Göçmenler için Kılavuz HÄMEENLINNA

Transkript

1 Göçmenler için Kılavuz HÄMEENLINNA 1

2 Bu rehber, Hämeenlinna Şehrinin hizmetlerini ana hatlarıyla belirtir ve göçmenlere Finlandiya ya gelişlerinin ilk safhalarında rehberlik sunar. Rehberde kayıt, barınma, dil eğitimi ve kamu hizmetleriyle ilgili bilgiler ve iletişim bilgileri yer almaktadır. Rehber, HAMK Uygulamalı Bilimler Üniversitesi öğrencileri tarafından derlenen bir göçmen kılavuzuna dayalıdır ve Göçmenlik Bilgi projesi (ASF) tarafından geliştirilmiştir. Geliştirme aşamasında hizmetler rehberi ve Hämeenlinna Şehrinin web sitesinin yanı sıra diğer şehirlerin, İçişleri Bakanlığının, Çalışma ve Ekonomi Bakanlığının göçmenlik kılavuzları kullanılmıştır. Rehberin amacı, Hämeenlinna ya yerleşen göçmenlerin bilgiye erişimlerini geliştirmek ve hizmet kullanıcılarını yönlendirmede çalışanlara destek sunmaktır. Rehber, adresinde Hämeenlinna nın web sitesinde elektronik ve yazdırılabilir formatta da mevcuttur. 2

3 İçindekiler 1. HämeenlInna ya Hoşgeldiniz! Rehberlik ve bilgi hizmetleri Göçmenlik hizmetleri 8 2 VARIŞ Başlayalım Finlandiya için oturma izni/vize Häme Emniyet Müdürlüğünde/Hämeenlinna Polis Merkezinde Dışişleri Sigortalar Kayıtlar kontrol listesi Yerel Kayıt Bürosu Kela Finlandiya Sosyal Sigortalar Kurumu Yerel Vergi Dairesi Çalışma ve ekonomik kalkınma hizmetleri Banka hesabı açmak Özel motorlu araçların malların yer değiştirmesi şeklinde ithali Yabancı sürücü belgesi Toplu taşıma 16 3 BARINMA Barınacak yer bulma Barınmaya ilişkin bilgi ve tavsiyeler FİNCE DİL ÇALIŞMALARI İşgücü piyasası eğitimi (gündüz eğitimi yaklaşık 8 saat/gün) Vanajavesi Yetişkin Eğitim Merkezi (gece kursları, yaklaşık 2 saat/hafta, ücretlidir) Fince dil kulüpleri (ücret veya kayıt gerekmez) Bağımsız çalışmalar İŞ ARAMA, ÇALIŞMA VE İŞSİZLİK İş arama Çalışma İşsizlik Yabancı uyruklulara ilişkin vergilendirme Kişinin kendi işini kurması BİR LİSANS DERECESİ İÇİN EĞİTİM ALMAK VE YABANCI BİR LİSANS DERECESİNİN TANINMASI Fin eğitim sistemi Hämeenlinna daki eğitim kurumları Yabancı bir eğitim derecesinin tanınması Ulusal Dil Yeterliliği Sertifikası sınavı KAMU HİZMETLERİ Sağlık hizmetleri İlk yardım ve acil tıbbi bakım Sağlık merkezleri 33 3

4 7.1.3 Diş klinikleri Doğum ve çocuk sağlığı klinikleri Gençler için sağlık tavsiyeleri merkezi Okul ve öğrenci sağlık hizmetleri İşçi sağlığı hizmetleri Hasta ombudsmanı Sosyal hizmetler Yetişkinlere sosyal yardım çalışması Çocuk refahı Aile kliniği Aile işleri birimi Engellilere yönelik hizmetler Yaşlılara yönelik hizmetler Sosyal hizmetler ombudsmanı Çocuklar ve gençler Gündüz bakımı Açık gündüz bakım merkezleri ve kulüp etkinlikleri Temel öğrenim Gençlere yönelik hizmetler Spor ve egzersiz 41 8 ÇOK KÜLTÜRLÜ ETKİNLİKLER Hämeenlinna Şehri Çok Kültürlü Çalışma Topluluk merkezleri Çok kültürlü Kaarisilta Sanat ve Etkinlik MErkezi, Hämeenlinnan seudun Setlementti ry Kütüphaneler DİN Hämeenlinna-Vanaja Evanjelik Lüteriyen cemaati Hämeenlinna Ortodoks cemaati Tampere Katolik kilisesi, Kutsal Haç Ruhani Bölgesi Hämeenlinna ücretsiz Kilise cemaati Hämeenlinna Hasmin Kilisesi Saalem cemaati Hämeenlinna Yedinci Gün Adventistleri cemaati İslam Budizm KELA Finlandiya Sosyal Sigortalar Kurumu Kela tarafından verilen sosyal yardımlara örnekler Kela ulusal telefon numaraları KRİZ DURUMLARINDA YARDIM İlk yardım ve acil durumlar Ruh sağlığı Madde istismarı hizmetleri Yaşam odası Mali tavsiye ve borç tavsiyeleri 50 4

5 11.6 Hukuki Yardım Bürosu Mağdurlara destek Ölüm DİĞER HİZMETLER Bit pazarları Veteriner hekim Eczaneler Sözlü çeviri ve tercümeler GENEL BİLGİLER Yabancıların Finlandiya da oy hakkı Fin vatandaşlığı için başvurma Yabancıların Finlandiya da zorunlu askerlik hizmeti Doğada dolaşım hakkı (kamu hakları) Eşitlik, denklik ve ayrımcılık ULUSAL GÖÇMENLİK HİZMETLERİ Fin Göçmenlik Dairesi Bilgi Bankası In To Finlandiya, Çalışmak için Finlandiya ya gelmek Mağdurlara destek (RIKU) Finfo Finlandiya Aile Federasyonu Çok Kültürlü Uzmanlık Merkezi Sığınmacı Tavsiye Merkezi Çok Kültürlü Kaynak Merkezi Monika Kassandra Uluslararası Sanat Merkezi 59 EK 1: Çalışanın AB den Finlandiya ya taşınması 61 EK 2: Çalışanın aile ferdinin * AB den Finlandiya ya taşınması 63 EK 3: Çalışanın üçüncü ülkeler dışından Finlandiya ya taşınması 65 EK 4: Çalışanın aile ferdinin* üçüncü ülkeler dışından AB den Finlandiya ya taşınması 68 Ek 5: YURTDIŞINDAN HÄMEENLINNA YA TAŞINDIĞINIZDA Kontrol Listesi 71 Ek 6: Hämeenlinna Haritası 74 5

6 1. HämeenlInna ya HoŞ geldiniz! Hämeenlinna 1639 da kurulmuştur ve Güney Finlandiya Bölgesel Devlet İdari Kurumunun konumudur. Nüfus (31 Mart 2014) Yüzölçümü 1.785,83 km2 Şehir çevresi 455 km Hämeenlinna doğanın çevrelediği güvenli bir şehirdir. Geçmişi Orta Çağlara dayanmaktadır ve bu nedenle Hämeenlinna nın çevresindeki alanlarda birçok kale kalıntısı yer alır. Häme Kalesi 13. ve 14. yüzyıllarda inşa edilmiştir ve Hämeenlinna Şehri 19. yüzyılda bir askeri, idari ve akademik kent olarak gelişmiştir. Şehir, Vanajavesi Gölünün bir otoyolu, demiryolu ve vapur hattı olan tarihi Häme Ox Caddesi boyunca ideal olarak konumlanmıştır. Şehir aynı zamanda Lahti, Turku, Tampere ve Helsinki gibi Güney Finlandiya nın diğer büyük şehirlerine göre merkezi bir konumda yer almaktadır. Hämeenlinna Şehri ayrıca Hauho, Kalvola, Lammi, Tuulos ve Renko yu kapsar. Hämeenlinna da 2013 yılında ilk dili Fince veya İsveççe olmayan 2486 sakin oturmaktaydı. Şehrin göçmen nüfusu birçok farklı dil ve kültürel gruptan oluşur. Eski bir şehir olan Hämeenlinna çok yönlü bir endüstriyel yapıya sahiptir. En büyük işverenler devlet ve kamu kurumları, makine ve metal sanayi, kırsal sektörler, ticaret ve inşaattır. Hämeenlinna Şehri belediye başkanı, şehir kurulu ve şehir konseyi tarafından yönetilir ve şehrin sloganı ise şudur: Hyvä arki asuu Hämeenlinnassa (günlük iyi yaşam Hämeenlinna da oturur). Hämeenlinna nın en çok bilinen görülmeye değer yerleri şunlardır: Häme Kalesi, Finlandiya Topçu Müzesi, Cezaevi Müzesi, Hämeenlinna Sanat Müzesi, Aulanko Korusu, Hämeenlinna Kilisesi, Vanaja Kilisesi, Hattelmalanharju Tepesi, Jean Sibelius un doğum yeri, Palander Evi, Vanajanlinna Kalesi ve Ahvenisto Yarış Parkuru. En sevilen etkinlikler arasında Hämeenlinna da yapılan Ämyrock Festivali, Wanaja Festivali, Tomaatteja!, Tomaatteja! Stand-up Komedi Festivalinin yanı sıra yazın sonlarında yapılan İl Elomessut Fuarı yer alır. Hämeenlinna da yaşamaya ve keyfini çıkarmaya hoş geldiniz! Hämeenlinna Şehrinin genel iletişim bilgileri Belediye Binası Raatihuoneenkatu 9-11/PL HML Tel. santral Personelin e-posta adresleri şu formattadır: 6

7 1.1 Rehberlik ve bilgi hizmetleri Hämeenlinna Şehri, başvurular ve kitapçıkların yanı sıra şehir organizasyonunun hizmetleri hakkında tek bir yerden bilgi alabileceğiniz hizmet noktaları işletir. Personel de gerekirse formların doldurulması konusunda yardım sağlar. Hizmet noktalarının başlıca sunduğu hizmetler: Şehir hizmetleri ve barınmaya ilişkin bilgiler ve öneriler Şehir binalarının kiralanması Bölgesel broşürler ve haritalar Belgelerin ve başvuruların şehre sunulması Merkezi Hämeenlinna alanı için balık avlama izinleri ve tekneler için demirleme yerleri Şehrin gişe hizmetleri (kamu ödemeleri, kamu hizmeti şirketleri Hämeenlinnan Seudun Vesi Oy ve Hämeenlinnan Terveyspalvelut hizmet bedeli olmaksızın) Hizmet kullanıcıları için fotokopi hizmetleri İki bilgisayar ve ücretsiz kablosuz internet Resmi duyuru şehir kurulu Kastelli Hizmet Noktası Raatihuoneenkatu 11, PL 84, Hämeenlinna Faks Hafta içi 09:00-16:00 saatleri arası açıktır Göçmenlik Bilgileri Raatihuoneenkatu 11, Hämeenlinna Göçmenlik sorunları konusunda rehberlik ve tavsiyeler Pazartesi 13:30-16:30 ve Çarşamba- Perşembe 13:00-15:30 saatleri arasında açıktır Tüm göçmenlere, vatandaşlara, işletmelere ve yetkililere Hämeenlinna daki göçmenlikle ilgili sorunlar konusunda tavsiyeler ve rehberlik sunar. Hauho Hizmet Noktası Punnanmäentie 18, Hauho (Hauho Kütüphanesi) Pazartesi-Çarşamba 12:00-19:00, Perşembe-Cuma 10:00-16:00 ve Cumartesi 10:00-15:00 saatleri arasında açıktır Renko Hizmet Noktası Rengonraitti 7, Renko (Renko Kütüphanesi) Pazartesi-Çarşamba 12:00-19:00, Perşembe-Cuma 10:00-16:00 saatleri arasında açıktır Kalvola Hizmet Noktası Hollaajantie 3, Iittala (Kalvola Kütüphanesi) Pazartesi-Çarşamba 12:00-19:00, Perşembe-Cuma 10:00-16:00, Cumartesi 10:00-15:00 saatleri arasında açıktır Lammi Hizmet Noktası Linjatie 4, Lammi (Lammi Kütüphanesi) Pazartesi-Perşembe 10:00-19:00, Cuma 10:00-16:00, Cumartesi 10:00-15:00 saatleri arasında açıktır , Tuulos Hizmet Noktası Pannujärventie 10, Tuulos (Tuulos 7

8 Kütüphanesi) Pazartesi-Çarşamba 12:00-19:00, Perşembe-Cuma 10:00-16:00 saatleri arasında açıktır , Hämeenlinna Turist Bilgileri Raatihuoneenkatu 11, Hämeenlinna Hämeenlinna bölgesindeki turistik gezi yerleri, restoranlar, barınma ve etkinliklerle ilgili bilgiler. Finlandiya hakkında broşürler ve haritalar Pazartesi-Cuma 09:00-16:00 saatleri arasında açıktır Finlandiya dışından ararsanız, ülke kodu +358 dir ve telefonun ilk 0 rakamı çevrilmez, ör > Göçmenlik hizmetleri Oturma izni verilmiş olan göçmenlere, kota sığınmacılarına, mültecilere ve Ingria Finli geri dönen göçmenlere hizmet sunar ve diğer konuların yanında Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Daireleri, okullar, polis ve üçüncü sektör görevlileriyle etkileşimde yardımcı olurlar. Ruhsal ve sosyal uyumun yanı sıra yeni bir toplumla bütünleşmeyi de destekler. Göçmenlik hizmetlerinin çok kültürlü çalışması boş zaman faaliyetleri düzenler, örneğin Fince dil kulüpleri, gruplar ve etkinlikler. Burada amaç Kültürler arası işbirliğini artırmak ve göçmenlerin kendi RESMİ TATİL GÜNLERİ 1 Ocak Yeni Yıl 6 Ocak Epifani Mart-Nisan Kutsal Cuma ve Paskalya Bayramı 1 Mayıs 1 Mayıs Mayıs Göğe Yükselme ve Hamsin 20 ve 26 Haziran arasındaki Cumartesi Yaz Dönümü 31 Ekim ve 6 Kasım arasındaki Cumartesi 1 Kasım Yortusu 6 Aralık Bağımsızlık Günü Aralık Noel Arifesi ve Noel Günü 26 Aralık Noelin Ertesi Günü Finlandiya da kutlamalar geleneksel olarak bayram arifesinde başlar. Yeni Yıl, 1 Mayıs ve Yaz Dönümü arifesi ve Noel Arifesi gerçek bayramdır, bunları takip eden günler daha çok dinlenme günleri olarak kabul edilir. 8

9 kültürlerini desteklemek, şehrin eşit sakinleri olarak hareket etmeleri için daha fazla olanak sunmaktır. Ortaklık Evi, diğerlerinin yanında çok kültürlü gruplara ve kuruluşlara bina sunar. Maahanmuuttajapalvelut Raatihuoneenkatu 9-11, 4. kat (Blok A) (03) Maahanmuutto/ Göçmenlik hizmetlerinin çok kültürlü çalışması Ortaklık Evi Kirjastokatu 1 (03) Fin toplumu ve hizmetleri hakkında farklı dillerde bilgiler Bilgi Bankası sayfaları toplumun işleyiş ve hizmetleri hakkında göçmenler için 15 farklı dilde önemli temel bilgiler sunar. europa.eu/youreurope AB vatandaşları ve bunların aile fertlerinin hakları ve AB içinde seyahat konusunda pratik ipuçları AB dışında kalan ülkelerin vatandaşları için AB ülkelerine taşınmaya ilişkin bilgiler 9

10 2 VARIŞ Başlayalım 2.1 Finlandiya için oturma izni/vize AB vatandaşları Bir AB vatandaşı, geçerli bir kimlik kartı veya pasaportu varsa ve kamu düzeni ve güvenliği için bir risk olarak kabul edilmiyorsa, ikamet için kaydolmaksızın Finlandiya da üç aya kadar kalabilir. Bir AB vatandaşı üç aydan uzun süre Finlandiya da kalırsa, ülkeye girişinden itibaren üç ay içinde yerel emniyet müdürlüğüne ikamet için kaydolmalıdır. Üç aydan uzun bir süredir Finlandiya da kalan bir AB vatandaşının AB dışı aile ferdi, bir AB vatandaşının aile ferdi için bir ikamet kartı başvurusu yapabilir. İkamet kartı başvurusu ülkeye girişten itibaren üç ay içinde gönderilmelidir. AB dışı ülkelerin vatandaşları Oturma izni başvurusu ilk olarak ülkeye girmeden önce yurtdışından yapılmalıdır. Bir oturma izni başvurusu Fin diplomatik veya konsolosluk misyonuna ya da, başvuru sahibi Finlandiya da ise, yerel polise sunulur. Uzatılmış veya kalıcı oturma izni başvurusu yalnızca Finlandiya dan yapılabilir. İlk sabit oturma izni Fin Göçmenlik Dairesi tarafından verilir ve sonra polis tarafından yeni bir sabit oturma izni (genişletilmiş izin) verilir. Bununla birlikte, polis Finlandiya daki bir Fin vatandaşının ailesine ve yasal sorumluluk yaşın altındaki evlenmemiş çocuğuna ilk sabit oturma iznini verebilir. Yeni ikamet kartı 1 Ocak 2012 de verilecek ve ikamet izni etiketlerinin yerini alacaktır. İkamet kartının tanıtılmasının ardından, oturma izni başvuruları bizzat sunulmalıdır. Finlandiya da ikamet eden bir aile ferdi (sponsor) veya bir işveren artık başvuru sahibinin adına başvuru sunamayacak. Vize Vize, diğer gerekliliklerin yerine getirilmesi şartıyla, bir yabancıya ülkeye giriş ve kısa süreli kalış sağlayan bir izindir. Vatandaşlarının bir vizeye sahip olması gereken bir devletten geliyorsanız, vize başvurusunu sunarken bir seyahat sigortası gereklidir. Giriş izni veya vize için öncelikle başvuru sahibinin kendi ülkesindeki Fin diplomatik veya konsolosluk misyonuna başvurulur. Geçerli bir pasaport veya Finlandiya tarafından kabul edilen diğer seyahat belgesine sahip oldukları varsayılarak, vizesiz ülkelerin yabancı uyrukluları (Schengen bölgesi) Finlandiya ya girebilirler. 5 Nisan 2010 tarihinde yeni vize hükümlerinin (AB) yürürlüğe girmesinin ardından polis artık geri dönüş vizeleri vermiyor. Vize sahibi, üstesinden gelinemez engeller veya insani nedenlerden dolayı üye devletlerin bölgesinden ayrılmanın verilen vizenin ve/veya izin verilen kalışın sona ermesinden önce mümkün olmadığını kanıtlayabilirse, polis vizenin geçerliliğini ve/veya izin verilen kalışın süresini uzatabilir. Kalış süresi ve bir vizeyle genel 10

11 giriş gereklilikleri Vizesiz bir ülkenin vatandaşı, Schengen bölgesinin sınırını ilk olarak aştığı tarihten itibaren altı ay içinde 90 güne kadar süreyle Schengen bölgesinde kalabilir. Ayrıca, vizesiz bir ülkenin vatandaşı Finlandiya ya varışı üzerine genel giriş gerekliliklerine uymalıdır, buna göre kişi kamu güvenliği, ulusal sağlık veya Finlandiya nın diğer devletlerle ilişkileri açısından bir risk teşkil etmemelidir. Vizeye sahip olmaları gereken vatandaşlar Schengen bölgesine girerken daima vizeye sahip olmalıdırlar. (Kaynak: Finlandiya için vize gerekliliğinizi ve seyahat belgelerini adresinden kontrol edin -> Schengen bölgesindeki vize gerekliliği ve Finlandiya tarafından Kabul edilen seyahat belgeleri (ülkeye göre) Schengen bölgesi ve Finlandiya için vize gerekliliğinizi ve seyahat belgelerini kontrol edin Bir Schengen vizesi başvurusunu nereden yapabilirsiniz? Vize hizmet bedeli Vize vermek ve başvuru işlem süresi Vizenin reddedilmesi Göçmenlik incelemesi Finlandiya da vize verilmesi Vize (giriş izni) ve vize türleri Vizelerle ilgili olarak yukarıdakilerin tümüne adresinden ulaşılabilir. Fin diplomatik veya konsolosluk misyonu iletişim bilgilerinin yanı sıra vizeler, oturma izinleri ve kayıt, izin ücretlerine ilişkin ek bilgiler Fin Göçmenlik Dairesi, Dışişleri Bakanlığı ve polisin web sitelerinde bulunabilir Häme Emniyet Müdürlüğünde/Hämeenlinna Polis Merkezinde Dışişleri Dışişleri için hizmet noktası, AB uyrukluların mülteci seyahat belgesi ve yabancılar pasaportu ve kayıtları ve sürücü belgesi başvurularının yanı sıra yabancı uyruklular için tüm oturma, vatandaşlık ve kimlik kartı başvurularını işleme alır. Hämeenlinna Polis Merkezi Hattelmalantie 2 dışişleri için bilgi hizmetleri tel (telefon saatleri hafta içi günler 09:00 11:00) Sigortalar Hastalanmanız veya eşyalarınıza bir şey olması durumuna karşı kısa süreli bir ziyareti kapsayacak şekilde kendi ülkenizde bir seyahat ve sağlık sigortası yaptırmalısınız. AB uyruklular ayrılıştan önce kendi ülkelerinde bir Avrupa Sağlık Sigortası Kartı edinebilirler. Avrupa Sağlık Sigortası Kartı, diğer AB veya Avrupa Ekonomik 11

12 Alanı ülkeleri ya da İsviçre de geçici bir kalış süresinde gereken sağlık hizmetlerini size sunar. Finlandiya da sürekli kalanlar Kela formu Y77 yi doldurarak Fin sosyal güvenlik sistemi altında sigorta kapsamı başvurusu yapmalıdırlar. 2.3 Kayıtlar kontrol listesi Hämeenlinna ya kalıcı olarak taşındığınızda aşağıdakileri unutmayın: 1. Yerel Kayıt Bürosuna giderek yabancı uyruklular için bir kayıt formu ve bir adres değişikliği bildirimi doldurun 2. Kela ya giderek Fin sosyal güvenlik sistemi altında sigorta kapsamı başvurusu doldurun 3. Vergi dairesinden bir vergi kartı edinin 4. İşsizseniz, Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesinde işsiz bir iş arayan olarak kayıt yaptırın 5. Bir banka hesabı açın Yerel Nüfus Dairesi Finceye tercüme edilmiş ve Apostil damgalı pasaportunuzu, oturma izninizi veya AB uyruklular için bir oturma izni kayıt belgenizi, nüfus cüzdanınızı, evlilik, boşanma ve velayet belgelerinizi yanınızda Yerel Kayıt Bürosuna getirin. Apostil, kendi ülkenizin yasal bir makamının veya Fin diplomatik ya da konsolosluk misyonunun damgasını taşıyan onaylayıcı bir belge anlamına gelir. Kayıttan sonra size bir bireysel kimlik kodu verilecek. Bir ikametgah yerine giriş izniniz olup olmadığını kontrol edin. Hämeenlinna Kayıt Bürosu Birger Jaarlinkatu Formu doldurun: Yabancı uyrukluların kayıt formu Adres değişikliği bildirimi Kela Finlandiya Sosyal Sigortalar Kurumu veya Kela farklı yaşam durumları için sosyal güvenlik yardımları sunar. Finlandiya da sürekli yaşamayı planlıyorsanız, sosyal güvenlik kapsamına alınmak için başvurabilirsiniz. Kela nın sunduğu yardımlara ilişkin daha fazla bilgiyi en yakın bürodan veya Kela web sitesinden edinebilirsiniz. Göçmenlerin farklı yardım alma haklarına ilişkin daha fazla bilgiyi bu kılavuz kitabın eklerinde de bulabilirsiniz. KELA Rauhankatu 1 Form Y77 yi doldurun: Finlandiya ya taşınma üzerine Fin ikamet esaslı sosyal güvenlik planı altında sigorta kapsamına başvurma Yerel Vergi Dairesi Kayıt Bürosu tarafından verilen bireysel kimlik kodunuzu yanınızda Vergi Dairesine getirin. Yabancı uyruklulara ilişkin vergilendirilme hakkında daha fazla bilgiyi 26 ncı sayfada bulabilirsiniz. 12

13 Sisä-Suomi Vergi Dairesi Hämeenlinna Dairesi Lukiokatu Formu doldurun: Kaynaktan vergi kartı başvurusu (6 aydan az) Vergi kartı başvurusu (6 aydan fazla) Finlandiya da para transfer etmenin ve faturaları ödemenin en yaygın yolu internet bankacılığıdır. Bankanız size internet bankacılığı kodlarını verecektir. Bankaların ödeme makinelerini kullanarak da faturaları ödeyebilirsiniz. Bankalar internet bankacılığı erişimine sahip internet terminalleri de sunar. Bankalarda vezneden yapılan fatura ödemeleri için bir ücret alınır Çalışma ve ekonomik kalkınma hizmetleri Kayıtlı bir iş arayan kişi Finlandiya da istihdam hizmetleri ve eğitim olanaklarından yararlanma hakkına sahiptir. Daha fazla bilgiyi 22 nci sayfadan bulabilirsiniz. Häme TE Dairesi Saaristenkatu te-palvelut.fi Banka hesabı açmak Pasaportunuzu ve, varsa, bireysel kimlik kodunuzu bankaya yanınızda getirin. Bankalara örnek olarak Nordea, Sampo ve Osuuspankki gösterilebilir. Western Union para transferi hizmetlerini kullanarak otobüs terminalinde Hämeenlinnan Matkahuolto da kendi ülkenize para gönderebilirsiniz. Herhangi bir banka kartıyla OTTO nakit noktasından nakit çekebilirsiniz. 2.4 Özel motorlu araçların malların yer değiştirmesi şeklinde ithali Araç vergilendirmesi Otomobil vergisi yükümlüsü araçlar için devlet otomobil vergisi, söz konusu otomobiller kaydedilmeden veya Finlandiya da kullanılmadan önce ödenmelidir. Ayrıca, AB dışından ithal edilen araçlar için bir gümrük vergisi ve ithalat KDV si alınır. AB içinden araçların ithali gümrük ve KDV ücretlerinden muaftır. AB dışından özel motorlu araçların malların yer değiştirmesi şeklinde ithali Araçlar da dahil olmak üzere AB dışından malların yer değiştirmesi, gümrük işlemleri açısından serbest dolaşım için ithalat noktasında gümrük görevlilerine beyan edilmelidir. 13

14 Finlandiya ya varış üzerine yer değiştiren aracın kullanılması Kural olarak, kalıcı olarak Finlandiya da oturan bir kişinin yabancı kayıtlı bir aracı otomobil vergisi ödemeksizin ara sıra dahi yolda kullanmasına izin verilmez. Bununla birlikte, bu kuralda bazı istisnalar vardır. Böyle durumlarda Gümrüğe bir kullanım beyanı sunulması gerekir. Gümrük beyanı önceden veya en geç geçici vergisiz kullanımın başlaması sırasında yapılmalıdır. Bu beyan, Fin Gümrükleri tarafından verilen bir formla yapılır. AEA da geçerli bir kaydı olan bir araç, Gümrük tarafından onaylanmış bir kullanım beyanı esasına dayalı olarak kullanılabilir. Geçerli bir motor yükümlülüğü sigortası da gereklidir. Bir aracın AEA da geçerli bir kaydı olmadığında, kullanım beyanına ek olarak bir transfer izni de gereklidir. Transfer izinleri araç muayene istasyonları ve başvuru üzerine Gümrükler tarafından verilir. Transfer iznine ilişkin daha fazla bilgiyi Fin Ulaşım Güvenliği Kurumu (Trafi) internet sitelerinden bulabilirsiniz. Finlandiya da kaydedilmesi tasarlanan bir araç, söz konusu araç Finlandiya da kullanılmaya başlanmadan önce gümrük formu No. 83 üzerinde bir kullanım beyanının Gümrüğe gönderilmiş olması şartıyla, vergi ödemeksizin en fazla üç ay boyunca kullanılabilir. Araç AEA da geçerli bir kayda sahip değilse, bir transfer izni de gerekir. Gümrük tarafından onaylanan kullanım beyanı araç kullanılırken araçta tutulmalıdır. Araç ayrıca Finlandiya da yürürlükte olan bir motor yükümlülüğü sigortasına da sahip olmalıdır. Fin sigortasının kapsamı bazı açılardan diğer AEA ülkelerine göre daha kapsamlıdır. Kullanım hakkını korumak için, araç, kullanım beyanının onaylandığı tarihten itibaren beş gün içinde vergi için beyan edilmelidir. Finlandiya da yer değiştiren araç için otomobil vergisi beyanı Bir kural olarak, Finlandiya da kamu trafiğinde kullanılacak olan bir araç otomobil vergisi için Fin Gümrüğüne beyan edilmelidir. AB dışından ithal edilen araçlar, gümrükten ve KDV den muafiyeti onaylayan Fin Gümrüğü tarafından bir gümrük kararına tabidir. Aracın yer değiştiren malların bir parçası olmasına dayalı olarak otomobil vergisindeki azami indirim dur. Vergi indirimi aşağıdaki gerekçelere dayalı olarak verilebilir: Vergi indirimi bir seferde yalnızca örneğin bir otomobil, bir panel Van ya da bir motosiklet için verilebilir. Bir özel kişi aracı kendi özel kullanımı için ithal eder. Aracın ithalatçısı bir göçmendir. Kişinin taşınmadan hemen önce sürekli olarak en az bir yılı yurtdışında geçirmiş olması. Aracın taşınmadan hemen önce taşınan kişinin veya eşinin mülkiyetinde ya da mülkiyete yol açan sahipliğinde olmuş olması ve en az altı ay boyunca taşınan kişinin kullanımında olmuş olması. 14

15 Aracın taşınmayla bağlantılı olarak ithal edilmiş olması. Taşınan kişinin taşınmadan önceki yıl boyunca yalnızca geçici olarak Finlandiya da kalmış olması. Eğer kalış bir tatil veya diğer benzer seyahat ise, 72 günü aşmamış olması durumunda geçici olduğu kabul edilebilir. Ara sıra olan iş, Finlandiya da kalış günle sınırlandırılmışsa geçici olarak kabul edilebilir. Geçici bir kalış toplam 72 günü aşamaz. Belirtilen kalışın süresi yalnızca üstesinden gelinemez gerekçeler dolayısıyla aşılabilir. Önceden Finlandiya da ikamet etmiş olan bir kişinin önceki yıl boyunca tam zamanlı eğitimde olmamış olması. Taşınan kişi önceden bir araç ithal etmişse ve bir vergi indirimi ya da muafiyeti almışsa, bunun transferi için şart koşulan veya belirlenen sürenin Finlandiya ya taşınmadan önce dolmuş olması. Gümrük Bilgileri Servisi taşınan malların ithali, gümrük, otomobil vergisi ve gerekli bilgilere ilişkin daha fazla bilgi verir. Gümrük Bilgileri Servisi faks Sorular adresinden bir soru formu üzerinden yazılı olarak da sunulabilir > Gümrük konularında sorularınız mı var? 2.5 Yabancı sürücü belgesi Bir AB veya AEA ülkesinde verilmiş bir sürücü belgesi veya Kuzey ülkelerinde verilmiş geçici bir sürücü belgesi, belge üzerinde belirtilene denk bir motorlu aracı Finlandiya da kullanma hakkını belge sahibine verir. Sürücü en az 18 yaşında olmalıdır. Araç kullanma hakkı, kişinin Finlandiya da turist veya daimi sakin olarak bulunması dikkate alınmaksızın geçerlidir. Karayolu Trafiğine ilişkin Cenevre veya Viyana Sözleşmelerine üye bir ülkenin daimi sakinine verilmiş olan ulusal veya uluslararası bir sürücü belgesi ya da ulusal bir sürücü belgesinin Fince veya İsveççe tercümesi, belge sahibinin denk sürücü yetkilendirmesi konusunda Finlandiya da belirlenen yaş gerekliliğini karşılaması durumunda, ülkeye giriş tarihinden itibaren bir yıl süreyle, geçerliliği ve tasdikleri dahilinde Finlandiya da bir motorlu araç kullanma hakkını belge sahibine verir. Araç kullanma hakkı, Sözleşmeyi imzalamış olan bir ülkede kalıcı olarak yaşayan bir kişiye verilmiş olan bir sürücü belgesine sahip olunmasına dayalıdır. Geçici ikamet (örneğin bir değişim öğrencisi olarak) sırasında böyle bir ülkeden alınan bir sürücü belgesi, belge sahibine Finlandiya da araç kullanma hakkı vermez. Bir AB veya AEA ülkesinde verilmiş bir sürücü belgesinin Fin sürücü belgesi ile değiştirilmesi Finlandiya da kalıcı olarak oturan veya en az altı aydır Finlandiya da eğitim gören bir kişi, diğer bir AB veya AEA ülkesinde verilmiş olan bir sürücü belgesinin, geçici sürücü belgeleri hariç olmak üzere, yeni bir sürücü belgesi sınavına girmek sorunda kalmaksızın denk bir Fin sürücü belgesi ile değiştirilmesi için başvuruda bulunabilir. Bir sürücü belgesi izin başvurusu polise şahsen verilmelidir. 15

16 Karayolu Trafiğine ilişkin Cenevre veya Viyana Sözleşmelerine üye bir ülkede verilmiş bir sürücü belgesinin bir Fin Sürücü Belgesiyle değiştirilmesi Finlandiya daki kalıcı bir mukim, Karayolu Trafiğine ilişkin Cenevre veya Viyana Sözleşmelerine üye bir ülkede verilmiş olan bir sürücü belgesini başka bir sürücü belgesi sınavına girmeksizin başvuru üzerine A1, A veya B sınıfı sürücü belgesi izniyle değiştirebilir. Bir sü- rücü belgesi izin başvurusu polise şahsen verilmelidir. Bir sürücü belgesi izin başvurusu, yabancı bir sürücü belgesine dayalı olarak Finlandiya da araç kullanma hakkının süresi dolduktan sonra altı ay içinde yapılmalıdır. (Kaynak: www. poliisi.fi) LÜTFEN DİKKAT EDİN! Kaygan yollardan dolayı kış sürüş koşullarında özellikle dikkatli olmalısınız ve en geç Aralık ayının ilk günü kış lastikleri takmalısınız. Şehirlerde park alanları trafik levhalarıyla belirlenmiştir ve park alanından bir sayaçla ödenen park ücreti alınır; alternatif olarak, trafik işaretinin gösterdiği park süresini izlemeyi mümkün kılmak için bir park diski kullanmalısınız. Park süresinin aşılması sonucu ceza kesilir. 2.6 Toplu taşıma Otobüsler Hämeenlinna yadaki otobüs güzergahları birçok şirket tarafından işletilmektedir. Otobüs biletleri tek biletler olarak veya çeşitli süreler için sunulur. Tek bir bilet yaklaşık 3, bir aylık merkezde otobüse biniş kartıysa yaklaşık 42 tutarındadır (2011). Matkahuolto web sitesinde adres bilgileri, sokak adları veya bir harita kullanarak bir güzergah kılavuzuyla birlikte yerel otobüs güzergahlarını kolayca arayabilirsiniz. 16

17 Otobüs terminali ve Matkahuolto Eteläkatu 1 Pazartesi-Cuma 08:00-18:00, Cumartesi 09:00-15:30 saatleri arasında açıktır (Zaman çizelgeleri, tarifeler, rezervasyonlar) Trenler Hämeenlinna dan Helsinki ve Tampere ye tren seferleri vardır. Diğer Fin şehirlerine ara istasyonlar yoluyla da bağlanabilirsiniz. Demiryolu istasyonu Hämeentie (Bilgi, rezervasyonlar, zaman çizelgeleri, tarifeler) Taksi Tahsis edilmiş taksi duraklarından veya bir çağrı merkezinden belirli bir adrese çağrılarak taksi bulunabilir Sözlük Hyvää päivää Anteeksi Paljonko maksaa? Mistä lähtee (juna/bussi/taksi)? Mihin aikaan? Missä on? Kuinka kaukana/lähellä on? Kiitos! Merhaba Özür dilerim ne kadar? (Tren/otobüs/taksi) nereden nereye gidiyor? Saat kaçta? nerede? ne kadar uzak/yakın? Teşekkür ederim! 17

18 3 BARINMA Hämeenlinna da barınma konut dernekleri ve şirketleri ve özel kişilerce sağlanır. Barınma ilanları gazetelerde, internette ve konut acentelerinde yayımlanır. Bir özel emlak acentesi LKV kısaltmasından tanınabilir. Gelen postaların size yönlendirilmesini sağlamak için adres değişikliği bildiriminde bulunmayı unutmayın! Adres değişikliği bildirimleri Kayıt Bürolarında, postanelerde veya şehir hizmet noktalarında bulunabilir. 3.1 Barınacak yer bulma Konut derneği barınması için bir konut derneği bürosuna başvuru yapılır. Hämeenlinnan Asunnot Oy Raatihuoneenkatu VVO Hämeenlinna Sibeliuksenkatu Hämeenlinnan Asuntovuokraus SKV Saaristenkatu Realia ayrıca Hämeenlinna Bölgesinin Öğrenci-İkamet Vakfı dairelerini öğrencilere kiraya verir. Realia isännöinti Hämeenlinna Saaristenkatu Hämeenlinnan Vanhusten Asuntosäätiö Daireler Hämeenlinna da veya ona bağlı belediyelerde sürekli olarak en az beş (5) yıl yaşamış olan 60 yaş üstü başvuru sahiplerine kiraya verilir. Hämeenlinnan Vanhusten Asuntosäätiö Korentokatu 4 A Hämeenlinna Aşağıdaki internet sitelerinden Hämeenlinna bölgesinde barınacak yer arayabilirsiniz: Hämeenlinna bölgesindeki konut derneklerine ilişkin daha fazla bilgiyi aşağıdaki adresten şehir internet sitesinden bulabilirsiniz: Asuminen-ja-ymparisto/ Asumisen-palvelut/Vuokraasunnot > asuminen > asuntotarjonta veya tonttitarjonta buradan emlak acentelerinin sayfalarına erişebilir ve aynı zamanda Asuntosanomat ve Kotiavain net dergilerini bulabilirsiniz. 18

19 3.2. Barınmaya ilişkin bilgi ve tavsiyeler Bir daire kiraladığınızda her zaman yazılı bir kira sözleşmesi yapın. Bir kira sözleşmesinde kiranın ayın hangi gününde ödeneceği ve sonlandırmanın yanı sıra dairenin teminat ücreti, kirası, su giderleri üzerinde anlaşmaya varılır. Teminat ücreti normal olarak 1-2 aylık kiraya denktir. Kira sözleşmesinin sonlandırılması üzerine, dairenize iyi baktıysanız ve kira ödemelerini yaptıysanız teminat size geri ödenecektir. Dairede onarım gerekiyorsa veya ödenmemiş kira borçları varsa, teminat bu masraflar için kullanılacaktır. Taşınmaya karar verdiğinizde, taşınma kararınızı ev sahibinize ne kadar önceden bildirmeniz gerektiği anlamına gelen ihbar süresini kontrol edin. Ortalama ihbar süresi bir aydır. İhbarın ardından yine de sonraki ayın kirasını ödemekle yükümlü olacaksınız. Ev sahibine her zaman yeteri kadar önceden haber verin. Daireyi temizleyin ve tüm anahtarları ev sahibine iade edin. Yeni bir daireye taşındığınızda: 1) Bir kira sözleşmesi yapın. 2) Kayıt Bürosunda veya postanede adres değişikliği bildirimi doldurun. 3) Elektrik sözleşmesi yapın (ödemeler/ yıl üzerinde anlaşmaya varın). 4) Binanızın genel bina yöneticisini ve bakım görevlisini bulun (normal olarak merdiven boşluğundaki duyuru panosundadır). 5) Taşınacağınızı bina yöneticisine bildirin (taşınma ihbarı) ve, gerekiyorsa, konut yardımı için bir belge isteyin (konut sakini kaydı alıntısı veya Kela form AT2). 6) Konut yardımı alıyorsanız, konut durumunuzdaki değişiklikleri her zaman Kela ya bildirin. 19

20 7) Bir sigorta şirketinden ev sigortası alın. 8) Bina yöneticisinden bir TV ruhsatı ve, gerekiyorsa, hava uydusu izni alın. Hava uyduları izin olmaksızın kurulmamalıdır. 9) Konut şirketi yönetmeliklerini inceleyin. 10) Bina yöneticisinden park, sıcak su ve çamaşır hizmeti saatleri ve kullanım hakları ve ücretlerine ilişkin ayrıntıları öğrenin. Elektrik sözleşmesi Hämeenlinna da elektrik şebekesinin sahibi Elenia dır. Herhangi bir elektrik tedarikçisinden elektrik satın alabilirsiniz, ancak elektrik transfer ücretleri Elenia ya ödenmelidir. Hem elektrik hem de elektrik transferini Elenia dan satın alabilirsiniz. Elektrik temini sözleşmesi telefonla veya internet üzerinden yapılabilir. Taşındığınız zaman sözleşmeyi feshetmeyi veya yeni adresinize nakletmeyi unutmayın. Elektrik tedarikçilerinin Hämeenlinna da ofisi yoktur. HS - Vesi Paroistentie İnternet bağlantısı Finlandiya da birçok internet hizmeti sağlayıcısı vardır. Ayrıca çok farklı türlerde internet bağlantısı vardır. Ne tür bağlantılar kurulabileceğini bina yöneticinizden öğrenin. Kablosuz bağlantılar da vardır. Fiyatlarla özellikleri karşılaştırırken bağlantı hızını, bağlantı ücretini ve teslim süresini kontrol edin. İnternet bağlantısı satıcıları arasında Aina, DNA, Elisa, Telia-Sonera ve Saunalahti yer alır. Elektrik fiyatı karşılaştırma bilgileri: Su giderleri Kiralık bir konutta oturuyorsanız, su giderleri genelde kiraya dahildir veya ayrıca kiraya eklenmiştir. Özel konutlarda yaşayan insanlar Hämeenlinnan Seudun Vesi Oy ile bir su giderleri sözleşmesi yapmalıdır. 20

21 Yangın alarmı Fin kanunları her evde bir yangın alarmı olmasını şart koşar. Bir yangın alarmı almak ev sakininin, diğer bir deyişle sizin sorumluluğunuzdur. Yangın alarmının düzgün çalıştığından emin olun. Atıkların sınıflandırılması Konut şirketleri genelde bina avlularında karışık ve kağıt atık toplama tesislerine sahiptir, bazıları organik, cam, metal ve karton atıkları ayrı ayrı da toplar. Karışık ve organik atıklar kapalı torbalar içinde kendi konteynırlarına atılır, ancak diğerleri torbalara konmaz. Atıkların sınıflandırılması Finlandiya da önemlidir. Piller mağazalara geri verilebilir. Karton, metal ve camlar için şehir genelinde ayrı geri dönüşüm noktaları vardır. Büyük miktardaki atıklar Karanoja daki atık yönetimi alanına götürülmelidir. Atıkların sınıflandırılması ve geri dönüştürülmesine ilişkin daha fazla bilgiyi Kiertokapula Oy web sitesinde bulabilirsiniz. Elektronik ekipman ve tehlikeli atıklar için tüm geri dönüşüm tesisleri ile ilgili ayrıntıları adresinde www. kierratys.info bulabilirsiniz. Emlak ya da arsa satın almak Yabancı uyruklu bir kişi kısıtlama olmaksızın Finlandiya da bir daire, ev veya arsa satın alabilir. Arazi parçalarına ilişkin bilgiler şehrin arsa kullanımı hizmet noktasında bulunabilir. Arsa kullanımı ve çevre için hizmet noktası Kastelli hizmet noktası Raatihuoneenkatu Palvelut/Kaavat-ja-rakentaminen Karanoja atık yönetimi alanı, Hämeenlinna Karanojantie Anahtarları evde bırakmak Evden çıktığınızda anahtarlarınızı evde unutursanız, bakım görevlisine danışın. Bakım görevlisinin iletişim bilgileri konut şirketinizin duyuru panosunda yer almaktadır. Bakım görevlisi size kapıyı açacaktır, ancak bu hizmet ücretlidir. 21

22 4. FİNCE DİL ÇALIŞMALARI Hämeenlinna şehir liselerinde, Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesi tarafından düzenlenen kurslarda, dil kulüplerinde veya bağımsız olarak Fince öğrenmeniz için olanaklar sunar. 4.1 İşgücü piyasası eğitimi (gündüz eğitimi yaklaşık 8 saat/gün) İşsizseniz, TE Hizmetleri tarafından sunulan bütünleştirme eğitimlerinde Fince, kültür ve sosyal bilimler eğitimi alabilirsiniz. Bir kursa katılmak için TE Hizmetlerine işsiz bir iş arayan olarak kaydolun ve bütünleştirme eğitimi için başvuru yapın. Bütünleştirme eğitimi kursları yıl boyunca düzenlenir ve çeşitli seviyeler ve meslek alanları için tahsis edilmiş kurslar vardır. Kurslar ücretsizdir ve kurslara devam ederken iş arayan ödeneği için hak kazanabilirsiniz. Häme TE Dairesi, Hämeenlinna Saaristenkatu Vanajavesi Yetişkin Eğitim Merkezi (gece kursları, yaklaşık 2 saat/hafta, ücretlidir) İşsizseniz, Vanajavesi Yetişkin Eğitim Merkezinde öğleden sonra kurslarında Fince eğitimi alabilirsiniz. Kurslar farklı seviyelerde sunulur. Kurslara kayıtlar Eylül ve Ocak ayında yapılır. Vanajavesi Yetişkin Eğitim Merkezinin kurs müfredatı her eve posta yoluyla dağıtılır ve ayrıca Vanajavesi Yetişkin Eğitim Merkezi, Kastelli veya kütüphaneden de edinilebilir. Bir kurs ücreti ödenmesi gerekir. Vanajavesi Yetişkin Eğitim Merkezi Paasikiventie 2 (Verkatehdas) Fince dil kulüpleri (ücret veya kayıt gerekmez) Gönüllü ve ücretsiz Fince dil kulüpleri Ortaklık Evi nde yürütülür. Kulüpler normal olarak sabahtır ve her seviyeden öğrenciye yöneliktir. Kulüp faaliyetleri arasında egzersizler ve okuma ve konuşma alıştırmaları yer alır. Ortaklık Evi Kirjastokatu 1 Kulüpler hakkında daha fazla bilgi: Hämeenlinna Şehri Çok Kültürlü Çalışma maahanmuutto 22

23 Hämeenlinnan seudun Setlementti ry Kaarisilta Merkezi Fince eğitim Häme Yaz Üniversitesi tarafından da düzenlenmiştir Bağımsız çalışmalar Fince bağımsız dil çalışmaları konusunda yardım diğerlerinin yanı sıra Setlementti ve Doğu ve Batı Topluluk Merkezlerinde sunulmaktadır. Kütüphane öğrenmeye yönelik ders kitapları ve CD ler sunar. Fince dil alıştırmaları internette de yer alır, örneğin: Topluluk Merkezleri Katuma da Doğu Topluluk Merkezi Kanervatie 1 Nummi de Batı Topluluk Merkezi Sammontie 4 23

24 5. İŞ ARAMA, ÇALIŞMA VE İŞSİZLİK 5.1 İş arama Finlandiya da yaşayan her kalıcı mukim Finlandiya da çalışma hakkına sahiptir. TE Hizmetleri boş kontenjan bilgilerini duyuru panolarında ve internette duyurur. Kimlik kartınızı ve iş deneyimi ve eğitim kanıtınızı yanınıza alın. Özgeçmişinizi güncelleyin. TE Dairesi uygun bir iş veya eğitim bulmanıza yardımcı olacaktır. Başvuruları ve özgeçmişinizi TE Dairesinde yazabilir ve basabilirsiniz. Bunlar için yardım da alabilirsiniz. Boş kontenjanları belediyelerin, işletmelerin ve kuruluşların web sitelerinin yanı sıra gazeteler, internet, işe alım ajansları veya arkadaşlar aracılığıyla arayabilirsiniz. TE Dairesinin göçmen hizmetleri tüm göçmenlere yardım sunar. Bir EURES danışmanı AB uyruklulara ve uluslararası konularda tavsiyeler verir. Häme TE Hizmetleri, Hämeenlinna Saaristenkatu toimistot.te-palvelut.fi/hameenlinna İşe alım ajansları geçici iş sunar. Geçici iş atamalarının süresi hizmet kullanıcısının ihtiyaçlarına göre birkaç gün ile daha uzun süreler arasında değişir. Ajans işi, işverenin işe alım ajansı olması açısından yönünden işten farklıdır. Personel işe alımı birçok insanın kalıcı iş bulmasına yardımcı olur. Hämeenlinna daki PERSONEL İŞE ALIM AJANSLARI: Barona Arvi Kariston katu 9, Liikehuoneisto 2 Eilakaisla Vankanlähde 7 (Innopark) Go On -Yhtiöt Kirkkorinne 4 Opteam Kasarmikatu 6, Optelli alışveriş merkezi 2. kat VMP Group Hallituskatu 2 SeutuRekry Raatihuoneenkatu

25 5.2 Çalışma Bir çalışan sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının yanı sıra toplu veya kamu sektörü toplu sözleşmesine uygun olarak ücret alma hakkına sahiptir. Maaş, çalışma saatleri ve koşulları konusunda işverenle yazılı bir istihdam sözleşmesi aracılığıyla anlaşmaya varılır. İstihdamın sonlandırılmasından sonra bir çalışma belgesi istemeyi unutmayın. Bu, ileride iş ararken veya bir iş arayan olarak kaydolurken gerekecektir. Hastaysanız veya çalışamıyorsanız bir doktora görünmeniz gerekir. Doktor size hastalıktan dolayı çalışamayacağınız süre için bir belge verecektir. Çalışan, hastalıktan dolayı işverene tıbbi bir belge sunmakla yükümlüdür. Uzun bir süredir hastaysanız Kela dan hastalık ödemesi alma hakkı kazanabilirsiniz. Çalışma ortamı veya iş yeri çalışan için güvenli olmalıdır ve istihdam sözleşmesi Fin kanunlarına ve sözleşmelere uygun olmalıdır. Bunlarla ilgili sorunlarda sendikalardan ve Mesleki Güvenlik ve Sağlık Denetim Kurulundan yardım alınabilir. Çalışmaya ilişkin farklı dillerde bilgiler farklı sendikaların internet sayfalarında mevcuttur, örneğin: SAK (Fin Sendikaları Merkezi Örgütü), Fin Metal İşçileri Sendikası, Fin İnşaat Sendikası ve Hizmet Sendikası Birliği PAM. 5.3 İşsizlik Çalışmıyorsanız, TE Hizmetlerine işsiz bir iş arayan olarak kayıt yaptırmalısınız. TE Hizmetleri iş veya eğitim bulmanıza ve yeteneklerinizi geliştirmenize yardımcı olan hizmetler sunar. TE Hizmetleri aracılığıyla çeşitli kurslara başvurabilirsiniz. Daire kendi işinizi kurma konusunda tavsiyeler de verecektir. İşsiz bir kişi işsiz olduğu süre boyunca Kela dan yaşam giderleri için mali destek alabilir. İşsizlik yardımına hakkınız olup olmadığını TE Hizmetlerinden kontrol edin (çalışma politikası beyanı). Häme TE Hizmetleri, Hämeenlinna Hämeenlinnan Työttömät ry işsiz kişilere destek sunan bir dernektir. İşsiz olan başka kişilerle tanışma ve iş arama konusunda yardım alma olanağını size sunar. Gezilere çıkabilir ve eğitim alabilir ve yüzme salonu fiyatlarında indirim alabilirsiniz. Gerekirse yiyecek yardımı da alabilirsiniz. Hämeenlinnan Työsilta HäTy ry Raatihuoneenkatu 7 A [email protected] Bölgesel Devlet İdari Kurumu, İş Güvenliği ve Sağlığı [email protected] 25

26 5.4 Yabancı uyruklulara ilişkin vergilendirme Yabancı uyruklu bir kişinin vergi yükümlülüğü kalışın süresine ve işverenin Finlandiya da kayıtlı olup olmadığına bağlı olarak belirlenir. Vergilendirmeye ilişkin bilgiler vergi dairesinden ve Uluslararası vergi durumları altında Fin Vergi İdaresi web sitesinden edinilebilir. Sayfalar İngilizce genel bilgilerin yanı sıra farklı dillerde iletişimler de içerir. Verotietoa ulkomailta Suomeen tuleville työntekijöille (Finlandiya ya gelen çalışanlar/ yabancı vergi mükellefleri için bülten) İngilizce, Almanca, Fransızca ve Rusça olarak mevcuttur. Vergi dairesinin iletişim bilgileri sayfa 12 de yer almaktadır. veroohjeet/kansainvaliset_tilanteet Kendi işinizi kurmayı düşünüyorsanız, TE Hizmetlerinden tavsiyeler alabilirsiniz. Ticari işlemlerin geliştirilmesi konusunda yardım Linnan Kehitys Oy ve girişimciler derneği Hämeenlinnan Yrittäjät ry den alınabilir. Suomen Yrittäjäopisto, Hämeenlinna da ayrıca eğitim sunan bir lisedir. Häme Kurum Ajansı Sibeliuksenkatu 2 B, 5. kat Linnan Kehitys Oy Visamäentie 33, Visatalo [email protected] Hämeenlinnan Yrittäjät Talaskuja Finlandiya da vergi ödeyen bir çalışan vergi oranını vergi dairesinden kontrol ettirmelidir. Oran çok düşükse, vergi yılı için ödenmeyen vergilerin iadesi sonraki bahar döneminde talep edilecektir. Vergi yılı boyunca çok fazla vergi ödediyseniz, fazla tutar Aralık ayında hesabınıza geri ödenecektir. Her Ocak ayında evinize yeni bir vergi kartı gönderilecektir. Gelirler değişirse yıl boyunca vergi oranınızı değiştirebilirsiniz. Vergi dairesinin iletişim bilgileri sayfa 12 de yer almaktadır. 5.5 Kişinin kendi işini kurması 26

27 6. BİR LİSANS DERECESİ İÇİN EĞİTİM ALMAK VE YABANCI BİR LİSANS DERECESİNİN TANINMASI 6.1 Fin eğitim sistemi Fin eğitim sistemi aşağıdakilerden oluşur Genel eğitim sunan ve dokuz yıl süren temel veya ilköğretim; çocuklar bunun öncesinde bir yıllık okul öncesi eğitim hakkına sahiptir. Her ikisi de genel olarak 3 yıl süren, mesleki temel eğitim ve lise eğitimini kapsayan temel eğitimden sonraki eğitim. Teknik üniversite ve üniversitelerde sunulan yüksek öğrenim. Bir mesleki yeterliliği almış olan kişiler, alanda çalışmak için gereken temel mesleki yeteneğe ve beceriye sahiptir. Önceki eğitimler ve iş deneyimi eğitim süresini kısaltabilir. Teknik üniversiteler çalışma yaşamının ihtiyaçlarını karşılayan uygulamalı eğitim sunar. Bir teknik üniversiteyi tamamlamak 3 1/2 ila 4 1/2 yıl sürer. Üniversiteler bilimsel araştırma ve ilgili eğitime odaklanır. Yetişkin eğitimi de Finlandiya da olağandır. Yetişkin eğitimi öğrencinin önceki bilgilerini, becerilerini ve yaşam durumunu dikkate alır ve bunu çalışmaların içeriğine ve düzenlenmesine bütünleştirir. Yetişkin eğitimi tüm eğitim seviyelerinde mevcuttur. Fin eğitim kurumlarında eğitim almak genelde ücretsizdir. Eğitim görürken Kela dan bir eğitim bursu alabilirsiniz (bkz. Sayfa 48). Kaynak: p... ÜNİVERSİTELER Lisans, Yüksek Lisans, Sanat Diploması ve Doktora Dereceleri Süre 5 yıl veya daha uzun TEKNİK ÜNİVERSİTE Teknik üniversite dereceleri (Lisans ve Yüksek lisans) MESLEKİ EĞİTİM ENSTİTÜLERİ TEMEL MESLEKİ YETERLİLİK Süre 3 yıl TEMEL EĞİTİM Okul öncesi eğitim (bir gündüz bakım merkeziyle bağlantılı olarak) 27 p... p......p... LİSELER Yeterlilik sınavı Süre 3 yıl...p...p

28 İş başvurusu süreci ve eğitim için başvurmak Temel mesleki eğitim yeterlilikleri, yüksek öğrenim enstitüleri ve üniversitelerin ayrı başvuru süreçleri vardır. Çoğu okul ortak başvuru sürecinin parçasıdır. Ortak başvuru süreci yılda iki kez olur; bahar döneminde ortak başvuru sürecinde başvuru yapılan eğitim güz döneminde başlar ve güz döneminde başvuru yapılan eğitim sonraki Ocak ayında başlar. Başvuru sahibinin Fin temel eğitim sertifikası yoksa, esnek başvuru sürecinde başvuru yapabilir. Başvuru zamanları ve başvuru yapmakla ilgili konular hakkında daha fazla bilginin yanı sıra başvuru formları TE Hizmetleri, eğitim kurumları veya bunların web sayfalarında mevcuttur. Yabancı bir dilde eğitim için başvuru genelde doğrudan ilgili eğitim sağlayıcısına yapılır. Yabancı dillerde mesleki eğitim enstitüleri kursları, başvuru sahibinin çalışmalar için gerekli dil becerilerine sahip olup olmadığını anlamak üzere bir dil yeterliliği sınavı içerebilir. Ortak başvuru sürecinin dışında eğitime doğrudan başvuru için başvuru formları eğitim sağlayıcısından elde edilebilir. Eğitim enstitülerinin web sitelerinde de elektronik başvuru formları yer alabilir. Temel yeterliliklere başvurma konusunda İngilizce bilgiler şu adreslerden bulunabilir: Hämeenlinna daki eğitim kurumları Temel eğitim, temel mesleki eğitim, yüksek öğrenim veya yetişkin eğitimi ya da açık üniversiteyi tamamlamak için Hämeenlinna da eğitim alabilirsiniz. Bazı okullar Fince eğitim enstitülerinde eğitim gören göçmenlere hazırlık kursları sunar. Yetişkinler için genel lise Temel eğitimi veya genel lise eğitimini Hämeenlinna Yetişkinler için Genel Lisede tamamlayabilirsiniz. Lyseo Lise, yetişkin birimi Linnankatu Tavastia Meslek Yüksek Okulu Bir mesleki eğitim enstitüsünde temel mesleki yeterliliği tamamlayabilirsiniz. Öncelikle temel eğitim almış veya liseyi bitirmiş olmanız gerekir. Hem gençler hem de yetişkinlere açıktır. Tavastia Meslek Yüksek Okulu temel mesleki eğitim için göçmenlere ayrı hazırlık eğitimi de düzenler (MAVA). Eğitim Ağustos ta başlar, Haziran da sona erer. Fince ve İngilizce dillerini, bilgisayar kullanmayı, matematik, biyoloji, tarih ve bunların yanı sıra diğer konuları öğreneceksiniz. Doğrudan yüksek öğrenim kurumunda veya TE Hizmetleri aracılığıyla eğitime başvurabilirsiniz. Okur yazar olmalı ve temel Fince bilgisine sahip olmalısınız. Tavastia Meslek Yüksek Okulu göçmenlere Finli öğrencilerle bir arada eğitim görme olanağını sunar, bazı kurslarda göçmenler için özel ayrı gruplar da vardır. 28

29 Tavastia Meslek Yüksek Okulu Hattelmalantie Hämeenlinna daki meslek eğitimi sağlayıcıları ayrıca aşağıdakileri içerir Häme Meslek Enstitüsü Fin Et Sektörü Eğitim Merkezi Kiipula Meslek Eğitimi ve Rehabilitasyon Merkezi HAMK Uygulamalı Bilimler Üniversitesi HAMK Uygulamalı Bilimler Üniversitesinde Fince ve İngilizce yüksek öğrenim eğitimi alabilirsiniz. Meslek Öğretmenliği Eğitim Birimi, göçmenler için meslek öğretmenliği eğitimi sunar. Göçmenler için HAMK Uygulamalı Bilimler Üniversitesinde yüksek öğrenime hazırlık kursları da sunulur. Finceyi iyi bilmek üniversite eğitimi için bir ön gerekliliktir. HAMK Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Visamäentie portal/hamk Hyria Eğitimi Yetişkin eğitim merkezi göçmenler için eğitim ve çeşitli kurslar sunar. Hyria nın Hyvinkää, Riihimäki, Hämeenlinna ve Helsinki de şubeleri vardır. Hyria Eğitimi: Hämeenlinna şubesi Hämeentie Açık Üniversite Açık Üniversite yaş sınırı veya önceki eğitim gereklilikleri olmaksızın herkese açıktır. Bir öğrenim harcı vardır. Açık Üniversite, üniversite eğitimi hakkında bir fikir edinmek için ideal yerdir. Kurslar farklı Fin üniversitelerinden konulara göre oluşturulur. Açık Üniversitede eğitim almak için farklı yollar seçebilirsiniz, örneğin yüz yüze eğitimler ve uygulamalara katılarak, sınıf ve uzaktan eğitimi birleştirerek veya çevrimiçi. Häme Yaz Üniversitesi Sibeliuksenkatu 25 B

30 Staj Staj eğitiminde bir temel mesleği eğitim, mesleki yeterlilik veya uzmanlık mesleki yeterliliği tamamlayabilirsiniz. Staj, işi işyerinde öğreneceğiniz ve teoriyi eğitim kurumunda alacağınız anlamına gelir. Öğrenci staj işyerini bulmalıdır. Yerel staj bürosu eğitimin uygulanmasında eğitim sağlayıcısıyla birlikte yardımcı olacaktır. Staj, işverenle öğrenci arasında geçici bir iş sözleşmesidir ve öğrenciye toplu sözleşmeye uygun olarak maaş ödenir. Staj eğitimi hem gençler hem de yetişkinlere uygundur. Hämeenlinna bölgesindeki staj bürosu çalışanlarla işverenler arasında staj sözleşmeleri yapar ve farklı eğitim sağlayıcılarından ilgili eğitimi satın alır. Staj bürosundan ve Çalışma ve Ekonomik Kalkınma dairelerinden staja ilişkin daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Hämeenlinnan seudun oppisopimustoimisto (Hämeenlinna Bölgesi Staj Bürosu) Hattelmalantie 25 K-rakennus oppisopimustoimisto 6.3 Yabancı bir eğitim derecesinin tanınması Fin Ulusal Eğitim Kurulu yabancı bir eğitim derecesinin Finlandiya daki yeterliliğini değerlendirir ve tanır. Bir eğitim derecesinin tanınması, yabancı derecenin çalışma veya eğitim yerine başvurma konusunda ne tür bir yeterlilik teşkil ettiğine ilişkin bir değerlendirmeyi ifade eder. Özel sektör işverenleri kendi olası çalışanlarını seçerken yabancı bir derecenin uygunluğunu normal olarak kendileri değerlendirirler. Üniversiteler ve eğitim kurumları, sonraki eğitimler ve Finlandiya da tamamlanacak bir derece için kredi olarak saymak açısından yabancı bir derecenin uygunluğunu değerlendirmek için kendileri karar verirler. Bir meslekte pratik yapma veya bir mesleki unvan kullanma hakkını sektöre özel yetkililer belirler. Örneğin, sağlık hizmetleri mesleklerine ilişkin kararlar Ulusal Refah ve Sağlık Denetleyici Makamu Valvira tarafından verilir ( Fin Ulusal Eğitim Kurulu PL 380, Helsinki Tel (0) tutkintojentunnustaminen Ulusal Dil Yeterliliği Sertifikası sınavı Ulusal Dil Yeterliliği Sertifikası sınavları (YKI) uygulamalı durumlardaki dil becerilerini değerlendiren, yetişkinlere yönelik dil yeterliliği sınavlarıdır. Dil yeterliliği sınavları birçok farklı dilde yapılır. 30

31 DAHA FAZLA BİLGİ: Fince veya İsveççe bir Ulusal Dil Yeterliliği Sertifikası sınavı, Fin vatandaşlığı elde etmek için yeterli dil becerilerini gösterir. Hämeenlinna da dil yeterliliği testleri Vanajaveden Opisto tarafından düzenlenir (kurumun internet adresine bakın: www03.oph.fi/kielitutkinnot). Sınav için ücret alınır. Bir form doldurarak sınava kaydolabilirsiniz. Formlar Hämeenlinna Yetişkin Lisesinden veya Fin Ulusal Eğitim Kurulu web sitesinden edinilebilir. Kaydolduktan sonra sınava nasıl gireceğinize ilişkin açıklamalar ve katılım ücretinin faturası posta yoluyla tarafınıza gönderilecektir. Sınav beş bölümden oluşur: metin algılama, yazma, yapılar ve sözcük dağarcığı, dinleme algılama ve konuşma. Tüm bölümler aynı gün içinde yapılır. Test dünleri ve kayıt zamanları Fin Ulusal Eğitim Kurulu web sitesinde yayımlanır. kielitutkinnot/yleiset_kielitutkinnot Vatandaşlığa başvururken dil yeterliliği gereklilikleri. -> kansalaisuus -> kansalaisuuden saaminen -> kansalaisuushakemus -> kielitaitoedellytys kansalaisuushakemuksessa. 31

32 7. KAMU HİZMETLERİ 7.1 Sağlık hizmetleri Hämeenlinna da 10 sağlık merkezi vardır. Hämeenlinna da yaşayan herkes, ikamet alanına göre ayrılan sağlık merkezleri hizmetlerinden yararlanabilir. Kendi sağlık merkezinizle ilgili bilgileri aşağıdaki yollardan edinebilirsiniz: santral veya (santral çağrıları sağlık merkezi tahsis numaralarına yönlendirmez) veya Şehir hizmet noktaları veya Adresinizle kendi sağlık merkezinizi arayabileceğiniz, fi/terveys/palvelut /Missä on oma terveysasemani adresinde yer alan çevrimiçi şehir harita hizmeti. Kauriala, Vanajavesi sağlık merkezleri ve merkez Viipurintie 1-3 te Ana Sağlık Merkezinde yer alır. Diğer sağlık merkezleriyse Hauho, Idänpää, Jukola, Kalvola, Lammi, Ojoinen ve Renko sağlık merkezleridir. Doktor veya hemşire randevuları önceden alınmalıdır. 18 yaşın üstündeki herkesin ilk üç ziyareti için bir ücret ödenmesi gerekir. Doktor randevunuza uymazsanız ve 15 yaşın üstündeyseniz, iptal etmediğiniz randevu için sizden bir ücret alınacaktır. Randevular en az bir saat öncesinden iptal edilmeli veya değiştirilmelidir. Aşağıdaki yollarla bir doktor veya hemşire randevusu alabilirsiniz: Sağlık merkezi resepsiyonuna giderek veya randevu servisini telefonla arayarak. Sağlık hizmetleri randevuları için telefon hizmetleri geri arama hizmeti sunar: Hizmet kullanıcısı numarayı arayarak mesajı dinler (herhangi bir opsiyonu seçmek zorunda değilsiniz), çağrı sisteme kaydedilir, hemşire yaklaşık 30 dakika içinde veya aynı gün içinde sizi geri arayacaktır. Geri arama süresi kaç tane çağrı olduğuna bağlı olarak değişir. Çağrınıza geri dönen hemşire ihtiyacınızı ve tedavinin aciliyetini değerlendirerek bir doktor veya hemşire randevusu verecektir. Acil olmayan doktor randevuları için bekleme süresi ortalama 14 gündür. Sağlık merkezleri acil bakım da sunar, randevu almak için normal sağlık merkezi randevusunu kullanın. Göğüs ağrıları, nefes darlığı veya benzeri sıkıntılar yaşıyorsanız hemen Ortak Kaza ve Acil Durum Bölümüne gitmelisiniz, bkz. Bölüm Sağlık merkezi acil durum servisi: Pazartesi-Cuma 08:00 ve 15:00 saatleri arasında kendi sağlık merkezinizden randevu alabilirsiniz. 32

33 Tekrarlanan reçeteler: Tekrarlanan reçeteler yenilenmek üzere sağlık merkezi resepsiyonuna bırakılabilir. Reçeteler normal olarak beş (5) gün içinde hazır olur. Mukim olmayanların reçeteleri yenilenmeyecektir. 1 Ocak 2014 tarihinden itibaren sağlık hizmetleri ücretleri. İlk üç ziyaret için bir randevu ücreti alınır, sonraki ziyaretler aynı takvim yılı boyunca ücretsizdir İlk yardım ve acil tıbbi bakım Akut hastalık ve yaralanmalar kendi sağlık merkezinizde tedavi edilmeyi bekleyemez, Kanta-Häme Merkez Hastanesi acil durum bölümünde tedavi edilir (Ahvenistontie 20). Finlandiya da acil durumlar için telefon 112 dir Acil servisler polis, itfaiye ve sağlık görevlilerini yönlendirir. Yardım Fince, İsveççe ve İngilizce dillerinde mevcuttur. Daha fazla bilgi adresinden edinilebilir. 1. Acil bir durumda hemen 112 yi arayın. 2. Ne olduğunu ve nereden aradığınızı söyleyin. 3. Soruları yanıtlayın. 4. Size verilen talimatlara uyun. 5. Size söylendiğinde aramayı sonlandırın. Yaşamı tehdit eden durumlarda Acil Durum Yanıt Merkezini aramalısınız. İlk üç randevu ücreti 14,70 Günlük kısa süreli yatarak tedavi ücreti 34,80 Acil randevu ücreti 29,30 İptal edilmeyen randevu ücreti 36,20 Tıbbi belge ve doktor raporu 36,20 Sürücü belgesi sertifikası 43,60 Salmonella sertifikası 36,20 Ücretler 2014 yılının sonuna kadar her takvim yılı için toplam 679,00 olarak sınırlandırılmıştır. 33

34 7.1.2 Sağlık merkezleri Idänpää Sağlık Merkezi Anttilankatu 4 Randevular için telefon Jukola Sağlık Merkezi Eeronkuja 6 Randevular için telefon Kauriala Sağlık Merkezi Viipurintie 1-3, D Binası, 2. kat Randevular için telefon Şehir Sağlık Merkezi Viipurintie 1-3, E Binası, 1. kat Randevular için telefon Ojoinen Sağlık Merkezi Veteraanipolku 1 Randevular için telefon Vanajavesi Sağlık Merkezi, Vanajavesi Sağlık Merkezi için randevular batı bölgesi ve tel ve Vanajavesi Sağlık Merkezi, doğu bölgesi Hauho Sağlık Merkezi Kalvola Sağlık Merkezi Vihniöntie 5, Hauho Randevular için telefon Nordstedtintie 6, Iittala Randevular için telefon Lammi Sağlık Merkezi Lammi Sağlık Merkezi, Evontie 33, Lammi Lammi/kuzey randevular için telefon Lammi/güney randevular için telefon Renko Sağlık Merkezi Rengonraitti 28, Renko Randevular için telefon ÖZEL DOKTOR MUAYENEHANELERİ: Linnan Klinikka Terveystalo Mehiläinen Lääkäriasema lapsille (çocuklar için) Lääkärikulma (kadınlar için ve hamilelik boyunca) LÜTFEN DİKKAT EDİN! Kela, hamilelik veya doğumdan dolayı yapılan masrafların yanı sıra belirlenen oranlara göre bazı doktor veya diş hekimi ücretlerini geri ödeyecektir. Kela doktor tarafından yazılan ilaçları geri ödeyecektir ve reçete tutarının geri ödenmesi genelde Kela kartının sunulması üzerine eczanede yapılır. 34

35 7.1.3 Diş klinikleri Diş hekiminiz oturduğunuz yere göre belirlenir. Kendi diş kliniğinizi çevrimiçi adresinden veya randevu servisini arayarak öğrenebilirsiniz. Diş randevuları için telefon numarası: tel Randevular, çalışma saatleri dışı ve hafta sonu hizmetleri ve diş kliniklerinin yerleri. Randevunuza gidemeyecekseniz randevuyu bir gün öncesinden iptal etmeli veya değiştirmelisiniz. 15 yaşın üzerindeki hastaların en az bir saat önceden iptal edilmeyen veya değiştirilmeyen randevuları için ceza kesilecektir. Ana Sağlık Merkezinin Diş Kliniği Hauho Diş Kliniği Hätilä Diş Kliniği Jukola Diş Kliniği Kalvola Diş Kliniği Lammi Diş Kliniği Renko Diş Kliniği Viipurintie 1-3, E Binası, 3. kat Vihniöntie 5, Hauho Viipurintie 32, Hämeenlinna Eeronkuja 6, Hämeenlinna Nordstedtintie 6, Iittala Evontie 33, Lammi Rengonraitti 28, Renko Diş bakımı ücretleri: liikelaitos/asiakasmaksut/ 35

36 7.1.4 Doğum ve çocuk sağlığı klinikleri Hamile olduğunuzu düşünüyorsanız, doğum kliniğindeki hemşireden randevu alın. Kendi sağlık merkeziniz doğum kliniğinizin bilgilerini size verecektir. Doğuma kadar size doğum kliniğinde bakılacak. Doğum klinikleri hamilelik, doğum ve doğum sonrası dönemde aileye hizmet sunacaktır. Doğum kliniklerinin hizmetleri Hämeenlinna da yaşayan aileler için ücretsizdir. Doğum yaptıktan sonra, bakım hizmetiniz çocuk sağlığı kliniğine aktarılacaktır. Çocuk sağlığı klinikleri çocuğun sağlığını izleyecektir. Klinikte düzenli olarak ücretsiz randevular alacaksınız. Çocuklar 6 yaşına kadar çocuk sağlığı kliniğine giderler Gençler için sağlık tavsiyeleri merkezi Gençler için sağlık tavsiyeleri merkezi, örneğin ruhsal konularda ve doğum kontrolü ve tam sağlık muayeneleri gibi konularda desteğe ve tavsiyelere ihtiyacı olan yaş arası genç insanlar için tasarlanmıştır. Merkezde bir hemşire, psikolog ve doktor mevcuttur. Ziyaretler ücretsizdir. Gençler için sağlık tavsiyeleri merkezi Viipurintie 1-3, Ana Sağlık Merkezi, F kanadı. Randevu gerekmez veya Telefonla randevular Pazartesi-Cuma 10:30-11:30 saatleri arasında Okul ve öğrenci sağlık hizmetleri Her okul, okul sağlık hizmetleri sunar. Her okulda tayin edilmiş bir hemşire vardır. Çocuğunuzun öğretmeni daha fazla bilgiye sahiptir İşçi sağlığı hizmetleri İşveren, işçi sağlığı hizmetleri sunma görevine sahiptir. İşverenden daha fazla bilgi edinilebilir. İşçi sağlığı hizmetleri yalnızca işle ilgili sağlık sorunlarını kapsar Hasta ombudsmanı Sunulan sağlık hizmetlerinden memnun değilseniz, sağlık merkezinizin hasta ombudsmanı ile görüşebilirsiniz. Hasta ombudsmanı Ana Sağlık Merkezi Viipurintie 1-3 G Binası, P katı Telefonla randevular Pazartesi-Çarşamba 09:00-10:00 saatleri arasında Tel. (03) Terveyspalvelut/Potilasasiamies 7.2 Sosyal hizmetler Yetişkinlere sosyal yardım çalışması Yetişkinlere sosyal yardım çalışması, farklı yaşam durumlarında yardım ve tavsiyeler sunar ve mali gelir desteği sunar. Geliriniz gereken yaşam giderlerini karşılamak için yeterli olmadığında gelir desteğine başvurulabilir. 36

37 Yetişkinlere sosyal yardım çalışması ve gelir desteği için bilgi noktası Kastelli hizmet noktası, Raatihuoneenkatu 11 Kuyruk sırası alınır, randevuya gerek yoktur Pzt-Cu 09:00 16:00 saatleri arasında açıktır Yeni müşteriler ve hizmet rehberi Sosyal eğitmenler, telefon saatleri Pzt-Cu 10:00 11:00 Telefon numaraları: Sosiaalipalvelut/Sosiaalityon-palvelut/ Yhteystiedot/ Çocuk refahı Ebeveynler çocuğun refahında birinci sorumluluk sahibidir. Çocuğun iyi olmadığı ve gelişimi tehlike altında olduğu belirlenirse yetkililer müdahale edecektir. Örneğin, fiziksel cezalandırma yasaktır. Bir çocukla ilgili endişeler ortaya çıkarsa, çocuk koruması çeşitli destek önlemleriyle çocuklara ve ebeveynlere yardımcı olabilir. Çocuk refahı hizmetleri Perheiden-palvelut/Lastensuojelu/ Yhteystiedot/ Aile kliniği Aile kliniği, çocuk yetiştiren ailelere tavsiyeler ve rehberlik sunar. Çocuğunuzla ilgili endişeleriniz varsa veya ebeveyn olma konusunda konuşmak istiyorsanız aile kliniğine danışabilirsiniz. Randevu önceden alınmalıdır. Ziyaretler ücretsizdir. Aile kliniği Telefonla tavsiye ve randevular Pazartesi, Salı ve Perşembe günleri 10:00-12:00 saatleri arasındadır Aile işleri birimi Aile işleri birimi hizmet kullanıcılarına aşağıdaki konularda hizmet sunar: Babalığın tespit edilmesi, vesayetle ilgili anlaşmalar, barınma, ziyaret hakları ve çocuk desteğinin yanı sıra evlat edinme tavsiyeleri. Uppsala Binası Birger Jaarlin katu 33, 1. kat Sosyal görevliyle randevular Pazartesi- Cuma 10:00-12:00 ve Pazartesi 13:00-14:00 saatleri arasında Engellilere yönelik hizmetler Engelli bir kişi özel hizmet alma hakkına sahiptir. Örneğin, engellilik durumu yaşamınızı etkiliyorsa, size farklı ekipmanlar veya ulaşım hizmetleri sunulabilir. Hizmetler doktor veya sosyal görevli aracılığıyla edinilebilir. Engellilere yönelik hizmetler Ansarikuja 1, Hämeenlinna Yaşlılara yönelik hizmetler 65 yaş üstü kişiler ve aile fertleri için yaşlılara yönelik hizmetlere ilişkin tavsiyeler ve rehberlik. Hizmet danışmanları yeni hizmet alıcılarına devlet, özel ve üçüncü sektör işleticileri tarafından su- 37

38 nulan hizmetlere ilişkin tavsiyeler verir. Ev ziyaretleri hizmet alıcısının hizmet ihtiyaçlarını belirler ve gerektiğinde başvuruların doldurulmasına yardım eder. Yaşlılara yönelik hizmetler Bilgiler Raatihuoneenkatu 11 de Kastelli hizmet noktasından edinilebilir Sosyal hizmetler ombudsmanı Sunulan sosyal hizmetlerden memnun değilseniz, sosyal hizmetler ombudsmanı ile görüşebilirsiniz. Sosyal hizmetler ombudsmanı hizmetleri ücretsizdir. Sosyal hizmetler ombudsmanı iletişim bilgileri Sosiaalipalvelut/Sosiaaliasiamies/ 7.3 Çocuklar ve gençler Gündüz bakımı Okul yaşının altındaki tüm çocuklar bir belediye gündüz bakım merkezi, aile gündüz bakımı veya özel gündüz bakımına gitme hakkına sahiptir. Aile gündüz bakımı çocuğun veya gündüz bakım hemşiresinin evinde düzenlenir. Gündüz bakımı çocuğun büyümesini ve gelişimini destekler. Gündüz bakımı normal olarak ücretlidir, ancak ebeveynin geliri ödenecek olan tutarı etkiler. Düşük gelirli ailelerden ücret alınmaz. Çocuğuna evde bakan bir ebeveyne Kela dan başvurusu yapılan çocuk ev bakım ödeneği verilebilir. Gündüz bakımı ve aile gündüz bakımı için şehir web sitesinden, gündüz bakım merkezlerinden ve hizmet noktalarından edinilebilecek bir gündüz bakımı veya elektronik form doldurarak başvurulur. Başvuru, önceden seçilen gündüz bakım merkezine sunulur. Başvuru, vaktinde ve mümkünse gündüz bakımı başlamadan 4 ay önce sunulmalıdır. Gündüz bakımı hakkında daha fazla bilgi en yakın erken eğitim merkezinden edinilebilir. Okul öncesi eğitim Gündüz bakımı, okula başlamadan önce çocuğa okul öncesi eğitim sunar. Tüm 6 yaşındaki çocuklar ücretsiz okul öncesi eğitime katılabilir. Okul öncesi eğitim gündüz bakım merkezinde veya okulda düzenlenir. Okul öncesi eğitim, okul öncesi eğitim için başvuran en az yedi okul öncesi yaşta çocuk olduğunda sunulacaktır. Çocuk, okul öncesi eğitimde örneğin harflere ve sayılara alışmak gibi okulda gerekli olan beceri ve bilgileri edinir. Özel gündüz bakımı Özel gündüz bakımı özel bir şirket veya topluluk tarafından sunulur ve belediye tarafından denetlenir ve maddi olarak desteklenir. Özel gündüz bakımı için istenen gündüz bakımı yerine doğrudan başvuru yapılır. Hizmet sağlayıcısı gündüz bakım ücretlerinin yanı sıra çocukların seçimine karar verecektir. Belediye, hizmet sağlayıcısına özel gündüz bakım desteği ve bir belediye ödeneği vererek özel gündüz bakımını destekler. Özel gündüz bakım ödeneği, evde özel gündüz bakımı hemşiresi için ödeme yapan ebeveynlere de verilebilir. Böyle durumlarda, aile işveren olarak hareket eder ve seçmiş olduğu hemşirey- 38

39 le bir istihdam sözleşmesi yapar. Özel gündüz bakım ödeneği için KELA ya başvurulur. Çocuklar ve gençler için hizmetlere yönelik rehberlik Perheiden-palvelut/paivahoito/ Yksityinen-paivahoito/ Ö z e l g ü n d ü z b a k ı m m e r ke z l e r i Aurinkokumpu Hämeenlinna İngilizce Kreş Jaarlin Päiväkodit Oy Açık gündüz bakım merkezleri ve kulüp etkinlikleri Evde gündüz bakımı alan çocuklar ve aileleri diğer ebeveynlerle tanışma ve çocukları açık gündüz bakımı merkezlerine ve kulüplerine götürme fırsatına sahip olurlar. Çocuk, faaliyetler sırasında çocuktan sorumlu olacak olan bir yetişkin eşliğinde açık gündüz bakım merkezine gelir. Açık gündüz bakım merkezi veya kulüp bakım sunan bir yer değildir. Çocuk, kulüplerde bir çocuk grubunda rehberli faaliyetlere katılma olanağına sahiptir. Faaliyetler genelde ücretlidir. Çocuklar için özel idare bölgesi kulüp faaliyetleri Çeşitli özel idare bölgeleri çocuklar ve aileleri için kulüp faaliyetleri düzenler. Hizmetler herkese açık ve ücretsizdir (bkz. bölüm 9 Dinler). Mannerheim Çocuk Refahı Derneği Mannerheim Çocuk Refahı Derneği, Hämeenlinna da çocuklu ebeveynlere ve ailelere evde kısa süreli çocuk bakımının yanı sıra çeşitli faaliyetler düzenler. Mannerheim Çocuk Refahı Derneği Hämeenlinna Derneği Turuntie 24 A Peuhula 2-6 yaşındakiler için egzersiz kulübü. Sabah ve öğleden sonra kulüpleri ve bir egzersiz oyun okulu. Lasten liikunnantuki ry Saaristenkatu Tel Hämeenlinna 4 H Federasyonu Gençler ve çocuklar için açık gündüz bakım merkezi, oyun parkı faaliyetleri ve rekreasyon faaliyetleri. Hämeenlinna 4 H Federasyonu Vanajantie 10 A Geçici çocuk bakımı yardımı Hämeenlinna Şehri tarafından sağlanan çocuklu aileler için evde hizmet, aile akut bir kriz yaşadığında farklı durumlardaki çocuklu aileler için evde kısa süreli geçici destek ve yardım sunar. Bunlar arasında örneğin bir ebeveynin hastalanması, hastaneye yatırılması, yaralanması, aşırı yorgunluk veya diğer zorlu yaşam durumu yer alır. Çocuklu aileler için evde hizmet ücretlidir, ancak 39

40 ödeme için bir istisna almak üzere başvuruda bulunabilirsiniz. Çocuklu aileler için evde hizmet Rezervasyonlar telefonla yapılır: Kütüphaneler Kütüphaneler de çocuklar için birçok program ve etkinlik düzenler, örneğin hikaye anlatma saatleri, çocuk filmleri ve hobi aletleri. Kütüphanelerden daha fazla bilgi için: bkz. sayfa Temel öğrenim Yurtdışından taşınan bir çocuk göçmenler için hazırlık sınıfında okula başlayabilir. Göçmen eğitiminin amacı Finlandiya ya taşınanlara bir Fin sınıfında eğitim almak için gereken araçları sunmaktır. Finlandiya da kalıcı olarak yaşayan ve zorunlu eğitim yaşında olan (7-16 yaş) göçmenler Finlilerle aynı temel eğitimi alma hakkına sahiptir. Her yaştan çocuk için Fince, kendi ana dillerinde ve dinlerinde eğitim, ve gerektiğinde telafi öğrenimi sunulur. Aynı zamanda, kendi ana dilleri ve kültürel kimliklerini korumaları için destekleneceklerdir. Okula kayıt ve alışma Okula kayıt bir form doldurarak yapılır (öğrenci bilgi formu). Formu Hämeenlinna Şehri web sitesinden, okuldan, eğitim hizmetleri bürosundan veya şehir hizmet noktasından edinebilirsiniz. Doldurulan form, form üzerinde belirtilen adrese veya Kastelli hizmet noktasına teslim edilir. Eğitim Hizmetleri İdaresi çocuk için bir okul yeri tahsis ettiğinde, okul müdürü ebeveynlerle iletişime geçecek ve çocuk ve öğrenciler için bir okul ziyareti kararlaştıracaktır. Ek bilgiler ve hizmet rehberliği Kastelli hizmet noktası Raatihuoneenkatu (Pzt-Cu 09:00 16:00) Temel eğitim için hazırlık eğitimi Hämeenlinna Şehri 7 ile 16 yaş arası göçmen çocuklara yönelik olarak temel eğitim için hazırlık eğitimi düzenler. Hazırlık eğitimi göçmen öğrencilere temel Fince bilgileri sunar, böylece öğrenci devlet eğitimine transfer olabilir. Hämeenlinna da göçmenler için üç hazırlık sınıfı vardır. Hazırlık eğitimi 1-2 yıl sürer. Sonuç olarak, öğrenci yakın bir okulda kendi yetenek seviyesine denk bir sınıfa transfer olacaktır. İlköğretim yaşındaki çocuklar Jukola Okulunda, ortaokul öğrencileri ise Lyseo Okulunda eğitim görecektir. Ayrıca, Lammi bölgesi kendi hazırlık sınıfına sahiptir. Hazırlık eğitimi sırasında, çocuğun eğitim geçmişi ve olası özel ihtiyaçları incelenecektir. Öğretmen, ebeveynler ve çocuk, çocuk için ortaklaşa bir çalışma programı derleyecektir. Gerektiğinde toplantılar da düzenlenecektir. Yardımcı olmak üzere bir tercüman hazır bulunacaktır. Hazırlık eğitimi Palvelut/Koulut-ja-opetus/ Maahanmuuttajaopetus/Valmistavaperusopetus/ 40

41 Çocukların ve gençlerin kültürel merkezi ARX Gençlere yönelik hizmetler Hämeenlinna Şehrinin gençlere yönelik hizmetleri Şehrin gençlere yönelik hizmetleri, gençler için boş zaman ekstra müfredatı ve rekreasyon hizmetleri düzenler ve gençlerin katılımını destekler ve adli sicil ve anlaşmazlık tahkim hizmetleri sunar. Size en yakın gençlere yönelik faaliyet merkezinden, Hämeenlinna daki tüm gençlere yönelik merkezlere ücretsiz giriş hakkı veren bir Nuokkari kartı edinerek gençlere yönelik faaliyet merkezlerine katılabilirsiniz. Bu kart ayrıca kart sahibine gençlere yönelik hizmetler ve diğer faaliyetler tarafından düzenlenen gezilerde indirim sağlar. Gençlere yönelik merkezlerde oyun oynama, havuza girme, müzik dinleme, film izleme, çeşitli el becerileri geliştirme, arkadaşlarla buluşma ve yeni insanlar tanıma olanakları vardır. Gençlere yönelik merkezler şehrin çeşitli bölümlerinde yer almaktadır. Yer bilgileri gençlere yönelik hizmetler web sitesinde yer almaktadır. Nuoret Çocukların ve gençlerin kültürel merkezi ARX ARX, Hämeenlinna da çocuk kültürü oluşturucuları ve kullanıcıları için ortak bir tabandır. Çocuklar ve gençler örneğin ARX tarafından düzenlenen çalıştaylara, sergilere, performanslara ve etkinliklere katılabilirler. ARX in faaliyetleri hakkında daha fazla bilgiyi web sitelerinden edinebilirsiniz. Çocukların ve gençlerin kültürel merkezi ARX Keinusaarentie 1 (ARX Binası) arx.hameenlinna.fi 41

42 Hämeenlinnan Setlementti derneğinin çok kültürlü gençlere yönelik çalışması Hämeenlinnan Setlementti, çok kültürlü geçmişlere sahip gençlere grup faaliyetleri, kamplar, geziler, ev ödevlerinde yardım, etkinlikler ve boş zaman hobilerinde, kendi becerilerini geliştirme konusunda kılavuzluk, yürüyüş ve gönüllü faaliyetler gibi çeşitli faaliyetler sunar (iletişim bilgileri sayfa 44 tedir). 7.4 Spor ve egzersiz Hämeenlinna birçok spor olanağına sahiptir. Hämeenlinna da birçok spor ve egzersiz kulübü, spor merkezi ve sağlık kulübü vardır. Şehirde ayrıca yürüyüş ve kayak için birçok açık alanın yanı sıra iki kapalı yüzme havuzu ve jimnastik salonu vardır. Hämeenlinnan Liikuntahallit Oy bürosu veya Hämeenlinna Şehri kentsel yapı hizmetleri ile iletişime geçerek ayrıca gazete ilanlarına bakarak daha çok egzersiz olanağı bulabilirsiniz. Lammi Yüzme Salonu Lamminraitti Oyun parkları, küçük alanlar ve avlular, yürüyüş parkurları Hämeenlinna Şehri kentsel yapı hizmetleri tarafından yönetilir. Müşteri hizmetleri telefon numarası Tel Kapalı egzersiz alanlarının ve geniş açık alanların kiralanmasıyla ilgili sorular Hämeenlinna Şehrinin spor salonu şirketinden sorulabilir: Hämeenlinnan Liikuntahallit Oy Kiekkoritarinkuja 3A, Hämeenlinna Yüzme Salonu Uimarintie

43 8 ÇOK KÜLTÜRLÜ ETKİNLİKLER 8.1 Hämeenlinna Şehri Çok Kültürlü Çalışma Ortaklık Evinde yer alan Çok Kültürlü Çalışma birimi, diğerlerinin yanında çok kültürlü gruplara ve kuruluşlara bina sunar. Ortaklık Evi boş zaman faaliyetleri düzenler, örneğin Fince dil kulüpleri, boş zaman faaliyetleri ve gruplar. Çok kültürlü çalışmanın amacı farklı kültürlerin öğrenilmesini teşvik etmek, göçmenlerin kendi kültürlerini korumalarını desteklemek ve onlar için şehrin eşit sakinleri olarak olanaklar yaratmaktır. Topluluk yardımları Kendi kültürünüzü ve/veya Hämeenlinna ya bütünleşmenizi destekleyen bir etkinlik düzenliyorsanız bir topluluk yardımı için başvuruda bulunabilirsiniz. Göçmenlik Hizmetleri bürosundan veya çok kültürlü danışmandan daha fazla bilgi edinilebilir. Hämeenlinna Şehri Çok Kültürlü Çalışma Ortaklık Evi Kirjastokatu 1 Çok kültürlü danışman maahanmuutto 8.2 Topluluk merkezleri Hämeenlinna da iki topluluk merkezi vardır. Başkalarıyla buluşmak, kahve içmek, gazete okumak, fotokopi çekmek ve bilgisayarı kullanmak için buralara gidebilirsiniz. Topluluk merkezleri çeşitli faaliyetler düzenler ve buralarda farklı kulüplere ve faaliyet gruplarına katılabilirsiniz, örneğin dil, hobi, el işleri ve egzersiz grupları, kurslar, etkinlikler ve geziler. Topluluk merkezi programları topluluk merkezlerinde, Kastelli de veya çevrimiçi bulunabilir. Katuma da Doğu Topluluk Merkezi Kanervatie Nummi Sammontie 4 te Batı Topluluk Merkezi Çok kültürlü Kaarisilta Sanat ve Etkinlik MErkezi, Hämeenlinnan seudun Setlementti ry Hämeenlinnan seudun Setlementti ry, Fin üyeleri ve farklı ülkelerden Hämeenlinna ya taşınmış olan çok kültürlü bir dernektir. Setlementti katılabileceğiniz çeşitli gruplar, etkinlikler, kutlamalar ve eğitim etkinlikleri düzenler. Örneğin, erkekler ve kızlar için rekreasyon faaliyetleri ve kulüpler, faaliyet günleri, tatil aktiviteleri ve ev ödevleri konusunda yardım sunulur. Kaarisilta Merkezi, göçmenlerin form doldurmak ve Fince çalışmak gibi tüm günlük yaşam sorunlarında yardım ve rehberlik alabilecekle- 43

44 ri derneğin çok kültürlü buluşma yeridir. Hizmet kullanıcılarının kullanımı için bir bilgisayar vardır. Setlementti gönüllü çalışanlar aracılığıyla göçmen ve çok kültürlü ailelere ve aile fertlerine yardım ve destek sunabilir. Hämeenlinnan seudun Setlementti ry Kaarisilta Merkezi Kirjastokatu Kütüphaneler Hämeenlinna Ana Kütüphane Lukiokatu 2, Hämeenlinna Hätilä Kütüphanesi Viertokatu 1, Hämeenlinna web/arena Jukola Kütüphanesi Eeronkuja 5, Hämeenlinna Hämeenlinna da üç kütüphane vardır: Ana Kütüphane, Hätilä Kütüphanesi ve Jukola Kütüphanesinin yanı sıra yakın semtlerdeki kütüphaneler. Kütüphanede çeşitli farklı dillerde literatür vardır. Ayrıca kütüphane görevlisinden kendi ana dilinizde kitaplar sipariş etmesini isteyebilirsiniz. Hizmetler kütüphane kartı olan herkes için ücretsizdir. Size en yakın kütüphanenin kütüphane görevlisinden bir kütüphane kartı edinebilirsiniz. 44

45 9. DİN Finlandiya da din özgürlüğü vardır. Herkes bir dini benimseme ve uygulama ve kendi inancını ifade etme hakkına sahiptir. Finlilerin yaklaşık % 90 ı Hıristiyan dır. Fin ulusal kiliseleri Evanjelik Lüteriyen ve Ortodoks Kiliseleridir. Evanjelik Lüteriyen Kilisesi Finlilerin yaklaşık % 80 ini, Ortodoks Kilisesiyse yaklaşık % 1,1 ini kapsar. Finlilerin yaklaşık % 1,3 ü kayıtlı dini hareketlere aittir, bunların en büyüğü Yehova Şahitleri, Evanjelik Serbest Kilisesi, Fin Katolik Kilisesi, Yedinci Gün Adventistleri ve Finlandiya Hasmin Kilisesini kapsar. Finlandiya da ayrıca İslam, Musevilik, Budizm ve Hinduizm gibi diğer dini geleneklere ait topluluklar da mevcuttur Hämeenlinna-Vanaja Evanjelik Lüteriyen cemaati Evanjelik Lüteriyen Kilisesi Pazar hizmetleri Hämeenlinna ve Vanaja kiliselerinde saat 10:00 da, Hätilä ve Jukolan Lintukoto kiliselerindeyse saat 12:00 dadır. Cemaat farklı yaş gruplarından insanlar için faaliyetler düzenler: kulüpler, müzik faaliyetleri ve çeşitli küçük gruplarla diğer etkinlikler. Kotikirkko dergisi tüm ev halkına dağıtılır, ayrıca internette de bulunabilir. Kilise Kayıt Bürosu Rauhankatu Göreve hazır papaz Çok kültürlü çalışma Kadın Diyakoz Tiina Kröger [email protected] 9.2 Hämeenlinna Ortodoks cemaati Ortodoks Kilisesi Düzenli olarak Cumartesi günleri saat 17:00 da Vigil, Pazar günleri saat 10:00 da Liturji hizmeti verilir, ayrıca özel bayram günlerinde de hizmet verilir. Her ayın son Pazar günü Liturji iki dildedir (Fince-Slavca/Rusça). Ayrıca koro etkinlikleri, çocuk, aile ve genç çalışmaları, bir diyakoz derneği, ikon grubu, Salı toplanması, Kyyrölä kulübü ve bir Rusça Ortodoks grubu. Cemaat dergisi Analogi adresinde de yayımlanmaktadır. Kilise Kayıt Bürosu Matti Alangonkatu 11 Salı, Çarşamba ve Cuma saat 09:30-12:00 arasında [email protected] Bölge papazı Markku Aroma,

46 Ortodoks Kilisesi Erottajakatu 2 Ahvenisto Yaz Kilisesi Karşı Merkez Hastanesi 9.3 Tampere Katolik kilisesi, Kutsal Haç Ruhani Bölgesi Katolik Kilisesi, Tampere Kutsal Haç Ruhani Bölgesi Hämeenlinna da her ayın ilk Pazar günü ayin saat 15:00 da (Ortodoks Ruhani Salonu, Matti Alangon katu 11 A, Hämeenlinna). Tampere de her Pazar ayin saat 10:30 da Fince ve saat 18:00 da İngilizce. Amurinkuja 21, Tampere Bölge Papazı Zenon Strykowski Hämeenlinna ücretsiz Kilise cemaati Evanjelik Serbest Kilisesi Pazar hizmeti saat 16:00 da, ayrıca çocuklar için Pazar okulu. Diğer faaliyetler arasında Alfa kursları, AB yiyecek yardımı destek çalışması, keşif çalışması, gençlik akşamları, ev toplantıları, Uluslararası Cemiyet ve farklı yaşlardan insanlar için çeşitli diğer küçük grupları kapsar. Serbest Kilise üç yerde faaliyet gösterir: Sibeliuksenkatu 17, Katumantie 25 ve Iittala da Koulutie 39 da. Sibeliuksenkatu [email protected] Rahip Arto Kortemaa [email protected] 9.5 Hämeenlinna Hasmin Kilisesi Saalem cemaati Hasmin Kilisesi Saalem Esas haftalık etkinlik Pazar günleri saat 11:00 da yapılan Anna sanan koskettaa (Bırak Mesaj Seni Taşısın) günlük hizmetidir. Mesaj ve dua akşamı Salı günleri saat 19:00 da düzenlenir. Ayrıca çocuklar, yeni ergenler, gençler ve yetişkinler için faaliyetler ve etkinlikler de düzenlenir. Çok kültürlü hizmetlerin yanı sıra çok kültürlü bir koro ve grup da vardır. Turuntie 12 Büro Salı günleri 16:00-18:00 saatleri arasında Çarşamba-Perşembe günleri 10:00-12:00 saatleri arasında açıktır [email protected] Rahip Onni Haapala Diyakoz Rahip Jukka Nieminen

47 9.6 Hämeenlinna Yedinci Gün Adventistleri cemaati Yedinci Gün Adventist Kilisesi Hizmet her Cumartesi günü saat 10:00 da. Kilise yardımı için bit pazarı Salı günleri 17:00 19:00 saatleri arasında, AB yiyecek yardımı da bu saatler arasında sunulur. 9.8 Budizm Watbuddharama Finlandiya Aallokontie 25, Nurmijärvi ya da Tykistötie Yardım çalışması çalışanı Birgit Jensen Kannisto İslam Finlandiya İslam Konseyi Konseyin (ICF) amacı Finlandiya daki İslam topluluklarının işbirliği kurumu ve tartışma ortamı olarak hareket etmektir. Konsey, yetkililer ve farklı din topluluklarıyla görüşmelerde üye kuruluşlarını temsil eder. Finlandiya İslam Konseyi (ICF) Apollonkatu 10 B 82, Helsinki [email protected] 47

48 10. KELA Finlandiya Sosyal Sigortalar Kurumu veya Kela farklı yaşam durumları için sosyal güvenlik yardımları sunar. Finlandiya da sürekli yaşamayı planlıyorsanız, sosyal güvenlik kapsamına alınmak için başvurabilirsiniz. Kela nın sunduğu yardımlara ilişkin daha fazla bilgiyi en yakın bürodan veya Kela web sitesinden edinebilirsiniz. Göçmenlerin farklı yardım alma haklarına ilişkin daha fazla bilgiyi kılavuz kitabın eklerinde de bulabilirsiniz. KELA Rauhankatu 1 Farklı hizmetler için telefon numaraları aşağıdadır Kela tarafından verilen sosyal yardımlara örnekler Farklı durumlar için sosyal güvenlik yardımları sunulur ve bir form doldurularak başvurmak gerekir. Kela hangi yardımlara hakkınız olduğunu değerlendirecektir. Doğum Yardımı: Hamileliğin 5 inci ayından önce bir tıbbi muayeneden geçtiyseniz, bebek kıyafetleri ve eşyaları için hak kazanırsınız. Doğum Yardımı nakit olarak da ödenebilir. Doğum ve Ebeveynlik Ödeneği: Bir çocuğunuz olduğunda, son tarihten önce en az 180 gündür Finlandiya da yaşıyorsanız Doğum Ödeneği almaya hak kazanırsınız. Çocuk Evde Bakım Ödeneği, 3 yaşın altındaki bir çocuğa evde bakmak için ödenen bir yardımdır. Çocuk Yardımı, 17 yaşın altındaki bir çocuğun velisine aylık olarak ödenen bir destektir. Eğitim Yardımı bir lise, mesleki eğitim enstitüsü, uygulamalı bilimler üniversitesi veya üniversitede eğitim alıyorsanız başvurabileceğiniz bir ödenektir. Konut Yardımı kira ödemesi için verilir. Konut Yardımının miktarı kira, oturan sayısı ve gelirlerine bağlıdır. Konut Yardımı yalnızca giderin bir bölümünü karşılar. İşsizlik Yardımı: İşsizseniz bir işsizlik yardımı almaya hak kazanabilirsiniz. Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesine işsiz bir iş arayan olarak kaydolabilirsiniz. Hastalık Ödeneği: Hastaysanız ve çalışamıyorsanız veya işsizseniz bir Hastalık Ödeneği almaya hak kazanabilirsiniz. Rehabilitasyon: Ciddi şekilde hasta veya engelliyseniz rehabilitasyon masrafları için mali destek almak üzere başvuru yapabilirsiniz. Emekli Aylığı: Finlandiya da 65 yaşın üzerindekiler emekli aylığı alır. Artık çalışamayan hasta bir kişiye de emekli aylığı ödenebilir. Bir emekli aylığı verilmesi ve verilen tutar, başvuru sahibinin ne kadar süreyle Finlandiya da yaşadığı, Finlandiya da çalışıp çalışmadığı ve yabancı bir emekli aylığı almakta olup olmadığına göre belirlenir. 65 yaşın altındaki bir kişi de istisnai sebeplerle emekli aylığı alabilir. 48

49 10.2 Kela ulusal telefon numaraları Hizmet numaraları Pazartesi-Cuma 08:00-18:00 saatleri arasında açıktır. Ödeme tarihiyle ilgili sorular: Çocuk yardımı, çocuk bakımı ödeneği, emekli aylığı ve engellilik yardımları, konut yardımları, eğitim yardımı ve zorunlu askerlik hizmeti yardımı ödeme tarihlerini otomatik telefon hizmetinden sorabilirsiniz. Hizmet günde 24 saat sunulmaktadır. Asker Ödeneği Asker Ödeneği ve askerler için diğer yardımlar Konut yardımları Genel Konut Yardımı Emekli aylığı konuları Ulusal emekli aylığı, gelirlerle ilgili aylık, Emekliler için Konut Yardımı Kela kartı ve Avrupa Sağlık Sigortası Kartı Kela kartı ve Avrupa Sağlık Sigortası Kartı siparişleri Rehabilitasyon Rehabilitasyon hizmetleri ve kursları, Rehabilitasyon Ödeneği Aileler için yardımlar Ebeveynlik Ödeneği, Çocuk Yardımı, Çocuk Desteği ve diğer aile yardımları (Lütfen dikkat edin: Özel bakım giderleriyle ilgili konular için lütfen Hastalık altındaki numaraya başvurun) Finlandiya ya ve Finlandiya dan taşınmak Finlandiya ya veya Finlandiya dan taşınırken sosyal güvenlik Hayatta kalanlara yardımlar Eş Aylığı, Yetim Aylığı, Hayatta Kalanlara Aylık Öğrenci yardımı Öğrenci Yardımı, Konut Desteği, öğrenci kredisi için hükümet teminatları, öğrenci kredisi faizine yardım, Okul Ulaşım Desteği Hastalık Tıbbi tedavi için geri ödemeler, tıbbi harcamalar için geri ödemeler, Hastalık Ödeneği ve özel bakım harcamaları İşsizlik yardımları İşsiz bir kişi için İşgücü Piyasası Desteği, Temel İşsizlik Ödeneği, eğitim destekleri Engellilik yardımları Engellilik yardımları, Emekliler için Bakım Ödeneği ve Çölyak hastalığına sahip kişiler için Beslenmeyle İlgili Yardım Yurtdışından aramak Yurtdışından arıyorsanız, önce +358 sonra sıfır olmaksızın aramak istediğiniz numarayı çevirin. Ör. Asker Ödeneği

50 11. KRİZ DURUMLARINDA YARDIM İlk yardım ve acil durumlar Yaşamı tehdit eden bir durumda hemen Acil Durum Yanıt Merkezini aramalısınız. Finlandiya da acil durumlar için telefon 112 dir Ruh sağlığı Endişe, depresyon veya bir kriz durumu yaşıyorsanız sağlık merkezindeki psikiyatri hemşiresine ulaşın. Psikiyatri hemşireleri Müşteriler hafta içi günler 11:00-12:00 saatleri arasında sağlık merkezleri aracılığıyla randevu alırlar. Sosiaalipalvelut/Mielenterveys-jahenkisen-hyvinvoinnin-palvelut/ Madde istismarı hizmetleri A Kliniği madde istismarı sorunları konusunda yardım sunar. Hizmetler ücretsizdir. Hemşire veya sosyal görevli hafta içi günlerde 08:00-10:00 saatleri arasında randevu olmaksızın hizmet alıcılarıyla görüşür. Hämeenlinna A Kliniği Hizmetleri Viipurintie 1-3 D, 3. kat Pazartesi-Cuma 11:00-12:00 saatleri arasında telefon hizmeti Sosiaalipalvelut/Paihdepalvelut/ Hämeen Sininauha ry Sininauha derneği, madde istismarı sorunları yaşayan ve yalnızlık riskiyle karşı karşıya olanlara yardım ve destek sunar. Sininauha derneği rehabilitasyon çalışması faaliyetleri, gündüz merkezi faaliyetleri, desteklenen barındırma, mali tavsiye ve yiyecek yardımı sunar. Hämeen Sininauha ry Markkulantie 3 A (Kauratie Bit Pazarı) (Sinitori) (Aake Huurresalo) [email protected] Yaşam odası Yaşam odası, uyuşturucu kullanıcıları için düşük eşikli bir sağlık tavsiyeleri ve test merkezidir. Burada aynı zamanda vakit geçirebilir, gazete okuyabilir, duş alabilir ve çamaşır yıkayabilirsiniz. Yaşam odasının ziyareti isimsiz ve ücretsizdir. Yaşam Odası Hämeenlinna A Kliniği Hizmetleri Birger Jaarlinkatu 21 B 36, Hämeenlinna Sosiaalipalvelut/Paihdepalvelut/ 50

51 11.5. Mali tavsiye ve borç tavsiyeleri Mali sorunlarınız veya ödeyemediğiniz borçlarınız varsa, Mali Tavsiye ve Borç Tavsiyeleri yardım sunar. Mali Tavsiyeler ve Borç Tavsiyeleri ücretsizdir. Telefonla arama saatleri boyunca arayarak randevu alabilirsiniz. Mali Tavsiye ve Borç Tavsiyeleri ve Pazartesi-Cuma 13:00:00-14:00 saatleri arasında aranabilir Ziyaretler yalnızca randevulu yapılır. Sosiaalipalvelut/Talous--javelkaneuvonta/ 11.6 Hukuki Yardım Bürosu Hukuki Yardım Bürosu tüm hukuki konularda özel kişilere yardım sunar. Hem Hämeenlinna dan hem de çevre belediyelerden hizmet kullanıcılarına hizmet sunar. Hukuki Yardım Bürosu Sibeliuksenkatu Mağdurlara destek Bir suçun mağduru veya tanığı iseniz veya yakınlarınızdan biri mağdur ya da tanık olduysa, Mağdurlara Destek ile iletişime geçin. Ne yapmanız gerektiği konusunda size tavsiyeler ve yardım sunacaktır. Mağdurlara Destek, Kanta-Häme hizmet noktası Kirjastokatu 1, Hämeenlınna Ölüm Ölüm durumunda, bir mezar yeri edinmek için vefat eden kişinin ruhani bölgesine danışın. Cenaze ayarlamaları genelde özel bir cenaze evi tarafından yapılır. Vefat eden kişinin varlıklarını ve mülkünü belirlemek için bir avukat veya hukuki yardım bürosuyla görüşün. Sosyal yardım bürosundan cenaze masrafları için mali yardım alınabilir. Vefat eden kişi defnedilmek üzere kendi ülkesine nakledilecekse, kendi ülkenizin büyükelçiliğiyle görüşün. Vefat eden kişinin sözleşmelerini (ör. telefon, elektrik ve internet) iptal etmeyi, kira sözleşmelerini feshetmeyi ve daireyi boşaltmayı unutmayın. Dairenin boşaltılması konusunda örneğin Sninauha derneğinden veya Luotsi vakfından yardım alınabilir. Sininauha ry Luotsi vakfı 51

52 12. DİĞER HİZMETLER 12.1 Bit pazarları Bit pazarları kullanılmış mobilya, kıyafet ve mutfak eşyası almak için ucuz yerlerdir. Hämeenlinna Bit Pazarı Keksikatu 5, Hämeenlinna Geri Dönüşüm Merkezi Aulangontie 1, Hämeenlinna Herman s İkinci El Bir Pazarı Brahenkatu 27, Hämeenlinna Fida İkinci El Dükkanı Raatihuoneenkatu 8, Hämeenlinna Sininauha derneği bit pazarı Kauratie 2, Hämeenlinna Sinitori Markkulantie 3, Hämeenlinna Veteriner hekim Hämeenlinna da küçük hayvanları tedavi eden üç veteriner hekimlik vardır. Veteriner hekimler büyük hayvanları tedavi etmek ve bir çağrıldığında hizmet sunmak üzere çiftlikleri ve ahırları ziyaret eder. Kanta-Hämeenlinna bölgesi küçük hayvan hekimliği, belediye veteriner hekimleri Hongistonkuja 8 (Jukola) Çalışma saatleri dışında çağrıldığında göreve hazır telefon numarası Randevular hafta içi günler 08:00-09:30 saatleri arasında alınır Eczaneler Eczaneler normal olarak mağazaların açık olduğu saatlerde açıktır, ancak bir eczane normal çalışma saatlerinden sonra alternatif haftalarda açık kalacaktır. Çalışma saatleri dışında açık olan eczaneler: Hämeenlinnan Tori-Apteekki Hallituskatu Pazartesi-Pazar 08:00-21:00 saatleri arasında açıktır Keskus Apteekki Raatihuoneenkatu Pazartesi-Cuma 08:00-20:00, Cumartesi 09:00-16:00 saatleri arasında açıktır 52

53 Raatihuoneen Apteekki Sibeliuksenkatu Pazartesi-Cuma 08:30-18:00, Cumartesi-Pazar 10:00-18:00 saatleri arasında açıktır Çalışma saatleri dışında hizmet sunmayan eczane: Kaurialan apteekki Turuntie Pazartesi-Cuma 08:30-19:00, Cumartesi 09:00-14:00 ve Temmuz da Pazartesi- Cuma 08:30-18:00, Cumartesi 09:00-14:00 saatleri arasında açıktır Sözlü çeviri ve tercümeler Bir hizmet kullanıcısı yetkililerle görüşürken tercüman kullanma hakkına sahiptir. Tercümanın görevi, karşılıklı konuşmayı ilgili durumda tercüme etmektir, ancak hizmet kullanıcısının bir temsilcisi veya yardımcısı olarak hareket edemez. Tercüman her zaman tarafsız kalır ve gizlilikle bağlıdır. Sözlü çeviri ve tercüme hizmetleri tercüme merkezlerinden veya özel acentelerden edinilebilir. Tercümanlar her zaman bir tercüman sağlayıcısı aracılığıyla talep edilmelidir. Uygunluğunu garanti etmek üzere bir tercüman mümkün olduğunca erken talep edilmelidir. Daha az yaygın olan diller için daha uzun zaman önce talepte bulunulmalıdır. Gereken dilin ayrıntıları (lehçe sahil), hizmeti talep eden kişinin adı ve telefon numarası, konunun yanı sıra tercümanlık hizmetinin tarihi ve yeri ve fatura adresi bilgileri tercüman sağlayıcısına verilmelidir. Tercüme hizmeti çok fazla belge içeriyorsa, bunlar incelemesi için önceden tercümana iletilmelidir. Randevuyu değiştirmeniz veya iptal etmeniz gerekiyorsa tercüme hizmeti sağlayıcısına hemen haber verin! Bir belgenin tercüme edilmesini talep ederken, hangi dile ihtiyacınız olduğunu, tercümenin konusunu ve sayfa sayısını, teslim edilmesini istediğiniz tarihi, iletişim bilgilerinizi ve fatura adresinizi telefonla veya posta yoluyla bildirin, tercüme edilecek olan belgeyi posta yoluyla veya kararlaştırılan yolla gönderin. Sözlü çeviri hizmetleri, dile ve hizmet sağlayıcısına bağlı olarak, saatlik yaklaşık tutar, artı tercümanın seyahat masrafları ve %24 KDV. Tercümeler sayfa başına yaklaşık tutar. Tercüman sağlayıcılarının iletişim bilgileri ve diller ve hizmetler hakkında daha fazla bilgi internette ve şehir sayfalarında bulunabilir. İnternette özel tercüme acenteleri de vardır. 53

54 13. GENEL BİLGİLER 13.1 Yabancıların Finlandiya da oy hakkı İki yıldır Finlandiya da kayıtlı bir mukim olan (Yerel Hükümet Kanunu Bölüm 26) aynı zamanda bir AB üye ülkesi, İzlanda veya Norveç vatandaşı olan, en az 18 yaşında olan ve ikameti seçim tarihinden önceki 51 inci günün sonunda nüfus veri tabanında kayıtlı olan bir yabancı belediye seçimlerinde oy verme hakkına sahiptir. Oy pusulaları ev adresine gönderilir. En az 18 yaşında olan ve Belediye İkamet Kanununda (1994/201) şart koşulduğu şekilde Finlandiya da belediye ikameti olan bir Avrupa Birliği üye ülkesi vatandaşı, kendi uyruğunun ülkesinde Avrupa Parlamentosu seçimindeki oy hakkını ceza olarak kaybetmediyse (Seçim Yasası Bölüm 2), Avrupa Parlamentosu seçimlerinde oy hakkına sahiptir. 18 yaş veya üstü Fin vatandaşlarının Parlamentoda ve başkanlık seçimlerinde oy kullanma hakları vardır Fin vatandaşlığı için başvurma Yabancı uyruklu bir kişi yeterince uzun süredir Finlandiya da yaşıyorsa Fin vatandaşlığı için başvurabilir. Bir vatandaşlık başvurusunda başvuru sahibinin kendi kimliği, Finlandiya da ikamet süresi, geliri ve Fince, İsveççe veya işaret dili yeterliliği belirtilmelidir. Dil becerileri örneğin bir dil yeterliliği sınavına girerek (bkz. sayfa 30) veya bir Fin okul derecesi belgesi sunarak kanıtlanabilir. Vatandaşlık başvurusu Fin Göçmenlik Dairesi tarafından verilen bir formla yapılır. Formu yerel polisinizden edinebilirsiniz. Başvuru yerel polise bizzat sunulmalıdır. Bir kimlik kanıtını yanınızda götürmeniz gerekecektir. Vatandaşlık kararı için bir ücret alınacaktır. Ödeme başvuruyu gönderirken önceden yapılmalıdır. Fin Göçmenlik Dairesi web sitesi vatandaşlık başvurusu gereklilikleri ve işlem süreleri hakkında daha fazla bilgi içerir. Fin Göçmenlik Dairesi Lautatarhankatu 10, Helsinki Yabancıların Finlandiya da zorunlu askerlik hizmeti Zorunlu askerlik hizmeti yalnızca Fin vatandaşları içindir. Birden çok vatandaşlığa sahip kişiler zorunlu askerlikten muaftır. Başka bir ülkenin vatandaşlığı alındığında askeri yetkililere bildirilmelidir, özellikle zorunlu askerlik görevi yaşında olanlar ve yurtdışındaysa Fin diplomatik veya konsolosluk görevinde bulunanlar. Bir zorunlu askerlik görevi için yurtdışındaki aracı kişi Fin diplomatik veya konsolosluk misyonudur. Yurtdışından askerlik hizmeti için gelen bir kişi yetkililerle ana dilinde konuşma hakkına sahiptir, gerektiğinde sözlü 54

55 çeviri hizmetleri sağlanır. Kalıcı olarak yurtdışında yaşayan ve askerlik hizmeti için gelenlere, yabancı ikametlerine seyahat kotaları dahilinde 1-4 seyahat geri ödemesi yapılacaktır. Yurtdışına seyahat masrafları ancak askere alınacak kişi kalıcı olarak yurtdışında yaşıyorsa izin verilir. Finlandiya da kadınlar da isterlerse askerlik hizmeti için başvurabilirler. Askerlik hizmetinin süresi genelde 6-12 aydır Doğada dolaşım hakkı (kamu hakları) Kamu hakları, Finlandiya da herkesin alanın sahibinin veya müdürünün kim olduğu dikkate alınmaksızın doğadan yararlanma imkanını ifade eder. Doğada gezinmek arazi sahibinin iznini gerektirmez ve ücretsizdir. Bununla birlikte, kamu haklarının kullanımı hasar veya rahatsızlığa yol açmamalıdır. Kamu hakları, ülkenin genel olarak kabul edilmiş görenekleridir ve çeşitli kanunlara dayalıdır. Kamu hakları yabancı uyruklular için de geçerlidir. Şunları yapabilirsiniz: avlular ve araziler, çayırlar ve geçildiği durumda hasar görebilecek olan ekili alanlar dışında doğada yaya olarak gezinebilir, kayak yapabilir veya bisiklete binebilirsiniz; geçişe izin verilen alanlarda geçici olarak kalabilirsiniz örneğin, ikamet edilen evlere yeterli mesafeyi koruduğunuz sürece kısmen sınırsız olarak kamp yapabilirsiniz; yabani dutsu meyveler, mantar ve çiçek toplayabilirsiniz; oltayla ve buzda balık avlayabilirsiniz; su yollarında kürek çekebilir, yüzebilir ve yıkanabilirsiniz, donmuş suların üzerinde yürüyebilirsiniz. Şunları yapamazsınız: başkalarına rahatsızlık ve zarar veremezsiniz; kuş yuvalarını bozamaz ve yavru kuşları rahatsız edemezsiniz; ren geyiklerini ve av hayvanlarını rahatsız edemezsiniz; canlı ağaçları kesemez ve zarar veremezsiniz, başkasının arazisindeki kuru keresteleri ve kesilmiş ağaçları, dalları, yosunları vs. toplayamazsınız; zorunlu bir ihtiyaç olmadıkça başkasının arazisinde ateş yakamazsınız; örneğin, konutlara çok yakın kamp kurarak veya gürültü yaparak huzuru bozamazsınız; çevreye çöp atamazsınız; arazi sahibinin izni olmaksızın bir bölgede motorlu araç kullanamazsınız ve ilgili izinler olmaksızın balık tutamaz veya avlanamazsınız. Kaynak Eşitlik, denklik ve ayrımcılık Ayrımcılık Finlandiya da her durumda cezai bir suçtur. Ayrımcılığın yasaklanması cinsiyet, yaş, köken, dil, din, inanç, görüş, sağlık, engellilik veya diğer kişisel sebeplere dayalı ayrımcılığı kapsar (Fin Anayasası Bölüm 6). 55

56 Etnik köken veya yabancı olmaya dayalı ayrımcılık yaşar veya gözlemlerseniz Azınlıklar Ombudsmanıyla bağlantıya geçebilirsiniz. Azınlıklar için Ombudsman Finlandiya daki yabancıların durumunu ve haklarını izler. Azınlıklar Ombudsmanına e-posta gönderebilir, telefon edebilir veya ofisini ziyaret edebilirsiniz. Önceden randevu alın. Azınlıklar için Ombudsman ile kendi dilinizde iletişim kurabilirsiniz. Mektuplar tercüme edilecektir ve gerekirse tercüman temin edilecektir. Azınlıklar için Ombudsman insan kaçakçılığı mağdurlarına da yardımcı olur. İşyerinde istismar veya fuhuş mağduru olduğunuzu düşünüyorsanız Azınlıklar Ombudsmanıyla bağlantıya geçebilirsiniz. İnsan kaçakçılığı mağdurları, insan kaçakçılığı mağdurlarına yardım eden sistem aracılığıyla da yardım alabilirler Azınlıklar için Ombudsman Mikonkatu 25, Helsinki (hafta içi 10:00-12:00) SORUN DURUMLARINDA YARDIM Ayrımcılığa veya kötü muameleye maruz kaldığınızı düşünüyorsanız, Mağdur Desteği telefon hizmetinden ayrımcılığa ilişkin tavsiyeler alabilirsiniz (tel Pzt-Sa 13:00 21:00 ve Çar-Cu 17:00 21:00), e-posta: riku.fi. RIKU, sizi yardım için en uygun yere yönlendirmeye yardımcı olur. RIKU gerekirse meseleyi Azınlıklar için Ombudsmana taşımanıza yardımcı olacaktır. Başvurabileceğiniz başka merciler de vardır: İşte: Sendikanızla veya Mesleki Güvenlik ve Sağlık Denetim Kuruluyla bağlantıya geçin (iletişim bilgileri sayfa 25 tedir). Belediye sosyal hizmetlerinde: Belediyenizdeki sosyal refah temsilcisiyle görüşün. Kela veya sosyal hizmetlerin bir kararının makul olmadığını düşünüyorsanız, kararın beraberindeki talimatlara uygun olarak yazılı bir telafi talebinde bulunun (iletişim bilgileri sayfa 36 dadır). Belediye sağlık hizmetlerinde: Hasta Ombudsmanıyla görüşün (iletişim bilgileri sayfa 36 dadır). Kira barınması için başvuru yaparken: Azınlıklar için Ombudsmanlıkla görüşün. Okulda çocuğunuza sataşmalar oluyorsa: Çocuğun okulundaki baş öğretmen, öğretmen veya okul refah görevlisiyle görüşün. Size karşı ayrımcılık yapıldığını düşünüyorsanız: Olumsuz bir sığınma kararı alırsanız, Sığınmacı Tavsiye Merkezine danışın (iletişim bilgileri sayfa 59 dadır). Size karşı ayrımcılık yapıldığını düşünüyorsanız: oturma izni başvurunuza olumsuz bir yanıt alırsanız, hukuki yardım bürosuna danışın (iletişim bilgileri sayfa 51 dedir). 56

57 14. ULUSAL GÖÇMENLİK HİZMETLERİ 14.1 Fin Göçmenlik Dairesi Fin Göçmenlik Dairesi (Migri), İçişleri Bakanlığının göçmenlik, Finlandiya da kalış, sürgün ve Fin vatandaşlığıyla ilgili konularda karar vermekle ilgilenen bir bölümüdür. Fin Göçmenlik Dairesi, Fin göçmenlik politikasını uygulayan, göçmenlik, sürgün, sığınmacılık ve vatandaşlık konularında uzman bir hizmet ve karar verme kurumudur. Bu bölüm, ulusal ve uluslararası işbirliğinin yanı sıra siyasi karar vermeyi destekleyen bilgi hizmetleri de sunar. Fin Göçmenlik Dairesi Lautatarhankatu 10, Helsinki Bilgi Bankası Bilgi Bankasında Fin toplumu ve kültürü, Finlandiya da yaşamak için gereken izinler, barınacak yer bulma, Fince eğitim alma, çalışma ve iş, eğitim, sağlık hizmetleri, sosyal hizmetler, kriz durumlarında yardım, kültürel ve rekreasyonel hizmetler ve dernek faaliyetleri konusunda 15 farklı dilde temel bilgiler ve ayrıca daha fazla bilgi edinebileceğiniz sayfalara bağlantılar bulabilirsiniz In To Finlandiya, Çalışmak için Finlandiya ya gelmek In To, Finlandiya ya gelen ve Finlandiya dan ayrılan çalışanlar için Kela ve Vergi İdaresinin bir tavsiye merkezidir. In To çalışanlar dışında, yabancı işgücü işe alan ve edinen işletmelerin yanı sıra Finlandiya ya gelen girişimcilere ve öğrencilere de hizmet sunar. In To daki görevliler farklı diller konuşur ve Fin sosyal güvenliği ve vergilendirmesiyle ilgili tavsiyeler vererek hizmet alıcısını göçmenlikle ilgili diğer yetkililere yönlendirirler. In To, Helsinki de Kamppi da Autotalo binasında yer alır. In To telefonla hizmet vermez. E-posta yoluyla randevu alabilirsiniz. In To Finlandiya Salomonkatu 17, Merdiven Boşluğu A, 2. kat PL 82, Helsinki Mağdurlara destek (RIKU) RIKU destek hizmetleri suç mağdurları, yakın aile bireyleri ve cezai davalarda tanıklar içindir. RIKU, bir suç olayından sonra destek ve tavsiye verir ve gerekirse cezai davayla ilgili uygulamalı konularda yardımcı olur. Polis karakoluna veya mahkemeye giderken size eşlik edebilecek, RIKU tarafından tayin edilmiş uzun süreli bir destek görevlisi de edinilebilir. 57

58 Yasaklama emirleri veya ayrımcılık konusunda da yardım alınabilir. Hizmetler profesyonel olarak izlenen gönüllü çalışmaya dayalıdır. Hizmetler, hizmet alıcısı için ücretsizdir, ancak telefon görüşmeleri operatör tarafından yerel ücretle ücretlendirilir. Hizmetler Fince ve İngilizce sunulur, diğer dillere tercüme hizmetleri de düzenlenir. Adınızı vermeyebilirsiniz, görüşmeler gizlidir. RIKU herhangi bir siyasi veya dini geleneğe bağlı değildir. Kişisel destek ve destek görevlileri: Ulusal hizmetler: Yardım hattı Yasal telefonla tavsiye Çevrimiçi tavsiye RIKU Hämeenlinna hizmet noktası Kirjastokatu (hafta içi günlerde çalışma saatleri boyunca) Pazartesi-Salı 13:00-21:00, Çarşamba-Cuma 17:00-21:00 saatleri arasında RIKU sağlayıcıları Fin Yerleşim Federasyonu, Fin Kızıl Haçı, Anne ve Çocuk Evleri ve Barınakları Federasyonu, Feminist Derneği Birliği, Fin Ruhsal Sağlık Derneği ve Mannerheim Çocuk Refahı Derneğidir. Ana sponsorlar Finlandiya nın Otomatik Satış Makinesi Derneği ve devlettir Finlandiya Aile Federasyonu Çok Kültürlü Uzmanlık Merkezi Finlandiya Aile Federasyonu Çok Kültürlü Uzmanlık Merkezi göçmen ailelerin, çocukların ve gençlerin bütünleştirilmesini ve iyiliğini destekler. Merkez, çok kültürlü işlerde uzmanlarca çalıştırılır. Merkezin faaliyetleri arasında farklı dillerde yaşıtlar grubu faaliyetleri (VePa), göçmenlerle çalışan insanlar için eğitim, bütünleştirme ve hizmet alıcısı danışmalarıyla ilgili materyal üretimi yer alır. Finlandiya Aile Federasyonu Çok Kültürlü Uzmanlık Merkezi Kalevankatu 16 B, 3. kat, Helsinki [email protected] monikulttuurisuus 14.6 Sığınmacı Tavsiye Merkezi Sığınmacı Tavsiye Merkezi Finlandiya daki sığınmacılara, mültecilere ve diğer yabancılara hukuki yardım ve tavsiyeler sunar. Sığınmacı Tavsiye Merkezi Helsinki bürosu Kaisaniemenkatu 4 A, 6. kat, Helsinki [email protected] Hizmetlere ilişkin daha fazla bilgi (15 dilde) ve yerlerin iletişim bilgileri şuradan edinilebilir: 58

59 14.7 Çok Kültürlü Kaynak Merkezi Monika Dernek, şiddet mağduru olan göçmen kadınlara ve çocuklara ücretsiz hizmetler sunar. Çeşitli farklı dillerde yardım sunulur. Etnik azınlıktaki kadınlar için birçok dernek Finlandiya daki Çok Kültürlü Kadın Derneği Monika nın çatısı altında çalışır. Dernek, göçmen kadınların refahını ve şehir faaliyetlerini destekler, şiddet mağduru olan kadınlar ve çocuklar için hizmetler üretir, karar verme sürecine etki eder ve sosyal ve sağlık hizmetleri profesyonellerine eğitim sunar. ULUSAL 24 SAAT YARDIM HATTI Telefon Finlandiya nın Çok Kültürlü Kadın Derneği Monika Hermannin Rantatie 12 A, Helsinki Kassandra Uluslararası Sanat Merkezi Kassandra, yeni ve yerli Finli sanatçıları bir araya getiren, tiyatro performansları ve sanat etkinlikleri yaratan, kültürel etkileşime ilişkin bilgiler sunan, kadınlar, çocuklar, gençler ve okul çocukları için çalıştaylar düzenleyen, ayrıca her tür sanat programı düzenleyen ve yaratan Helsinki deki uluslararası bir sanat merkezidir: müzik, dans, şiir ve el sanatları. Kassandra ry Aleksanterin teatteri Bulevardi 23-27, Helsinki

60 NOTLAR: 60

61 EK 1: İkamet Çalışanın AB den Finlandiya ya taşınması Finlandiya da ücretli çalışma için çalışanın bir oturma izni olması gerekmez. Finlandiya da çalışma 3 aydan uzun sürerse, ikamet yerel emniyet müdürlüğüne kaydettirilmelidir. Kayıt için yazılı bir kayıt belgesi verilecektir. Oturma hakkı geçici olarak geçerlidir. Beş yıl ikametin ardından bir çalışana kalıcı oturma izni verilebilir. Yerel Kayıt Bürosu KELA Vergi Dairesi Çalışan, Nüfus Bilgi Sistemine girmek için kendi ikametinin bağlı olduğu Yerel Kayıt Bürosuna kaydolmalıdır. Finlandiya da ikamet en az 3 ay sürdüyse, oturma hakkı da kaydedilmelidir. Başvuru sahibine bir bireysel kimlik kodu verilir ve ikametin kalıcı olması düşünülüyorsa Finlandiya da kalıcı bir mukim olarak kaydedilir. Çalışma 2 yıldan uzun sürerse (kalıcı istihdam) bir çalışan geçici olarak tüm yönlerden Fin sosyal güvenlik planı kapsamına alınacaktır. Çalışma 4 ay ile 2 yıl arası sürerse bir çalışan çalışma süresince Fin sosyal güvenlik planı kapsamına alınacaktır. Çalışan, çalışma süresince Çocuk Evde Bakım Ödeneği ve Çocuk Yardımının yanı sıra hastalık sigorta yardımları alma hakkına sahiptir. Ulusal emekli aylığı ve hayatta kalan emekli aylığı da alacaktır ve Fin İşsizlik Güvencesi Kanunu kapsamı altındadır. Çalışmanın süresi 4 aydan kısaysa, bir çalışan Fin sosyal güvenlik planı kapsamına alınamaz. Bununla birlikte, çalışanın gelirle ilgili aylık ücretleri Finlandiya ya ödeniyorsa, devlet belediye sağlık hizmetlerinin yanı sıra Çocuk Evde Bakım Ödeneğinin bakım ödeneği ve bakım yardımını alma hakkı olacaktır. Bir çalışanın kalıcı ikametgahı Finlandiya da ise veya 6 aydan uzun bir süredir Finlandiya da yaşıyorsa, genel olarak vergilerden yükümlüdür ve Finlandiya ya gelir vergisi ödeyecektir ve bir Fin vergi iadesi doldurmalıdır. Bir çalışan 6 aydan daha kısa süredir Finlandiya da yaşıyorsa, Finlandiya da sınırlı vergi yükümlülüğüne sahiptir. 61

62 Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesi Temel kamu hizmetleri İşsiz bir kişi işsiz bir iş arayan olarak Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesine kaydolabilir. Bir çalışan en az dört hafta Finlandiya da çalıştıktan ve Finlandiya da kalıcı olarak yaşamaya başladıktan sonra Fin işsizlik güvenliği planı kapsamına alınabilir; diğer bir AB ülkesinde edinilen iş geçmişi, istihdam gerekliliğini karşılamak üzere E301 formuyla Finlandiya ya nakledilebilir. Bir çalışan Finlandiya da dört haftadır henüz işe girmediyse ve bir AB ülkesinde başka bir önceki iş geçmişi yoksa, İşgücü Piyasası Desteği kapsamına alınabilir (Finlandiya da kalıcı ikamet gereklidir). Bir çalışan tüm temel kamu hizmetlerinden faydalanma hakkına sahiptir. 62

63 EK 2: Çalışanın aile ferdinin* AB den Finlandiya ya taşınması İkamet Yerel Kayıt Bürosu KELA Vergi Dairesi Finlandiya da ikamet için oturma izni gerekmez. Finlandiya da ikamet 3 ayı aşarsa, ikamet yerel emniyet müdürlüğüne kaydettirilmelidir. Kayıt için yazılı bir kayıt belgesi verilecektir. Sponsor ikamet gerekliliklerini karşılarsa, bir aile ferdinin Finlandiya da oturma izni verilebilir. Aile ferdi ikamet için yeterli maddi imkanlara ve gerekli sağlık sigortasına da sahip olmalıdır. Oturma hakkı geçici olarak geçerlidir. Kalıcı oturma izni beş yıllık ikametin ardından verilebilir. Aile fertleri ve diğer akrabalar bir oturma kartı aldıktan veya oturma haklarını kaydettirdikten sonra Finlandiya da serbest olarak çalışabilirler. Ayrı bir çalışan oturma iznine sahip olmaları gerekmez. Aile ferdi, Nüfus Bilgi Sistemine girmek için kendi ikametinin bağlı olduğu Yerel Kayıt Bürosuna kaydolmalıdır. Finlandiya da ikamet en az 3 ay sürdüyse, oturma hakkı da kaydedilmelidir. Başvuru sahibine bir bireysel kimlik kodu verilir ve ikametin kalıcı olması düşünülüyorsa Finlandiya da kalıcı bir mukim olarak kaydedilir. Finlandiya da kalıcı ikamet, Fin sosyal güvenlik planı kapsamında sigorta teminatı için bir gerekliliktir. Bununla birlikte, Finlandiya da istihdam edilen çalışanların aile fertleri AB yönetmeliğine göre Finlandiya da geçici olarak ikamet ediyor veya Finlandiya da ikamet etmiyor olsalar dahi Finlandiya da sağlık hizmetleri ve aile yardımlarından yararlanma hakkına sahiptir. Bir çalışanın kalıcı ikametgahı Finlandiya da ise veya 6 aydan uzun bir süredir Finlandiya da yaşıyorsa, genel olarak vergilerden yükümlüdür ve Finlandiya ya gelir vergisi ödeyecektir ve bir Fin vergi iadesi doldurmalıdır. Bir çalışan 6 aydan daha kısa süredir Finlandiya da yaşıyorsa, Finlandiya da sınırlı vergi yükümlülüğüne sahiptir. 63

64 Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesi Temel kamu hizmetleri Kişi işsiz bir iş arayan olarak Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesine kaydolabilir. Kişi tüm temel kamu hizmetlerinden faydalanma hakkına sahiptir. *AB/AEA ülkeleri, İsviçre ve Liechtenstein vatandaşlarının aile fertleri aşağıdakileri kapsar: 21 yaşın altında olan veya ebeveynin velayeti altında olan çocuklar eş, birlikte oturduğu kişi veya kayıtlı partneri vesayeti altındaki ebeveynler 21 yaşın altında olmaları veya ebeveynin velayeti altında olmaları durumunda, eşin çocukları eşin vesayeti altında olan eşin ebeveynleri Finlandiya da ikamet eden kişi 18 yaşından küçükse, veli. Diğer akrabalar da bir AB vatandaşının aile fertleri karşılaştırılabilir: kişi kendi ülkesinde bir AB vatandaşının velayeti altında idiyse veya onunla aynı evde yaşadıysa ya da ciddi sağlık nedenleri söz konusu AB vatandaşının onu kesinlikle bizzat yanında götürmesini gerektiriyorsa. 64

65 EK 3: Çalışanın üçüncü ülkeler dışından Finlandiya ya taşınması İkamet Finlandiya da ücretli çalışma çalışanın bir oturma iznine sahip olmasını gerektirir**. İzin türünü çalışmanın niteliği belirleyecektir: Sürekli oturma izni (Durum A) çalışma sözleşmesi bir sonraki bildirime kadar geçerlidir sektöre özel oturma izni ilk seferinde bir yıl için verilir; bir seferde 4 yıla kadar uzatılabilir Geçici oturma izni (Durum B) geçici iş sözleşmesi oturma izni bazı durumlarda işverene özel olabilir çalışmanın süresine eşit bir süre için verilir, ama en fazla 2 yıl olabilir; bir seferde bir yıla kadar uzatılabilir bununla birlikte, oturma izninin geçerliliği pasaportun geçerliliği dahilindedir Fin Göçmenlik Dairesi tarafından işlenen ilk oturma izni, bölge polisi tarafından oturma izninin uzatılması Yerel Kayıt Bürosu başvuru sahibine bir bireysel kimlik kodu verilmiş; Finlandiya da daimi bir mukim olarak kayıtlı başvuru sahibine bir bireysel kimlik kodu verilmiş; Finlandiya da geçici bir mukim olarak kayıtlı KELA başvuru sahibi Fin sosyal güvenlik planı kapsamına alınmış (çalışma 2 yıldan uzun süreyle devam etmeli), bir Kela kartı verilmiş çalışma dört ayı aştığında Fin sosyal güvenlik planı kapsamına kısmen alınmış (çalışma süresi boyunca); çalışma iş gerekliliğini karşılamalıdır* 65

66 Vergi Dairesi Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesi sınırsız vergi yükümlülüğü çalışana işveren için bir vergi kartı verilmiş; Finlandiya ya gelir vergisi ödüyor; Finlandiya da bir vergi iadesi sunmalıdır işsiz bir kişi işsiz bir iş arayan olarak Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesine kaydolabilir işgücü politikası önlemlerine erişim elde edebilir iş gerekliliği* karşılanmışsa işsizlik yardımları alma hakkı vardır (en az 2 yıllık iş sözleşmesi gereklidir) en fazla 6 aylık ikamet: sınırlı vergi yükümlülüğü işveren bir Fin şirketi kaynaktan vergi oranı % 35 maaştan düşülür; işveren Finlandiyalı değil (Finlandiya da sabit iş adresi yok) Finlandiya ya ödenecek gelir vergisi yok; kiralanmış çalışan Finlandiya ya gelir vergisi ödenecek (işveren Kuzey ülkeleri, Baltık ülkeleri, Moldova, Gürcistan veya Finlandiya ile vergi anlaşması olmayan ülkelerden geldiğinde) 6 aydan uzun süreli ikamet: sınırsız vergi yükümlülüğü Finlandiya ya gelir vergisi ödüyor; Finlandiya da vergi iadesi sunmalıdır; 183 günden uzun süredir Finlandiya da yaşayan kiralanmış çalışan peşin vergi oranı için başvuruda bulunmalıdır işsiz bir iş arayan olarak Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesine kaydolabilir staj veya iş yaşamı rehberliğine ulaşamıyor işgücü piyasası eğitimine katılabilir işsizlik yardımı alamıyor 66

67 Temel kamu hizmetleri kişi tüm temel kamu hizmetlerinden faydalanma hakkına sahiptir. sağlık hizmetleri: 4 ayın altında hak yok; 2 yılın altında sağlık hizmetleri hakkı var sosyal hizmetler: 4 ayın altında sosyal bakım yardımı hakkı yok 2 yılın altında sınırlı hak, tıbbi tedavi için geri ödemeler, hastalık ödeneği *iş gerekliliği: 2010 yılında işsizlik yardımının ilk alındığında ücretli bir çalışanın iş gerekliliği önceki 28 ay boyunca 34 haftadır (yaklaşık 8 ay). (Çalışan haftada en az 18 saat çalışmalıdır ve ücret toplu sözleşmeye uygun olmalıdır. Sektörde toplu sözleşme yoksa, tam zamanlı çalışma ücreti ayda en az olmalıdır.) **oturma izni olmadan istihdam: Belirli durumlarda, yabancı uyruklu bir kişi oturma izni olmaksızın Finlandiya da ücretli bir işte çalışabilir. Bununla birlikte, bir vizeye sahip olması gerekiyorsa, geçerli bir vizeye sahip olmalıdır. Çalışanın oturma izni aşağıdaki kişiler için gerekli değildir: Davet üzerine veya anlaşma ile en fazla üç ay için çalışan tercümanlar, öğretmenler, uzmanlar veya spor hakemleri. Davet üzerine veya anlaşma ile en fazla üç ay için çalışan profesyonel sanatçılar veya sporcular ya da onların asistanları. Uluslararası trafikte veya esas olarak yabancı limanlar arasında çalışıyor olarak Tüccar Gemisi Siciline kayıtlı bir gemide çalışan denizciler. En fazla üç ay için çalışan dutsu meyve veya meyve toplayıcıları. Finlandiya da geçici iktisap veya taşeron istihdam altında olan diğer bir AB/ AEA ülkesinde çalışan bir şirketin daimi çalışanları. Yabancı uyruklu kişinin diğer ülkenin ilgili geçerli oturma ve çalışma izinlerine sahip olması gerekir. 67

68 EK 4: Çalışanın aile ferdinin* üçüncü ülkeler dışından AB den Finlandiya ya taşınması İkamet Yerel Kayıt Bürosu KELA Finlandiya da ikamet bir oturma izni gerektirir. Oturma izni aile bağlarına dayalı olarak verilir. Aile ferdinin geliri Finlandiya da güvence altına alınmış olmalıdır. Aile ferdinin ikameti sponsorun oturma izniyle aynı geçerliliğe sahip olacaktır ve oturma izni durumuna uygun olacaktır. Bir oturma izni için Finlandiya ya gelmeden önce yurtdışında iken başvurulur. Belirli bir durumda, bir aile ferdi önceden bir oturma izni almamış olarak Finlandiya ya gelebilir ve Finlandiya ya geldiğinde izin başvurusu yapabilir**. Sürekli oturma izni (Durum A) ilk seferinde bir yıl için verilir; bir seferde 4 yıla kadar uzatılabilir Geçici oturma izni (Durum B) Sponsorun oturma izniyle aynı geçerliliğe sahip olarak, ancak en fazla 2 yıl için verilir; bir seferde 1 yıla kadar uzatılabilir bununla birlikte, oturma izninin geçerliliği pasaportun geçerliliği dahilinde olacaktır Fin Göçmenlik Dairesi tarafından işlenen ilk oturma izni, oturma izninin uzatılması bölge polisi tarafından yapılır sınırsız çalışma hakkı sınırsız çalışma hakkı bir bireysel kimlik kodu verilmiş; Finlandiya da daimi bir mukim olarak kayıtlı Fin sosyal güvenlik planı kapsamına alınmış bir Kela kartı verilmiş bir bireysel kimlik kodu verilmiş; Finlandiya da geçici bir mukim olarak kayıtlı Finlandiya da sigortalı değil 68

69 Vergi Dairesi Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesi Temel kamu hizmetleri sınırsız vergi yükümlülüğü bir vergi kartı verilmiş; Finlandiya ya gelir veya sosyal yardım vergisi ödüyor; Finlandiya da bir vergi iadesi sunmalıdır işsiz bir iş arayan olarak Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesine kaydolabilir; işgücü politikası önlemlerine erişim elde edebilir; işsizlik yardımları alma hakkı var kişi tüm temel kamu hizmetlerinden faydalanma hakkına sahiptir. en fazla 6 aylık ikamet: sınırlı vergi yükümlülüğü işveren bir Fin şirketi kaynaktan vergi oranı % 35 maaştan düşülür; işveren Finlandiyalı değil (Finlandiya da sabit iş adresi yok) Finlandiya da ödenecek gelir vergisi yok kiralanmış çalışan Finlandiya ya gelir vergisi ödenecek (işveren Kuzey ülkeleri, Baltık ülkeleri, Moldova, Gürcistan veya Finlandiya ile vergi anlaşması olmayan ülkelerden geldiğinde) 6 aydan uzun süreli ikamet: sınırsız vergi yükümlülüğü Finlandiya ya gelir vergisi ödüyor; Finlandiya da bir vergi iadesi sunmalıdır işsiz bir iş arayan olarak Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesine kaydolabilir Çalışma ve Ekonomik Kalkınma Dairesi hizmetlerine sınırlı erişime sahip işsizlik yardımı alamıyor evinin bağlı olduğu belediyeye kaydolduktan sonra sosyal hizmetleri ve gerekli sağlık hizmetlerini kullanabilir*** sosyal bakım yardımı hakkı yok 69

70 * AB vatandaşı olmayanların aile fertleri: eş kayıtlı partner birlikte oturduğu kişi Finlandiya da birlikte yaşadığı kişinin velayeti altındaki 18 yaşın altındaki evlenmemiş çocuk Finlandiya da ikamet eden kişi 18 yaşından küçükse, veli. ** aşağıdaki durumlarda Finlandiya da izin verilir: başvuru sahibi başvuru üzerine izni yurtdışından almış olabilir ve başvuru sahibi, Finlandiya ya gelmeden önce, şu anda Finlandiya da yaşayan eş veya birlikte oturduğu kişiyle en az iki yıl yurtdışında birlikte yaşamış veya oturma izninin reddedilmesi açıkça anlamsız olacaksa. *** ikametin devam etmesi planlanıyorsa, bir yıllık ikametin ardından bir ikamet belediyesi verilebilir Ekler aşağıdakilertarafından oluşturulmuştur: POINTTI ASF projesi (Güney Savo da çalışma sürecinde olan göçmenler) Mikkeli

71 EK 5: YURTDIŞINDAN HÄMEENLINNA YA TAŞINDIĞINIZDA kontrol listesi OTURMA İZNİ VEYA KAYIT? Kuzey ülkeleri ve AB uyruklular için oturma izni gerekmez. Kuzey ülkeleri vatandaşları Yerel Kayıt Bürosuna kaydolacaklardır (6 ay veya daha uzun kalışlar için). AB vatandaşları üç aydan sonra kalışlarını polisin izin hizmetlerinde kaydettirmelidir. AB uyruklu olmayanlar için oturma izni gerekecektir. İzinler ve kayıtlar Hämeenlinna da Polisin izin hizmetleri tarafından ele alınır. Resmi konularda pasaportunuzu veya Avrupa kimlik kartınızı, oturma izninizi ve diğer belgelerinizi her zaman yanınızda getirin! 1. 3 AYDAN UZUN SÜREDİR FİNLANDİYA DA YAŞAYAN BİR AB/ AEA YURTTAŞI İSENİZ, POLİSİN İZİN HİZMETLERİNE KAYDOLUN Hämeenlinnan poliisiasema Hattelmalantie 2 Hafta içi 09:00-16:00 saatleri arası açıktır [email protected] Fin Göçmenlik Dairesi Lautatarhankatu 10, Helsinki Aşağıdaki formları doldurun AB vatandaşının oturma izni kaydı (ücret ödenmelidir) Bir AB vatandaşının AB devleti veya dengi vatandaşı olmayan aile ferdi oturma izni kartı için başvurmalıdır (ücret ödenmelidir). Aşağıdaki durumlarda oturma izni çalışıyorsanız veya serbest meslek sahibiyseniz yeterli maddi durumunuz veya bir sağlık sigortası kartınız varsa veya bir eğitim kurumunda eğitime kabul edildiyseniz ve yeterli maddi durumunuz varsa veya Finlandiya da yaşayan bir kişiyle aile bağlarınız varsa. 2. KAYIT BÜROSUNA KAYDOLUN Finceye tercüme edilmiş ve Apostil damgalı nüfus, evlilik boşanma ve vasilik cüzdanlarınızı Kayıt Bürosuna yanınızda getirin. Birger Jaarlinkatu Pazartesi-Cuma 08:00-16:15 saatleri arasında açıktır Aşağıdaki formları doldurun 71

72 Yabancı vatandaş kaydı Adres değişikliği bildirimi Kayıttan sonra size bir bireysel kimlik kodu verilecek. Bir ikametgah yerine giriş izniniz olup olmadığını kontrol edin. 3. ÇALIŞAN BİR KİŞİNİN HER ZAMAN VERGİ DAİRESİ TARAFINDAN VERİLMİŞ BİR VERGİ KARTI OLMALIDIR Kayıt Bürosu tarafından verilen bireysel kimlik kodunu yanınızda Vergi Dairesine getirin. Lukiokatu Pazartesi-Cuma 09:00-16:15 saatleri arasında açıktır Aşağıdaki formları doldurun Kaynaktan vergi kartı başvurusu (6 aydan az süredir çalışan) Vergi kartı başvurusu (6 aydan uzun süredir çalışan) 4. FİN SOSYAL GÜVENLİĞİNE HAKKINIZ OLUP OLMADIĞINI KELA DAN KONTROL EDİN Rauhankatu Pazartesi 09:00-17:00, Salı-Cuma 09:00-16:15 saatleri arasında açıktır Y77 formunu doldurun Finlandiya ya taşınma üzerine Fin ikamet esaslı sosyal güvenlik planı altında sigorta kapsamına başvurma. 5. İŞ VE EĞİTİM İÇİN BAŞVURMAK İÇİN ÇALIŞMA VE EKONOMİK KALKINMA DAİRESİNE KAYDOLUN Saaristenkatu 3 Tel Pazartesi-Cuma 09:00-15:45 saatleri arasında açıktır Kayıtlı bir iş arayan, Finlandiya da istihdam hizmetleri ve eğitim olanakları ile ilgili bilgi alma hakkına sahiptir. 6. BİR BANKA HESABI AÇIN Pasaportunuzu ve bireysel kimlik kodunuzu bankaya yanınızda getirin. Bazı bankalar, yerel polis merkezinden satın alabileceğiniz fotoğraflı bir kimlik kartı ister. Bankalara örnek olarak Nordea, Sampo ve Osuuspankki gösterilebilir. 7. BARINMA İÇİN BAŞVURMAK ÜZERE BİR BAŞVURU DOLDURUN Hämeenlinnan Asunnot Oy VVO Raatihuoneenkatu 7 Tel Asuminen-ja-ymparisto/Asumisenpalvelut/Vuokra-asunnot/ HİZMETLER VE FARKLI DİLLERDEKİ TOPLUM HAKKINDA BİLGİ kansalaisneuvonta.fi

73 GÖÇMENLİK KONULARINDA YARDIM VE TAVSİYELER AŞAĞIDAKİ YERLERDEN EDİNİLEBİLİR ŞEHRİN ORTAK HİZMET NOKTASI KASTELLİ GÖÇMENLİK BİLGİLERİ Raatihuoneenkatu 11 Pazartesi Çarşamba-Perşembe 13:00 15: Rusça ve Estonyaca telefon hizmetleri Pazartesi günleri 14:00 ve 16:00 saatleri arasında verilir. Açılış saatlerini ve dilleri internet sitesinden kontrol edin: maahanmuutto GÖÇMENLİK HİZMETLERİ (mülteciler, sığınmacılar ve geri dönen İngriya göçmenleri) Raatihuoneenkatu 11 A, 4. kat Randevulu hizmet Çar 13:00-15:30 saatleri arasında sunulur Tel HÄMEENLINNA ŞEHRİ ÇOK KÜLTÜRLÜ ÇALIŞMA (çok kültürlü grup faaliyetleri ve kulüpler) Ortaklık Evi Kirjastokatu 1 Tel

74 74

75 75

76 Hämeenlinna merkezi haritası 76

77 Fincede sayılar Rakamla Yazıyla 0 nolla 1 yksi 2 kaksi 3 kolme 4 neljä 5 viisi 6 kuusi 7 seitsemän 8 kahdeksan 9 yhdeksän 10 kymmenen 11 yksitoista 12 kaksitoista 13 kolmetoista 14 neljätoista 15 viisitoista 16 kuusitoista 17 seitsemäntoista 18 kahdeksantoista 19 yhdeksäntoista 20 kaksikymmentä 30 kolmekymmentä 40 neljäkymmentä 50 viisikymmentä 60 kuusikymmentä 70 seitsemänkymmentä 80 kahdeksankymmentä 90 yhdeksänkymmentä 100 sata 101 satayksi 1000 tuhat 77

78 Önemli telefon numaraları Ambülans, polis, itfaiye 112 Şehir santrali Taksi Ücretli rehber sorgulama veya veya 118 Yol kenarı desteği Tren tarifeleri Uçak tarifeleri Otobüs tarifeleri Kredi kartı veya banka kartının kaybedilmesi American Express Diners Club Visa, Eurocard veya Mastercard Banka kartı Kendi büyükelçiliğinizin telefon numarasını rehberlerden veya adresinden Dışişleri Bakanlığı web sitesinden bulabilirsiniz. Büyükelçiliğimin telefon numarası: 78

79 Düzenleyen: Göçmenlik Bilgileri Projesi (ASF) Grafik ve sayfa düzeni: Mari Villanen/Pisama Art Resimler: Luiza Lehtinen 79

80 GÖÇMENLİK HİZMETLERİ ÇOK KÜLTÜRLÜ ÇALIŞMA Çok kültürlü çalışma Ortaklık Evi Kirjastokatu Opi suomen kieltä Fince öğrenin Löydä toimintaa Olan biteni öğrenin Tarvitsetko tilaa toimintaan? Grup etkinlikleri için bir yere mi ihtiyacınız var? Tule käymään Hoş geldiniz! Posta listesine katılın! [email protected] Facebook tan bize katılın: Facebook.com/Monikulttuurinen. Hämeenlinna 80