1 Kağıtsız Gümrük İşlemleri
Tarihçe 2 1998 yılından beri, gümrük beyannamelerinin BİLGE sistemi üzerinden elektronik ortamda düzenlenmesi, Elektronik ortamda düzenlenen gümrük beyannamelerinin kağıt ortamda da düzenlenerek ekleriyle birlikte ilgili Gümrük İdaresine ibraz edilmesi, Kağıtsız beyannameye geçilmesinin önündeki engeller Yasal engel(4458(61/1, 5070 sayılı EİK), Teknik altyapının hazırlanması(yeni BİLGE, belge tarama denemesi, pilot uygulamalar, kağıtlı/kağıtsız arasındaki farklılıkların bulunması,) Dış etkenler(kayıtdışılık, paydaşların hazır olmaması, gümrük mevzuatı dışında sair mevzuatın ağırlığı)
Düzenleme Öncesi Durum GY 114 üncü madde ile beyannameye ekli belgeler uygulamada esnekliğe yer bırakmayacak şekilde açıkça sayılmıştır: 3 Fatura, Teslim şekline göre navlun faturası ve/veya sigorta poliçesi, Eşyanın laboratuar tahliline veya ekspertize tabi tutulması durumunda buna ilişkin raporlar, Eşyanın tercihli tarife uygulamasından yararlanması halinde, buna ilişkin gerekli belgeler, İhracat, transit ve antrepo rejimleri dışında kalan rejimlerde Kıymet Bildirim Formu, Transit ve antrepo rejimlerinde, taşıma belgeleri, 181 inci maddenin dördüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, eşyanın ilgili gümrük rejimine tabi tutulabilmesi için bir izin veya bir belge arandığı hallerde, söz konusu izin veya belge,
Beyannameye eklenecek belgeler Beyannameye eklenecek belgeler, belge isimlerine atıf yapılmaksızın, genel anlamda düzenlenmiştir: Vergilendirmeyi etkileyen veya yükümlüye vergi avantajı sağlayan belgeler, Tercihli tarife uygulanabilmesi için gerekli olan belgeler, Kanun veya uluslararası düzenlemelerin açık hükmü gereği aranan belgeler, Ticaret politikası önlemlerinin düzenlenecek bir uygulanması durumunda gereği aranan belgeler, belgeye istinaden Ayniyat tespitine ilişkin belgeler, 181 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) bendi çerçevesinde ilgili kurumların yaptığı ithalat ve ihracat denetimlerinden Bakanlıkça belirlenen izin veya belgeler, 4 Sözlü beyana tabi eşyaya ilişkin gümrük işlemlerinde yükümlüden istenen belgeler, Düzenleme ile beyannameye eklenecek belgelerin Bakanlıkça belirlenerek kurumsal internet sayfasında yayımlanması öngörülmüştür.
5 Beyannameye eklenmeyecek belgeler Elektronik ortamda güvenli erişimi olan belgeler, Gümrük beyannamesinin tescil işleminden sonra düzenlenen belgeler, Ekonomik etkili rejimler ve nihai kullanım kapsamında düzenlenen izinler/izin belgeleri, Temsile ilişkin belgeler, Beyanname yerine kabul edilen belgeler, Tescil edilen beyanname kapsamı eşyaya ilişkin daha önce düzenlenen beyannameler, Gümrük işlemine konu eşyayı temsil etmeyen, işlem bazlı olmayan ve dönemsel/global düzenlenen belgeler,
Beyannameye eklenmeyecek belgeler Yükümlüyü yetkilendirmeye ilişkin ilgili kurumlarca düzenlenen lisans vb. belgeler, Tescil edilen beyanname kapsamı eşyaya ilişkin daha önce düzenlenen beyannameler, Türkiye Gümrük Bölgesine girişte yapılan denetimlere ilişkin belgeler, Gümrük idaresince bir belge üzerinde fiilen/fiziken işlem yapılan (mühürleme, onaylama, düşüm yapılması v.b. işlemleri gerektiren) belgeler, Taahütnameler, 6 İhracatta alıcı veya alıcı ülke resmi makamları tarafından istenen belgeler,
7 Firma Dosyası Takip Programından takip edilecek belgeler Ekonomik etkili Gümrük Rejimleri İzin Formu (DİİB, Dİİ, HİİB, Hİİ, GKARİB), Nihai Kullanım İzin Belgesi, Yetki belgeleri, Yatırım Teşvik Belgesi, Sınır Ticareti Belgesi, Sanayi Sicil Belgesi, Ulaştırma Bakanlığı yetki belgeleri, Borsa Üyelik yazısı, Finansal Kiralama Sözleşmesi,
8 Beyannameye belge eklenmeyecek durumlar OKS belgesi sahibi yükümlülerin mavi hatta işlem gören ihracat beyannameleri, Ocak 2012 itibarıyla mavi hattan yararlanan firma sayısı 839 olup, halihazırda bu firmalar toplam ihracatın kıymet itibariyle %39,9 u, beyanname sayısı itibariyle ise %26,3 ü gerçekleştirmiştir. Diğer işlemler İthalat beyannameleri ile mavi hat haricindeki ihracat beyannameleri için benzer uygulama yapılması, bu uygulamanın sonuçlarının alınmasını müteakip devam edilmesi öngörülmektedir.
9 İhtiva ettiği bilgilerin BİLGE sistemine aktarılması halinde beyannameye eklenmeyecek belgeler Kıymet Bildirim Formunun elektronik ortamda düzenlenmesi, BİLGE programında yükümlüler tarafından beyan edilemeyen "Yurt İçi Diğer Masraflar" adı altında toplu olarak beyan edilen KKDF", Kültür Bakanlığı Hesabına Yatırılan Kesinti "Tahmil-Tahliye, Liman Giderleri "Depolama Giderleri" ve "Banka Masrafları" gibi ödemelerin yükümlüler tarafından ayrı ayrı beyan edilebilmesi, Gümrük Statü Belgesinin elektronik ortamda düzenlenebilmesi, Serbest Bölgeler İşlem Formu'nun da elektronik ortamda takip edilebilmesi (Ekonomi Bakanlığı'nın Serbest Bölgeler Bilgisayar Uygulama Programı'na (SBBUP) tam entegrasyon sağlanması durumunda),
10 Beyanname ekinde yer alan belgelerin sayıca fazlalığı dikkate alınarak, BİLGE sisteminde kayıtlı beyannameye eklenecek belgeler taranmış, güncelliğini ve gerekliliğini yitirmiş belgelerin sistemden çıkarılması için çalışmalar tamamlanmıştır. BİLGE SİSTEMİNDE YER ALAN BELGE SAYISI 299 BİLGE SİSTEMİNDEN ÇIKARTILACAK BELGE SAYISI 189 BEYANNAMEYE EKLENMESİ ZORUNLU TOPLAM BELGE SAYISI 110 FİRMA DOSYASI TAKİP PROGRAMINA AKTARILARAK 12 BEYANNAMEYE EKLENMEYECEK BELGE SAYISI BİLGE SİSTEMİNE İLAVE EDİLECEK BELGE SAYISI 16 110 belgeden 98 inin beyannameye eklenmesi, 12 sinin ise beyannameye eklenmeksizin FDTP ndan takip edilmesi öngörülmektedir.
Aralık/2011(son 10 gün itibariyle) 11 BELGE SAYISI (adet) 10 9 8 7 6 5 Ortalama İTHALAT BEYANNAME SAYISI (23.692) 242 (%1,02) 639 (%2,70) 1.796 (%7,58) 5.731 (%24,19) 10.197 (%43,04) 15.233 (%64,30) 5 İHRACAT BEYANNAME SAYISI (31.635) 35 (%0,11) 59 (%0,19) 99 (%0,31) 186 (%0,59) 373 (%1,18) 975 (%3,80) 2 TRANSİT BEYANNAME SAYISI (3360) 3 (%0,09) 3 (%0,09) 5 (%0,15) 9 (%0,27) 16 (%0,48) 20 (%060) 1 TOPLAM BEYANNAME SAYISI (58.687) 280 (%0,48) 701 (%1,19) 1.900 (%3,24) 5.926 (%10,10) 10.586 (%18,04) 16.228 (%27,65) 3
12 İthalat işlemlerinde beyanname ekinde minimum 2, İhracat ve transit işlemlerinde ise minimum 1, Tüm işlemlerde beyanname ekinde yer alan belge sayısının 10 u aştığı durumların söz konusu olabildiği, Özellikle ithalatta ekli belge sayısının 21 e ulaşabildiği, Ortalamalarının ise; ithalatta 5, ihracatta 2, transitte 1, olduğu görülmektedir.
13 DTS ve İthalat Tebliğlerinin İthalattaki Payı milyar USD 250 200 150 100 %73 %47 %89 %56 %86 %51 TOPLAM İTHALAT DTS TEBLİĞLERİ İTHALAT TEBLİĞLERİ 50 %26 %33 %35 0 2008 2009 2010
14 DTS ve İthalat Tebliğlerinin İthalattaki Payı 2008 2009 2010 İthalatta Ortalama Payı DTS ve İTHALAT TEBLİĞLERİ TOPLAMI(USD) TOPLAM İTHALAT(USD) 150.388.054.417 126.864.054.715 162.664.326.888 84,06% 201.963.574.000 140.928.421.000 185.492.859.000 100%
KAĞITSIZ GÜMRÜK İŞLEMLERİ 15 İhracat Kontrollerine Tabi Eşyanın Toplam İhracattaki Payı %12,1 140 %15,5 milyar USD 120 %16,3 100 80 TOPLAM İHRACAT 60 İHRACAT TEBLİĞLERİ 40 20 0 2008 2009 2010
Düzenleyen Kurumlara/Kişilere göre Beyanname eki Belgeler 16 6% Gümrük İdaresince Düzenlenen Belgeler 33% 61% Gümrük İdaresi Dışındaki Kamu Kurumlarınca Düzenlenen Belgeler Diğer Kişi ve Kurumlarca Düzenlenen Belgeler
17 Kağıtsız Beyannamenin Sağlayacağı Katkılar Kırtasiyeciliğin azaltılması, Yükümlülerin ofislerinden gümrük işlemlerini tamamlayabilmesi, Yükümlülerin kağıt ortamında beyanname satın alınmasına gerek kalmaması, Belgelerin muhafazası ve arşivlenmesine yapacağı katkılar, Çevreye ve doğayı korumaya yapacağı katkılar, Tek pencere uygulamasına yönelik ilk adım niteliğine haiz olması,
18 Kağıtsız Beyan Uygulaması ile İlgili Yapılacaklar Kağıtsız gümrük işlemlerinin rejimler ve işlemler itibariyle yaygınlaştırılması, Herhangi bir belge eklenmeden işlem gören gümrük beyannameleri kapsamı işlemlere ilişkin sistematik bir sonradan kontrol yapısının oluşturulması, amaçlanmaktadır.
19 Teşekkürler