çocuklar için birleşin

Transkript

1 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 HER ÇOCUK ÖNEMLİDİR Eşitsizliklerin ortaya konulması, çocuk haklarının ileriye götürülmesi çocuklar için birleşin

2 Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) Ocak 2014 Bu yayının herhangi bir bölümünün çoğaltılması izne tabidir. Eğitimle ilgili ya da kar amacı gütmeyen kuruluşlar bu izni serbestçe alabilirler. Diğerlerinden ise küçük bir ücret talep edilecektir. Bilgi için: Division of Communication, UNICEF Attn: Permissions H6F 3 United Nations Plaza, New York, NY 10017, USA Tel: +1 (212) [email protected] Bu rapor ve ek online içerik için: < Basım sonrası düzeltmeler için: < En son veriler için: < Kapak fotoğrafı: Timbuktu Mali de Bahadoub 2 okulu öğrencileri. UNICEF/PFPG2013P-0035/HarandaneDicko 5YAÖH fotoğrafları: Sayfa soldan sağa) UNICEF/NYHQ /Kate Holt UNICEF/SLRA /Olivier Asselin UNICEF/BANA /Naser Siddique UNICEF/NYHQ /Adam Dean UNICEF/UKLA /Olivier Asselin UNICEF/NYHQ /Susan Markisz

3 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 HER ÇOCUK ÖNEMLİDİR Eşitsizliklerin ortaya konulması, çocuk haklarının ileriye götürülmesi

4 İÇİNDEKİLER Giriş... 1 Sayıların ardındaki yaşamlar... 2 Kutu: Tüm haklar, her çocuk... 4 Çocuk hakları için veriler... 6 Kutu: Çok Göstergeli Kümelem Araştırmalarında (ÇGKA) konular... 7 Kutu: Yeni yaklaşımlar... 9 Anlatılmamış öyküleri anlatmak Kutu: Sayılar ve anlatılar Kutu: Çocuklar değişimin itici gücü Eylem için kanıtlar Şekil: Göstergelerden bir seçme ve çocukların yaşamı hakkında bize söyledikleri Referanslar İstatistiksel Tablolar SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

5 Giriş Dünya Çocuklarının Durumu nun, çocukların içinde bulundukları koşulların ayrıntılı bir görünümünü sunmak amacıyla standartlaştırılmış küresel ve ulusal istatistiksel tablolar vermeye başlamasının üzerinden otuz yıl geçmiş bulunuyor. Çocukların iyi olma halleriyle ilgili ilk göstergelerin sunulmasından bu yana geçen on yıllar içinde çok şey değişti. Ama temel fikir aynı kaldı: Çocukların içinde bulunduğu durumla ilgili tutarlı ve güvenilir veriler, çocukların yaşamının iyileştirilmesi açısından kritik önem taşımaktadır ve her çocuğun tüm haklarının yaşama geçirilmesinde vazgeçilmezdir. Veriler, dünyadaki 2.2 milyar çocuk adına tanıtım-savunu çalışmalarını ve yapılanları desteklemeye devam etmektedir. Bu veriler, hükümetlere, çocukların yaşamlarını iyileştirmeye yönelik karar ve eylemlerinde temel oluşturacak gerçekleri sunmaktadır. Ayrıca, veri toplamanın ve kullanmanın yeni yolları, en kırılgan durumdaki çocuklara ulaşmaya yönelik yatırımlara ve müdahalelere yardımcı olacaktır. Veriler elbette kendi başına dünyayı değiştirmez. Veriler, ihtiyaçları belirleyerek, tanıtım-savunu çalışmalarına destek olarak ve sağlanan ilerlemeyi ölçerek değişimi mümkün kılar. En önemlisi, karar vericilerin olumlu yönde değişimi sağlamak üzere bu verileri kullanmaları, çocuklar ve toplulukların da sorumluluk sahiplerini sorgulamak için gerekli verileri bulabilmeleridir. Özbekistan ın Konlikul bölgesinde 3 yaşındaki Erlan ın boyu ve kilosu kaydediliyor. UNICEF/NYHQ /Giacomo Pirozzi HER ÇOCUK ÖNEMLİDİR 1

6 Sayıların ardındaki yaşamlar Bu yazının ardından gelen tablolara göz atın: satır ve sütunlardaki sayılara, dipnotların dizilişine bakın. Burada yalın sembollere indirgenmiş olan, ulusların bugünü ve geleceğidir: çocuklar. Gözleriniz bir sütundan diğerine kayarken bu çocukların yaşamına ilişkin pek çok özellik ortaya çıkacaktır. Sayılar, çocukların doğduğu ve bakım gördüğü, büyüyüp öğrendikleri, çalışıp başkalarıyla ilişki kurduğu ve bu dünyada yollarını bulduğu koşullara ilişkin öyküler anlatır. Bir ülkeyi seçin, herhangi bir ülkeyi. Bu ülkede doğumlar ne kadar kayda geçiyor? Böylece kaç çocuğa resmen kimlik çıkarılıp bu kimlikten hareketle hakları tanınıyor? Hizmet alma, korunma ve yurttaşlıktan yararlanma hakları Kız çocukları Kamboçya da bir okulda kuyruğa giriyor. UNICEF/CBDA Kaç çocuk doğumunu izleyen ilk yıl içinde ölecek? Kaçı beşinci doğum yılını hiç göremeyecek? Hayatta kalabilenlerin ise daha ne kadar yaşaması bekleniyor? Özellikle küçük ve kırılgan durumdaki çocuklara musallat olan hastalıklara karşı korunmak üzere temel aşıları ve ilaçları alabiliyorlar mı? Beden ve zihin gelişimi için gerekli besinleri alabiliyorlar mı? 2 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

7 İçmek ve yıkanmak için temiz su bulabiliyorlar mı? Güvenli, hijyenik tuvaletlere sahipler mi? Çocukların yüzde kaçı ilköğretime başlıyor ve kaçı ortaöğretime kadar gelebiliyor? Henüz çocukken çalıştırılan ya da evlendirilen kaç kişi var? Çocuklar ergenlik dönemine kendilerini HIV e karşı koruyacak bilgilerle donanmış olarak giriyorlar mı? Eldeki veriler, son birkaç on yıl içinde büyük ilerleme kaydedildiğini göstermektedir: Ölüm hızları 1990 yılındaki düzeyinde kalsaydı, 5 yaşını görmüş yaklaşık 90 milyon çocuk ölmüş olacaktı. 1 5 yaş altı çocuklar arasında kızamık ölümlerinin sayısı 2000 yılında iken 2012 de e inmiştir. Bunu sağlayan, büyük ölçüde, 1980 yılında yüzde 16 iken 2012 de yüzde 84 e çıkan bağışıklama oranıdır. 2 Beslenmedeki iyileşmeler sayesinde 1990 yılından bu yana bodurluk olaylarında yüzde 37 azalma sağlanmıştır. 3 İlköğretimde okullaşma, en az gelişmiş ülkelerde bile artmıştır: 1990 yılında bu ülkelerdeki çocukların yalnızca yüzde 53 ü okula gidebilirken, 2011 yılında bu oran yüzde 81 e ulaşmıştır yılından bu yana hemen hemen 1.9 milyar kişi iyileştirilmiş sanitasyon imkânlarına kavuşmuştur. 5 Ne var ki, tablolar aynı zamanda sürüp gitmekte olan çocuk hakları ihlallerine de işaret etmektedir: 2012 yılında 5 yaş altı yaklaşık 6.6 milyon çocuk, çoğu önlenebilir nedenler yüzünden yaşamını yitirmiş, bu çocukların temel yaşam ve gelişim hakları gerçekleşememiştir. Dünya çocuklarının yüzde 15 i 6 ekonomik sömürüden korunma, öğrenim ve oyun haklarına zarar verecek şekilde çeşitli işlerde çalıştırılmaktadır. Dünyadaki en yoksul çocukların yetkin bir sağlık personeli gözetiminde dünyaya gelme şansları zengin ailelerin çocuklarına göre daha azdır HER ÇOCUK ÖNEMLİDİR 3

8 Kız çocukların yüzde 11 i, 15 yaşına gelmeden evlendirilmektedir 7 ve bu da çocukların sağlık, eğitim ve korunma haklarını tehlikeye düşürmektedir. Evde olsun okulda olsun çocukların şiddet içeren disiplin uygulamalarına maruz kaldıkları her durumda zalimane ve aşağılayıcı cezalardan muaf olma hakları ihlal edilmektedir. Tablolar aynı zamanda açıkları ve eşitsizlikleri ortaya koymakta, kazanımların ve yoksullukların eşitsiz dağıldığını göstermektedir. Çocukların şansı, ülkelerinin zengin ya da yoksul olmasına; kız ya da erkek çocuk olarak, zengin ya da yoksul bir ailede dünyaya gelmelerine ve kırsal ya da kentsel alanlarda yaşamalarına bağlı olarak değişmektedir. Bir de, kentte yaşıyor Tüm haklar, her çocuk Uluslararası topluluk, Çocuk Haklarına dair Sözleşmeyi (ÇHS) hazırlarken çocukların yetişkinler gibi saygı duyulması gereken hakları olduğunu kabul etmiştir. ÇHS nin özünde yer alan dört ana ilke: Ayrım gözetmeme ya da evrensellik (madde 2): Irk, renk, cinsiyet, din, dil, siyasal ya da başka görüş; ulusal, etnik ya da toplumsal köken, mülkiyet ve engellilik durumu; doğumla ilgili ya da başka bir statü ne olursa olsun tüm çocuklar haklara sahiptir. Yüksek yarar (madde 3): Çocuğun yüksek yararı, kendisini etkileyecek tüm kararlarda birinci derecede gözetilmelidir. Yaşam, hayatta kalma ve gelişme (madde 6): Tüm çocukların yaşam, hayatta kalma; fiziksel, zihinsel, manevi, ahlaki, psikolojik ve toplumsal açılardan tam potansiyellerine ulaşacak şekilde gelişme hakkı vardır. Çocuğun görüşlerine saygı (madde 12): Çocukların kendilerini etkileyen konularda görüşlerini serbestçe ifade etme ve bu görüşlerin ciddiyetle dikkate alınmasını sağlama hakları vardır. Güney Sudan Batı Western Bahr al Ghazal Eyaletindeki Wau Hastanesinde yeni doğmuş bir çocuk. UNICEF/NYHQ crop/ Veronique de Viguerie

9 olsalar bile zengin yerlerde mi yoksa yoksul mahallelerde mi yaşadıkları farklılık yaratmaktadır. Her gün yaşamını yitiren kabaca çocuktan oranca önemli bir bölümünü yoksulluk ya da bulunduğu coğrafya gibi nedenlerle hizmetlere ulaşamayan kent mahallelerinden ya da kırsal kesimden çocuklar oluşturmaktadır. Oysa bu çocukların çoğu geçerliliği kanıtlanmış yollardan ve küçük bir maliyetle kurtarılabilirdi. İshal, ağızdan tuzlu sıvı takviyeleriyle etkili ve ucuz biçimde tedavi edilebilirken, aileleri zengin çocukların bu tedaviden yararlanma şansları en yoksul ailelerin çocuklarına göre dört kat daha yüksektir yılından bu yana 2.1 milyar ÇHS, çocukların haklarını ortaya koyarak ve Taraf Devletlere bu haklara saygı gösterme, onları koruma ve yaşama geçirme yükümlülüğü getirerek veri toplama, analiz ve yayma açısından güçlü bir gerekçe sunmaktadır. Yaşayıp tam potansiyellerini gerçekleştirebilmek için çocukların sağlık hizmetlerine, besleyici yiyeceklere, zihinlerini besleyecek ve onları yararlı bilgi ve becerilerle donatacak eğitime, şiddet ve sömürünün olmadığı ortamlara, oyun oynayacak zamana ve yerlere ihtiyacı vardır. Dolayısıyla, yaşam, hayatta kalma ve gelişme hakkı, bu hakkın gerçekleştiğinden emin olmak için ölçülmesi gereken bir dizi göstergeye işaret eder. Ayrımcılığa ve eşitsizliklere karşı mücadele, ayrımcılığa maruz kalan, hizmet ve fırsatlardan dışlanan çocukların belirlenmesini gerektirir. ÇHS nin uygulanmasını izlemekle görevlendirilen Çocuk Hakları Komitesi bu amaçla verilerin yaş, cinsiyet, kır-kent, yerli ya da azınlık gruplara mensubiyet, etnik durum, din, engellilik ve gerekli başka herhangi bir kategori itibarıyla ayrıştırılması çağrısında bulunmaktadır. 8 Komite ayrıca veri toplamanın kendi başına yeterli olmayacağını da vurgulamıştır. Sorunları belirleme ve izlenecek politikalara bilgi girdisi sağlama açısından verilerin aynı zamanda analiz edilmesi, kamuya açıklanması ve çocuk hakları alanında sağlanan ilerlemelerin değerlendirilmesinde kullanılması gerekir. 9 ÇHS nin görüşlerin dinlenilmesi hakkına ilişkin olarak sağladığı güvence, çocukların yaşamlarını etkileyecek kararlar alan yetişkinlerin çocukların görüşlerini ciddiyetle ve derinliğine dinlemelerini, bu görüşlere gerekli saygıyı göstermelerini ve dikkate almalarını gerektirir. Dolayısıyla, veri toplama ve analiz çalışmalarının sonuçlarına erişimin yanı sıra, çocukların araştırmalara katılmak üzere güvenli ve anlamlı fırsatlara da sahip olmaları gerekir. HER ÇOCUK ÖNEMLİDİR 5

10 Nijer de kırsal hanelerin iyileştirilmiş içme suyu imkânlarına sahipken kentlerdeki hanelerin %100 ü aynı imkândan yararlanmaktadır. insana daha iyileştirilmiş içme suyu sağlanmışken 11 bu gelişmeden kırsalda yaşayan pek çok insan yararlanamamıştır. Gerçi bu insanlar dünya nüfusunun yarısından daha azını oluşturmaktadır, ancak güvenilir içme suyu imkânlarından yoksun olanların yüzde 83 ünü de bu kesim oluşturmaktadır. Toplam rakamların gizlediği eşitsizlikleri ortaya koyan veriler, henüz ulaşılmamış olanlara ulaşılmasını sağlayacak doğrudan müdahalelere ve dışlanmanın yanlışlarının düzeltilmesine yardımcı olabilir. Yardım ve fırsatlar özel hedeflere ne kadar odaklandırılabilirse, potansiyel etki de o kadar artacaktır. Çocuk hakları için veriler Dünya, 2014 Kasımında Çocuk Haklarına dair Sözleşme nin (ÇHS) kabulünün 25. yıldönümünü kutlarken, 2015 yılı da Binyıl Kalkınma Hedefleri (BKH) için belirlenen son tarihtir. Her iki vesileyle de çocuklar adına sağlanan ilerlemeler kutlanacak, bu arada hakları henüz tam olarak gerçekleşmeyen milyonlarca çocuğa ulaşılması için kararlılık tazelenecektir. Söz konusu ilerlemenin sağlanmasında temel rol oynayan veriler, dünyada en dezavantajlı konumda olan 2.2 milyar çocuğun belirlenmesi, karşılaştıkları engellerin kavranması ve her çocuğun haklarından fiilen yararlanmasını mümkün kılacak girişimlerin tasarlanması ve izlenmesinde temel önemdedir. Eldeki kanıtlar, çocuk haklarına yönelik sahiplenme ve kararlılığı hem yansıtmakta hem de ön plana çıkarmaktadır. Başka bir deyişle bu kanıtlar çocukların yüz yüze oldukları gerçekler konusunda daha fazla farkındalık yaratmakla kalmamış, aynı zamanda bunlarda iyileşme sağlanmasının aracı olarak da işlev görmüştür. Verilerin önemi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ÇHS yi 20 Kasım 1989 tarihinde kabul ettiğinde daha açık biçimde kavranmıştır. Sözleşmeye Taraf Devletler, çocuk haklarını yerleşik kılmanın ve bu hakları yaşama geçirme sözü vermenin ötesinde, çocukların durumu hakkında düzenli rapor verme yükümlülüğünü de üstlenmişlerdir. Sonraki yılın Eylül ayı ÇHS yürürlüğe girdiğinde, Çocuklar için Dünya Zirvesinde liderler, 2000 yılına kadar çocuk yaşatma, çocuk gelişimi, eğitim ve koruma gibi alanlarda iyileşmeler sağlanması için somut hedefler (Devamı sayfa 10 da) 6 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

11 Çok Göstergeli Kümelem Araştırmalarında (ÇGKA) kapsanan konular 1990 larda UNICEF tarafından geliştirilip ülkelerdeki yetkililer tarafından uygulanan Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA) çocuklarla ilgili istatistiksel bilgiler açısından en geniş kaynağı oluşturmaktadır. Her araştırma, belirli konulara ilişkin ayrı modüllerden oluşmaktadır., kendi durumlarına göre hangisi uygunsa o modülleri seçebilmektedir. Araştırma yöntemleri standartlaştırılmıştır, dolayısıyla verilerde zamana göre ve ülkeler arası karşılaştırmalar yapılabilir. Veriler ise, eşitsizliklerin ortaya konabilmesi için cinsiyet, eğitim, sağlık, yaşanılan yer ve diğer etmenlere göre ayrıştırılmıştır. Araştırmalar, küresel hedeflere doğru ilerlemenin izlenebileceği, yönetilebilir bir çerçeve sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Genel olarak her araştırma haneden oluşan bir örneklem üzerinden yürütülmekte, yaş grubundan erkekler ve kadınların yanı sıra 5 yaş altı tüm çocuklara bakan kişilerle görüşmeler yapılmaktadır. Verilere yönelik talepteki artışla birlikte aradan geçen yıllar içinde araştırmalarda kapsanan konuların sayısı da artmıştır. ÇGKA ile ilgili daha fazla bilgi için: < ÇGKA KONULARI BESLENME PROGRAMI OKURYAZARLIK KGM/K ANTROPOMETRI 1995 S I T M A KATI YAKITLAR HER ÇOCUK ÖNEMLİDİR 7

12 VERİLERDE İLERLEME Cep telefonu teknolojileri sayesinde salgın hastalıklara daha çabuk tepki verilebilmektedir. ÇGKA ile Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (NSA) hanelerin kullandıkları suda E. Coli testi yapacak bir su kalitesi modülünü pilot uygulamaya koymuştur. Kant testleri gibi nesnel ölçümler sağlık durumunun izlenmesine yardımcı olmaktadır. 8 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

13 Yeni yaklaşımlar Yeni araçlar ve ortaklıklarla veri toplama ve paylaşmada yeni yollar ortaya çıkmakta, bu arada kimi durumlarda eski varsayımlar sınanmaktadır. Su kalitesinin ölçülmesinde maliyet etkin, düzenli aralıklar ve standart biçimde yapılan bir uygulamanın yokluğunda Dünya Sağlık Örgütü ve UNICEF, iyileştirilmiş su kaynağı kullanımını temiz içme suyuna sürekli erişimin bir göstergesi olarak kabul etmiştir. Korunan bir kuyunun varlığı, suyun temiz ve içilebilir olması açısından bir olumluluktur; ancak, yakın zamanlara kadar bundan emin olmanın bir yolu yoktu. Bugünse, yeni, hızlı ve maliyeti düşük su kalitesi ölçüm imkânları mevcuttur; ÇGKA ile Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (NSA) hanelerin kullandıkları suyu E. coli açısından test edecek bir su kalitesi modülünü pilot ölçekte uygulamaktadır. 12 Benzer biçimde, hanehalkı araştırmaları, HIV prevalansı ve sağlıkla ilgili diğer durumlar söz konusu olduğunda daha sağlıklı tahminler elde etmek için nesnel ölçümlere başvurmaktadır. Daha önceleri HIV prevalansı büyük ölçüde hamile kadınların doğum öncesi bakımlarını izleyen gözlemci taramalardan hareketle tahmin edilirdi yılındaki Mali NSA sı HIV testine de yer verdi. Böylece prevalans tahminlerinin ülkeyi temsil eden nüfus temelli (erkekler dahil) örneklemden hareketle yapılması mümkün hale geldi. Sonuçta Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı (UNAIDS) ve hükümetler resmi HIV prevalans tahminlerini düzeltme ve bu sorunun toplumsal, demografik ve davranışsal yönlerini kavrama olanağı buldular. 13 Cep telefonu teknolojileri, çocukları etkileyen durumları değerlendirmek ve uygun yanıtları vermek için gerekli zaman süresini kısaltmaktadır. Uganda da bir sağlık yönetimi bilgi sistemi olan M-Trac sağlık çalışanları tarafından gönderilen cep telefonu mesajlarını halk sağlığı yetkililerini salgınlar konusunda harekete hazır duruma getirmek için kullanılmaktadır. Böylece, yetkililer sağlık merkezlerinin elinde ne kadar ilaç bulunduğunu bilerek bu alandaki açıkları öngörebilmekte ve eksik durumlarda çözüm bulabilmektedir. Uganda aynı zamanda kısa mesaj temelli Ureport un da kullanıldığı ülkedir. Yurttaşlar hizmet sunumuna ilişkin şikâyetlerini isim vermeden ilgili yerlere iletebilmektedir. Bu alandaki diğer çabalar ise çeşitli kaynaklardan yararlı bilgiler elde edilmesine yöneliktir. Bu kaynaklar arasında uydu görüntüleri, trafik algılayıcıları, sosyal medya, blogosfer, çevrimiçi aramalar, mobil bankacılık, acil hatlar ve modern yaşamın diğer imkânları yer almaktadır. Çeşitli girişimler aracılığıyla, politikaları belirleyenleri halkın durumu konusunda bilgilendirecek ve kırılgan noktaları tespit etmelerine yardımcı olacak bu tür büyük verileri elde etmenin yolları aranmaktadır. Farklı araçlar ve yöntemler, farklı amaçlara uygun düşmektedir. Gerçek zamanlı veri toplama işlemlerindeki yenilikler, küresel ölçekteki taahhütlerin izlenmesi işine uygun düşmeyebilir. Çünkü bu izleme işi, ülkeler arası ve zaman içindeki karşılaştırmalara olanak tanıyacak, standart formatta toplanmış ve ülkeyi temsil eden veriler gerektirir. Yukarıda örnekleri verilen girişimler ise sorunları yerel ölçekte çözme potansiyeli taşımaktadır. Ürdün de Suriyeli mültecilerin kaldıkları Za atari kampında bir kız çocuğu musluktan su içiyor. UNICEF/NYHQ /Shehzad Noorani HER ÇOCUK ÖNEMLİDİR 9

14 Tanzanya da en yoksul ailelere mensup çocukların ancak doğumda nüfusa kaydedilirken en zengin ailelerde bu oran %56 dır. (6. sayfanın devamı) belirlemiştir yılında küresel hedef belirleme işi, sekiz BKH nin (Binyıl Kalkınma Hedefi) benimsenmesiyle birlikte daha ileri bir teyit ve kapsama kavuşmuştur. Bu BKH lerden her biri 2015 yılına kadar izlenmesi gereken somut hedefler öngörmekteydi. Uluslararası kamu politikasındaki bu önemli kilometre taşları sayesinde çocuk haklarının sahiplenilmesi açısından eşi görülmemiş bir yaygınlaşma yaşanmıştır. Ayrıca, ilerlemenin ve gelecekte nelerin öngörüleceğinin izlenmesi açısından ülkeler arasında karşılaştırma yapılabilmesine olanak sağlayacak verilere gereksinim ortaya çıkmıştır. UNICEF e de sağlıkla ilgili BKH lar doğrultusunda sağlanan küresel ilerlemeyi kaydetme görevi verilmiştir. İzleme çabalarına pek çok aktör katkıda bulunmaktadır. Bunların arasında ulusal yetkili merciler, çok taraflı kuruluşlar, kuruluşlar arası gruplar, üniversiteler ve sivil toplum örgütleri de yer almaktadır. Kendi alanında UNICEF, ülkelerin istatistik kurumları tarafından yürütülen Çok Göstergeli Kümelem Araştırmalarını (ÇGKA) geliştirmiştir. İzlemenin önemi ne kadar vurgulansa yerindedir: İzleme, siyasal platformda dile getirilen taahhütlerin evlerde, kliniklerde, okullarda ve çocukların dolaştıkları sokaklarda ne ölçüde karşılık bulabildiğini belirler. Etkili biçimde yaygınlaştırılan ve titiz yollarla kullanılan verilerle birlikte izleme, hak inkarlarının fark edilmeksizin öyle geçip gitmesini olanaksız kılar. Anlatılmamış öyküleri anlatmak Kayda geçmiş olmak çocukları görünür kılar ve tanınmışlık sayesinde çocukların ihtiyaçları karşılanıp hakları daha da geliştirilebilir. Örneğin, Kongo Demokratik Cumhuriyeti nde 2010 yılında yapılan ÇGKA doğumların ancak yüzde 28 inin kaydedildiğini tespit etmiştir. UNICEF in Eşitlikçi Sistemler için İzleme Sonuçları çerçevesini temel alan hızlı araştırmalar ayrıca resmi kimlik hakkının yerine gelmemesinin daha başka yoksunluklara da yol açtığını ortaya koymuştur eğitim, sağlık ve diğer hizmetlere erişememe gibi. Toplulukların katılımıyla geliştirilen ve uygulanan eylem planları doğum kayıtlarında yaygınlaşma sağlamıştır: Örneğin, bir idari bölgede nüfusa kaydedilen doğumların oranı Haziran 10 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

15 2012 de yüzde 6 iken Aralık 2012 de yüzde 41 e çıkmıştır. Bundan gebe kadınlar da yarar sağlamıştır: Altı ay önce gebe kadınlar arasında doğum öncesi bakım hizmetlerinden yararlanabilenlerin oranı yüzde 16 iken doğumdan önce en az dört muayene olanların oranı yüzde 58 e çıkmıştır. 15 Ne var ki, çocukların hepsi nüfusa kaydedilmemekte; bu da çocukların görünmez ve sesi duyulmaz olmalarını süreklileştirmektedir. Bu durum çocukları daha fazla riskle karşı karşıya bırakmaktadır. Genellikle eksik sayılan ya da görmezden gelinen çocuklar arasında, kurumlarda ya da geçici yerlerde kalan, gözaltında bulunan, sokaklarda yaşayan Suriyeli mülteci çocuklar Ürdün Ramtha da resim dersinde. UNICEF/NYHQ /Giacomo Pirozzi HER ÇOCUK ÖNEMLİDİR 11

16 ve çalışan, engeli olan, ticaret konusu olan, göçmen, kendi ülkelerinde yerinden olmuş ve mülteci konumundaki, ücra yörelerde yaşayan azınlık gruplara mensup çocuklarla; göçebe ya da pastoral yaşam sürdüren çocuklar yer almaktadır. 16 Bu kategorilerdeki çok sayıda çocuk, ayrımcılığın ve yoksunluğun birbirini kesen biçimlerine maruzdur. Engellilik, mahkumiyet ya da göç gibi durumlar nedeniyle marjinalleşmenin varlıklılık durumu, cinsiyet ya da yaşanılan yer gibi etmenlerden nasıl etkilendiğini ortaya koymak için toplanan verilerin daha alt düzeylerde ayrıştırılması gerekmektedir. Veri toplama işlemlerinin daha önce kapsanmayan çocukları da kapsaması için çaba gösterilmektedir. Örneğin, UNICEF Sayılar ve anlatılar 12 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

17 ile Washington Engellilik İstatistikleri Grubu nda yer alan ortakları, engeli olan çocukların ve maruz kaldıkları yoksunlukların belirlenmesine yardımcı olmak üzere araçlar geliştirmektedir. 18 Önceleri pek üzerinde durulmayan erken dönem çocuk gelişimi (önemi politika yapıcılar tarafından yeterince dikkate alınmıyordu) gibi konular da daha yakından ilgi ve dikkat gerektirmektedir. Nörobiyoloji araştırmaları, erken dönem çocukluktaki dezavantajların kişinin yakasını yetişkinlikte de bırakmadığını göstermektedir: Erken dönemdeki hastalıklar ve beslenme yetersizlikleri daha sonra çocuğun öğrenme yetilerini ve dolayısıyla hayatını kazanma şansını da olumsuz etkileyebilmektedir. 19 Tablo 14 ün konusu erken dönem çocuk gelişimine ilişkin veriler, ÇGKA nın 2000 yılı hanehalkı araştırmalarına başlamasından bu yana istikrarlı biçimde toplanmakta; ancak, görece daha yerleşik konular diğer tablolarda ele alındığından bu alandaki güvenilir veriler ülkelerin sadece üçte biri için elde bulunmaktadır. Örneğin çocuklara yönelik şiddet ya da kadınlarda genital mutilasyon/kesme gibi zararlı uygulamaların hassas konular olması nedeniyle veri toplama işleri karmaşıklaşmaktadır. Araştırmalarda katılımcı olarak yer alan çocukların güvenliğinin sağlanması konusuna daha fazla önem verilmelidir. Çocuk Hakları Komitesi 2011 yılında çocuklara yönelik şiddetin temel nedenleri konusundaki veri eksikliğini kaydetmiştir. 20 Bugün araştırmacılar bu boşluğu doldurmak için çalışmaktadır. Hükümetler, UNICEF ve diğerleri bu alanda tek ve çok ülkeli araştırmalar hazırlamakta ve uygulamaktadır. Örnekler arasında, son dönemde Kamboçya, Haiti, Kenya, 21 Malavi, Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti 22 ve Zimbabve de yapılan araştırmalar yer almaktadır. Daha çok sayıda ülke de çocuklara yönelik şiddeti konu alan kendi araştırmalarını devreye sokmak üzeredir. Kadınlarda genital mutilasyon/kesme konusunda da yeni veriler toplanmaktadır. UNICEF 2013 yılında, 15 yaşından küçük kız çocuklara ilişkin sunulan yeni verilere ek olarak, bu uygulamanın en yaygın görüldüğü 29 ülkeye ait verileri özetleyip analiz eden ilk raporunu yayınlamıştır. 23 Böylece, Birleşmiş Milletler Genel (Devamı sayfa 16 da Ukrayna da zengin (%99) ve yoksul (%93) çocukların evlerinde kitap bulunması olasılığı aşağı yukarı eşittir HER ÇOCUK ÖNEMLİDİR 13

18 Sesimizin duyulması gerek, çünkü mahallemizin çok fazla yardıma ihtiyacı var. Katherine, 17, Arjantin deki ergenlerin dijital haritalama çalışmasında neden yer aldıklarını açıklıyor. 14 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

19 Çocuklar değişimin itici gücü Çocuklar kendi yaşamlarının uzmanıdır. Eldeki kanıtların geçerliliğini gösterecek ve kanıt temelini zenginleştirecek değerli bilgiler verebilirler; yeter ki kendilerine kulak verilsin. Çocuklar ayrıca kendi topluluklarında değişimi sağlamak üzere araştırmalardan elde edilen bilgileri de kullanabilirler. Hindistan daki Kundapura Taluk örneğini alalım. Hindistan ın Karnataka eyaletinde 2012 yılındaki muson mevsiminde ondan fazla çocuk korunmasız sulama alanlarında boğularak yaşamını yitirmişti. Hükümet dışı bir çocuk hakları kuruluşu olan Çalışan Çocuklara Duyarlılık (CWC) örgütü, bu olay üzerine diğer çocukların çevrelerindeki tehlike noktalarını haritalama çalışmasına başladıklarını bildirmektedir. Bu çalışma sırasında görüldü ki çocukların oyun oynadıkları ve dolaştıkları yerlerde yerel yönetimin bilgisi dışında pek çok gölcük oluşturulmuş, kuyu kazılmıştı. Çocukların bu bulguları üzerine, sulama göletlerinin güvenli hale gelmesi için çitleme, işaret levhaları ve düşük maliyetli diğer yollar ile uyulması zorunlu kimi kurallar getirildi yılında başka kaza yaşanmadı ve 2013 yılı yağmur mevsimi geldiğinde 377 bin kişinin yaşadığı yörede tek bir kaza bile bildirilmedi. Veri toplamada yenilikler çocukların katılımı açısından yeni kanallar açmaktadır. UNICEF, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü, Açık Teknoloji ve Bilim için Halk Laboratuarı, Acil Durumlar, Hastalıklar ve Afetlerde Yenilikçi Destek web ve mobil uygulamalar aracılığıyla gerçek zamanlı veri toplanmasını mümkün kılan bir haritalama platformu geliştirmektedir. Brezilya nın Rio de Janeiro ve Haiti nin Port-au-Prince kentlerinde düşük gelir gruplarından gençler, çevrelerindeki sorunları fotoğraflarla belgelemek üzere Coğrafi Bilgi Sistemi uygulaması yüklü cep telefonları kullanmışlardır. Rio daki gençlerin dikkati sayesinde çevredeki birikmiş çöpler toplanmış, bir köprü onarılmıştır. Rio ve Port-au-Prince deki ergenlerin çalışmaları halen sürmektedir ve program 2013 yılı sonralarında Arjantin in Buenos Aires kentine de taşınmıştır. 24 Bu örnekler çocuklar açısından önemli zaferleri yansıtmaktadır. Çocuklar verileri kullanarak hem kendi durumlarında hem de topluluklarının kullandığı altyapı ve hizmetlerde iyileşme sağlamaktadır. Bu süreç içinde aynı zamanda kanıtların ve kendi haklarını savunmada özgüven kazanmanın gücünü de görüp daha iyi kavramaktadır. Bu örnekler ciddi ama diğerlerine nazaran basit sorunlar içermektedir. Örneğin, istismar gibi diğer konular ise daha zorludur ve tedbirlere duyulan ihtiyaca işaret etmektedir. Aslında çocuklar bilginin özneleridir ve araştırmaya katıldıklarında onlar da değişmektedir; ama yine de kırılgan ve bağımlı durumdadırlar. Kendilerini güvende hissetmeleri, gerçekten öyle olmaları ve seslerine kulak verilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, katılımcı araştırmalarda görev alan yetişkinlerin çocukların güvenliğini ve özel bilgilerinin gizliliğini kollama yükümlülükleri vardır. Maruz kaldıkları istismarı bildiren çocukların faillerin misillemelerine maruz kalmamaları, travmatik olaylar yaşayanların da kesinlikle zorunlu olanın dışında bu olaylar hakkında fazla konuşmaya zorlanmamaları gerekir. Riskler, yalnızca sonuçların çocuklara yarar sağlayacağı durumlarda alınmalıdır. Haiti Port-au-Prince de ergenler terk edilmiş arabaların coğrafi etiketlenmiş fotoğrafını çekmeye hazırlanıyor. UNICEF/NYHQ /Marco Dormino HER ÇOCUK ÖNEMLİDİR 15

20 Burkina Faso da yaş grubundan kız çocukları ve kadınların %76 sı KGM/K işlemine maruz kalmış, ancak yalnızca %9 u bu uygulamanın sürmesinden yanadır 26 Guatemala nın Cobán kentinde bir sağlık çalışanı sağlık merkezinde kız çocuğunu emziren kadınla konuşuyor. UNICEF/NYHQ /Susan Markisz (13. sayfanın devamı) Kurulu nun bir önceki yıl yaptığı, bu uygulamaya son verilmesine yönelik çabaların yoğunlaştırılması çağrısına yanıt vermede kullanılabilecek bir çalışma ortaya çıkmıştır. BM nin bu kararında, verilerin tek tip yöntemler ve standartlar kullanılarak toplanması çağrısı da yer almaktadır. 25 Sağlanan ilerleme, araştırma kapsamının genişletilmesini mümkün hale getirmiştir. Artık daha fazla çocuk beş yaşına gelebildiğinden, daha çok insan ve ülke ekonomik açıdan geliştiğinden, araştırmalar yaşatma ve temel sağlık konularının ötesine bakarak çocukların gelişim ve yaşam kalitesini etkileyen çok sayıda faktöre eğilebilmektedir. Eylem için kanıtlar Çocuk hakları ve refahı, uluslararası topluluğun BKH sonrası dönem için belirlediği amaç ve hedeflerin merkezinde yer almalıdır. Gerçekten buna değecek hedeflerin belirlenip bunlara ulaşılıp ulaşılmayacağı pek çok etmene bağlıdır. Bunların en önemlilerinden biri de karar vericilerin ortadaki kanıtları dikkate alıp almayacakları, yoksulların ya da marjinal konumdaki çocukların ve toplulukların sesine ciddiyetle kulak verip vermeyecekleridir. Karar vericiler açısından olumlu bir gelişme, kendilerine çok sayıda insanı kapsayan, insanların gerçek deneyimlerine dayalı güvenilir, standartlaştırılmış ve karşılaştırılabilir veriler sağlayan hanehalkı araştırmaları sayesinde çok önemli veriler sunulmakta; giderek daha çok sayıda çocuk ve genç araştırmalara ve bunların mümkün kıldığı tanıtım-savunu çalışmalarına katılmaktadır. 16 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

21 Uganda daki Mulago hastanesinde bir anne Gezici Yaşam Kayıtları Sistemi tarafından hazırlanan çocuğunun doğum belgesini gösteriyor. UNICEF/UGDA / Michele Sibiloni Çocuklar ve yaşadıkları topluluklar, yaşamları hakkında bilgi edinme ve kendilerini etkileyecek kararlara katılma hakkına sahiptir. Bilgilenme ve katılma hakları kendi başlarına birer hedeftir. Bunlar kalkınma programlarını da daha etkili hale getirmektedir. Veriler, kararlara temel oluşturacak ve yapılanların değerlendirilmesine zemin sunacak kanıtları sağlamaktadır. Bilgi ve katılım insanların değişim talep edebilmesini sağlarken, yükümlülük sahiplerini de sorumlu tutabilmektedir. Dışlanmanın aşılması kapsayıcı verilerle başlar. Çocuklar ve ailelerinin katlanmak zorunda oldukları yoksunluklarla ilgili verilerin ulaşılabilirliğini ve güvenilirliğini sağlamak için, veri toplama ve analiz araçları sürekli değiştirilmekte, yenileri geliştirilmektedir. Bu sürekli yatırım ve sahiplenmeyi gerektirmektedir. Veriler, ilerleme kaydedildiğini, ama çocukların koşullarındaki eşitsizliklerin sürdüğünü göstermektedir. Verilerle, en fazla risk altında olanlar, yani en az görünür ve toplumun uzanımının en uzağındaki çocuklar belirlenmektedir. Her çocuğa haklarından tam olarak yararlanma fırsatları tanınması ise resmi görevlilerden en alttakilere kadar karar vericilere kalmış bir iştir. HER ÇOCUK ÖNEMLİDİR 17

22 REFERANSLAR 1 United Nations Children s Fund, Committing to Child Survival: A Promise Renewed, Progress Report 2013, UNICEF, New York, 2013, p. 12, < Progress_Report_2013_9_Sept_2013.pdf>, accessed 18 December UNICEF analysis based on UN Inter-agency Group for Child Mortality Estimation (IGME), 2013, drawing on provisional analyses by the World Health Organization and Child Epidemiology Reference Group (CHERG), United Nations Children s Fund, Committing to Child Survival: A Promise Renewed, Progress Report 2013, UNICEF, New York, 2013, p Report of the Secretary-General on the work of the Organization, A/68/1, United Nations, New York, 2013, p World Health Organization and United Nations Children s Fund Joint Monitoring Programme (JMP) for Water Supply and Sanitation, Progress on Sanitation and Drinking-Water: 2013 Update, World Health Organization and UNICEF, Geneva, 2013, p. 4, < resources/jmpreport2013.pdf>, accessed 18 December Figure excludes China. 7 Figure excludes China. 8 Committee on the Rights of the Child, General guidelines regarding the form and contents of periodic reports to be submitted by States Parties under article 44, paragraph 1(b), of the Convention, 11 October 1996, < issues/crc_committee/su06-general-guidelines-for- Periodic-Reports.pdf>, accessed 18 December Committee on the Rights of the Child, Convention on the Rights of the Child General Comment No. 5 (2003): General measures of implementation of the Convention on the Rights of the Child (arts. 4, 42 and 44, para. 6), p. 12 (48), 27 November 1993, < G03/455/14/PDF/G pdf?OpenElement>, accessed 18 December United Nations Children s Fund, Committing to Child Survival: A Promise Renewed, Progress Report 2013, UNICEF, New York, 2013, p World Health Organization and United Nations Children s Fund Joint Monitoring Programme (JMP) for Water Supply and Sanitation, Progress on Sanitation and Drinking-Water: 2013 Update, World Health Organization and UNICEF, Geneva, 2013, p World Health Organization and United Nations Children s Fund Joint Monitoring Programme for Water Supply and Sanitation, Progress on Drinking Water and Sanitation: 2012 Update, World Health Organization and UNICEF, Geneva, 2012, p. 25, < resources/jmp-report-2012-en.pdf>, accessed 18 December ICF International, HIV Prevalence Estimates from the Demographic and Health Surveys: Updated July 2012, ICF International, Calverton, Maryland, 2012, p. 1, < OD65/OD65.pdf>, accessed 18 December World Declaration on the Survival, Protection and Development of Children, 1990, < accessed 19 November United Nations Children s Fund, Democratic Republic of the Congo submission. 16 Martorano, Bruno, Luisa Natali, Chris de Neubourg and Jonathan Bradshaw (2013). Child wellbeing in advanced economies in the late 2000s, Working Paper , UNICEF Office of Research, Florence, p. 40, < accessed 18 December See, for example, Shea O. Rutstein, The DHS Wealth Index: Approaches for Rural and Urban Areas, DHS Working Paper, Macro International Inc., Calverton, Maryland, October 2008, < measuredhs.com/publications/publication-wp60- working-papers.cfm>, accessed 7 January United Nations Children s Fund, The State of the World s Children 2013: Children with Disabilities, UNICEF, New York, 2013, p. 68, < accessed 18 December Center on the Developing Child, Harvard University, < resources/multimedia/interactive_features/ biodevelopmental-framework/>, accessed 18 December Committee on the Rights of the Child, Convention on the Rights of the Child General Comment No. 13 (2011): The right of the child to freedom from all forms of violence, pp. 6 7, < english/bodies/crc/docs/crc.c.gc.13_en.pdf>, 11 April 2011, accessed 18 December Violence against Children in Kenya: findings from a 2010 national survey, Nairobi, Kenya: United Nations Children s Fund Kenya Country Office, Division of Violence Prevention, National Center for Injury Prevention and Control, U.S. Centers for Disease Control and Prevention, and the Kenya National Bureau of Statistics, 2012, < accessed 18 December Violence against Children in Tanzania: findings from a national survey 2009, Dar es Salaam, 2011, < AGAINST_CHILDREN_IN_TANZANIA_REPORT.pdf>, accessed 18 December United Nations Children s Fund, Female Genital Mutilation/Cutting: a statistical overview, UNICEF, New York, Voices of Youth website, < accessed 18 December Resolution adopted by the United Nations General Assembly, Intensifying global efforts for the elimination of female genital mutilations, A/RES/67/146, 20 December United Nations Children s Fund, Female Genital Mutilation/Cutting: a statistical overview, UNICEF, New York, SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

23 İstatistiksel Tablolar Dünyadaki ülkelerin in, çocukların refahına özel ağırlık veren ekonomik ve sosyal istatistikleri statistical İSTATİSTİKSEL TABLEs TABLOLAR Genel bakış...22 Veriler üzerine genel not...22 Çocuk ölüm tahminleri...23 Beş yaş altı çocuk ölümlerine göre sıralama...24 Bölgesel sınıflandırma...26 Belirli tablolara ilişkin notlar...27 Sembollere ilişkin açıklamalar...29 TABLOLAR 1 Temel göstergeler Beslenme Sağlık HIV/AIDS Eğitim Demografik göstergeler Ekonomik göstergeler Kadınlar Çocuk koruma İlerleme hızı Ergenler Yaşanılan yere göre eşitsizlikler Hanehalkı varlıklılık durumuna göre eşitsizlikler Erken dönem çocuk gelişimi İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 21

24 Genel bakış Bu referans rehber, dünyadaki ülkeler, bölgeler ve yöreler için çocuk yaşatma, gelişimi ve koruma alanlarında en son temel istatistikleri vermektedir. Bu yayındaki istatistiksel tablolar, çocuk hakları ve gelişmelere ilişkin üzerinde uluslararası mutabakat sağlanmış hedef ve anlaşmalara odaklanan UNICEF i destekleyici mahiyettedir. UNICEF, Binyıl Bildirgesi nin, ayrıca Binyıl Kalkınma Hedeflerinin (BKH) ve göstergelerinin çocuklarla ilgili olanlarının izlenmesinden sorumlu başlıca kuruluştur. UNICEF ayrıca, Birleşmiş Milletlerin bu hedef ve göstergeleri izleme çalışmasının başlıca ortağı durumundadır. İstatistiklerin ülkeler arasında ve zaman boyutunda karşılaştırılabilirliğini sağlamak için çabalar harcanmıştır. Ne var ki, ülke düzeyinde kullanılan veriler, veri toplama ya da tahminlere ulaşma yöntemleri ve kapsanan nüfus kesimleri açısından farklılık gösterebilmektedir. Dahası, burada sunulan veriler gelişim halindeki metodolojilere, zaman serisi verilerindeki değişikliklere (örneğin bağışıklama, anne ölüm oranları gibi başlıklarda) ve değişen bölgesel sınıflandırmalara tabidir. Ayrıca, kimi göstergeler söz konusu olduğunda da bir yıldan diğerine karşılaştırılabilecek veriler bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Dünya Çocuklarının Durumu nun birbirini izleyen sayılarındaki verilerin birbiriyle karşılaştırılması tavsiye edilmez. Bu referans kılavuzunda sunulan sayılar < sowc2014> adresinde online olarak ve UNICEF in küresel istatistik veritabanlarında < bulunabilir. En son tablolar, basım sonrası güncellemeler ya da düzeltmeler için lütfen bu web sayfalarına başvurun. Veriler üzerine genel not İstatistiksel tablolarda sunulan veriler, UNICEF in küresel veritabanlarından derlenmiştir ve bunlara tanımlar, kaynaklar ve yerine göre ek dipnotlar eşlik etmektedir. Tablolarda, kuruluşların ortak tahminlerinden ve Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA) ve Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (NSA) gibi ülke temsil özelliği olan hanehalkı araştırmalarından yararlanılmıştır. Bunların dışında, diğer Birleşmiş Milletler kuruluşlarının elindeki veriler de kullanılmıştır. Bu yılki istatistiksel tablolarda sunulan veriler genel olarak Ağustos 2013 itibarıyla elde bulunan bilgileri yansıtmaktadır. Metodoloji ve veri kaynakları ile ilgili daha ayrıntılı bilgiler için: < Bu yayında yer alan en son nüfus tahminleri ve öngörüleri Nüfus Tahminleri: gözden geçirilmiş 2012 tahminleri ve Dünya Kentleşme Tahminleri: gözden geçirilmiş 2011 tahminleri (Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Gelişmeler Bölümü, Nüfus Dairesi) dayanmaktadır. Son dönemde afetlere maruz kalmış ülkeler, özellikle ülkedeki temel altyapının parçalandığı ya da önemli nüfus hareketlerinin yaşandığı durumlar söz konusu olduğunda veri kalitesinin bundan olumsuz etkilenmiş olması muhtemeldir. Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA): UNICEF, ÇGKA aracılığıyla güvenilir ve küresel ölçekte haritalanmış verilerin toplanmasında ülkeleri desteklemektedir yılından bu yana 100 den fazla bölge ve ülkede yaklaşık 250 araştırma yürütülmüştür. ÇGKA nın bugüne dek 40 araştırmayı kapsayan beşinci turu halen sürmektedir. ÇGKA, BKH ler dahil olmak üzere, çocuklara yönelik üzerinde uluslararası mutabakata varılmış kalkınma hedefleri doğrultusunda sağlanan ilerlemenin izlenmesi için gerekli verilerin en büyük kaynakları arasındadır. Daha fazla bilgi için: < 22 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

25 Çocuk ölüm tahminleri Dünya Çocuklarının Durumu her yıl çocuklarla ilgili bir dizi ölüm tahminleri yayınlamaktadır. Bunların arasında en az iki referans yılı için verilen yıllık neonatal ölüm hızı, bebek ölüm hızı, beş yaş altı ölüm hızı (toplam, kız ve erkek) ve beş yaş altı çocuk ölüm sayıları yer almaktadır. Bu rakamlar basım sırasında elde bulunan en geçerli tahminleri yansıtmaktadır ve Birleşmiş Milletler Kuruluşlar Arası Çocuk Ölüm Tahmini Grubu nun (IGME) çalışmalarını temel almaktadır. Sözü edilen grupta UNICEF, Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Dünya Bankası ve Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi yer almaktadır. IGME ölüm tahminleri yeni ortaya çıkan tüm veri noktalarının ayrıntılı bir değerlendirmesiyle her yıl güncellenmektedir ve bu da çoğu kez daha önce bildirilen tahminlerde düzeltmeler yapılmasıyla sonuçlanmaktadır. Dolayısıyla, Dünya Çocuklarının Durumu nun birbirini izleyen sayıları mortalite eğilimlerinin zaman boyutunda analizi için kullanılmamalıdır dönemi için karşılaştırılabilir küresel ve bölgesel 5 yaş altı ölüm tahminleri sayfa 23 te verilmektedir dönemi için ülkeler bazındaki mortalite göstergeleri ise en son IGME tahminlerine dayanmakta olup Tablo 10 da sunulmakta (1970, 1990, 2000 ve 2012 yılları için) ve < org> ile < adreslerinde bulunabilmektedir. Beş yaş altı ölüm hızı (1.000 canlı doğumda) UNICEF Bölgesi Sahraaltı Afrika Doğu ve Güney Afrika Batı ve Orta Afrika Orta Doğu ve Kuzey Afrika Güney Asya Doğu Asya ve Pasifik Latin Amerika ve Karayipler ODA/BDT En az gelişmiş ülkeler Dünya Beş yaş altı ölümleri (milyon) UNICEF Bölgesi Sahraaltı Afrika Doğu ve Güney Afrika Batı ve Orta Afrika Orta Doğu ve Kuzey Afrika Güney Asya Doğu Asya ve Pasifik Latin Amerika ve Karayipler ODA/BDT En az gelişmiş ülkeler Dünya statistical İSTATİSTİKSEL TABLEs TABLOLAR İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 23

26 BEŞ YAŞ ALTI ÖLÜMLERİNE GÖRE SIRALAMA Aşağıdaki listede ülkeler, çocuk refahı açısından kritik bir gösterge olan 2012 yılı 5 yaş altı ölüm hızı (5YAÖH) tahminlerine göre yukarıdan aşağıya sıralanarak yer almaktadır. EN YÜKSEK 5 YAŞ ALTI ÖLÜM HIZI 5 yaş altı ölüm hızı (2012) Değer Sıra Sierra Leone Angola Çad Somali Kongo Demokratik Cumhuriyeti Orta Afrika Cumhuriyeti Gine-Bissau Mali Nijerya Nijer Fildişi Sahili Burundi Güney Sudan Burkina Faso Gine Ekvator Ginesi Lesotho Afganistan Kongo Togo Kamerun Benin Mozambik Zimbabve Zambiya Pakistan Moritanya Cibuti Swaziland Komoros Haiti Liberya Gambiya yaş altı ölüm hızı (2012) 5 yaş altı ölüm hızı (2012) Değer Sıra Değer Sıra Kenya Nauru Sudan Azerbaycan Gana Guyana Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti Irak Malavi Guatemala Uganda Endonezya Etiyopya Fas Papua Yeni Gine Solomon Adaları Gabon Filipinler Kiribati Tuvalu Senegal Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti Yemen Moğolistan Madagaskar Dominik Cumhuriyeti Tacikistan Kırgızistan Timor-Leste Niue Hindistan Nikaragua Ruanda Ekvador Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Honduras Botsvana Saint Vincent ve Grenadinler Sao Tome ve Principe Filistin Devleti Türkmenistan Vietnam Eritre Yeşil Burun Myanmar Fiji Bhutan Paraguay Güney Afrika Mısır Nepal Palau Bangladeş Surinam Bolivya (Çokuluslu Devleti) Trinidad ve Tobago Kamboçya Cezayir Özbekistan Gürcistan Mikronezya (Federe Devletleri) Ürdün Namibya Kazakistan Marshall Adaları Panama SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

27 5 yaş altı ölüm hızı (2012) Barbados Belize Kolombiya İran (İslam Cumhuriyeti) Peru Moldova Cumhuriyeti Saint Lucia Samoa Vanuatu Arnavutluk Bahamalar Jamaika Ermenistan El Salvador Meksika Tunus Libya Mauritius Suriye Arap Cumhuriyeti Venezüela (Bolivarcı Cumhuriyeti) Arjantin Brezilya Çin Grenada Türkiye Dominika Seyşeller Tayland Tonga Bulgaristan Umman Romanya Cook Adaları Değer Sıra Kuveyt Maldivler Ukrayna Antigua ve Barbuda Bahreyn Kosta Rika Rusya Federasyonu Sri Lanka Şili Letonya Lübnan Malezya Saint Kitts ve Nevis Suudi Arabistan Brunei Sultanlığı Slovakya Birleşik Arap Emirlikleri Bosna-Hersek Malta Katar Sırbistan Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya Birleşik Devletler Uruguay Küba Macaristan Karadağ Yeni Zelanda Avustralya Belarus Kanada Hırvatistan Yunanistan HER GÜN HALA BEŞ YAŞ ALTI YAKLAŞIK ÇOCUK ÖLÜYOR. 5 yaş altı ölüm hızı (2012) Değer Sıra EN DÜŞÜK 5 YAŞ ALTI ÖLÜM HIZI 5 yaş altı ölüm hızı (2012) Değer Sıra Litvanya Polonya İspanya Birleşik Krallık Avusturya Belçika Çek Cumhuriyeti Danimarka Estonya Fransa Almanya İrlanda İsrail İtalya Monako Hollanda Portekiz Kore Cumhuriyeti İsviçre Andora Kıbrıs Finlandiya Japonya Norveç San Marino Singapur Slovenya İsveç İzlanda Lüksemburg Papalık Lihtenştayn statistical İSTATİSTİKSEL TABLEs TABLOLAR İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 25

28 Bölgesel sınıflama 14 istatistiksel tablonun her birinin sonunda verilen ortalamalar, aşağıda sınıflandırıldığı şekilde ülkeler den sağlanan veriler kullanılarak hesaplanmıştır. Sahraaltı Afrika Doğu ve Güney Afrika; Batı ve Orta Afrika; Cibuti; Sudan Doğu ve Güney Afrika Angola; Botsvana; Burundi; Komoros; Eritre; Etiyopya; Kenya; Lesotho; Madagaskar; Malavi; Mauritius; Mozambik; Namibya; Ruanda; Seyşeller; Somali; Güney Afrika; Güney Sudan; Swaziland; Uganda; Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti; Zambiya; Zimbabve Batı ve Orta Afrika Benin; Burkina Faso; Yeşil Burun; Kamerun; Orta Afrika Cumhuriyeti; Çad; Kongo; Fildişi Sahili; Kongo Demokratik Cumhuriyeti; Ekvator Ginesi; Gabon; Gambiya; Gana; Gine; Gine-Bissau; Liberya; Mali; Moritanya; Nijer; Nijerya; Sao Tome ve Principe; Senegal; Sierra Leone; Togo Orta Doğu ve Kuzey Afrika Cezayir; Bahreyn; Cibuti; Mısır; İran (İslam Cumhuriyeti); Irak; Ürdün; Kuveyt; Lübnan; Libya; Fas; Umman; Katar; Suudi Arabistan; Filistin Devleti; Sudan; Suriye Arap Cumhuriyeti; Tunus; Birleşik Arap Emirlikleri; Yemen Güney Asya Afganistan; Bangladeş; Bhutan; Hindistan; Maldivler; Nepal; Pakistan; Sri Lanka Latin Amerika ve Karayipler Antigua ve Barbuda; Arjantin; Bahamalar; Barbados; Belize; Bolivya (Çokuluslu Devleti); Brezilya; Şili; Kolombiya; Kosta Rika; Küba; Dominika; Dominik Cumhuriyeti; Ekvador; El Salvador; Grenada; Guatemala; Guyana; Haiti; Honduras; Jamaika; Meksika; Nikaragua; Panama; Paraguay; Peru; Saint Kitts ve Nevis; Saint Lucia; Saint Vincent ve Grenadinler; Surinam; Trinidad ve Tobago; Uruguay; Venezüela (Bolivarcı Cumhuriyeti) ODA/BDT Arnavutluk; Ermenistan; Azerbaycan; Belarus; Bosna-Hersek; Bulgaristan; Hırvatistan; Gürcistan; Kazakistan; Kırgızistan; Karadağ; Moldova Cumhuriyeti; Romanya; Rusya Federasyonu; Sırbistan; Tacikistan; eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya; Türkiye; Türkmenistan; Ukrayna; Özbekistan En az gelişmiş ülkeler/bölgeler (Birleşmiş Milletler En Az Gelişmiş, Denize Kıyısı Olmayan ve Küçük Adalardaki Gelişmekte olan Devletler Yüksek Temsilciliği tarafından bu şekilde sınıflandırılan ülkeler [UN-OHRLLS]). Afganistan; Angola; Bangladeş; Benin; Bhutan; Burkina Faso; Burundi; Kamboçya; Orta Afrika Cumhuriyeti; Çad; Komoros; Kongo Demokratik Cumhuriyeti; Cibuti; Ekvator Ginesi; Eritre; Etiyopya; Gambiya; Gine; Gine-Bissau; Haiti; Kiribati; Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti; Lesotho; Liberya; Madagaskar; Malawi; Mali; Moritanya; Mozambik; Myanmar; Nepal; Nijer; Ruanda; Samoa; Sao Tome ve Principe; Senegal; Sierra Leone; Solomon Adaları; Somali; Güney Sudan; Sudan; Timor-Leste; Togo; Tuvalu; Uganda; Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti; Vanuatu; Yemen; Zambiya Doğu Asya ve Pasifik Brunei Darussalam; Kamboçya; Çin; Cook Adaları; Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti; Fiji; Endonezya; Kiribati; Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti; Malezya; Marshall Adaları; Mikronezya (Federe Devletleri); Moğolistan; Myanmar; Nauru; Niue; Palau; Papua Yeni Gine; Filipinler; Kore Cumhuriyeti; Samoa; Singapur; Solomon Adaları; Tayland; Timor-Leste; Tonga; Tuvalu; Vanuatu; Vietnam 26 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

29 Belirli tablolara ilişkin notlar TABLO 2. BESLENME Düşük kiloluluk, bodurluk, kavrukluk ve aşırı kiloluluk: UNICEF, WHO ve Dünya Bankası, bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanması ve tahmini ile eğilim analizinde kullanılan antropometrik verilerin uyumlulaştırılması sürecini devam ettirmiştir. Bu sürecin bir parçası olarak, düşük kiloluluk (orta ve ileri), bodurluk, kavrukluk ve aşırı kilolulukla ilgili bölgesel ve küresel ortalamalar şu kaynakta tanımlanan modelden hareketle derlenmiştir: M. de Onis et al., Çocuk Malnütrisyonunda Bölgesel ve Küresel Eğilimlerin Tahmini için Metodoloji (International Journal of Epidemiology, cilt. 33, 2004, ss ). Veri kaynaklarındaki ve tahmin metodolojisindeki farklılıklar nedeniyle (örneğin, yeni ampirik verilerin elde edildikçe dahil edilmesi gibi) bu bölgesel ortalama prevalans tahminlerinin, Dünya Çocuklarının Durumu nun daha önceki sayılarında yayınlanan ortalamalarla karşılaştırılması mümkün olmayabilir. A vitamini takviyesi: Çocukların yılda iki doz (4-6 ay ara ile) A vitamini almalarının önemini vurgulayan bu rapor yalnızca A vitamini takviyelerinin tam kapsamını sunmaktadır. Bu göstergeyi ölçmeye yönelik doğrudan bir yöntem olmayınca tam kapsam belirli bir yıl içindeki 1 ve 2. turlardan elde edilen daha düşük tahmin olarak bildirilmektedir. TABLO 3. SAĞLIK Su ve sanitasyon: Bu raporda yer alan içme suyu ve sanitasyon kapsamıyla ilgili tahminlerin kaynağı WHO/UNICEF Su Temini ve Sanitasyon Ortak İzleme Programı (JMP) dir. Bunlar, içme suyu ve sanitasyon alanındaki BKH hedefine yönelik ilerlemenin ölçülmesinde kullanılan resmi Birleşmiş Milletler tahminleridir. JMP metodolojisi ile ilgili tam ayrıntılar için bakınız: <www. childinfo.org> ve < JMP tahminleri eldeki her tür hanehalkı örneklem araştırması ve nüfus sayımından elde edilen verilere uygulanan lineer regresyon kullandığından ve tahminlerin yayınlanma aralıklarda ek veriler geldiğinden, bir birini izleyen JMP tahminleri arasında karşılaştırma yapılmamalıdır. Bağışıklama: Bu rapor ulusal bağışıklama kapsamıyla ilgili WHO ve UNICEF tahminlerini sunmaktadır. Bunlar, kızamık aşısı kapsamında konulan BKH hedefine yönelik ilerlemenin ölçülmesinde kullanılan resmi Birleşmiş Milletler tahminleridir yılından bu yana tahminler, bir istişare sürecinin ardından her yıl Temmuz ayında güncellenmektedir. İstişare sürecinde ülkelere gözden geçirip yorumda bulunmaları için taslak raporlar sunulmaktadır. Sisteme yeni ampirik veriler geldikçe her yıllık gözden geçirme bir öncekinin yerine geçmektedir ve daha önceki incelemelerde yer alan kapsama düzeyleri karşılaştırılabilir değildir. Süreçle ilgili daha ayrıntılı bir açıklama için: < immunization_countryreports.html>. İshal tedavisi: Tablo ishalin ağızdan tuz-sıvı (ATS) verilerek tedavisini göstermektedir. ATS çocuk yaşatma açısından son derece yaşamsal bir maddedir ve bu uygulamanın kapsamının izlenmesi de bu nedenle kritik önem taşımaktadır. Böylece, daha önceki yıllarda kullanılan ağızdan sıvı verilerek ve sürekli beslemeyle ishal tedavisi göstergesinin yerini bu gösterge almış olmaktadır: < Bildirilen altı antijenle ilgili bölgesel ortalamalar şöyle hesaplanmıştır: BCG söz konusu olduğunda, bölgesel ortalamalar yalnızca BCG nin ülkedeki rutin bağışıklama programı kapsamında yer aldığı ülkeleri kapsamaktadır. DPT, çocuk felci, HepB ve Hib aşıları söz konusu olduğunda bölgesel ortalamalar tüm ülkeleri kapsamaktadır. Tetanostan doğumda korunma (PAB) açısından bölgesel ortalamalar yalnızca anne ve yenidoğan tetanosunun endemik olduğu ülkeleri kapsamaktadır. TABLO 4. HIV/AIDS Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı (UNAIDS) 2013 yılında 2012 yılı için yeni küresel, bölgesel ve ülke düzeyi HIV ve AIDS tahminlerini yayınlamıştır. Bu tahminler, anneden çocuğa HIV geçmesi olasılığına ilişkin varsayımlardaki ve enfeksiyonlu çocuklarda net hayatta kalma oranlarındaki iyileşmelere ek olarak, yetişkinlerin ve çocukların tedavisine ve anneden çocuğa virüs geçmesinin önlenmesine yönelik WHO HIV tedavi kılavuzlarındaki başlıca değişiklikleri yansıtmaktadır. Ayrıca, çeşitli ülkeler söz konusu olduğunda, nüfus bazındaki araştırmalardan, genişletilmiş ulusal tarama sistemlerinden ve program hizmet istatistiklerinden elde edilen daha güvenilir veriler mevcuttur. UNAIDS, arıtılmış metodolojiden hareketle geriye doğru giderek HIV prevalansı, HIV li kişi sayısı, tedavi ihtiyacı olanlar, AIDS e bağlı ölümler, yeni HIV statistical İSTATİSTİKSEL TABLEs TABLOLAR İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 27

30 enfeksiyonları ve geçtiğimiz yıllarda AIDS dahil olmak üzere tüm nedenlerden dolayı anne-babalarını yitiren çocukların sayısı gibi konularda yeni tahminler üretmiştir. Eğilim analizlerinde yalnızca yeni tahminler kullanılmalıdır. Bu tabloda yer alan yeni HIV ve AIDS tahminleri UNAIDS in 2013 Küresel AIDS Epidemisi Raporu nda da yayınlanmıştır. Genel olarak alındığında, Sayılarla Dünya Çocuklarının Durumu 2014 raporunda yer alan küresel ve bölgesel rakamlar daha önce yayınlananlarla karşılaştırılabilir değildir. HIV ve AIDS tahminleri, metodoloji ve güncellemelerle ilgili daha fazla bilgi için: < TABLO 8. KADINLAR Anne ölüm oranı (düzeltilmiş): Tablo, 2010 yılı için Kuruluşlar Arası Anne Ölümleri Tahmin Grubu (MMEIG) tarafından 2012 yılında yayınlandığı haliyle düzeltilmiş anne ölüm oranlarını vermektedir. Söz konusu grup, WHO, UNICEF, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) ve Dünya Bankası ile birlikte bağımsız teknik uzmanlardan oluşmaktadır. Grup, bu tahminleri derlemek için ikili bir yaklaşıma başvurmuştur: Sivil kayıt sistemlerinde yer alan mevcut anne ölüm tahminlerindeki yanlış sınıflandırmaları ve eksik bildirimlerin düzeltilmesi için yapılan uyarlamalar ve anne ölümlerine ilişkin ülke düzeyinde güvenilir tahminleri bulunmayan ülkeler için tahminler verecek bir modelin kullanılması. Bu düzeltilmiş tahminler grubun daha önceki tahminleriyle karşılaştırılmamalıdır. Metodolojiyle ilgili ayrıntılara ek olarak raporun tamamı , 1995, 2000, 2005 ve 2010 yılları için tam ülke ve bölge tahminleri dahil olmak üzere - için bakınız: <www. childinfo.org/maternal_mortality.html>. TABLO 9. ÇOCUK KORUMA Doğum kaydı: Doğum kaydının tanımında, ÇGKA nın ikinci ve üçüncü turlarından (ÇGKA2 ve ÇGKA3) dördüncü turuna (ÇGKA4) kadar olan dönemde değişiklikler yapılmıştır. Daha sonraki turlarla karşılaştırılabilirliğin sağlanması açısından, ÇGKA2 ve ÇGKA3 te bulunan doğum kaydıyla ilgili veriler, ÇGKA4 gösterge tanımına göre yeniden hesaplanmıştır. Dolayısıyla, burada sunulan yeniden hesaplanmış veriler ÇGKA2 ve ÇGKA3 ulusal raporlarında yer alan tahminlerden farklılık gösterebilir. Çocuk işçiliği: ÇGKA nın dördüncü turuna (ÇGKA4, ) ait olup tabloda yer alan veriler, ülkeler arası karşılaştırılabilirliği sağlamak için ÇGKA3 araştırmalarında kullanılan gösterge tanımına göre yeniden hesaplanmıştır. Bu yeni tanımda, yakacak odun toplama ya da dışarıdan su getirme gibi işler ekonomik etkinlik olarak değil gündelik ev işleri olarak sınıflandırılmıştır. Bu kapsamda 5-14 yaş grubundan çocukların çocuk işçi sayılabilmeleri için, su taşıma ya da yakacak toplama gibi işlerde haftada en az 28 saat çalışıyor olmaları gerekir. Kadınlarda genital mutilasyon/kesme (KGM/K): 0-14 yaş grubundan kız çocukları arasında KGM/K nın yaygınlığı ile ilgili veriler teknik nedenlerle yeniden hesaplanmıştır ve bu hesaplama özgün NSA ve ÇGKA raporlarında yer alanlardan farklı olabilir. Daha fazla ayrıntı için bakınız: Kadınlarda Genital Mutilasyon/Kesme: İstatistiksel açıdan genel bir bakış ve değişim dinamikleri, UNICEF, New York, Şiddete dayalı disiplin: UNICEF yayınlarında ve ÇGKA ülke raporlarında 2010 yılına kadar yayınlanan tahminler, ÇGKA araştırmalarındaki çocuk disiplini modülünün uygulandığı çocukların son aşama seçilmesini dikkate almayan hanehalkı ağırlıkları kullanılarak hesaplanırdı. (Burada kastedilen, çocuk disiplini modülünün uygulanması için 2-14 yaş grubundan bir çocuğun rastgele seçilmesidir).ocak 2010 da ise, son aşama seçimi de dikkate alan bir hanehalkı ağırlığı kullanılmasının daha doğru tahminler vereceği kararlaştırıldı. ÇGKA3 verileri de bu yaklaşımı kullanılarak yeniden hesaplandı. Sayılarla Dünya Çocuklarının Durumu 2014 dahil 2010 yılından sonraki tüm UNICEF yayınlarında gözden geçirilmiş tahminler kullanılmıştır. TABLO 10. İLERLEME HIZI 5 yaş altı ölüm hızı (5YAÖH) çocuk refahındaki ilerlemenin başlıca göstergesi olarak kullanılmaktadır yılındaki verilere göre 5 yaşından küçük olup her yıl ölen çocuk sayısı yaklaşık 17.1 milyondu. Buna karşılık, yapılan tahminlere göre 2012 de yıllık çocuk ölüm sayısı 6.6 milyondur. Bu da uzun dönemde 5 yaş altı çocuk ölümlerinde önemli bir azalma sağlandığını göstermektedir. Çocuk refahının ölçülmesinde 5YAÖH nin çeşitli avantajları vardır: Birincisi, 5YAÖH, örneğin okullaşma düzeyi, kişi başına kalori alımı ya da bin kişi başına düşen doktor sayısı (ki bunların hepsi bir amaca yönelik araçlardır) gibi bir girdi olmayıp gelişim sürecinin nihai sonucunu ölçer. İkincisi, 5YAÖH nin çeşitli girdilerin bir sonucu olduğu bilinmektedir: örneğin pnömoni tedavisinde kullanılan 28 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

31 antibiyotikler; sıtmayı önlemek için ilaçlanmış cibinlikler; annelerin beslenme sağlığı ve sağlık bilgisi; bağışıklama düzeyleri ya da ağızdan sıvı-tuz tedavisinin kullanımı; doğum öncesi bakım dahil olmak üzere ana-çocuk sağlığı hizmetlerinin bulunabilirliği; ailenin gelir ve yiyecek bulabilme durumu; temiz içme suyu ve sanitasyon imkanlarının varlığı ve çocuğun içinde bulunduğu ortamın genel güvenliliği gibi. Üçüncüsü, 5YAÖH, örneğin kişi başına gayrı safi milli hasıla (GSMH) gibi göstergelere göre ortalamaların yanıltıcılığına daha az meydan bırakır. Bunun nedeni, doğanın bir gerçeğidir: insan eseri olan ölçek bir kesimi diğer bir kesimden bin kat daha varlıklı yapabilir; ama doğanın ölçeği zenginlerin çocuklarının yaşama şansını yoksulların çocuklarına göre bin kat daha yüksek kılmaz. Başka bir deyişle, zengin azınlığın bir ülkedeki 5YAÖH yi kendi başına etkilemesi çok daha güçtür ve dolayısıyla bu gösterge çocukların çoğunluğunun ve genel olarak toplumun sağlık durumu hakkında mükemmellikten uzak olsa bile daha doğru bir tablo sunar. 5YAÖH nin azaltılmasındaki hız, yıllık azalma hızının (YAH) hesaplanmasıyla değerlendirilebilir. Mutlak değişikliklerin karşılaştırılmasından farklı olarak YAH, başlangıç değeri ile karşılaştırmalı farklılıkları yansıtan göreli değişiklikleri ölçer. Beş yaş altı çocuk ölümlerinde daha düşük düzeylere ulaşıldıkça, aynı mutlak azalma yüzde olarak daha büyük bir azalma anlamına gelmektedir. Dolayısıyla, aynı zaman dilimi içinde, örneğin 10 puanlık bir mutlak azalmanın daha yüksek bir 5YAÖH değerine göre daha düşük bir 5YAÖH değerinde sağlayacağı ilerleme hızı daha büyük olacaktır yılında 100 olan 5YAÖH nin 2012 de 90 a inmesini sağlayan 10 puanlık bir azalma, yüzde 10 oranında bir azalma demektir ve bu da yıllık yaklaşık 0,5 e denk düşen bir YAH verir. Buna karşılık aynı dönem içinde 20 den 10 a gene 10 puanlık bir azalma yüzde 50 lik bir azalmadır ve buna karşılık düşen YAH da yüzde 3,2 dir. (Yüzde azalma olarak negatif değer, belirtilen dönem içinde 5YAÖH nin arttığı anlamına gelir.) Bu durumda, gayrı safi yurt içi hasıladaki (GSYİH) artış hızlarıyla bağlantılı olarak kullanıldığında, 5YAÖH ve bundaki azalma hızı, en temel kimi insani ihtiyaçların karşılanması açısından belirli bir zaman dilimi içinde herhangi bir ülkede, yörede ya da bölgede sağlanmış olan ilerlemeyi gösterebilir. Tablo 10 un gösterdiği gibi, 5YAÖH deki YAH ile kişi başına GSYİH nin yıllık artış hızı arasında sabit bir ilişki yoktur. Bu iki göstergenin birbiriyle karşılaştırılması, ekonomik alandaki ilerlemeler ile insani kalkınma arasındaki ilişkiye açıklık getirilmesine yardımcı olur. Son olarak tablo, her bir ülke ve yöre için toplam doğurganlık hızını ve buna tekabül eden YAH ı vermektedir. 5YAÖH lerinde özenli azalmalar sağlayan ülkelerin aynı zamanda doğurganlık hızında da önemli azalmalar sağlamış oldukları açıktır. statistical İSTATİSTİKSEL TABLEs TABLOLAR Sembollerin açıklaması Aşağıdaki semboller tüm tablolarda ortaktır: Veri yok. x Sütun başlığında belirtilen yıllar ya da dönemlerden farklı yıllara ya da dönemlere ait olan veriler. Bu tür veriler, aksi belirtilmedikçe bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasına dâhil edilmemektedir. y Standart tanımdan ayrılan ya da ülkenin belirli bir bölümüne ait olan veriler. Ancak bu veriler belirtilen referans dönemine aitse bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasına dâhil edilmektedir. * Sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildiklerine en yakın yıla ait veriler. ** Çin hariç. Belirli veri noktaları için kaynaklar ve yıllar: < Belirli tablolarda yer alan sembollere ilişkin açıklamalar bu tabloların dipnotlarında verilmektedir. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 29

32 TABLO 1 TEMEL GÖSTERGELER Afganistan ,825 1, x 61 Arnavutluk , , Cezayir , ,110 x x 98 Andorra d Angola , , Antigua ve Barbuda , Arjantin , c Ermenistan , , Avustralya , , Avusturya , , Azerbaycan , , Bahamalar ,280 x Bahreyn , ,050 x Bangladeş ,695 3, Barbados d Belarus , , Belçika , , Belize ,180 x Benin , x 92 Bhutan , x 89 Bolivya 5 yaş altı ölüm 5 yaş altı ölüm hızı (5YAÖH) Cinsiyete göre (5YAÖH) 2012 Bebek ölüm hızı (1 yaş altı)) sıralaması erkek kadın Neonatal ölüm hızı 2012 Toplam nüfus (bin) 2012 Yıllık doğum sayısı (bin) 2012 Yıllık 5 yaş altı ölüm sayısı (bin) 2012 Kişi başına GSMH(ABD$) 2012 Doğumda yaşam beklentisi (yıl) 2012 Toplam yetişkin okuryazar oranı (%) * (Çokuluslu Devleti) , , Bosna-Hersek , , Botsvana , , Brezilya ,656 3, , Brunei Sultanlığı d Bulgaristan , , Burkina Faso , x 63 Burundi , Yeşil Burun , Kamboçya , Kamerun , , Kanada , , Orta Afrika Cumhuriyeti , Çad , Şili , , Çin ,377,065 18, , z Kolombiya , , Komoros Kongo , , Cook Adaları İlköğretim net okullaşma oranı (%) * 30 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

33 TABLO 1 Kosta Rika , , Fildişi Sahili , , Hırvatistan , , Küba , c Kıbrıs , , Çek Cumhuriyeri , , Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti , a Kongo Demokratik TEMEL GÖSTERGELER 5 yaş altı ölüm 5 yaş altı ölüm hızı (5YAÖH) Cinsiyete göre (5YAÖH) 2012 Bebek ölüm hızı (1 yaş altı) sıralaması erkek kadın Neonatal ölüm hızı 2012 Toplam nüfus (bin) 2012 Yıllık doğum sayısı (bin) 2012 Yıllık 5 yaş altı ölüm sayısı (bin) 2012 Kişi başına GSMH(ABD$) 2012 Doğumda yaşam beklentisi (yıl) 2012 Toplam yetişkin okuryazar oranı (%) * Cumhuriyeti ,705 2, x Danimarka , , Cibuti b Dominika , Dominik Cumhuriyeti , , Ekvator , , Mısır ,722 1, , El Salvador , , Ekvator Ginesi , Eritre , Estonya , , Etiyopya ,729 3, x 87 Fiji , Finlandiya , , Fransa , , Gabon , , Gambiya , Gürcistan , , Almanya , , Gana , , Yunanistan , , Grenada , Guatemala , , Gine , Gine-Bissau , Guyana , Haiti , x Papalık Honduras , , Macaristan , , İzlanda , Hindistan ,236,687 25,642 1,414 1, x 99 İlköğretim net okullaşma oranı (%) * statistical TABLO 1 TABLOs İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 31

34 TABLO 1 TEMEL GÖSTERGELER Endonezya ,864 4, , İran (İslam Cumhuriyeti) ,424 1, c Irak ,778 1, , İrlanda , , İsrail , ,930 x İtalya , , Jamaika , , Japonya ,250 1, , Ürdün , , Kazakistan , , Kenya ,178 1, x 84 Kiribati , Kuveyt , ,730 x Kırgızistan , Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti , , x 97 Letonya , , Lübnan , , x 97 Lesotho , , Liberya , x 41 Libya , c Lihtenştayn 37 d 99 Litvanya , , Lüksemburg , Madagaskar , Malavi , Malezya , , Maldivler , x 95 Mali , Malta , x 94 Marshall Adaları , Moritanya , , Mauritius , , Meksika ,847 2, , Mikronezya 5 yaş altı ölüm 5 yaş altı ölüm hızı (5YAÖH) Cinsiyete göre (5YAÖH) 2012 Bebek ölüm hızı (1 yaş altı) sıralaması erkek kadın Neonatal ölüm hızı 2012 Toplam nüfus (bin) 2012 Yıllık doğum sayısı (bin) 2012 Yıllık 5 yaş altı ölüm sayısı (bin) 2012 Kişi başına GSMH(ABD$) 2012 Doğumda yaşam beklentisi (yıl) 2012 Toplam yetişkin okuryazar oranı (%) * (Federatif Devletleri) , Monako d Moğolistan , , Karadağ , Fas , , Mozambik , İlköğretim net okullaşma oranı (%) * 32 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

35 TABLO 1 Myanmar , a Namibya , , x 86 Nauru Nepal , Hollanda , , Yeni Zelanda , ,620 x Nikaragua , , x 94 Nijer , x 64 Nijerya ,834 7, , Niue Norveç , , Umman , ,120 x Pakistan ,160 4, , Palau ,860 Panama , , Papua Yeni Gine , , Paraguay , , Peru , , x 97 Filipinler ,707 2, , Polonya , , Portekiz , , Katar , ,720 x Kore Cumhuriyeti , , Moldova Cumuhuriyeti , , Romanya , , Rusya Federasyonu ,170 1, , Ruanda , x Saint Kitts ve Nevis , Saint Lucia , Saint Vincent TEMEL GÖSTERGELER 5 yaş altı ölüm 5 yaş altı ölüm hızı (5YAÖH) Cinsiyete göre (5YAÖH) 2012 Bebek ölüm hızı (1 yaş altı) sıralaması erkek kadın Neonatal ölüm hızı 2012 Toplam nüfus (bin) 2012 Yıllık doğum sayısı (bin) 2012 Yıllık 5 yaş altı ölüm sayısı (bin) 2012 Kişi başına GSMH(ABD$) 2012 Doğumda yaşam beklentisi (yıl) 2012 Toplam yetişkin okuryazar oranı (%) * ve Grenadinler , Samoa , San Marino d 92 Sao Tome ve Principe , Suudi Arabistan , ,030 x Senegal , , Sırbistan , , Seyşeller , Sierra Leone , Singapur , , Slovakya , , İlköğretim net okullaşma oranı (%) * TABLO 1 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 33

36 TABLO 1 TEMEL GÖSTERGELER Slovenya , , Solomon Adaları , Somali , a 55 Güney Afrika ,386 1, , Güney Sudan , İspanya , , Sri Lanka , , Filistin Devleti , b Sudan ,195 1, , Surinam , Svaziland , , İsveç , , İsviçre , , Suriye Arap Cumhuriyeti , ,610 x Tacikistan , Tayland , , x 90 Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya , , Timor-Leste , , Togo , Tonga , x Trinidad ve Tobago , , Tunus , , Türkiye ,997 1, , Türkmenistan , , Tuvalu ,070 Uganda ,346 1, Ukrayna , , Birleşik Arap Emirlikleri , ,040 x x Birleşik Krallık , , Tanzanya Birleşik 5 yaş altı ölüm 5 yaş altı ölüm hızı (5YAÖH) Cinsiyete göre (5YAÖH) 2012 Bebek ölüm hızı (1 yaş altı) sıralaması erkek kadın Cumhuriyeti ,783 1, Birleşik Devletler ,505 4, , Uruguay , , Özbekistan , , Vanuatu , Venezüela (Bolivarcı Cumhuriyeti) , , Vietnam ,796 1, , Yemen , ,110 x Zambiya , , x 97 Zimbabve , SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 Neonatal ölüm hızı 2012 Toplam nüfus (bin) 2012 Yıllık doğum sayısı (bin) 2012 Yıllık 5 yaş altı ölüm sayısı (bin) 2012 Kişi başına GSMH(ABD$) 2012 Doğumda yaşam beklentisi (yıl) 2012 Toplam yetişkin okuryazar oranı (%) * İlköğretim net okullaşma oranı (%) *

37 TABLO 1 ÖZET GÖSTERGELER # TEMEL GÖSTERGELER 5 yaş altı ölüm 5 yaş altı ölüm hızı (5YAÖH) Cinsiyete göre (5YAÖH) 2012 Bebek ölüm hızı (1 yaş altı) sıralaması erkek kadın Neonatal ölüm hızı 2012 Toplam nüfus (bin) 2012 Yıllık doğum sayısı (bin) 2012 Yıllık 5 yaş altı ölüm sayısı (bin) 2012 Kişi başına GSMH(ABD$) 2012 Doğumda yaşam beklentisi (yıl) 2012 Toplam yetişkin okuryazar oranı (%) * Sahraaltı Afrika ,135 34,734 3,245 1, Doğu ve Güney Afrika ,512 15,780 1,170 1, Batı ve Orta Afrika ,568 17,667 1,985 1, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ,055 10, Güney Asya ,650,019 35,448 2,082 1, Doğu Asya ve Pasifik ,074,608 30, , Latin Amerika ve Karayipler ,436 10, , ODA/BDT ,336 5, , En az gelişmiş ülkeler ,097 29,287 2, Dünya ,040, ,314 6,553 10, İlköğretim net okullaşma oranı (%) * TABLO 1 # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI 5 yaş altı ölüm hızı Her canlı doğum içinde ifade edilen, doğum ile tam olarak 5 yaş arasındaki ölme olasılığı. Bebek ölüm hızı Her canlı doğum içinde ifade edilen, doğum ile tam olarak 1 yaş arasındaki ölme olasılığı. Neonatal ölüm hızı Her canlı doğum içinde ifade edilen, ömrün tamamlanan ilk 28 günü sırasındaki ölme olasılığı. Kişi başına GSMH Gayrisafi safi milli hasıla (GSMH) bütün yerleşik üreticilerin kattığı değerlerin toplamı, artı hasılanın hesaplanmasına dâhil edilmeyen tüm ürün vergileri (sübvansiyonlar hariç), artı yurtdışından gelen temel gelirin net hasılatıdır (çalışanlara yapılan ödemeler ve mülk gelirleri). Kişi başına GSMH, yıl ortası nüfusa bölünen GSMH dır. ABD doları ile kişi başına GSMH, Dünya Bankası Atlas yöntemi kullanılarak çevrilmiştir. Doğumda yaşam beklentisi Doğdukları zamandaki nüfus kesitinde geçerli olan ölüm risklerine tabi olduklarında yeni doğan çocukların yaşayacağı yıl sayısı. Toplam yetişkin okuryazar oranı Kendi yaş grubunun toplam nüfusundaki yüzdesi olarak ifade edilen 15 yaş ve üstü okuryazar kişilerin sayısı. İlköğretim net okullaşma oranı Resmî olarak ilköğretim yaşındaki toplam çocukların yüzdesi şeklinde ifade edilen, resmî olarak ilköğretim yaşında olan ilköğretime ya da ortaöğretime kayıtlı öğrencilerin sayısı. Ortaöğretime devam eden ilköğretim çağındaki çocukların dâhil edilmesinden dolayı bu gösterge, ilköğretime uyarlanmış net okullaşma oranı olarak da belirtilebilir. TEMEL VERİ KAYNAKLARI 5 yaş altı ölüm hızı Birleşmiş Milletler Kuruluşlararası Çocuk Ölümleri Tahmin Grubu (UNICEF, Dünya Sağlık Örgütü, Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi ve Dünya Bankası). Neonatal ölüm hızı Nüfus kayıtlarını, izleme sistemlerini ve hanehalkı araştırmalarını kullanan Dünya Sağlık Örgütü. Toplam nüfus ve doğumlar Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi. 5 yaş altı ölümler Birleşmiş Milletler Kuruluşlararası Çocuk Ölümleri Tahmin Grubu (UNICEF, Dünya Sağlık Örgütü, Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi ve Dünya Bankası). Kişi başına GSMH Dünya Bankası. Doğumda yaşam beklentisi Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi. Toplam yetişkin okuryazar oranı ve ilkokul net kayıt oranı UNESCO İstatistik Enstitüsü (UİE). NOTLAR a alt gelir düzeyindeki ülke (Kişi başına GSMH = 1.035$ ve altı) b alt-orta gelir düzeyindeki ülke (Kişi başına GSMH = 1.036$ $) c üst-orta gelir düzeyindeki ülke (Kişi başına GSMH = 4.086$ $). d üst gelir düzeyindeki ülke (Kişi başına GSMH = $ ve üzeri) Veri yok. x Sütun başlığında yıllar ya da dönemlerden farklı yıllara ya da dönemlere ait veriler. Bu tür veriler bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır. z Çin Eğitim Bakanlığı tarafından sağlanan veriler. UNESCO İstatistik Enstitüsü (UİE) veri seti bugün için Çin deki net okullaşma oranlarını içermemektedir. * Veriler sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildikleri en yakın yıla ait verilerdir. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 35

38 TABLO 2 BESLENME Afganistan 29 x 54 x 33 x 12 x 59 x 9 x 5 x 20 Arnavutluk Cezayir 6 x 50 x 7 x 39 x,y 22 x 3 x 1 x 15 x 4 x 13 x 61 x Andorra Angola 12 x 55 x 11 x 77 x 37 x 16 x 7 x 29 x 8 x x Antigua ve Barbuda 5 x Arjantin x 2 x 0 x 8 x 1 x 10 x Ermenistan x Avustralya 7 x Avusturya 7 x Azerbaycan 10 x 32 x 12 x 83 x 16 x 8 x 2 x 25 x 7 x 13 x 90 w 54 x Bahamalar 11 x Bahreyn Bangladeş 22 x y Barbados 12 Belarus 4 x 21 x 9 x 38 x 4 x 1 x 1 x 4 x 2 x 10 x Belçika Belize Benin 15 x y Bhutan x,y Bolivya Düşük doğum ağırlığı (%) * Anne sütüne erken başlama (%) (Çokuluslu Devleti) y Bosna-Hersek x,y Botsvana 13 x 40 x 20 x 46 x,y 6 x 11 x 4 x 31 x 7 x 11 x 65 x Brezilya x,y 25 x 2 x 7 x 2 x 7 x 96 x,y Brunei Sultanlığı Bulgaristan x Burkina Faso y Burundi y y Yeşil Burun 6 x 73 x 60 x 80 x,y 13 x 75 Kamboçya y Kamerun 11 x 20 x x x,y Kanada 6 x Orta Afrika Cumhuriyeti Çad Şili 6 63 x Çin y y Kolombiya 6 x 49 x Komoros 25 x 25 x 34 x,y 45 x x Kongo 13 x 39 x 19 x 78 x,y 21 x 11 x 3 x 30 x 8 x 3 82 x 36 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 İlk 6 aya kadar yalnızca anne Katı, yarı katı ya da yumuşak besinlere Düşük kiloluluk (%) Bodurluk (%) Kavrukluk (%) Aşırı kiloluluk (%) sütü alanlar (%) başlama 6 8 ay (%) 2 yaşındayken emzirilenler (%) orta ve aşırı Θ aşırı orta ve aşırı Θ orta ve aşırı Θ orta ve aşırı Θ * * A vitamini takviyesi kapsamı Δ (%) 2012 İyotlu tuz tüketimi (%) *

39 TABLO 2 Cook Adaları 3 x Kosta Rika 7 19 x Fildişi Sahili 17 x x,y Hırvatistan 5 Küba x Kıbrıs Çek Cumhuriyeti 7 x Kore Demokratik BESLENME Düşük doğum ağırlığı (%) * Anne sütüne erken başlama (%) İlk 6 aya kadar yalnızca anne Katı, yarı katı ya da yumuşak besinlere Düşük kiloluluk (%) Bodurluk (%) Kavrukluk (%) Aşırı kiloluluk (%) sütü alanlar (%) başlama 6 8 ay (%) 2 yaşındayken emzirilenler (%) orta ve aşırı Θ aşırı orta ve aşırı Θ orta ve aşırı Θ orta ve aşırı Θ * * Halk Cumhuriyeti x 31 x,y y Kongo Demokratik Cumhuriyeti Danimarka 5 x Cibuti 10 x 55 x 1 x 35 x 18 x x Dominika 10 Dominik Cumhuriyeti 11 x 69 x 8 x 88 x 14 3 x 0 x 10 x 2 x 8 19 x Ekvator 8 40 x 76 x,y 23 x 6 x 1 x 29 x 2 x 5 x Mısır x El Salvador x Ekvator Ginesi 13 x 24 x 11 x 5 x 35 x 3 x 8 x 33 x Eritre 14 x 78 x 52 x 43 x,y 62 x 35 x 13 x 44 x 15 x 2 x x Estonya 4 x Etiyopya 20 x y Fiji 10 x 57 x 40 x Finlandiya 4 x Fransa Gabon 14 x x,y x Gambiya Gürcistan y Almanya Gana Yunanistan Grenada 9 x Guatemala y x Gine 12 x 40 x y Gine-Bissau Guyana x Haiti Papalık Honduras x Macaristan 9 x A vitamini takviyesi kapsamı Δ (%) 2012 İyotlu tuz tüketimi (%) * TABLO 2 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 37

40 TABLO 2 BESLENME İzlanda 4 x Hindistan 28 x x 56 x 77 x 43 x 16 x 48 x 20 x 2 x Endonezya 9 x x x,y İran (İslam Cumhuriyeti) 7 x 56 x 23 x 68 x,y 58 x 99 x,y Irak İrlanda İsrail 8 x İtalya Jamaika 12 x 62 x 15 x 36 x 24 x Japonya 8 x Ürdün 13 x 39 x x x,y Kazakistan Kenya Kiribati Kuveyt Kırgızistan 5 x 65 x 32 x 60 x 26 x x Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti x 26 x 41 x 48 x y Letonya 5 x Lübnan x,y Lesotho Liberya x 29 x Libya 4 x 21 x 4 x 22 x Lihtenştayn Litvanya 4 x Lüksemburg 8 x Madagaskar x x Malavi y Malezya Maldivler x Mali x Malta 6 x Marshall Adaları 18 x 73 x 31 x 77 x 53 x Moritanya y Mauritius 14 x 21 x Meksika x Mikronezya Düşük doğum ağırlığı (%) * Anne sütüne erken başlama (%) (Federatif Devletleri) 18 x Monako Moğolistan SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 İlk 6 aya kadar yalnızca anne Katı, yarı katı ya da yumuşak besinlere Düşük kiloluluk (%) Bodurluk (%) Kavrukluk (%) Aşırı kiloluluk (%) sütü alanlar (%) başlama 6 8 ay (%) 2 yaşındayken emzirilenler (%) orta ve aşırı Θ aşırı orta ve aşırı Θ orta ve aşırı Θ orta ve aşırı Θ * * A vitamini takviyesi kapsamı Δ (%) 2012 İyotlu tuz tüketimi (%) *

41 TABLO 2 Karadağ 4 x 25 x 19 x 35 x,y 13 x 2 x 1 x 7 x 4 x 16 x 71 x Fas 15 x 52 x 31 x 52 x,y 15 x 3 2 x x Mozambik y Myanmar Namibya 16 x 71 x 24 x 91 x 28 x 17 x 4 x 29 x 8 x 5 x x Nauru 27 x 76 x,y 67 x 65 x 65 x 5 x 1 x 24 x 1 x 3 x Nepal Hollanda Yeni Zelanda 6 x Nikaragua 8 76 x 31 x 76 x,y 43 x 6 x 1 x 22 x 1 x 6 x 7 97 x Nijer 27 x y Nijerya Niue 0 x Norveç 5 x Umman x 91 x,y 73 x x,y Pakistan 32 x 29 x 37 x 36 x,y 55 x Palau Panama 10 x Papua Yeni Gine 11 x 56 x 76 x,y 72 x 18 x 5 x 44 x 5 x 4 x x Paraguay y 14 3 x 18 x 1 x 7 x 93 Peru 8 x Filipinler x Polonya 6 x Portekiz 8 x Katar Kore Cumhuriyeti 4 x Moldova Cumuhuriyeti 6 x 65 x 46 x 18 x,y 2 x 3 x 1 x 10 x 5 x 9 x 60 x Romanya 8 x 16 x 41 x,y 4 x 1 x 13 x 4 x 8 x 74 x Rusya Federasyonu 6 x 35 x,y Ruanda Saint Kitts ve Nevis x,y Saint Lucia 11 Saint Vincent BESLENME Düşük doğum ağırlığı (%) * Anne sütüne erken başlama (%) İlk 6 aya kadar yalnızca anne Katı, yarı katı ya da yumuşak besinlere Düşük kiloluluk (%) Bodurluk (%) Kavrukluk (%) Aşırı kiloluluk (%) sütü alanlar (%) başlama 6 8 ay (%) 2 yaşındayken emzirilenler (%) orta ve aşırı Θ aşırı orta ve aşırı Θ orta ve aşırı Θ orta ve aşırı Θ * * ve Grenadinler 8 Samoa y 74 San Marino Sao Tome ve Principe x Suudi Arabistan Senegal y Sırbistan x A vitamini takviyesi kapsamı Δ (%) 2012 İyotlu tuz tüketimi (%) * İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 39 TABLO 2

42 TABLO 2 BESLENME Seyşeller Sierra Leone Singapur 8 x 3 x 0 x 4 x 4 x 3 x Slovakya 7 x Slovenya Solomon Adaları 13 x 75 x 74 x 80 x,y 67 x 12 x 2 x 33 x 4 x 3 x Somali 26 x 9 x 16 x 35 x 32 x 12 x 42 x 13 x 5 1 x Güney Afrika 61 x 8 x 49 x,y 31 x 9 x 33 x 6 x 19 x Güney Sudan İspanya Sri Lanka 17 x 80 x 76 x 87 x,y 84 x 21 x 4 x 17 x 15 x x,y Filistin Devleti 9 27 x x Sudan Surinam Svaziland İsveç İsviçre Suriye Arap Cumhuriyeti x Tacikistan 10 x 61 x 25 x 41 x 34 x Tayland 7 50 x 15 7 x 1 x 16 x 5 x 8 x 47 x Eski Yugoslav Düşük doğum ağırlığı (%) * Anne sütüne erken başlama (%) Cumhuriyeti Makedonya x,y Timor-Leste 12 x x Togo Tonga 3 x Trinidad ve Tobago x 13 x 83 x 22 x 28 x Tunus 7 87 x 6 x 61 x,y 15 x x Türkiye x,y Türkmenistan 4 x 60 x 11 x 54 x 37 x 8 x 2 x 19 x 7 x 87 x Tuvalu 6 x 15 x 35 x 40 x,y 51 x 2 x 0 x 10 x 3 x 6 x Uganda y Ukrayna 4 x 41 x 18 x 86 x 6 x 18 x Birleşik Arap Emirlikleri 6 Birleşik Krallık 8 x Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Birleşik Devletler 8 x 1 x 0 x 3 x 0 x 7 x Uruguay x,y 27 5 x 2 x 15 x 2 x 10 x Özbekistan 5 x 67 x 26 x 47 x 38 x 4 x 1 x 19 x 4 x 13 x x Vanuatu 10 x 72 x 40 x 68 x 32 x 11 x 2 x 26 x 6 x 5 x 23 x 40 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 İlk 6 aya kadar yalnızca anne Katı, yarı katı ya da yumuşak besinlere Düşük kiloluluk (%) Bodurluk (%) Kavrukluk (%) Aşırı kiloluluk (%) sütü alanlar (%) başlama 6 8 ay (%) 2 yaşındayken emzirilenler (%) orta ve aşırı Θ aşırı orta ve aşırı Θ orta ve aşırı Θ orta ve aşırı Θ * * A vitamini takviyesi kapsamı Δ (%) 2012 İyotlu tuz tüketimi (%) *

43 TABLO 2 Venezüela BESLENME Düşük doğum ağırlığı (%) * Anne sütüne erken başlama (%) İlk 6 aya kadar yalnızca anne Katı, yarı katı ya da yumuşak besinlere Düşük kiloluluk (%) Bodurluk (%) Kavrukluk (%) Aşırı kiloluluk (%) sütü alanlar (%) başlama 6 8 ay (%) 2 yaşındayken emzirilenler (%) orta ve aşırı Θ aşırı orta ve aşırı Θ orta ve aşırı Θ orta ve aşırı Θ * * (Bolivarcı Cumhuriyeti) 8 4 x 16 x 5 x 6 x Vietnam w 45 Yemen 30 x 12 x 76 x,y 43 x 19 x 58 x 15 x 5 x x Zambiya 11 x 57 x 61 x 94 x 42 x 15 x 3 x 45 x 5 x 8 x 77 x Zimbabve y A vitamini takviyesi kapsamı Δ (%) 2012 İyotlu tuz tüketimi (%) * TABLO 2 ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika Doğu ve Güney Afrika Batı ve Orta Afrika Orta Doğu ve Kuzey Afrika Güney Asya Doğu Asya ve Pasifik ** 5 4 ** ** 91 Latin Amerika ve Karayipler ODA/BDT En az gelişmiş ülkeler Dünya ** 15 9 ** ** 76 # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI Düşük doğum ağırlığı Doğumda ağırlığı gramdan az olan bebeklerin yüzdesi. Anne sütüne erken başlama Doğum sonrası bir saat içinde emzirilmeye başlanan bebeklerin yüzdesi. Yalnızca anne sütü alanlar, ilk 6 aya kadar Araştırmadan önceki 24 saat içinde yalnızca anne sütü ile beslenen 0 5 aylık çocukların yüzdesi. Katı, yarı katı ya da yumuşak besinlere başlama (6-8 ay) Araştırmadan önceki 24 saat içinde katı, yarı katı ve sıvı besinler almış olan 6 8 aylık çocukların yüzdesi. 2 yaşındayken emzirilenler Araştırmadan önceki 24 saat içinde anne sütü almış olan aylık çocukların yüzdesi. Düşük kiloluluk Orta ve aşırı: Dünya Sağlık Örgütü nün (WHO) Çocuk Gelişim Standartlarındaki yaşa göre medyan ağırlıktan eksi iki standart sapmanın altında olan 0 59 aylık çocukların yüzdesi; aşırı: WHO Çocuk Gelişim Standartlarındaki yaşa göre medyan ağırlıktan eksi üç standart sapmanın altında olan 0 59 aylık çocukların yüzdesi. Bodurluk Orta ve aşırı: WHO Çocuk Gelişim Standartlarındaki yaşa göre medyan boydan eksi iki standart sapmanın altında olan 0 59 aylık çocukların yüzdesi. Kavrukluk Orta ve aşırı: WHO Çocuk Gelişim Standartlarındaki boya göre medyan ağırlıktan eksi iki standart sapmanın altında olan 0 59 aylık çocukların yüzdesi. Aşırı kiloluluk Orta ve aşırı: WHO Çocuk Gelişim Standartlarındaki boya göre medyan ağırlıktan iki standart sapmanın altında olan 0 59 aylık çocukların yüzdesi. A vitamini takviyesi kapsamı A vitamini takviyesi 2 doza ulaşan 6-59 aylık çocukların tahmini yüzdesi. İyotlu tuz tüketimi Yeterli iyotlu tuz tüketen hanelerin yüzdesi (15 ppm veya üzeri). TEMEL VERİ KAYNAKLARI Düşük doğum ağırlığı Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (NSA), Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA), diğer ulusal hanehalkı araştırmaları, rutin raporlama sistemlerinin verileri, UNICEF ve WHO. Süt emzirme NSA, ÇGKA, diğer ulusal hanehalkı araştırmaları ve UNICEF. Düşük kiloluluk, bodurluk, kavrukluk ve aşırı kiloluluk NSA, ÇGKA, diğer ulusal hanehalkı araştırmaları, WHO ve UNICEF. A vitamini takviyesi UNICEF. İyotlu tuz tüketimi NSA, ÇGKA, diğer ulusal hanehalkı araştırmaları ve UNICEF. NOTLAR Veri yok. w Daraltılmış bir yaş aralığına yönelik ulusal ölçekte A vitamini takviye programları uygulayan ülkeleri göstermektedir. Kapsam olarak gösterilen rakam bildirilen hedeftir. x Sütun başlığında belirtilenlerden farklı yıllara ya da dönemlere ait veriler. Hindistan ın verileri istisna olmak üzere, bu tür veriler bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır den önceki veri yıllarına ait tahminler gösterilmemektedir. y Standart tanımdan ayrılan ya da bir ülkenin belirli bir bölümüne ait olan veriler. Bu veriler belirtilen referans dönemine aitse bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında kullanılmaktadır. Δ A vitamini takviyesi kapsamıyla yılın iki kapsama noktasından düşük oranlı olanı belirtilmektedir (yani 1. tur [Ocak-Haziran] ile 2. tur [Temmuz-Aralık] arasındaki alt nokta). * Veriler sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildikleri en yakın yıla ait verilerdir. ** Çin hariç. Θ Düşük kiloluluk (orta ve aşırı), bodurluk (orta ve aşırı), kavrukluk (orta ve aşırı) ve aşırı kiloluluk (orta ve aşırı) için bölgesel ortalamalar, UNICEF-WHO-Dünya Bankası Ortak Küresel Beslenme Veri Tabanı gözden geçirilmiş 2012 verilerinden (Temmuz 2013 de tamamlanmıştır) istatistik veri modellemesi kullanılarak hesaplanmıştır. Aşırı düşük kiloluluk göstergesi bu çalışmaya dâhil edilmemiştir; bu göstergeye ilişkin bölgesel ortalamalar UNICEF tarafından hesaplanan nüfus ağırlıklı ortalamayı temel almaktadır. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 41

44 TABLO 3 SAĞLIK Afganistan Arnavutluk Cezayir x 59 x 19 x Andorra Angola Antigua ve Barbuda Arjantin Ermenistan Avustralya Avusturya Azerbaycan x 21 x 1 x 1 x Bahamalar Bahreyn Bangladeş Barbados Belarus Belçika Belize x 23 Benin Bhutan Bolivya Bağışıklama kapsamı (%) Pnömoni İshal Sıtma Pnömoni Pnömoni Devlet tarafından Tetanosa belirtileri olan belirtileri olan Ağızdan tuz Hummalı İlaçlanmış İyileştirilmiş sanitasyon finanse edilen karşı korunan çocuklar için çocuklar için eriyikleriyle çocuklarda cibinliklerde En az bir İyileştirilmiş içme suyuna imkanlarına sahip nüfus rutin GBP yenidoğanlar l tıbbi bakım antibiyotik (ATE) tedavi sıtma (İC) uyuyan İC si olan ulaşabilen nüfus (%) 2011 (%) 2011 aşılamaları BCG DPT1 ß DPT3 ß Polio3 MCV HepB3 Hib3 (%) arayışı (%) tedavisi (%) (%) tedavisi (%) çocuklar (%) haneler (%) toplam kent kır toplam kent kır (%) * * * (Çokuluslu Devleti) Bosna-Hersek Botsvana x 49 x Brezilya x Brunei Sultanlığı Bulgaristan Burkina Faso Burundi Yeşil Burun Kamboçya x 5 x Kamerun Kanada Orta Afrika Cumhuriyeti Çad Şili Çin Kolombiya x Komoros Kongo Cook Adaları SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

45 TABLO 3 Fildişi Sahili x Hırvatistan Küba Kıbrıs Çek Cumhuriyeti Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti Kongo Demokratik SAĞLIK Bağışıklama kapsamı (%) Pnömoni İshal Sıtma Pnömoni Pnömoni Devlet tarafından Tetanosa belirtileri olan belirtileri olan Ağızdan tuz Hummalı İlaçlanmış İyileştirilmiş sanitasyon finanse edilen karşı korunan çocuklar için çocuklar için eriyikleriyle çocuklarda cibinliklerde En az bir İyileştirilmiş içme suyuna imkanlarına sahip nüfus rutin GBP yenidoğanlar l tıbbi bakım antibiyotik (ATE) tedavi sıtma (İC) uyuyan İC si olan ulaşabilen nüfus (%) 2011 (%) 2011 aşılamaları BCG DPT1 ß DPT3 ß Polio3 MCV HepB3 Hib3 (%) arayışı (%) tedavisi (%) (%) tedavisi (%) çocuklar (%) haneler (%) toplam kent kır toplam kent kır (%) * * * Kosta Rika Cumhuriyeti Danimarka Cibuti x 43 x 62 x Dominika Dominik Cumhuriyeti Ekvator Mısır El Salvador Ekvator Ginesi x 49 x 1 x Eritre x 45 x Estonya Etiyopya Fiji Finlandiya Fransa Gabon Gambiya Gürcistan x 56 x 40 x Almanya Gana Yunanistan Grenada Guatemala x 37 Gine Gine-Bissau Guyana Haiti Papalık Honduras Macaristan İzlanda Hindistan x 13 x 26 x 8 x Endonezya x 3 x TABLO 3 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 43

46 TABLO 3 SAĞLIK İran İslam Cumhuriyeti Irak x 0 x İrlanda İsrail İtalya Jamaika x 52 x 40 x Japonya Ürdün x 20 Kazakistan Kenya Kiribati Kuveyt Kırgızistan x 45 x 35 Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti Letonya Lübnan x 44 x Lesotho Liberya x 53 x Libya Lihtenştayn Litvanya Lüksemburg Madagaskar Malavi x Malezya Maldivler x 57 Mali Malta Marshall Adaları x Moritanya Mauritius Meksika Mikronezya Bağışıklama kapsamı (%) Pnömoni İshal Sıtma Pnömoni Pnömoni Devlet tarafından Tetanosa belirtileri olan belirtileri olan Ağızdan tuz Hummalı İlaçlanmış İyileştirilmiş sanitasyon finanse edilen karşı korunan çocuklar için çocuklar için eriyikleriyle çocuklarda cibinliklerde En az bir İyileştirilmiş içme suyuna imkanlarına sahip nüfus rutin GBP yenidoğanlar l tıbbi bakım antibiyotik (ATE) tedavi sıtma (İC) uyuyan İC si olan ulaşabilen nüfus (%) 2011 (%) 2011 aşılamaları BCG DPT1 ß DPT3 ß Polio3 MCV HepB3 Hib3 (%) arayışı (%) tedavisi (%) (%) tedavisi (%) çocuklar (%) haneler (%) toplam kent kır toplam kent kır (%) * * * (Federatif Devletleri) Monako Moğolistan Karadağ x 57 x 16 x Fas x Mozambik Myanmar SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

47 TABLO 3 Nauru x 47 x 23 x Nepal Hollanda Yeni Zelanda Nikaragua x 59 x 2 x Nijer Nijerya Niue Norveç Umman Pakistan x 50 x 41 x 3 x 0 x Palau Panama Papua Yeni Gine x Paraguay Peru Filipinler Polonya Portekiz Katar Kore Cumhuriyeti Moldova Cumuhuriyeti x 33 x Romanya Rusya Federasyonu Ruanda Saint Kitts ve Nevis Saint Lucia Saint Vincent SAĞLIK Bağışıklama kapsamı (%) Pnömoni İshal Sıtma Pnömoni Pnömoni Devlet tarafından Tetanosa belirtileri olan belirtileri olan Ağızdan tuz Hummalı İlaçlanmış İyileştirilmiş sanitasyon finanse edilen karşı korunan çocuklar için çocuklar için eriyikleriyle çocuklarda cibinliklerde En az bir İyileştirilmiş içme suyuna imkanlarına sahip nüfus rutin GBP yenidoğanlar l tıbbi bakım antibiyotik (ATE) tedavi sıtma (İC) uyuyan İC si olan ulaşabilen nüfus (%) 2011 (%) 2011 aşılamaları BCG DPT1 ß DPT3 ß Polio3 MCV HepB3 Hib3 (%) arayışı (%) tedavisi (%) (%) tedavisi (%) çocuklar (%) haneler (%) toplam kent kır toplam kent kır (%) * * * Namibya x 63 x ve Grenadinler Samoa San Marino Sao Tome ve Principe Suudi Arabistan Senegal Sırbistan Seyşeller Sierra Leone Singapur Slovakya Slovenya Solomon Adaları x 23 x 38 x 19 x 40 x 49 x İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 45 TABLO 3

48 TABLO 3 SAĞLIK Somali x 32 x 13 x 8 x 11 x 12 x Güney Afrika x 40 x Güney Sudan İspanya Sri Lanka x 50 x 0 x 3 x 5 x Filistin Devleti Sudan x 25 Surinam Svaziland İsveç İsviçre Suriye Arap Cumhuriyeti x 71 x 50 x Tacikistan x 60 2 x 1 x 2 x Tayland x 65 x 57 x Eski Yugoslav Bağışıklama kapsamı (%) Pnömoni İshal Sıtma Pnömoni Pnömoni Devlet tarafından Tetanosa belirtileri olan belirtileri olan Ağızdan tuz Hummalı İlaçlanmış İyileştirilmiş sanitasyon finanse edilen karşı korunan çocuklar için çocuklar için eriyikleriyle çocuklarda cibinliklerde En az bir İyileştirilmiş içme suyuna imkanlarına sahip nüfus rutin GBP yenidoğanlar l tıbbi bakım antibiyotik (ATE) tedavi sıtma (İC) uyuyan İC si olan ulaşabilen nüfus (%) 2011 (%) 2011 aşılamaları BCG DPT1 ß DPT3 ß Polio3 MCV HepB3 Hib3 (%) arayışı (%) tedavisi (%) (%) tedavisi (%) çocuklar (%) haneler (%) toplam kent kır toplam kent kır (%) * * * Cumhuriyeti Makedonya x 74 x 62 Timor-Leste Togo Tonga Trinidad ve Tobago x 34 x Tunus Türkiye Türkmenistan x 50 x 40 x Tuvalu x Uganda Ukrayna Birleşik Arap Emirlikleri Birleşik Krallık Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Birleşik Devletler Uruguay Özbekistan x 56 x 28 x Vanuatu x 53 x 56 x 68 x Venezüela (Bolivarcı Cumhuriyeti) x 38 x Vietnam Yemen x 38 x 33 x Zambiya x 47 x 60 x Zimbabve SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

49 TABLO 3 SAĞLIK Bağışıklama kapsamı (%) Pnömoni İshal Sıtma Pnömoni Pnömoni Devlet tarafından Tetanosa belirtileri olan belirtileri olan Ağızdan tuz Hummalı İlaçlanmış İyileştirilmiş sanitasyon finanse edilen karşı korunan çocuklar için çocuklar için eriyikleriyle çocuklarda cibinliklerde En az bir İyileştirilmiş içme suyuna imkanlarına sahip nüfus rutin GBP yenidoğanlar l tıbbi bakım antibiyotik (ATE) tedavi sıtma (İC) uyuyan İC si olan ulaşabilen nüfus (%) 2011 (%) 2011 aşılamaları BCG DPT1 ß DPT3 ß Polio3 MCV HepB3 Hib3 (%) arayışı (%) tedavisi (%) (%) tedavisi (%) çocuklar (%) haneler (%) toplam kent kır toplam kent kır (%) * * * TABLO 3 ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika Doğu ve Güney Afrika Batı ve Orta Afrika Orta Doğu ve Kuzey Afrika Güney Asya Doğu Asya ve Pasifik ** 69 ** 45 ** 44 ** 1 ** Latin Amerika ve Karayipler ODA/BDT En az gelişmiş ülkeler Dünya ** ** 59 ** 34 ** 35 ** 19 ** # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI İyileştirilmiş içme suyu kaynakları kullanan nüfus Şunlardan herhangi birisini temel içme suyu kaynağı olarak kullanan nüfusun yüzdesi: konuta, arsaya, avluya ya da komşunun avlusuna bağlı içme suyu şebekesi; ortak musluklar ya da dikme çeşmeler; borulu kuyu ya da sondaj kuyusu; üstü kapalı kazma kuyu; üstü kapalı pınarlar; yağmur suyu; şişelenmiş su; artı ikincil kaynak olarak yukarıda sayılan kaynaklardan biri. İyileştirilmiş sanitasyon imkânlarını kullanan nüfus Diğer hanelerle paylaşmadan şu sanitasyon imkânlarından herhangi birini kullanan nüfusun yüzdesi: boruyla kanalizasyon şebekesine, foseptik çukuruna ya da çukur tuvaletlere bağlı olan su akıtmalı ya da sifonlu tuvalet; havalandırmayla iyileştirilmiş çukur tuvaletler; beton döşemeli çukur tuvalet; üstü örtülü çukur; kompost tuvalet. Devlet tarafından finanse edilen rutin GBP aşılamaları Bir ülkede rutin olarak çocukları korumak için tatbik edilen ve ulusal hükümet tarafından finanse edilen (krediler dâhil) aşılamaların yüzdesi. GBP Genişletilmiş bağışıklama programı: Bu programdaki bağışıklamalar tüberküloz (TB); difteri, pertussis (boğmaca) ve tetanos (DPT); çocuk felci ve kızamığa karşı bağışıklamaların yanı sıra neonatal tetanosa karşı bebekleri korumak için gebe kadınlarınkini de kapsar. Diğer bağışıklamalar, örn. hepatit B (HepB), Haemophilus influenzae tip b (Hib) ya da sarıhummaya karşı olanlar bazı ülkelerde programa dâhil edilebilir. BCG Bacille Calmette-Guérin (tüberküloz aşısı) alan canlı doğanların yüzdesi. DPT1 Hayatta kalan bebeklerden difteri, boğmaca ve tetanos aşısının ilk dozlarını alanların yüzdesi. DPT3 Hayatta kalan bebeklerden difteri, boğmaca ve tetanos aşısından üç doz alanların yüzdesi. Polio3 Hayatta kalan bebeklerden çocuk felci aşısından üç doz alanların yüzdesi. MCV Hayatta kalan bebeklerden kızamık içeren aşıdan ilk dozlarını alanların yüzdesi. HepB3 Hayatta kalan bebeklerden hepatit B aşısından üç doz alanların yüzdesi. Hib3 Hayatta kalan bebeklerden Haemophilus influenzae tip b aşısından üç doz alanların yüzdesi. Tetanosa karşı korunan yenidoğanlar Tetanosa karşı doğumda korunan yenidoğanların yüzdesi. Pnömoni belirtisi olan çocuklar için tıbbi bakım arayışı Araştırmadan önceki iki hafta içinde pnömoni belirtileri olan (öksürme ve göğüsteki bir sorun yüzünden hızlı ya da zorlukla nefes alma) ve bir sağlık kuruluşundan ya da uzmanından danışma ya da tedavi alınmaya çalışılan 5 yaş altı çocukların yüzdesi. Pnömoni belirtileri olan çocuklar için antibiyotik tedavisi Araştırmadan önceki iki hafta içinde pnömoni belirtileri olan (öksürme ve göğüsteki bir sorun yüzünden hızlı ya da zorlukla nefes alma) antibiyotik almış 5 yaş altı çocukların yüzdesi. DİKKAT: Bu gösterge, bakıcılarının pnömoniye uyan belirtileri bildirdiği çocuklar arasındaki antibiyotik tedavisine işaret ediyor. Bu çocuklara tıbbi olarak tanı konulmamıştır ve bu yüzden söz konusu gösterge dikkatle yorumlanmalıdır. Ağızdan tuz eriyikleriyle (ATE) ishal tedavisi Araştırmadan önceki iki hafta içinde ishal olan ve ağızdan tuz eriyikleri (ATE paketleri ya da önceden paketlenmiş ATE sıvısı) almış olan 5 yaş altı çocukların yüzdesi. Hummalı çocuklarda sıtma tedavisi Araştırmadan önceki iki hafta içinde hummalı olan ve herhangi bir sıtma ilacı almış olan 5 yaşın altındaki çocukların yüzdesi. Lütfen dikkat: Bu gösterge, doğrulanmış sıtma vakaları arasındakilerden çok ateşli çocuklar arasındaki sıtma tedavisine işaret eder ve bu yüzden dikkatle değerlendirilmelidir. Daha fazla bilgi için bkz. İlaçlanmış cibinliklerde (İC) uyuyan çocuklar Araştırmadan önceki gece ilaçlanmış bir cibinlikte uyuyan 5 yaş altı çocukların yüzdesi. En az bir İC si olan haneler En az bir ilaçlanmış cibinliğe sahip hanelerin yüzdesi. TEMEL VERİ KAYNAKLARI Sağlıklı içme suyu kaynaklarının ve iyileştirilmiş sanitasyon imkânlarının kullanımı UNICEF ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Ortak İzleme Programı. Devlet tarafından finanse edilen rutin GBP aşılamaları UNICEF ve WHO Ortak İzleme Formu nda hükümetler tarafından rapor edildiği kadarıyla. Bağışıklama UNICEF ve WHO. Pnömoni belirtilerinde tıbbi bakım arayışı ve tedavi Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (NSA), Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA) ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları. İshal tedavsisi NSA, ÇGKA ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları. Sıtmanın önlenmesi ve tedavisi NSA, ÇGKA, Sıtma Gösterge Araştırmaları (SGA) ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları. NOTLAR Veri yok. x Sütun başlığında belirtilenlerden farklı yıllara ya da dönemlere ait veriler. Hindistan ın ve Brezilya nın 2007 verileri istisna olmak üzere, bu tür veriler bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır den önceki veri yıllarına ait tahminler gösterilmemektedir. β DPT1 in kapsamı en az DPT3 ün kapsamı kadar olmalıdır. DPT1 kapsamının DPT3 ten az olduğu boşluklu durumlar, veri toplanmasındaki ve bildirim sürecindeki eksiklikleri yansıtmaktadır. UNICEF ve WHO bu boşlukları gidermek üzere ulusal ve bölgesel sistemlerle birlikte çalışmalarını sürdürmektedir. λ Gebe kadınlara iki ya da daha fazla doz tetanos (TT) aşısı yapıldığından, WHO ve UNICEF tetanosa karşı korunmuş sayılabilecek doğumların yüzdesinin hesaplanmasında bu veriye başvurmuştur. Model, kadınlara koruma sağlanabileceği diğer potansiyel senaryoları da (örneğin ek bağışıklama çalışmalarında TT aşısı olan kadınlar gibi) dikkate alarak bu göstergeyi daha gelişkin hale getirmeyi amaçlamaktadır. Yöntemin daha ayrıntılı bir açıklaması için bakınız: < * Veriler sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildikleri en yakın yıla ait verilerdir. ** Çin hariç. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 47

50 TABLO 4 HIV/AIDS Anneden çocuğa Pediyatrik Yetişkinler bulaşma enfeksiyon Gençler (15-24 yaş) önlem alma Kimsesiz kalanlar arası HIV Her yaştan HIV konusunda kapsamlı Birden çok partneri olan AIDS yüzünden Tüm nedenlerden Kimsesiz kalan prevalansı HIV li insan sayısı HIV li kadın HIV li çocuk Gençler arasında HIV bilgisi olanlar (%) gençlerde kondom kullanımı kimsesiz kalan dolayı kimsesiz kalan çocukların okul (%) 2012 (bin) 2012 sayısı (bin) 2012 sayısı (bin) 2012 prevalansı (%) * (%) * çocuklar (bin) 2012 çocuklar (bin) 2012 devam oranları (%) tahmini tahmini düşük yüksek tahmini tahmini toplam erkek kadın erkek kadın erkek kadın tahmini tahmini * Afganistan < <0.1 <0.1 <0.1 2 Arnavutluk Cezayir 13 x,y Andorra Angola , Antigua ve Barbuda Arjantin Ermenistan <1 <0.1 <0.1 < Avustralya Avusturya Azerbaycan <0.1 5 x 5 x 29 x Bahamalar 7 7 Bahreyn Bangladeş < <0.1 <0.1 < x Barbados 1 2 Belarus Belçika Belize x,p Benin x 16 x x Bhutan <1 3 <0.5 < < Bolivya (Çokuluslu Devleti) < Bosna-Hersek Botsvana Brezilya Brunei Sultanlığı Bulgaristan 2 6 Burkina Faso Burundi Yeşil Burun 0.2 <1 <1 1 <0.5 <0.1 <0.1 <0.1 Kamboçya Kamerun , Kanada Orta Afrika Cumhuriyeti 26 x 17 x Çad p Şili <0.1 Çin Kolombiya Komoros Kongo Cook Adaları Kosta Rika SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

51 TABLO 4 HIV/AIDS Yetişkinler Anneden çocuğa bulaşma Pediyatrik enfeksiyon Gençler (15-24 yaş) önlem alma Kimsesiz kalanlar arası HIV Her yaştan HIV konusunda kapsamlı Birden çok partneri olan AIDS yüzünden Tüm nedenlerden Kimsesiz kalan prevalansı HIV li insan sayısı HIV li kadın HIV li çocuk Gençler arasında HIV bilgisi olanlar (%) gençlerde kondom kullanımı kimsesiz kalan dolayı kimsesiz kalan çocukların okul (%) 2012 (bin) 2012 sayısı (bin) 2012 sayısı (bin) 2012 prevalansı (%) * (%) * çocuklar (bin) 2012 çocuklar (bin) 2012 devam oranları (%) tahmini tahmini düşük yüksek tahmini tahmini toplam erkek kadın erkek kadın erkek kadın tahmini tahmini * Fildişi Sahili , Hırvatistan <1 2 Küba < <1 <0.1 <0.1 < Kıbrıs Çek Cumhuriyeti 2 2 Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti 8 Kongo Demokratik Cumhuriyeti , Danimarka 6 8 Cibuti x 7 43 Dominika Dominik Cumhuriyeti x 41 x 62 x 34 x 98 Ekvator Mısır < <0.1 <0.1 < El Salvador Ekvator Ginesi Eritre Estonya 7 11 Etiyopya , Fiji 0.2 <1 <1 1 < Finlandiya 3 4 Fransa Gabon Gambiya p 106 Gürcistan Almanya Gana Yunanistan 9 13 Grenada Guatemala p Gine Gine-Bissau Guyana Haiti Papalık Honduras Macaristan 3 5 İzlanda <0.5 <1 Hindistan 0.3 2,100 1,700 2, x 20 x 32 x 17 x,p 72 x Endonezya y 11 İran (İslam Cumhuriyeti) < TABLO 4 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 49

52 TABLO 4 HIV/AIDS Irak 4 94 İrlanda 6 10 İsrail 7 11 İtalya Jamaika y 51 y Japonya 7 11 Ürdün 13 x,y Kazakistan Kenya 6.1 1,600 1,600 1, ,600 Kiribati p Kuveyt Kırgızistan < x 76 Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti Letonya 6 12 Lübnan Lesotho Liberya <0.1 < x 21 x 28 x 16 x x Libya Lihtenştayn Litvanya <1 2 Lüksemburg <1 1 Madagaskar Malavi ,100 1,100 1, , Malezya <0.1 Maldivler <0.1 <0.1 <0.1 <0.1 <0.1 <0.1 <0.1 < y Mali p 92 Malta <0.5 <0.5 Marshall Adaları 39 x 27 x 23 x,p 9 x,p Moritanya p Mauritius Meksika <0.1 Mikronezya Yetişkinler Anneden çocuğa bulaşma Pediyatrik enfeksiyon Gençler (15-24 yaş) önlem alma Kimsesiz kalanlar arası HIV Her yaştan HIV konusunda kapsamlı Birden çok partneri olan AIDS yüzünden Tüm nedenlerden Kimsesiz kalan prevalansı HIV li insan sayısı HIV li kadın HIV li çocuk Gençler arasında HIV bilgisi olanlar (%) gençlerde kondom kullanımı kimsesiz kalan dolayı kimsesiz kalan çocukların okul (%) 2012 (bin) 2012 sayısı (bin) 2012 sayısı (bin) 2012 prevalansı (%) * (%) * çocuklar (bin) 2012 çocuklar (bin) 2012 devam oranları (%) tahmini tahmini düşük yüksek tahmini tahmini toplam erkek kadın erkek kadın erkek kadın tahmini tahmini * (Federatif Devletleri) Monako Moğolistan < <1 <0.1 <0.1 < Karadağ Fas <0.1 Mozambik ,600 1,400 1, , Myanmar < Namibya x 65 x 82 x 74 x x Nauru 10 x 13 x 17 x,p 8 x,p 50 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

53 TABLO 4 HIV/AIDS Yetişkinler Anneden çocuğa bulaşma Pediyatrik enfeksiyon Gençler (15-24 yaş) önlem alma Kimsesiz kalanlar arası HIV Her yaştan HIV konusunda kapsamlı Birden çok partneri olan AIDS yüzünden Tüm nedenlerden Kimsesiz kalan prevalansı HIV li insan sayısı HIV li kadın HIV li çocuk Gençler arasında HIV bilgisi olanlar (%) gençlerde kondom kullanımı kimsesiz kalan dolayı kimsesiz kalan çocukların okul (%) 2012 (bin) 2012 sayısı (bin) 2012 sayısı (bin) 2012 prevalansı (%) * (%) * çocuklar (bin) 2012 çocuklar (bin) 2012 devam oranları (%) tahmini tahmini düşük yüksek tahmini tahmini toplam erkek kadın erkek kadın erkek kadın tahmini tahmini * Nepal <0.1 <0.1 < p Hollanda Yeni Zelanda 2 4 Nikaragua Nijer < x 13 x 67 x Nijerya 3.1 3,400 3,100 3,800 1, ,200 11, Niue Norveç 4 6 Umman 3 6 Pakistan < <0.1 <0.1 <0.1 3 x Palau Panama Papua Yeni Gine <0.1 < Paraguay Peru x 38 x,p Filipinler < <0.1 <0.1 < Polonya Portekiz Katar Kore Cumhuriyeti Moldova Cumuhuriyeti y 42 y Romanya Rusya Federasyonu Ruanda Saint Kitts ve Nevis Saint Lucia Saint Vincent ve Grenadinler Samoa 6 3 San Marino Sao Tome ve Principe < Suudi Arabistan Senegal Sırbistan Seyşeller Sierra Leone Singapur 3 5 Slovakya <0.5 <1 Slovenya <0.5 <1 Solomon Adaları 35 x 29 x 39 x 18 x Somali x 78 x Güney Afrika ,100 5,800 6,400 3, ,500 4, İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 51 TABLO 4

54 TABLO 4 HIV/AIDS Güney Sudan İspanya Sri Lanka < <1 <0.1 <0.1 <0.1 Filistin Devleti 7 Sudan 5 Surinam Svaziland İsveç 7 13 İsviçre Suriye Arap Cumhuriyeti 7 x Tacikistan Tayland x 93 x Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya 27 x Timor-Leste Togo Tonga Trinidad ve Tobago x 67 x Tunus < <1 <0.1 <0.1 < Türkiye 4 8 Türkmenistan 5 x Tuvalu 61 x 39 x Uganda 7.2 1,500 1,400 1, , Ukrayna x 45 x 64 x 63 x Birleşik Arap Emirlikleri Birleşik Krallık Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti 5.1 1,500 1,300 1, ,200 3, Birleşik Devletler 920 1,800 Uruguay Özbekistan <0.1 <0.1 < x Vanuatu 15 x Venezüela Yetişkinler Anneden çocuğa bulaşma Pediyatrik enfeksiyon Gençler (15-24 yaş) önlem alma Kimsesiz kalanlar arası HIV Her yaştan HIV konusunda kapsamlı Birden çok partneri olan AIDS yüzünden Tüm nedenlerden Kimsesiz kalan prevalansı HIV li insan sayısı HIV li kadın HIV li çocuk Gençler arasında HIV bilgisi olanlar (%) gençlerde kondom kullanımı kimsesiz kalan dolayı kimsesiz kalan çocukların okul (%) 2012 (bin) 2012 sayısı (bin) 2012 sayısı (bin) 2012 prevalansı (%) * (%) * çocuklar (bin) 2012 çocuklar (bin) 2012 devam oranları (%) tahmini tahmini düşük yüksek tahmini tahmini toplam erkek kadın erkek kadın erkek kadın tahmini tahmini * (Bolivarcı Cumhuriyeti) Vietnam Yemen x,y Zambiya , , x 42 x,p 670 1, Zimbabve ,400 1,300 1, p 890 1, SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

55 TABLO 4 HIV/AIDS Yetişkinler Anneden çocuğa bulaşma Pediyatrik enfeksiyon Gençler (15-24 yaş) önlem alma Kimsesiz kalanlar arası HIV Her yaştan HIV konusunda kapsamlı Birden çok partneri olan AIDS yüzünden Tüm nedenlerden Kimsesiz kalan prevalansı HIV li insan sayısı HIV li kadın HIV li çocuk Gençler arasında HIV bilgisi olanlar (%) gençlerde kondom kullanımı kimsesiz kalan dolayı kimsesiz kalan çocukların okul (%) 2012 (bin) 2012 sayısı (bin) 2012 sayısı (bin) 2012 prevalansı (%) * (%) * çocuklar (bin) 2012 çocuklar (bin) 2012 devam oranları (%) tahmini tahmini düşük yüksek tahmini tahmini toplam erkek kadın erkek kadın erkek kadın tahmini tahmini * TABLO 4 ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika ,100 23,500 26,700 12,900 3, ,100 56, Doğu ve Güney Afrika ,600 17,600 19,600 9,600 2, ,600 27, Batı ve Orta Afrika 2.3 6,500 5,800 7,100 3, ,400 28, Orta Doğu ve Kuzey Afrika <0.1 <0.1 < ,500 Güney Asya <0.1 2,200 1,800 2, < , Doğu Asya ve Pasifik 0.2 2,600 1,700 3, ** ,900 Latin Amerika ve Karayipler 0.5 1,700 1,400 2, ,800 ODA/BDT 0.5 1,300 1,100 1, ,200 En az gelişmiş ülkeler ,200 12,000 5,400 1, ,600 42, Dünya ,300 32,200 38,800 16,100 3, ** 17, ,000 # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI Yetişkinler arası HIV prevalansı 2012 itibariyle HIV ile yaşayan yetişkinlerin (15 49 yaş) tahmini yüzdesi. HIV li insan sayısı 2012 itibariyle HIV ile yaşayan insanların (her yaştan) tahmini sayısı. HIV li kadın sayısı 2012 itibariyle HIV ile yaşayan kadınların (15 yaş ve üstü) tahmini sayısı. HIV li çocuk sayısı 2012 itibariyle HIV ile yaşayan çocukların (0 14 yaş) tahmini sayısı. Gençler arasında HIV prevalansı 2012 itibariyle HIV ile yaşayan genç erkek ve kadınların (15 24 yaş) tahmini yüzdesi. HIV konusunda kapsamlı bilgisi olanlar HIV in cinsel yolla bulaşmasını önleyen başlıca iki yöntemi (kondom kullanmak ve cinselliği sadık, hastalık bulaşmamış tek bir kişiyle sınırlama) doğru biçimde tanımlayan, HIV bulaşması ile ilgili yerel olarak yaygın olan iki yanlış düşünceyi reddeden ve sağlıklı görünen bir kişinin HIV-pozitif olabileceğini bilen genç erkek ve kadınların (15 24 yaş) yüzdesi. Birden çok partneri olan gençlerde kondom kullanımı Hem son 12 ayda birden fazla cinsel partneri olduğunu belirten hem de bir partnerle olan son ilişkisinde kondom kullandığını belirten (15-24 yaş) gençlerin yüzdesi. AIDS yüzünden kimsesiz kalan çocuklar 2012 itibariyle AIDS yüzünden ebeveynlerinden birini ya da her ikisini de kaybeden çocukların (0 17 yaş) tahmini sayısı. Tüm nedenlerden dolayı kimsesiz kalan çocuklar 2012 itibariyle herhangi bir nedenle ebeveynlerinden birini ya da her ikisini de kaybeden çocukların (0 17 yaş) tahmini sayısı. Kimsesiz kalan çocukların okul devam oranları Biyolojik ebeveynlerinden her ikisini de kaybeden ve halen, aynı yaşta olan ve ebeveynlerinden en az birisiyle yaşayıp okula giden kimsesiz çocukların bir yüzdesi olarak okula giden çocukların (10 14 yaş) yüzdesi. TEMEL VERİ KAYNAKLARI Yetişkinler arası tahmini HIV prevalansı UNAIDS, Küresel AIDS Raporu, Tahmini HIV li insan sayısı UNAIDS, Küresel AIDS Raporu, Tahmini HIV li kadın sayısı UNAIDS, Küresel AIDS Raporu, Tahmini HIV li çocuk sayısı UNAIDS, Küresel AIDS Raporu, Gençler arasında HIV prevalansı UNAIDS, Küresel AIDS Raporu, HIV konusunda kapsamlı bilgisi olanlar AIDS Gösterge Araştırmaları (AGA), Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (NSA), Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA) ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları; HIV/AIDS Araştırma Göstergeleri Veritabanı, < Birden çok cinsel partneri olduğunu belirten gençler arasında kondom kullanımı AGA, NSA, ÇGKA ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları; HIV/AIDS Araştırma Göstergeleri Veritabanı, < AIDS yüzünden kimsesiz kalan çocuklar UNAIDS, Küresel AIDS Raporu, Tüm nedenlerden dolayı kimsesiz kalan çocuklar UNAIDS, Küresel AIDS Raporu, Kimsesiz kalan çocukların okul devam oranları AGA, NSA, ÇGKA ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları; HIV/AIDS Araştırma Göstergeleri Veritabanı, < NOTLAR Veri yok. x Sütun başlığında belirtilenlerden farklı yıllara ya da dönemlere ait veriler. Hindistan ın verileri istisna olmak üzere, bu tür veriler bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır den önceki veri yıllarına ait tahminler gösterilmemektedir. y Standart tanımdan ayrılan ya da bir ülkenin belirli bir bölümüne ait olan veriler. Bu veriler belirtilen referans dönemine aitse bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında kullanılmaktadır. p Küçük paydalar (genel olarak, ağırlıklandırılmamış durum) temelinde. * Veriler sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildikleri en yakın yıla ait verilerdir. ** Çin hariç. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 53

56 TABLO 5 EĞİTİM Afganistan Arnavutluk Cezayir 94 x 89 x x 96 x x 57 x 65 x Andorra Angola x Antigua ve Barbuda Arjantin y 91 y Ermenistan x Avustralya Avusturya Azerbaycan x 72 x x x 82 x Bahamalar Bahreyn x 87 x x 77 x 85 x Bangladeş x Barbados Belarus Belçika Belize Benin 55 x 31 x y 68 y x 49 y 40 y Bhutan 80 x 68 x Bolivya Okul öncesi eğitime katılım İlköğretime katılım Ortaöğretime katılım Genç (15-24 yaş) okuryazarlık oranı (%) 100 kişi başına Brüt okullaşma Brüt okullaşma oranı (%) Net okullaşma oranı (%) Net devamlılık oranı (%) İlköğretim son sınıfa gelenler (%) Net okullaşma oranı (%) Net devamlılık oranı (%) * 2012 oranı (%) * * * * * * * erkek kadın cep telefonu internet kullanıcısı erkek kadın erkek kadın erkek kadın erkek kadın idari veriler araştırma verileri erkek kadın erkek kadın (Çokuluslu Devleti) Bosna-Hersek Botsvana x 88 x x 44 x Brezilya x 95 x 88 x 74 x 80 x Brunei Sultanlığı Bulgaristan Burkina Faso 47 x 33 x x Burundi x Yeşil Burun Kamboçya y 83 y x Kamerun x Kanada Orta Afrika Cumhuriyeti Çad Şili Çin z 100 z 99 z Kolombiya Komoros x 31 x 19 x 10 x 11 x Kongo x 87 x 93 x 39 x 40 x Cook Adaları SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

57 TABLO 5 Kosta Rika x 65 x Fildişi Sahili y 64 y x 33 y 25 y Hırvatistan Küba Kıbrıs Çek Cumhuriyeti Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti Kongo Demokratik EĞİTİM Okul öncesi eğitime katılım İlköğretime katılım Ortaöğretime katılım Genç (15-24 yaş) okuryazarlık oranı (%) 100 kişi başına Brüt okullaşma Brüt okullaşma oranı (%) Net okullaşma oranı (%) Net devamlılık oranı (%) İlköğretim son sınıfa gelenler (%) Net okullaşma oranı (%) Net devamlılık oranı (%) * 2012 oranı (%) * * * * * * * erkek kadın cep telefonu internet kullanıcısı erkek kadın erkek kadın erkek kadın erkek kadın idari veriler araştırma verileri erkek kadın erkek kadın Cumhuriyeti 79 x 53 x Danimarka Cibuti x 66 x x x 37 x Dominika Dominik Cumhuriyeti y 97 y x y 65 y Ekvator y 96 y y 80 y Mısır y 87 y El Salvador Ekvator Ginesi x 60 x x 22 x Eritre x 64 x x 21 x Estonya Etiyopya 63 x 47 x x Fiji Finlandiya Fransa Gabon y 87 y 50 y 58 y Gambiya Gürcistan x Almanya Gana Yunanistan Grenada Guatemala Gine x 48 x x x 17 x Gine-Bissau Guyana Haiti 74 x 70 x y 78 y 85 x 22 y 29 y Papalık Honduras y 93 y y 52 y Macaristan İzlanda Hindistan 88 x 74 x x 81 x 95 x 59 x 49 x İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 55 TABLO 5

58 TABLO 5 EĞİTİM Endonezya y 90 y x,y 59 x,y İran (İslam Cumhuriyeti) Irak İrlanda İsrail İtalya Jamaika x 98 x x x 93 x Japonya Ürdün x 99 x x 89 x Kazakistan Kenya 83 x 82 x Kiribati y 85 y 55 y 63 y Kuveyt Kırgızistan x 93 x x x 91 x Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti 89 x 79 x Letonya Lübnan 98 x 99 x x Lesotho x Liberya 63 x 37 x x 28 x x 14 x Libya Lihtenştayn Litvanya Lüksemburg Madagaskar Malavi x Malezya Maldivler 99 x 99 x Mali Malta 97 x 99 x Marshall Adaları Moritanya Mauritius Meksika x 97 x Mikronezya Okul öncesi eğitime katılım İlköğretime katılım Ortaöğretime katılım Genç (15-24 yaş) okuryazarlık oranı (%) 100 kişi başına Brüt okullaşma Brüt okullaşma oranı (%) Net okullaşma oranı (%) Net devamlılık oranı (%) İlköğretim son sınıfa gelenler (%) Net okullaşma oranı (%) Net devamlılık oranı (%) * 2012 oranı (%) * * * * * * * erkek kadın cep telefonu internet kullanıcısı erkek kadın erkek kadın erkek kadın erkek kadın idari veriler araştırma verileri erkek kadın erkek kadın (Federatif Devletleri) Monako Moğolistan Karadağ x 98 x x 90 x 92 x Fas x 88 x x 36 x Mozambik y 77 y y 22 y 56 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

59 TABLO 5 Myanmar Namibya 83 x 91 x x 93 x x 47 x 62 x Nauru x,y 94 x,y 52 x,y 69 x,y Nepal x Hollanda Yeni Zelanda Nikaragua 85 x 89 x y 70 y 56 x x 47 x Nijer 52 x 23 x x 31 x x x 8 x Nijerya Niue 82 Norveç Umman Pakistan x 62 x x 29 x Palau 83 Panama Papua Yeni Gine Paraguay x 80 x Peru 98 x 97 x y 82 y Filipinler x 89 x x x 70 x Polonya Portekiz Katar Kore Cumhuriyeti Moldova Cumuhuriyeti x 85 x x x 85 x Romanya Rusya Federasyonu Ruanda x Saint Kitts ve Nevis Saint Lucia Saint Vincent EĞİTİM Okul öncesi eğitime katılım İlköğretime katılım Ortaöğretime katılım Genç (15-24 yaş) okuryazarlık oranı (%) 100 kişi başına Brüt okullaşma Brüt okullaşma oranı (%) Net okullaşma oranı (%) Net devamlılık oranı (%) İlköğretim son sınıfa gelenler (%) Net okullaşma oranı (%) Net devamlılık oranı (%) * 2012 oranı (%) * * * * * * * erkek kadın cep telefonu internet kullanıcısı erkek kadın erkek kadın erkek kadın erkek kadın idari veriler araştırma verileri erkek kadın erkek kadın ve Grenadinler Samoa y 89 y y 70 y San Marino Sao Tome ve Principe Suudi Arabistan Senegal x Sırbistan Seyşeller Sierra Leone Singapur Slovakya TABLO 5 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 57

60 TABLO 5 EĞİTİM Slovenya Solomon Adaları x,y 69 x,y x,y 30 x,y Somali x 15 x 85 x 12 x 8 x Güney Afrika Güney Sudan İspanya Sri Lanka x 98 x Filistin Devleti x 92 x Sudan Surinam Svaziland İsveç İsviçre Suriye Arap Cumhuriyeti x 86 x x x 63 x Tacikistan x,y 96 x,y x x,y 70 x,y Tayland 98 x 98 x x 98 x 99 x x 83 x Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya Timor-Leste Togo Tonga 99 x 100 x Trinidad ve Tobago x 98 x x 84 x 90 x Tunus Türkiye y 92 y x x 43 x Türkmenistan x 99 x 100 x 84 x 84 x Tuvalu x,y 99 x,y 35 x,y 47 x,y Uganda x Ukrayna x 76 x x x 85 x Birleşik Arap Emirlikleri 94 x 97 x Birleşik Krallık Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti x Birleşik Devletler Uruguay Özbekistan x 96 x x 91 x 90 x Vanuatu x 82 x x x 36 x Venezüela Okul öncesi eğitime katılım İlköğretime katılım Ortaöğretime katılım Genç (15-24 yaş) okuryazarlık oranı (%) 100 kişi başına Brüt okullaşma Brüt okullaşma oranı (%) Net okullaşma oranı (%) Net devamlılık oranı (%) İlköğretim son sınıfa gelenler (%) Net okullaşma oranı (%) Net devamlılık oranı (%) * 2012 oranı (%) * * * * * * * erkek kadın cep telefonu internet kullanıcısı erkek kadın erkek kadın erkek kadın erkek kadın idari veriler araştırma verileri erkek kadın erkek kadın (Bolivarcı Cumhuriyeti) x 93 x x x 43 x Vietnam Yemen x 64 x x x 27 x Zambiya 70 x 58 x x 82 x x 38 x 36 x Zimbabve SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

61 TABLO 5 EĞİTİM Okul öncesi eğitime katılım İlköğretime katılım Ortaöğretime katılım Genç (15-24 yaş) okuryazarlık oranı (%) 100 kişi başına Brüt okullaşma Brüt okullaşma oranı (%) Net okullaşma oranı (%) Net devamlılık oranı (%) İlköğretim son sınıfa gelenler (%) Net okullaşma oranı (%) Net devamlılık oranı (%) * 2012 oranı (%) * * * * * * * erkek kadın cep telefonu internet kullanıcısı erkek kadın erkek kadın erkek kadın erkek kadın idari veriler araştırma verileri erkek kadın erkek kadın TABLO 5 ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika Doğu ve Güney Afrika Batı ve Orta Afrika Orta Doğu ve Kuzey Afrika Güney Asya Doğu Asya ve Pasifik ** 91 ** ** 66 ** Latin Amerika ve Karayipler ODA/BDT En az gelişmiş ülkeler Dünya ** 81 ** ** 51 ** # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI Genç okuryazarlık oranı Gündelik hayatında kısa ve basit bir ifadeyi anlayarak hem okuyabilen hem de yazabilen yaşındaki nüfusun yüzdesi. Cep telefonu Son üç ayda aktif olan kontörlü SIM kart sayısı dâhil, kamusal bir cep telefonu hizmetine aktif aboneliklerin sayısı. İnternet kullanıcısı Son 12 ayda herhangi bir cihazda (cep telefonu dahil) internet kullananları da içerecek şekilde, toplam internet kullanıcılarının tahmini sayısı. Okul öncesi eğitim brüt okullaşma oranı Resmî olarak ilköğretim öncesi okul çağındaki çocukların toplam sayısının yüzdesi olarak ifade edilen, yaşa bakılmaksızın bir ilköğretim öncesi okula kayıtlı olan çocukların sayısı. İlköğretim brüt okullaşma oranı Resmî olarak ilköğretim çağındaki çocukların toplam sayısının yüzdesi olarak ifade edilen, yaşa bakılmaksızın ilköğretime kayıtlı olan çocukların sayısı. İlköğretim net okullaşma oranı Resmî olarak ilköğretim çağındaki çocukların toplam sayısının yüzdesi olarak ifade edilen, resmî olarak ilköğretim çağında olup ilköğretim ya da ortaöğretime kayıtlı olan çocukların sayısı. Ortaöğretime devam eden ilköğretim çağındaki çocukların dâhil edilmesinden dolayı bu gösterge, ilköğretime uyarlanmış net okullaşma oranı olarak da belirtilebilir. İlköğretim net devamlılık oranı Resmî olarak ilköğretim çağındaki çocukların toplam sayısının yüzdesi olarak ifade edilen, resmî olarak ilköğretim çağında olup ilköğretim ya da ortaöğretime devam eden çocukların sayısı. Ortaöğretime devam eden ilköğretim çağındaki çocukların dâhil edilmesinden dolayı bu gösterge, ilköğretime uyarlanmış net devamlılık oranı olarak da belirtilebilir. İlköğretim son sınıfa gelenlerin oranı İlköğretimin birinci sınıfına başlayıp, son sınıfa gelen çocukların yüzdesi. Ortaöğretim net okullaşma oranı Resmî olarak ortaöğretim çağındaki çocukların toplam sayısının yüzdesi olarak ifade edilen, resmî olarak ortaöğretim çağında olup ortaöğretime kayıtlı olan çocukların sayısı. Ortaöğretim net kayıt oranı, söz konusu düzeydeki yaş bildirme ve kaydetme sorunları yüzünden üçüncü derece eğitime kayıtlı olan ortaöğretim çağındaki çocukları içermemektedir. Ortaöğretim net devamlılık oranı Resmî olarak ortaöğretim çağındaki çocukların toplam sayısının yüzdesi olarak ifade edilen, resmî olarak ortaöğretim çağında olup ortaöğretim ya da üçüncü derece okula devam eden çocukların sayısı. Üçüncü derece okula devam eden ortaöğretim çağındaki çocukların dâhil edilmesinden dolayı bu gösterge, ortaöğretim uyarlanmış net devamlılık oranı olarak da belirtilebilir. TEMEL VERİ KAYNAKLARI Genç okuryazarlığı UNESCO İstatistik Enstitüsü (UİE). Cep telefonu ve internet kullanımı Uluslararası Telekomünikasyon Birliği, Cenevre. Okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim okullaşma UİE. Hesaplamalar, Birleşik Devletler nüfus tahminleriyle birlikte Uluslararası Eğitim Yönetimi Enformasyon Sistemleri nin (EMIS) idari verilerine dayanmaktadır. İlk ve ortaöğretime devamlılık Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (NSA), Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA) ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları. İlköğretim son sınıfa gelenlerin oranı İdari veriler: UİE; araştırma verileri: NSA ve ÇGKA. Bölgesel ve küresel ortalamalar UNICEF tarafından hesaplanmıştır. NOTLAR Veri yok. x Sütun başlığında belirtilenlerden farklı yıllara ya da dönemlere ait veriler. Hindistan ın , Brezilya, Endonezya, Tacikistan ve Ukrayna nın 2007 verileri istisna olmak üzere, bu tür veriler bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır den önceki veri yıllarına ait tahminler gösterilmemektedir. y Standart tanımdan ayrılan ya da bir ülkenin belirli bir bölümüne ait olan veriler. Bu veriler belirtilen referans dönemine aitse bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında kullanılmaktadır. z Çin Eğitim Bakanlığı tarafından sağlanan veriler. UNESCO İstatistik Enstitüsü veri kümesi halen Çin için net okullaşma oranlarını ya da ilköğretimde kalıcılık rakamlarını içermemektedir. * Veriler sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildikleri en yakın yıla ait verilerdir. ** Çin hariç. Bütün veriler, ilköğretim ve ortaöğretim eğitim düzeyleri için Uluslararası Eğitim Sınıflandırma Standardı na (ISCED) dayanmaktadır ve bu yüzden ülkeye özgü okul sistemlerine doğrudan karşılık gelmeyebilir. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 59

62 TABLO 6 DEMOGRAFİK GÖSTERGELER Nüfus (bin) 2012 Yıllık nüfus artış hızı (%) Kaba ölüm hızı Kaba doğum hızı Yaşam beklentisi Toplam doğurganlık oranı Kentli nüfus (%) Kentsel nüfusun ortalama yıllık artış hızı (%) toplam 18 yaş altı 5 yaş altı α α Afganistan 29,825 16,317 4, Arnavutluk 3, Cezayir 38,482 12,608 4, Andorra Angola 20,821 11,299 3, Antigua ve Barbuda Arjantin 41,087 12,089 3, Ermenistan 2, Avustralya 23,050 5,280 1, Avusturya 8,464 1, Azerbaycan 9,309 2, Bahamalar Bahreyn 1, Bangladeş 154,695 56,867 15, Barbados Belarus 9,405 1, Belçika 11,060 2, Belize Benin 10,051 4,989 1, Bhutan Bolivya (Çokuluslu Devleti) 10,496 4,374 1, Bosna-Hersek 3, Botsvana 2, Brezilya 198,656 58,867 14, Brunei Sultanlığı Bulgaristan 7,278 1, Burkina Faso 16,460 8,642 2, Burundi 9,850 5,002 1, Yeşil Burun Kamboçya 14,865 5,557 1, Kamerun 21,700 10,808 3, Kanada 34,838 6,990 1, Orta Afrika Cumhuriyeti 4,525 2, Çad 12,448 6,905 2, Şili 17,465 4,577 1, Çin 1,377, ,230 88, Kolombiya 47,704 16,018 4, Komoros Kongo 4,337 2, SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

63 TABLO 6 Cook Adaları Kosta Rika 4,805 1, Fildişi Sahili 19,840 9,557 3, Hırvatistan 4, Küba 11,271 2, Kıbrıs 1, Çek Cumhuriyeti 10,660 1, Kore Demokratik DEMOGRAFİK GÖSTERGELER Nüfus (bin) 2012 Yıllık nüfus artış hızı (%) Kaba ölüm hızı Kaba doğum hızı Yaşam beklentisi Toplam doğurganlık oranı Kentli nüfus (%) Kentsel nüfusun ortalama yıllık artış hızı (%) toplam 18 yaş altı 5 yaş altı α α Halk Cumhuriyeti 24,763 6,632 1, Kongo Demokratik Cumhuriyeti 65,705 34,110 11, Danimarka 5,598 1, Cibuti Dominika Dominik Cumhuriyeti 10,277 3,725 1, Ekvator 15,492 5,568 1, Mısır 80,722 29,801 9, El Salvador 6,297 2, Ekvator Ginesi Eritre 6,131 3,021 1, Estonya 1, Etiyopya 91,729 46,355 14, Fiji Finlandiya 5,408 1, Fransa 63,937 14,011 3, Gabon 1, Gambiya 1, Gürcistan 4, Almanya 82,800 13,395 3, Gana 25,366 11,424 3, Yunanistan 11,125 1, Grenada Guatemala 15,083 7,174 2, Gine 11,451 5,627 1, Gine-Bissau 1, Guyana Haiti 10,174 4,262 1, Papalık Honduras 7,936 3, Macaristan 9,976 1, İzlanda İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 61 TABLO 6

64 TABLO 6 DEMOGRAFİK GÖSTERGELER Nüfus (bin) 2012 Yıllık nüfus artış hızı (%) Kaba ölüm hızı Kaba doğum hızı Yaşam beklentisi Toplam doğurganlık oranı Kentli nüfus (%) Kentsel nüfusun ortalama yıllık artış hızı (%) toplam 18 yaş altı 5 yaş altı α α Hindistan 1,236, , , Endonezya 246,864 85,411 24, İran (İslam Cumhuriyeti) 76,424 21,774 7, Irak 32,778 15,421 4, İrlanda 4,576 1, İsrail 7,644 2, İtalya 60,885 10,296 2, Jamaika 2, Japonya 127,250 20,310 5, Ürdün 7,009 2, Kazakistan 16,271 4,887 1, Kenya 43,178 21,023 6, Kiribati Kuveyt 3, Kırgızistan 5,474 1, Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti 6,646 2, Letonya 2, Lübnan 4,647 1, Lesotho 2, Liberya 4,190 2, Libya 6,155 2, Lihtenştayn Litvanya 3, Lüksemburg Madagaskar 22,294 11,065 3, Malavi 15,906 8,344 2, Malezya 29,240 9,434 2, Maldivler Mali 14,854 7,979 2, Malta Marshall Adaları Moritanya 3,796 1, Mauritius 1, Meksika 120,847 42,111 11, Mikronezya (Federatif Devletleri) Monako Moğolistan 2, Karadağ Fas 32,521 10,888 3, SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

65 TABLO 6 Mozambik 25,203 13,064 4, Myanmar 52,797 16,200 4, Namibya 2, Nauru Nepal 27,474 11,601 2, Hollanda 16,714 3, Yeni Zelanda 4,460 1, Nikaragua 5,992 2, Nijer 17,157 9,679 3, Nijerya 168,834 85,406 29, Niue Norveç 4,994 1, Umman 3, Pakistan 179,160 73,845 21, Palau Panama 3,802 1, Papua Yeni Gine 7,167 3, Paraguay 6,687 2, Peru 29,988 10,487 2, Filipinler 96,707 39,420 11, Polonya 38,211 7,021 2, Portekiz 10,604 1, Katar 2, Kore Cumhuriyeti 49,003 9,555 2, Moldova Cumuhuriyeti 3, Romanya 21,755 3,954 1, Rusya Federasyonu 143,170 26,369 8, Ruanda 11,458 5,846 1, Saint Kitts ve Nevis Saint Lucia Saint Vincent DEMOGRAFİK GÖSTERGELER Nüfus (bin) 2012 Yıllık nüfus artış hızı (%) Kaba ölüm hızı Kaba doğum hızı Yaşam beklentisi Toplam doğurganlık oranı Kentli nüfus (%) Kentsel nüfusun ortalama yıllık artış hızı (%) toplam 18 yaş altı 5 yaş altı α α ve Grenadinler Samoa San Marino Sao Tome ve Principe Suudi Arabistan 28,288 9,698 2, Senegal 13,726 6,882 2, Sırbistan 9,553 1, Seyşeller Sierra Leone 5,979 2, Singapur 5,303 1, TABLO 6 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 63

66 TABLO 6 DEMOGRAFİK GÖSTERGELER Slovakya 5,446 1, Slovenya 2, Solomon Adaları Somali 10,195 5,531 1, Güney Afrika 52,386 18,347 5, Güney Sudan 10,838 5,329 1, İspanya 46,755 8,383 2, Sri Lanka 21,098 6,262 1, Filistin Devleti 4,219 2, Sudan 37,195 17,880 5, Surinam Svaziland 1, İsveç 9,511 1, İsviçre 7,997 1, Suriye Arap Cumhuriyeti 21,890 9,124 2, Tacikistan 8,009 3,395 1, Tayland 66,785 15,107 3, Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya 2, Timor-Leste 1, Togo 6,643 3,216 1, Tonga Trinidad ve Tobago 1, Tunus 10,875 3, Türkiye 73,997 23,098 6, Türkmenistan 5,173 1, Tuvalu Uganda 36,346 20,159 6, Ukrayna 45,530 7,916 2, Birleşik Arap Emirlikleri 9,206 1, Birleşik Krallık 62,783 13,304 4, Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti 47,783 24,516 8, Birleşik Devletler 317,505 75,321 20, Uruguay 3, Özbekistan 28,541 10,046 2, Vanuatu Venezüela Nüfus (bin) 2012 Yıllık nüfus artış hızı (%) Kaba ölüm hızı Kaba doğum hızı Yaşam beklentisi Toplam doğurganlık oranı Kentli nüfus (%) Kentsel nüfusun ortalama yıllık artış hızı (%) toplam 18 yaş altı 5 yaş altı α α (Bolivarcı Cumhuriyeti) 29,955 10,289 2, Vietnam 90,796 25,343 7, Yemen 23,852 11,485 3, SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

67 TABLO 6 DEMOGRAFİK GÖSTERGELER Nüfus (bin) 2012 Yıllık nüfus artış hızı (%) Kaba ölüm hızı Kaba doğum hızı Yaşam beklentisi Toplam doğurganlık oranı Kentli nüfus (%) Kentsel nüfusun ortalama yıllık artış hızı (%) toplam 18 yaş altı 5 yaş altı α α Zambiya 14,075 7,523 2, Zimbabve 13,724 6,483 2, TABLO 6 ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika 913, , , Doğu ve Güney Afrika 441, ,847 70, Batı ve Orta Afrika 433, ,264 74, Orta Doğu ve Kuzey Afrika 425, ,551 48, Güney Asya 1,650, , , Doğu Asya ve Pasifik 2,074, , , Latin Amerika ve Karayibler 604, ,478 53, ODA/BDT 408,336 96,228 28, En az gelişmiş ülkeler 878, , , Dünya 7,040,823 2,213, , # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI Kaba ölüm hızı Her kişilik nüfustaki yıllık ölümlerin sayısı. Kaba doğum hızı Her kişilik nüfustaki yıllık doğumların sayısı. Yaşam beklentisi Doğdukları zamandaki nüfus kesitinde geçerli olan ölüm risklerine tabi olduklarında yeni doğan çocukların yaşayacağı yıl sayısı. Toplam doğurganlık oranı Doğum yapma yıllarının sonuna kadar yaşamış ve yaygın olan yaşa bağlı doğurganlık oranları doğrultusunda her yıl doğum yapmış olsaydı kadın başına doğacak olan çocukların sayısı. Kentli nüfus En son nüfus sayımına göre kullanılan ulusal tanım çerçevesinde tanımlanan kentsel alanlarda yaşayan nüfusun yüzdesi. TEMEL VERİ KAYNAKLARI Nüfus Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi. Büyüme hızları Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi nin verilerine dayanılarak UNICEF tarafından hesaplanmıştır. Kaba ölüm ve doğum hızları Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi. Yaşam beklentisi Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi. Toplam doğurganlık oranı Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi. NOTLAR Veri yok. α Orta doğurganlık hızı varyantı tahminlerine göre. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 65

68 TABLO 7 EKONOMİK GÖSTERGELER Afganistan 570 x 1,400 e,x 1 5 6, Arnavutluk 4,090 9, x Cezayir 4,110 x 7,550 e,x Andorra d x 3 x 5 3 Angola 4,580 5, Antigua ve Barbuda 12,640 19,260 e 7.9 x Arjantin c x 6 x Ermenistan 3,720 6, Avustralya 59,570 43, Avusturya 48,160 43, x 38 x Azerbaycan 6,050 9, Bahamalar 21,280 x 29,740 e,x Bahreyn 16,050 x 21,420 x -1.0 x 0.7 x 3 x Bangladeş 840 2, , Barbados d x 3 x 4 8 Belarus 6,530 15, Belçika 44,990 39, x 41 x Belize 4,180 x 6,880 e,x x 1 x Benin 750 1, x x 46 x Bhutan 2,420 6, x Bolivya Kişi başına GSMH 2012 Kişi başına GSMH nin ortalama yıllık artış hızı (%) Yıllık ortalama enflasyon hızı (%) Günlük 1.25 ABD$ uluslararası yoksulluk sınırı altındaki nüfus (%) GSYİH nin % si olarak kamu harcamaları ( *) ABD$ olarak alınan RKY Alınan GSMH nin % si olarak RKY Mal ve hizmet ihracının % si olarak dış borç Hanehalkı gelir payı (%, *) ABD$ SGP ABD$ * sağlık eğitim askeri ödemeleri en yoksul %40 en zengin (Çokuluslu Devleti) 2,220 4, Bosna-Hersek 4,650 9, x 5 x Botsvana 7,720 16, Brezilya 11,630 11, Brunei Sultanlığı d -2.2 x Bulgaristan 6,870 15, x Burkina Faso 670 1, Burundi x x 43 x Yeşil Burun 3,810 4, x x x 56 x Kamboçya 880 2, x 4 x Kamerun 1,170 2, Kanada 50,970 42, x 40 x Orta Afrika Cumhuriyeti Çad 740 1, x x 47 x Şili 14,280 21, Çin 5,740 9, Kolombiya 6,990 10, , Komoros 840 1, x x x 68 x Kongo 2,550 3, x x 53 x 66 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

69 TABLO 7 Cook Adaları Kosta Rika 8,740 12,590 e Fildişi Sahili 1,220 1, , Hırvatistan 13,290 19, x 4 x Küba c x 4 x Kıbrıs 26,000 29, x Çek Cumhuriyeti 18,130 24, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti a 118 Kongo Demokratik EKONOMİK GÖSTERGELER Kişi başına GSMH 2012 Kişi başına GSMH nin ortalama yıllık artış hızı (%) Yıllık ortalama enflasyon hızı (%) Günlük 1.25 ABD$ uluslararası yoksulluk sınırı altındaki nüfus (%) GSYİH nin % si olarak kamu harcamaları ( *) ABD$ olarak alınan RKY Alınan GSMH nin % si olarak RKY Mal ve hizmet ihracının % si olarak dış borç Hanehalkı gelir payı (%, *) ABD$ SGP ABD$ * sağlık eğitim askeri ödemeleri en yoksul %40 en zengin Cumhuriyeti x , x 51 x Danimarka 59,770 42, Cibuti b x x 46 x Dominika 6,460 12,190 e 5.2 x Dominik Cumhuriyeti 5,470 9,820 e Ekvator 5,190 9, Mısır 3,000 6, El Salvador 3,580 6,790 e Ekvator Ginesi 13,560 18, Eritre e -1.0 x 14 x Estonya 15,830 21, x 6 x 1 x x 43 x Etiyopya 410 1, , Fiji 4,200 4, Finlandiya 46,940 38, x 37 x Fransa 41,750 36, Gabon 10,070 14, x x 48 x Gambiya 510 1, x x 53 x Gürcistan 3,280 5, Almanya 44,010 41, x 37 x Gana 1,550 1, x , x 49 x Yunanistan 23,260 24, x 41 x Grenada 7,110 10,300 e 4.2 x Guatemala 3,120 4,960 e x x 60 x Gine Gine-Bissau 550 1, x x 43 x Guyana 3,410 3,400 e Haiti 760 1,240 e -0.9 x 14 x 62 x 3 1, x 63 x Papalık Honduras 2,070 3,890 e Macaristan 12,390 20, İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 67 TABLO 7

70 TABLO 7 EKONOMİK GÖSTERGELER İzlanda 38,710 33, Hindistan 1,530 3, , Endonezya 3,420 4, İran (İslam Cumhuriyeti) c x 22 x 2 x x 45 x Irak 5,870 4, x 18 x , İrlanda 38,970 35, x 1 x x 42 x İsrail 28,930 x 28,070 x x 5 x x 45 x İtalya 33,840 32, x 42 x Jamaika 5, x 15 x 0 x x 52 x Japonya 47,870 36, Ürdün 4,720 6, x Kazakistan 9,730 11, Kenya 840 1, x , x 53 x Kiribati 2,260 3,380 e Kuveyt 44,730 x 49,230 x -6.7 x 0.6 x 6 x 2 3 Kırgızistan 990 2, Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti 1,260 2, Letonya 14,180 21, Lübnan 9,190 14, Lesotho 1,380 2, x x 56 x Liberya Libya c Lihtenştayn d x 1 x 2 Litvanya 13,850 22, Lüksemburg 76,960 63, x 39 x Madagaskar Malavi Malezya 9,800 16, Maldivler 5,750 7, x 5 x 2 x x 44 x Mali 660 1, , Malta 19,760 26, Marshall Adaları 4, Moritanya 1,110 2, Mauritius 8,570 15, x Meksika 9,740 16, Mikronezya Kişi başına GSMH 2012 Kişi başına GSMH nin ortalama yıllık artış hızı (%) Yıllık ortalama enflasyon hızı (%) Günlük 1.25 ABD$ uluslararası yoksulluk sınırı altındaki nüfus (%) GSYİH nin % si olarak kamu harcamaları ( *) ABD$ olarak alınan RKY Alınan GSMH nin % si olarak RKY Mal ve hizmet ihracının % si olarak dış borç Hanehalkı gelir payı (%, *) ABD$ SGP ABD$ * sağlık eğitim askeri ödemeleri en yoksul %40 en zengin (Federatif Devletleri) 3,310 4,090 e x x 64 x Monako d x 2 x 4 Moğolistan 3,160 5, SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

71 TABLO 7 Karadağ 6,940 13, x 6 x Fas 2,940 5, , Mozambik 510 1, x , Myanmar a x 24 x Namibya 5,670 7, x x x 69 x Nauru Nepal 700 1, Hollanda 48,250 43, Yeni Zelanda 30,620 x 29,960 x 1.3 x x Nikaragua 1,650 3,960 e x x 47 x Nijer Nijerya 1,430 2, , Niue Norveç 98,860 64, x 37 x Umman 19,120 x 25,580 x x 5 x Pakistan 1,260 3, , Palau 9,860 17,150 e -0.1 x 5 x Panama 9,910 17,830 e Papua Yeni Gine 1,790 2,780 e Paraguay 3,290 5, Peru 5,880 10, Filipinler 2,470 4, Polonya 12,670 20, Portekiz 20,580 24, Katar 78,720 x 84,670 x 0.9 x 11 x Kore Cumhuriyeti 22,670 30, Moldova Cumuhuriyeti 2,070 3, x Romanya 8,420 16, x Rusya Federasyonu 12,700 22, Ruanda 560 x 1,250 x , Saint Kitts ve Nevis 13,330 17,280 e 6.5 x Saint Lucia 6,530 11,020 e 5.1 x Saint Vincent EKONOMİK GÖSTERGELER Kişi başına GSMH 2012 Kişi başına GSMH nin ortalama yıllık artış hızı (%) Yıllık ortalama enflasyon hızı (%) Günlük 1.25 ABD$ uluslararası yoksulluk sınırı altındaki nüfus (%) GSYİH nin % si olarak kamu harcamaları ( *) ABD$ olarak alınan RKY Alınan GSMH nin % si olarak RKY Mal ve hizmet ihracının % si olarak dış borç Hanehalkı gelir payı (%, *) ABD$ SGP ABD$ * sağlık eğitim askeri ödemeleri en yoksul %40 en zengin ve Grenadinler 6,380 10,810 e Samoa 3,220 4,270 e San Marino d x 3 x 6 Sao Tome ve Principe 1,320 1, x 16 x 28 x x 56 x Suudi Arabistan 18,030 x 25,010 x x 5 x Senegal 1,040 1, , Sırbistan 5,280 11, x , İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 69 TABLO 7

72 TABLO 7 EKONOMİK GÖSTERGELER Kişi başına GSMH 2012 Kişi başına GSMH nin ortalama yıllık artış hızı (%) Yıllık ortalama enflasyon hızı (%) Günlük 1.25 ABD$ uluslararası yoksulluk sınırı altındaki nüfus (%) GSYİH nin % si olarak kamu harcamaları ( *) ABD$ olarak alınan RKY Alınan GSMH nin % si olarak RKY Mal ve hizmet ihracının % si olarak dış borç Hanehalkı gelir payı (%, *) ABD$ SGP ABD$ * sağlık eğitim askeri ödemeleri en yoksul %40 en zengin Seyşeller 11,640 25,760 e Sierra Leone 580 1, Singapur 47,210 61, Slovakya 17,170 24, Slovenya 22,710 26, x x 39 x Solomon Adaları 1,130 2,170 e Somali a 1,096 Güney Afrika 7,610 11, , Güney Sudan ,087 7 İspanya 30,110 31, x 42 x Sri Lanka 2,920 6, Filistin Devleti b 4 x 0 2, Sudan 1,450 2, , Surinam 8,480 8,500 e -2.3 x Svaziland 2,860 4, İsveç 56,210 43, x 37 x İsviçre 82,730 54, x x 41 x Suriye Arap Cumhuriyeti 2,610 x 5, x 7 x 2 x x 44 x Tacikistan 860 2, Tayland 5,210 9, Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya 4,690 11, Timor-Leste 3,670 6,410 e 2.7 x 7 x Togo Tonga 4,240 5,140 e Trinidad ve Tobago 14,400 22,400 e Tunus 4,150 9, Türkiye 10,830 17, , Türkmenistan 5,550 9,640 e Tuvalu 6, Uganda 440 1, , Ukrayna 3,500 7, Birleşik Arap Emirlikleri 36,040 x 42,380 e,x -4.3 x -2.5 x 5 x 3 5 Birleşik Krallık 38,250 35, Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti 570 1, , Birleşik Devletler 50,120 50, x 46 x Uruguay 13,510 15, Özbekistan 1,720 3,750 e x 44 x Vanuatu 3,080 4,500 e 1.1 x SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

73 TABLO 7 Venezüela EKONOMİK GÖSTERGELER Kişi başına GSMH 2012 Kişi başına GSMH nin ortalama yıllık artış hızı (%) Yıllık ortalama enflasyon hızı (%) Günlük 1.25 ABD$ uluslararası yoksulluk sınırı altındaki nüfus (%) GSYİH nin % si olarak kamu harcamaları ( *) ABD$ olarak alınan RKY Alınan GSMH nin % si olarak RKY Mal ve hizmet ihracının % si olarak dış borç Hanehalkı gelir payı (%, *) ABD$ SGP ABD$ * sağlık eğitim askeri ödemeleri en yoksul %40 en zengin (Bolivarcı Cumhuriyeti) 12,470 13, x x 49 x Vietnam 1,400 3, , Yemen 1,110 x 2,310 x x x 45 x Zambiya 1,350 1, , Zimbabve TABLO 7 ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika 1,397 2, , Doğu ve Güney Afrika 1,729 2, , Batı ve Orta Afrika 1,071 1, , Orta Doğu ve Kuzey Afrika 5, , Güney Asya 1,440 3, , Doğu Asya ve Pasifik 5,592 8, ** 4 ** 2 ** 6, Latin Amerika ve Karayipler 9,212 12, , ODA/BDT 8,727 15, , En az gelişmiş ülkeler 779 1, , Dünya 10,132 12, ** 5 ** 3 ** 96, # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI Kişi başına GSMH Gayri safi milli hasıla (GSMH) bütün yerleşik üreticilerin kattığı değerlerin toplamı, artı hasılanın hesaplanmasına dâhil edilmeyen tüm ürün vergileri (sübvansiyonlar hariç), artı yurtdışından gelen temel gelirin net hasılatıdır (çalışanlara yapılan ödemeler ve mülk gelirleri). Kişi başına GSMH, yıl ortası nüfusa bölünen gayri safi milli hasıladır. ABD doları ile kişi başına GSMH, Dünya Bankası Atlas yöntemi kullanılarak çevrilmiştir. Kişi başına GSMH (Satınalma gücü paritesi [SGP] ABD$) arasındaki fiyat farklarını (satınalma gücünü) dikkate alacak şekilde, uluslararası dolara çevrilmiş kişi başına GSMH. Uluslararası Karşılaştırma Programı nın (UKP) verilerine dayanmaktadır. Kişi başına GSYİH Gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) bütün yerleşik üreticilerin kattığı değerlerin toplamı, artı hasılanın hesaplanmasına dâhil edilmeyen tüm ürün vergileridir (sübvansiyonlar hariç). Kişi başına GSYİH, yıl ortası nüfusa bölünen gayri safi yurt içi hasıladır. Büyüme, yerel para birimindeki sabit fiyatlı GSYİH verilerinden hesaplanmaktadır. Günlük 1.25 ABD$ uluslararası yoksulluk sınırının altındaki nüfus Satınalma gücü paritesine göre ayarlanan, 2005 fiyatlarıyla günlük 1.25 ABD dolarının altında yaşayan nüfusun yüzdesi. Yeni yoksulluk sınırı 2005 Uluslararası Karşılaştırma Programı nın sonuçlarına dayanan satınalma gücü paritesi döviz kuru ayarlamalarındaki değişiklikleri yansıtmaktadır. Değişiklikler, gelişmekte olan dünya üzerindeki geçim maliyetinin önceki hesaplamalara göre daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Bu değişikliklerin bir sonucu olarak, tek tek ülkeler için yoksulluk oranları daha önceki yayınlarda bildirilen yoksulluk oranları ile karşılaştırılamazlar. Sunulan verilerin tanımı, metodolojisi ve kaynakları hakkında daha ayrıntılı bilgi için bkz. < RKY Net resmî kalkınma yardımı. Borç yönetimi Dış kaynaklı kamu borçları ile kamu güvencesi altındaki uzun vadeli borçların faiz ödemeleri ve anaparalarının geri ödemelerinin toplamı. Hanehalkı gelir payı En yüksek gelirli hanelerin yüzde 20 si ile en düşük gelirli hanelerin yüzde 40 ı tarafından alınan gelirlerin yüzdesi. TEMEL VERİ KAYNAKLARI Kişi başına GSMH Dünya Bankası. Kişi başına GSYİH Dünya Bankası. Enflasyon oranı Dünya Bankası. Günlük 1.25 ABD$ uluslararası yoksulluk sınırının altındaki nüfus Dünya Bankası. Sağlık, eğitim ve askeri harcamalar Dünya Bankası. RKY Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü. Borç yönetimi Dünya Bankası. Hanehalkı gelir payı Dünya Bankası. NOTLAR a alt gelir düzeyindeki ülke (kişi başına GSMH = 1.035$ ve altı) b alt-orta gelir düzeyindeki ülke (kişi başına GSMH = 1.036$ $) c üst-orta gelir düzeyindeki ülke (kişi başına GSMH = 4.086$ $) d üst gelir düzeyindeki ülke (kişi başına GSMH = $ ve üzeri) Veri yok. x Sütun başlığında belirtilenden farklı yıllara ya da dönemlere ait veriler. Bu türden veriler bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasına dâhil edilmemiştir. e Regresyon tahminidir; diğer SGP (satınalma gücü paritesi) rakamları ise 2005 UKP (Uluslararası Karşılaştırma Programı) tahminlerinden çıkarsanmıştır. * Veriler sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildikleri en yakın yıla ait verilerdir. ** Çin hariç. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 71

74 TABLO 8 KADINLAR Erkeklerde yaşam Yetişkin erkek beklentisinin % si okuryazarlığının olarak kadınlarda % si olarak kadın yaşam beklentisi okuryazarlığı * Erkeklerde okullaşma oranının % si olarak kadınlarda okullaşma oranı * ilköğretim BOO ortaöğretim BOO İlköğretimin son sınıfa kadar gelme: Erkeklerin % si olarak kadınlar * Gebeliği önleyici yöntem prevalansı (%) * Doğum öncesi bakım alanlar (%) * Doğum sırasında bakım (%) * Anne ölüm oranı en az bir vizit en az dört vizit yetkin sağlık personeli bulunması sağlık kurumunda doğum sezaryen bildirilen düzeltilmiş yaşam boyu annelik ölüm riski ( de 1) Afganistan Arnavutluk ,200 Cezayir x x 89 x 95 x 95 x Andorra 103 Angola x 47 x 46 x Antigua ve Barbuda x Arjantin x 99 x 89 x Ermenistan ,700 Avustralya x ,100 Avusturya x 4 18,200 Azerbaycan x 77 x 45 x x 5 x Bahamalar x 98 x 99 x 0 x 47 1,100 Bahreyn x ,800 Bangladeş Barbados x 100 x 0 x 51 1,300 Belarus ,300 Belçika x 18 x 8 7,500 Belize Benin x x x 400 x Bhutan x Bolivya (Çokuluslu Devleti) Bosna-Hersek ,400 Botsvana x 94 x 73 x 95 x Brezilya x x x Brunei Sultanlığı ,900 Bulgaristan ,900 Burkina Faso x Burundi Yeşil Burun x 98 x 72 x 78 x x Kamboçya Kamerun Kanada x 100 x 99 x 100 x 99 x 26 x 12 5,200 Orta Afrika Cumhuriyeti x Çad ,100 x 1, Şili x ,200 Çin x ,700 Kolombiya Komoros x Kongo x x 780 x Cook Adaları x Kosta Rika , SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

75 TABLO 8 Fildişi Sahili Hırvatistan ,100 Küba Kıbrıs x 100 x 10 6,300 Çek Cumhuriyeti x ,100 Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti x Kongo Demokratik KADINLAR Erkeklerde yaşam Yetişkin erkek beklentisinin % si okuryazarlığının olarak kadınlarda % si olarak kadın yaşam beklentisi okuryazarlığı * Erkeklerde okullaşma oranının % si olarak kadınlarda okullaşma oranı * ilköğretim BOO ortaöğretim BOO İlköğretimin son sınıfa kadar gelme: Erkeklerin % si olarak kadınlar * Gebeliği önleyici yöntem prevalansı (%) * Doğum öncesi bakım alanlar (%) * Doğum sırasında bakım (%) * Anne ölüm oranı Cumhuriyeti x x Danimarka x 12 4,500 Cibuti x 7 x 93 x 87 x x Dominika x Dominik Cumhuriyeti x 99 x 95 x 98 x 98 x 42 x 160 x Ekvator x 84 x 58 x 98 x 85 x 26 x Mısır El Salvador Ekvator Ginesi x 86 x 65 x Eritre x 70 x 41 x 28 x 26 x 3 x Estonya x 7 x 2 25,100 Etiyopya x Fiji ,400 Finlandiya x x 5 12,200 Fransa x 100 x 21 x 8 6,200 Gabon Gambiya x Gürcistan Almanya x 29 x 7 10,600 Gana x Yunanistan x 3 25,500 Grenada x 100 x 99 x 0 x 24 1,700 Guatemala x Gine x x 980 x Gine-Bissau x Guyana Haiti x x Papalık Honduras Macaristan x ,300 İzlanda x 5 8,900 Hindistan x x 37 x x Endonezya İran (İslam Cumhuriyeti) x x 21 2,400 en az bir vizit en az dört vizit yetkin sağlık personeli bulunması sağlık kurumunda doğum sezaryen bildirilen düzeltilmiş yaşam boyu annelik ölüm riski ( de 1) TABLO 8 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 73

76 TABLO 8 KADINLAR Irak x İrlanda x 100 x 100 x 100 x 25 x 6 8,100 İsrail ,100 İtalya x 68 x 99 x 40 x 4 20,300 Jamaika x Japonya x 100 x 5 13,100 Ürdün x x Kazakistan Kenya x Kiribati Kuveyt x 100 x 14 2,900 Kırgızistan Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti x Letonya x 100 x ,000 Lübnan x x 98 x 25 2,100 Lesotho , Liberya x x 79 x 66 x 46 x 37 x 4 x 990 x Libya x Lihtenştayn Litvanya x 100 x 9 8 9,400 Lüksemburg x 100 x 29 x 20 3,200 Madagaskar Malavi Malezya x ,300 Maldivler x x Mali x Malta x x ,900 Marshall Adaları x 81 x 77 x x 9 x 140 Moritanya x Mauritius x 98 x 98 x 22 x Meksika x Mikronezya Erkeklerde yaşam Yetişkin erkek beklentisinin % si okuryazarlığının olarak kadınlarda % si olarak kadın yaşam beklentisi okuryazarlığı * Erkeklerde okullaşma oranının % si olarak kadınlarda okullaşma oranı * ilköğretim BOO (Federatif Devletleri) Monako Moğolistan Karadağ x 97 x x 8 7,400 Fas x Mozambik Myanmar x x Namibya x x 95 x 70 x 81 x 81 x 13 x 450 x Nauru x 95 x 40 x 97 x 99 x 8 x 0 74 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 ortaöğretim BOO İlköğretimin son sınıfa kadar gelme: Erkeklerin % si olarak kadınlar * Gebeliği önleyici yöntem prevalansı (%) * Doğum öncesi bakım alanlar (%) * Doğum sırasında bakım (%) * Anne ölüm oranı en az bir vizit en az dört vizit yetkin sağlık personeli bulunması sağlık kurumunda doğum sezaryen bildirilen düzeltilmiş yaşam boyu annelik ölüm riski ( de 1)

77 TABLO 8 Nepal x Hollanda x 14 x 6 10,500 Yeni Zelanda x 15 3,300 Nikaragua x x 90 x 78 x 74 x x Nijer x x x 650 x Nijerya Niue 23 x Norveç x 16 x 7 7,900 Umman x 14 x ,200 Pakistan x 28 x x 250 x Palau Panama x Papua Yeni Gine x 79 x 55 x 53 x 52 x 730 x Paraguay Peru x Filipinler x Polonya x 21 x ,400 Portekiz x 100 x 100 x 31 x 8 9,200 Katar ,400 Kore Cumhuriyeti x 16 4,800 Moldova Cumuhuriyeti x 98 x 89 x x ,500 Romanya x 94 x 76 x x 19 x ,600 Rusya Federasyonu x ,000 Ruanda Saint Kitts ve Nevis x x Saint Lucia x 100 x 0 x 35 1,400 Saint Vincent KADINLAR Erkeklerde yaşam Yetişkin erkek beklentisinin % si okuryazarlığının olarak kadınlarda % si olarak kadın yaşam beklentisi okuryazarlığı * Erkeklerde okullaşma oranının % si olarak kadınlarda okullaşma oranı * ilköğretim BOO ortaöğretim BOO İlköğretimin son sınıfa kadar gelme: Erkeklerin % si olarak kadınlar * Gebeliği önleyici yöntem prevalansı (%) * Doğum öncesi bakım alanlar (%) * Doğum sırasında bakım (%) * Anne ölüm oranı ve Grenadinler x x Samoa x San Marino Sao Tome ve Principe Suudi Arabistan x ,400 Senegal Sırbistan ,900 Seyşeller x Sierra Leone Singapur x 3 25,300 Slovakya x x ,200 Slovenya x ,900 Solomon Adaları x 74 x 65 x 86 x 85 x 6 x Somali x 26 x 6 x 33 x 9 x x Güney Afrika x x 89 x 21 x 400 x en az bir vizit en az dört vizit yetkin sağlık personeli bulunması sağlık kurumunda doğum sezaryen bildirilen düzeltilmiş yaşam boyu annelik ölüm riski ( de 1) TABLO 8 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 75

78 TABLO 8 KADINLAR Erkeklerde yaşam Yetişkin erkek beklentisinin % si okuryazarlığının olarak kadınlarda % si olarak kadın yaşam beklentisi okuryazarlığı * Erkeklerde okullaşma oranının % si olarak kadınlarda okullaşma oranı * ilköğretim BOO ortaöğretim BOO İlköğretimin son sınıfa kadar gelme: Erkeklerin % si olarak kadınlar * Gebeliği önleyici yöntem prevalansı (%) * Doğum öncesi bakım alanlar (%) * Doğum sırasında bakım (%) * Anne ölüm oranı en az bir vizit en az dört vizit yetkin sağlık personeli bulunması sağlık kurumunda doğum sezaryen bildirilen düzeltilmiş yaşam boyu annelik ölüm riski ( de 1) Güney Sudan ,100 x İspanya x 26 x 6 12,000 Sri Lanka x 99 x 93 x 99 x 98 x 24 x 39 x 35 1,200 Filistin Devleti Sudan x Surinam Svaziland x İsveç x 4 14,100 İsviçre x 8 9,500 Suriye Arap Cumhuriyeti x Tacikistan x Tayland x x 48 1,400 Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya ,300 Timor-Leste Togo Tonga x Trinidad ve Tobago x 96 x 98 x 97 x 46 1,300 Tunus Türkiye x 20 2,200 Türkmenistan x 99 x 83 x 100 x 98 x 3 x Tuvalu 31 x 97 x 67 x 98 x 93 x 7 x 0 Uganda Ukrayna x 99 x 75 x x 10 x ,200 Birleşik Arap Emirlikleri x x x 12 4,000 Birleşik Krallık x 12 4,600 Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Birleşik Devletler x 13 x 21 2,400 Uruguay x 96 x 90 x x ,600 Özbekistan x 99 x 100 x 97 x ,400 Vanuatu x 84 x 74 x 80 x 86 x Venezüela (Bolivarcı Cumhuriyeti) x 95 x 95 x Vietnam Yemen x 47 x 14 x 36 x 24 x 9 x 370 x Zambiya x x 94 x 60 x 47 x 48 x 3 x Zimbabve SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

79 TABLO 8 KADINLAR Erkeklerde yaşam Yetişkin erkek beklentisinin % si okuryazarlığının olarak kadınlarda % si olarak kadın yaşam beklentisi okuryazarlığı * Erkeklerde okullaşma oranının % si olarak kadınlarda okullaşma oranı * ilköğretim BOO ortaöğretim BOO İlköğretimin son sınıfa kadar gelme: Erkeklerin % si olarak kadınlar * Gebeliği önleyici yöntem prevalansı (%) * Doğum öncesi bakım alanlar (%) * Doğum sırasında bakım (%) * Anne ölüm oranı en az bir vizit en az dört vizit yetkin sağlık personeli bulunması sağlık kurumunda doğum sezaryen bildirilen düzeltilmiş yaşam boyu annelik ölüm riski ( de 1) TABLO 8 ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika Doğu ve Güney Afrika Batı ve Orta Afrika Orta Doğu ve Kuzey Afrika Güney Asya Doğu Asya ve Pasifik ** ** Latin Amerika ve Karayipler ODA/BDT ,700 En az gelişmiş ülkeler Dünya ** ** # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI Yaşam beklentisi Doğdukları zamandaki nüfus kesitinde geçerli olan ölüm risklerine tabi olduklarında yeni doğan çocukların yaşayacağı yıl sayısı. Yetişkin okuryazar oranı Kendi yaş grubundaki toplam nüfusun yüzdesi olarak ifade edilen, günlük yaşamla ilgili kısa, basit bir ifadeyi anlayarak hem okuyup hem de yazabilen 15 yaş ve üstü kişiler. İlköğretim brüt okullaşma oranı (BOO) Resmî olarak ilköğretim çağındaki nüfusun bir yüzdesi olarak ifade edilen, yaşa bakılmaksızın ilköğretime toplam kayıtlar. Ortaöğretim brüt okullaşma oranı (BOO) Resmî olarak ortaöğretim çağındaki nüfusun bir yüzdesi olarak ifade edilen, yaşa bakılmaksızın ortaöğretime toplam kayıtlar. İlköğretim son sınıfa kadar gelme İlköğretimin birinci sınıfına başlayıp sonucunda son sınıfa gelen çocukların yüzdesi (idari veriler). Gebeliği önleyici yöntem prevalansı İlişkide herhangi bir gebeliği önleyici yöntem kullanan kadınların (15 49 yaş) yüzdesi. Doğum öncesi bakım Gebeliği sırasında yetkin bir sağlık personelinin (doktor, hemşire ya da ebe) en az bir kez tedavi ettiği ve en az dört kez herhangi bir uzman tarafından bakılan kadınların (15 49 yaş) yüzdesi. Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması Yetkin bir sağlık personelinin (doktor, hemşire ya da ebe) hazır bulunduğu doğumların yüzdesi. Sağlık kurumunda doğum Bir sağlık kuruluşunda doğum yapan kadınların (15 49 yaş) yüzdesi. Sezaryen Sezaryen ameliyatı ile yapılan doğumların yüzdesi. (Yüzde 5 ile 15 arasındaki sezaryen oranlarının acil doğum bakımı ile ilgili yeterli düzeyleri çerçevesinde beklenmektedir.) Anne ölüm oranı Her 100,000 canlı doğumda aynı dönem içinde gebelikle bağlantılı nedenlerle ölen kadınların sayısı. Bildirilen sütunu az bildirilmeye ya da yanlış sınıflamaya göre ayarlanmamış olan, ülkelere göre bildirilen rakamları göstermektedir. Düzeltilmiş sütunu için aşağıdaki nota bakınız ( ). Ana ölüm oranı değerleri şu şemaya göre yuvarlatılmıştır: 100 den küçük ise yuvarlama yapılmamış; arasında en yakın onluk değere yuvarlatılmış; 1000 den büyük ise en yakın yüzlük değere yuvarlatılmıştır. Yaşam boyu anne ölüm riski Yaşam boyu anne ölüm riski, bir kadının üreyebildiği yıllar boyunca toplanan, hem gebe olma olasılığını hem de gebeliğin sonucu olarak ölme olasılığını göz önünde bulundurmaktadır. TEMEL VERİ KAYNAKLARI Yaşam beklentisi Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi. Yetişkin okuryazar oranı UNESCO İstatistik Enstitüsü (UİE). İlk ve ortaöğretimde okullaşma UNICEF tarafından hesaplanan UIS Bölgesel ve küresel ortalamalar. İlköğretimde son sınıfa kadar gelme UİE. Bölgesel ve küresel ortalamalar UNICEF tarafından hesaplanmıştır. Gebeliği önleyici yöntem prevalansı Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (NSA), Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA) ve diğer ulusal çapta temsil edici kaynaklar; Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi Doğum öncesi bakım NSA, ÇGKA ve diğer ulusal çapta temsil edici kaynaklar. Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması NSA, ÇGKA ve diğer ulusal çapta temsil edici kaynaklar. Sağlık kurumunda doğum NSA, ÇGKA ve diğer ulusal çapta temsil edici kaynaklar. Sezaryen NSA, ÇGKA ve diğer ulusal çapta temsil edici kaynaklar. Anne ölüm oranı (bildirilen) Hanehalkı araştırmaları ve yaşam kayıtları dâhil ulusal çapta temsil edici kaynaklar. Anne ölüm oranı (düzeltilmiş) Birleşmiş Milletler Kuruluşlar Arası Anne Ölümleri Tahmin Grubu (WHO, UNICEF, UNFPA ve Dünya Bankası). Yaşam boyu annelik ölüm riski Birleşmiş Milletler Kuruluşlar Arası Anne Ölümleri Tahmin Grubu (WHO, UNICEF, UNFPA ve Dünya Bankası). NOTLAR Veri yok. x Sütun başlığında belirtilenlerden farklı yıllara ya da dönemlere ait veriler. Hindistan ın ve Brezilya nın 2006 verileri istisna olmak üzere, bu tür veriler bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır den önceki veri yıllarına ait tahminler gösterilmemektedir. * Veriler sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildikleri en yakın yıla ait verilerdir. ** Çin hariç. Bildirilen başlığı altındaki anne ölüm verileri, ülkelerdeki yetkili merciler tarafından bildirilen ölümlerdir. Düzeltilmiş başlığı altındaki veriler ise, 2012 yılı Mayıs ayında açıklanan Birleşmiş Milletler kuruluşlar arası anne ölüm tahminleridir. Birleşmiş Milletler Kuruluşlar Arası Anne Ölümleri Tahmin Grubu (WHO, UNICEF, UNFPA ve Dünya Bankası), düzenli aralıklarla uluslararası karşılaştırılabilirliğe sahip anne ölüm veri setleri üretmektedir. Bu veriler, anne ölümlerinin eksik bildirimi ve yanlış sınıflandırılması gibi iyi belgelenmiş sorunları dikkate almakta, ayrıca verisi olmayan ülkeler için de tahminlerde bulunmaktadır. Gelişme halindeki metodoloji dolayısıyla bu değerlerin, daha önce bildirilen düzeltilmiş anne ölüm oranları ile karşılaştırılabilir olmadığı dikkate alınmalıdır. Anne ölüm oranlarında 1990, 1995, 2000, 2005 ve 2010 yıllarını kapsayan karşılaştırılabilir zaman serileri için bakınız: < İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 77

80 TABLO 9 ÇOCUK KORUMA Afganistan Arnavutluk Cezayir 5 y 6 y 4 y Andorra 100 v Angola 24 x 22 x 25 x 36 x Antigua ve Barbuda Arjantin 7 y 8 y 5 y 99 y Ermenistan Avustralya 100 v Avusturya 100 v Azerbaycan 7 y 8 y 5 y Bahamalar Bahreyn 5 x 6 x 3 x Bangladeş y Barbados Belarus y y 67 y 62 y Belçika 100 v Belize Benin y Bhutan Bolivya Çocuk işçiliği (%) * toplam erkek kadın (Çokuluslu Devleti) 26 y 28 y 24 y y 16 Bosna-Hersek Botsvana 9 y 11 y 7 y 72 Brezilya 9 y 11 y 6 y y Brunei Sultanlığı Bulgaristan 100 v Burkina Faso Burundi Yeşil Burun 3 x,y 4 x,y 3 x,y y 17 Kamboçya 36 y 36 y 36 y y 46 y Kamerun y Kanada 100 v Orta Afrika Cumhuriyeti y Çad y Şili 3 x 3 x 2 x 100 y Çin Kolombiya 13 y 17 y 9 y Komoros 27 x 26 x 28 x 88 x Kongo SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 Çocuk evlilikleri (%) Doğum kaydı Kadınlarda genital mutilasyon/kesme (%) * Erkeğin eşini dövmesini haklı görme (%) Şiddete dayalı disiplin (%) * (%) + prevalans tutumlar * * 15 yaşına kadar 18 yaşına kadar * toplam kadınlar a kız çocukları b uygulamaya yönelik destek c erkek kadın toplam erkek kadın

81 TABLO 9 Cook Adaları Kosta Rika 5 x 6 x 3 x Fildişi Sahili Hırvatistan Küba y Kıbrıs 100 v Çek Cumhuriyeti 100 v Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti 100 Kongo Demokratik ÇOCUK KORUMA Çocuk işçiliği (%) * toplam erkek kadın Çocuk evlilikleri (%) Doğum kaydı Kadınlarda genital mutilasyon/kesme (%) * Erkeğin eşini dövmesini haklı görme (%) Şiddete dayalı disiplin (%) * (%) + prevalans tutumlar * * 15 yaşına kadar 18 yaşına kadar * toplam kadınlar a kız çocukları b uygulamaya yönelik destek c erkek kadın toplam erkek kadın Cumhuriyeti Danimarka 100 v Cibuti y Dominika Dominik Cumhuriyeti Ekvator x 22 x 90 Mısır 9 y 14 y 4 y y y El Salvador 10 y Ekvator Ginesi 28 x 28 x 28 x 37 x Eritre 20 x 47 x y x Estonya 100 v Etiyopya Fiji 72 y Finlandiya 100 v Fransa 100 v Gabon Gambiya Gürcistan Almanya 100 v Gana y Yunanistan 100 v Grenada Guatemala 26 y 35 y 16 y Gine 40 y 40 y 40 y y Gine-Bissau y y Guyana Haiti Papalık Honduras 16 x 16 x 15 x Macaristan 100 v TABLO 9 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 79

82 TABLO 9 ÇOCUK KORUMA İzlanda 100 v Hindistan Endonezya 7 y 8 y 6 y y 35 İran (İslam Cumhuriyeti) 11 y 13 y 10 y y Irak y İrlanda 100 v İsrail 100 v İtalya 100 v Jamaika y 3 y Japonya 100 v Ürdün 2 y 3 y 0 y y Kazakistan Kenya 26 x 27 x 25 x y Kiribati y Kuveyt Kırgızistan y 58 y 49 y Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti 10 y 9 y 11 y Letonya 100 v Lübnan y Lesotho 23 x 25 x 21 x Liberya y Libya Lihtenştayn 100 v Litvanya 100 v Lüksemburg 100 v Madagaskar 28 y 29 y 27 y Malavi Malezya Maldivler y 31 y Mali y Malta 100 v Marshall Adaları Moritanya Mauritius Meksika 6 y 7 y 5 y y Mikronezya Çocuk işçiliği (%) * toplam erkek kadın (Federatif Devletleri) Monako 100 v Moğolistan y SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 Çocuk evlilikleri (%) Doğum kaydı Kadınlarda genital mutilasyon/kesme (%) * Erkeğin eşini dövmesini haklı görme (%) Şiddete dayalı disiplin (%) * (%) + prevalans tutumlar * * 15 yaşına kadar 18 yaşına kadar * toplam kadınlar a kız çocukları b uygulamaya yönelik destek c erkek kadın toplam erkek kadın

83 TABLO 9 ÇOCUK KORUMA Çocuk işçiliği (%) * toplam erkek kadın Çocuk evlilikleri (%) Doğum kaydı Kadınlarda genital mutilasyon/kesme (%) * Erkeğin eşini dövmesini haklı görme (%) Şiddete dayalı disiplin (%) * (%) + prevalans tutumlar * * 15 yaşına kadar 18 yaşına kadar * toplam kadınlar a kız çocukları b uygulamaya yönelik destek c erkek kadın toplam erkek kadın TABLO 9 Karadağ Fas x 16 x 94 y 64 x Mozambik Myanmar 72 Namibya y Nauru Nepal 34 y 30 y 38 y Hollanda 100 v Yeni Zelanda 100 v Nikaragua 15 x 18 x 11 x Nijer y 3 70 Nijerya Niue Norveç 100 v Umman Pakistan Palau Panama 6 y 8 y 3 y Papua Yeni Gine 2 21 Paraguay 15 x 17 x 12 x 18 x 76 y Peru 34 y 31 y 36 y y Filipinler Polonya 100 v Portekiz 3 x,y 4 x,y 3 x,y 100 v Katar Kore Cumhuriyeti Moldova Cumuhuriyeti y 21 Romanya 1 x 1 x 1 x Rusya Federasyonu 100 v Ruanda Saint Kitts ve Nevis Saint Lucia Saint Vincent ve Grenadinler Samoa San Marino 100 v Sao Tome ve Principe Suudi Arabistan Senegal Sırbistan y İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 81

84 TABLO 9 ÇOCUK KORUMA Seyşeller Sierra Leone Singapur Slovakya 100 v Slovenya 100 v Solomon Adaları y Somali y y Güney Afrika 1 x 6 x 95 y Güney Sudan İspanya 100 v Sri Lanka y Filistin Devleti Sudan Surinam Svaziland y İsveç 100 v İsviçre 100 v Suriye Arap Cumhuriyeti Tacikistan y Tayland Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya Timor-Leste 4 x 4 x 4 x Togo Tonga Trinidad ve Tobago Tunus Türkiye 3 y 3 y 2 y Türkmenistan y Tuvalu Uganda 25 y 27 y 24 y Ukrayna Birleşik Arap Emirlikleri 100 y Birleşik Krallık 100 v Tanzanya Birleşik Çocuk işçiliği (%) * toplam erkek kadın Cumhuriyeti 21 y 23 y 19 y y Birleşik Devletler 100 v Uruguay 8 y 8 y 8 y 100 y Özbekistan x,y 70 x Vanuatu y 78 y 82 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 Çocuk evlilikleri (%) Doğum kaydı Kadınlarda genital mutilasyon/kesme (%) * Erkeğin eşini dövmesini haklı görme (%) Şiddete dayalı disiplin (%) * (%) + prevalans tutumlar * * 15 yaşına kadar 18 yaşına kadar * toplam kadınlar a kız çocukları b uygulamaya yönelik destek c erkek kadın toplam erkek kadın

85 TABLO 9 Venezüela ÇOCUK KORUMA Çocuk işçiliği (%) * toplam erkek kadın Çocuk evlilikleri (%) Doğum kaydı Kadınlarda genital mutilasyon/kesme (%) * Erkeğin eşini dövmesini haklı görme (%) Şiddete dayalı disiplin (%) * (%) + prevalans tutumlar * * 15 yaşına kadar 18 yaşına kadar * toplam kadınlar a kız çocukları b uygulamaya yönelik destek c erkek kadın toplam erkek kadın (Bolivarcı Cumhuriyeti) 8 x 9 x 6 x 81 y Vietnam Yemen y x,y Zambiya 41 y 42 y 40 y Zimbabve TABLO 9 ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika Doğu ve Güney Afrika Batı ve Orta Afrika Orta Doğu ve Kuzey Afrika Güney Asya Doğu Asya ve Pasifik 8 ** 9 ** 8 ** 2 ** 16 ** 31 ** Latin Amerika ve Karayipler ODA/BDT En az gelişmiş ülkeler Dünya 15 ** 16 ** 14 ** 11 ** 34 ** 65 ** 46 ** # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI Çocuk işçiliği Araştırmanın yapıldığı anda çocuk işçiliğinin parçası olan 5 14 yaşındaki çocukların yüzdesi. Bir çocuk, şu koşullar altında çocuk işçiliğinin bir parçası olduğu kabul edilir: (a) referans verilen hafta içinde en az bir saatlik ekonomik faaliyet ya da en az 28 saatlik ev işleri yapmış olan 5 11 yaşındaki çocuklar ya da (b) referans verilen hafta içinde en az 14 saatlik ekonomik faaliyet ya da en az 28 saatlik ev işleri yapmış olan yaşındaki çocuklar. Çocuk evlilikleri 15 yaşından önce ilk evliliklerini yapan ya da birlikte yaşayan yaşındaki kadınların yüzdesi ve 18 yaşından önce ilk evliliklerini yapan ya da birlikte yaşayan yaşındaki kadınların yüzdesi. Doğum kaydı Araştırmanın yapıldığı anda kayıt altına alınan 5 yaşın altındaki çocukların yüzdesi. Bu göstergenin sayacı, araştırmayı yapan kişi tarafından doğum belgesi görülen ya da annesi veya bakıcısı tarafından doğumunun kayıt altına alındığı söylenen çocukları kapsamaktadır. Kadınlarda genital mutilasyon/kesme (KGM/K) (a) Kadınlar: KGM/K ye maruz kalan yaşındaki kadınların yüzdesi; (b) kız çocukları: KGM/K ye maruz kalan 0 14 yaşındaki kız çocuklarının yüzdesi (anneleri tarafından bildirilen); (c) uygulamaya yönelik destek: KGM/K hakkında haberdar olan ve bu uygulamanın devam etmesi gerektiğini düşünen yaşındaki kadınların yüzdesi. Erkeğin eşini dövmesini haklı görme Şu belirli durumlardan en az birinde, örneğin kadın yemeği yakarsa, eşiyle tartışırsa, ona haber vermeden dışarı çıkarsa, çocuklarını ihmâl ederse ya da cinsel ilişkiyi reddederse kocasının ona vurmaya ya da dövmeye hakkı olduğunu düşünen yaşındaki kadın ve erkeklerin yüzdesi. Şiddete dayalı disiplin Herhangi bir şiddete dayalı disiplini (psikolojik saldırı ve/veya fiziksel ceza) deneyimleyen 2 14 yaşındaki çocukların yüzdesi. TEMEL VERİ KAYNAKLARI Çocuk işçiliği Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA), Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (NSA) ve diğer ulusal araştırmalar. Çocuk evlilikleri ÇGKA, NSA ve diğer ulusal araştırmalar. Doğum kaydı ÇGKA, NSA, diğer ulusal araştırmalar ve yaşam kayıt sistemleri. Kadınlarda genital mutilasyon/kesme ÇGKA, NSA ve diğer ulusal araştırmalar. Erkeğin eşini dövmesini haklı görme ÇGKA, NSA ve diğer ulusal araştırmalar. Şiddete dayalı disiplin ÇGKA, NSA ve diğer ulusal araştırmalar. NOTLAR Veri yok. v %100 olan tahminler bu ülkelerdeki nüfus idaresi sistemlerinin tam olduğu ve bütün yaşamsal olayların (doğum dâhil) kayıt altına alındığı düşünülerek varsayıldı. Kaynak: Birleşmiş Milletler, Ekonomik ve Sosyal İşler Bölümü, İstatistik Dairesi, Nüfus ve Yaşam İstatistikleri Raporu, Series A Vol. 65, New York, x Sütun başlığında belirtilenlerden farklı yıllara ya da dönemlere ait veriler. Hindistan ın ve Brezilya nın 2007 verileri istisna olmak üzere, bu tür veriler bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır den önceki veri yıllarına ait tahminler gösterilmemektedir. y Standart tanımdan ayrılan ya da bir ülkenin belirli bir bölümüne ait olan veriler. Bu veriler belirtilen referans dönemine aitse bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında kullanılmaktadır. + Bu tahminlerin hesaplanmasındaki metodoloji ve değişikliklere ilişkin daha ayrıntılı bir açıklama için bakınız, Veriler Üzerine Genel Not, s. 22. * Veriler sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildikleri en yakın yıla ait verilerdir. ** Çin hariç. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 83

86 TABLO 10 İLERLEME HIZI Afganistan Arnavutluk x Cezayir Andorra x Angola Antigua ve Barbuda x Arjantin x Ermenistan Avustralya Avusturya Azerbaycan Bahamalar Bahreyn x 0.7 x Bangladeş Barbados x Belarus Belçika Belize x Benin Bhutan x Bolivya 5 yaş altı ölüm sıralaması (Çokuluslu Devleti) Bosna-Hersek x Botsvana Brezilya Brunei Sultanlığı x Bulgaristan x Burkina Faso Burundi Yeşil Burun x Kamboçya x Kamerun Kanada Orta Afrika Cumhuriyeti Çad Şili Çin Kolombiya Komoros x Kongo Cook Adaları SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU yaş altı ölüm hızı 5 yaş altı ölüm hızında yıllık azalma (%) Θ 1990 dan bu yana azalma 2000 den bu yana azalma Kişi başına GSYİH yıllık ortalama artış hızı (%) Toplam doğurganlık hızı Toplam doğurganlık hızında ortalama yıllık azalma (%) (%) Θ (%) Θ

87 TABLO 10 Kosta Rika Fildişi Sahili Hırvatistan x Küba x Kıbrıs x Çek Cumhuriyeti Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti Kongo Demokratik İLERLEME HIZI 5 yaş altı ölüm sıralaması 5 yaş altı ölüm hızı 5 yaş altı ölüm hızında yıllık azalma (%) Θ 1990 dan bu yana azalma 2000 den bu yana azalma Kişi başına GSYİH yıllık ortalama artış hızı (%) Toplam doğurganlık hızı Toplam doğurganlık hızında ortalama yıllık azalma (%) (%) Θ (%) Θ Cumhuriyeti Danimarka Cibuti Dominika x 2.0 Dominik Cumhuriyeti Ekvator Mısır El Salvador Ekvator Ginesi Eritre x Estonya x Etiyopya Fiji Finlandiya Fransa Gabon Gambiya Gürcistan Almanya Gana Yunanistan Grenada x Guatemala Gine Gine-Bissau Guyana Haiti x Papalık 196 Honduras Macaristan İzlanda Hindistan İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 85 TABLO 10

88 TABLO 10 İLERLEME HIZI Endonezya İran (İslam Cumhuriyeti) x Irak x İrlanda x İsrail x İtalya Jamaika x Japonya Ürdün x Kazakistan Kenya Kiribati Kuveyt x 0.6 x Kırgızistan Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti Letonya Lübnan Lesotho Liberya Libya Lihtenştayn x Litvanya Lüksemburg Madagaskar Malavi Malezya Maldivler x Mali Malta Marshall Adaları Moritanya Mauritius x Meksika Mikronezya 5 yaş altı ölüm sıralaması (Federatif Devletleri) Monako x Moğolistan Karadağ x Fas Mozambik x SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU yaş altı ölüm hızı 5 yaş altı ölüm hızında yıllık azalma (%) Θ 1990 dan bu yana azalma 2000 den bu yana azalma Kişi başına GSYİH yıllık ortalama artış hızı (%) Toplam doğurganlık hızı Toplam doğurganlık hızında ortalama yıllık azalma (%) (%) Θ (%) Θ

89 TABLO 10 Myanmar x Namibya x Nauru Nepal Hollanda Yeni Zelanda x Nikaragua Nijer Nijerya Niue Norveç Umman x Pakistan Palau x Panama Papua Yeni Gine Paraguay Peru Filipinler Polonya Portekiz Katar x Kore Cumhuriyeti Moldova Cumuhuriyeti x Romanya x Rusya Federasyonu Ruanda Saint Kitts ve Nevis x 2.0 Saint Lucia x Saint Vincent İLERLEME HIZI 5 yaş altı ölüm sıralaması 5 yaş altı ölüm hızı 5 yaş altı ölüm hızında yıllık azalma (%) Θ 1990 dan bu yana azalma 2000 den bu yana azalma Kişi başına GSYİH yıllık ortalama artış hızı (%) Toplam doğurganlık hızı Toplam doğurganlık hızında ortalama yıllık azalma (%) (%) Θ (%) Θ ve Grenadinler Samoa San Marino x Sao Tome ve Principe x Suudi Arabistan x Senegal Sırbistan Seyşeller Sierra Leone Singapur Slovakya İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 87 TABLO 10

90 TABLO 10 İLERLEME HIZI Slovenya Solomon Adaları Somali Güney Afrika Güney Sudan İspanya Sri Lanka Filistin Devleti Sudan Surinam x Svaziland İsveç İsviçre x Suriye Arap Cumhuriyeti x Tacikistan Tayland Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya Timor-Leste x Togo Tonga Trinidad ve Tobago Tunus Türkiye Türkmenistan Tuvalu Uganda Ukrayna Birleşik Arap Emirlikleri x -2.5 x Birleşik Krallık Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Birleşik Devletler Uruguay Özbekistan Vanuatu x Venezüela 5 yaş altı ölüm sıralaması 5 yaş altı ölüm hızı 5 yaş altı ölüm hızında yıllık azalma (%) Θ 1990 dan bu yana azalma 2000 den bu yana azalma Kişi başına GSYİH yıllık ortalama artış hızı (%) Toplam doğurganlık hızı Toplam doğurganlık hızında ortalama yıllık azalma (%) (%) Θ (%) Θ (Bolivarcı Cumhuriyeti) Vietnam Yemen SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

91 TABLO 10 İLERLEME HIZI 5 yaş altı ölüm sıralaması 5 yaş altı ölüm hızı 5 yaş altı ölüm hızında yıllık azalma (%) Θ 1990 dan bu yana azalma 2000 den bu yana azalma Kişi başına GSYİH yıllık ortalama artış hızı (%) Toplam doğurganlık hızı Toplam doğurganlık hızında ortalama yıllık azalma (%) (%) Θ (%) Θ TABLO 10 Zambiya Zimbabve ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika Doğu ve Güney Afrika Batı ve Orta Afrika Ora Doğu ve Kuzey Afrika Güney Asya Doğu Asya ve Pasifik Latin Amerikave Karayipler ODA/BDT En az gelişmiş ülkeler Dünya # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI 5 yaş altı ölüm hızı Her canlı doğum içinde ifade edilen, doğum ile tam olarak 5 yaş arasındaki ölme olasılığı dan bu yana azalma 1990 dan 2012 ye 5 yaş altı ölüm hızındaki (5YAÖH) azalma yüzdesi deki Birleşmiş Milletler Binyıl Bildirgesi, 1990 dan 2015 e kadar 5YAÖH te üçte ikilik (yüzde 67) azalma hedefini koydu. Gösterge, bu hedefe yönelik şu anki ilerlemenin değerlendirilmesini sağlamaktadır. Kişi başına GSYİH Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) bütün yerleşik üreticilerin kattığı değerlerin toplamı, artı hasılanın hesaplanmasına dâhil edilmeyen tüm ürün vergileridir (sübvansiyonlar hariç). Kişi başına GSYİH, yıl ortası nüfusa bölünen gayri safi yurt içi hasıladır. Büyüme, yerel para birimindeki sabit fiyatlı GSYİH verilerinden hesaplanmaktadır. Toplam doğurganlık hızı Doğum yapma yıllarının sonuna kadar yaşamış ve yaygın olan yaşa bağlı doğurganlık oranları doğrultusunda her yıl doğum yapmış olsaydı kadın başına doğacak olan çocukların sayısı. TEMEL VERİ KAYNAKLARI 5 yaş altı ölüm hızı Birleşmiş Milletler Kuruluşlar Arası Çocuk Ölüm Tahmin Grubu (UNICEF, Dünya Sağlık Örgütü, Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi ve Dünya Bankası) Kişi başına GSYİH Dünya Bankası. Toplam doğurganlık hızı Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi. NOTLAR Veri yok. Θ Negatif değer, 5 yaş altı ölüm hızında artış olduğu anlamına gelir. x Sütun başlığında belirtilenlerden farklı yıllara ya da dönemlere ait veriler. Bu türden veriler bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasına dâhil edilmemiştir. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 89

92 TABLO 11 ERGENLER Afganistan 7, Arnavutluk x Cezayir 6, x x Andorra Angola 4, x Antigua ve Barbuda x Arjantin 6, Ermenistan Avustralya 2, Avusturya Azerbaycan 1, x x 3 x Bahamalar x Bahreyn Bangladeş 32, y 57 y Barbados x Belarus x Belçika 1, Belize x Benin 2, x x 17 x Bhutan Bolivya Ergen nüfus Halen evli/birlikte 18 yaşına Ergenler arasında erkeğin Ergenler arasında kitle Ortaöğretim alt Ortaöğretim üst Ergenler arasında kapsamlı HIV bilgisine yaşayan ergenler kadar yapılan Ergenlerde eşini dövmesini haklı iletişim araçları kullananlar kısmında brüt kısmında brüt sahip olanlar yaş Toplam nüfusa (%) * doğumlar (%) doğum hızı görenler (%) * (%) * okullaşma oranı okullaşma oranı (%) * (bin) 2012 oranı (%) 2012 erkek kadın * * erkek kadın erkek kadın * erkek kadın (Çokuluslu Devleti) 2, x Bosna-Hersek Botsvana x Brezilya 34, Brunei Sultanlığı Bulgaristan y Burkina Faso 3, Burundi 2, Yeşil Burun x 92 x Kamboçya 3, y 42 y Kamerun 5, Kanada 4, Orta Afrika Cumhuriyeti 1, y x 16 x Çad 3, x 24 x Şili 2, Çin 174, Kolombiya 8, y Komoros x 53 Kongo x SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

93 TABLO 11 ERGENLER Ergen nüfus Halen evli/birlikte 18 yaşına Ergenler arasında erkeğin Ergenler arasında kitle Ortaöğretim alt Ortaöğretim üst Ergenler arasında kapsamlı HIV bilgisine yaşayan ergenler kadar yapılan Ergenlerde eşini dövmesini haklı iletişim araçları kullananlar kısmında brüt kısmında brüt sahip olanlar yaş Toplam nüfusa (%) * doğumlar (%) doğum hızı görenler (%) * (%) * okullaşma oranı okullaşma oranı (%) * (bin) 2012 oranı (%) 2012 erkek kadın * * erkek kadın erkek kadın * erkek kadın Cook Adaları 47 x Kosta Rika Fildişi Sahili 4, Hırvatistan Küba 1, Kıbrıs Çek Cumhuriyeti Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti 3, Kongo Demokratik Cumhuriyeti 15, Danimarka Cibuti x x Dominika 48 x Dominik Cumhuriyeti 1, x 98 x x 39 x Ekvator 2, x 100 x Mısır 15, x 50 y 97 y El Salvador 1, x Ekvator Ginesi x 45 Eritre 1, x 25 x 85 x 70 x 85 x Estonya Etiyopya 22, Fiji x Finlandiya Fransa 7, Gabon Gambiya Gürcistan Almanya 8, Gana 5, x Yunanistan 1, Grenada x Guatemala 3, x Gine 2, x Gine-Bissau y 12 Guyana x Haiti 2, Papalık Honduras 1, x Macaristan 1, TABLO 11 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 91

94 TABLO 11 ERGENLER İzlanda Hindistan 238, x x 19 x Endonezya 44, y y p,y 9 İran (İslam Cumhuriyeti) 11, x Irak 7, x 50 3 İrlanda İsrail 1, İtalya 5, Jamaika x 28 y 4 y y 39 y Japonya 11, Ürdün 1, x 91 y 97 y x,y Kazakistan 2, Kenya 9, x Kiribati x Kuveyt Kırgızistan 1, x x Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti 1, x Letonya Lübnan x 22 y Lesotho x Liberya x x 18 x Libya 1, x Lihtenştayn 4 x Litvanya Lüksemburg Madagaskar 5, x Malavi 3, Malezya 5, Maldivler y y Mali 3, x 190 x Malta Marshall Adaları x 105 x x 27 x Moritanya x 88 x x 44 x Mauritius Meksika 23, Mikronezya Ergen nüfus Halen evli/birlikte 18 yaşına Ergenler arasında erkeğin Ergenler arasında kitle Ortaöğretim alt Ortaöğretim üst Ergenler arasında kapsamlı HIV bilgisine yaşayan ergenler kadar yapılan Ergenlerde eşini dövmesini haklı iletişim araçları kullananlar kısmında brüt kısmında brüt sahip olanlar yaş Toplam nüfusa (%) * doğumlar (%) doğum hızı görenler (%) * (%) * okullaşma oranı okullaşma oranı (%) * (bin) 2012 oranı (%) 2012 erkek kadın * * erkek kadın erkek kadın * erkek kadın (Federatif Devletleri) x Monako Moğolistan SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

95 TABLO 11 Karadağ Fas 6, x 18 x 64 x 90 x Mozambik 5, Myanmar 9, x 17 x Namibya x 74 x x 62 x Nauru x 84 x x 8 x Nepal 6, Hollanda 2, Yeni Zelanda Nikaragua 1, x 109 x x Nijer 3, x x 12 x Nijerya 37, Niue 16 Norveç Umman Pakistan 39, x 16 x x Palau 27 x Panama Papua Yeni Gine 1, x 70 x Paraguay 1, x 63 x Peru 5, x Filipinler 20, x Polonya 4, Portekiz 1, Katar Kore Cumhuriyeti 6, Moldova Cumuhuriyeti x Romanya 2, Rusya Federasyonu 14, Ruanda 2, Saint Kitts ve Nevis 67 x Saint Lucia x Saint Vincent ERGENLER Ergen nüfus Halen evli/birlikte 18 yaşına Ergenler arasında erkeğin Ergenler arasında kitle Ortaöğretim alt Ortaöğretim üst Ergenler arasında kapsamlı HIV bilgisine yaşayan ergenler kadar yapılan Ergenlerde eşini dövmesini haklı iletişim araçları kullananlar kısmında brüt kısmında brüt sahip olanlar yaş Toplam nüfusa (%) * doğumlar (%) doğum hızı görenler (%) * (%) * okullaşma oranı okullaşma oranı (%) * (bin) 2012 oranı (%) 2012 erkek kadın * * erkek kadın erkek kadın * erkek kadın ve Grenadinler Samoa x San Marino 1 x Sao Tome ve Principe x Suudi Arabistan 4, x Senegal 3, Sırbistan 1, TABLO 11 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 93

96 TABLO 11 ERGENLER Ergen nüfus Halen evli/birlikte 18 yaşına Ergenler arasında erkeğin Ergenler arasında kitle Ortaöğretim alt Ortaöğretim üst Ergenler arasında kapsamlı HIV bilgisine yaşayan ergenler kadar yapılan Ergenlerde eşini dövmesini haklı iletişim araçları kullananlar kısmında brüt kısmında brüt sahip olanlar yaş Toplam nüfusa (%) * doğumlar (%) doğum hızı görenler (%) * (%) * okullaşma oranı okullaşma oranı (%) * (bin) 2012 oranı (%) 2012 erkek kadın * * erkek kadın erkek kadın * erkek kadın Seyşeller Sierra Leone 1, Singapur Slovakya Slovenya Solomon Adaları x 70 x x 29 x Somali 2, x 75 y 3 x Güney Afrika 9, x 4 x 15 x 54 x Güney Sudan 2, İspanya 4, x Sri Lanka 3, x 24 x 54 y 88 y Filistin Devleti 1, x Sudan 8, Surinam x Svaziland İsveç 1, İsviçre Suriye Arap Cumhuriyeti 4, x 75 x x Tacikistan 1, x y Tayland 9, x x Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya x Timor-Leste x Togo 1, Tonga x Trinidad ve Tobago x x Tunus 1, x Türkiye 12, x 38 x Türkmenistan x 21 x 37 y 96 x 4 x Tuvalu x 28 x x 31 x Uganda 8, Ukrayna 4, x 30 x x 39 x Birleşik Arap Emirlikleri Birleşik Krallık 7, Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti 10, Birleşik Devletler 42, Uruguay x Özbekistan 5, x 26 x 63 x 63 x x Vanuatu x 94 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

97 TABLO 11 Venezüela ERGENLER Ergen nüfus Halen evli/birlikte 18 yaşına Ergenler arasında erkeğin Ergenler arasında kitle Ortaöğretim alt Ortaöğretim üst Ergenler arasında kapsamlı HIV bilgisine yaşayan ergenler kadar yapılan Ergenlerde eşini dövmesini haklı iletişim araçları kullananlar kısmında brüt kısmında brüt sahip olanlar yaş Toplam nüfusa (%) * doğumlar (%) doğum hızı görenler (%) * (%) * okullaşma oranı okullaşma oranı (%) * (bin) 2012 oranı (%) 2012 erkek kadın * * erkek kadın erkek kadın * erkek kadın (Bolivarcı Cumhuriyeti) 5, x 101 x Vietnam 14, Yemen 6, x x,y Zambiya 3, x 151 x Zimbabve 3, TABLO 11 ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika 209, Doğu ve Güney Afrika 101, Batı ve Orta Afrika 98, Orta ve Kuzey Afrika 79, Güney Asya 328, Doğu Asya ve Pasifik 297, ** ** 89 ** 91 ** ** Latin Amerika ve Karayipler 111, ODA/BDT 53, En az gelişmiş ülkeler 200, Dünya 1,185, ** ** 73 ** ** # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI Halen evli/birlikte yaşayan ergenler Halihazırda evli olan ya da birlikte yaşayan yaşındaki erkek ve kızların yüzdesi. Bu gösterge, bu yaş grubundaki erkek ve kızların mevcut medeni durumlarına ilişkin anlık bir bakış sağlamaktadır. Bununla birlikte, araştırmanın yapıldığı anda evli olmayanların ergenlikten çıkmadan evlenme riski ile karşı karşıya olduklarını belirtmeye değer. 18 yaşına kadar yapılan doğumlar 18 yaşından önce doğum yapmış olan yaşındaki kadınların yüzdesi. Nüfusa dayalı araştırmalardan gelen bu standartlaşmış gösterge, 18 yaşına kadarki ergenler arasındaki doğurganlık düzeylerini göstermektedir. Verilerin 18 yaşından önce doğum yapma riskini geride bırakmış olan yaşındaki kadınların yanıtlarına dayandığını göz önünde bulundurunuz. Ergenlerde doğum hızı yaşındaki her ergen kız başına doğum sayısı. Ergenler arasında erkeğin eşini dövmesini haklı görenler Şu belirli durumlardan en az birinde, kocanın eşine vurmaya ya da onu dövmeye hakkı olduğunu düşünen yaşındaki erkek ve kızların yüzdesi: kadın yemeği yakarsa, eşiyle tartışırsa, ona haber vermeden dışarı çıkarsa, çocuklarını ihmâl ederse ya da cinsel ilişkiyi reddederse. Ergenler arasında kitle iletişim araçları kullananlar Haftada en az bir kez, aşağıdaki enformasyon araçlarından en az birini kullanan yaşındaki erkek ve kızların yüzdesi: gazete, dergi, televizyon ya da radyo. Ortaöğretim alt kısmında brüt okullaşma oranı Resmî olarak ortaöğretimin alt kısmı çağında olan çocukların toplam sayısının yüzdesi olarak ifade edilen, yaşa bakılmaksızın ortaöğretim alt kısmında kayıtlı olan çocukların sayısı. Ortaöğretim üst kısmında brüt okullaşma oranı Resmî olarak ortaöğretimin üst kısmı çağında olan çocukların toplam sayısının yüzdesi olarak ifade edilen, yaşa bakılmaksızın ortaöğretim üst kısmında kayıtlı olan çocukların sayısı. Ergenler arasında kapsamlı HIV bilgisine sahip olanlar HIV in cinsel yolla bulaşmasını önleyen başlıca iki yöntemi (kondom kullanmak ve cinselliği sadık, hastalık bulaşmamış tek bir kişiyle sınırlama) doğru biçimde tanımlayan, HIV bulaşması ile ilgili yerel olarak yaygın olan iki yanlış düşünceyi reddeden ve sağlıklı görünümlü bir kişinin HIV-pozitif olabileceğini bilen yaşındaki genç erkek ve kadınların yüzdesi. TEMEL VERİ KAYNAKLARI Ergen nüfusu Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi. Halen evli/birlikte yaşayan ergenler Nüfus ve Sağlık Araştırmaları, Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA) ve diğer ulusal araştırmalar. 18 yaşına kadar yapılan doğumlar NSA ve ÇGKA. Ergenlerde doğum hızı Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi. Ergenler arasında erkeğin eşini dövmesini haklı görenler NSA, ÇGKA ve diğer ulusal araştırmalar. Ergenler arasında kitle iletişim araçları kullananlar AIDS Gösterge Araştırmaları (AGA), NSA, ÇGKA ve diğer ulusal araştırmalar. Brüt okullaşma oranı UNESCO İstatistik Enstitüsü (UİE). Ergenler arasında kapsamlı HIV bilgisine sahip olanlar AIDS Gösterge Araştırmaları (AGA), NSA, ÇGKA, Üreme Sağlığı Araştırmaları (ÜSA) ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları; HIV/AIDS Gösterge Araştırmaları Veritabanı, < NOTLAR Veri yok. x Sütun başlığında belirtilenlerden farklı yıllara ya da dönemlere ait veriler. Hindistan ın verileri istisna olmak üzere, bu tür veriler bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır den önceki veri yıllarına ait tahminler gösterilmemektedir. y Standart tanımdan ayrılan ya da bir ülkenin belirli bir bölümüne ait olan veriler. Bu veriler belirtilen referans dönemine aitse bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında kullanılmaktadır. p Küçük paydalar (genel olarak, ağırlıklandırılmamış durum) temelinde. * Veriler sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildikleri en yakın yıla ait verilerdir. ** Çin hariç. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 95

98 TABLO 12 YAŞANILAN YERE GÖRE EŞİTSİZLİKLER Arnavutluk x 36 x 0.9 x Cezayir x 92 x 1.1 x 3 x 4 x 1.3 x 18 x 19 x 1.0 x 98 x 95 x 1.0 x 16 x 10 x 1.7 x Andorra Angola 40 x 26 x 1.5 x 71 x 26 x 2.8 x Antigua ve Barbuda Arjantin Ermenistan x 28 x 0.8 x Avustralya Avusturya Azerbaycan x 80 x 1.2 x 4 x 12 x 3.0 x 19 x 5 x 3.6 x 74 x 72 x 1.0 x 7 x 2 x 3.3 x Bahamalar Bahreyn Bangladeş Barbados Belarus x 2 x 2.0 x 38 x 33 x 1.1 x Belçika Belize Benin y 67 y 1.1 y 22 x 11 x 1.9 x Bhutan Bolivya Doğum kaydı (%) ++ Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması * (%) * (%) * (%) * devamlılık oranı * olanlar (%) * (%) 2011 kent kent kent kent kent kent kent kır kır kır kır kır kır kır kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı Afganistan (Çokuluslu Devleti) 79 y 72 y 1.1 y Bosna-Hersek x 35 x 1.0 x Botsvana x 90 x 1.1 x 47 x 51 x 0.9 x 89 x 85 x 1.0 x Brezilya 98 x 94 x 1.0 x 2 x 2 x 1.0 x Brunei Sultanlığı Bulgaristan Burkina Faso Burundi Yeşil Burun 91 x 64 x 1.4 x Kamboçya Kamerun Kanada Orta Afrika Cumhuriyeti x 13 x 1.6 x Çad Şili 100 x 99 x 1.0 x Çin Kolombiya Komoros 90 x 87 x 1.0 x x 29 x 1.4 x Kongo x 15 x 1.9 x Cook Adaları Kosta Rika SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı Ağızdan tuz eriyikileriyle (ATE) ishal tedavisi İlköğretim net yaş grubu kadınlarda kapsamlı HIV bilgisine sahip İyileştirilmiş sanitasyon imkanlarından yararlanma

99 TABLO 12 YAŞANILAN YERE GÖRE EŞİTSİZLİKLER Doğum kaydı (%) * Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması (%) * 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı (%) * Ağızdan tuz eriyikileriyle (ATE) ishal tedavisi (%) * İlköğretim net devamlılık oranı * yaş grubu kadınlarda kapsamlı HIV bilgisine sahip olanlar (%) * İyileştirilmiş sanitasyon imkanlarından yararlanma (%) 2011 kent kent kent kent kent kent kent kır kır kır kır kır kır kır kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı Fildişi Sahili y 65 y 1.1 y Hırvatistan Küba 100 y 100 y 1.0 y Kıbrıs Çek Cumhuriyeti Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti Kongo Demokratik Cumhuriyeti Danimarka Cibuti x 40 x 2.3 x 27 y 27 y 1.0 y 67 x 49 x 1.4 x 18 x 9 x 2.0 x Dominika Dominik Cumhuriyeti 98 x 97 x 1.0 x 3 x 4 x 1.2 x x 37 x 1.2 x Ekvator x 99 x 1.0 x Mısır 99 y 99 y 1.0 y y 87 y 1.0 y El Salvador y 7 y 2.0 y Ekvator Ginesi 49 x 28 x 1.8 x 87 x 49 x 1.8 x 43 x 19 x 2.2 x Eritre 65 x 10 x 6.2 x 23 x 40 x 1.7 x 59 x 39 x 1.5 x 4 Estonya Etiyopya Fiji Finlandiya Fransa Gabon y 89 y 1.0 y Gambiya Gürcistan x 98 x 1.0 x x 36 x 1.2 x Almanya Gana Yunanistan Grenada Guatemala y 16 y 1.9 y Gine Gine-Bissau Guyana x 38 x 1.1 x Haiti y 73 y 1.2 y Papalık Honduras y 92 y 1.0 y Macaristan İzlanda Hindistan x 46 x 1.4 x 33 x 24 x 1.4 x 33 x 14 x 2.4 x Endonezya y 91 y 1.0 y İran (İslam Cumhuriyeti) 99 y 98 y 1.0 y İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 97 TABLO 12

100 TABLO 12 YAŞANILAN YERE GÖRE EŞİTSİZLİKLER * (%) * (%) * (%) * devamlılık oranı * olanlar (%) * (%) 2011 kent kent kent kent kent kent kent kır kır kır kır kır kır kır kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı Irak İrlanda İsrail İtalya Jamaika x 98 x 1.0 x Japonya Ürdün Kazakistan Kenya Kiribati y 86 y 0.9 y Kuveyt Kırgızistan x 92 x 1.0 x 23 x 18 x 1.3 x Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti Letonya Lübnan 100 Lesotho Liberya 5 y 3 y 1.9 y 79 x 32 x 2.4 x 17 x 20 x 1.2 x 57 x 52 x 1.1 x 46 x 21 x 2.2 x 26 x 15 x 1.8 x Libya Lihtenştayn Litvanya 95 Lüksemburg Madagaskar x 37 x 1.2 x Malavi Malezya Maldivler y 32 y 1.4 y Mali Malta Marshall Adaları x 68 x 1.4 x 39 x 37 x 1.1 x 33 x 12 x 2.7 x Moritanya x 14 x 2.0 x Mauritius Meksika 98 y 82 y 1.2 y Mikronezya Doğum kaydı (%) ++ Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması (Federatif Devletleri) Monako 100 Moğolistan Karadağ x 98 x 1.0 x 2 x 1 x 0.5 x 97 x 98 x 1.0 x Fas 97 y 91 y 1.1 y x 18 x 1.5 x 96 x 83 x 1.2 x Mozambik y 74 y 1.2 y Myanmar Namibya 94 x 73 x 1.3 x 12 x 19 x 1.6 x 67 x 60 x 1.1 x 94 x 91 x 1.0 x 65 x 65 x 1.0 x SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı Ağızdan tuz eriyikileriyle (ATE) ishal tedavisi İlköğretim net yaş grubu kadınlarda kapsamlı HIV bilgisine sahip İyileştirilmiş sanitasyon imkanlarından yararlanma

101 TABLO 12 Nepal Hollanda Yeni Zelanda Nikaragua 92 x 56 x 1.7 x 4 x 7 x 1.8 x 64 x 55 x 1.2 x 76 y 64 y 1.2 y Nijer x 32 x 2.2 x 31 x 8 x 3.8 x Nijerya Niue Norveç Umman Pakistan x 40 x 1.1 x 78 x 62 x 1.3 x Palau Panama Papua Yeni Gine 88 x 48 x 1.9 x 12 x 20 x 1.6 x Paraguay 82 y 69 y 1.2 y Peru 96 y 94 y 1.0 y Filipinler Polonya 96 Portekiz Katar Kore Cumhuriyeti Moldova Cumuhuriyeti x 99 x 1.0 x 2 x 4 x 2.0 x 9 x 6 x 1.6 x Romanya 100 x 98 x 1.0 x 3 x 4 x 1.3 x Rusya Federasyonu Ruanda Saint Kitts ve Nevis Saint Lucia Saint Vincent YAŞANILAN YERE GÖRE EŞİTSİZLİKLER Doğum kaydı (%) ++ Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı Ağızdan tuz eriyikileriyle (ATE) ishal tedavisi İlköğretim net yaş grubu kadınlarda kapsamlı HIV bilgisine sahip İyileştirilmiş sanitasyon imkanlarından yararlanma * (%) * (%) * (%) * devamlılık oranı * olanlar (%) * (%) 2011 kent kent kent kent kent kent kent kır kır kır kır kır kır kır kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı Nauru 66 ve Grenadinler Samoa y 88 y 1.0 y San Marino Sao Tome ve Principe Suudi Arabistan Senegal Sırbistan Seyşeller Sierra Leone Singapur 100 Slovakya Slovenya Solomon Adaları 95 x 84 x 1.1 x 8 x 12 x 1.5 x 40 x 37 x 1.1 x 72 x,y 65 x,y 1.1 x,y 34 x 28 x 1.2 x TABLO 12 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 99

102 TABLO 12 YAŞANILAN YERE GÖRE EŞİTSİZLİKLER * (%) * (%) * (%) * devamlılık oranı * olanlar (%) * (%) 2011 kent kent kent kent kent kent kent kır kır kır kır kır kır kır kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı kent kır oranı Somali x 15 x 4.5 x 20 x 38 x 1.9 x 25 x 9 x 2.9 x 30 x 9 x 3.3 x 7 x 2 x 4.1 x Güney Afrika 94 x 85 x 1.1 x 10 x 9 x 0.9 x 41 x 32 x 1.3 x Güney Sudan İspanya Sri Lanka x 99 x 1.0 x 57 x 50 x 1.1 x 97 x 98 x 1.0 x Filistin Devleti x 98 x 1.0 x Sudan Surinam Svaziland İsveç İsviçre Suriye Arap Cumhuriyeti x 9 x 1.0 x 56 x 44 x 1.3 x 89 x 85 x 1.0 x 7 x 7 x 1.0 x Tacikistan x,y 97 x,y 1.0 x,y Tayland x 8 x 1.6 x 50 x 59 x 0.9 x 98 x 98 x 1.0 x 43 x 47 x 0.9 x Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya x 30 x 0.6 x x 18 x 1.8 x Timor-Leste Togo Tonga Trinidad ve Tobago Tunus Türkiye y 91 y 1.0 y Türkmenistan x 99 x 1.0 x 7 x 9 x 1.3 x 32 x 45 x 0.7 x 7 x 4 x 2.0 x Tuvalu x 2 x 1.7 x 98 x,y 99 x,y 1.0 x,y 38 x 41 x 0.9 x Uganda Ukrayna x 98 x 1.0 x 71 x 76 x 0.9 x 48 x 37 x 1.3 x Birleşik Arap Emirlikleri Birleşik Krallık Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Birleşik Devletler Uruguay Özbekistan x 100 x 1.0 x 4 x 4 x 1.0 x 34 x 31 x 1.1 x 97 x 95 x 1.0 x 33 x 30 x 1.1 x Vanuatu x 72 x 1.2 x 11 x 11 x 1.0 x 85 x 80 x 1.1 x 23 x 13 x 1.8 x Venezüela Doğum kaydı (%) ++ Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı Ağızdan tuz eriyikileriyle (ATE) ishal tedavisi İlköğretim net yaş grubu kadınlarda kapsamlı HIV bilgisine sahip İyileştirilmiş sanitasyon imkanlarından yararlanma (Bolivarcı Cumhuriyeti) Vietnam Yemen 42 y 11 y 4.0 y 62 x 26 x 2.3 x 30 x 34 x 0.9 x 83 x 64 x 1.3 x 4 x 1 x 6.7 x Zambiya x 31 x 2.7 x 13 x 15 x 1.2 x 59 x 60 x 1.0 x 91 x 77 x 1.2 x Zimbabve SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

103 TABLO 12 YAŞANILAN YERE GÖRE EŞİTSİZLİKLER kent Doğum kaydı (%) * kır Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması (%) * kent kır oranı kent kır 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı (%) * kent kır oranı kent kır Ağızdan tuz eriyikileriyle (ATE) ishal tedavisi (%) * kent kır oranı kent kır İlköğretim net devamlılık oranı * kent kır oranı kent kır yaş grubu kadınlarda kapsamlı HIV bilgisine sahip olanlar (%) * kent kır oranı kent kır İyileştirilmiş sanitasyon imkanlarından yararlanma (%) 2011 kent kır oranı kent kır kent kır oranı TABLO 12 ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika Doğu ve Güney Afrika Batı ve Orta Afrika Orta Doğu ve Kuzey Afrika Güney Asya Doğu Asya ve Pasifik ** 41 ** 1.2 ** 93 ** 92 ** 1.0 ** 23 ** 22 ** 1.0 ** Latin Amerika ve Karayipler ODA/BDT En az gelişmiş ülkeler Dünya 80 ** 51 ** 1.6 ** ** 32 ** 1.3 ** 18 ** # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI Doğum kaydı Araştırmanın yapıldığı anda kayıt altına alınan 5 yaşın altındaki çocukların yüzdesi. Bu, araştırmayı yapan kişi tarafından doğum belgesi görülen ya da annesi veya bakıcısı tarafından doğumunun kayıt altına alındığı söylenen çocukları kapsamaktadır. Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması Yetkin bir sağlık personelinin (doktor, hemşire ya da ebe) hazır bulunduğu doğumların yüzdesi. 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı Dünya Sağlık Örgütü nün (WHO) Çocuk Gelişim Standartları ndaki yaşa göre medyan ağırlıktan eksi iki standart sapmanın altında olan 5 yaşın altındaki çocukların yüzdesi. Ağızdan tuz eriyikleriyle (ATE) ishal tedavisi Araştırmadan önceki iki hafta içinde ishal olan ve ağızdan tuz eriyikleri (ATE paketleri ya da önceden paketlenmiş ATE sıvısı) almış olan 5 yaşın altındaki çocukların yüzdesi. İlköğretim net devamlılık oranı Resmî olarak ilköğretim yaşındaki toplam çocukların yüzdesi şeklinde ifade edilen, resmî olarak ilköğretim yaşında olan ilköğretim ya da ortaöğretime devam eden öğrencilerin sayısı. Ortaöğretime devam eden ilköğretim çağındaki çocukların dâhil edilmesinden dolayı bu gösterge, ilköğretime uyarlanmış net devamlılık oranı olarak da belirtilebilir. Kapsamlı HIV bilgisine sahip olanlar HIV in cinsel yolla bulaşmasını önleyen başlıca iki yöntemi (kondom kullanmak ve cinselliği sadık, hastalık bulaşmamış tek bir kişiyle sınırlama) doğru biçimde tanımlayan, HIV bulaşması ile ilgili yerel olarak yaygın olan iki yanlış düşünceyi reddeden ve sağlıklı görünümlü bir kişinin HIV-pozitif olabileceğini bilen genç kadınların (15 24 yaşında) yüzdesi. İyileştirilmiş sanitasyon imkânlarından yararlanma Diğer hanelerle paylaşmadan şu sanitasyon imkânlarından herhangi birini kullanan nüfusun yüzdesi: boruyla kanalizasyon şebekesine, foseptik çukuruna ya da çukur tuvaletlere bağlı olan su akıtmalı ya da sifonlu tuvalet; havalandırmayla iyileştirilmiş çukur tuvaletler; beton döşemeli çukur tuvalet; üstü örtülü çukur; kompost tuvalet. TEMEL VERİ KAYNAKLARI Doğum kaydı Nüfus ve Sağlk Araştırmaları (NSA), Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA), diğer ulusal araştırmalar, nüfus sayımları ve yaşam kayıt sistemleri. Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması NSA, ÇGKA ve diğer ulusa çapta temsil edici kaynaklar. 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı NSA, ÇGKA, diğer ulusal hanehalkı araştırmaları, WHO ve UNICEF. Ağızdan tuz eriyikileriyle (ATE) ishal tedavisi NSA, ÇGKA ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları. İlköğretim net devamlılık oranı NSA, ÇGKA ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları. Kapsamlı HIV bilgisine sahip olanlar AIDS Gösterge Araştırmaları (AGA), NSA, ÇGKA ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları; HIV/ AIDS Araştırma Göstergeleri Veritabanı, < İyileştirilmiş sanitasyon imkânlarından yararlanma UNICEF ve WHO Ortak İzleme Programı. İtalik eşitsizlik verileri raporun çeşitli yerlerinde sunulan aynı göstergeler için olanlardan farklı kaynaklardan alınmıştır: Tablo 2 (Beslenme - Düşük kiloluluk prevalansı), Tablo 3 (Sağlık - İshal tedavisi), Tablo 4 (HIV/AIDS - HIV konusunda kapsamlı bilgi), Tablo 5 (Eğitim - İlkokul katılımı) ve Tablo 8 (Kadınlar - Doğumda yetkin sağlık personeli bulunması). NOTLAR Veri yok. x Sütun başlığında belirtilenlerden farklı yıllara ya da dönemlere ait veriler. Hindistan ın verileri ve Brezilya nın 2006 yılı doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması verileri istisna olmak üzere bu tür veriler bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır den önceki veri yıllarına ait tahminler gösterilmemektedir. y Standart tanımdan ayrılan ya da bir ülkenin belirli bir bölümüne ait olan veriler. Bu veriler belirtilen referans dönemine aitse bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında kullanılmaktadır. ++ Doğum kaydı tanımındaki değişiklikler ÇGKA nın ikinci ve üçüncü turlarından (ÇGKA2 ve ÇGKA3) dördüncü tura (ÇGKA4) yapılmıştır. Sonraki turlarla karşılaştırılabilirliğe olanak sağlamak için, doğum kaydı ile ilgili ÇGKA2 ve ÇGKA3 verileri ÇGKA4 gösterfe tanımına göre yeniden hesaplandı. Bu nedenle burada temsil edilen yeniden hesaplanmış veri, ÇGKA2 ve ÇGKA3 ulusal raporlarına dâhil edilen tahminlerden farklılaşabilir. * Veriler sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildikleri en yakın yıla ait verilerdir. ** Çin hariç. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 101

104 TABLO 13 HANEHALKI VARLIKLILIK DURUMUNA GÖRE EŞİTSİZLİKLER Afganistan Arnavutluk Cezayir x 98 x 1.1 x 5 x 2 x 2.5 x 15 x 19 x 1.2 x 93 x 97 x 1.0 x 5 x 20 x 3.7 x Andorra Angola 24 x 53 x 2.2 x Antigua ve Barbuda Arjantin Ermenistan Avustralya Avusturya Azerbaycan x 100 x 1.3 x 15 x 2 x 7.5 x 3 x 36 x 13.3 x 72 x 78 x 1.1 x 1 x 12 x 10.3 x 2 x 14 x 6.3 x Bahamalar Bahreyn Bangladeş Barbados Belarus x 0 x 5.0 x Belçika Belize Benin x 96 x 1.9 x 15 x 32 x 2.1 x 53 y 79 y 1.5 y 9 x 26 x 3.1 x 17 x 52 x 3.0 x Bhutan Bolivya en yoksul Doğum kaydı (%) * en zengin en zenginin en yoksula oranı Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması (%) * en yoksul en zengin (Çokuluslu Devleti) 68 y 90 y 1.3 y Bosna-Hersek Botsvana 84 x 100 x 1.2 x 16 x 4 x 4.0 x Brezilya Brunei Sultanlığı Bulgaristan Burkina Faso Burundi Yeşil Burun Kamboçya Kamerun Kanada Orta Afrika Cumhuriyeti x 23 x 1.6 x 19 x 33 x 1.7 x Çad Şili Çin Kolombiya Komoros 76 x 96 x 1.3 x 49 x 77 x 1.6 x 16 x 24 x 1.5 x 25 x 39 x 1.6 x Kongo x 95 x 2.4 x 16 x 5 x 3.2 x 13 x 18 x 1.4 x SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 en zenginin en yoksula oranı 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı (%) * en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı Ağızdan tuz eriyikleriyle (ATE) ishal tedavisi (%) * en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul İlköğretim net devamlılık oranı * en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul yaş grubu erkeklerde kapsamlı HIV bilgisi (%) * kadınlar erkekler en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı

105 TABLO 13 Cook Adaları Kosta Rika Fildişi Sahili y 80 y 1.4 y Hırvatistan Küba Kıbrıs Çek Cumhuriyeti Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti Kongo Demokratik HANEHALKI VARLIKLILIK DURUMUNA GÖRE EŞİTSİZLİKLER en yoksul Doğum kaydı (%) * en zengin en zenginin en yoksula oranı Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması (%) * en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı (%) * en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı Ağızdan tuz eriyikleriyle (ATE) ishal tedavisi (%) * İlköğretim net devamlılık oranı * yaş grubu erkeklerde kapsamlı HIV bilgisi (%) * kadınlar erkekler Cumhuriyeti Danimarka Cibuti Dominika Dominik Cumhuriyeti 95 x 99 x 1.0 x 5 x 1 x 4.4 x x 46 x 1.5 x 21 x 41 x 2.0 x Ekvator 99 x 98 x 1.0 x Mısır 99 y 100 y 1.0 y y 93 y 1.1 y El Salvador y 1 y 12.9 y Ekvator Ginesi 29 x 53 x 1.9 x 47 x 85 x 1.8 x 24 x 37 x 1.5 x Eritre 7 x 81 x 12.1 x Estonya Etiyopya Fiji Finlandiya Fransa Gabon y 86 y 1.0 y Gambiya Gürcistan x 99 x 1.0 x Almanya Gana Yunanistan Grenada Guatemala y 3 y 6.5 y Gine x 57 x 2.2 x x 59 x 3.3 x Gine-Bissau Guyana Haiti y 92 y 1.4 y Papalık Honduras y 94 y 1.1 y Macaristan en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı TABLO 13 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 103

106 TABLO 13 HANEHALKI VARLIKLILIK DURUMUNA GÖRE EŞİTSİZLİKLER İzlanda Hindistan x 20 x 2.9 x 19 x 43 x 2.3 x 4 x 45 x 11.7 x 15 x 55 x 3.8 x Endonezya x 27 x 12.2 x İran (İslam Cumhuriyeti) Irak İrlanda İsrail İtalya Jamaika Japonya Ürdün 98 x 100 x 1.0 x x 30 x 1.6 x Kazakistan Kenya Kiribati y 87 y 1.0 y Kuveyt Kırgızistan x 100 x 1.1 x 94 x 94 x 1.0 x 17 x 29 x 1.7 x Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti Letonya Lübnan Lesotho x 39 x 1.1 x Liberya 1 y 7 y 6.1 y 26 x 81 x 3.2 x 21 x 13 x 1.6 x 41 x 64 x 1.6 x 15 x 56 x 3.7 x 14 x 29 x 2.1 x 17 x 37 x 2.2 x Libya Lihtenştayn Litvanya Lüksemburg Madagaskar x 24 x 1.7 x Malavi Malezya Maldivler Mali Malta Marshall Adaları x 99 x 1.5 x 12 x 39 x 3.3 x 37 x 58 x 1.6 x Moritanya Mauritius Meksika Mikronezya en yoksul Doğum kaydı (%) * en zengin en zenginin en yoksula oranı Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması (%) * en yoksul en zengin (Federatif Devletleri) Monako Moğolistan SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 en zenginin en yoksula oranı 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı (%) * en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı Ağızdan tuz eriyikleriyle (ATE) ishal tedavisi (%) * en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul İlköğretim net devamlılık oranı * en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul yaş grubu erkeklerde kapsamlı HIV bilgisi (%) * kadınlar erkekler en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı

107 TABLO 13 Karadağ x 100 x 1.0 x 4 x 1 x 4.0 x 92 x 100 x 1.1 x Fas 30 x 95 x 3.2 x 18 x 25 x 1.4 x 77 x 97 x 1.3 x Mozambik y 91 y 1.4 y Myanmar Namibya 60 x 98 x 1.6 x 22 x 7 x 3.1 x 50 x 59 x 1.2 x 88 x 97 x 1.1 x 61 x 69 x 1.1 x 55 x 67 x 1.2 x Nauru x 98 x 1.0 x 7 x 3 x 2.7 x 82 x,y 90 x,y 1.1 x,y 13 x,y 10 x,y 0.8 x,y 25 x,y Nepal Hollanda Yeni Zelanda Nikaragua 42 x 99 x 2.4 x 9 x 1 x 9.0 x 53 x 64 x 1.2 x Nijer x 59 x 11.8 x 14 x 32 x 2.3 x 26 x 70 x 2.7 x 5 x 30 x 6.5 x 6 x 34 x 5.8 x Nijerya Niue Norveç Umman Pakistan x 77 x 4.8 x 41 x 44 x 1.1 x 42 x 88 x 2.1 x Palau Panama Papua Yeni Gine Paraguay 67 y 89 y 1.3 y Peru 93 y 99 y 1.1 y Filipinler Polonya Portekiz Katar Kore Cumhuriyeti Moldova Cumuhuriyeti x 100 x 1.0 x 6 x 1 x 6.0 x Romanya Rusya Federasyonu Ruanda Saint Kitts ve Nevis Saint Lucia Saint Vincent HANEHALKI VARLIKLILIK DURUMUNA GÖRE EŞİTSİZLİKLER en yoksul Doğum kaydı (%) * en zengin en zenginin en yoksula oranı Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması (%) * en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı (%) * en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı Ağızdan tuz eriyikleriyle (ATE) ishal tedavisi (%) * İlköğretim net devamlılık oranı * yaş grubu erkeklerde kapsamlı HIV bilgisi (%) * kadınlar erkekler ve Grenadinler Samoa y 91 y 1.1 y San Marino Sao Tome ve Principe x 34 x 1.2 x Suudi Arabistan Senegal Sırbistan en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı TABLO 13 İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 105

108 TABLO 13 HANEHALKI VARLIKLILIK DURUMUNA GÖRE EŞİTSİZLİKLER Seyşeller Sierra Leone Singapur Slovakya Slovenya Solomon Adaları 74 x 95 x 1.3 x 14 x 10 x 1.4 x 58 x,y 78 x,y 1.3 x,y 17 x 37 x 2.1 x 35 x 50 x 1.5 x Somali x 77 x 7.2 x 42 x 14 x 3.0 x 7 x 31 x 4.8 x 3 x 40 x 12.5 x 1 x 8 x 13.5 x Güney Afrika Güney Sudan x 58 x 4.7 x İspanya Sri Lanka x 99 x 1.0 x 29 x 11 x 2.6 x 97 x 99 x 1.0 x Filistin Devleti x 100 x 1.0 x Sudan Surinam Svaziland İsveç İsviçre Suriye Arap Cumhuriyeti x 99 x 1.3 x 10 x 7 x 1.4 x 45 x 59 x 1.3 x 4 x 10 x 2.9 x Tacikistan x 90 x 1.0 x 52 x 50 x 1.0 x 96 x,y 98 x,y 1.0 x,y Tayland x 100 x 1.1 x 11 x 3 x 3.7 x 56 x 54 x 1.0 x 97 x 99 x 1.0 x 47 x 43 x 0.9 x Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya x 45 x 5.0 x Timor-Leste Togo Tonga Trinidad ve Tobago x 100 x 1.0 x 95 x 98 x 1.0 x 48 x 62 x 1.3 x Tunus Türkiye y 97 y 1.1 y Türkmenistan x 100 x 1.0 x 8 x 2 x 4.0 x 45 x 30 x 0.7 x 3 x 8 x 2.8 x Tuvalu x 98 x 1.0 x 1 x 0 x 99 x,y 100 x,y 1.0 x,y 34 x,y 39 x,y 1.2 x,y 67 x,y Uganda Ukrayna x 99 x 1.0 x 78 x 75 x 1.0 x 33 x 45 x 1.4 x 28 x 42 x 1.5 x Birleşik Arap Emirlikleri Birleşik Krallık Tanzanya Birleşik en yoksul Doğum kaydı (%) * en zengin en zenginin en yoksula oranı Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması (%) * en yoksul en zengin Cumhuriyeti Birleşik Devletler Uruguay Özbekistan x 100 x 1.0 x 5 x 3 x 1.7 x 94 x 97 x 1.0 x 25 x 33 x 1.3 x Vanuatu x 90 x 1.6 x 12 x 10 x 1.2 x 74 x 89 x 1.2 x 9 x 23 x 2.7 x 106 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 en zenginin en yoksula oranı 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı (%) * en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı Ağızdan tuz eriyikleriyle (ATE) ishal tedavisi (%) * en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul İlköğretim net devamlılık oranı * en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul yaş grubu erkeklerde kapsamlı HIV bilgisi (%) * kadınlar erkekler en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı

109 TABLO 13 Venezüela HANEHALKI VARLIKLILIK DURUMUNA GÖRE EŞİTSİZLİKLER en yoksul Doğum kaydı (%) * en zengin en zenginin en yoksula oranı Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması (%) * en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı (%) * en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı Ağızdan tuz eriyikleriyle (ATE) ishal tedavisi (%) * İlköğretim net devamlılık oranı * yaş grubu erkeklerde kapsamlı HIV bilgisi (%) * kadınlar erkekler (Bolivarcı Cumhuriyeti) 95 x 92 x 1.0 x 86 x 99 x 1.2 x Vietnam Yemen 3 y 51 y 15.5 y 17 x 74 x 4.3 x 31 x 37 x 1.2 x 44 x 87 x 2.0 x 0 x 4 x Zambiya x 91 x 3.4 x 16 x 11 x 1.5 x 61 x 61 x 1.0 x 73 x 96 x 1.3 x Zimbabve en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı en yoksul en zengin en zenginin en yoksula oranı TABLO 13 ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika Doğu ve Güney Afrika Batı ve Orta Afrika Orta Doğu ve Kuzey Afrika Güney Asya Doğu Asya ve Pasifik 50 ** 96 ** 1.9 ** 24 ** 10 ** 2.5 ** 40 ** 45 ** 1.1 ** Latin Amerika ve Karayipler ODA/BDT En az gelişmiş ülkeler Dünya 51 ** 79 ** 1.6 ** 32 ** 86 ** 2.7 ** 37 ** 14 ** 2.7 ** 28 ** 44 ** 1.6 ** # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. GÖSTERGELERİN TANIMLARI Doğum kaydı Araştırmanın yapıldığı anda kayıt altına alınan 5 yaşın altındaki çocukların yüzdesi. Bu, araştırmayı yapan kişi tarafından doğum belgesi görülen ya da annesi veya bakıcısı tarafından doğumunun kayıt altına alındığı söylenen çocukları kapsamaktadır. Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması Yetkin bir sağlık personelinin (doktor, hemşire ya da ebe) hazır bulunduğu doğumların yüzdesi. Beş yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı Dünya Sağlık Örgütü nün (WHO) Çocuk Gelişim Standartları ndaki yaşa göre medyan ağırlıktan eksi iki standart sapmanın altında olan 5 yaşın altındaki çocukların yüzdesi. Ağızdan tuz eriyikleriyle (ATE) ishal tedavisi Araştırmadan önceki iki hafta içinde ishal olan ve ağızdan tuz eriyikleri (ATE paketleri ya da önceden paketlenmiş ATE sıvısı) almış olan 5 yaşın altındaki çocukların yüzdesi. İlköğretim net devamlılık oranı Resmî olarak ilköğretim yaşındaki toplam çocukların yüzdesi şeklinde ifade edilen, resmî olarak ilköğretim yaşında olan ilköğretime ya da ortaöğretime devam eden öğrencilerin sayısı. Ortaöğretime devam eden ilköğretim çağındaki çocukların dâhil edilmesinden dolayı bu gösterge, lköğretime uyarlanmış net devamlılık oranı olarak da belirtilebilir. Kapsamlı HIV bilgisine sahip olanlar HIV in cinsel yolla bulaşmasını önleyen başlıca iki yöntemi (kondom kullanmak ve cinselliği sadık, hastalık bulaşmamış tek bir kişiyle sınırlama) doğru biçimde tanımlayan, HIV bulaşması ile ilgili yerel olarak yaygın olan iki yanlış düşünceyi reddeden ve sağlıklı görünümlü bir kişinin HIV-pozitif olabileceğini bilen genç kadınların (15 24 yaşında) yüzdesi. TEMEL VERİ KAYNAKLARI Doğum kaydı Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (NSA), Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA), diğer ulusal araştırmalar, nüfus sayımları ve yaşam kayıt sistemleri. Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması NSA, ÇGKA ve diğer ulusal çapta temsil edici kaynaklar. 5 yaş altı çocuklar arasında düşük kiloluluk prevalansı NSA, ÇGKA, diğer ulusal hanehalkı araştırmaları, WHO ve UNICEF. Ağızdan tuz eriyikleriyle (ATE) ishal tedavisi NSA, ÇGKA ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları. İlköğretim devamlılık oranı NSA, ÇGKA ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları. Kapsamlı HIV bilgisine sahip olanlar AIDS Gösterge Araştırmaları (AGA), NSA, ÇGKA ve diğer ulusal hanehalkı araştırmaları; HIV/ AIDS Araştırma Göstergeleri Veritabanı, < İtalik eşitsizlik verileri raporun diğer tablolarında sunulan aynı göstergeler için olanlardan farklı kaynaklardan alınmıştır: Tablo 2 (Beslenme Düşük kiloluluk prevalansı), Tablo 3 (Sağlık İshal tedavisi), Tablo 4 (HIV/AIDS HIV konusunda kapsamlı bilgisi olanlar), Tablo 5 (Eğitim - İlköğretim katılımı) ve Tablo 8 (Kadınlar Doğum sırasında yetkin sağlık personeli bulunması). NOTLAR Veri yok. x Sütun başlığında belirtilenlerden farklı yıllara ya da dönemlere ait veriler. Hindistan ın verileri istisna olmak üzere, bu tür veriler bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır den önceki veri yıllarına ait tahminler gösterilmemektedir. y Standart tanımdan ayrılan ya da bir ülkenin belirli bir bölümüne ait olan veriler. Bu veriler belirtilen referans dönemine aitse bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında kullanılmaktadır. ++ Doğum kaydı tanımındaki değişiklikler ÇGKA nın ikinci ve üçüncü turlarından (ÇGKA2 ve ÇGKA3) dördüncü tura (ÇGKA4) yapılmıştır. Sonraki turlarla karşılaştırılabilirliğe olanak sağlamak için, doğum kaydı ile ilgili ÇGKA2 ve ÇGKA3 verileri ÇGKA4 gösterfe tanımına göre yeniden hesaplandı. Bu nedenle burada temsil edilen yeniden hesaplanmış veri, ÇGKA2 ve ÇGKA3 ulusal raporlarına dâhil edilen tahminlerden farklılaşabilir. * Veriler sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildikleri en yakın yıla ait verilerdir. ** Çin hariç. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 107

110 TABLO 14 ERKEN DÖNEM ÇOCUK GELİŞİMİ Erken çocukluk eğitimine katılım * en yoksul toplam erkek kadın Öğrenmeye yetişkin desteği ++ Öğrenmeye Evde bulunan öğrenme materyalleri * Yetersiz bakıma bırakılan çocuklar * baba Çocuk kitapları Oynanabilecek şeyler * en yoksul en zengin desteği ++ en yoksul en zengin en yoksul en zengin en yoksul * toplam toplam toplam erkek kadın en zengin toplam erkek kadın Afganistan Arnavutluk Bangladeş Belarus Belize Bhutan Bosna-Hersek Botsvana 18 Burkina Faso Burundi Kamerun Orta Afrika Cumhuriyeti Çad Fildişi Sahili Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti Kongo Demokratik Cumhuriyeti Cibuti Gambiya Gürcistan Gana Gine-Bissau Guyana Honduras İran (İslam Cumhuriyeti) 20 y 19 y 22 y 70 y 69 y 70 y 60 y 36 y 67 y 15 y 15 y 15 y Irak Jamaika Kazakistan Kırgızistan Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti Lübnan y 58 y 54 y 74 y y Mali Moritanya Moğolistan Karadağ Fas y 34 y 35 y 16 y 59 y 58 y 21 y 9 y 52 y 14 y 19 y 7 y Mozambik Myanmar y 58 y 58 y 42 y 76 y 44 y en zengin 108 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

111 TABLO 14 Nepal 30 y 29 y 31 y 14 y 61 y Nijerya Sao Tome ve Principe Senegal 22 y 23 y 21 y 7 y 43 y Sırbistan Sierra Leone Somali Güney Sudan Filistin Devleti Sudan Surinam Svaziland Suriye Arap Cumhuriyeti Tacikistan Tayland Eski Yugoslav ERKEN DÖNEM ÇOCUK GELİŞİMİ Erken çocukluk eğitimine katılım * en yoksul toplam erkek kadın Öğrenmeye yetişkin desteği ++ Öğrenmeye Evde bulunan öğrenme materyalleri * Yetersiz bakıma bırakılan çocuklar * baba Çocuk kitapları Oynanabilecek şeyler * en yoksul en zengin desteği ++ en yoksul en zengin en yoksul en zengin en yoksul * toplam toplam toplam erkek kadın en zengin toplam erkek kadın Cumhuriyeti Makedonya Togo Trinidad ve Tobago Tunus Ukrayna Özbekistan Vietnam Yemen en zengin TABLO 14 ÖZET GÖSTERGELER # Sahraaltı Afrika Doğu ve Güney Afrika Batı ve Orta Afrika Orta Doğu ve Kuzey Afrika Güney Asya Doğu Asya ve Pasifik Latin Amerika ve Karayipler ODA/BDT En az gelişmiş ülkeler Dünya # Bölgelerdeki, alt bölgelerdeki ve ülke kategorilerindeki ülkelerin in tam listesi için bakınız s. 26. İSTATİSTİKSEL TABLOLAR 109

112 TABLO 14 ERKEN DÖNEM ÇOCUK GELİŞİMİ GÖSTERGELERİN TANIMLARI Erken çocukluk eğitimine katılım Bir erken çocuk eğitim programına devam eden aylık çocukların yüzdesi. Öğrenmeye yetişkin desteği Son üç gün içinde, aşağıdaki öğrenmeyi teşvik ve okula hazırlık etkinliklerinden dört ya da daha fazlasında bir yetişkinin onlarla ilgilendiği aylık çocukların yüzdesi: a) çocuklara kitap okuma, b) çocuklara öykü anlatma, c) çocuklara şarkı söyleme, d) çocuğun evinin dışına çıkarma, e) çocukla oyun oynama ve f) çocuk ile birlikte şeylere isim verme, onları sayma ya da çizme için zaman harcama. Öğrenmeye baba desteği Son üç gün içinde, aşağıdaki öğrenmeyi teşvik ve okula hazırlık etkinliklerinden bir ya da daha fazlasında babanın onlarla ilgilendiği aylık çocukların yüzdesi: a) çocuklara kitap okuma, b) çocuklara öykü anlatma, c) çocuklara şarkı söyleme, d) çocuğun evinin dışına çıkarma, e) çocukla oyun oynama ve f) çocuk ile birlikte şeylere isim verme, onları sayma ya da çizme için zaman harcama. Evde bulunan öğrenme materyalleri: çocuk kitapları Evinde üç ya da daha fazla çocuk kitabı bulunan 0-59 aylık çocukların yüzdesi. Evde bulunan öğrenme materyalleri: oynanabilecek şeyler Evinde aşağıdaki oynanabilecek şeylerden iki ya da daha fazlasına sahip olan 0-59 aylık çocukların yüzdesi: eve ait nesneler ya da dışarıdan bulunan nesneler (çomaklar, taşlar, hayvanlar, kabuklar, yapraklar vs.), ev yapımı oyuncaklar ya da mağazadan alınan oyuncaklar. Yetersiz bakıma bırakılan çocuklar Son bir hafta içinde en az bir kez bir saatten fazla yalnız bırakılan ya da 10 yaşından küçük başka bir çocuğun bakımına bırakılan 0-59 aylık çocukların yüzdesi. TEMEL VERİ KAYNAKLARI Erken çocukluk eğitimine katılım Çok Göstergeli Kümelem Araştırmaları (ÇGKA), Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (NSA) ve diğer ulusal araştırmalar. Öğrenmeye yetişkin desteği NSA, ÇGKA ve diğer ulusal araştırmalar. Öğrenmeye baba desteği NSA, ÇGKA ve diğer ulusal araştırmalar. Evde bulunan öğrenme materyalleri: çocuk kitapları NSA, ÇGKA ve diğer ulusal araştırmalar. Evde bulunan öğrenme materyalleri: oynanabilecek şeyler NSA, ÇGKA ve diğer ulusal araştırmalar. Yetersiz bakıma bırakılan çocuklar NSA, ÇGKA ve diğer ulusal araştırmalar. NOTLAR Veri yok. y Standart tanımdan ayrılan ya da bir ülkenin belirli bir bölümüne ait olan veriler. Bu veriler belirtilen referans dönemine aitse bölgesel ve küresel ortalamaların hesaplanmasında kullanılmaktadır. * Veriler sütun başlığında belirtilen dönem içinde bulunabildikleri en yakın yıla ait verilerdir ++ Bazı EÇG göstergelerinin tanımındaki değişiklikler, ÇGKA nın üçüncü ve dördüncü turları (ÇGKA3 ve ÇGKA4) arasında yapılmıştır. ÇGKA4 ile karşılaştırılabilirliği sağlamak için, öğrenmeye yetişkin desteği, öğrenmeye baba desteği ve evdeki öğrenme materyalleri (Oynanabilecek şeyler) ile ilgili ÇGKA3 verileri, ÇGKA4 teki gösterge tanımlarına göre yeniden hesaplanmıştır. Dolayısıyla burada sunulan yeniden hesaplanmış veriler, ÇGKA3 ülke raporlarında yer alan tahminlerden farklı olacaktır. 110 SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014

113 RAPOR EKİBİ ARAŞTIRMA, YAZIM VE EDİTÖRLÜK Abid Aslam, Anna Grojec, Céline Little, Ticiana Maloney, Jordan Tamagni TERCÜME Marc Chalamet, Carlos Perellon YAYIN VE DAĞITIM Germain Ake, Allyson Alert, Ernest Califra, Timothy DeWerff, Hirut Gebre-Egzhiaber, Yasmine Hage, Carol Holmes, Christine Kenyi, Maryan Lobo, Jorge Peralta-Rodriguez, Ami Pradhan, Charlotte Rutsch, Anne Santiago, Jaclyn Tierney, Nogel S. Viyar,Samantha Wauchope, Judith Yemane İSTATİSTİKSEL TABLOLAR David Brown, Claudia Cappa, Liliana Carvajal, Archana Dwivedi, Hiroyuki Hattori, Priscilla Idele, Claes Johansson, RouslanKarimov, Julia Krasevec, Rolf Luyendijk, Colleen Murray, Holly Newby, Khin Wityee Oo, Nicole Petrowski, Tyler Porth, Chiho Suzuki, Andrew Thompson, Jingxian Wu, Danzhen You ÖZEL TEŞEKKÜR Danışmanlar: Peter Adamson, David Anthony, Gareth Jones, Colin Kirk, Catherine Langevin-Falcon, Richard Morgan, Tessa Wardlaw Katkıda bulunanlar: Edward Addai, Christophe Boulierac, Natacha Carbonelli, Suzanne Joan Coates, Violeta Cojocaru, Kerry Constabile, Judith Diers, Clemens Gros, Attila Hancioglu, BintaIsah-Ismail, Aleksandra Jovic, Rhazi Kone, Miriam Paulson Kramer, George Laryea-Adjei, Leonardo Menchini, Bishnu Bhakta Mishra, Kaylin Padovano, Katarzyna Pawelzcyk, Kinlay Penjor,Tanja Rankovic, Kavita Ratna, Michele Seroussi, Sherpem Sherpa, Turgay Ünalan, Cornelia Walther, Dechen Zangmo Tasarım: Prographics, Inc. Web and Sosyal Medya: Dijital Strateji Bölümü, İletişim Departmanı, UNICEF İngilizceden Çeviren: Metin Çulhaoğlu Baskı: Pelin Ofset Matbaacılık Ltd. Şti./Ankara

114 United Nations Children s Fund 3 United Nations Plaza New York, NY 10017, USA E-posta: [email protected] Web: SAYILARLA DÜNYA ÇOCUKLARININ DURUMU 2014 HER ÇOCUK ÖNEMLİDİR Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) Ocak 2014 Raporu internet üzerinden okumak için, QR Kodu tarayın veya şu adresi ziyaret edin; Raporun İngilizcesini internet üzerinden okumak için, QR Kodu tarayın veya şu adresi ziyaret edin;