MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER Türkiye Geneli Makro Ekonomik Verileri GSYH (Milyar $) (2018 yılı II. Dönem) GSYH Büyüme Hızı (%) (2018 yılı II. Dönem) Sanayi Üretim Endeksi (%) (Eylül 2018) Kapasite Kullanım Oranı (%) (Kasım 2018) TÜFE % (Kasım 2018) ÜFE % (Kasım 2018) İşsizlik Oranı % (2018 Ağustos) Kaynak: TÜİK, TCMB (*) : Orta Vadeli Program Yılsonu Gerçekleşme tahmini 2014 2015 2016 2017 2018 2018* 799,3 719,6 856,7 851,0 204,2 923 3,0 4,0 3,2 7,4 5,2 5,5 0,4 0,7-0,2 0,9-2,7-74,6 75,8 76,5 79,0 74,1-8,17 8,81 8,53 11,92-1,44 7,0 6,36 5,71 9,94 15,47-2,53-9,0 10,3 10,9 10,9 11,1 10,5 TÜİK ve TCMB Verilerine göre, 2018 yılı II. Dönem GSYH değeri 204,2 milyon dolar olurken, GSYH Büyüme Hızı % 5,2 oranında artmıştır. Sanayi Üretim Endeksi, Eylül 2018 de bir önceki aya göre %-2,7 oranında azalmıştır. Kapasite Kullanım Oranı Kasım 2018 ayında %74,1 seviyesinde gerçekleşmiştir. 2018 yılı Kasım ayında, bir önceki aya göre TÜFE de %-1,44 düşüş, ÜFE de %-2,53 düşüş gerçekleşmiştir. İşsizlik Oranı 2018 yılı Ağustos ayında %11,1 e yükselmiştir. 1
DÖVİZ KURLARINDAKİ DEĞİŞİM (KASIM 2018) Sayı: 24 7 6 5 5,8679 5,157 4 3 2 1 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 1,1379 USD EURO EURO/USD Kaynak: TCMB 2000-2017 yılları arasındaki döviz kurları incelendiğinde, USD nin 2002 yılından itibaren düşüş trendine girdiği, 2011 yılından itibaren tekrar bir yükseliş trendine girdiği ve 2017 yılında son yılların en yüksek değerine ulaştığı görülmektedir. 2018 yılı Kasım ayında en yüksek değere ulaşmıştır. EURO 2018 yılı Kasım ayında son yılların en yüksek değerine ulaşmıştır. 2
TÜRKİYE GENELİ DIŞ TİCARET VERİLERİ (OCAK-EKİM 2018*) milyar dolar 400 399,7 351 341,2 390,7 328,9 300 200 157,6 143,8 142,6 157,0138,6 242,1 207,2 233,7 198,6 190,3 100 0-100 İhracat İthalat Dış Ticaret Hacmi Dış Ticaret Dengesi -63,3-56 -51,7-84,5-76,7 2014 2015 2016 2017 Ocak-Ekim 2018 Kaynak: TÜİK TÜİK verilerine göre, Ocak-Ekim 2018 döneminde ihracat 138,6 milyar dolar, ithalat 190,3 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Dış ticaret hacmi 328,9 milyar dolar, dış ticaret dengesi -51,7 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. (*: Türkiye Geneli ithalat verilerine sadece TÜİK verilerinden ulaşılmakta olup, TÜİK te Ocak-Ekim 2018 dönemine ait veriler yer almaktadır.) 3
TÜRKİYE GENELİ ÜLKE BAZINDA İHRACAT (OCAK-KASIM 2018) (İlk 10 Ülke, milyar $) 16,0 14,0 14,6 13,6 12,0 10,0 8,0 6,0 4,0 8,5 10,2 8,7 7,5 7,4 7,5 5,7 7,2 7,4 6,7 6,7 5,9 4,3 3,4 3,6 3,6 2,9 2,8 2,0 - ALMANYA BİRLEŞİK KRALLIK İTALYA BİRLEŞİK DEVLETLER İSPANYA IRAK FRANSA HOLLANDA ROMANYA BELÇİKA Ocak-Kasım 2017 Ocak-Kasım 2018 Kaynak: TİM Ülkeler Bazında 2018 yılı Ocak-Kasım dönemi Türkiye Geneli ihracatı incelendiğinde, Almanya pazarı 14,6 milyar dolar ihracat değeri ile ilk sırada yer alırken, Almanya yı sırasıyla 10,2 milyar dolar ile Birleşik Krallık pazarı, 8,7 milyar dolar ile İtalya pazarı, 7,5 milyar dolar ile Birleşik Devletler ve 7,2 milyar dolar ile İspanya pazarı izlemektedir. 4
TÜRKİYE GENELİ SEKTÖREL BAZDA İHRACAT (OCAK-KASIM 2018) (İlk 10 Sektör, milyar $) 35,0 30,0 25,0 20,0 15,0 10,0 5,0 0,0 29,1 26,0 15,6 16,3 14,7 15,9 14,1 10,3 9,4 10,4 7,4 7,8 6,2 7,5 5,5 6,7 5,8 6,1 4,0 4,6 Ocak-Kasım 2017 Ocak-Kasım2018 Kaynak: TİM Sektörel Bazda 2018 yılı Ocak-Kasım dönemi Türkiye Geneli ihracatı incelendiğinde, Otomotiv Endüstrisi 29,1 milyar dolar ihracat değeri ile ilk sırada yer almaktadır. Otomotiv Endüstrisini sırasıyla, Hazırgiyim ve Konfeksiyon, Kimyevi Maddeler ve Mamulleri, Çelik, Elektrik Elektronik ve Hizmet ile Tekstil ve Hammaddeleri Sektörleri izlemektedir. 5
UİB İHRACAT VERİLERİ (OCAK-KASIM 2018) SEKTÖRLER Ocak-Kasım 2017 Ocak-Kasım 2018 DEĞİŞİM % 2018 PAYI % OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ İHRACATÇILARI BİRLİĞİ 23.339.689.049 26.248.379.692 12% 87% TEKSTİL VE HAMMADDELERİ 1.067.340.393 1.168.322.550 9% 4% HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON 515.230.950 593.113.985 15% 2% MEYVE SEBZE MAMULLERİ 144.092.995 162.767.754 13% 0,5% YAŞ MEYVE VE SEBZE 107.186.659 120.865.637 13% 0,4% DİĞER BİRLİKLER 1.548.835.099 1.963.311.342 27% 6% GENEL TOPLAM 26.722.375.145 30.256.760.960 13% 100% Kaynak: UİB UİB ihracatı 2018 yılı Ocak-Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %+13 artışla 30,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 2018 yılı Ocak-Kasım döneminde en çok Otomotiv Endüstrisi ihracatı gerçekleşmiş olup, sektörün UİB ihracatından aldığı pay %87 olmuştur. Otomotiv Endüstrisini sırasıyla, %4 pay ile Tekstil ve Hammaddeleri, %2 pay ile Hazırgiyim ve Konfeksiyon, %0,5 pay ile Meyve Sebze Mamulleri ve %0,4 pay ile Yaş Meyve ve Sebze sektörleri izlemektedir. 6
TÜRKİYE GENELİ İLLER BAZINDA İHRACAT (OCAK-KASIM 2018) (milyar $) 70,0 60,0 50,0 40,0 30,0 57,0 66,2 20,0 10,0 0,0 12,9 11,5 12,9 12,4 9,0 8,0 7,0 6,4 5,9 6,0 4,7 5,1 4,0 3,6 2,8 3,1 2,1 2,5 Ocak-Kasım 2017 Ocak-Kasım 2018 Kaynak: TİM Türkiye Genelinde 2018 yılı Ocak-Kasım döneminde en çok ihracat yapan il 66,2 milyar dolar ihracat ile İstanbul olmuştur. İstanbul u sırasıyla, 12,9 milyar dolar ile Kocaeli; 12,4 milyar dolar Bursa ile 9,0 milyar dolar ihracat ile İzmir ve 7,0 milyar dolar ihracat ile Ankara izlemiştir. 7
BURSA İLİ DIŞ TİCARET VERİLERİ /(OCAK-EKİM 2018*) milyar dolar 20 19,6 18,4 16,6 16,7 15 10 9,7 10,5 9,4 8,6 8 8,7 9,1 7,3 5 0 0,6 1 1,4 2,1 İhracat İthalat Dış Ticaret Hacmi Dış Ticaret Dengesi 2015 2016 2017 Ocak-Ekim 2018 Kaynak: TÜİK Ocak-Ekim 2018 döneminde Bursa ihracatı 9,4 milyar dolar, ithalat 7,3 milyar dolar olarak gerçekleşmiş ve dış ticaret hacmi 16,7 milyar dolar, dış ticaret dengesi +1,7 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. (*: Bursa İli ithalat verilerine TÜİK verilerinden ulaşılmakta olup, TÜİK te Ocak-Ekim 2018 dönemine ait veriler yer almaktadır.) 8
BURSA ÜLKE BAZINDA İHRACAT VERİLERİ (OCAK-KASIM 2018) (1000 $) ÜLKELER Ocak-Kasım 2017 Ocak-Kasım 2018 DEĞİŞİM 2018 PAYI % BELÇİKA 226.161 283.400 ALMANYA 1.886.453 1.813.146-4% 15% İTALYA 1.766.985 1.565.475-11% 13% FRANSA 1.273.075 941.593-26% 8% BİRLEŞİK DEVLETLER 731.721 819.643 12% 7% POLONYA FAS BİRLEŞİK KRALLIK 351.273 393.858 423.426 337.247 434.538 614.535 İSPANYA 794.666 786.556-1% 6% ROMANYA 579.993 700.288 21% 6% ROMANYA İSPANYA 700.288 579.993 786.556 794.666 Ocak-Kasım 2018 Ocak-Kasım 2017 BİRLEŞİK KRALLIK 614.535 434.538-29% 3% FAS 337.247 423.426 26% 3% POLONYA 393.858 351.273-11% 3% BELÇİKA 283.400 226.161-20% 2% BİRLEŞİK DEVLETLER FRANSA İTALYA 819.643 731.721 941.593 1.273.075 1.565.475 1.766.985 DİĞER 4.240.597 4.358.782 3% 35% ALMANYA 1.813.146 1.886.453 GENEL TOPLAM 12.902.530 12.420.881-4% 100% Kaynak: TİM 0 1.000.000 2.000.000 9
BURSA SEKTÖREL BAZDA İHRACAT VERİLERİ (OCAK-KASIM 2018) (1000 $) SEKTÖRLER OCAK-KASIM 2017 2018 DEĞ. 2018 Payı % Otomotiv Endüstrisi 8.173.407 6.902.569-16% 56% Tekstil ve Hammaddeleri 899.078 991.842 10% 8% Çelik 689.224 841.692 22% 7% Makine ve Aksamları 580.174 714.456 23% 6% Hazırgiyim ve Konfeksiyon 594.256 675.027 14% 5% Kimyevi Maddeler ve Mamulleri 387.485 498.739 29% 4% Mobilya,Kağıt ve Orman Ürünleri 391.093 462.521 18% 4% Demir ve Demir Dışı Metaller 313.327 389.205 24% 3% İklimlendirme Sanayii 243.451 305.446 25% 2% Elektrik Elektronik ve Hizmet 144.196 134.508-7% 1% Diğer 486.840 504.878 4% 4% GENEL TOPLAM 12.902.530 12.420.881-4% 100% Kaynak TİM Sektörel bazda 2018 yılı Ocak-Kasım döneminde Bursa ihracatı incelendiğinde, Otomotiv Endüstrisi sektörünün %56 ile en büyük paya sahip olduğu görülmektedir. Bu dönemde Otomotiv Endüstrisi ihracatı %-16 oranında düşüşle 6,9 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Otomotiv Endüstrisi sektörünü sırasıyla, %8 pay ile Tekstil ve Hammaddeleri sektörü, %7 pay ile Çelik, %6 ile Makine ve Aksamları, %5 ile Hazırgiyim ve Konfeksiyon sektörü izlemektedir. 10
4% 3% 2% 1% 4% Otomotiv Endüstrisi 4% 5% 6% 56% 7% 8% Tekstil ve Hammaddeleri Çelik Makine ve Aksamları Hazırgiyim ve Konfeksiyon Kimyevi Maddeler ve Mamulleri Mobilya,Kağıt ve Orman Ürünleri Demir ve Demir Dışı Metaller İklimlendirme Sanayii Elektrik Elektronik ve Hizmet Diğer 11
KG BAŞINA İHRACAT DEĞERLERİ ($) (OCAK-KASIM 2017/18) SEKTÖRLER TÜRKİYE GENELİ UİB BURSA 2017 2018 2017 2018 2017 2018 Otomotiv Endüstrisi 6,93 7,22 7,76 8,15 7,87 8,43 Hazırgiyim ve Konfeksiyon 14,86 14,43 13,03 14,20 15,92 16,70 Tekstil ve Hammaddeleri 4,39 4,33 8,40 8,62 9,50 9,72 Yaş Meyve Sebze 0,57 0,52 1,85 1,24 2,40 1,47 Meyve Sebze Mamulleri 0,87 0,88 0,76 0,82 0,76 0,75 TOPLAM 1,27 1,30 4,49 4,55 3,49 3,23 12
KG BAŞINA İHRACAT DEĞERLERİ ($) / (OCAK-KASIM 2018) 18,00 16,00 14,00 12,00 10,00 8,00 6,00 4,00 2,00 0,00 8,15 8,43 7,22 Otomotiv Endüstrisi 14,43 14,20 16,70 Hazırgiyim ve Konfeksiyon TÜRKİYE GENELİ UİB BURSA 4,33 8,62 9,72 Tekstil ve Hammaddeleri 1,24 1,47 0,52 0,88 0,82 Yaş Meyve ve Sebze 0,75 Meyve Sebze Mamulleri YASAL UYARI; Bu rapor Birliğimiz uzmanları tarafından güvenilir olduğuna inanılan kamuya açık kaynaklardan elde edilen bilgiler kullanılmak suretiyle, sadece bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bu rapor ve içindeki bilgilerin kullanılması nedeniyle doğrudan veya dolaylı olarak oluşacak zararlardan Birliğimiz hiçbir şekilde sorumluluk kabul etmemektedir. Birliğimizin yazılı izni alınmaksızın herhangi bir kişi tarafından, herhangi bir amaçla, kısmen veya tamamen çoğaltılamaz, dağıtılamaz veya yayımlanamaz. Tüm haklarımız saklıdır. 13