Ulusal Kalıntı İzleme Planı Türkiye

Transkript

1 Ulusal Kalıntı İzleme Planı Türkiye Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM) Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Daire Başkanlığı Ofis Adresi: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Eskişehir Yolu, 9. Km, Lodumlu / Ankara / TÜRKİYE Tel No : Faks no: E-posta adresi: [email protected] [email protected]

2 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... 1 RAPORDA KULLANILAN ÖZEL TERIMLER VE KISALTMALAR ULUSAL KALINTI PLANI GİRİŞ GENEL PRENSİPLER Kalıntı İzleme Planının Tanıtımı Numune Alımı, Taşınması ve Muhafazası Numune alma prosedürü Numune miktarları Numunelerin taşınması ve muhafazası Numunenin Analizi İçin Gerekli Süre Sonuçlarının Raporlanması KALINTI PLANININ UYGULANMASIYLA VE YÖNETMELİĞİN EK I İNDE LİSTELENEN FARMAKOLOJİK AKTİF MADDELERİN VE DİĞER MADDELERİN RUHSATLANDIRILMASI, DAĞITIMI, PAZARLANMASI VE KULLANIMIYLA İLGİLİ MEVZUATLAR Kalıntı İzleme Planının Uygulanması İle İlgili Mevzuatlar Yönetmeliğin Ek I inde Listelenen Farmakolojik Aktif Maddelerin ve Diğer Maddelerin Ruhsatlandırılması, Dağıtımı, Pazarlanması ve Kullanımıyla İlgili Mevzuatlar KALINTI PLANININ UYGULANMASINDA GÖREV ALAN RESMİ KURUMLAR YETKİLİ LABORATUVARLARIN LİSTESİ RUHSATLI MADDELERİN ULUSAL TOLERANS SEVİYELERİ KANATLI Numune Alma Prosedürü Analiz Edilecek Matriksler Kanatlı Analiz Bilgileri Tablosu Broiler İl Bazında Numune Alma Programı Hindi İl Bazında Numune Alma Programı YETİŞTİRİCİLİK YOLU İLE ELDE EDİLEN SU ÜRÜNLERİ (BALIK) Numune Alma Prosedürü Su Ürünleri (Balık) Analiz Bilgileri Tablosu Su Ürünleri (Balık) İl Bazında Numune Alma Programı SÜT Numune Alma Prosedürü Diğer Hayvan Türlerinden Elde Edilen Süt

3 9.3. İnek Sütü Analiz Bilgileri Tablosu Diğer Süt Analiz Bilgileri Tablosu İnek Sütü İl Bazında Numune Alma Programı Diğer Sütler İl Bazında Numune Alma Programı BAL Numune Alma Prosedürü Bal Analiz Bilgileri Tablosu Bal İl Bazında Numune Alma Programı YUMURTA Numune Alma Prosedürü Yumurta Analiz Bilgileri Tablosu Yumurta İl Bazında Numune Alma Programı BÜYÜKBAŞ HAYVAN Numune alma prosedürü Analiz edilecek matriksler Büyükbaş Analiz Bilgileri Tablosu Büyükbaş İl Bazında Numune Alma Programı...66 EK I Kalıntı izleme Planı kapsamında aranması gereken maddeler...70 EK II Hayvan Türleri ve Hayvansal Birincil Ürünlerde Aranılacak Madde Grupları ve Kalıntılar

4 RAPORDA KULLANILAN ÖZEL TERIMLER VE KISALTMALAR AB GKGM CAP DDT DES DIEN VKMAEM ELISA GC GC-ECD GC-MS HCH HPLC ICP İM KHK LC-MS-MS GTHB MRL NSAID PCBs SANTE TÜRKAK GYKMAEM : Avrupa Birliği : Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü : Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlüğü : Kloramfenikol : Dichlorodiphenyltricloraethane (Diklorodifeniltriklorat) : Diethystilbestrol (Dietilstilbestrol) : Dienestrol : Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü : Enzyme Linked Immuno Sorbent Assay : Gas Chromatography (Gaz Kromatografisi) : Gas Chromatography-Electron Capture Detector : Gas Chromatography- Mass Spectrometry : Hexachlorocyclohexane : High Performance Liquid Chromatography : Inductively Coupled Plasma : İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü : Kanun Hükmünde Kararname : Liquid Chromatography - Mass Spectrometry - Mass Spectrometry : Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı : Maximum Residue Level (Maksimum Kalıntı Düzeyi) : Non-steroidal anti-inflammatory drug : Polychlorinated Biphenyls : EU, Health and Consumer Protection (AB, Sağlık ve Tüketiciyi Koruma Genel Müdürlüğü) : Türk Akreditasyon Kurumu : Gıda ve Yem Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Pozitif numune : Doğrulama ve/veya teyit (şahit) analiz sonucu sonrasında izin verilmeyen madde veya yetkilendirilmiş bir maddenin MRL veya eylem limitini aştığının tespitini gösterir. Pozitif numune ifadesi çevresel bulaşan maddelerde kullanılmaz. Doğal hormonlarda da doğal seviyeyi aşmadıkça veya MRL üstü olmadıkça kullanılmaz. Analit Matriks : Analitik prosedürle belirlenecek olan madde yada kimyasal bileşendir. : Analitin varlığını tespit etmek üzere kullanılan karaciğer, kas, içme suyu, yem gibi numunedir. 3

5 1. ULUSAL KALINTI PLANI GİRİŞ Ulusal Kalıntı İzleme Planı, hayvan türlerine göre belirlenen madde ve ürün grupları ile bu maddelerin kalıntılarının varlığının tespiti için alınacak önlemleri içerir. Bu programların uygulamasında AB mevzuatı (96/23/EC ve 96/22/EC sayılı Konsey Direktifleri ile 98/179/EC sayılı Konsey Kararı) ile uyumlaştırılması tamamlanmış Türk mevzuatı dikkate alınmaktadır. Bu kapsamda, ulusal kalıntı kontrolü Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler İle Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik (RG: , No.28145) ve bu yönetmeliğe bağlı 2013/09 sayılı Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerde Kalıntı İzleme Genelgesi nde belirtilen kurallara göre hazırlanan ulusal kalıntı izleme planı çerçevesinde yürütülmektedir. Yukarıda belirtilen mevzuat, canlı hayvan ve hayvansal ürünlerde kalıntı kontrolünün uygulamasında uyulması gereken şartları belirler. Örnekleme sıklığı, Yönetmelikte belirtilen kurallarla uyumlu olmalıdır. GTHB nin merkez teşkilatlarından biri olan GKGM, kalıntı izleme planlarının oluşturulmasından ve uygulamaların üst gözetiminden sorumludur. Ulusal Kalıntı İzleme Planı, kanatlı hayvan etleri ile kırmızı eti, su ürünleriyetiştiricilik ürünlerini, çiğ süt, yumurta ve balı kapsar. Numuneler, çiftliklerden ve/veya birincil ürün tesislerinden canlı hayvanlardan ve/veya hayvansal ürünlerden alınır. Analizler GTHB nin yetkilendirdiği laboratuvarlar tarafından gerçekleştirilir. Avrupa Birliğine uyum çerçevesinde laboratuvarlar tarafından bu kapsamda yapılan yasaklı madde ve veteriner ilacı kalıntı analizlerinde validasyonlar 17 Ağustos 2002 tarihli 2002/657/EC sayılı AB kararına göre gerçekleştirilmektedir. Bu konuda analiz yapacak laboratuvarlar konusunda uzman olan referans laboratuvar ile iletişime geçebilirler (Bknz. Bölüm 5). 2. GENEL PRENSİPLER 2.1. Kalıntı İzleme Planının Tanıtımı Ulusal Kalıntı İzleme Planı, aşağıdaki hayvan türleri ve hayvansal ürünler için örnekleme koşullarını tanımlamaktadır: Kanatlı (Broiler, Hindi) ( 7. Bölüm) Su ürünleri (Balık) ( 8. Bölüm) Süt (İnek sütü, diğer sütler) ( 9. Bölüm) Bal (10. Bölüm) Yumurta (11. Bölüm) Büyükbaş hayvan (12. Bölüm) 7-12 inci bölümlerde, araştırma yapılması istenilen hayvan türü veya hayvansal ürün ile örneklemenin nereden yapılacağına dair bilgiler, analiz ve örneklemede dikkat edilmesi gereken hususlar ve hayvansal ürünlerin örnekleme temelini belirleyen tablolar yer almaktadır. Analiz Bilgileri Tablosunun ilk kısmında, bir önceki yıla ait üretim rakamları ürünün AB ye ihraç edilme durumu ile Yönetmelik gereği analiz edilmesi gereken minimum numune sayısı ve 2017 yılında uygulanacak programda alınacak numune 4

6 sayısına ilişkin bilgiler yer almaktadır. Tablonun ikinci kısmında ise aşağıda belirtilen bilgilere yer verilmiştir: Sütun 1: Kontrol edilecek madde grubu Yönetmeliğin Ek 1 inde yer alan grup ve alt grupları içermektedir. Sütun 2: Minimum numune sayısı ve planlanan numune sayısı Sütun 2, en az iki kısma ayrılır. Birinci kısım, Yönetmeliğe (aynı zamanda AB mevzuatına) göre alınması gereken minimum sayıyı, ikinci kısım ise 2017 yılında alınması planlanan numune sayısını belirler. Planda yer alan sayıda numune alımı zorunludur. Kanatlı planı için, bu sütun Grup A da yer alan maddeler için örnekleme yerini (çiftlik ve kesimhane) de içermektedir. Sütun 3: Aranacak madde veya kalıntı Yönetmeliğin Ek 1 inde yer alan alt maddeler kapsamında numunelerde aranması istenilen maddeler listelenmektedir. Sütun 4: Analiz edilecek matriks Analize alınacak ürün çeşidini göstermektedir. Sütun 5: İzleme Metodu Analizlerde kullanılması gereken metodu belirler. Tarama metodu olarak, ELISA, Charm ve Biochip kit metotları vb. kullanılabilmektedir. İzleme aşamasında tarama metodun uygulanmasını takiben pozitif bulgu tespit edilmesi durumunda, analiz sonucu belirtilen referans metotları kullanan yetkilendirilmiş bir laboratuvar tarafından (doğrulama metoduyla) teyit edilmelidir. Sütun 6: Doğrulama Metodu Doğrulama ve şahit analizlerinde kullanılacak metotları listeler. Sütun 7 ve 8: İzleme metodu ile Doğrulama metodu teşhis seviyeleri İzleme ve doğrulama aşamalarında kullanılan metotlar için teşhis limitini verir. Sütun 9: Karar Limiti Karar limiti, Türk Gıda Kodeksindeki maksimum kalıntı limitine (MRL) eşit olan değerdir. Maksimum kalıntı seviyesinin belirlenmediği durumlarda metot tespit düzeyi (Limit of Quantification) veya minumum gerekli performans limiti (MRPL) karar limitidir. Yasaklı maddelerde ise maddenin varlığının teyidi karar limitidir. Mevzuat kapsamında Karar limitlerinde meydana gelebilecek değişikliklerin takibinden Laboratuvar Müdürlükleri sorumludur. Sütun 10: Analizi yapacak laboratuvar Bu sutünda analizi yapmada yetkilendirilmiş ve referans laboratuvar isimleri yer almaktadır. Bu tabloları, il bazında alınması gereken numune sayılarını gösteren başka bir tablo izlemektedir. UKİP kapsamında alınan ilk numunelerin gönderilmesi gereken laboratuvar İl Bazında Numune Alma Programında belirtilen laboratuvarlardır. Şayet bu laboratuvarda cihaz arızası vb. sebeplerle analiz yapılamayacaksa Analiz Bilgileri Tablosu nda belirtilen diğer bir laboratuvara numune gönderilmeli ve durumdan laboratuvarlar ve Genel Müdürlük bilgilendirilmelidir. 5

7 2.2. Numune Alımı, Taşınması ve Muhafazası Tüm numuneler için program, 2013/09 sayılı Genelge ye göre hazırlanan il bazında numune alma programlarına göre yürütülecektir. İzleme Programı kapsamında laboratuvarlara numune gönderimi 30 Kasım 2017 itibariyle tamamlanmalıdır Numune alma prosedürü Numune alımında, Yönetmelik ve 2013/09 sayılı Genelge de verilen kurallar takip edilmelidir. Numuneyi alan kontrol görevlisi, kontaminasyonu önleyecek tüm tedbirleri almalı, bu amaçla her numune alımında tek kullanımlık eldiven kullanmalı ve her numune alımından sonra eldiven değiştirmelidir Numune miktarları İzleme aşamasında aşağıda belirtilen miktarlarda numune alımı yapılmalıdır: Matriks Bir numune için minimum miktar Kan (plazma eldesi için) 20 ml (Analiz istenen sütun 1 deki her grup için) Karaciğer 200 g Böbrek 200 g Kas (kanatlı, balık,kırmızı et) 500 g Deri/yağ 200 g Yem 500 g/analiz başına Hayvanların içme suyu 200 ml Süt 500 ml/analiz başına Bal 200 g/analiz başına Yumurta 12 adet Canlı hayvan 1 kanatlı hayvan Yukarıda listelenen numune miktarları alınması gereken minimum miktarlardır. Bu miktarlar, laboratuvarların izleme ve doğrulama analizlerinde yeterli olacak miktarları göstermektedir. Geri izleme basamağında alınacak numune sayısı ve miktarları için mevzuat hükümleri uygulanmalıdır. Kanatlı ve su ürünlerinde gerekli olan numune miktarına ulaşmak için bir veya daha fazla hayvandan numune alımı yapılabilir Numunelerin taşınması ve muhafazası Kalıntı izleme planları çerçevesinde alınan numuneler için analit stabilitesinin ve numune özelliğinin korunmasını sağlayacak şekilde uygun taşıma ve muhafaza şartları sağlanmalıdır. Taşımada kullanılacak kaplara ve taşıma sıcaklığına, yetkili laboratuvara ulaşma süresine özel önem verilmelidir. 6

8 Numunelerin taşınması ve muhafazası için aşağıda belirtilen prensipler uygulanmalıdır: Numunelerin paketlenmesi Genelgede belirtildiği üzere; her numune alınmasını takiben gecikmeksizin ayrı olarak uygun kaplara alınmalıdır. Bu aynı zamanda birden fazla numuneden oluşan numune setlerine de uygulanabilir (numune seti; bir hayvan veya hayvansal üründen alınan ve farklı matrikslerin örneklemesinden oluşan belli sayıdaki numunedir. Yem ve içme suyu da bu numune setinin parçalarını oluşturabilir). Numune kapları sızdırmaz özellikte, numune değişimini, çapraz bulaşmayı ve numunenin bozulmasını önleyecek şekilde olmalıdır. Tek kullanımlık kapların kullanımı tercih edilmelidir. Plazma hazırlamada, alınan kana gecikmeksizin bir antikoagulant (örneğin heparin) eklemesi yapılmalıdır. Etiketleme Her numune, toplandıktan hemen sonra paketlenmeli ve etiketlenmelidir. Numune setinde yer alan numuneler ve geri izleme numuneleri (asıl ve şahit) tanımlanabilir olmalıdır. Her bir numuneye ait kap resmi olarak mühürlenmiş olmalıdır. Soğutma Numuneler gecikmeksizin 2-8 C ye soğutulmalıdır. Sadece ön soğutması tamamlanmış numuneler taşıma kaplarına konulmalıdır. Soğutma işlemlerini gerçekleştirmek için gerekli olan tüm gereksinimlerin karşılandığından emin olunmalıdır. Bal ve yem numunelerinde soğutmaya ihtiyaç yoktur. Numuneler, laboratuvara 2-8 C de teslim edilmelidir. İstisnai durumlar hariç laboratuvara numune gönderimi geçikmeksizin yapılmalıdır. Bu mümkün değil ise, soğuk zincir kırılmadan numune alımından sonra maksimum 36 saatlik bir periyot içerisinde laboratuvara numune gönderimi sağlanmalıdır. Mucbir sebeplerden dolayı numunenin gönderilememesine bağlı olarak ara depolama yapılmasının gerekmesi durumunda numuneler; numune alımını takiben gecikmeksizin -15 ile -30 C ye dondurulmalı ve dondurulmuş numunelerin laboratuvara gönderimi bir haftalık periyot içerisinde soğuk zincir kırılmadan gerçekleştirilmelidir. Yumurta 5-12ºC sıcaklık aralığında muhafaza edilerek maksimum 5 gün içerisinde laboratuvara gönderilmiş olmalıdır. Kan numuneleri ara depolama yapılmaksızın derhal laboratuvara gönderilmelidir. Denetçi kan örneği alamıyorsa, canlı kanatlı hayvanın gecikmeksizin laboratuvara ulaştırılması sağlanmalıdır. İzin verilmeyen madde veya uygulamanın doğrulanması durumunda, geri izleme basamağında alınan numuneler en geç 24 saat içerisinde laboratuvara ulaştırılmalıdır. Numuneler, haftaiçinde laboratuvara ulaştırılacak şekilde haftanın ilk üç iş gününde alınmalıdır. Geri izleme numuneleri alınmadan önce laboratuvarın analiz yapabilirlik durumu (cihaz arıza bakımları vb sebeplerden dolayı iş durdurma durumları) sorgulanmalı, numunelerin uygun laboratuarlara yönlendirilmesi sağlanmalıdır. Taşıma (Nakliye) Taşıma sırasında soğuk zincirin sürekliliği sağlanmalıdır. Numuneler, numune alma etiketi ile birlikte laboratuvara gönderilmelidir. Numune Alma Etiketi yıpranma, ıslanma yada nemlenmeye karşı korunmalıdır. Laboratuvara gönderilen üst yazıda 7

9 numunenin izleme/geri izleme/şahit veya şüphe numunesi olduğu açıkça belirtilmelidir. Numunelerin Laboratuvarda Muhafazası Laboratuvar her numuneyi gecikmeksizin A ve B olarak iki alt (eş) numuneye ayırmalıdır. Numune A hazırlandıktan hemen sonra gecikmeksizin analiz edilmelidir. Numune B, numune A da pozitif bir bulgu olması durumunda konfirmasyon (doğrulama) testinde kullanılmak üzere yedek numune olarak uygun koşullarda muhafaza edilmelidir. Numune B ayrı kapta saklanmalı ve karışıklığı önlemek üzere tanımlaycı etiketleme yapılmalıdır. *: İzleme analizleri sonucunda negatif tespit edilen numuneler bir ay; pozitif veya pozitif şüphesi bulunan numuneler (şahit numune veya laboratuvar eş numunesi) ise aşağıda belirtilen koşullarda ve sürede saklanmalıdır. Materyalin tipi (matriks) Depolama Koşulları Raf Ömrü Plazma 20 ila 30 C de derin dondurma 4 ay Su ürünleri* 20 ila 30 C de derin dondurma 4 ay organlar, kas, yağ, süt ve içme suyu 20 ila 30 C de derin dondurma 6 ay Bal Soğutulmaksızın 4 ay Yem maddeleri, kuru Soğutulmaksızın 6 ay Yem maddeleri, yaş 20 ila 30 C de derin dondurma 6 ay Yumurta (çiğ) 5-12ºC de 28 gün * : Malaşit yeşili analizi dışındaki numuneler için balık iç organları tamamen çıkartılmış olmalıdır. Uygun olmayan numuneler Gönderilen numunenin laboratuvar tarafından analiz için uygun olmadığının tespit edilmesi durumunda (hasarlı numune kabı, kontaminasyon, bozulma, analiz için yetersiz miktar, yanlış veya hatalı materyal (matriks) vb.), Genelge nin Ek 3-5 indeki form doldurularak e-posta veya faks ile acilen ilgili il müdürlüğüne ve Genel Müdürlüğe bildirilmelidir. Bu durumda, ilgili il müdürlüğü tarafından acilen yeniden numune gönderilir Numunenin Analizi İçin Gerekli Süre Numunenin laboratuvarda işlenmesi ve sonucun raporlanması 2013/9 sayılı Genelge nin 4. Numunenin analizi, Analiz Sonuçlarının Raporlandırılması ve Değerlendirilmesi bölümüne uygun olarak yapılmalıdır. Bununla birlikte, diğer önemli vakaların ortaya çıkması nedeniyle laboratuvar kapasitesinin bu vakalara ayrılması durumunda veya bir numunede yeni bir analit aranması gibi nedenlerle planlananın çok üzerinde malzeme tüketilmesi halinde GKGM derhal bilgilendirilir ve verilecek talimat doğrultusunda hareket edilir. Laboratuvarlar, izleme numunelerinde hızlı test sonucunda, yasaklı madde açısından pozitif sonuç elde etmeleri ve bu sonucu Yönetmelikte belirtilen koşullarda kendi imkanları ile doğrulayamamaları durumunda, laboratuvarlarında bulunan B numunesini gecikmeksizin masraflarını kendi bütçelerinden karşılamak suretiyle dış laboratuvara analize göndererek sonucu teyit etmelidir. 8

10 2.4. Sonuçlarının Raporlanması İl Müdürlükleri planlanan dönemde numune alımından ve GGBS sistemine girişlerinin gecikmeden yapılmasından sorumludur. İzleme programı kapsamında laboratuvarlara numune gönderimi 30 Kasım 2017 itibariyle tamamlanmalıdır. Pozitif bulgu tespit eden Laboratuvar derhal İlgili İl Müdürlüğüne ve GKGM ye bildirmeli (Genelge Ek 3-5), bildirimi alan İl Müdürlüğü İzleme Sonuç Bildirim Formu nu GKGM ye göndermelidir (Genelge Ek 2-11). Sonrasında mevzuat kapsamında yapılan iş ve işlemleri bildiren Geri İzleme Sonuç Bildirim Formu (Genelge Ek 2-11) İl Müdürlüğü tarafından GKGM ye gönderilmelidir. Laboratuvarlar tarafından dönem raporu (Genelge Ek 3-1), dönem bitimini takip eden ilk ayın 10 una kadar GKGM ye gönderilmelidir. Laboratuvarlar bir sonraki yıl için çalışmayı planladıkları metotlara (Genelge Ek 3-3) ait bilgiyi 30 Kasım 2017 itibariyle GKGM ye bildirmelidir. Laboratuvarlar 2017 yılı içerisinde yürüttükleri programa ait yıllık raporunu (Genelge Ek 3-2) 31 Aralık 2017 tarihine kadar GKGM ye göndermelidir. 9

11 3. KALINTI PLANININ UYGULANMASIYLA VE YÖNETMELİĞİN EK I İNDE LİSTELENEN FARMAKOLOJİK AKTİF MADDELERİN VE DİĞER MADDELERİN RUHSATLANDIRILMASI, DAĞITIMI, PAZARLANMASI VE KULLANIMIYLA İLGİLİ MEVZUATLAR 3.1. Kalıntı İzleme Planının Uygulanması İle İlgili Mevzuatlar 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, kalıntı izleme programlarında esas alınan Kanun dur. Kanunun 21., 22., 23., 24., 25., 26., 31., 32., 34., Maddeleri kalıntı limitlerinin aşılması durumunda geri izleme çalışmalarının yürütülmesini sağlayan Kanun maddeleridir. Kalıntı izleme programlarında Kanun un 37., 40. ve 41. Maddeleri uygulanan yaptırımların yasal dayanağıdır. Diğer mevzuat isimleri aşağıda belirtilmiştir. - Canlı Hayvanlar Ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler İle Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik (RG: / 28145), - Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik (RG: / 28145), - Yemlerin Resmî Kontrolü İçin Numune Alma ve Analiz Metotlarına Dair Yönetmelik (RG: / 28155), - Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmelik (RG: /28155) - Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG: /28741) - Yem Hijyeni Yönetmeliği (RG:27 Aralık 2011/ 28155) -Yem Hijyeni Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik(RG: /28519) - Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği (RG: / 28155), - Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik (RG: / 28145), - Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğü Kuruluş ve Görev Esaslarına Dair Yönetmelik (RG: / 27110), - Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik (RG: / ), - Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG: /28647) - Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği (RG: / 28157) /09 sayılı Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerde Kalıntı İzleme Genelgesi, /05 sayılı Gıda Zinciri Bilgisi Genelgesi (Kesimhane kontrollerinde) /74 sayılı Gıda Olarak Değerlendirilen Hayvanların Bulundurulduğu Hayvancılık İşletmelerinde İlaç Kullanımı Kontrolleri Genelgesi /10 sayılı Etlik ve Ticari Yumurtacı Kanatlı Kümeslerinde Yapılacak Kontrollerle İlgili Uygulama Prensipleri /18 sayılı Gıda Değeri Olan Hayvanlara Uygulanması Yasaklanan ve Belli Şartlara Bağlanan Hormon Ve Benzeri Maddeler Hakkında Tebliğ - Hayvan Beslemede Kullanılan Yem Katkı Maddeleri Hakkında Yönetmelik (RG: ) -2014/11 sayılı Yemlerde İstenmeyen Maddeler Hakkında Tebliğ (RG: / 28977) /12 sayılı İlaçlı Yem Tebliği - Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği (RG: /28157)

12 - Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği (RG: /29899) - Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği (RG: /28282), Değişiklikler/Güncellemeler (RG: /28719, RG: /29156, RG: /29625) 3.2. Yönetmeliğin Ek I inde Listelenen Farmakolojik Aktif Maddelerin ve Diğer Maddelerin Ruhsatlandırılması, Dağıtımı, Pazarlanması ve Kullanımıyla İlgili Mevzuatlar GTHB altındaki GKGM, veteriner tıbbi ürünlerinin ve yem katkılarının ruhsatlanması ve pazarlanmasında yetkili resmi otoritedir. GKGM içindeki Veteriner Sağlık Ürünleri ve Halk Sağlığı Daire Başkanlığı ve Yem Daire Başkanlığı bu konularda görevli olan birimlerdir. Veteriner tıbbi ürünlerinin üretimi, dağıtımı ve kontrolünde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu hükümleri uygulanır. Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik ( tarih ve sayılı RG), pazarlanmak amacıyla; endüstriyel olarak ya da endüstriyel yöntemler kullanılarak hazırlanmış veteriner tıbbi ürünleri, ilaçlı yem yapmak amacıyla üretilmiş veteriner ilaçlı premiksleri, başlangıç materyali olarak kullanılan aktif maddeleri ve anabolik, antienfeksiyöz, antiparaziter, anti-enflamatuar, hormonal ya da psikotropik özelliklere sahip maddeleri esas alır. İlaçlı yemlerin üretimi, dağıtımı, kullanımı ve kontrolünde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu esas alınmaktadır. 2005/12 sayılı İlaçlı Yem Tebliği hükümlerine göre uygulama yapılmaktadır. Türk mevzuatına göre veteriner tıbbi ürünlerin onay almadan ithalatı ve kullanımı yasaktır. Veteriner ilaçlarının ithal edilebilmesi/ üretilebilmesi ve piyasaya arz edilebilmesi için Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ndan 5996 Sayılı Kanuna göre pazarlama izninin alınması gerekmektedir. 4. KALINTI PLANININ UYGULANMASINDA GÖREV ALAN RESMİ KURUMLAR Ulusal Kalıntı İzleme Planı ile ilgili konularda GTHB yetkilidir. GTHB nin organizasyon şeması Şekil 1 de verilmektedir. GTHB nin merkez teşkilatında ana hizmet birimi olarak yedi adet Genel Müdürlük bulunmaktadır. Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM), kalıntı izleme programlarının oluşturulmasından ve uygulamaların üst gözetiminden sorumludur. GKGM içindeki Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Daire Başkanlığı bu konuda görevli olan birimdir. GKGM nin organizasyon şeması Şekil 2 de verilmektedir. GTHB nin İl ve İlçe Müdürlükleri ulusal kalıntı izleme planlarını yürüten kurumlardır. Bu kurumlar; il bazında izleme, geri izleme ve kontrol sonuçlarını değerlendiren, yasa ihlallerinde tebligat ve yasal işlemleri yürüten birimlerdir (Şekil 3). 11

13 5. YETKİLİ LABORATUVARLARIN LİSTESİ 2017 yılı Kalıntı İzleme Planı kapsamında görev yapacak olan laboratuvarlar ve görevleri aşağıda belirtilmiştir. Kalıntı İzleme Konusunda Görevli Olan Laboratuvarlar Yetkili Analiz Laboratuvarları Görevli Olduğu Analizler Adana Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü GC-MS ile naftalin, ICP-OES ile ağır metaller (B3c) Adana Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlüğü CHARM II ile tetrasiklin, makrolit ve streptomisin Elazığ Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü HPLC ile yemde Aflatoksin B1 ve sütte Aflatoksin M1, GCMS ile balda naftalin Elazığ Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlüğü CHARM II ile betalaktam, sülfonamit Eskişehir Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü Sütte B2a-Antelmentikler İzmir Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü Pestisitler (Grup B2c, Grup B3a) Kayseri Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü ELISA ile kloramfenikol, HPLC ile Aflatoksin M1(süt), Aflatoksin B1 (yem) Konya Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü ICP-MS ile ağır metal Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğü LC-MSMS ile Boyalar (Grup B3e) Yetkili-Referans Laboratuvarlar * Bornova Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlüğü Pendik Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlüğü Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü İzmir Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü Ankara Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü Bursa Gıda ve Yem Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğü (UGRL) Görevli Olduğu Analizler Antibakteriyal maddeler (Grup B1), kloramfenikol (Grup A6) Nitrofuranlar, nitroimidazoller (Grup A6), anthelmintikler (Grup B2a), antikoksidialler (Grup B2b), NSAID (Grup B2e), balda fumagillin (Grup B2f), Kanatlıda Stilbenler/steroid (Grup A1, A3), resorsilik asit laktonlar (Grup A4), Beta Agonistler (Grup A5) Balıkta A3 grubu ve pestisitler (Grup B2c, B3a, B3b) Ağır metaller (Grup B3c) ve balda naftalin Sütte kurşun; yumurtada ağır metal (grup B3c); mikotoksinler (Grup B3d) Balıkta A1 grubu, Büyükbaşta (kas) Stilbenler/steroid (Grup A1, A3), resorsilik asit laktonlar (Grup A4), Beta Agonistler (Grup A5), Boyalar (Grup B3e) m * Yetkili referans laboratuvarlar referans oldukları konularda rutin analizlerde de program kapsamında görevlendirilebilmektedir.

14 Şekil 1: GTHB nin Organizasyon Şeması 13

15 Şekil 2. GKGM nin Organizasyon Şeması

16 VALİ İL MÜDÜRÜ Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürlüğü Gıda ve Yem Şube Müdürlüğü Tarımsal Altyapı ve Arazi Değerlendirme Şube Müdürlüğü Hayvan Sağlığı ve Yetiştiriciliği Şube Müdürlüğü Kırsal Kalkınma ve Örgütlenme Şube Müdürlüğü Balıkçılık ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğü Arazi Edindirme Şube Müdürlüğü Koordinasyon ve Tarımsal Veriler Şube Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Şube Müdürlüğü İLÇE MÜDÜRLÜKLERİ Şekil 3. İl Müdürlüklerinin Organizasyon Şeması 6. RUHSATLI MADDELERİN ULUSAL TOLERANS SEVİYELERİ Maksimum kalıntı seviyeleri (MRLs) belirlenmiş olan maddeler için dikkate alınacak kalıntının ne olduğu Türk Gıda Kodeksinde belirlenmiştir. - Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği (RG: /28282) - Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG: /28719) - Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği (RG: /29899) - Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği (RG: /28157) /18 sayılı Gıda Değeri Olan Hayvanlara Uygulanması Yasaklanan ve Belli Şartlara Bağlanan Hormon Ve Benzeri Maddeler Hakkında Tebliğ 96/22/EC sayılı büyümeyi teşvik etmek için hormon ve betaagonistlerin kullanımının yasaklanması ile ilgili Konsey Direktifi Türk mevzuatına uyumlaştırılmıştır. Fumagilin ve buparvakuon hariç olmak üzere, 2377/90/EC Sayılı Konsey Tüzüğü, Türk mevzuatına aktarılmıştır. Türk ulusal kalıntı izleme programı kanatlı, süt, bal, yumurta, su ürünleri ve büyükbaş hayvanı kapsamaktadır. Buparvakuon un, sadece et üreten hayvanlarda kullanılmasına izin verilmektedir.

17 Nosemosis ülkemizde ekonomik kayıplara sebep olan yaygın bir arı hastalığıdır. Fumagillin alternatifi olmayan, arıların hastalığa karşı korunmasında ve tedavisinde çok önemli bir aktif maddedir. Bu nedenle, fumagillin halen Türkiye de ruhsatlıdır. Bununla birlikte, Türkiye de fumagillin in lisansı, bal üretiminin olmadığı dönemlerde arılarda Nosemosise karşı kullanım içindir. Fumagillin, 2003 yılından beri ulusal kalıntı izleme programı kapsamında balda aranmaktadır ve bu güne kadar pozitif sonuçla karşılaşılmamıştır. Bu maddeler için (fumagillin ve buparvakuon) Türk Gıda kodeksinde MRL değeri bulunmadığından, maddenin varlığının teyidi yasal işlem başlatma karar limitidir. Bu nedenle, sadece izin verilen türlerde ve dönemlerde kullanılmalarına izin verilmektedir. İzin verilen türlerde kullanılmaları durumunda da yasal kalıntı arınma süresini tamamlanmadan gıda değeri olan ürünlerin gıda olarak kullanımı yasaklanmıştır. Malaşit Yeşili kalıntı izleme programında B3e-boyalar grubunda yer alan ve gıda değeri olan hayvanlarda ruhsatlandırılmadığı için veteriner ilaç olarak kullanımına izin verilmeyen bir maddedir. Bu maddenin balık üretiminde muhtemel kullanım alanları; balık yumurtalarında ve anaç balıklarda fungal enfeksiyonları yok etmek ve bu balıkların yetiştirildiği havuz ve tankların dezenfeksiyonudur. İlaçlı yem maddelerinin üretilmesi hususunda, özellikle karışımın homojenliği, son ürünün stabilitesi (kararlılığı) ve çapraz bulaşmanın engellenmesiyle ilgili kurallar 2005/12 sayılı İlaçlı Yem Tebliğinde (RG: /25765) belirlenmiştir. İlaçlı yem üretimi ile ilgili denetimde bu tebliğde belirtilen hükümlerin yerine getirilme durumu araştırılmalıdır. 16

18 7. KANATLI 7.1. Numune Alma Prosedürü Numune alımı, Kontrol Görevlileri tarafından Genelge nin 3.2. İzleme Numunelerinin Alımı bölümü ile planın V. Bölümün 3 üncü maddesinde belirtilen hususlar çerçevesinde çiftlik ve birincil ürün tesislerinde gerçekleştirilir. Buna ilaveten aşağıda belirtilen hususlar da dikkate alınmalıdır: a) Hayvanın büyüklüğüne ve analitik ihtiyaçlarına bağlı olarak, numune bir veya daha fazla hayvanı içerebilir. b) Kesimhaneden numune alımı ise kesimden hemen önce olmak üzere gerçekleştirilir. c) Üretim çiftliğinde numune alınırken, kesime yakın olan (30 günlük ve üzerindeki) hayvanlardan sürüyü temsil edecek şekilde örnekleme yapılmalıdır. Numune alımı aşamasında, işletmenin genel yapısı, kümes ve kümes malzemeleri de dahil olmak üzere kontrol edilmeli, tespit edilen hususlar tutanak altına alınmalı ve sürünün strese girmediği durumdaki davranışları izlenmelidir. Hayvanlardan numune alınması Kanatlı üretiminde, tek tek hayvan değil, sürünün tamamı en küçük üretim birimi olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle, numune alınması için seçilen hayvanların sürünün ortalama durumunu yansıtması gereklidir. Çiftlikteki sürüden hayvanların seçilmesinden sonra aşağıda belirtilen iki alternatiften biri uygulanmalıdır: a- Numune alınan çiftlikte resmi denetim görevlilerince hayvanların usulüne uygun kesimi ve sorumlu laboratuvara karkasların nakledilmesi veya b- Hayvanların canlı olarak sorumlu laboratuvara nakledilmesi. Analizde kullanılacak organ numuneleri hijyenik şartlar altında çiftlikte/kesimhanede veya laboratuvarda alınmalıdır. Kesimhaneden ve çiftlikten alınan numuneler 2.2. Numune Alımı, Taşınması ve Muhafazası bölümünde belirtilen şekilde sorumlu laboratuvara nakledilmelidir. Kanatlı numunelerinin etiketlerinde Numunenin cinsi bölümüne kanatlı-çiftlik veya kanatlı-kesimhane, Numune türü alanına da broiler, yumurta tavuğu veya hindi olarak uygun şekilde belirtilmelidir. İçme suyundan numune alınması Hayvan içme suyu sisteminin tekniği ve çeşidi dikkate alınarak, içme suyu numuneleri tıp ürünlerinin uygulandığı yerden ve suyun sisteme dağıtım noktasından alınmalıdır. Otomatik içme suyu tedariki sisteminin olması durumunda, tank veya ölçü aletinden numune alınır. Bir sürünün, bir veya birkaç tank veya diğer ilgili ekipmanla sulanması durumunda, su tedarik sisteminin her parçasından bir numune alınarak laboratuvar numunesi oluşturulmalıdır. Yemlerden numune alınması Yem maddelerinden numune alınması usulü mevcut yem stoklarına ve çiftlikte kullanılan yemleme tekniğine bağlıdır. Tek yemin kullanımının tercih edildiği yerlerde, yemin esas depolandığı yerler olan silolardan numune alınır. Büyük çiftliklerde birden fazla siloya sahip olma ve ilaçlı yemler kullanma ihtimallerine karşın numune alma yeri 17

19 mümkünse her kümesin yem yerine dağıtımından önceki yer olmalıdır. Aksi takdirde her kümes için ayrı ayrı yem bantlarından numune alınmalıdır. Numune almadan önce, kullanılan yem katkıları sorgulanmalıdır. Aflatoksin analizleri için mutlaka yem numunesi alınmalıdır. Zeranol Analizi Zeranol için analiz edilecek numuneler, zeranol mikotoksininin bulaşması yolu ile mi yoksa kullanılması yasal olmayan zeranol uygulanması yolu ile mi bulaştığı hakkında ayırım yapılabilmesi için; zeranol, taleranol, alfa ve beta-zearalenol yönünden analiz edilmelidir Analiz Edilecek Matriksler İl Müdürlükleri tarafından alınacak matrikslerle ilgili aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınacaktır: Madde Grubu Analiz Edilecek Matriks Özel Hususlar A1 Plazma Çiftlikten ve kesimhaneden plazma numunesi alınacaktır. A3-A4-A5 Kas Çiftlik (kesilmiş ve temizlenmiş) ve kesimhaneden kas numunesi alınacaktır. A6 Kloramfenikol A6 Nitrofuran A6 Nitroimidazol Kas Kanatlı içme suyu Kas veya Karaciğer içme suyu Kas veya Karaciğer Çiftliklerden alınacaktır. Kesimhaneden alınacaktır. Çiftliklerden alınacaktır Kesimhaneden alınacaktır. Çiftlik (kesilmiş ve temizlenmiş) ve kesimhaneden alınacaktır. B1 Kas, karaciğer Toplam numune sayısını %50 kas, %50 karaciğer olacak şekilde paylaştırılacaktır.. B2a Kas, karaciğer Toplam numune sayısını %50 kas, %50 karaciğer olacak şekilde paylaştıracaktır. B2b Kas Kesimhaneden alınacaktır B2c Kas Kesimhaneden alınacaktır B3a Bütün tavuk Yağ ve derisi ile birlikte B3c Karaciğer Kesimhaneden alınacaktır B3d Aflatoksin Yemler Çiftlikten alınacaktır 18

20 7.3. Kanatlı Analiz Bilgileri Tablosu Planın Uygulanacağı Yıl 2017 Hayvan Türü/ürün Kanatlı Ulusal Üretim Miktarı (ton) AB ne yapılan ihracat Yönetmelik Hükümleri Gereği Alınması Gereken Minumum Numune Sayısı Programda Alınacak Numune Sayısı Broiler eti : (2016-TUİK) Hindi eti: (2016-TUİK) (2998 broiler, 200 hindi) KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI ÇİFTLİK KESİMHANE MİN PLAN MIN PLAN A1 STİLBENLER A3 A4 STEROIDLER (Androjenik, Estrojenik Veya Progestajenik Activiteli) RESORSİLİK ASİT LACTONLAR A5 BETA AGONİSTLER ARANACAK MADDE /KALINTI ANALiZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA DOĞRULAM A KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Diethylstilbestrol Plazma GC-MS GC-MS 2 2 Varlığının teyidi (DES) Hexoestrol Plazma GC-MS GC-MS 2 2 Varlığının teyidi Dienestrol Plazma GC-MS GC-MS 2 2 Varlığının teyidi 19 Nortestosteron Kas LCMSMS LCMSMS 1 1 Varlığının teyidi Testosteron Kas LCMSMS LCMSMS 1 1 Metiltestosteron Kas LCMSMS LCMSMS 1 1 Varlığının teyidi Trenbeloneasetat Kas LCMSMS LCMSMS 1 1 Varlığının teyidi Melengesterolasetat Kas LCMSMS LCMSMS 1 1 Varlığının teyidi Zeranol ve metabolitleri Kas LCMSMS LCMSMS 1 1 Varlığının teyidi Clenbuterol Kas LCMSMS LCMSMS 0,1 0,1 Varlığının teyidi Salbutemol Kas LCMSMS LCMSMS 5 5 Varlığının teyidi bromobuterol Kas LCMSMS LCMSMS 0,1 0,1 Varlığının teyidi cimbuterol Kas LCMSMS LCMSMS 0,1 0,1 Varlığının teyidi mabuterol Kas LCMSMS LCMSMS 0,1 0,1 Varlığının teyidi mapenterol Kas LCMSMS LCMSMS 0,1 0,1 Varlığının teyidi A6 KLORAMFENİKOL+ NİTROFURANLAR+ NİTROİMİDAZOLLER

21 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI ÇİFTLİK KLORAMFENİKOL 58+3 NİTROFURANLAR NİTROİMİDAZOLLER KESİMHANE MİN PLAN MIN PLAN (H) (B) ARANACAK MADDE /KALINTI Kloramfenikol ANALiZ EDİLECEK MATRIKS İçme suyu, kas, karaciğer ELISA DOĞRULAMA LC-MSMS Su 0,30 Kas 0,30 Kc 0,30 DOĞRULAM A Su 0,20 Kas 0,12 Kc 0,30 KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) Varlığının teyidi ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Kayseri GKLM/ AOZ Kas - LC-MS-MS - 0,45 Varlığının teyidi Pendik AMOZ Kas - LC-MS-MS - 0,22 Varlığının teyidi Pendik AHD Kas - LC-MS-MS - 0,56 Varlığının teyidi Pendik SEM Kas - LC-MS-MS - 0,59 Varlığının teyidi Pendik AOZ karaciğer - LC-MS-MS - 0,5 Varlığının teyidi Pendik AMOZ karaciğer - LC-MS-MS - 0,6 Varlığının teyidi Pendik AHD karaciğer - LC-MS-MS - 0,7 Varlığının teyidi Pendik SEM karaciğer - LC-MS-MS - 0,6 Varlığının teyidi Pendik Furazolidon İçme suyu - LC-MS-MS - 5 Varlığının teyidi Pendik Furaltadon İçme suyu - LC-MS-MS - 5 Varlığının teyidi Pendik Nitrofurantoin İçme suyu - LC-MS-MS - 5 Varlığının teyidi Pendik Nitrofurazon İçme suyu - LC-MS-MS - 5 Varlığının teyidi Pendik MNZ Kas - LC-MS-MS - 2,39 Varlığının teyidi Pendik RNZ Kas - LC-MS-MS - 2,36 Varlığının teyidi Pendik DMZ Kas - LC-MS-MS - 2,66 Varlığının teyidi Pendik IPZ Kas - LC-MS-MS - 2,37 Varlığının teyidi Pendik MNZ-OH Kas - LC-MS-MS - 2,42 Varlığının teyidi Pendik IPZ-OH Kas - LC-MS-MS - 2,32 Varlığının teyidi Pendik HMMNI Kas - LC-MS-MS - 2,35 Varlığının teyidi Pendik KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU B1 B1 ANTİBAKTERİYAL MADDELER TETRASİKLİN GRUBU NUMUNE SAYISI MIN 30 PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALZİ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULA MA Oksitetrasiklin Kas, karaciğer Charm II LC-MSMS Tetrasiklin Kas, karaciğer Charm II LC-MSMS Klortetrasiklin Kas, karaciğer Charm II LC-MSMS Doksisiklin Kas, karaciğer Charm II LC-MSMS Kas 100, Karaciger 100 Kas 20, Karaciger 20 Kas 100, Karaciger 100 Kas 100, Karaciger 100 DOĞRULAMA Kas 22,2, Karaciger 50 Kas 26,0, Karaciger 50 Kas 14,9, Karaciger 50 Kas 18,7, Karaciger 50 KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) Tetrasiklin grubunda yer alan herbir madde için: kas için >100, karaciğer için >300 ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Adana VKAEM / Bornova Adana VKAEM / Bornova Adana VKAEM / Bornova Adana VKAEM / Bornova 20

22 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN SÜLFONAMİD GRUBU 93+7 KİNOLON GRUBU MAKROLİD GRUBU 97+7 ARANACAK MADDE /KALINTI ANALZİ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULA MA Sulfametazin Kas, karaciğer Charm II LC-MSMS Sulfametaksazole Kas, karaciğer Charm II LC-MSMS sülfatiazol Kas, karaciğer Charm II LC-MSMS sülfamerazin Kas, karaciğer Charm II LC-MSMS Sulfadiazin Kas, karaciğer Charm II LC-MSMS sülfakloropridazin Kas, karaciğer Charm II LC-MSMS Sülfadimetoksin Kas, karaciğer Charm II LC-MSMS Enrofloksasin Kas, karaciğer LC-MSMS LC-MSMS Siprofloksasin Kas, karaciğer LC-MSMS Danofloksasin Kas, karaciğer LC-MSMS LC-MSMS Marbofloksasin Kas, karaciğer LC-MSMS LC-MSMS Sarafloksasin Kas, karaciğer LC-MSMS LC-MSMS Diflofloksasin Kas, karaciğer LC-MSMS LC-MSMS Nalidiksik asit Kas, karaciğer LC-MSMS LC-MSMS Flumekuin Kas, karaciğer LC-MSMS LC-MSMS Oksolinic asit Kas, karaciğer LC-MSMS LC-MSMS Tilosin Kas, karaciğer LC-MSMS Eritromisin Kas, karaciğer LC-MSMS Tilmikosin Kas, karaciğer LC-MSMS Kas 100 Karaciğer 100 Kas 100 Karaciğer 100 Kas 80 Karaciğer 80 Kas 40 Karaciğer 40 Kas 40 Karaciğer 40 Kas 100 Karaçiğer 100 Kas 40 Karaciğer 40 Kas 25 LC-MSMS Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 DOĞRULAMA Kas 7 Karaciğer 17 Kas 10 Karaciğer 8 Kas 9 Karaciğer 19 Kas 9 Karaciğer 18 Kas 9 Karaciğer 11 Kas 12 Karaciğer 11 Kas 8 Karaciğer 9 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 Kas 25 KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) Sulfonomid grubunda yer alan maddelerin toplamı kasta >100, karaciğerde >100 olduğunda enrofloksasin ve siprofloksasin toplamı Kas için >100, Karaciğer için >200 olduğunda kas:>200, karaciğer:>400 Varlığının teyidi Tavukta kas için varlığının teyidi; karaciğer için >100 Hindi için Varlığının teyidi Kas>300, karaciğer> 1900 Varlığının teyidi kas:>400, karaciğer:>800 kas:>100, karaciğer >150 Kas için >100 Karaciğer >100 Kas için >200 karaciğer >200 Kas için >75 karaciğer >1000 ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova 21

23 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN B2a ANTHELMENTİKLER 91+7 ARANACAK MADDE /KALINTI Sipiramisin ve neospiramisin ANALZİ EDİLECEK MATRIKS Kas, karaciğer DOĞRULA MA LC-MSMS Kas 25 DOĞRULAMA Kas 25 KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) Toplamı kas > 200 karaciğer >400 Hindi için varlığının teyidi Kas için >300 Karaciğer >300 Kas için >300 Karaciğer >300 Kas için >50 ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR kloksasilin Kas, karaciğer - LC-MS-MS - K as 25 karaciğer 25 oksasilin Kas, karaciğer - LC-MS-MS - K as 25 karaciğer 25 K as 25 Ampisilin Kas, karaciğer - LC-MS-MS - BETALAKTAM karaciğer 25 Karaciğer> GRUBU K as 25 Kas için >50, Amoksisilin Kas, karaciğer - LC-MS-MS - karaciğer 25 Karaciğer >50 nafsilin Kas, karaciger - LC-MS-MS - K as 25 karaciğer 25 Varlığının teyidi dikloksasilin Kas, karaciğer - LC-MS-MS - Kas 25 Kas için >300, karaciğer 25 Karaciğer >300 Kas 18,6 Kas için >100, FLORFENİKOL Florfenikol Kas, karaciğer ELİSA LC-MS-MS 75 Karaciğer 721,1 Karaciğer > Kas : 20 Kas için >100, LİNKOSAMİDLER Lincomisin Kas, karaciğer LC-MS-MS Karaciğer : 50 Karaciğer >500 KUİNOKSALİNLER 100 Olaquindoks Kas, karaciğer LC-MS-MS Varlığının teyidi Bursa GYKMAEM B2a + B2b + B2c + B2e 30 albendezol Kas, karaciğer - LC-MS-MS - 8,019 Varlığının teyidi Pendik Albendazol Sülfon Kas, karaciğer LC-MS-MS 8,744 Varlığının teyidi Pendik Albendazol sülfoksit Kas, karaciğer LC-MS-MS 10,377 Varlığının teyidi Pendik B2b ANTİKOKSİDİALLER Albendazol-2- aminosülfon Kas, karaciğer LC-MS-MS 4,048 Varlığının teyidi Pendik flubendezol Kas, karaciğer - LC-MS-MS - 16 Kas > 50 Karaciğer > 400 Pendik Ketotriklabendazol Kas, karaciğer LC-MS-MS 12,596 Varlığının teyidi Pendik Triclabendazol Kas, karaciğer LC-MS-MS 20 Varlığının teyidi Pendik Oksfendazol Sülfon Kas, karaciğer LC-MS-MS 1,377 Varlığının teyidi Pendik Levamizole Kas, karaciğer - LC-MS-MS - 5 Kas için >10, Karaciğer >100 Pendik tiyabendezol Kas, karaciğer - LC-MS-MS - 7,497 Varlığının teyidi Pendik Tiyabendezole- 5OH Kas, karaciğer LC-MS-MS 7,497 Varlığının teyidi Pendik Lasolasid Kas LC-MS-MS - 10 >60 Pendik Maduramisin Kas LC-MS-MS 15 Varlığının teyidi Pendik Monensin Kas LC-MS-MS 4 Varlığının teyidi Pendik Narasin Kas LC-MS-MS 25 >5 (hindi eti) Pendik 22

24 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU B2c KARBAMATLAR PRETROİDLER NUMUNE SAYISI MIN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALZİ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULA MA DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Nikarbazin Kas LC-MS-MS 2000 >50 (hindi eti) Pendik Salinomisin Kas LC-MS-MS 2,5 >2 (hindi eti) Pendik Toltrazurilsulfon Kas LC-MS-MS 50 >100 Pendik carbaryl Kas LC-MSMS LC-MS-MS >50 Methomyl Kas LC-MSMS LC-MS-MS >20 Aldicarb Kas LC-MSMS LC-MS-MS >10 Cypermethrin Kas GC-ECD GC_MS >100 Cyfluthrin Kas GC-ECD GC-MS >50 >50 >50 Fenvalerate Kas GC-ECD GC-MS >20 >20 >20 Deltamethrin (cisdeltamethrin) Kas GC-ECD GC-MS >100 Tetramethrin Kas GC-ECD GC_MS >100 MKL B2e NSAIDs 94 asetilsalisilikasit Kas LC-MS-MS 10 gerekmemektedir (izleme) Pendik B3a + B3c + B3d 10 B3a B3c ORGANOKLORLU MADDELER(PCB LER DAHİL) KİMYASAL ELEMENTLER B3d MİKOTOKSİNLER Gamma-HCH Kas GC-ECD GC-MS >10 Beta-HCH Kas GC-ECD GC-MS >10 Alfa-HCH Kas GC-ECD GC-MS >10 Aldrin ve Dieldrin (aldrin ve dieldrin >10 Kas GC-ECD GC-MS kombinasyonu; dieldrin cinsinden) PP'DDE Kas GC-ECD GC-MS Bu grupta bulunan PP'DDD Kas GC-ECD GC-MS maddelerin PP'DDT Kas GC-ECD GC-MS toplamı DDT cinsinden >50 OP'DDT Kas GC-ECD GC-MS olduğunda Hexachlorobenzen Kas GC-ECD GC-MS >10 Heptachlor Kas GC-ECD GC-MS >10 kurşun Karaciğer ICP-MS ICP-MS 8 10 >500 Konya GKLM / İzmir GKLM kadmiyum karaciğer ICP-MS ICP-MS 8 10 >500 Konya GKLM/ İzmir GKLM Aflatoksin B1 yem HPLC HPLC-FLD 0,93/0,07 0,4 >20 (brolier) >5 (civciv) Kayseri GKLM/ Elazığ GKLM/ Ankara GKLM 23

25 7.4. Broiler İl Bazında Numune Alma Programı ÇİFTLİK (BROİLER) KESİMHANE(BROİLER) SIRA NO İL MÜDÜRLÜĞÜ A1 (Plazma) A3 (Kas) A4 (Kas) Etlik VKMAEM A5 (Kas) A6-kloramfenikol Kayseri GKLM A6-nitrofuran Pendik B3d-aflatoksin. Kayseri GKL/ Elazığ GKLM A1 (Plazma) A3 (Kas) A4 (Kas) A5 (Kas) A6-Kloramfenikol Kayseri GKLM A6-nitrofuran A6- Nitroimidazol Pendik B1-tetrasiklin G. Adana B1-sulfonamid G. Elazığ B1-Kinolon Grubu B1-betalaktamlar B1-Makrolid G. B1-Florfenikol ve Lincosamidler B1-Kuinoksalinler B2a-antelmentik B2b-antikoksidial B2c-pretroidler ve karbamatlar B2eNSAIDs 1 Adana Afyonkarahisar Ankara Aydın Balıkesir Bartın Bilecik Bingöl Bolu Bursa Çanakkale Çankırı Denizli Diyarbakır Düzce Elazığ Erzincan Eskişehir Gaziantep Bursa GYKMAEM Pendik Pendik B3a- organoklorlu B3c-kimyasal elementler Konya GKLM TOPLAM 24

26 ÇİFTLİK (BROİLER) KESİMHANE(BROİLER) SIRA NO İL MÜDÜRLÜĞÜ A1 (Plazma) A3 (Kas) A4 (Kas) Etlik VKMAEM A5 (Kas) A6-kloramfenikol Kayseri GKLM A6-nitrofuran Pendik B3d-aflatoksin. Kayseri GKL/ Elazığ GKLM A1 (Plazma) A3 (Kas) A4 (Kas) A5 (Kas) A6-Kloramfenikol Kayseri GKLM A6-nitrofuran A6- Nitroimidazol Pendik B1-tetrasiklin G. Adana B1-sulfonamid G. Elazığ B1-Kinolon Grubu B1-betalaktamlar B1-Makrolid G. B1-Florfenikol ve Lincosamidler B1-Kuinoksalinler B2a-antelmentik B2b-antikoksidial B2c-pretroidler ve karbamatlar B2eNSAIDs 20 Hatay İstanbul İzmir Kahramanmaraş Karabük Kastamonu Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mersin Muğla Niğde Ordu Osmaniye Sakarya Samsun Uşak Zonguldak TOPLAM Bursa GYKMAEM Pendik Pendik B3a- organoklorlu B3c-kimyasal elementler Konya GKLM TOPLAM 25

27 7.5. Hindi İl Bazında Numune Alma Programı ÇİFTLİK (HİNDİ) KESİMHANE (HİNDİ) sıra no İL A1 A3 A4 A5 A6-kloramfenikol Kayseri GKLM A6-nitrofuran Pendik A6- nitroimidazol B3d-aflatoksin Kayseri GKLM A1 A3 A4 A5 A6-Kloramfenikol Kayseri GKLM 1 Antalya Balıkesir Bolu Bursa Diyarbakır Eskişehir İstanbul İzmir Kocaeli Konya Manisa Muş Sakarya Şanlıurfa TOPLAM A6-nitrofuran Pendik B1-tetrasiklin. Adana B1-sulfonomid Elazığ B1-Kinolon B1-betalaktams B1-Makrolid B1-Florfenikol ve Linkosamidler B2a-antelmentik Pendik B2b-antikoksidial B2c-pretroidler ve karbamatlar B3aorganoklorlu B3c-kimyasal elementler Konya GKLM TOPLAM 26

28 8. YETİŞTİRİCİLİK YOLU İLE ELDE EDİLEN SU ÜRÜNLERİ (BALIK) 8.1. Numune Alma Prosedürü Kontrol görevlileri numune alırken ikinci bölümde tanımlanan genel prensiplere uymalıdır. Balığın büyüklüğüne bağlı olarak ve analitiksel gerekliliklere uygun olarak, numune bir veya daha fazla balıktan oluşur. Eğer mümkünse, her bir numune farklı bir işletmeden alınmalıdır. A grubu maddelerin tespiti için numune alımı, sadece balık çiftliklerinden ve insan tüketimi için pazara sunulmaya hazır balıklar dahil olmak üzere üretimin her aşamasında yapılmalıdır. B grubu maddelerin tespiti için numuneler, a) öncelikle balık çiftliklerinde insan tüketimi için pazara sunulmaya hazır balıklardan, b) işleme tesisi veya pozitif numune çıkması durumunda orijin çiftliğe kadar geri izlemeyi sağlayacak toptan satış yerlerinden alınabilir. Aflatoksin analizi için yem numunesi alınmalıdır. 27

29 8.2. Su Ürünleri (Balık) Analiz Bilgileri Tablosu Planın Uygulanacağı Yıl 2017 Hayvan Türü/ürün Su ürünleri (balık) Ulusal Üretim Miktarı (ton) AB ne yapılan ihracat Yönetmelik Hükümleri Gereği Alınması Gereken Minumum Numune Sayısı 2403 Programda Alınacak numune Sayısı (2015-TUİK) KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU A1 A3 A6 STİLBENLER STEROİDLER (Androjenık, Estrojenık Veya Progestajenık Actıviteli) Kloramfenikol + Nitrofuranlar+ Nitroimidazoller NUMUNE SAYISI MİN 801 PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI Diethylstilbestrol (DES) ANALiZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Kas LCMSMS LCMSMS 1 1 Varlığının teyidi Bursa GYKMAEM Hexoestrol Kas LCMSMS LCMSMS 1 1 Varlığının teyidi Bursa GYKMAEM Dienestrol Kas LCMSMS LCMSMS 1 1 Varlığının teyidi Bursa GYKMAEM 17 alfa Estradiol Kas GC-MS GC-MS 1 1 Varlığının teyidi 17 beta Estradiol Kas GC-MS GC-MS 1 1 Varlığının teyidi Testosteron Kas GC-MS GC-MS 1 1 Varlığının teyidi Progesteron Kas GC-MS GC-MS 1 1 Varlığının teyidi KLORAMFENİKOL 160 Kloramfenikol Kas ELISA LC-MSMS 0,3 0,23 Varlığının teyidi NİTROFURANLAR 160 Kayseri GKLM/ Bornova AOZ Kas - LC-MSMS - 0,45 Varlığının teyidi Pendik AMOZ Kas - LC-MSMS - 0,23 Varlığının teyidi Pendik AHD Kas - LC-MSMS - 0,59 Varlığının teyidi Pendik SEM Kas LC-MSMS - 0,51 Varlığının teyidi Pendik 28

30 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NİTROİMİDAZOLLER NUMUNE SAYISI MİN PLAN 160 ARANACAK MADDE /KALINTI ANALiZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR MNZ Kas - LC-MSMS - 2,23 Varlığının teyidi Pendik RNZ Kas - LC-MSMS - 2,21 Varlığının teyidi Pendik DMZ Kas - LC-MSMS - 2,24 Varlığının teyidi Pendik IPZ Kas - LC-MSMS - 2,18 Varlığının teyidi Pendik MNZ-OH Kas - LC-MSMS - 2,16 Varlığının teyidi Pendik IPZ-OH Kas - LC-MSMS - 2,18 Varlığının teyidi Pendik HMMNI Kas - LC-MSMS - 2,15 Varlığının teyidi Pendik B1+B2a+B3a+B3c+B3d+B3e B1 SÜLFONAMİD GRUBU 140 TETRASİKLİN GRUBU 140 sulfakloropridazin Kas Charm II LC-MSMS Sülfametazin Kas Charm II LC-MSMS Sülfametaksazol Kas Charm II LC-MSMS Sulfamerazin Kas Charm II LC-MSMS Sülfadimektoksin Kas Charm II LC-MSMS Sülfadiazin Kas Charm II LC-MSMS Sulfatiazol Kas Charm II LC-MSMS Oksitetrasiklin Kas Charm II LC-MSMS ,2 >100 Tetrasiklin Kas Charm II LC-MSMS ,0 >100 Klortetrasiklin Kas Charm II LC-MSMS ,9 >100 Doksisiklin Kas Charm II LC-MSMS ,7 >100 Sülfonamid grubunda yer alan maddelerin toplamı >100 Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova Adana VKAEM/ Bornova Adana VKAEM/ Bornova Adana VKAEM/ Bornova Adana VKAEM/ Bornova 29

31 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU B1 KİNOLON GRUBU NUMUNE SAYISI MİN PLAN 175 ARANACAK MADDE /KALINTI Enrofloksasin Siprofloksasin Danofloksasin Marbofloksasin Sarafloksasin Difloksasin Nalidiksik asit Flumekuin Oksolinik asit FLORFENİKOL 170 Florfenicol BETALAKTAM GRUBU 140 MAKROLİD GRUBU 145 B2a ANTHELMENTİKLER 130 ANALiZ EDİLECEK MATRIKS Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında DOĞRULAMA DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR LC-MSMS LC-MSMS enrofloksasin ve siprofloksasin toplamı LC-MSMS LC-MSMS >100 olduğunda LC-MSMS LC-MSMS >100 LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi LC-MSMS LC-MSMS Salmonidae için >30 Diğerleri için varlığının teyidi LC-MSMS LC-MSMS >300 LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi LC-MSMS LC-MSMS >600 LC-MSMS LC-MSMS >100 ELİSA LC-MS-MS ,2 >1000 Ampisilin Kas CHARM-II LC-MS-MS >50 Amoksasilin Kas CHARM-II LC-MS-MS >50 Elazığ / Bornova Elazığ / Bornova 25 Nafsillin Kas LC-MS-MS 25 Varlığının teyidi Tilosin Eritromisin İvermectin Emamectin Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında LC-MS-MS LC-MS-MS >100 LC-MS-MS LC-MS-MS >200 LC-MS LC-MSMS 5 Varlığının teyidi Pendik LC-MS LC-MSMS 50 >100 Pendik 30

32 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MİN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALiZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR B3a + B3c + B3d + B3e B3a B3c ORGANOKLORLU MADDELER (PCB LER DAHİL) KİMYASAL ELEMENTLER PCB 30, PCB52, PCB101, PCB118 TOPLAMI Kas GC-ECD GCMS Kas GC-ECD GCMS >75 Kas GC-ECD GCMS Kas GC-ECD GCMS Alfa HCH Kas GC-ECD GCMS >10 Hekzaklorobenzen Kas GC-ECD GCMS >10 Gama HCH Kas GC-ECD GCMS >10 Beta HCH Kas GC-ECD GCMS >10 Heptaklor Kas GC-ECD GCMS >10 Aldrin Kas GC-ECD GCMS >10 Dieldirin Kas GC-ECD GCMS >10 PP'DDE Kas GC-ECD GCMS PP'DDD Kas GC-ECD GCMS Toplamı>40 OP'DDT Kas GC-ECD GCMS PP'DDT Kas GC-ECD GCMS Cıva Kurşun Kadmiyum Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında Kas ve derinin doğal oranında ICP-OES ICP-MS 5,8 50 ICP-OES ICP-MS 10,6,7 10 >300 ICP-OES ICP-MS 4,2 10 B3d MİKOTOKSİNLER 140 Aflatoksin B1 Yem HPLC HPLC 0,93/0,07 0,4 >10 B3e BOYALAR 170 Malaşit yeşili ve lecomalaşit yeşili Kristal viyole ve lökokristal viyole Kas LC-MS-MS LC-MS-MS Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 0,532 0,519 0,523 1,052 0,532 0,519 0,523 1,052 >500 >1000 (bazı balık türleri) >50 >100 (bazı balık türleri) Varlığının teyidi Varlığının teyidi Adana GKLM/ İzmir GKLM Adana GKLM/ İzmir GKLM Adana GKLM/ İzmir GKLM Kayseri GKLM/ Elazığ GKLM/ Ankara GKLM UGRLM UGRLM Brilyant yeşili Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 0,959 0,959 Varlığının teyidi UGRLM 31

33 8.3. Su Ürünleri (Balık) İl Bazında Numune Alma Programı sıra no A1 A3 A6 Kloramfenikol A6-Nitrofuran A6-Nitroimidazol B1-Sülfonamid Grubu B1-Tetrasiklin Grubu B1-Kinolon Grubu B1-Makrolit Grubu B1-Florfenikol B1-Betalaktam Grubu B1-Betalaktam Grubu B2a-Antelmentikler B3a-Organikklorlular B3c-Kurşun,Kadmiyum, Civa B3d-Aflatoksin B3e-Boyalar Bursa GYKMAEM Kayseri GKLM Pendik Pendik Elazığ Adana Elazığ Pendik Adana GKLM Kayseri GKLM/ Elazığ GKLM TOPLAM İLLER 1 Adana Adıyaman Afyonkarahisar Ankara Antalya Artvin Aydın Balıkesir Bayburt Bilecik Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Isparta İstanbul UGRLM 32

34 sıra no A1 A3 A6 Kloramfenikol A6-Nitrofuran A6-Nitroimidazol B1-Sülfonamid Grubu B1-Tetrasiklin Grubu B1-Kinolon Grubu B1-Makrolit Grubu B1-Florfenikol B1-Betalaktam Grubu B1-Betalaktam Grubu B2a-Antelmentikler B3a-Organikklorlular B3c-Kurşun,Kadmiyum, Civa B3d-Aflatoksin B3e-Boyalar Bursa GYKMAEM Kayseri GKLM Pendik Pendik Elazığ Adana Elazığ Pendik Adana GKLM Kayseri GKLM/ Elazığ GKLM TOPLAM İLLER 31 İzmir Kahramanmaraş Karaman Kastamonu Kayseri Kırklareli Kırşehir Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Sivas Şanlıurfa Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yozgat TOPLAM UGRLM 33

35 9. SÜT 9.1. Numune Alma Prosedürü Numuneler kontrol görevlileri tarafından sadece çiğ sütten alınmalıdır. Numune alımında 2. Genel Prensipler bölümünde açıklanan hususlar dikkate alınmalıdır. A6, B1 ve B2 gruplarının tespit edilmesi için numuneler süt çiftliğindeki toplama tanklarından veya süt toplama/işleme tesisinin kabul rampasında, tankerler boşaltılmadan orijin çiftliğe ulaşmayı sağlayacak şekilde veya üretici kooperatifi/birliğinin süt tankından alınmalıdır. B3 grubunun tespit edilmesi için süt numuneleri, süt çiftliğindeki süt tankından veya tankerden alınmalı ve aynı zamanda orijin süt çiftliğinde izlenebilirlik sağlanabilir olmalıdır. İl müdürlükleri; her bir inek sütü numunesi için il bazında numune alma programının verildiği tablonun ilk 5 sütununun altında belirtilen herbir numune için o sütunda yer alan A6, B1 ve B2a grubu maddelerinin analizini talep etmelidir. Her bir laboratuvar için yeterli miktarda numune alımı yapılmalıdır. Örneğin : İnek Sütü- İl Bazında Numune Alma Programı nda bir ilimiz için ilk sütünda (A6- kloramfenikol, B1-Makrolid, B2a-benzimidazol, B2e) grubu için 3 numune alınması planlandığında bu üç numunenin her birinde A6-kloramfenikol, B1-Makrolid, B2a-benzimidazol, B2e analizi yaptıracaktır. Bu şekilde 3 numuneden toplam 12 madde için analiz sonucu almış olacaktır Diğer Hayvan Türlerinden Elde Edilen Süt İnek sütü için şart koşulan numune alınmasına ek olarak diğer hayvan türlerinin (koyun, keçi, manda) sütünden de numune alınır. Alınacak numune sayısı ve aranacak maddeler ikinci tabloda belirtilmektedir. Bununla birlikte, 2017 programında yer alan her il müdürlüğü, bölgelerinde üretilen miktarlara bağlı olarak alınacak numune sayısını değiştirebilir. Ayrıca, karşılaşılan sorunlara göre bakılacak maddeler spekturumunda da değişiklik yapabilir. Ancak her iki durumda da değişiklik yapılmadan önce yapılmak istenilen değişiklik ve nedenleri Genel Müdürlük onayına sunulur. 34

36 9.3. İnek Sütü Analiz Bilgileri Tablosu Planın Uygulanacağı Yıl 2017 Hayvan Türü/ürün İnek sütü Ulusal Üretim Miktarı (ton) (2016-TUİK) AB ne yapılan ihracat Yönetmelik Hükümleri Gereği Alınması Gereken Minumum Numune Sayısı 1119 Programda Alınacak Numune Sayısı KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU A6 NUMUNE SAYISI MİN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAM A DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Kloramfenikol+ Nitrofuranlar Nitroimidazoller KLORAMFENIKOL 340 Kloramfenikol İnek sütü ELISA LC-MSMS 0,3 0,11 Varlığının teyidi Kayseri GKLM / NİTROFURANLAR 310 AOZ İnek sütü - LC-MSMS - 0,33 Varlığının teyidi Pendik AMOZ İnek sütü - LC-MSMS - 0,22 Varlığının teyidi Pendik AHD İnek sütü - LC-MSMS - 0,34 Varlığının teyidi Pendik SEM İnek sütü - LC-MSMS - 0,47 Varlığının teyidi Pendik B1 NİTROİMİDAZOLLER 155 ANTİBAKTERİYEL MADDELER MNZ İnek sütü - LC-MSMS - 2,29 Varlığının teyidi Pendik RNZ İnek sütü - LC-MSMS - 2,26 Varlığının teyidi Pendik DMZ İnek sütü - LC-MSMS - 2,21 Varlığının teyidi Pendik IPZ İnek sütü - LC-MSMS - 2,33 Varlığının teyidi Pendik MNZ-OH İnek sütü - LC-MSMS - 2,32 Varlığının teyidi Pendik IPZ-OH İnek sütü - LC-MSMS - 2,21 Varlığının teyidi Pendik HMMNI İnek sütü - LC-MSMS - 2,34 Varlığının teyidi Pendik 35

37 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MİN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAM A DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Tetrasiklin İnek sütü Charm II LC-MSMS 50 22,9 >100 Adana / TETRASİKLİN GRUBU 155 Oksitetrasiklin İnek sütü Charm II LC-MSMS 50 30,9 >100 Adana / Klortetrasiklin İnek sütü Charm II LC-MSMS 50 25,4 >100 Adana / B1 BETALAKTAM GRUBU 155 Doksisiklin İnek sütü Charm II LC-MSMS 50 17,5 Varlığının teyidi Adana / Penisilin (benzilpenisilin) İnek sütü Charm II LC-MS-MS 2 1 >4 Elazığ / Ampisilin İnek sütü Charm II LC-MS-MS 3 2 >4 Elazığ / Oksasilin İnek sütü Charm II LC-MS-MS >30 Elazığ / Kloksasilin İnek sütü Charm II LC-MS-MS >30 Elazığ / Dikloksasilin İnek sütü Charm II LC-MS-MS >30 Elazığ / Amoksisilin İnek sütü Charm II LC-MS-MS 4 2 >4 Elazığ / Nafsilin İnek sütü Charm II LC-MS-MS 25 8 >30 Elazığ / Sefapirin Inek sutu Charm II LC-MS-MS 3 23 >60 Elazığ / Sefkuinom Inek sutu Charm II LC-MS-MS 15 7 >20 Elazığ / Seftiofur (Desfuroylceftiofu r olarak ifade edilen betalaktam yapısındaki kalıntıların toplamı) Inek sutu Charm II LC-MS-MS >100 Elazığ / Sülfadiazin İnek sütü Charm II LC-MSMS 50 6 Elazığ / SÜLFONAMİD GRUBU 170 Sülfametazin İnek sütü Charm II LC-MSMS Elazığ / Sülfametakzazol İnek sütü Charm II LC-MSMS 30 8 Sulfonamid grubunda yer alan maddelerin toplamı >100 olduğunda Elazığ / Sulfamerazin İnek sütü Charm II LC-MSMS 50 8 Elazığ / Sulfatiazol İnek sütü Charm II LC-MSMS Elazığ / 36

38 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MİN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAM A DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Sülfadimektoksin İnek sütü Charm II LC-MSMS 40 8 Elazığ / Tilosin İnek sütü Charm II LC-MSMS >50 Adana / MAKROLİT GRUBU 170 Eritromisin İnek sütü Charm II LC-MSMS >40 Adana / Tilmikosin İnek sütü Charm II LC-MSMS >50 Adana / Spiramisin İnek sütü Charm II LC-MSMS >200 Adana / AMİNOGLİKOZİTLER Gentamisin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 20 >100 Neomisin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 50 >1500 LİNKOSAMİDLER Linkomisin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 30 >150 Enrofloksasin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS Toplam miktar >100 Siprofloksasin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS olduğunda Danofloksasin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS > Marbofloksasin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS >75 KİNOLON GRUBU Sarafloksasin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Diflofloksasin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Nalidiksikasit İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi flumekuin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS >50 B2a ANTHELMENTİKLER Oksolinik asit İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi İvermektin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 1,4 Varlığının teyidi Eskişehir GKLM/ Pendik Abamektin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 1,2 Varlığının teyidi Eskişehir GKLM/ Pendik Doramektin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 1,2 Varlığının teyidi Eskişehir GKLM/ Pendik Moksidektin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 25 >40 Eskişehir GKLM/ Pendik Eprinomektin İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 12 >20 Eskişehir GKLM/ Pendik Levamizol İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 3 Varlığının teyidi Eskişehir GKLM/ Pendik Triklabendezol İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 8.1 >10 Eskişehir GKLM/ Pendik Albendazole İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 4.66 >100 Eskişehir GKLM/ Pendik 37

39 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAM A DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR MİN PLAN Tiyabendazol İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 7,7 Eskişehir GKLM/ Pendik Toplamı >100 Tiya 5-OH İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 14 Eskişehir GKLM/ Pendik Oksfendazol İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 1.55 Eskişehir GKLM/ Pendik >10 Fenbendazol İnek sütü LC-MSMS LC-MSMS 1.55 Eskişehir GKLM/ Pendik metamizol İnek sütü LC-MSMS 25 >50 Pendik Fluniksin 5 OH İnek sütü LC-MSMS 20 >40 Pendik NON STEROİD ANTİI- Asetil salisilikasit, İnek sütü LC-MSMS 10 Varlığının teyidi Pendik B2e İNFLAMATOR İLAÇLAR 170 Fenilbutazon İnek sütü LC-MSMS 5 Varlığının teyidi Pendik (NSAIDs) Tolfenamik asit İnek sütü LC-MSMS 25 >50 Pendik Diklofenak İnek sütü LC-MSMS 0,1 >0,1 Pendik Meloksikam İnek sütü LC-MSMS 7,5 >15 Pendik B2f KORTİKOSTEROİDLER 30 Dexamethazone İnek sütü LC-MSMS > 0,3 Pendik B3a + B3b + B3c + B3d Gama-HCH İnek sütü GC-ECD GC-MS >10 >10 >10 Beta HCH İnek sütü GC-ECD GC-MS >3 >3 >10 4,4 DDT İnek sütü GC-ECD GC-MS B3a ORGANİKKLORLULAR 4,4-DDD İnek sütü GC-ECD GC-MS Toplam: >40 Toplam: >40 Toplam: > ,4-DDE İnek sütü GC-ECD GC-MS 2,4-DDT İnek sütü GC-ECD GC-MS Alfa HCH İnek sütü GC-ECD GC-MS 4 4 >10 Hekzaklorobenzen İnek sütü GC-ECD GC-MS >10 Aldrin İnek sütü GC-ECD GC-MS 3 3 >10 Trichlorphon İnek sütü GC-FPD GC-MS 10 >10 B3b ORGANİKFOSFORLULAR 70 Malathion İnek sütü GC-FPD GC-MS 10 >20 Diazinon İnek sütü GC-FPD GC-MS 10 >10 B3c KİMYASAL ELEMENT 55 Kurşun İnek sütü ICPMS ICPMS 10 2,8 >20 Konya GKLM / Ankara GKLM B3d MİKOTOKSİNLER 110 Aflatoksin M1 İnek sütü HPLC HPLC 0,0088/0,01 0,02 >0.05 Kayseri GKLM/ Elazığ GKLM/ Ankara GKLM 38

40 9.4. Diğer Süt Analiz Bilgileri Tablosu Planın Uygulanacağı Yıl 2017 Hayvan Türü/ürün Koyun, Keçi, Manda sütü Ulusal Üretim Miktarı (ton) (2016-TUİK) AB ne yapılan ihracat Yönetmelik Hükümleri Gereği Alınması Gereken Minumum Numune Sayısı Üretim düzeyine bağlı olarak belirlenecektir. Programda Alınacak Numune Sayısı KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU A6 B1 NUMUNE SAYISI PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Kloramfenikol+ Nitrofuranlar+ 70 Nitroimidazoller KLORAMFENİKOL 30 Kloramfenikol Süt ELISA LC-MSMS 0,3 0,11 Varlığının teyidi Kayseri GKLM / AOZ Süt - LC-MSMS - 0,33 Varlığının teyidi Pendik NİTROFURAN 20 AMOZ Süt - LC-MSMS - 0,22 Varlığının teyidi Pendik AHD Süt - LC-MSMS - 0,34 Varlığının teyidi Pendik SEM Süt - LC-MSMS - 0,47 Varlığının teyidi Pendik MNZ Süt - LC-MSMS - 2,29 Varlığının teyidi Pendik RNZ Süt - LC-MSMS - 2,26 Varlığının teyidi Pendik NİTROİMİDAZOL DMZ Süt - LC-MSMS - 2,21 Varlığının teyidi Pendik 20 IPZ Süt - LC-MSMS - 2,33 Varlığının teyidi Pendik MNZ-OH Süt - LC-MSMS - 2,32 Varlığının teyidi Pendik IPZ-OH Süt - LC-MSMS - 2,21 Varlığının teyidi Pendik HMMNI Süt - LC-MSMS - 2,34 Varlığının teyidi Pendik ANTİBAKTERİYAL MADDELER 100 TETRASİKLİN GRUBU 40 Tetrasiklin Süt Charm II LC-MSMS ,9 >100 Oksitetrasiklin Süt Charm II LC-MSMS ,9 >100 Klortetrasiklin Süt Charm II LC-MSMS ,4 >100 Doksisiklin Süt Charm II LC-MSMS ,5 Varlığının teyidi 39

41 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU MAKROLİT GRUBU KİNOLON GRUBU NUMUNE SAYISI PLAN BETALAKTAM GRUBU 30 SÜLFONAMİD GRUBU 30 B2a ANTHELMENTİKLER 30 ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Tilosin Süt LC-MSMS LC-MSMS >50 Eritromisin Süt LC-MSMS LC-MSMS >40 Tilmikosin Süt LC-MSMS LC-MSMS >50 Spiramisin ve neospiramisin toplamı Süt LC-MSMS LC-MSMS >200 Koyun ve Keçi sütü için: Varlığının teyidi Enrofloksasin Süt LC-MSMS LC-MSMS Enrofloksasin ve siprofloksasin toplamı Siprofloksasin Süt LC-MSMS LC-MSMS >100 Danofloksasin Süt LC-MSMS LC-MSMS >30 Marbofloksasin Süt LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Nalidisiklikasit Süt LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Difloksasin Süt LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Sarafloksasin Süt LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Flumekuin Süt LC-MSMS LC-MSMS >50 Oksolinik asit Süt LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Penisilin (benzilpenisilin) Süt Charm II LC-MSMS 2 1 >4 Elazığ / Ampisilin Süt Charm II LC-MSMS 3 2 >4 Elazığ / Oksasilin Süt Charm II LC-MSMS >30 Elazığ / Kloksasilin Süt Charm II LC-MSMS >30 Elazığ / Dikloksasilin Süt Charm II LC-MSMS >30 Elazığ / Amoksisilin Süt Charm II LC-MSMS 4 2 >4 Elazığ / Nafsilin Süt Charm II LC-MSMS 25 8 >30 Elazığ / Sülfadiazin Süt Charm II LC-MSMS 50 6 Elazığ / Sulfatiazol Süt Charm II LC-MSMS Elazığ / Sülfamerazin Süt Charm II LC-MSMS 50 8 Sulfonamid grubunda yer Elazığ / alan maddelerin toplamı Sülfametazin Süt Charm II LC-MSMS >100 olduğunda Elazığ / Sülfametaksazol Süt Charm II LC-MSMS 30 8 Elazığ / Sülfadimetoksin Süt Charm II LC-MSMS 40 8 Elazığ / Eprinomektin Süt LC-MSMS LC-MSMS >20 (Koyun ve keçi sütü) Eskişehir GKLM/ Pendik İvermektin Süt LC-MSMS LC-MSMS 1,35 Varlığının teyidi Eskişehir GKLM/ Pendik Abamektin Süt LC-MSMS LC-MSMS 1,17 Varlığının teyidi Eskişehir GKLM/ Pendik Doramektin Süt LC-MSMS LC-MSMS 1,17 Varlığının teyidi Eskişehir GKLM/ Pendik Moksidektin Süt LC-MSMS LC-MSMS 24,86 Koyun sütü için >40 Keçi sütü için varlığının teyidi Eskişehir GKLM/ Pendik 40

42 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR PLAN Levamizol Süt LC-MSMS LC-MSMS 3,12 Varlığının teyidi Eskişehir GKLM/ Pendik Tiyabendazol Süt LC-MSMS LC-MSMS 7,66 Keçi sütü için Toplamı Eskişehir GKLM/ Pendik >100 koyun sütü için Eskişehir GKLM/ Pendik Tiya -5-OH Süt LC-MSMS LC-MSMS varlığının teyidi Albendezole Süt LC-MSMS LC-MSMS 4,66 >100 Eskişehir GKLM/ Pendik Triklabendazol Süt LC-MSMS LC-MSMS 8.1 >10 Eskişehir GKLM/ Pendik fenbendazol Süt LC-MSMS LC-MSMS 1,55 Eskişehir GKLM/ Pendik >10 Oksfendezol Süt LC-MSMS LC-MSMS 1,55 Eskişehir GKLM/ Pendik Fluniksin OH Süt LC-MSMS 5 >40 Koyun ve Keçi sütü için varlığının teyidi Pendik metamizol Süt LC-MSMS 5 >50 Koyun ve Keçi sütü için varlığının teyidi Pendik asetilsalisilikasit Süt LC-MSMS 5 Varlığının teyidi Pendik Koyun ve Keçi sütü için; Karprofen Süt LC-MSMS 5 NON STEROİD ANTİ- Varlığının teyidi Pendik B2e INFLAMMATUAR 30 >50 İLAÇLAR (NSAIDS) Tolfenamik asit Süt LC-MSMS 5 Koyun ve Keçi sütü için: Pendik Varlığının teyidi Diklofenak Süt LC-MSMS 0,1 Varlığının teyidi Pendik Fenilbutazon Süt LC-MSMS 5 Varlığının teyidi Pendik Meloksikam Süt LC-MSMS 5 Keçi sütü için >15 Koyun sütü için: Varlığının teyidi Pendik B3a + B3b + B3c + B3d 90 Gama-HCH Süt GC-ECD GC-MS >10 >10 >10 Beta HCH Süt GC-ECD GC-MS >3 >3 >10 4,4 DDT Süt GC-ECD GC-MS 4,4-DDD Süt GC-ECD GC-MS Toplam: Toplam: >40 Toplam: >50 B3a ORGANİKKLORLULAR 20 4,4-DDE Süt GC-ECD GC-MS >40 2,4-DDT Süt GC-ECD GC-MS Alfa HCH Süt GC-ECD GC-MS 4 4 >10 Hekzaklorobenzen Süt GC-ECD GC-MS >10 Aldrin Süt GC-ECD GC-MS 3 3 >10 Trichlorphon Süt GC-FPD GC-MS 10 >10 B3b ORGANİK FOSFORLULAR 20 Malation Süt GC-FPD GC-MS 10 >20 Diazinon Süt GC-FPD GC-MS 10 >10 B3c KİMYASAL ELEMENTLER 20 Kurşun Süt ICPMS ICPMS 10 2,8 >20 Konya GKLM / Ankara GKLM Süt 0,0088/ Kayseri GKLM/ Elazığ GKLM/ B3d MİKOTOKSİNLER 30 Aflatoksin M1 HPLC HPLC 0,02 >0.05 0,01 Ankara GKLM 41

43 9.5. İnek Sütü İl Bazında Numune Alma Programı sıra no A6- Kloramfenikol Kayseri GKLM B1-Makrolit Adana B2a- Antelmentik Eskişehir GKLM B2e-NSAIDs Pendik A6- Kloramfenikol Kayseri GKLM B1- Sülfonamid Elazığ B2a- Antelmentik Eskişehir GKLM A6-Nitrofuran Pendik B1-Tetrasiklin Adana B2a- Antelmentik Eskişehir GKLM A6-Nitrofuran Pendik B1- Betalaktam Elazığ B2a- Antelmentik Eskişehir GKLM A6- Nitroimidazol Pendik B1-Kinolon Aminoglikozitler Linkosamidler B2a- Antelmentik Eskişehir GKLM İLLER 1 Adana Adıyaman Afyonkarahisar Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzurum Erzincan Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul B2f-Kortikosteroidler -Pendik B3a Organikklorlular - B3b-Organikfosforlular- B3c-Kim. Element Kurşun -Konya GKLM B3d Aflatoksin M1 -Kayseri GKLM/ Elazığ GKLM TOPLAM 42

44 sıra no A6- Kloramfenikol Kayseri GKLM B1-Makrolit Adana B2a- Antelmentik Eskişehir GKLM B2e-NSAIDs Pendik A6- Kloramfenikol Kayseri GKLM B1- Sülfonamid Elazığ B2a- Antelmentik Eskişehir GKLM A6-Nitrofuran Pendik B1-Tetrasiklin Adana B2a- Antelmentik Eskişehir GKLM A6-Nitrofuran Pendik B1- Betalaktam Elazığ B2a- Antelmentik Eskişehir GKLM A6- Nitroimidazol Pendik B1-Kinolon Aminoglikozitler Linkosamidler B2a- Antelmentik Eskişehir GKLM İLLER 41 İzmir Kahramanmaraş Karaman Karabük Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırşehir Kırklareli Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak TOPLAM B2f-Kortikosteroidler -Pendik B3a Organikklorlular - B3b-Organikfosforlular- B3c-Kim. Element Kurşun -Konya GKLM B3d Aflatoksin M1 -Kayseri GKLM/ Elazığ GKLM TOPLAM 43

45 9.6. Diğer Sütler İl Bazında Numune Alma Programı SIRA NO A6-Nitrofuran Pendik A6-Nitroimidazol Pendik A6-Kloramfenikol Kayseri GKLM B1-Betalaktam grubu Elazığ B1-Sülfonamid grubu Elazığ B1-Tetrasiklin, Makrolit Kinolon B2a-Antelmentik Eskişehir GKLM B2e-NSAIDs Pendik B3a Organikklorlular B3b- Organikfosforlula r B3c-Kimyasal El. Kurşun B3d Aflatoksin M1 Konya GKLM Kayseri GKLM/ Elazığ GKLM İLLER 1 Adana Adıyaman Afyonkarahisar Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Aydın Balıkesir Batman Bingöl Bitlis Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Edirne Elazığ Erzurum Erzincan Eskişehir Gaziantep Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul TOPLAM 44

46 SIRA NO A6-Nitrofuran Pendik A6-Nitroimidazol Pendik A6-Kloramfenikol Kayseri GKLM B1-Betalaktam grubu Elazığ B1-Sülfonamid grubu Elazığ B1-Tetrasiklin, Makrolit Kinolon B2a-Antelmentik Eskişehir GKLM B2e-NSAIDs Pendik B3a Organikklorlular B3b- Organikfosforlula r B3c-Kimyasal El. Kurşun B3d Aflatoksin M1 Konya GKLM Kayseri GKLM/ Elazığ GKLM İLLER 32 İzmir Kahramanmaraş Karaman Kars Kayseri Kırşehir Kırklareli Kilis Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Niğde Osmaniye Samsun Siirt Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Tunceli Uşak Van Yozgat TOPLAM TOPLAM 45

47 10. BAL Numune Alma Prosedürü İkinci bölümde belirtilen numune alma genel prensiplerine uyulmak şartı ile, numuneler kontrol görevlileri tarafından üretim zincirinin herhangi bir noktasından ve birincil ürün tesisinden orijin üreticiye doğru geri izlemeyi sağlayacak şekilde alınmalıdır.. 46

48 10.2. Bal Analiz Bilgileri Tablosu Planın Uygulanacağı Yıl 2017 Hayvan Türü/ürün Ulusal Üretim Miktarı (ton) Bal AB ne yapılan ihracat Yönetmelik Hükümleri Gereği Alınması Gereken Minumum Numune 442 Sayısı Programda Alınacak Sayı (2016-TUİK) KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU A6 Kloramfenikol+ Nitrofuranlar+ Nitroimidazoller NUMUNE SAYISI MIN PLAN 19 ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA TESPİT LİMİTİ DOĞRULAMA TESPİT LİMİTİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR KLORAMFENİKOL 9 kloramfenikol Bal ELISA LC-MS-MS 0,3 0,17 Varlığının teyidi Kayseri GKLM/ AOZ Bal - LC-MS-MS - 0,44 Varlığının teyidi Pendik NİTROFURAN 10 B1+B2c AMOZ Bal - LC-MS-MS - 0,21 Varlığının teyidi Pendik AHD Bal - LC-MS-MS - 0,54 Varlığının teyidi Pendik SEM Bal - LC-MS-MS - 0,44 Varlığının teyidi Pendik B1 TETRASİKLİN GRUBU 50 Tetrasiklin Bal LC-MS-MS 5,6 Varlığının teyidi Oksitetrasiklin Bal LC-MS-MS 7,5 Varlığının teyidi Klortetrasiklin Bal LC-MS-MS 5,9 Varlığının teyidi Doksisiklin Bal LC-MS-MS 7,0 Varlığının teyidi 47

49 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA TESPİT LİMİTİ DOĞRULAMA TESPİT LİMİTİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Sulfamerazin Bal Charm II LC-MS-MS 20 3 Varlığının teyidi Elazığ / Sulfatiazol Bal Charm II LC-MS-MS 20 4 Varlığının teyidi Elazığ / SÜLFONAMİD GRUBU 65 Sulfametazin Bal Charm II LC-MS-MS 10 5 Varlığının teyidi Elazığ / Sulfametaksazol Bal Charm II LC-MS-MS 20 8 Varlığının teyidi Elazığ / Sulfadimektoksin Bal Charm II LC-MS-MS 5 3 Varlığının teyidi Elazığ / Sulfadiazin Bal Charm II LC-MS-MS 10 4 Varlığının teyidi Elazığ / BETALAKTAM GRUBU 14 Ampisilin Bal Charm II LC-MS-MS 25 16,9 Varlığının teyidi Elazığ / Amoksisilin Bal Charm II LC-MS-MS 25 15,6 Varlığının teyidi Elazığ / STREPTOMİSİN Adana / 40 Streptomisin Bal Charm II LC-MS/MS Varlığının teyidi GRUBU Tilosin Bal LC-MS-MS LC-MSMS Varlığının teyidi MAKROLİD GRUBU 25 KİNOLON GRUBU 17 B2c KARBAMATLAR 14 Eritromisin Bal LC-MS-MS LC-MSMS Varlığının teyidi Tilmikosin Bal LC-MS-MS LC-MSMS Varlığının teyidi Spiramisin Bal LC-MS-MS LC-MSMS Varlığının teyidi Enrofloksasin Bal LC-MS-MS LC-MSMS Varlığının teyidi Siprofloksasin Bal LC-MS-MS LC-MS-MS Varlığının teyidi Danofloksasin Bal LC-MS-MS LC-MS-MS Varlığının teyidi Marbofloksasin Bal LC-MS-MS LC-MS-MS Varlığının teyidi Sarafloksasin Bal LC-MS-MS LC-MS-MS Varlığının teyidi Diflofloksasin Bal LC-MS-MS LC-MS-MS Varlığının teyidi nalidiksikasit Bal LC-MS-MS LC-MS-MS Varlığının teyidi Flumequin Bal LC-MS-MS LC-MS-MS Varlığının teyidi Oksolinik asit Bal LC-MS-MS LC-MSMS Varlığının teyidi karbaril karbofuran Methiocarb Bal LCMSMS LCMSMS Bal >50 >100 LCMSMS LCMSMS >10 48

50 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU B2f B3a B3b B3c NUMUNE SAYISI MIN PYRETROIDLER 11 PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA TESPİT LİMİTİ DOĞRULAMA TESPİT LİMİTİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR metomil Bal LCMSMS LCMSMS >100 propoksur Bal LCMSMS LCMSMS >50 Sipermetrin Bal GCECD GC-MS >50 (pestisit) DİĞER FARMAKOLOJİK AKTİF MADDELER 10 Fumagilin Bal - LC-MSMS 10 Varlığının teyidi Pendik B3a+B3b+B3c ORGANOKLORLU MADDELER 59 ORGANOFOSFORLU MADDELER KİMYASAL ELEMENTLER Endosulfan Bal GC-ECD GC-MS Endosülfan izomerleri toplamı >10 Bromopropylate Bal GC-ECD GC-MS >10 Amitraz Bal GC-MS GC-MS >50 Parathion-methyl Bal GC-FPD GC-MS >10 Malathion Bal GC-FPD GC-MS >20 Diazinon Bal GC-FPD GC-MS >10 Dichlorvos (DDVP) Bal GC-FPD GC-MS >10 Chlorpyrifos Bal GC-FPD GC-MS >50 Trichlorfon Bal GC-FPD GC-MS >10 Coumaphos Bal GC-FPD GC-MS >10 Kurşun Bal ICP-OES ICP-MS 10,6 10 izleme Adana GKLM/ Konya GKLM Bakır Bal ICP-OES ICP-MS 8 18,6 izleme Adana GKLM/ Konya GKLM Kadmiyum Bal ICP-OES ICP-MS 4,2 10 izleme Adana GKLM/ Konya GKLM Çinko Bal ICP-OES ICP-MS 14,7 60 izleme Adana GKLM/ Konya GKLM Adana GKLM/ Elazığ GKLM/ İzmir GKLM B3f DİĞER MADDELER 20 Naftalin Bal GC-MS HS/GC-MS 5 5 >10 49

51 10.3. Bal İl Bazında Numune Alma Programı Sıra no A6-kloramfenikol Kayseri GKLM A6-Nitrofuran Pendik B1-tetrasiklin B1-sulfonomid Elazığ B1-streptomisin Adana B1-makrolid B1-Kinolon B1 Betalaktam Elazığ B2c-karbamat B2c-pretroidler B3a B3b B2f-fumagillin Pendik B3c Adana GKLM B3f-naftalin Adana GKLM/ Elazığ GKLM İLLER 1 Adana Adıyaman Afyonkarahisar Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Düzce TOPLAM 50

52 Sıra no A6-kloramfenikol Kayseri GKLM A6-Nitrofuran Pendik B1-tetrasiklin B1-sulfonomid Elazığ B1-streptomisin Adana B1-makrolid B1-Kinolon B1 Betalaktam Elazığ B2c-karbamat B2c-pretroidler B3a B3b B2f-fumagillin Pendik B3c Adana GKLM B3f-naftalin Adana GKLM/ Elazığ GKLM İLLER 33 Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir Kahramanmaraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt TOPLAM 51

53 Sıra no A6-kloramfenikol Kayseri GKLM A6-Nitrofuran Pendik B1-tetrasiklin B1-sulfonomid Elazığ B1-streptomisin Adana B1-makrolid B1-Kinolon B1 Betalaktam Elazığ B2c-karbamat B2c-pretroidler B3a B3b B2f-fumagillin Pendik B3c Adana GKLM B3f-naftalin Adana GKLM/ Elazığ GKLM İLLER 67 Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak TOPLAM TOPLAM 52

54 11. YUMURTA Numune Alma Prosedürü İkinci bölümde belirtilen numune alma genel prensiplerine uyulmak şartı ile numuneler kontrol görevlileri tarafından çiftlikten veya orijin çiftliğe ulaşmayı sağlayacak şekilde paketleme tesisinden alınmalıdır. Numunelerin minimum %30 u paketleme tesisinden alınmalıdır. Her İl Müdürlüğü çiftlik ve paketleyiciden alacağı numune sayısını buna göre belirleyecektir. Her numune minimum 12 yumurtadan oluşmalıdır. İl Müdürlüğü yumurta için il bazında numune alma programının verildiği tablonun yapılacak analizlerin belirtildiği ilk beş sütunda yer alan her bir numune için o sütunda verilen A6, B1 ve B2b grubunda yer alan maddelerin tamamının analizini talep edecektir. Alınan numune, iki ayrı laboratuvara gönderileceğinden her bir laboratuvar için yeterli miktarda numune alımı yapılmalıdır. Örneğin : Yumurta- İl Bazında Numune Alma Programı nda bir ilimiz için ilk sütünda (A6- kloramfenikol, B1-makrolit, B2b-antikoksidialler) grubu için toplam 10 numune alınması planlandığında her bir numunede A6-kloramfenikol, B1-makrolit, B2b-antikoksidialler analizi yapılacaktır. Bu şekilde 10 numune için toplam 30 madde analizi yapılmış olacaktır. Her numune ve Pendik laboratuarlarına gönderileceği için yeterli miktarda numune alımı yapılmalıdır. 53

55 11.2. Yumurta Analiz Bilgileri Tablosu Planın Uygulanacağı Yıl 2017 Hayvan Türü/ürün Ulusal Üretim Miktarı (ton) Yumurta AB ne yapılan ihracat Yönetmelik Hükümleri Gereği Alınması Gereken Minumum Numune 1029 Sayısı Programda Alınacak Sayı (2016 TUİK) KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALZİ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR A6 A6+B1+B2b Kloramfenikol+ Nitrofuranlar+ Nitroimidazoller 777 KLORAMFENİKOL 256 Kloramfenikol Yumurta ELISA LCMSMS 0,3 0,17 Varlığının teyidi B1 NITROFURANLAR NİTROİMİDAZOL 240 ANTİBAKTERİYAL MADDELER AOZ AMOZ AHD SEM Yumurta LCMSMS 0,32 0,22 0,55 0,57 Varlığının teyidi Pendik RNZ Yumurta - LCMSMS 2,26 Varlığının teyidi Pendik MNZ Yumurta - LCMSMS 2,20 Varlığının teyidi Pendik DMZ Yumurta - LCMSMS 2,09 Varlığının teyidi Pendik IPZ Yumurta - LCMSMS 2,15 Varlığının teyidi Pendik IPZ-OH Yumurta - LCMSMS 2,21 Varlığının teyidi Pendik MNZ-OH Yumurta - LCMSMS 2,26 Varlığının teyidi Pendik HMNI Yumurta - LCMSMS 2,18 Varlığının teyidi Pendik B1 TETRASİKLİN GRUBU 122 Tetrasiklin Yumurta Charm II LCMSMS ,5 >200 54

56 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN SÜLFONAMİD GRUBU 121 MAKROLİD GRUBU 115 KİNOLON GRUBU 120 POLİMİKSİNLER ARANACAK MADDE /KALINTI ANALZİ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Oksitetrasiklin Yumurta Charm II LCMSMS ,2 > 200 Klortetrasiklin Yumurta Charm II LCMSMS ,4 > 200 Doksisiklin Yumurta Charm II LCMSMS ,4 Varlığının teyidi Sulfametazin Yumurta LCMSMS 8 Varlığının teyidi Sulfametaksazol Yumurta LCMSMS 5 Varlığının teyidi Sülfatiazol Yumurta LCMSMS 9 Varlığının teyidi Sülfamerazin Yumurta LCMSMS 10 Varlığının teyidi Sulfadiazin Yumurta LCMSMS 10 Varlığının teyidi Sülfakloropridazin Yumurta LCMSMS 10 Varlığının teyidi Sülfadimetoksin Yumurta LCMSMS 8 Varlığının teyidi Tilozin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS > 200 Tilvalosin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS > 200 Eritromisin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS > 150 Tilmikosin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Spiramisin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Enrofloksasin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi siprofloksasin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Danofloksasin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Oksolinik asit Yumurta LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Diflofloksasin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Marbofloksasin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Sarafloksasin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Nalidksikasit Yumurta LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Flumekuin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS Varlığının teyidi Kolistin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS 60 >300 AMİNOGLİKOZİTLER 70 Neomisin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS 50 >500 LİNKOSAMİDLER Linkomisin Yumurta LC-MSMS LC-MSMS 10 >50 FLORFENİKOL 141 Florfenikol Yumurta LCMSMS 4,3 Varlığının teyidi 55

57 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU BETALAKTAM GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN 119 B2b ANTİKOKSİDİALLER ARANACAK MADDE /KALINTI ANALZİ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAMA DOĞRULAMA KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Amoksisillin Yumurta Charm II LCMSMS 50 10,6 Varlığının teyidi Ampisilin Yumurta Charm II LCMSMS 40 7,5 Varlığının teyidi Lasolasid Yumurta LCMSMS 87,38 >150 Pendik Maduramisin Yumurta LCMSMS 6,55 >12 Pendik Monensin Yumurta LCMSMS 2,55 > 2 Pendik Narasin Yumurta LCMSMS 4,22 > 2 Pendik Nikarbazin Yumurta LCMSMS 11,42 >300 Pendik Salinomisin Yumurta LCMSMS 3,69 > 3 Pendik Toltrazurilsulfon Yumurta LCMSMS 55,71 Varlığının teyidi Pendik B2e NSAID ler 105 Asetilsalisilikasit Yumurta LCMSMS 10 Varlığının teyidi Pendik B3a ORGANOKLORLU MADDELER (PCBs dahil) B3c KİMYASAL ELEMENTLER Gamma HCH Yumurta GC-ECD GC-MS >10 Beta HCH Yumurta GC-ECD GC-MS >10 Alfa HCH Yumurta GC-ECD GC-MS > 10 Aldrin Yumurta GC-ECD GC-MS Toplam > 10 Dieldrin Yumurta GC-ECD GC-MS ,4 DDT Yumurta GC-ECD GC-MS 12,5 12,5 4,4-DDD Yumurta GC-ECD GC-MS 12,5 12,5 4,4-DDE Yumurta GC-ECD GC-MS 12,5 12,5 2,4-DDT Yumurta GC-ECD GC-MS 12,5 12,5 Toplam >50 Hekzaklorobenzen Yumurta GC-ECD GC-MS >10 Heptaklor Yumurta GC-ECD GC-MS >10 PCB52 Yumurta GC-ECD GC-MS 5,7 5,7 Toplam >40 PCB101 Yumurta GC-ECD GC-MS 5,7 5,7 ng/g yağ PCB118 Yumurta GC-ECD GC-MS 5,7 5,7 (Yağ oranı PCB153 Yumurta GC-ECD GC-MS 5,7 5,7 uymuyorsa sadece izleme) PCB180 Yumurta GC-ECD GC-MS 5,7 5,7 Kurşun Yumurta ICP-OES ICP 10,6 2,8 izleme Adana GKLM/ Ankara GKLM Kadmiyum Yumurta ICP-OES ICP 4,2 4,8 izleme Adana GKLM/ Ankara GKLM Civa Yumurta ICP-OES ICP 5,8 1 izleme Adana GKLM/ Ankara GKLM 56

58 Sıra no Yumurta İl Bazında Numune Alma Programı A6 kloramfenikol B1 makrolit Grubu B2b antikoksidialler A6 kloramfenikol B1 Florfenikol B2b antikoksidialler A6 nitrofuran A6 nitrofuran A6-Nitrofuran B1 Tetrasiklin Grubu B2b antikoksidialler B1 kinolon Grubu B2b antikoksidialler B1-Polimiksinler, Aminoglikozitler, Linkosaminler B2b antikoksidialler A6 nitroimidazol B1 betalaktam B2b antikoksidialler A6 nitroimidazol B1 sülfonamid B2b antikoksidialler A6 kloramfenikol ve B1 analizleri Pendik Etlik Adana İLLER A6 Nitrofuran, Nitroimidazol ve B2b analizi Pendik VKMAEM GKLM 1 Adana Afyonkarahisar Aksaray Amasya Ankara Antalya Aydın Balıkesir Bilecik Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce B2e -NSAIDs B3a organoklorlu B3c kimyasal elementler TOPLAM 57

59 Sıra no A6 kloramfenikol B1 makrolit Grubu B2b antikoksidialler A6 kloramfenikol B1 Florfenikol B2b antikoksidialler A6 nitrofuran A6 nitrofuran A6-Nitrofuran B1 Tetrasiklin Grubu B2b antikoksidialler B1 kinolon Grubu B2b antikoksidialler B1-Polimiksinler, Aminoglikozitler, Linkosaminler B2b antikoksidialler A6 nitroimidazol B1 betalaktam B2b antikoksidialler A6 nitroimidazol B1 sülfonamid B2b antikoksidialler A6 kloramfenikol ve B1 analizleri Pendik Etlik Adana İLLER A6 Nitrofuran, Nitroimidazol ve B2b analizi Pendik VKMAEM GKLM 19 Elazığ Eskişehir Erzincan Gaziantep Hatay İstanbul İzmir Kahramanmaraş Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kocaeli Konya Kütahya Malatya B2e -NSAIDs B3a organoklorlu B3c kimyasal elementler TOPLAM 58

60 Sıra no A6 kloramfenikol B1 makrolit Grubu B2b antikoksidialler A6 kloramfenikol B1 Florfenikol B2b antikoksidialler A6 nitrofuran A6 nitrofuran A6-Nitrofuran B1 Tetrasiklin Grubu B2b antikoksidialler B1 kinolon Grubu B2b antikoksidialler B1-Polimiksinler, Aminoglikozitler, Linkosaminler B2b antikoksidialler A6 nitroimidazol B1 betalaktam B2b antikoksidialler A6 nitroimidazol B1 sülfonamid B2b antikoksidialler A6 kloramfenikol ve B1 analizleri Pendik Etlik Adana İLLER A6 Nitrofuran, Nitroimidazol ve B2b analizi Pendik VKMAEM GKLM 38 Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Sakarya Samsun Sivas Şanlıurfa Tekirdağ Tokat Van Yozgat TOPLAM B2e -NSAIDs B3a organoklorlu B3c kimyasal elementler TOPLAM 59

61 12. BÜYÜKBAŞ HAYVAN Numune alma prosedürü Numuneler izin verilmeyen madde veya uygulamaya tabi tutulduğundan veya veteriner ilaç kalıntısından şüphe edildiği durumlara öncelik verilmek üzere kesimhaneden alınır. Numuneler kesimden hemen sonra alınmalıdır. Numune alınırken Genelge nin 3.1. İzleme Numunelerinin Alımı bölümünde belirtilen hususlar ile ikinci bölümde tanımlanan genel numune alma prensipleri dikkate alınmalıdır. Alınacak numune partiyi temsil etmelidir. Zeranol Analizi Zeranol için analiz edilecek numuneler, zeranol mikotoksininin bulaşması yolu ile mi yoksa kullanılması yasal olmayan zeranol uygulanması yolu ile mi bulaştığı hakkında ayırım yapılabilmesi için; zeranol, taleranol, alfa ve beta-zearalenol yönünden analiz edilmelidir Analiz edilecek matriksler Karkasların yağsız kısımlarındaki kas dokudan analiz başına 500 gramdan az olmamak kaydıyla alınır. Madde Grubu Analiz Edilecek Matriks Özel Hususlar A1, A3, A4 ve A5 Kas kesimhaneden alınacaktır. A6 (Kloramfenikol, Nitrofuran, nitroimidazol) Kas kesimhaneden alınacaktır. B1 Kas, karaciğer kesimhaneden alınacaktır. B2a Kas kesimhaneden alınacaktır. B2b Kas kesimhaneden alınacaktır. B2c Kas kesimhaneden alınacaktır. B2e Kas kesimhaneden alınacaktır. B3a Kas kesimhaneden alınacaktır. B3b Kas kesimhaneden alınacaktır. B3c Karaciğer kesimhaneden alınacaktır. B3d Aflatoksin Yem Çiftlikten alınacaktır.

62 12.3. Büyükbaş Analiz Bilgileri Tablosu Planın Uygulanacağı Yıl 2017 Hayvan Türü/ürün Büyükbaş hayvan Ulusal Üretim Miktarı (ton) (2016-TUİK) AB ne yapılan ihracat Yönetmelik Hükümleri Gereği Alınması Gereken Minumum Numune Sayısı 6135 Programda Alınacak Numune Sayısı 2024 (pilot uygulama) KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN A1 STİLBENLER A2 TİROSTATLAR A3 STEROİDLER (ANDROJENİK, ESTROJENİK VEYA PROGESTAJENİK) ARANACAK MADDE /KALINTI Diethylstilbestrol (DES) ANALiZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAM A DOĞRULAM A KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 1 1 Varlığının teyidi Hexoestrol Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 1 1 Varlığının teyidi Dienestrol Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 1 1 Varlığının teyidi ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Kayseri GKLM/ Bursa GYKMAEM Kayseri GKLM/ Bursa GYKMAEM Kayseri GKLM/ Bursa GYKMAEM Melengestrol Asetat Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 1 1 Varlığının teyidi Bursa GYKMAEM 17 alfa metil testosteron Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 1 1 Varlığının teyidi Bursa GYKMAEM Trenbolone Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 1 1 Varlığının teyidi Bursa GYKMAEM. A4 RESORSİLİK ASİT LACTONLAR A5 BETA AGONİSTLER Zeranol ve metabolitleri Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 1 1 Varlığının teyidi Bursa GYKMAEM Kayseri GKLM/ Clenbuterol Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 0,6 0,6 Varlığının teyidi Bursa GYKMAEM Kayseri GKLM/ Salbutemol Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 0,25 0,25 Varlığının teyidi Bursa GYKMAEM Kayseri GKLM/ Mapentenol Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 0,05 0,05 Varlığının teyidi Bursa GYKMAEM 61

63 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU A6 A6 B1 B1 Kloramfenikol+nitrofu ran+nitroimidazol NUMUNE SAYISI MIN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALiZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAM A DOĞRULAM A KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) Cimbuterol Kas LC-MS-MS LC-MS-MS 0,25 0,25 Varlığının teyidi ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Kayseri GKLM/ Bursa GYKMAEM KLORAMFENİKOL 50 Kloramfenikol Kas ELISA LC-MS-MS 0,3 0,12 Varlığının teyidi NİTROFURANLAR 50 NİTROİMİDAZOLLER ANTİBAKTERİYEL MADDELER TETRASİKLİN GRUBU 80 SÜLFONAMİD GRUBU 80 AOZ Kas - LC-MS-MS - 0,45 Varlığının teyidi Pendik AMOZ Kas - LC-MS-MS - 0,22 Varlığının teyidi Pendik AHD Kas - LC-MS-MS - 0,56 Varlığının teyidi Pendik SEM Kas - LC-MS-MS - 0,59 Varlığının teyidi Pendik MNZ Kas - LC-MS-MS - 2,39 Varlığının teyidi Pendik RNZ Kas - LC-MS-MS - 2,36 Varlığının teyidi Pendik DMZ Kas - LC-MS-MS - 2,66 Varlığının teyidi Pendik IPZ Kas - LC-MS-MS - 2,37 Varlığının teyidi Pendik MNZ-OH Kas - LC-MS-MS - 2,42 Varlığının teyidi Pendik IPZ-OH Kas - LC-MS-MS - 2,32 Varlığının teyidi Pendik HMMNI Kas - LC-MS-MS - 2,35 Varlığının teyidi Pendik Tetrasiklin Kas, karaciğer Charm II LC-MS-MS Oksitetrasiklin Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS Klortetrasiklin Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS Doksisiklin Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS Sulfametazin Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 100 Sulfametaksazol Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 100 Sulfatiazol Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 80 Sulfadiazin Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 40 Kas 26,0, KC 50 Kas 22,2, KC 50 Kas 14,9, KC 50 Kas 18,7, KC 50 Kas 7 Karaciğer 20 Kas 11 Karaciğer 20 Kas 8 Karaciğer 20 Kas 5 Karaciğer 20 Kas 100, Karaciğer 300, Kas 100, Karaciğer 300, Kas 100, Karaciğer 300, Kas 100, Karaciğer 300, Sülfonamid grubundaki maddelerin toplam kalıntı miktarı 100 μg/kg ı geçemez Adana / Adana / Adana / Adana / 62

64 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN KİNOLON GRUBU 80 MAKROLİD GRUBU 80 BETALAKTAM GRUBU PLAN 80 ARANACAK MADDE /KALINTI ANALiZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAM A Sulfamerazine Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 40 Sülfadimetoksin Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 40 Sulfakloropridazin Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 200 Enrofloksasin Kas, karaciğer, LC-MS/MS LC-MS-MS Siprofloksasin Kas, karaciğer, LC-MS/MS LC-MS-MS Danofloksasin Kas, karaciğer, LC-MS/MS LC-MS-MS Marbofloksasin Kas, karaciğer, LC-MS/MS LC-MS-MS Diflofloksasin Kas, karaciğer, LC-MS/MS LC-MS-MS Flumakuin Kas, karaciğer, LC-MS/MS LC-MS-MS Oksolinic asit Kas, karaciğer, LC-MS/MS LC-MS-MS Tilosin Kas, karaciğer, LC-MS/MS LC-MS-MS Eritromisin Kas, karaciğer, LC-MS/MS LC-MS-MS Tilmikosin Kas, karaciğer, LC-MS/MS LC-MS-MS Spiramisin ve neospiramisin toplamı Penisilin G (benzilpenisilin) Kas, karaciğer, LC-MS/MS LC-MS-MS Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 50 Ampisilin Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 50 Amoksisilin Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 50 Sefapirin Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 40 Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, DOĞRULAM A Kas 9 Karaciğer 20 Kas 7 Karaciğer 20 Kas 12 Karaciğer 20 Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Kas 25, Karaciğer 25 Kas 25, Karaciğer 25 Kas 25, Karaciğer 25 Kas 25, Karaciğer 25 KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) Toplam 100,300, ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR 200, 400, ,1400, 200,500, 100, 150, ,1000, 200, Kas > 50, KC : Varlığının teyidi 63

65 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN B2a + B2b + B2c + B2d+B2e B2a ANTHELMENTİKLER 50 B2b ANTİKOKSİDİALLER 50 B2c KARBAMATLAR (*) ARANACAK MADDE /KALINTI ANALiZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAM A Seftiofur Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 100 Penethamat Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS 50 Dikloksasilin Kas, karaciğer, Charm II LC-MS-MS Florfenikol Kas, karaciğer, ELISA LC-MS-MS Albendazol Kas LC-MS-MS 5 DOĞRULAM A KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Kas 25, Karaciğer , 2000, Kas 25, Karaciğer Kas 25, Karaciğer Kas 34,2, 200, 3000 Karaciğer 1500 Pendik Albendazol Sülfon Kas LC-MS-MS 5 Pendik Albendazol sülfoksit Kas LC-MS-MS 5 Toplamı >100 Pendik Albendazol-2- aminosülfon Kas LC-MS-MS 5 Pendik Triclabendazol Kas LC-MS-MS 5 >225 Pendik Oksfendazol Sülfon Kas LC-MS-MS 5 >50 Pendik Fenbendazol Kas LC-MS-MS 5 >50 Pendik Tiyabendazol Kas LC-MS-MS 5 Top.>100 Pendik Tiyabendezole-5-OH Kas LC-MS-MS 5 Pendik Levamizole Kas LC-MS-MS 5 >10 Pendik Mebendazol Kas, karaciğer böbrek,yağ LC-MS-MS 5 Sığır için Varlığının teyidi Pendik İvermektin Kas LC-MS-MS 1 Varlığının teyidi Pendik Moksidektin Kas LC-MS-MS 5 >50 Pendik Doramektin Kas LC-MS-MS 5 >40 Pendik Abamektin yağ, karaciğer LC-MS-MS 5 Sığır Karaciğer içn>20, yağ için >10 Pendik Eprinomektin Kas LC-MS-MS 25 Sığır >50 Pendik Monensin Kas LC-MS-MS 1 Sığır >2 Pendik Lasolasid Kas LC-MS-MS 5 10 Pendik Toltrazuril Kas LC-MS-MS 5 >100 Pendik Carbaril Kas LC-MS-MS 10 >50 İzmir GKLM Methiocarb Kas LC-MS-MS 10 >50 İzmir GKLM 64

66 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU PRETROİDLER(**) NUMUNE SAYISI MIN B2e NSAID ler 50 PLAN B3a + B3b+ B3c + B3d B3a B3c ORGANOKLORLU MADDELER(PCB ler dahil) (***) KİMYASAL ELEMENTLER ARANACAK MADDE /KALINTI Methomyl ve Thiodicarb toplamı ANALiZ EDİLECEK MATRIKS DOĞRULAM A DOĞRULAM A KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Kas LC-MS-MS 10 >10 İzmir GKLM Aldicarb Kas LC-MS-MS 10 >10 İzmir GKLM Fenvelerat Kas GC-MS-MS 10 >25 İzmir GKLM cypermethrin Kas GC-MS-MS 10 >200 İzmir GKLM Deltamethrin Kas GC-MS-MS 10 >30 İzmir GKLM Permethrin Kas GC-MS-MS 10 >50 İzmir GKLM Metamizol Kas LC-MS-MS 50 >100 Pendik Fluniksin Meglumin Kas LC-MS-MS 10 >20 Pendik Diklofenak Kas LC-MS-MS 2,5 >5 Pendik Carprofen Kas LC-MS-MS 250 >500 Pendik Meloxikam Kas LC-MS-MS 10 Sığır ve keçi için >20 Pendik Gamma-HCH Kas GC-MS-MS 10 >10 İzmir GKLM Beta-HCH Kas GC-MS-MS 10 >10 İzmir GKLM Alfa-HCH Kas GC-MS-MS 10 >10 İzmir GKLM Aldrin Kas GC-MS-MS 10 >10 İzmir GKLM PP'DDE Kas GC-MS-MS 10 İzmir GKLM PP'DDD Kas GC-MS-MS 10 İzmir GKLM Toplamı >50 PP'DDT Kas GC-MS-MS 10 İzmir GKLM OP'DDT Kas GC-MS-MS 10 İzmir GKLM Hexachlorobenzen Kas GC-MS-MS 10 >5 İzmir GKLM Heptachlor Kas GC-MS-MS 10 >10 İzmir GKLM Diklorvos Kas LC-MS-MS 10 >10 İzmir GKLM Diazinon Kas LC-MS-MS 10 >20 İzmir GKLM Triklorfon Kas GC-MS-MS 10 >10 İzmir GKLM Malathion Kas LC-MS-MS 10 >20 İzmir GKLM kurşun karaciğer ICP-OES ICP-MS 10,8 10 >500 Adana GKLM/Konya GKLM kadmiyum Karaciğer ICP-OES ICP-MS 4,2 10 >500 Adana GKLM/Konya GKLM Kayseri GKLM/ Elazığ GKLM/ Ankara GKLM B3d MİKOTOKSİNLER 200 Aflatoksin B1 yem HPLC HPLC 0,93/ 0,07 0,4 >10 65

67 12.4. Büyükbaş İl Bazında Numune Alma Programı Sıra no A1 Kayseri GKLM A3 A4 Bursa GYKMAEM A5 Kayseri GKLM A6-Kloramfenikol Bornova A6-Nitrofuran A6- Nitroimidazol Pendik B1-Tetrasiklin Grubu Adana B1-Sulfonamid G. B1-Kinolon Grubu B1-Betalaktam G. B1-Florfenikol B1-Makrolid B2c-Pretroidler, karbamatlar ve B3a- organoklorlu İLLER 1 Adana Adıyaman Afyonkarahisar Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bolu Burdur İzmir GKLM B2a-Antelmentik B2b-Antikoksidial Pendik B2e-NSAIDs B3c-Kimyasal elementler Adana GKLM B3d -Aflatoksin Elazığ GKLM/ Kayseri GKLM TOPLAM 66

68 Sıra no A1 Kayseri GKLM A3 A4 Bursa GYKMAEM A5 Kayseri GKLM A6-Kloramfenikol Bornova A6-Nitrofuran A6- Nitroimidazol Pendik B1-Tetrasiklin Grubu Adana B1-Sulfonamid G. B1-Kinolon Grubu B1-Betalaktam G. B1-Florfenikol B1-Makrolid B2c-Pretroidler, karbamatlar ve B3a- organoklorlu İLLER 19 Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hatay Isparta İstanbul İzmir Kahramanmaraş İzmir GKLM B2a-Antelmentik B2b-Antikoksidial Pendik B2e-NSAIDs B3c-Kimyasal elementler Adana GKLM B3d -Aflatoksin Elazığ GKLM/ Kayseri GKLM TOPLAM 67

69 Sıra no A1 Kayseri GKLM A3 A4 Bursa GYKMAEM A5 Kayseri GKLM A6-Kloramfenikol Bornova A6-Nitrofuran A6- Nitroimidazol Pendik B1-Tetrasiklin Grubu Adana B1-Sulfonamid G. B1-Kinolon Grubu B1-Betalaktam G. B1-Florfenikol B1-Makrolid B2c-Pretroidler, karbamatlar ve B3a- organoklorlu İLLER 39 Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mersin Muğla Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize İzmir GKLM B2a-Antelmentik B2b-Antikoksidial Pendik B2e-NSAIDs B3c-Kimyasal elementler Adana GKLM B3d -Aflatoksin Elazığ GKLM/ Kayseri GKLM TOPLAM 68

70 Sıra no A1 Kayseri GKLM A3 A4 Bursa GYKMAEM A5 Kayseri GKLM A6-Kloramfenikol Bornova A6-Nitrofuran A6- Nitroimidazol Pendik B1-Tetrasiklin Grubu Adana B1-Sulfonamid G. B1-Kinolon Grubu B1-Betalaktam G. B1-Florfenikol B1-Makrolid B2c-Pretroidler, karbamatlar ve B3a- organoklorlu İLLER 59 Sakarya Samsun Sinop Sivas Şanlıurfa Tekirdağ Tokat Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak TOPLAM İzmir GKLM B2a-Antelmentik B2b-Antikoksidial Pendik B2e-NSAIDs B3c-Kimyasal elementler Adana GKLM B3d -Aflatoksin Elazığ GKLM/ Kayseri GKLM TOPLAM 69

71 EK I Kalıntı izleme Planı kapsamında aranması gereken maddeler GRUP A Anabolik etkiye sahip maddeler ve kullanımına izin verilmeyen maddeler (1) Stilbenler, stilben türevleri ve bunların tuzları ve esterleri (2) Antitroid ajanları (3) Steroidler (4) Zeranol içeren resorsilik asit laktonları (5) Beta agonistler (6) Hangi seviyede olursa olsun tüketici sağlığını tehlikeye sokan ve gıdalarda hiç bir seviyede bulunmaması gereken farmakolojik aktif maddeleri. GRUP B Veteriner ilaçları (1) ve bulaşanlar (1) Sülfonamidler ve kinolonları da içeren antibakteriyal maddeler, (2) Diğer veteriner ilâçları (a) Antihelmintikler (b) Nitroimidazolleri de içeren antikoksidiyaller, (c) Karbamatlılar ve pretroidler (d) Sedatifler (e) Stereoid olmayan antienflamatuvar ilaçlar (f) Diğer farmakolojik aktif maddeler (3) Diğer maddeler ve çevresel bulaşanlar (a) PcBleri de içeren organik klorlu bileşikler (b) Organik fosforlu bileşikler (c) Kimyasal elementler (d) Mikotoksinler (e) Boyalar (f) Diğerleri (1) Veteriner hekimliği alanında kullanılabilen ruhsatsız maddeleri de içeren. 70

72 EK II Hayvan Tü rleri ve Hayvansal Birincil Ü rü nlerde Aranılacak Madde Grüpları ve Kalıntılar Hayvan tipi, yem Sığır, Koyun /Keçi, veya hayvansal ürün Domuz tek tırnaklı Kanatlılar Su kültürü Tavşan eti ve yabanî Süt Yumurtalar av hayvanları ve çiftlik Bal hayvanlar madde grupları hayvanlar, av hayvanları A 1 X X X X 2 X X X 3 X X X X 4 X X X 5 X X X 6 X X X X X X X B 1 X X X X X X X 2a X X X X X b X X X X c X X X X d X e X X X X X f 3a X X X X X X X b X X X c X X X X X X d X X X X e X f 71