Natura 2000 Projesi Görev 3.3- Ankara Eğitimi

Transkript

1 Natura 2000 Projesi Görev 3.3- Ankara Eğitimi Kuş Direktifi Sunumu Ankara, Anadolu Downtown Hotel 30 Ocak 2018 Dursun Baş REC Türkiye, Uzman

2 Sunum Planı Kuş Direktifi Amaç ve Kapsam Önemli Maddeler ve Ekler

3 Kuş Direktifi 79/409/EEC sayılı ve 2 Nisan 1979 tarihli Yabani Kuşların Korunmasına ilişkin Direktif Kısaca Kuş Direktifi olarak bilinir. AB Çevre mevzuatının en eski araçlarından biridir yılında yayımlanmış olup, AB nin genişlemesiyle çeşitli defalar eklerindeki tür listelerinde değişikliklere gidilmiştir.

4 Kuş Direktifi /147/EC En son 2009 yılında, tüm değişikliklerin bir araya getirildiği versiyon yayımlandı. 79/409/EEC 2009/147/EC 2009/147/EC sayılı ve 30 Kasım 2009 tarihli Yabani Kuşların Korunmasına ilişkin Direktif Kuş Direktifi (1979,2009) Dibaçe (Giriş) 20 Madde 7 Ek 19 sayfa (14 sayfa ekler bölümü)

5 Direktifin Amacı ve Kapsamı

6 Direktifin Amacı ve Kapsamı Mekânsal Kapsam: 28 üye ülkedeki karasal ve denizel alanlar Hedef Unsurlar: Üye ülke topraklarında doğal olarak bulunan tüm yabani kuş türleri -özellikle tehlike altındaki türler -, göçmen türler ve kuşların habitatları (özellikle sulak alanlar) Amaç: Yabani kuşların ekolojik, bilimsel ve kültürel gerekliliklere uyacak bir seviyede tutulması ve bunların yumurtalarının, yuvalarının ve habitatlarının korunması Temel Araç: Özel Korunan Alanlar (ÖKA-SPA) ve Genel Tür Koruma Rejimi

7 Kuş Direktifi - Kapsam Dibaçe (Giriş) Amaç ve Kapsam (Madde 1 ve 2 ) Habitatların korunması ve Özel Korunan Alanlar (Madde 3 ve 4) Türlerin Korunması (Madde 5-9) Kuşlar için Genel Koruma Sistemi (Madde 5) Kuşların Ticareti (Madde 6) Kuşların Avlanması (Madde 7) Yasaklanan Yöntem ve Araçlar (Madde 8 ) Derogasyonlar/İstisnalar (Madde 9) Diğer Hükümler (Madde 10-20) Ekler (I VII)

8 Türlerin Habitatlarını Koruma ve Özel Korunan Alanlar (Madde 3-4)

9 Türlerin Habitatlarının Korunması Özel Korunan Alanlar (ÖKA) - Madde 4.1 Kuş Direktifi kapsamında Ek I de belirtilen türler, habitatlarını ilgilendiren özel koruma tedbirlerine tabi olurlar. Üye Devletler, Ek I de listelenen türlerin korunması için, özellikle sayıca ve yüzölçümü olarak en uygun nitelikteki alanları Özel Korunan Alan (ÖKA) olarak tayin etmekle yükümlüdür.

10 Ek I - Kuş Türleri Listesi Kuş Direktifi Ek I, büyük bir kısmı tehdit altında olan 194 kuş türünü listeler. Bu türler korunması için ÖKA tayin edilmelidir. Bu türler; soyu tükenme tehlikesi altında bulunan türler; yaşam alanlarında gerçekleşecek belirli değişikliklere karşı hassas durumda bulunan türler; popülasyonlarının azlığı veya kısıtlı yerel dağılımları nedeniyle nadir olduğu kabul edilen kuşlar; yaşam alanlarının özel niteliğine bağlı nedenlerle özel önem atfedilmesi gereken diğer türlerdir.

11 Türlerin Habitatlarının Korunması Madde 4.2 Göçmen Türler Madde 4.2 Üye Devletler, Ek I kapsamına girmeyen ancak düzenli olarak görülen göçmen türler için de benzer önlemleri alırlar; Göç yolları boyunca kuluçkalama, kışlama, tüy dökme, kış geçirme, konaklama için kullandıkları yerlere ilişkin korunma ihtiyaçlarını da göz önünde bulundururlar. Bu amaçla Üye Devletler Sulak Alanların, özellikle de Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların korunmasına özel önem verirler.

12 ÖKA ların seçilmesi - Kriterler Tamamen ilgili ülkenin kontrolünde (alanların seçimi, sayısı, sınırlar, zonlama vb.) ÖKA seçilme kriterleri nelerdir? Direktif maddeleri ve Dünya Kuşları Koruma Kurumu (BirdLife International) tarafından derlenen Önemli Kuş Alanları (IBA) bilgileri dikkate alınıyor. Komisyon daha fazla alan seçilmesi için harekete geçebilir.

13 ÖKA ların seçilmesi - Kriterler ÖKA lar belirlenirken, kuşların popülasyonlarının büyüklüğü ve eğilimleri dikkate alınarak sadece ornitolojik kriterler gözetilir. Listelenmiş olan hassas türlerin populasyonun %1 i veya göçmen su kuşları için uluslararası öneme sahip alanlar kriterleri dikkate alınıyor. BirdLife International, 1981 yılından bu yana Önemli Kuş Alanları (IBA) için bilimsel seçim kriterleri geliştiriyor. AB deki ÖKA alanlarının yaklaşık %70 e yakını IBA alanı.

14 Kuş Direktifi ve Natura 2000

15 Kuş Direktifi ve Natura 2000 ÖKA-SPA Natura yılından beri Kuş Direktifi altında belirlenen ÖKA lar, Habitat Direktifi altında kurulan Natura 2000 Korunan Alanlar Ekolojik Ağında içerilmeye başlanmıştır.

16 Kuşların Habitatlarının Korunması Madde 4.3 ÖKA lar da Habitat Direktifi Madde 6.2, 6.3 ve 6.4 e tâbi olur. ÖKA larda ve kuşların yaşam alanlarında ciddi etki yaratabilecek kirlilik veya bozulmanın ya da kuşları etkileyen her türlü olumsuzluğun önlenmesi gerekir. Üye Devletler, aynı zamanda koruma alanlarının dışındaki bölgelerde bulunan yaşam alanlarının da kirlenmesini veya bozulmasını önleyecek adımları atarlar.

17 Kuşların Habitatlarının Korunması Madde 4.3

18 Tür Koruma (Madde 5-9)

19 Kuş Direktifi Tür Koruma Yaklaşımı

20 Kuşlar için Genel Koruma Sistemi Madde 5 AB üyesi ülke topraklarında doğal olarak bulunan tüm yabani kuşlar için genel bir koruma sisteminin oluşturulması amacıyla gerekli tüm tedbirleri alır. Bu sistem, öncelikli olarak aşağıdaki faaliyetlerin yasaklanmasını öngörür: a) kuşların yöntem farketmeksizin kasıtlı olarak öldürülmesi veya yakalanması; b) kuşların yuva ve yumurtalarına kasıtlı olarak hasar verilmesi veya bunlara zarar verilmesi veya yuvalarının yok edilmesi; c) doğada bulunan yumurtaların alınması ve yumurtalar boş bile olsa alıkonulması; d) Direktifin hedefleri üzerinde önemli bir etki yaratacak nitelikte, kuşların kuluçka ve yumurtadan çıkma döneminde kasıtlı olarak rahatsız edilmesi; e) avlanması ve yakalanması yasaklanmış olan kuşların alıkonulması. Madde 7 ve 9 hükümleri saklı kalmak kaydıyla!

21 Ticaretine izin verilen Türler Madde 6 ve Ek III Ek III - Ticaretine belirli şartlar altında izin verilen 26 Kuş Türü Ek III Bölüm A: Ticaretine belirli şartlar altında izin verilen türler - 7 tür Ek III Bölüm B: Ticaretine belirli şartlar altında izin verilen türler 19 tür (Komisyon ile istişare ve tavsiye kararı gerektiren)

22 Avlanmasına izin verilen Türler Madde 7 ve Ek II Madde 7, ulusal mevzuatla özel olarak düzenlenmesi şartıyla avlanılmasına izin verilen türleri (toplam 82 tür) ilgilendirir. Ek II de sıralanan türler, tüm Topluluk içindeki popülasyon seviyeleri, coğrafi dağılımları ve üreme oranları mümkün kıldığı için, ulusal mevzuata uygun olarak avlanabilirler. Üye devletler, bu türlerin avlanmasının türlerin yayılış alanlarında yürütülen koruma çalışmalarını tehlikeye atmamasını sağlamakla yükümlüdürler. Avlanma dönemleri tanımlı olmalıdır ve avlanma yuvalara dönüş, üreme ve yavru büyütme döneminde yasaklıdır.

23 Avlanmasına izin verilen Türler Madde 7 ve Ek II Ek II - Avlanılmasına belirli kısıtlar dahilinde izin verilen 82 Kuş Türü Kuş Direktifi Ek II listesi iki bölümden oluşur: Ek II Bölüm A: Avlanılmasına belirli kısıtlar dahilinde izin verilen türler - tüm AB coğrafyasında 24 Tür EK II Bölüm B: Avlanılmasına belirli kısıtlar dahilinde izin verilen türler - belirtilen üye ülkelerde 58 Tür

24 Yasaklanan yöntem, düzenek veya teknikleri Madde 8 ve Ek IV Ek IV, Direktif kapsamındaki kuşların avlanması, yakalanması veya öldürülmesine sırasında kullanılan yasaklı yöntem ve düzenekleri listeler. EK IV iki bölümden oluşmaktadır: EK IV(a) Yasaklı öldürme, avlanma ve yakalama yöntemleri EK IV(b) Avlanmada yasaklı ulaşım yöntemleri

25 Yasaklanan yöntem, düzenek veya teknikleri Madde 8 ve Ek IV EK IV(a) Yasaklı öldürme, avlanma ve yakalama yöntemleri tuzaklar, ökseler, kancalar, kör veya sakatlanmış halde yem olarak kullanılan canlı kuşlar, ses kayıt, elektrikli öldürme cihazları, yapay ışık kaynakları, aynalar, hedefleri aydınlatmaya yarayan cihazlar, elektronik görüntü büyütücü ve dönüştürücü niteliğindeki gece görüş cihazları, patlayıcılar, ağlar, tuzaklar, zehirli veya bayıltıcı yemler, ikiden fazla adet cephane taşıyabilen şarjörlere sahip yarı-otomatik veya otomatik silahlar; EK IV(b) Avlanmada yasaklı ulaşım yöntemleri hava taşıtları, motorlu araçlar, saatte beş kilometreden hızlı biçimde sürülen botlar. Üye devletler, açık denizde güvenlik nedeniyle saatte azami 18 kilometre hızla sürülen botların kullanılmasına izin verebilirler. Üye Devletler, bu tür bir izin verilmesi halinde Komisyonu bilgilendireceklerdir.

26 Madde 9.1 Madde 9 Derogasyonlar/İstisnalar Üye Devletler, tatmin edici nitelikte başka bir çözüme ulaşılamaması halinde, belirlli nedenlere dayanarak 5, 6, 7 ve 8. maddelerin hükümleri için istisna uygulayabilirler. Bu nedenler; a) halk sağlığı ve kamu güvenliği yararına, hava güvenliği yararına, tarım ürünlerine, çiftlik hayvanlarına, ormanlara, balık sahalarına ve sulara ciddi nitelikte zarar gelmesini önlemek amacıyla, bitki ve hayvan varlığının korunması amacıyla; b) araştırma ve eğitim hedefleri adına, popülasyonun yeniden oluşturulması, türlerin yeniden yeniden yerleştiriilmesi ve bu amaçlar doğrultusunda gereken üreme ve kuluçka aşamalarının gerçekleştirilmesi amacıyla; c) katı biçimde denetlenen koşullar altında ve seçici bir temelde, belirli kuş türlerinin küçük miktarlarda yakalanmasına, beslenmesine veya diğer makul biçimlerde kullanılmasına izin verilmesi amacıyla.

27 Madde 9 Derogasyonlar/İstisnalar Madde 9.2 Made 9.1doğrultusunda getirilen derogasyonlar, aşağıdaki hususları açıkça belirtmelidir: a) derogasyona tâbi olacak türler; b) yakalama veya öldürme için izin verilen araçlar, düzenekler veya yöntemler; c) bu derogasyonların getirilebileceği, yer ve zamana ilişkin koşullar ile risk içeren durumlar; d) gerekli koşulların sağlandığını ilan etmeye ve hangi araç, düzenek ve yöntemlerin kim tarafından hangi sınırlar dahilinde kullanılacağına karar vermeye yetkili makam; e) yürütülecek denetimler. Madde 9.3 Üye Devletler her yıl Komisyon a, Madde 9.1 ve 9.2 paragraflarının uygulanmasına ilişkin bir rapor iletirler. Madde 9.4 Komisyon, erişimi altında bulunan ve özellikle 3. paragraf uyarınca kendisine aktarılan bilgiler temelinde, 1. paragrafta belirtilen derogasyonların yaratacağı sonuçların bu Direktif le uyumsuz olmamasını temin eder. Bu maksatla gerekli girişimlerde bulunur.

28 Diğer Hükümler

29 Madde 10 - Özel önem verilen araştırma konuları ve Ek V Madde 10 Kuş Direktifi, kapsamı altına aldığı tüm kuş türlerinin popülasyonunun korunması, yönetimi ve kullanımını desteklemek için gerekli tüm araştırmaların ve çalışmaların gerçekleştirilmesini teşvik eder. Ek V (KD) Özel önem verilen araştırma konuları listesi a) Nesli tükenme tehlikesi altında bulunan veya tehdit altındaki türlere ilişkin, coğrafi yayılışları da göz önünde bulundurularak hazırlanan ulusal nitelikteki listeler. b) Özellikle göçmen kuşların göç yolları üzerinde bulunan ve kış geçirme veya yuva yapma alanı olarak kullanılması açısından önemli alanların bir listesi ve bunların ekolojik özellikleri c) Göçmen türlerin popülasyon seviyelerine ilişkin verilerin listesi. d) Yabani kuşların alıkonmasına ilişkin yöntemlerin bu kuşların popülasyonuna olan etkilerinin değerlendirilmesi. e) Kuşların neden olduğu zarar türlerinin önlenmesine ilişkin ekolojik yöntemler geliştirilmesi ve bunların iyileştirilmesi. f) Belirli türlerin kirlilik göstergesi olarak taşıdıkları rollerin belirlenmesi. g) Kimyasal kirliliklerin popülasyon seviyelerine yaptığı olumsuz etkilerin araştırılması.

30 Madde 12 - İzleme ve Raporlama Madde 12 (1) Üye Devletler, 7 Nisan 1981 den başlamak üzere her üç yılda bir, bu Direktif uyarınca kabul edilen ulusal hükümlerin uygulanmasına ilişkin rapor hazırlayıp Komisyon a iletirler. (2) Komisyon, her üç yılda bir, 1. paragrafta belirtilen bilgiler temelinde bileşik bir rapor hazırlar. Bu raporun taslağında Üye Devletten edinilen bilgileri içeren kısım, tasdik edilmek üzere ilgili Üye Devlet in yetkili makamlarına iletilir. Bu raporun son hali Üye Devletlere iletilir yılından beri raporlama prosedürü ve sıklığı değişti. Raporlama, artık HD Madde 17 ile eşgüdümlü yapılıyor.

31 Avrupa Kuş Türleri Eylem Planları

32 TEŞEKKÜRLER Dursun Baş

33 Özet Natura 2000 korunan alanları, ulusal ağların yerine geçmez. Natura 2000 sıkı korunan doğal rezervler ağı değildir Natura 2000 alanlarında ekonomik faaliyetler yasak değildir. Etkin alan yönetimi ve koruma hedefleri daha önceliklidir.