTİK ÜRÜNLER İM ,05 213, MAKİNE VE EKİPMAN İMALATI ,18 210, DİĞER MADENCİLİK VE TAŞ OCAK ,02 197, MOBİLYA İMALATI ,46 182, KİMYASAL ÜRÜNLERİ İMALATI ,39 158, SU YOLU TAŞIMACILIĞI ,04 156, HAVAYOLU TAŞIMACILIĞI ,99 133, TEKSTİL ÜRÜNLERİ İMALATI ,64 132,55 Tablo 1 de, İş kolları bazında iş kazaları, sigortalı işçi sayılarına göre standardize edilerek, büyükten küçüğe sıralanmış, ilk yirmi iş kolumuz gösterilmiştir. Sıralama sonucu İlk beş sırayı, sırasıyla KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, ANA METAL SANAYİ, MADENCİLİĞİ DESTEKLEYİCİ HİZMET, METALİK OLMAYAN ÜRÜNLER İMA., FABRİK.METAL ÜRÜN.(MAK.TEC.HAR) iş kolları almıştır. Tablo 2. İş Kollarındaki İşyeri Sayılarına Göre Standardize Edilmiş İş Kazası Oranları U U YERİ 1 05 KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI , , HAM PETROL VE DOĞALGAZ ÇIKARIMI , , TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALATI , ,46

3 4 24 ANA METAL SANAYİ , , MADENCİLİĞİ DESTEKLEYİCİ HİZMET , , MOTORLU KARA TAŞITI VE RÖMORK İM , , METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ ,91 999, DİĞER ULAŞIM ARAÇLARI İMALATI ,65 929, METALİK OLMAYAN ÜRÜNLER İMA ,01 712, HAVAYOLU TAŞIMACILIĞI ,46 697, KAĞIT VE KAĞIT ÜRÜNLERİ İMALATI ,93 658, ELEKTRİKLİ TECHİZAT İMALATI ,30 563, FABRİK.METAL ÜRÜN.(MAK.TEC.HAR) ,80 497, TEKSTİL ÜRÜNLERİ İMALATI ,42 422, KAUÇUK VE PLASTİK ÜRÜNLER İM ,97 400, KİMYASAL ÜRÜNLERİ İMALATI ,29 358, DİĞER MADENCİLİK VE TAŞ OCAK ,24 329, BİLGİSAYAR, ELEKRONİK VE OPTİK ÜR ,67 305, MAKİNE VE EKİPMAN İMALATI ,31 294, BİNA DIŞI YAPILARIN İNŞAATI ,36 281,47 Tablo 2 de, İş kolları bazında iş kazaları, işyeri sayılarına göre standardize edilerek, büyükten küçüğe sıralanmış, ilk yirmi İş kolumuz gösterilmiştir. Sıralama sonucu İlk beş sırayı, sırasıyla KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, HAM PETROL VE DOĞALGAZ ÇIKARIMI, TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALATI, ANA METAL SANAYİ, MADENCİLİĞİ DESTEKLEYİCİ HİZMET iş kolları almıştır. Tablo 3. İş Kollarındaki İşçi Sayılarına Göre Standardize Edilmiş Meslek Hastalığı Oranları Çİ 1 07 METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ , , KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI , , MAKİNE VE EKİPMAN.KURUL.VE ON ,05 855, DİĞER ULAŞIM ARAÇLARI İMALATI ,28 307, BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE GEL.FAAL ,46 218, SU YOLU TAŞIMACILIĞI ,55 193, ANA METAL SANAYİ ,99 180, KİMYASAL ÜRÜNLERİ İMALATI ,91 163, FABRİK.METAL ÜRÜN.(MAK.TEC.HAR) ,61 159, YARATICI SANATLAR,EĞLENCE FAAL ,65 154, METALİK OLMAYAN ÜRÜNLER İMA ,25 130, BİLGİSAYAR, ELEKRO.VE OPTİK ÜR ,55 117,74

4 13 32 DİĞER İMALATLAR ,17 92, DİĞER MADENCİLİK VE TAŞ OCAK ,61 83, MOTOR.KARA TAŞITI VE RÖMORK İM ,20 80, ELEKTRİKLİ TECHİZAT İMALATI ,42 73, AĞAÇ,AĞAÇ ÜRÜN.VE MANTAR ÜR ,14 72, KAYITLI MEDYANIN BAS.VE ÇOĞ ,31 69, GİYİM EŞYALARI İMALATI ,11 57, TAŞIMA.İÇİN DEPO.VE DESTEK.FA ,46 56,18 Tablo 3 de, İş kolları bazında meslek hastalıkları, sigortalı işçi sayılarına göre standardize edilerek, büyükten küçüğe sıralanmış, ilk yirmi İş kolumuz gösterilmiştir. Sıralama sonucu İlk beş sırayı, sırasıyla METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ, KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, MAKİNE VE EKİPMAN.KURUL.VE ON., DİĞER ULAŞIM ARAÇLARI İMALATI, BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE GEL.FAAL. işkolları almıştır. Tablo 4. İş Kollarındaki İşyeri Sayılarına Göre Standardize Edilmiş Meslek Hastalığı Oranları YERİ 1 07 METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ , , KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI , , DİĞER ULAŞIM ARAÇLARI İMALATI , , MAKİNE VE EKİPMAN.KURULUMU VE ON ,51 904, BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE GEL.FAAL ,21 483, ANA METAL SANAYİ ,40 409, KİMYASAL ÜRÜNLERİ İMALATI ,16 369, MOTORLU KARA TAŞITI VE RÖMORK İM ,36 366, BİLGİSAYAR, ELEKRONİK VE OPTİK ÜR ,02 293, SU YOLU TAŞIMACILIĞI ,04 289, METALİK OLMAYAN ÜRÜNLER İMA ,04 264, FABRİK.METAL ÜRÜN.(MAK.TEC.HAR) ,83 242, YARATICI SANATLAR,EĞLENCE FAAL ,49 204, ELEKTRİKLİ TECHİZAT İMALATI ,19 183, DİĞER MADENCİLİK VE TAŞ OCAK ,16 138, KAĞIT VE KAĞIT ÜRÜNLERİ İMALATI ,96 103, GİYİM EŞYALARI İMALATI ,72 101, TAŞIMA.İÇİN DEPOLAMA VE DESTEK.FA ,77 90, DİĞER İMALATLAR ,62 76, KAYITLI MEDYANIN BASILMASI VE ÇOĞ ,39 68,40

5 Tablo 4 de, İş kolları bazında meslek hastalıkları, işyeri sayılarına göre standardize edilerek, büyükten küçüğe sıralanmış, ilk yirmi İş kolumuz gösterilmiştir. Sıralama sonucu İlk beş sırayı, sırasıyla METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ, KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, MAKİNE VE EKİPMAN.KURUL.VE ON., DİĞER ULAŞIM ARAÇLARI İMALATI, BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE GEL.FAAL. iş kolları almıştır. Tablo 5. İş Kollarındaki İşçi Sayılarına Göre Standardize Edilmiş Ölüm Oranları Çİ 1 90 YARATICI SANATLAR,EĞLENCE FAAL , , KÜTÜPHANE,ARŞİV VE MÜZELER , , ULUSLARA.ÖRGÜT VE TEMS.FAAL , , KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI ,86 738, METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ ,38 533, İYİLEŞTİRME VE DİĞER ATIK YÖN.HİZ ,39 510, DİĞER MADENCİLİK VE TAŞ OCAK ,70 494, İÇECEK İMALATI ,86 429, KOK KÖMÜRÜ VE PETROL ÜRÜN. İM ,34 373, MADENCİLİĞİ DESTEKLEYİCİ HİZMET ,67 299, KUMAR VE MÜŞTEREK BAHİS FAAL ,28 274, BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE GEL.FAAL ,10 272, BİNA DIŞI YAPILARIN İNŞAATI ,23 266, BALIKÇILIK VE SU ÜRÜNLERİ YET ,24 241, SU YOLU TAŞIMACILIĞI ,74 240, ÖZEL İNŞAAT FAALİYETLERİ ,56 240, KARA TAŞIMA.VE BORU HATTI TAŞIMA ,39 227, BİNA İNŞAATI ,29 213, HAVAYOLU TAŞIMACILIĞI ,95 209, SUYUN TOPLAN.ARITILMASI VE DAĞT ,53 197,59 Tablo 5 de, İş kolları bazında, sigortalı işçi sayılarına göre iş kazası ve meslek hastalıkları nedeniyle ölümler, standardize edilerek, büyükten küçüğe sıralanmış, ilk yirmi iş kolumuz gösterilmiştir. Sıralama sonucu İlk beş sırayı, sırasıyla YARATICI SANATLAR,EĞLENCE FAAL., KÜTÜPHANE,ARŞİV VE MÜZELER, ULUSLARA. ÖRGÜT VE TEMS.FAAL., KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ iş kolları almıştır. Tablo 6. İş Kollarındaki İşyeri Sayılarına Göre Standardize Edilmiş Ölüm Oranları YERİ

6 1 90 YARATICI SANATLAR,EĞLENCE FAAL , , KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI , , KÜTÜPHANE,ARŞİV VE MÜZELER , , HAM PETROL VE DOĞALGAZ ÇIKARIMI , , METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ , , İÇECEK İMALATI , , KOK KÖMÜRÜ VE PETROL ÜRÜN. İM , , HAVAYOLU TAŞIMACILIĞI , , ULUSLARARASI ÖRGÜT VE TEMS.FAAL , , İYİLEŞTİRME VE DİĞER ATIK YÖN.HİZ ,23 855, DİĞER MADENCİLİK VE TAŞ OCAK ,21 825, BİNA DIŞI YAPILARIN İNŞAATI ,92 791, DİĞER ULAŞIM ARAÇLARI İMALATI ,26 713, MADENCİLİĞİ DESTEKLEYİCİ HİZMET ,31 640, BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE GEL.FAAL ,50 602, ATIK MADDELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ SUYUN TOPLANMASI ARITILMASI VE DAĞT ,71 403, ,37 364, SU YOLU TAŞIMACILIĞI ,50 360, KİMYASAL ÜRÜNLERİ İMALATI ,21 345, METALİK OLMAYAN ÜRÜNLER İMA ,54 268,23 Tablo 6 da, İş kolları bazında, işyeri sayılarına göre iş kazası ve meslek hastalıkları nedeniyle ölümler, standardize edilerek, büyükten küçüğe sıralanmış, ilk yirmi iş kolumuz gösterilmiştir. Sıralama sonucu İlk beş sırayı, sırasıyla YARATICI SANATLAR,EĞLENCE FAAL., KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, KÜTÜPHANE,ARŞİV VE MÜZELER, HAM PETROL VE DOĞALGAZ ÇIKARIMI, METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ, iş kolları almıştır. Tablo 7. İş Kollarındaki İşçi Sayılarına Göre Standardize Edilmiş İş Görmezlik Oranları Çİ 1 05 KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI , , ANA METAL SANAYİ ,64 531, METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ ,58 505, MADENCİLİĞİ DESTEKLEYİCİ HİZMET ,64 502, METALİK OLMAYAN ÜRÜNLER İMA ,28 349, FABRİK.METAL ÜRÜN.(MAK.TEC.HAR) ,66 324, KAĞIT VE KAĞIT ÜRÜNLERİ İMALATI ,53 251,88

7 8 16 AĞAÇ,AĞAÇ ÜRÜN.VE MANTAR ÜR ,32 245, MOTOR.KARA TAŞITI VE RÖMORK İM ,82 234, ELEKTRİKLİ TECHİZAT İMALATI ,38 225, HAM PETROL VE DOĞALGAZ ÇIKARIMI ,29 218, DİĞER ULAŞIM ARAÇLARI İMALATI ,53 214, KAUÇUK VE PLASTİK ÜRÜNLER İM ,15 211, MAKİNE VE EKİPMAN İMALATI ,90 208, DİĞER MADENCİLİK VE TAŞ OCAK ,64 196, MOBİLYA İMALATI ,84 180, KİMYASAL ÜRÜNLERİ İMALATI ,30 158, SU YOLU TAŞIMACILIĞI ,60 157, HAVAYOLU TAŞIMACILIĞI ,39 132, TEKSTİL ÜRÜNLERİ İMALATI ,44 131,30 Tablo 7 de, İş kolları bazında iş göremezlik sayıları, işçi sayılarına göre, standardize edilerek, büyükten küçüğe sıralanmış, ilk yirmi iş kolumuz gösterilmiştir. Sıralama sonucu İlk beş sırayı, sırasıyla KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, ANA METAL SANAYİ, METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ, MADENCİLİĞİ DESTEKLEYİCİ HİZMET., METALİK OLMAYAN ÜRÜNLER İMA. İş kolları almıştır. Tablo 8. İş Kollarındaki İşyeri Sayılarına Göre Standardize Edilmiş İş Görmezlik Oranları YERİ 1 05 KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI , , HAM PETROL VE DOĞALGAZ ÇIKARIMI , , TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALATI , , METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ , , ANA METAL SANAYİ , , MADENCİLİĞİ DESTEKLEYİCİ HİZMET , , MOTOR.KARA TAŞITI VE RÖMORK İM , , DİĞER ULAŞIM ARAÇLARI İMALATI ,17 933, METALİK OLMAYAN ÜRÜNLER İMA ,05 708, HAVAYOLU TAŞIMACILIĞI ,54 690, KAĞIT VE KAĞIT ÜRÜNLERİ İMALATI ,89 652, ELEKTRİKLİ TECHİZAT İMALATI ,48 559, FABRİK.METAL ÜRÜN.(MAK.TEC.HAR) ,63 494, TEKSTİL ÜRÜNLERİ İMALATI ,20 418, KAUÇUK VE PLASTİK ÜRÜNLER İM ,35 397,12

8 16 20 KİMYASAL ÜRÜNLERİ İMALATI ,46 358, DİĞER MADENCİLİK VE TAŞ OCAK ,41 327, BİLGİSAYAR, ELEKRO.VE OPTİK ÜR ,69 305, MAKİNE VE EKİPMAN İMALATI ,95 292, BİNA DIŞI YAPILARIN İNŞAATI ,56 278,97 Tablo 8 de, İş kolları bazında iş göremezlik sayıları, işyer sayılarına göre, standardize edilerek, büyükten küçüğe sıralanmış, ilk yirmi iş kolumuz gösterilmiştir. Sıralama sonucu İlk beş sırayı, sırasıyla KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, HAM PETROL VE DOĞALGAZ ÇIKARIMI, TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALATI, METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ, ANA METAL SANAYİ, iş kolları almıştır. TARTIŞMA ve SONUÇ: Tablo 1 ve 2 de, İş kolları bazında iş kazaları, işçi ve işyeri sayılarına göre standardize edilerek, sıralanmış, sıralama sonucu İlk sıraları, işçi sayılarına göre, KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, ANA METAL SANAYİ, MADENCİLİĞİ DESTEKLEYİCİ HİZMET, METALİK OLMAYAN ÜRÜNLER İMA., FABRİK.METAL ÜRÜN.(MAK.TEC.HAR) ; işyeri sayılarına göre KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, HAM PETROL VE DOĞALGAZ ÇIKARIMI, TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALATI, ANA METAL SANAYİ, MADENCİLİĞİ DESTEKLEYİCİ HİZMET iş kolları almıştır. Her iki değerlendirmede de Madencilik sektörü ile ilgili iş kollarının ilk sıraları alması, madenciliğin ne denli iş kazası riskli bir meslek olduğunu göstermektedir. Bunun yanında, Tütün ürünleri imalatı iş kolunun işyeri sayılarına göre değerlendirmede ilk sıralara girmesi, tütün ürünleri imal eden fabrikaların büyük ölçekli olmasından kaynaklanmaktadır. Ayrıca bu işletmelerde, kadın işçilerin fazla olması, kadın iş kazalarının değerlendirmesinde de, sektörün öne çıkmasına neden olmaktadır. Tablo 3 ve 4 de, İş kolları bazında meslek hastalıkları, işçi ve işyeri sayılarına göre standardize edilerek, sıralanmış, sıralama sonucu İlk sıraları değişmeden her iki değerlendirme sonucunda da METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ, KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, MAKİNE VE EKİPMAN.KURUL.VE ON., DİĞER ULAŞIM ARAÇLARI İMALATI, BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE GEL.FAAL. iş kolları almıştır. Meslek hastalıklarının, değerlendirmesinde, her iki değerlendirmede de sıralar değişmemiş, doğal olarak maden sektörü yine başı çekmiştir. Bunun yanında, Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri iş kolunun meslek hastalıkları değerlendirmesinde ilk beşte olmasının araştırılması ve izah edilmesi gerekmektedir. Makine ve ekipman kurulumu ve onarımı iş kolu, meslek hastalıklarının da incelemelere ışık tutması açısından incelenmesi gerekmektedir. Sonuçlara göre, örneğin Kimyasallarla ilgili iş kollarının üst sıralarda olmayışı, bu istatistik verilerin güvenilmez olduğunu göstermektedir. Tablo 5 ve 6 da, İş kolları bazında iş kazası ve meslek hastalıkları nedeniyle ölümler, işçi ve işyeri sayılarına göre, standardize edilerek sıralanmış, İlk sıraları işçi sayılarına göre, YARATICI SANATLAR EĞLENCE FAAL., KÜTÜPHANE,ARŞİV VE MÜZELER, ULUSLARA. ÖRGÜT VE TEMS.FAAL., KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ iş kolları, işyeri sayılarına göre YARATICI SANATLAR,EĞLENCE FAAL., KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, KÜTÜPHANE,ARŞİV VE MÜZELER, HAM PETROL VE DOĞALGAZ ÇIKARIMI, METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ, iş kolları almıştır. Değerlendirmenin en ilginç bölümünü, bu bölüm oluşturmaktadır. İş kazası ve meslek hastalıkları nedeniyle ölümlerin değerlendirilmesinde, işçi sayılarına göre standardizasyonda, Yaratıcı sanatlar ve eğlence faaliyetleri., Kütüphane, arşiv ve müzeler ile Uluslararası örgüt ve temsil faaliyetleri iş kollarının, Madencilik iş kollarının önüne geçmesi oldukça düşündürücüdür ve sorunların ne boyutta olduğunun en önemli kanıtıdır. Diğer taraftan işyeri sayılarına göre standardizasyonda, Yaratıcı sanatlar ve eğlence faaliyetleri ve Kütüphane, arşiv ve müzeler İş kollarının riskli iş kollarının önüne geçmesi de oldukça ilginçtir. En kesin istatistik olan ölümlerde rastlanılan bu durumların ilgililer tarafından incelenmesi ve açıklamalar getirmesi çok yararlı olacaktır. Tablo 7 ve 8 de, İş kolları bazında iş göremezlik sayıları, işçi ve işyeri sayılarına göre, standardize edilerek sıralanmış, sıralama sonucu İlk sıraları, işçi sayılarına göre KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, ANA METAL SANAYİ, METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ, MADENCİLİĞİ DESTEKLEYİCİ HİZMET., METALİK OLMAYAN ÜRÜNLER İMA. İş kolları; işyeri sayılarına göre KÖMÜR VE LİNYİT ÇIKARTILMASI, HAM PETROL

9 VE DOĞALGAZ ÇIKARIMI, TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALATI, METAL CEVHERİ MADENCİLİĞİ, ANA METAL SANAYİ, iş kolları almıştır. Ülkemizin, güvenilir verilere ihtiyacı vardır. Bu güvenilir verileri sağlayacak veri tabanlarının oluşturulması için hiç vakit kaybetmeden harekete geçilmelidir. İş Kazalarını ve Meslek hastalıklarını önlemenin tek yolu, nedenlerini iyi ölçmek ve değerlendirmekle olur. Bu doğru değerlendirmenin tek yolu ise güvenilir veri tabanlarıdır. KAYNAKLAR: 1. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu 2011 Yılı İstatistik Yıllığı, 2. Prof.Dr.H.Hilmi Sabuncu, İş Sağlığı, Tehlike ve Değerlendirilmesi, Risk ve Değerlendirilmesi, Yeditepe Üniversitesi yayını, 2008-İstanbul