ENTOMOLOJİ LABORATUARI

Transkript

1 ENTOMOLOJİ LABORATUARI

2 Böceklerde Bacak Yapısı Ergin böceklerin hemen hepsi, her toraks segmentinde bir çift olmak üzere üç çift bacağa sahiptir. Larva ve nimflerde ise bu sayı değişebilir. Yapısal olarak böcek bacakları 5 kısımdan oluşur: 1. Koksa (Bacağın toraks segmentine bağlanan kısmı) 2. Trochanter (Koksa ile femurun kolay hareket etmesini sağlayan bir bilye görevi görür) 3. Femur (bacağın uzun ve kuvvetli kısmıdır) 4. Tibia (ince ve uzun yapıda olup çoğunluk diken çıkıntılara sahiptir) 5. Tarsus (1-5 segmentten yapılmıştır, son segmenti ucunda pretarsus adını alan uzantı bulunur)

3 Böceklerde Bacak Yapısı A. Genel bir böcek bacağının yapısı Böcek bacaklarının genel yapıları bu şekilde olmakla birlikte, yaşayış tarzlarına ve gördükleri görevlerine göre şeklen değişikliğe uğramışlardır. Bu değişimler özellikle I. ve III. çift bacaklarda görülür.

4 1. Çift Bacakların Değişmesi Sonucu Oluşan Bacak Tipleri

5 Böceklerde Bacak Tipleri 1) KAZICI BACAK Koksadan itibaren bütün segmentler kalın ve kuvvetli yapıdadır. Genişlemiş olan tibia bir kürek gibi hizmet görür. Ventralinde bulunan dört büyük diş, sert zeminin kazılmasında kullanılır. / Gryllotalpa gryllotalpa (Danaburnu)

6 Böceklerde Bacak Tipleri 2) YAKALAYICI BACAK Koksanın uzamış olması, böceğe ön bacağını ileriye doğru uzatma yeteneği kazandırmıştır. Femur ile tibia'nın birbirine karşı olan yüzeyleri diken çıkıntıları ile donatılmış olduğun-dan av bu iki kısım arasında sıkıştırılarak yakalanır. / Mantis spp. (Peygamberdevesi türleri)

7 Böceklerde Bacak Tipleri 3) TEMİZLEYİCİ BACAK Antenleri üzerindeki polen ve tozları temizlemek için ön bacaklarını kullanan Hymenoptera (arılar) takımına ait böceklerde ve ön bacaklarını yürümede değil başlarının temizlenmesinde kullanan Nymphalidae familyasına ait bazı kelebeklerde görülür.

8 3. Çift Bacakların Değişmesi Sonucu Oluşan Bacak Tipleri

9 Böceklerde Bacak Tipleri 1) SIÇRAYICI BACAK Femur çok kuvvetli kaslarla donatılmış olup, tibia oldukça uzundur. Sıçrama için tibia'nın femur altına çekilmesi ve yere doğru bir itme hareketinin yapılması gerekir. Orthoptera (çekirgeler) ve Siphonaptera (pireler) takımlarına ait böceklerde görülür.

10 Böceklerde Bacak Tipleri 2) YÜZÜCÜ BACAK Tibia ve özellikle segmentsiz tarsus, plaka şeklinde gelişerek bir kürek görevi görür. Genişlemiş bu plakların ventral tarafı, çok sık kıllarla donatılmış ve yüzeyin büyümesi sağlanmıştır. Coleoptera takımından Dytiscidae ve Hydrophilidae, Hemiptera takımından da Notonectidae ve Belostomatidae familyalarında görülür.

11 Böceklerde Bacak Tipleri 2) YÜZÜCÜ BACAK Yakalayıcı bacak Yüzücü bacak tipi

12 Böceklerde Bacak Tipleri 3) TOPLAYICI BACAK Tibia nın dış kısmı uzun kıllarla çevrilerek, bacakta bir polen sepetçiği meydana gelmiştir. Polen toplayan arılarda görülür (Apis mellifera bal arısı)

13 Böceklerde Kanat Yapısı Böceklerin II. ve III. toraks segmentlerinden çıkmış olan kanatlar, iki membran ve bunların arasında damarlara destek fibrillerden ibaret olup, vücut duvarının levhe şeklindeki uzantılarıdır. Böceklerde kanat damarlarının sayı ve durumları takımlara hatta familyalara göre büyük değişiklikler göstermektedir (boyuna ve enine damarlar).

14 Familyaların Kanat Tipleri

15 Coleoptera (Kınkanatlılar) Üst kanatlar tamamen kitinleşmiştir (elitra). Alt kanatlar ise membran yapıda ve az damarlıdır.

16 Odonata (Yusufçuklar) Her iki çift kanat da membran yapıda olup, çok sayıda damar, kanat yüzeyini ufak hücrelere bölmüştür.

17 Hemiptera (Yarımkanatlılar) Üst kanadın basal yarısı kitinleşmiş olup, alt kanatlar tamamen membran yapıdadır.

18 Diptera (İkikanatlılar) Bir çift kanatları vardır, ikinci çift kanat halter adı verilen denge organına dönüşmüştür.

19 Orthoptera (Çekirgeler) Üst kanatlar hafifçe kitinleşerek parşömenimsi bir durum almıştır, alt kanatlar membran yapıda ve çok damarlıdır. Neobarrettia spinosa

20 Lepidoptera (Kelebekler) Membran yapıdaki kanatların her iki yüzü de çok sayıda pullarla örtülüdür. Kanat üzerindeki renkler ve desenler çok önemlidir.

21 Ephemeroptera (Bir gün sinekleri) Her iki kanat çifti de membran yapıda olup, kanatlar üçgen şeklindedir. Büyüklük bakımından; ön kanatlar > arka kanatlar

22 Dermaptera (Kulağakaçanlar) Derimsi yapıda olan üst kanatlar çok kısalmıştır. Alt kanatlar yelpaze şeklindedir.