Modüler Mikroiþlemcili Koruma Röleleri

Transkript

1 Modüler li Koruma öleleri MC Serisi Çok Fonksiyonlu þýrý kým ölesi MV Serisi Sabit lý þýrý/düþük Voltaj ölesi KT-MCV

2 Modüler li Koruma öleleri ÝÇÝNDEKÝLE MC MV SYFSI SYFSI -öle Tipleri... -Uygulama Yerleri Kullanma vantajlarý ölelerin Fiziki nlatýmý öle Skala yarlarý Uygulama Þemalarý Teknik ilgiler

3 MC Serisi Çok Fonksiyonlu þýrý kým ölesi ÖLE TÝPLEÝ : MC Tek fazlý aþýrý akým kýsa devre toprak rölesi. MC Tek fazlý aþýrý akým kýsa devre rölesi. MC Ýki faz bir toprak aþýrý akým kýsa devre rölesi. MC3 Üç faz aþýrý akým kýsa devre rölesi. MC3 Üç faz bir toprak aþýrý akým kýsa devre rölesi.

4 MC Serisi Çok Fonksiyonlu þýrý kým ölesi UYGULM YELEÝ : MC serisi röleler korumada selektivite gerektiren havai hat ve kablo daðýtým þebekelerinde baþarýyla kullanýlabilir. Transformatör, generatör ve yüksek gerilim þebekelerinde aþýrý akým ve kýsa devrelere karþý koruma yapabilir. yrýca yýldýz noktasý direkt veya düþük direnç üzerinden topraklanmýþ þebekelerde toprak hatasý rölesi olarak kullanýlabilir. öleler küçük seviyeli arýzalarda zamana baðlý olarak açma verdirirken, büyük seviyeli arýzalarda ani açma elemaný ile tahribatý büyütmeden hýzlý açma verdirir. KULLNM VNTJLI: - ir mode switch ile seçilebilir adet ters zamanlý eðri ve 3 adet sabit zamanlý çalýþabilme özelliði vardýr. - Geniþ aþýrý akým skala aralýðý vardýr.,5in...in arasýnda ve,5in adýmlarla ayarlanabilir. kým trafolarýnýn primer akýmlarý yüksek tutularak düþük Ith lý olanlar seçilebilir ve böylece tesis maliyetini düþürmek mümkün olabilir. 3- skala çarpaný 7 fonksiyonda da aynýdýr.,5... arasýnda ve,5 adýmlarla ayarlanabilir. - ni açma skalasý...5 arasýnda ve adýmlarla ayarlanabilir, istenirse sonsuz yapýlabilir. 5- Her faz ve toprak ünitesinde zamanlý açma ile ani açma LED leri ayrý ayrýdýr. öylece yalnýzca aþýrý akým kýsa devre korumasý gereken yerlerde, korna kullanýlmayacaksa ihbar rölesi kullanmaya gerek yoktur. Kesici açmasý Y6 yardýmcý rölesi ile yapýlabilir. çmanýn cinsi ise LED lerden görülebilir. 6- TEST iþlevi devreye büyük bir akým gelmiþ gibi yapýlýr, her faz ve toprak ünitesinin ayarlanmýþ skalasýna göre röleler çektirilip býraktýrýlýr. LED ler ise ancak reset butonu ile söndürülür. öylelikle çýkýþ nýn ve ledlerinin saðlamlýklarý ile varsa ünitelerde yapýlmýþ hatalý ayarlamalar görülebilir. 7- lý ve ani açma röle çýkýþlarý birbirlerinden ayrýlmýþ olup her biri için iki kontaklý birer röle vardýr. 8- Son arýzayý gösteren OTOMTÝK ESET özelliði vardýr. u iþlem modüler kartlar üzerindeki J jumper i takýlarak yapýlýr. u jumper çýkartýlýrsa reset butonuna basýlmadýðý sürece tüm arýza ledleri yanýk kalýr. Ýmalat esnasýnda J jumper i takýlmýþ vaziyette býrakýlýr. 9- kým trafo sekonderlerine karþý gelen röle yükü küçük olup, akým trafolarý düþük güçte seçilebilir. - Ters zamanlý eðriler S ve IEC55- standartlarýna uymaktadýr. - kým reset oraný oldukça yüksektir (Yaklaþýk,96). - Geçici akým resetleme zamaný oldukça hýzlýdýr. 3- yarlar dip switch ler ile kolayca yapýlabilir yapýdadýr. - Cihazýn yardýmcý DC besleme çalýþma aralýðý yeterince büyüktür ve DC V led i mevcuttur. 5- Cihazýn gecikmeli ve ani açma ledlerin durumlarý hafýzada tutulur. DC kesilip gelse bile son durumlarý ne ise o þekilde görülürler. 6- Ölçme, besleme ve çýkýþ kartlarý modüler bir yapýda olup gerekirse kolayca deðiþebilir. 7- Cihazýn iç ünitesi soketli ve kýzaklý bir yapýda olup, cihaz harici kablolarýný sökmeden iç ünite dýþarý alýnabilir. 8- aðlantýlarýn kolayca yapýlabilmesi için cihaz üzerinde iç baðlantý þemasý mevcuttur. 9- Cihaz kutusunun koruma tarzý IP 5 dir. ÖLENÝN FÝZÝKÝ NLTIMI : a) öle SOKETLÝ ve KIZKLI bir yapýdadýr. u özelliði ile iþletmelere ve görevliye büyük kolaylýklar saðlar. b) Cihaz ünitelerinin deðiþtirilmesi ve iç ünitenin dýþarý alýnarak test edilmesi çok kolaydýr. c) Cihaz iç ünitesi dýþarý alýndýðý zaman akým trafo uçlarý baðlantý terminallerinde otomatik kýsa devre olur. Yanlýþ açmalarý önlemek için akým uçlarý açýlmadan önce DC besleme uçlarý soketten ayrýlacak þekilde dizayn yapýlmýþtýr. d) Cihaz ön görünümünde faz ve toprak hatalarý için modüler ölçme üniteleri mevcuttur. Herbir ünitede aþýrý akým, zaman, ani açma ve mode switch leri ile iki adet LED gösterge vardýr. e) DC/DC çevirici ünite de TEST ve ESET butonlarý ile DC V led i bulunmaktadýr. f) yrýca cihaz ön bölümünde röle tipi, yardýmcý DC gerilimi, mode switch konumlarý ile fonksiyonlarý gösterilmiþtir. g) LED lerin fonksiyonlarý:yukarýdaki I> led i akým deðerini geçince flaþör çalýþýr zaman dolunca düz yanar(zamanlý açma LED i), alttaki I>> led i ise akým, ani açma skala deðerini geçince direkt düz yanar (ani açma LED i). h) switch pozisyonuna alýnýrsa cihazdaki tüm ledler flaþör yaparlar ve böylece saðlam olduklarý görülebilir.

5 MC Serisi Çok Fonksiyonlu þýrý kým ölesi ÖLE SKL YLI: Her bir akým ölçme ünitesinde, aþýrý akým, zaman çarpaný ve ani açma switchleri bulunur. Switch:Ýþletmenin veya korunacak elektriki tesislerin yapýsýna uygun olarak koruma tipi seçilir. u koruma tiplerinin nasýl ayarlandýklarý aþaðýda tablo halinde verilmiþtir. Genelde trafolar için standard inverse, zor yol alabilen orta gerilim motorlarý için long-time inverse, iletim ve daðýtým sistemlerinde extremely veya very inverse, toprak hatasý korumalarýnda ise sabit zamanlý D yani s. seçilebilir. þýrý kým yarý ():mper olarak ayarlanýr. Dip switchler toplanarak deðer belirlenir. Örneðin; fazýnda en üstteki kademe,5 ile en alttaki, kademeleri sað tarafta, diðerleri sol tarafta ise,5+,=,5 yapýlmýþ olur. yný durumda üstteki kademe sol tarafta yani,5 olsa idi,5+,=,5 ayarlanmýþ olurdu. öylelikle fazlarda,5 aralýklarla,5... arasýnda ve toprakta ise,5 aralýklarla,5... arasýnda ayar yapýlabilir. Çarpaný (xt):,5... arasý,5 adýmlarla ayarlanabilir. çarpaný, eðer mode switch ters zamanlý seçilmiþse eðri yüzdesini, sabit zamanlý seçilmiþse saniye olarak deðer belirler. Sabit zamanlý durumunda ayarlanmýþ skala s modunda ile, s modunda ile, 5s modunda 5 ile çarpýlýr. Örnek olarak skala,+,=, ayarlanmýþ olsun bu deðer mode switch ters zamanlý ayarlanmýþ ise, eðrisnde çalýþýlacaðýný, sabit zamanlý s ayarlanmýþ ise o zaman,s de açma olacaðý anlaþýlmalýdýr. ni çma yarý (I>>): nin katlarý olarak ayarlanýr. nin...5 katýna kadar ve lik adýmlarla ayarlanabilir. Yine toplam þeklinde ayarlanýr. Örneðin; ve kademeleri saðda diðerleri solda yani sýfýr ise ani açma deðeri +=6 olarak ayarlanmýþ olur. =,5 ayarlý ise I>>=6x,5=7 in üstündeki deðerlerde ani açma gerçekleþir. (NOT: uradaki akýmlar akým trafosunun sekonderindeki akým deðerleridir) Tüm kademeler solda, yani sýfýr ise ani açma sonsuz yani devre dýþý edilmiþ olur. FZ TOPK I >I s LED göstergesi (flaþör ise aþýrý akým baþlama) I >I s phase overcurrent time delay instantaneous,5 I >>,5,5,,,, I s =S,5,,,,, xt=s 8 I>> =S x I s ni açma LED göstergesi þýrý akým skalasý: In = 5. skala,5... ve,5. adýmlarla ayarlanabilir In = skala,5... ve,5. adýmlarla ayarlanabilir çarpaný:,5... ve,5 adýmlarla ayarlanabilir. )Ters zaman eðrileri,5... ve,5 adýmlarlaayarlanabilir. (Normal/Very/Extremely/Long-time inverse) )Sabit zamanlýlar,5... s. ve,5 s. adýmlarla,5... s. ve,5 s. adýmlarla,5...5 s. ve,5 s. adýmlarla ayarlanabilir. ni açma skalasý : (...5) x ve adýmlarla ayarlanabilir. Gerekirse sonsuz yapýlabilir. earth fault overcurrent,5 I >>,,,,,,8 I s =S NOT:, ani açma ve mode dip switch deðerleri faz ve toprakta ayný deðerdedir. mode Dip-switch pozisyonu Normal inverse Very inverse Extremely inverse Long time inverse D s. D s. D5 5 s. LED TEST 3

6 MC Serisi Çok Fonksiyonlu þýrý kým ölesi - Çalýþma karekteristiklerinin seçilmesi: Çalýþma karekteristikleri üç kutuplu MODE switch ile seçilmektedir. Üç adet sabit zamanlý çalýþma ile IEC 55- ve S standartlarýna uygun dört çeþit ters zamanlý eðri seçilebilir. u eðrilere ait akým-zaman formülleri aþaðýda belirtilmiþtir. ÇLIÞM FONKSÝYONLI IEC 55- VEY S NOML TES (STNDD INVESE - SI) t= ( ý ý s. (. ÇOK TES (VEY INVESE - VI) t= ( ý ý s 3.5 ( ÞII TES (EXTEMELY INVESE - EI) t= ( ý ý s 8 ( UZUN ZMNLI TES (LONG-TIME INVESE -LTI) t= ( ý ý s ( SÝT ZMNLI ÇLIÞM ( saniye ) s. s. 5s. D D D5 Þekil :lardaki akým-zaman karekteristikleri. Sabit zamanlý 5s. Sabit zamanlý s. Çalýþma zamaný(saniye). Sabit zamanlý s. Uzun lý Ters -LTI Normal Ters - SI Çok Ters - VI þýrý Ters - EI. þýrý akým katsayýsý ( ý ýs (

7 MC Serisi Çok Fonksiyonlu þýrý kým ölesi - Örnek bir trafo merkezindeki röle ayarlarýnýn yapýlmasý: öle ayarlarý her iþletmenin yapýsýna göre farklýlýklar gösterebilir. öle iþletmecisi gerekli incelemeleri yaparak röleyi ayarlar. þaðýda 3faz+toprak korumalý bir daðýtým trafosundaki ayarlar anlatýlmaktadýr. Trafonun nominal gücü : 6 kv 6 Ýþletme gerilimi : 3,5 kv Ip= = 6,8. kým trafosu : /5,73 x 3,5 Ip : Primer akým. : Sekonder akým. = (5x6,8)/ = 3,35. (Nominal sekonder akým) overcurrent time delay,5 FZ,5,5,,,, I s =S,5,,,,, xt=s,5,5 TOPK,,,,,,8 I s =S,,,,, xt=s ayarlarý: Nominal sekonder akým 3,35 e en yakýn üst deðer 3,5 dir bu nedenle fazlarýn deðeri 3,5 e ayarlanýr. (/3/ kademeleri saða diðerleri sol tarafa alýnýr.,5++=3,5.) Toprakta ayar deðeri geçici rejimlerin geçildiði akým deðeridir. u deðer topraðýn geçirgenliðine de baðlý olmakla birlikte,+,+,=, ayarlanabilir. çarpaný (xt) : Fazlarda iþletmedeki büyük yüklerin olmasý durumunda zaman uzatýlabilir. Normal durumda,+,=, seçilir. Toprakta yol alma geçici rejim süresinin aþýlmasý gerekir. u süre,5s civarýndadýr.,+,=,5s ayarlanýr. instantaneous 8 I>> =S x I s 8 I>> =S x I s ni açma (I>>) : Fazlarda ani açma deðeri fiderden beslenen trafolarýn güçlerine göre deðiþmesine karþýlýk, (6...7)x arasýnda ayarlanabilir. urada ++=7 kat yapýlabilir. Toprakta ani açma deðeri yaklaþýk olarak kat olarak ayarlanabilir. mode : Fazlarda ters zamanlý, toprakta ise sabit zamanlý fonksiyonlar seçilmelidir. uradaki uygulamada fazlar // yani normal ters (SI) seçilirken, toprak için // modu yani sabit zamanlý s. seçilmiþtir. Fazlardaki SI fonksiyonunun alt eðrisi, ile topraktaki s. çalýþmasýnýn alt deðeri olan,5s. çarpaný skalasýnda önceden ayarlanmýþtý. Þekil :MC ani açma elemanýnýn skala na göre akým -zaman grafiði. çma zamaný (ms) Iins=, ni açma akým katsayýsý 5

8 MC Serisi Çok Fonksiyonlu þýrý kým ölesi UYGULM ÞEMLI Uygulama þemalarý röle tiplerine göre þekil arasýnda gösterilmiþtir. S P S P C ni açma MODE TEST SÝNYL ESET DC ESLEME ÜNÝTESÝ Toprak þýrý kým yarý (Toprak) ni açma L- 3 Toprak Çýkýþ Devresi L L L- L- L Toprak hatasý gecikmeli açma çýkýþ Toprak hatasý ani açma çýkýþ Þekil 3: Uygulama þemasý : MC Modüler, tek fazlý, aþýrý akým kýsa devre toprak rölesi: S P S P C ni açma MODE TEST SÝNYL ESET DC ESLEME ÜNÝTESÝ Faz þýrý kým yarý Faz ni açma Faz Çýkýþ Devresi L L- L- L Faz hatasý gecikmeli açma çýkýþ L L- 8 9 Faz hatasý ani açma çýkýþ Þekil : Uygulama þemasý : MC Modüler, tek fazlý, aþýrý akým kýsa devre rölesi: 6

9 MC Serisi Çok Fonksiyonlu þýrý kým ölesi S P S P C Faz þýrý kým yarý Faz þýrý kým yarý ni MODE açma TEST Faz ni açma ni açma Faz ni açma SÝNYL ESET Fazlarýn Çýkýþ Devresi DC ESLEME ÜNÝTESÝ L L L- L- L- L Fazlarýn gecikmeli açma çýkýþ Fazlarýn ani açma çýkýþ 33 3 Toprak þýrý kým yarý ni açma (toprak) ni açma Toprak Çýkýþ Devresi L3 L3- L3- L Toprak hatasý gecikmeli açma çýkýþ L L- 8 9 Toprak hatasý ani açma çýkýþ Þekil 5 : Uygulama þemasý : MC Modüler, iki faz bir toprak aþýrý akým kýsa devre rölesi: S P S P C ni açma MODE TEST SÝNYL ESET DC ESLEME ÜNÝTESÝ Faz þýrý kým yarý Faz ni açma L L- L- 3 Fazlarýn gecikmeli açma çýkýþ 9 3 Faz þýrý kým yarý ni açma Faz ni açma Fazlarýn Çýkýþ Devresi L L- L Fazlarýn ani açma çýkýþ ni açma 3 3 Faz C þýrý kým yarý Faz C ni açma Þekil 6 : Uygulama Þemasý : MC3 Modüler, üç fazlý aþýrý akým kýsa devre rölesi: 7

10 MC Serisi Çok Fonksiyonlu þýrý kým ölesi Þekil 7 : C Uygulama þemasý : MC3 Modüler, üç faz bir toprak aþýrý akým kýsa devre rölesi: S P S P Faz þýrý kým yarý Faz þýrý kým yarý ni açma Faz ni açma Faz ni açma ni açma MODE TEST SÝNYL ESET Fazlarýn Çýkýþ Devresi DC ESLEME ÜNÝTESÝ L L L- L- L- L Fazlarýn gecikmeli açma çýkýþ Fazlarýn ani açma çýkýþ ni açma Faz C þýrý kým yarý Faz C ni açma ni açma (toprak) Toprak þýrý kým yarý ni açma Toprak Çýkýþ Devresi L3 L L3- L3- L- L Toprak hatasý gecikmeli açma çýkýþ Toprak hatasý ani açma çýkýþ TEKNÝK ÝLGÝLE : Nominal deðerler C akým ( In ) : veya 5 Frekans : 5/6 Hz. DC Yardýmcý gerilimi : /5-8/5 veya /5 V Çekilen güçler C devresi (Pmax) : rölelerde :,5 V. 5 rölelerde :,75 V (cos j = ve akým herhangibir skala deðerinde iken.) Her baðýmsýz akým devresinin empedansý:. ölelerde,5 ohm. 5. ölelerde, ohm. dan daha küçüktür. DC devresi (Pmax) : Nominal gerilimler MC MC MC MC 3 MC 3 /5 (6 VDC de).9 W.9 W. W. W.6 W 8/5 (5 VDC de).7 W.7 W.3 W.3 W.5 W /5 (3 VDC de).3 W.3 W.9 W.9 W 3. W Her bir çýkýþ rölesinin çekmesi durumunda röle baþýna,w ilave edilmelidir. 8

11 MC Serisi Çok Fonksiyonlu þýrý kým ölesi kým trafosu seçimi. kým trafosu sekonder nominal akýmý In () Nominal çýkýþ gücü (V) Doðruluk sýnýfý þýrý akým faktörü (xin),5 P Max. kým baðlantý kablo direnci bir devre için (ohm) 5 7,5 P,5 NOT: 5 uygulamalarda daha uzun kablolar gerekiyorsa akým trafosu gücü, ilave her,6 ohm luk kablo direncine karþýlýk,5 V kadar artýrýlmalýdýr. yar aralýklarý : þýrý akým skalasý ( I s ) :Fazlarda (,5...) ve,5 adýmlarla ve toprakta ise (,5...) ve,5 adýmlarla ayarlanabilir. ni açma skalasý ( I>> ) : (-5) x ve lik adýmlarla ayarlanabilir, istenirse sonsuz olabilir. karekteristikleri : Gecikme zaman karekteristikleri þekil de gösterilmiþtir: Seçilebilir özellikte dört çeþit ters zamanlý ve üç çeþit sabit zamanlý çalýþma karekteristiði mevcuttur. -Standard inverse (Normal ters) -Very inverse (çok ters) 3-Extremely inverse (aþýrý ters) -Long time inverse (uzun zamanlý ters) 5-Definite time s / s / 5 s. (Sabit zamanlý s /s / 5s ) çarpaný skalasý :.5... arasýnda.5 adýmlarla ayarlanabilir. (u durum bütün karekteritikler için geçerlidir). ni açma elemaný : (... 5) x ve adýmlarla ayarlanabilir. 5x ve üzeri ayarlarda ayar deðerinin katýndaki açma süresi <35 ms. (ni açma akým-zaman eðrisi þekil de dir.) Çalýþma koþullarýndaki hatalar : þýrý akým skalasý () Çalýþma aralýðý.5 In ile In arasýnda ( MC,MC, MC,MC3,MC3 için geçerlidir). Giriþ akýmý çalýþma karekteristiði Çalýþma aralýðý Standard inverse Very inverse x... 9 x Long time inverse Extremely inverse x... x Definite time (sabit zamanlý).3x... 9 x Çevre sýcaklýðý Frekans çarpaný skalasý o C 5 / 6 HZ x DC Yardýmcý gerilim Nominal deðerleri: / 5V, 8 / 5 V, / 5 V 9

12 MC Serisi Çok Fonksiyonlu þýrý kým ölesi Hatalarý etkiliyen çeþitli faktörler: çarpaný skalasý: yar deðeri arasýnda % veya (- ms). Çevre sýcaklýðý: Frekans : -5 C C ve 7-6 Hz. rasýnda deðiþirse: kým hatasý : 3 % hatasý : % veya (- ms). DC Yardýmcý gerilim : Vx (V) Çalýþma aralýðý (V) / / /5 8-3 u aralýklardaki çalýþmalarda: kým hatasý % hatasý % veya (- ms). Genel hatalar þýrý akým elemaný ( I s ) 5 % ni açma elemaný ( I>> ) 7.5 % Çalýþma karekteristikleri hatalarý: Standard inverse Very inverse Long time inverse 5 % veya (- ms) Extremely inverse 7.5 % veya (- ms) Definite time 3 % veya (- ms) Tekrarlama hatasý kým hatasý hatasý % den küçüktür. % veya 3 ms hangisi büyük ise. Termik dayanýklýlýk Sürekli dayaným x veya.6 In hangisi küçük ise Kýsa süreli dayaným s. süreyle x I n ( maximum) 3 s süreyle 57 x I n (3 maximum) baþlatma akým deðeri Eðer çalýþma sabit zamanlý ise ters zamanlý ise,5 den sonra üst led flaþör yapar ve zaman saymaya baþlanýr. esetleme akýmý Çýkýþ rölesinin tutma zamaný Ýhbar LED göstergeleri Otomatik reset %95 den büyüktür Yaklaþýk akým kesildikten ms. sonra röle býrakýr. Her ölçü ünitesinde iki adet led gösterge vardýr. Eðer giriþ akým deðeri sabit zamanlý çalýþmada skala deðerinin katýný, ters zamanlý çalýþmada ise,5 katýný geçmiþ ise üsteki led flaþör yapar, zaman dolunca düz yanar. þaðýdaki led ani açmanýn olduðunu gösterir. Giriþ akýmý ani açma skala deðerini geçince yanar. Yanmýþ olan her iki led arýza akýmý gidince reset butonu ile söndürülebilir. Daha önce yanmýþ olan ledler reset edilmemiþ ise yeni bir arýza akýmý gelince ledler kendiliðinden söner. öylelikle

13 MC Serisi Çok Fonksiyonlu þýrý kým ölesi Iþletmeci reset yapmayý unutsa bile son arýza görülebilir. Çýkýþ : Fazlar için: da baðýmsýz kapayan ni açmada baðýmsýz kapayan Toprak için: da baðýmsýz kapayan ni açmada baðýmsýz kapayan kontak mevcuttur. Kontak kapasitesi: Nominal deðerler: 8, 5 VC (omik) Nominal kesme kapasitesi: V Max.DC omik yük: 3VDC, 8 veya VDC,,5. max. Kesme voltajý: VC / 3VDC 5 Elektriki ömür,5x çalýþma (, 3VC, cos j =,6) 6 Mekaniki ömür 3x çalýþma Ýzalasyon testi: Çalýþma sýcaklýðý: V, 5Hz, dakika. (veya V, 5Hz, darbe) -5 C C Cihaz kutusu koruma tarzý: IP 5 KUTU VE PNO KESÝM ÖLÇÜLEÝ : 5,5 M, ,5,85 8,5 YN GÖÜNÜM ÖN GÖÜNÜM C PNO KESÝM ÖLÇÜLEÝ (PNO KPK MONTJ DETYLI) MC MC MC MC3 MC ,5,5 3 C 9, 9, 39,5 39,5 68 KUTU TÝPLEÝ DK96 DK96 DK DK DK73 ütün ölçüler mm. cinsindendir.

14 TES ZMN EÐÝLEÝ I/I I/I Normal Inverse Eðrileri Very Inverse Eðrileri I/I I/I Extremely Inverse Eðrileri Long Time Earth - Fault Eðrileri

15 MV Serisi Sabit lý þýrý/düþük Gerilim ölesi ÖLE TÝPLEÝ : MV Tek üniteli aþýrý / düþük gerilim rölesi MV Ýki üniteli aþýrý / düþük gerilim rölesi MV3 Üç üniteli aþýrý / düþük gerilim rölesi MV Dört üniteli aþýrý / düþük gerilim rölesi

16 MV Serisi Sabit lý þýrý/düþük Gerilim Voltaj ölesi UYGULM YELEÝ : Düþük ve aþýrý gerilim röleleri tesislerdeki besleme geriliminin limit deðerleri aþmasý durumunda görev yaparlar. Özellikle alçak gerilim motorlarý gerilim düzensizliðinden fazlaca etkilenirler. Düþük gerilim durumunda aþýrý akým çekerek gövdeleri ýsýnýr. Güç trafolarý, motorlar ve diðer elektriki tesisler gerilim darbelerinden etkilenir ve izolasyonlarý zarar görebilir. u durumlarý önlemek için gerilim röleleri kullanýlýr. KULLNM VNTJLI: Seçilebilir üç tip sabit zaman gecikmesi olan mikroli elektronik röle. yarlanabilir gerilim reset oraný. Küçük adýmlarla ayarlanabilir geniþ gerilim ve zaman skalasý. Her ölçü ünitesinin isteðe göre aþýrý veya düþük gerilim rölesi olarak çalýþabilmesi. Düþük ölçme devresi yükü. Kolay deðiþebilen ölçü üniteleri (yedekleme ve deðiþebilme için). öleyi servise alýrken fonksiyon testi kolaylýðý (öle test cihazý kullanmadan) Geniþ aralýklý yardýmcý DC besleme giriþi. DC V led göstergesi. Cihaz iç kýsmý, kullanýcýya manevra ve testlerde yardýmcý olabilecek, kutusundan dýþarý alýnabilen soketli ve kýzaklý bir yapýdadýr. Saðlam mekanik tasarým. Çýkýþ klemenslerine yakýn bir yerde bulunan cihaz baðlantý þemasý, montaj kolaylýðý saðlamaktadýr. Cihaz kutusu koruma tarzý IP 5 dir. ÖLENÝN FÝZÝKÝ NLTIMI : Ýç kýsmý sökülebilir soketli ve kýzaklý rölede aþaðýdaki özellikler vardýr: Fazlardaki gerilim hatalarý modüler ölçme üniteleri ile tesbit edilir. Her bir ünite üzerinde gerilim, zaman, gerilim reset oraný, fonksiyon(düþük/aþýrý gerilim ve zaman) skala switcleri ve çalýþmalarýn izlenebildiði iki adet LED öngörülmüþtür. DC/DC çevirici ünitesi üzerine DC V ledi, test ve reset butonlarý yerleþtirilmiþtir. C giriþ ünitesi üzerinde, röle tipi, çalýþma fonksiyonlarý gösterilmiþtir. Modüler tasarým avantajý ile her ünite kolaylýkla yerine takýlýp çýkartýlabilmektedir. Gerekli hallerde yetkili personel tarafýndan cihazýn iç kýsmýnýn kolayca sökülebilmesi için röle soketli ve kýzaklý bir yapýda tasarlanmýþtýr. ölenin mekanik yapýsý güvenli ve saðlam bir yapýdadýr. Harici baðlantýlar için cihazýn arka tarafýna, kolay montaj saðlayan sýra klemens bloku öngörülmüþtür. Kablo montaj kolaylýðý için, klemens blokuna yakýn iç baðlantý þemasý öngörülmüþtür. DC beslemenin kesilip gelme ihtimaline karþýlýk her ölçü ünitesindeki ledlerin yanma konumlarý hafýzada tutularak reset edilinceye kadar gösterilmektedir. Ölçü ünitelerinde, giriþ gerilimi ayar deðerinin üzerine çýkmýþsa üsteki( <U<) ledi flaþör yapar, zaman dolunca led düz yanar, röle çeker ve aþaðýdaki (t) ledi de düz yanar. Gerilim normal deðerine dönünce (t) ledi söner, röle býrakýr ve (<U<) ledi düz yanmaya devam eder. u led, reset butonu ile söndürülebilir. Eðer zaman dolmadan gerilim normale dönerse hiç bir led yanýk kalmaz. dolduðunda rölenin çekmesine raðmen aþýrý veya düþük gerilim durumu devam ediyorsa (<U<) ledi flaþör yapmaya, (t) ledi ise düz yanmaya devam eder. öle, üzerindeki test butonuna bir defa basýlarak test edilebilir. u test sýrasýnda röle test cihazý olmadan, röleye aþýrý veya düþük gerilim gelmiþ gibi bir iþlem gerçekleþir bu sayede zaman gecikmeleri, çýkýþ rölesinin ve seçilmiþ röle fonksiyonun doðruluðu edilebilir. Cihaz kutusu korozyona dayanýklý elektrostatik toz boya ile boyanmýþtýr. switch // konumuna alýnýrsa ledler flaþör yaparlar, böylelikle saðlamlýklarý edilebilir. 3

17 MV Serisi Sabit lý þýrý/düþük Gerilim ölesi ÖLE SKL YLININ YPILMSI : Her ölçü ünitesinde aþýrý/düþük gerilim, gecikme zamaný, gerilim reset ve mode dip switch leri ayrý ayrý bulunmaktadýr. þaðýda örnek bir ölçü ünitesinin þekli görülmektedir. >u> þýrý/düþük gerilim göstergesi voltage set unit t U s=+s V Gecikme sonu ve röle çekme göstergesi þýrý/düþük gerilim skalasý - 73V V adýmlarla - 66V V adýmlarla 5-76V V adýmlarla 8-69V 3 V adýmlarla ayarlanabilir dört tip gerilim rölesi vardýr. mode %voltage reset time delay,5,,,,, t=kxs sec,5 8 %U =+S Sabit zaman gecikmeleri Gerilim reset oraný Dip-switch konumlarý,5... s.,5 s. adýmlarla,5... s.,5 s. adýmlarla, s.,5 s. adýmlarla ayarlanabilir. % % ve %,5 adýmlarla ayarlanabilir. O U O U 5 U5 LED þýrý s Düþük s þýrý s Düþük s þýrý 5s Düþük 5s test - Çalýþma karekteristiklerini : Çalýþma karekteristikleri en alttaki 3 lü mode switch ile yapýlmaktadýr. Her bir ölçü ünitesi ya aþýrý veya düþük gerilim fonksiyonuna ayarlanabilir. u ayarlar mode switch tablosunda görülmektedir. O= over voltage ( aþýrý gerilimi gösterir) U= under voltage (düþük gerilimi gösterir)

18 MV Serisi Sabit lý þýrý/düþük Gerilim ölesi - Gecikme zaman skalasý: Sabit zamanlý çalýþma karekteristikleri t=k x S þeklinde gösterilmiþtir. S iþareti belirli deðerleri olan bütün switch pozisyonlarýnýn toplamýný göstermektedir. Sabit zamanlý karekteristikler 3 aþýrý ve 3 düþük olmak üzere 6 adettir. Detaylarý aþaðýda belirtilmiþtir. switch çarpan S (skala) t (s) ayar adýmý (s) U/O k= s..5 s. adýmlarla U/O k= s..5 s. adýmlarla U5/O5 k= s..5 s. adýmlarla 3- Gerilim skalasý ve : Gerilim skalasý Us= +S þeklinde gösterilir. urada rakamý (-66V) tipi gerilim rölesindeki skala baþlangýç gerilimidir. S ise karþýsýnda çeþitli deðerleri olan kademelerin toplamýdýr. Ve deðeri volt cinsindendir. Us nin aþýrý veya düþük gerilim olduðunu mode switch belirler. Gerilim ayar aralýklarý dört çeþittir. Kullanýcý gerilim trafosunun durumuna göre uygun birisini seçer V V adýmlarla - 66 V V adýmlarla 5-76 V V adýmlarla 8-69 V 3 V adýmlarla ayarlanabilir. -Yüzde voltaj reset skalasý ve : (%U =%...6,5 arasýnda ayarlanabilir) þýrý veya düþük gerilim durumunu normal duruma getirebilen gerilimin limit deðerine reset gerilimi denir. Ünite üzerinde %U =+S olarak gösterilmiþtir. Us ile U arasýnda þu baðýntýlar vardýr: U = %U x Us Us = Gerilim skalasý (ünite üzerinde) Us - U = reset gerilim sýnýrý (aþýrý gerilimde) %U =Yüzde reset skalasý (ünite üzerinde) Us + U = reset gerilim sýnýrý ( düþük gerilimde) U = eset gerilimi (hesapla bulunur) Örnek:þýrý gerilim çalýþmada Us=V ve %U =%5 ayarlanmýþ olsun. u durumda reset gerilim sýnýrý: U =%5x=5V. Ve buradan Us -U =-5=95V bulunur. Yani aþýrý gerilim V un üzerinde baþlar 95V sýnýrýna düþünce reset olup normale döner. UYGULM ÞEMLI: Gerilim röleleri ile ilgili örnek baðlantý þemalarý þekil... te verilmiþtir. C Tr. %U MODE TEST SÝNYL ESET DC ESLEME ÜNÝTESÝ Us # # Gerilim <U< Ünite t L- Çýkýþ devresi L 3 Gerilim hatasý gecikmeli açma çýkýþ L- 5 6 Þekil : Uygulama þemasý: MV modüler bir üniteli aþýrý/düþük gerilim rölesi 5

19 MV Serisi Sabit lý þýrý/düþük Gerilim ölesi C %U MODE TEST SÝNYL ESET DC ESLEME ÜNÝTESÝ + - Tr. 7 8 Us # # Gerilim <U< Ünite t L- 9 3 %U Us # # Gerilim <U< Çýkýþ devresi L L- 3 Gerilim hatasý gecikmeli açma çýkýþ Ünite t 5 6 Þekil : Uygulama þemasý: MV modüler iki üniteli aþýrý/düþük gerilim rölesi C %U MODE TEST SÝNYL ESET DC ESLEME ÜNÝTESÝ + - Tr. 7 8 Us # # Gerilim <U< Ünite t L- 9 3 %U Us # # Gerilim <U< Ünite t Çýkýþ devresi L L- 3 5 Gerilim hatasý gecikmeli açma çýkýþ %U Us #3 #3 Gerilim <U< Ünite 3 t Þekil 3: Uygulama þemasý: MV3 modüler üç üniteli aþýrý/düþük gerilim rölesi 6

20 MV Serisi Sabit lý þýrý/düþük Gerilim Voltaj ölesi C %U MODE TEST SÝNYL ESET DC ESLEME ÜNÝTESÝ + - Tr. 7 8 Us # # Gerilim <U< Ünite t L- 9 3 %U Us # # Gerilim <U< Ünite t Çýkýþ devresi L L- 3 5 Gerilim hatasý gecikmeli açma çýkýþ kontaðý %U Us #3 #3 Gerilim <U< Ünite 3 t %U 33 3 Us # # Gerilim <U< Ünite t Þekil : Uygulama þemasý: Modüler dört üniteli aþýrý/düþük gerilim rölesi Tip: MV TEKNÝK ÝLGÝLE : Nominal deðerler Nominal C ölçme gerilimleri Nominal yardýmcý DC gerilimler Gerilimler(Un) Frekans :57, 63, 69,,,, 3, V : 5/6 Hz. (7...6 Hz.) Nominal gerilimler (Vx) Çalýþma aralýðý / VDC 8/ VDC / VDC Çekilen güçler C devre gücü (ir devre için) Un (VC) yar aralýðý(us) Max. güç 57, 63, 69 (-73) V <, V 57, 63, 69,,, (-66) V <, V 3 (5-76)V <,8 V (8-69)V < 3.5 V 7

21 MV Serisi Sabit lý þýrý/düþük Gerilim Voltaj ölesi DC Kaynaktan çekilen güçler: Nominal gerilimler MV MV MV 3 MV /5 (6 VDC de). W. W.6 W.8 W 8/5 (5 VDC de).9 W. W.6 W.8 W /5 (3 VDC de).6 W.9 W 3.3 W 3.6 W Çýkýþ rölelerinin çekmesi durumunda, her çeken röle baþýna,w ilave edilmelidir. Ölçme gerilim ayar aralýklarý:(us) (þýrý veya düþük gerilim modunda ) C nominal gerilimler ( VC ) yar aralýklarý (Us) adýmlar ( V ) 57, 63, VC 57, 63, 69,,, -66 VC VC 8-69 VC 3 ayar aralýðý:(t=kxs ) (þýrý ve düþük gerilim modunda geçerli olup k=skala çarpaný ve S ise skala deðeridir) Modlar skalasý(t) dýmlar k S U / O,5 - s.,5 s.,5- U / O,5 - s.,5 s.,5- U5 / O5,5-5 s.,5 s. 5,5- % de gerilim reset:(%u ) yarlanabilir yapýdadýr, aþýrý veya düþük gerilim modlarýndaki skala deðeri %... % 6,5 dir. Skala %U =+S þeklinde olup deðeri toplam skala kademelerine ilave edilir. Çýkýþ rölesinin býrakma zamaný: Yaklaþýk ms. eferans koþullardaki hatalar: C ölçme gerilim skalalarý (-73) V (-66) V (5-76) V (8-69) V Yardýmcý DC besleme gerilimleri Ölçme devre frekansý /5, 8/5, /5 V 5/6 Hz Çevre sýcaklýðý de iken aþaðýdaki hatalar geçerlidir: Yukarýdaki þartlardaki hatalar: Ölçme gerilim hatasý %3 (ayarlanan skalaya göre hata) hatasý %3 veya 3 ms hangisi büyükse o hata geçerlidir. Tekrarlama zaman hatasý % veya ms hangisi büyükse O hata geçerlidir. 8

22 MV Serisi Sabit lý þýrý/düþük Gerilim ölesi Hatalarýn bazý faktörlerden etkilenme miktarlarý: Frekans deðiþmesinde ölçü gerilim hatasý: Çalýþma frekans aralýðý : ölçü gerilim hatasý % dir. 7-6 Hz aralýðýnda DC yardýmcý gerilim deðiþimindeki gecikme zamaný hatasý: % veya 3 ms hangisi büyükse o deðer geçerlidir. Çýkýþ : Kontak kapasitesi:: Ýki enversör kontak mevcuttur. Nominal deðerler: 8, 5 VC (omik) Nominal kesme kapasitesi: V. Max. DC omik yük: 3VDC,8 veya VDC,,5 max. Kesme voltajý: VC / 3VDC 5 Elektriki ömür:,5x çalýþma (, 3VC, cos j =,6) 6 Mekaniki ömür: 3x çalýþma Ýzalasyon testi: V, 5Hz, dakika. (veya V, 5Hz, darbe) Çalýþma sýcaklýðý: -5 C C Cihaz kutusu koruma tarzý: IP 5 KUTU VE PNO KESÝM ÖLÇÜLEÝ : 5,5 M, ,5,85 8,5 YN GÖÜNÜM ÖN GÖÜNÜM C PNO KESÝM ÖLÇÜLEÝ (PNO KPK MONTJ DETYLI) MV MV MV3 MV ,5,5 3 C 9, 39,5 39,5 68 KUTU TÝPLEÝ DK96 DK DK DK73 ütün ölçüler mm. cinsindendir. 9

23 ÖLE SN. VE TÝC..Þ tatürk Cad. Zümrütevler Filiz Sokak No: Maltepe Ýstanbul TUKEY Tel: Fax: [email protected]