İTALYA YABANCI SERMAYE MEVZUATI

Transkript

1

2 ISTANBUL TICARET ODASI YAYıN NO: Türk Girişimcileri İçin Yurtdışı Yatırımlar Rehberi Dizisi - 13 SORULARLA İTALYA YABANCI SERMAYE MEVZUATI Derleyen Müge ÇAKAR Raportör, Etüt ve Araştırma Şubesi İstanbul, 1999

3 Bu eserin tüm hakları İstanbul Ticaret Odası'na (İTO) aittir. İTO'nın ve yazannın ismi kaydedilmek koşuluyla yayından alıntı yapmak mümkündür. Ancak, İTO'nın yazılı izni olmadan yayının tamamı veya bir bölümü, kopyalanamaz, çoğaltılamaz, ticari amaçlarla kullanılamaz. Haziran 1999, İstanbul ISBN İTO Yayınları için ayrıntılı bilgi İTO Ticari Dokümantasyon Şubesi'nden edinilebilir. Tel : (0212) /303 Faks : (0212) e-posta: dokümantasyon(g)tr-ito.com Baskı MEGA AJANS REKLAMCILIK MATBAACILIK FUAR HİZM. LTD. ŞTİ. Ankara Cad. Gağaloğlu Yokuşu Evren Han No: 31 Cağaloğlu/İSTANBUL Tel.: (0212)

4

5

6 ONSOZ Özellikle 1980'li yılların ortalarından bu yana iletişim ve ulaşım teknolojisinde elde edilen başdöndürücü gelişme ve biraz da buna bağlı olarak 1990'lann i^ıemen başında eski Doğu Blokunun dağılması ile belirginleşen süreç, diğer pek çok alanda olduğu gibi dünya ekonomisinde de tek bir noktayı işaret etmektedir: Dünyanın küçülmesi, diğer bir ifadeyle küreselleşme... Küreselleşme olgusu, sadece iç pazara yönelik olarak ticaret ve ekonomik faaliyetlerin etkin bir şekilde sürdürülemeyeceğini ortaya koyarken, girişimci başarısı üretilen ürünlere tüm dünya üzerinde rekabetçi ortamda pazar bulabilme becerisi ile ölçülmeye başlanmıştır. İçinde bulunduğumuz yıllarda öncelikle 1960'larda Batı Avrupa ülkelerine çalışmaya giden işçilerimizin bilhassa ikinci kuşakta bulundukları ülkelerde kendi işlerini kurmaları, 1980'li yıllarda ise dışa açılmaya başlayan ve Doğu Bloku'nun dağılması ile bu ülkelerin herşeye ihtiyaç duyan yapısını değerlendiren işadamlanmız sayesinde, büyük bir çoğunlukla KOBİ'ler şeklinde gelişen yurtdışındaki Türk yatırımları, son zamanlarda büyük ölçekli şirketlerimizin de atılımları ile önemli boyutlara ulaşmaktadır.

7 Türkiye ekonomisinin kalkınmasını kendisine görev edinmiş olan Odamız iş adamlarına yardımcı olmak için uzun yıllardır sürdürdüğü "İhracat Pazar Araştırmaları, Ülke Etütleri, Yurtdışındaki Türk Girişimcileri" araştırmalarına ilave olarak 1998 yılında başlattığı yeni bir çalışma ile girişimcilerimiz için potansiyel arzeden ülkeleri, özellikle yatırım mevzuatları yönüyle, büyüteç altına almayı hedeflemektedir. "Türk Girişimcileri İçin Yurtdışı Yatırımlar Rehberi Dizisi" adı altında birçok ülkeyi ele alacak yayınımız yurtdışında yatırım yapmayı planlayan işadamlarımızın ilgili ülkenin ekonomik yapısından, şirket kuruluşu mevzuatına, teşvik ve vergi sistemlerinden, yararlı adreslere varıncaya kadar çok çeşitli sorularına kısa ve özlü cevaplar getiren pratik bir rehber olmaya çalışacaktır. AB ülkelerinden, BDT ülkelerine, Balkan ülkelerinden Türk Cumhuriyetlerine kadar geniş bir coğrafyayı kapsayacak olan araştırma dizimizin onüçüncü kitapçığı olan elinizdeki yayınımızın hazırlanması için Odamıza bildirmiş olduğu bilgilerle büyük katkı sağlayan TC. Roma Büyükelçiliği Ekonomi Müşaviri Kadir Aslan'a içten teşekkür eder, çalışmamızın ilgililere yararlı olmasını temenni ederim. Prof. Dr, İsmail Özaslan Genel Sekreter

8 İÇİNDEKİLER Sayfa No I. BÖLÜM: İTALYA HAKKINDA GENEL BİLGİLER 9 II. BÖLÜM: SORULARLA YABANCI GİRİŞİMCİLERİ İLGİLENDİREN MEVZUAT GENEL YAKLAŞIM izin Faaliyet Kısıtlamaları Ekonomik Faaliyetlerle İlgili Mevzuatın Uygulanmasında Eşitlik YABANCI SERMAYELİ ŞİRKET KURULUŞUNDA ARANILAN ŞARTLAR VE FORMALİTELER Sermaye Payı Kısıtlaması Asgari Sermaye Şartı Şirket Şekli Şirket Kuruluş İşlemleri Bakımından Farklar Yabancı Sermayeli Şirket Kuruluşu Başvuru Mercileri Başvuruda İstenilen Belgeler İzin ve Kuruluş Masrafları 14

9 Sayfa No 3. YABANCI YATIRIMCILARA TANINAN HAKLAR Gayrimenkul İktisabı ^ Kâr Transferi Yatırılmış Yabancı Sermayenin Çıkarılması Yabancı Yatırımların Korunması YATIRIM TEŞVİKLERİ Hangi Yatırım Teşvikleri Uygulanmaktadır Vergi İndirimleri ve Muafiyetleri İthalatta Gümrük Muafiyeti veya İndirimi Arsa veya İşyeri Temininde Destek Düşük Faizli Kredi Sağlanması ve Diğer Finansman Kolaylıkları Bölgesel Teşvikler, Enerji İndirimi ve Diğer Teşvikler VERGİ YÜKÜ Yabancı Yatırımcının Tabi Olduğu Vergi Yükü 18 III. BÖLÜM: YARARLI ADRESLER, 19

10 l BÖLÜM: İTALYA HAKKINDA GENEL BİLGİLER Adı Başkent Nüfus Nüfus Artışı Yüzölçümü Büyük Şehirler İTALYA CUMHURİYETİ Roma % km2 Milano, Napoli, Torino, Cenova, Palemio, Bologna, Floransa, Catania, Venedik Zaman Ayarı (GMT) : Türkiye'den 1 saat geri Dil Din Yönetim Sistemi Para Birimi İtalyanca Roman Katolik Cumhuriyet İtalyan Lireti (Lit)

11 TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER GSYH (Trilyon $) Reel GSYH Artışı (%) Kişfbaşı GSYH (ABD $} Tüketici Fiyat Enflasyonu (%) İşsizlik Oranı (%) Dış Borç (Milyar $) Toplam İhracat (MHyGn$) Toplam İthalat (Milyon $) Türiftye'nin Toplam İhracatı (ABD $) Türkiye'nin Toplam İthalatı (ABD $) 1.24 trilyon 1, , i î i Kaynak : 1997 DİE Temel İhraç Malları Temel İthal Malları GSYH Sektörel Dağılımı Metaller, Tekstil Ürünleri, Makine ve Cihazlar, Kimyasal Maddeler Tarım Ürünleri, Endüstriyel Makineler, Petrol Tarım 3,3 % Sanayi 33% Hizmet 63.7%

12 İL BÖLÜM: SORULARLA YABANCI GİRİŞİMCİLERİ İLGİLENDİREN MEVZUAT^^^ 1, GENEL YAKLAŞIM 1.1, İZİN Yabancı sermayenin ülkede bir şirket kurması ya da kurulu bir şirkete ortak alınması için özel bir izin alınması gerekmekte midir? Yabancıların İtalya'da yatın m yapmaları milli açıdan önemli olan bazı sektör ve alanlar bir tarafa bırakıldığında belli bir izne tabi bulunmamaktadır FAALİYET KISITLAMALARI Yabancı sermayeli şirketlerin faaliyet konularıyla ilgili kısıtlamalar var mıdır? Birçok ülkede olduğu gibi, İtalya'da da yabancı firmaların bankacılık, mali ve enerji sektörü ile radyo, televizyon, hava ve deniz ulaşımı alanlannda yatın m yapmalanna bazı sınırlamalar ve kısıtlamalar getirilmiştir. Bir yandan Avrupa Birliği direktiflerine uyum sağlanması, diğer taraftan ekonomi içindeki kamu payının azaltılması amacıyla bu konuda son yıllarda önemli liberal ("I) TC. Roma Büyükelçiliği, Ekonomi Müşavirliği tarafından gönderilen tarihli bilgilerden derlenmiştir.

13 adımlar atılmıştır. Ancak, Avrupa Birliği'ne üye olmayan ülke vatandaşlarının sözkonusu sektörlerde yatırım yapmalarının önündeki engeller önemli ölçüde devam etmektedir. Bu ülke vatandaşlannın İtalya'da yatınm yapmalan mütekabiliyet ilkesine göre tayin edilmektedir. Ülkemiz ve Avrupa Birliği'ne üye olmayan diğer ülke vatandaşları zaman zaman bu uygulama nedeniyle bazı sıkıntılarla karşılaşmaktadırlar EKONOMİK FAALİYETLERLE İLGİLİ MEVZUATIN UYGULANIŞINDA EŞİTLİK Vergi, dış ticaret, kambiyo ve teşvikler gibi konulardaki mevzuat uygulamalarında yerli ve yabancı sermayeli şirketler arasında ayrım yapılmakta mıdır? Yerli ve yabancı firmalar arasında bu serbest rekabeti bozacak ayrımlar söz konusu değildir. 2. YABANCI SERMAYELİ ŞİRKET KURULUSUNDA ARANILAN ŞARTLAR VE FORMALİTELER 2.1. SERMAYE PAYI KISITLAMASI Yabancı sermayeli şirket kuruluşunda yerli ortak bulunması zorunluluğu var mıdır? Yabancı sermayeli şirket kuruluşunda belli alanlar hariç yerli ortak bulunması mecburiyeti bulunmamaktadır. Yabancı hisse oranı % 100 olabilmektedir.

14 2.2. ASGARİ SERMAYE ŞARTI Yabancı yatırımcıların getirmesi gereken asgari sermaye konusunda bir düzenleme var mıdır? Yabancı sermayeli şirketler için belirlenmiş asgari bir sermaye sının bulunmamaktadır. Yerli ve yabancı şirketler için öngörülmüş asgari sermaye miktarı "S.p.A." türü şirketler için 200 milyon İtalyan Lireti, "S.r.L." türü şirketler için 20 milyon İtalyan Lireti'dir ŞİRKET ŞEKLİ Yabancı sermayeli şirketlerin sahip olabileceği hukuki şekiller konusunda kısıtlama var mıdır? Yabancı sermayeli kuruluşlara şirket şekli açısından getirilmiş herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır ŞİRKET KURULUŞ İŞLEMLERİ BAKIMINDAN FARKLAR Şirket kuruluş işlemleri bakımından yerli şirketler ve yabancı sermayeli şirketler arasında farklar var mıdır? Yerli ve yabancı kuruluş işlemleri aynı prosedüre tabidir.

15 2.5. YABANCI SERMAYELİ ŞİRKET KURULUŞU Yabancı sermayeli şirketlerin kuruluşu nasıl yapılmaktadır? Başvuru Mercileri Bizdeki gibi Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'nden izin almayı gerektiren bir durum İtalya'da mevcut bulunmamaktadır. Yabancı sermayeli şirketlerin kuruluş işlemleri İtalyan sermayeli şirketler gibidir Başvuruda İstenilen Belgeler İlk başvuru mahalli notere yapılmaktadır. Şirket kuruluşunda genel olarak aşağıdaki belgeler aranmaktadır: - Şirket ana sözleşmesi - Sermaye blokajının bankaya yapıldığını gösteren belge - Şirkete konulacak ayni varlıkların değerleme raporları - Özel kanunlarda öngörülmesi halinde izin belgesi İzin ve Kuruluş Masrafları "S.p.A." türü 500 milyon Liret sermayeli şirketin kuruluş masrafları yaklaşık 20 milyon Liret tutmaktadır. Asgari 20 milyon Liret sermayeli "S.r.L." türü bir şirketin kuruluşu için ise yaklaşık

16 5 milyon Lirete ihtiyaç bulunmaktadır. Şirket kuruluş işlemleri bazen 2 veya 3 ayda ancak tamamlanabilmektedir. 3, YABANCI YATIRIMCILARA TANINAN HAKLAR 3.1. GAYRİMENKUL İKTİSABI Yabancı yatırımcının gayrimenkul edinme hakkı var mıdır? Yabancı yatırımcıların genel olarak gayrimenkul edinme hakları vardır. Ancak, bu hakkın varlığı mütekabiliyet koşulunun mevcut olup olmamasına bağlı bulunmaktadır KÂR TRANSFERİ Yabancı yatırımcının kârını transfer etme, mevcut veya yeni yatırımlarda kullanma bakımından kısıtlamalar var mıdır? Yabancı yatırımcı kârını serbestçe transfer edebilmekte, mevcut ya da yeni yatırımında kullanabilmektedir YATIRILMIŞ YABANCI SERMAYENİN ÇIKARILMASI Yabancı yatırımcı şirketin tasfiyesi veya sermaye payının satılması halinde elde edeceği tutarı ülke dışına transfer edebilir mi? Yabancı yatınmcı sermayesini serbestçe yurtdışına transfer edebilmektedir.

17 3.4. YABANCI YATIRIMLARIN KORUNMASI Yabancı sermaye yatırımı, mevzuat değişiklikleri, kamulaştırma gibi değişikliklere karşı korunmuş mudur? Yabancı yatırımcılar genel olarak korunmaktadır. Yerli ve yabancı yatırımcılar arasında ayrım yapılmamasına özellikle dikkat edilmektedir. 4. YATIRIM TEŞVİKLERİ 4.1. HANGİ YATIRIM TEŞVİKLERİ UYGULANMAKTADIR 4.1,1. Vergi İndirimleri ve Muafiyetleri IRPEG (Kurumlar Vergisi): İtalya'nın güney bölgelerinde faaliyet gösteren şirketler kuruluş tarihlerinden itibaren 10 yıl süreyle bu vergiden muaftırlar. ILOR (Mahalli Vergi): Kârlarını ülkenin güney bölgesine yatıran şirketler bu vergiyi ödememektedirler. VAT (KDV): Güney bölgesine yatın m yapmak için satın alınan yeni makine ve ekipmanlar için % 4 oranında KDV indirimi uygulanmaktadır. Kurumlar Vergisi ve Yerel Vergi yapısında son vergi reformu ile önemli değişiklikler yapılmıştır.

18 İthalatta Gümrük Muafiyeti veya İndirimi Yabancı yatırımcılara gümrük muafiyeti veya indirimi tanıyan özel bir düzenleme mevcut bulunmamaktadır Arsa veya İşyeri Temininde Destek Yabancı yatırımcılara avantaj sağlanmasına yönelik arsa veya işyeri temin edilmesi veya tahsisi düzenlemesiyle karşılaşılmamıştır Düşük Faizli Kredi Sağlanması veya Diğer Finansman Kolaylıkları Sabit değerleri milyon İtalyan Lireti'ni aşmayan küçük ve orta ölçekli firmaların yapacakları yeni sabit yatırımlar için milyon İtalyan Lireti'ne kadar düşük faizli kredi verilebilmektedir. Güney bölgelerindeki yatırımlar için nakit destek imkanı da sağlanabilmektedir. Araştırma ve teknolojik gelişmeler için de nakit destek ve düşük faizli kredi imkanları bulunmaktadır Bölgesel Teşvikler, Enerji İndirimi ve Diğer Teşvikler İtalya'nın güney bölgesinde faaliyette bulunan işverenler için sigorta primi indirimi uygulanmatadır. Yeni yatırımlarda bu indirim % 100 kadar çıkabilmektedir.

19 5, VERGİ YÜKÜ 5.1, YABANCI YATIRIMCININ TABİ OLDUĞU VERGİ YÜKÜ Yabancı yatırımcıların tabi olduğu vergiler ve vergi yükü ne kadardır? a) Kurumlar Vergisi: Oranı % 37'dir. Son vergi reformu ile öz sermayesi yüksek olan şirketler lehine yeni bir düzenleme yapılarak bu oranı değiştiren yeni bir sisteme geçilmiştir. Aranılan oran, öz sermayesi çok yüksek olan şirketler için % 27'ye kadar düşebilmektedir. b) Mahalli (Yerel) Vergi: Daha önce oranı % 16.2 olan bu verginin yapısında da çok önemli yeni düzenlemeler yapılarak standart oranı % 4.25'e indirilmiştir. c) Gelir Vergisi: Vergi dilimlerine göre daha önce % 10 ve % 51 oranı arasında değişen gelir vergisinde de önemli bazı değişiklikler yapılmıştır. Son değişiklik ile en düşük gelir diliminin vergi oranı yükseltilmiş, büyük ailelerin vergi yükü ise düşürülmüştür.

20 III. BÖLÜM: YARARLİ ADRESLER o O O italya Ticaret ve Sanayi Odaları Birliği InioncameiB-Unione Italiana Delle Camere Di Commercio Adres Piazza Sallustio, ROMA Telefon Faks Teleks unicam i [email protected] Ulusal Dış Ticaret Derneği Ance-Associazione Nazionale Del Commercio Estero Adres Corso Venezia, MILAN Telefon Faks Teleks ascom i [email protected] italya İhracat İthalat Federasyonu Federltalia Export Import Adres Telefon Faks Via G.G. Porro, ROMA

21 TÜRKİYE'NİN DIŞ TEMSİLCİLİĞİ ROMA BÜYÜKELÇİLİĞİ Adres : Via Palestra, ROMA/ITALIA Telefon : / ÜLKENİN TÜRKİYE'DEKİ TEMSİLCİLİKLERİ BÜYÜKELÇİLİK İTALYA BÜYÜKELÇİLİĞİ Adres : Atatürk Bulvarı, No:118, Kavaklıdere/ANKARA Telefon Faks KONSOLOSLUK [email protected] İTALYA BAŞKONSOLOSLUĞU Adres : Tomtom Kaptan Sok. No:15, Beyoğiu/İSTANBUL Telefon Faks İnternet / [email protected]

22 İSTANBUL TİCARET ODASİ YAYİNLARİ (1999)* 1999/1 YEM VE GÜBRE SANAYİ SEKTÖRÜ 1999/2 TÜRKİYE'DE BALIKÇILIK VE SU ÜRÜNLERİ ÜRETİM POTANSİYELİ 1999/3 YURTİÇİ ENDÜSTRİYEL VE SEKTÖRELL FUARLAR TAKVİMİ 1999/ CALENDAR OF INDUSTRIAL AND TRADE FAIRS İN TURKEY 1999/5 GÜRCİSTAN ÜLKE PROFİLİ MEVZUAT VE TÜRK GİRİŞİMCİLERİ 1999/6 YURTDIŞI İNDİRİMLİ OTELLER KATALOGU (1999) 1999/7 YURTİÇİ İNDİRİMLİ OTELLER KATALOGU (1999) 1999/8 İNDİRİM SAĞLAYAN SAĞLIK KURULUŞLARI REHBERİ (1999) 1999/9 SORULARLA AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE İLİŞKİLERİNDE EURO 1999/10 ULUSAL KURULUŞLAR REHBERİ 1999/11 BAŞARILI SATIŞ İÇİN TEMEL SATICI DAVRANIŞLARI 1999/ YILI İST KÜÇÜK SANAYİ KAPASİTE KULLANIM ARAŞTIRMASI 1999/13 KUVEYT ÜLKE ETÜDÜ 1999/14 SORULARLA DIŞ TİCARETTE STANDARDİZASYON MEVZUATI 1999/15 TARİFELİ UÇUŞLAR REHBERİ 1999/16 YATIRIM DESTEKLERİ KONUSUNDA SORU VE CEVAPLAR 1999/17 AB MERMER ÜRÜNLERİ PİYASASI ARAŞTIRMASI 1999/ YILI SEKTÖRLER İTİBARİYLE ANKETE DAYALI EKONOMİK DURUM ANALİZİ 1999/19 SORULARLA YAT TURİZMİ VE TURİZM İŞLETMECİLİĞİ 1999/20 SORULARLA TURİZM TEŞVİK MEVZUATI EL KİTABI 1999/21 TİCARET SİCİLİ TÜZÜĞÜ 1999/22 ETİYOPYA ÜLKE ETÜDÜ 1999/23 NATURAL RESOURCES OF TURKEY (VOLUME II) WESTERN REGIONS 1999/24 BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ ÜLKE ETÜDÜ 1999/25 SORULARLA DANİMARKA YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/26 SORULARLA RUSYA FEDERASYONU YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/27 SORULARLA BEYAZ RUSYA YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/28 SORULARLA AZERBAYCAN YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/29 SORULARLA HIRVATİSTAN YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/30 SORULARLA ROMANYA YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/31 SORULARLA ÖZBEKİSTAN YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/32 SORULARLA BOSNA-HERSEK YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/33 SORULARLA MACARİSTAN YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/34 SORULARLA ALMANYA YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/35 SORULARLA FRANSA YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/36 SORULARLA BİRLEŞİK KRALLIK YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/37 SORULARLA İTALYA YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/38 SORULARLA BELÇİKA KRALLIĞI YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/39 SORULARLA İSRAİL YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1999/40 SORULARLA KKTC YABANCI SERMAYE MEVZUATI * Temmuz 1999 itibariyle.

23

24

25

26