AB de MESLEKİ EMEKLİLİK

Transkript

1 AB de MESLEKİ EMEKLİLİK

2 Aylık türleri Yaşlılık Ölüm/Dul ve Yetim Malullük/Özürlülük (her birinin sorunları birbirinden tamamen farklı)

3 EMEKLİLİK PİRAMİDİ özel mesleki yasal asgari

4 Mesleki emekliliğin göreceli önemi Nüfus yüzdesinde mesleki emeklilik alıcılarının oranı: Hollanda 76.4% İngiltere 66.3% ABD 47.5% Toplam aile gelirinde mesleki emeklilik gelirinin oranı: Hollandalı çiftler: %37.3: bekar erkekler: %35.7 İngiliz çiftler: %26.5: bekar erkekler: %20.1 ABD li çiftler: %21.4: bekar erkekler: %21.9 (kaynak: R. Disney & P. Johnson, Pension Systems and Retirement Incomes across OECD Countries, Cheltenham, Elgar, 2001)

5 Asgari emeklilik Üç temel tür: Gelir testine tabi tutulan (Orta ve Doğu Avrupa) Koşulsuz emeklilik veya vatandaşların emekliliği (Kuzey Avrupa) Veya: Yasal Emeklilikte garantilenen asgari düzey (yeterli sigorta yılı tamamlanmışsa):

6 Zorunlu Emeklilik Sistemi Kamu hukukuna göre zorunlu Sabit oran veya kazançla ilişkili (veya her ikisi de: İngiltere) Genelde hem primler hem de yardımlar kazançlarla bağlantılı Hizmet akdiyle çalışan işçiler için (bazen kamu sektörü ve kendi hesabına çalışanlar da dahil) Tek bir genel program (kuzey Avrupa) veya her kategori için ayrı programlar (orta ve güney Avrupa)

7 Ulusal emeklilik veya vatandaşların emekliliği Hollanda: 65 yaşındaki bekar kişi için (çiftler ve tek ebeveynler için farklı miktarlar) ikamet dışında koşul yok İsveç: bekar kişiler için 2.13 x taban miktar (8860 /yıl), 40 yıllık ikamet süresi dışında koşul yok

8 Gelir testine dayalı asgari emeklilik Almanya: Grundsicherung im Alter (eyaletten eyalete değişir) İspanya: Pensión de Jubilación no contributiva (bölgeden bölgeye değişir) Fransa: Allocation de solidarité aux personnes âgées (ASPA) bekar kişi Macaristan: Idoskorùak járadéka (bekar kişi, asgari emekliliğin %95 i; 75 yaş üzeri için %130) İngiltere: Gelir desteği (bekar kişi, /hafta)

9 Zorunlu emeklilik programlarında asgari düzey İspanya: 587 /ay Yunanistan: 495 /ay İngiltere: temel devlet aylığı 107 /hafta Polonya: 165 /ay Macaristan: 102 /ay

10 Yasal emeklilik yaşı Almanya: 65 ten 67 ye çıkartılıyor Yunanistan: (1993 ten sonra sigortalananlar için) 65 İspanya: 65 İtalya: erkekler için 65, kadınlar 60 (aşamalı olarak 1 er yıl artırılacak) Macaristan: 60 tan 65 e çıkartılıyor Hollanda: 65 (67 ye çıkartılıyor) Polonya: erkekler için 65, kadınlar için 60 İsveç: 61 yaştan itibaren esnek emeklilik İngiltere: erkekler için 65, kadınlarınki aşamalı olarak 60 tan 65 e çıkartılıyor

11 Almanya da Zorunlu Emeklilik Sistemi Formül: PEP x RA (1,0) x AR PEP = kişisel ücretlendirme puanlar (yıllık kazançların ulusal ortalama kazançlara bölümü) + kredilendirilmiş kazançlar x erken veya geç emeklilik için Yaş faktörü RA = emeklilik türü faktörü (yaşlılık = 1) AR = cari emeklilik değeri (yıllık ödenen ortalama aylık şu anda eski eyaletlerde 27.20, yeni eyaletlerde )

12 Fransa da Zorunlu Emeklilik Sistemi İşçiler için genel program: Referans maaş x t x n/162 Referans maaş = en verimli 25 yılın ortalaması t = emeklilik oranı (15 prim yılı için %50, 35 yıl için %100) n = sigorta çeyreklerinin sayısı Hizmet akdiyle çalışanlar için tamamlayıcı programlar (ARRCO) ve personel için (AGIRC): sigorta puanlarının sayısı x puanın değeri

13 İsveç te Zorunlu Emeklilik Sistemi Kazançla bağlantılı emeklilik: yaşam boyu elde edilen kazanç / emeklilik yaşı / topluluğun beklenen yaşam süresi / ekonominin kalkınması Prim emekliliği: seçilen fonun değeri / yaşam boyu elde edilen kazanç / emeklilik yaşı /topluluğun beklenen yaşam süresi / ekonominin kalkınması

14 Mesleki emeklilikler Yasal emekliliklere ilave: bağlantılı veya bağımsız Dışta kalma kuralları? (I, İngiltere) Kamu hukukuna dayalı değil ama sözleşmelere/anlaşmalara bağlı Zorunlu veya isteğe bağlı Çeşitli türler: pay-as-you-go (F) (dağıtım modeli), fon biriktirim (D) veya fonlanmış (UK) Çeşitli türler: tanımlanmış yardım (DB), tanımlanmış prim (DC) veya karışık Çeşitli taşıyıcılar: işveren, sosyal fon, banka, sigorta şirketi (ticari veya müşterek) Finansman: işverenler/işçiler/hükümet (vergi sübvansiyonu)

15 Zorunlu emeklilik sistemine ilave Bağlantılı mı, yoksa bağımsız mı? Zorunlu emeklilik aylıkları yüksek mi, düşük mü? Almanya da yüksek, İngiltere de düşük, bazıları için yüksek (kamu sektörü), bazıları içinse pek çok ülkede düşük (küçük işletmeler) Toptan mı, yıllık mı? Tanımlanmış aylık bağlama oranı hedefi Koordinasyon sorunları: Farklı emeklilik yaşları Erken emekliliğe ilişkin kurallar Dul ve yetimler için kısıtlı tedarik Malullüğün faklı tanımlanması Borçlandırılmış süreler için kısıtlılık veya hiç olasılık olmaması

16 Enflasyona adaptasyon Almanya: kısmen işçiler tarafından finanse edilen primler ve tanımlanmış yardımlar için yılda en az %1 / diğerleri için zorunluluk yok Danimarka: kural yok Macaristan: fiyat endeksi ve maaşlarla bağlantılı Hollanda: kural yok Polonya: en azından enflasyona adaptasyon İngiltere: fiyat endeksleme (kişisel emeklilik fonları için maksimum %5 ile sınırlı) İsveç: Fiyat endeksine ile bağlantılı tanımlanmış yardımlar / başka planlar için kural yok

17 Sözleşmeler: isteğe bağlı mı, zorunlu mu? Ülke, sektör veya işleme genelinde anlaşmalar veya bireysel anlaşmalar İşletme düzeyinde, sektör düzeyinde (pek çok ülkede) zorunlu mu? Açık dahil olma/dışında kalma (İngiltere)? İşletme/sektör terkinde hakların korunması (D)

18 Çeşitli türler Pay-as-you-go (F) (dağıtım modeli) Fon biriktirim (D) Fonlanmış (İngiltere ve diğer) Fark nedir? Tanımlanmış yardım (DB) veya tanımlanmış prim (DC) Veya farazi tanımlanmış prim (S, I)?

19 Çeşitli taşıyıcılar İşveren: vakıf ve sandıklar, sosyal fon, grup sigortası, doğrudan tedarik (book reserve) Endüstri/sektör: öz yönetimli sosyal emeklilik fonu (kamu veya özel), banka/sigorta şirketi (müşterek veya ticari), yatırım fonu, vakıf ve sandıklar, güven fonu

20 Finansman İşçi primleri İşveren primleri (Aradaki fark ne?) Vergi avantajları ile devlet primi (vergi yardımları)

21 AB ve Mesleki Emeklilikler AB koordinasyon tüzükleri (883/2004 ve 987/2009) uygulanamaz Uyumlaştırma kuralları: uyruk ve toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılığın yasaklanması Direktifler: 2003/41/EC sayılı IORP Direktifi 2008/94/EC sayılı İflas Direktifi 94/49/EC sayılı göçmenler için koruyucu, tamamlayıcı emeklilik hakları Direktifi 2002/83/EC ve 2009/138/EC sayılı hayat sigortası direktifleri