HAFTALIK VELİ BÜLTENİ 22 ŞUBAT 2019

ORTAOKUL BÜLTENİMİZ LİSE BÜLTENİMİZ HAFTALIK VELİ BÜLTENİ 22 ŞUBAT 2019 VELİLERİMİZE HATIRLATMALAR İHSAN DOĞRAMACI YI ANMA FOTOĞRAF SERGİSİ Okulumuzun kuruluşunun 25. yıldönümünde Kurucumuz Merhum Prof. Dr. İhsan Doğramacı'yı "İhsan Doğramacı'dan Günümüze 1958-2018 Unicef Türkiye Milli Komitesi" fotoğraf sergisi ile anıyoruz. 25 Şubat-01 Mart 2019 tarihleri arasında 16.20-17.30 saatleri arasında sizleri de sergimizde görmekten büyük mutluluk duyacağız. KAYIP EŞYALARIN ALINMASI Okulumuz ana girişinde yer alan kayıp dolabımızda sene başından bu yana öğrencilerimiz tarafından unutulan giysi ve okul araç-gereçleri saklanmaktadır. Ancak, bu eşyaların ve giysilerin büyük bir kısmı maalesef öğrenciler tarafından tekrar alınmamakta ve dolapta büyük bir yoğunluğa neden olmaktadır. Kayıp eşya sahibi öğrenci velilerinin Şubat ayı sonuna kadar bu eşyaları saat 16:20-17:00 aralığında almalarını önemle rica ediyoruz. Ay sonuna kadar alınmayan eşyalar ihtiyacı olan kurumlara bağışlanacaktır. OKUL YÖNETİMİ II.DÖNEM HAFTA SONU KURSLARIMIZ İkinci dönem için planlanan hafta sonu kurslarımızın tarihleri şöyledir; Şubat ; 9; 16, 23 Mart ; 2,9,16 Nisan ; 13, 20 Mayıs ; 4,11,18,25 Haziran; - Toplam 12 hafta sonu kursu yapılacaktır. SATRANÇ TURNUVASI DUYURUSU Ankara Çankaya Gençlik ve Spor İlçe Müdürlüğü nce düzenlenecek Satranç Turnuvası na katılmak isteyen öğrencilerimiz için turnuva bilgileri aşağıda yer almaktadır. Başvurular www.ankara.tsf.org.tr adresinden online olarak yapılacaktır. SATRANÇ TURNUVASI Tarih: 23 Şubat 2019 - Saat:10:00 Son Başvuru: 21 Şubat 2019 Yer: Özel Suje Okulları Çayyolu Konutkent-1 Mah. 2979 No: 6 Çankaya Yarışmalardaki Kategori Adı -Kategori Kriteri 7 Yaş 2012 doğumlular 8 Yaş 2011 doğumlular 10 Yaş ve Altı 2010-2009 doğumlular 13 Yaş ve Altı 2008-2007-2006 doğumlular

ÖĞRETMEN VELİLERİMİZİN DİKKATİNE! İDV Özel Bilkent İlkokulu, Ortaokulu ve Lisesi Öğretmenlerinin başarılı uygulamalarını paylaşacakları 13.Bahar Sempozyumu, 27 Nisan 2019 Cumartesi günü okulumuzda yapılacaktır. Değerli Konuşmacılarımız Sn. Umut Sav ve Sayın Ali Koç un onur konukları olarak katılacakları sempozyuma tüm öğretmen velilerimizi bekliyoruz. Başvuru için lütfen TIKLAYINIZ.

OKUL ÖĞRENCİ MECLİSİ TOPLANTISI VE SATIŞ DUYURUSU 14 Şubat 2019 günü okul öğrenci meclisimiz toplandı. Sınıf temsilcilerimiz okulun işleyişi, arkadaşlarından gelen öneriler, eleştiriler hakkında görüşmeler yaptılar. Okulumuzda geleneksel hale gelen yardım satışlarının düzenlenmesinde bu yıl da öğrencilerimizin yoğun talebi olduğu farkedildi. Okul meclisimizin düzenlemesi ile; 3. ve 4. sınıflarımızdan gönüllü öğrencilerimiz kendi el emekleriyle hazırlayacakları ürünleri satabilecekler. (Hazır alınmış ürünler, oyuncaklar satılamayacak. Hiçbir yiyecek ve içecek satışı olmayacak.) Satışlar 28 Şubat Perşembe ve 01 Mart Cuma günü yemekhane önünde kurulan standlarda yapılacak. 25 Şubat Pazartesi günü satışı yapılacak ürünlerden birer örnek getirilecek ve okul idaremizin onayından geçecek. Öğrencilerimiz alışveriş için yanlarında en fazla 20 TL getirebilecekler. Elde edilen gelir, miktarına göre bir ya da birden fazla kuruma/derneğe ulaştırılacak. (Öğrenci Meclisi karar verecek.) Sosyal sorumluluk projeleri ile duyarlılıklarını bir kez daha gösteren öğrencilerimize, bu projenin gerçekleşmesinde emek verecek olan öğrenci meclisimize ve alışveriş yaparak destek verecek tüm öğrencilerimize teşekkür ederiz. OKULLAR ARASI ULUSAL ROBOT YARIŞMASI Afyonkarahisar Selçuklu İlkokulu Müdürlüğü Türkiye çapında tüm ilkokul öğrencilerine yönelik, öğrencilerin mesleki bilgi, beceri, yetenek ve programlama deneyimlerini geliştirmek amacıyla "Çizgi İzleyen, Labirent ve Bowling Robotu" alanlarında olmak üzere üç kategoride yarışma düzenlenmiştir. Başvurular 28 Şubat 2019 tarihine kadar olup yarışma günü 27 Nisan 2019 dur. Gerekli açıklayıcı bilgilendirmelere http://yegitek.meb.gov.tr/www/747-ilkokullar-arasi-ulusal-robot-yarismasi- 2019-selcuklu-ilkokulu-mudurlugu/icerik/1960,internet adresinden ulaşabilirsiniz. TÜRKİYE ZEKA OYUNLARI YARIŞMASI OYUN 2019 DUYURUSU ŞUBAT-MART AYI ÇALIŞMALARIMIZ 25 ŞUBAT 13:30-15:30 2.Sınıfların MEB Şura Salonu na Gezileri 15:30-16:10 Sn.Prof. Dr. İhsan Doğramacı yı Anma Töreni Yer : Derslikler 26 ŞUBAT 11:45-12:05 Öğle arası belgesel izleme etkinliği Yer : ÇAS 11:45-12:05 Öğle arası hikaye / masal okuma etkinliği Yer : Kütüphane 12:10-13:30 2.Sınıflar için Karagöz Hacivat Gösterisi Yer : ÇAS 15:45-16:10 3.Sınıflarla Toplantı Yer : ÇAS 27 ŞUBAT 08:20-09:40 3.Sınıflar için Sn.Bülent Gözcelioğlu konuşması Yer : ÇAS 12:00-13:00 OAB Toplantısı Yer: Toplantı Odası 14:40-15:20 4. Sınıflar Sergi Çalışması 28 ŞUBAT 09:00-11:30 1.ve 2.sınıflar için tiyatro gösterisi Yer : ÇAS 11:45-12:05 Öğle arası belgesel izleme etkinliği Yer : ÇAS 11:45-12:05 Öğle arası hikaye / masal okuma etkinliği Yer : Kütüphane 11:45-12:05 Okul Meclisi Yardım Satışı Yer : Okul Bahçesi 15:45-16:10 1.Sınıflarla Toplantı Yer : ÇAS 01 MART 1-7 Mart Deprem Haftası 11:45-12:05 Okul Meclisi Yardım Satışı Yer : Okul Baçesi

Türkiye Zeka Vakfı (TZV) tarafından 24 yıldır düzenlenen Türkiye Zeka Oyunları Yarışması Oyun 2019, insanların düşünme ve problem çözme becerilerine katkıda bulunmayı amaçlıyor. Her yaştan katılımcıya açık olan yarışma 5 kategoride düzenleniyor: Minikler: 6-7-8 yaş; Çocuklar: 9-13 yaş; Gençler: 14-18 yaş; Yetişkinler: 19-49 yaş arası ve Emektarlar: 50 yaş ve üstü. Milli Eğitim Bakanlığı, ODTÜ ve TÜBİTAK tarafından desteklenen Oyun 2019, yaş ve eğitim sınırlaması olmadan, okuma yazma ve matematikte dört işlem becerisine sahip olan herkese açık. Kayıtlar 14 Ocak ta başlıyor Oyun 2019; eleme, yarı final ve final sınavları 4 ü ortak olmak üzere toplam 10 sorudan oluşuyor. Sözel, sayısal, görsel ve mantık alanlarında orijinal zekâ sorularının yer aldığı yarışmanın soruları her yıl olduğu gibi bu yıl da Türkiye Zeka Vakfı Başkanı Emrehan Halıcı tarafından hazırlanıyor. Halıcı ülkemizde olduğu kadar yurtdışında da zorlayıcı ve yaratıcı zekâ soruları ve oyunlarıyla tanınıyor. Her kategoride ilk 3 yarışmacının ödüllendirildiği Türkiye 24. Zeka Oyunları Yarışması nda toplam ödül 30.000 TL. Yarışma sonunda her kategorinin birincisine 3.000, ikincisine 2.000, üçüncüsüne 1.000 er TL ödül verilecek. Ön eleme sınavı ve kayıtlar 14 Ocak 2019 Pazartesi günü TZV internet sitesi üzerinden online olarak başlayacak ve 26 Şubat a kadar devam edecek. Yarışmaya kayıt olan katılımcılar bu süreler içinde www.tzv.org.tr üzerinden soruları yanıtlayabilecekler. Oyun 2019 Türkiye 24. Zeka Oyunları Yarışması Eleme Sınavı 14 Ocak -26 Şubat 2019 tarihleri arasında internet üzerinden yapılacak. Daha detaylı bilgi ve başvuru için: http://oyun.tzv.org.tr/#/anasayf

RESİM YARIŞMALARI Türk Mühendisler ve Mimarlar Odası Birliği Çocuk Resim Yarışması Konu: Çocuk ve Gemi Son Katılım Tarihi: 15 Mart 2019 Cuma Seviye: İlkokul Teknik: Pastel-sulu boya Boyut: 35-50 cm resim kağıdı (resmin arkasına Velisinin adı-soyadı ve telefonu yazılmalıdır). 35-50 cm resim kağıdının 4 kenarından da 3 cm genişliğinde çerçeve olacak şekilde fon kartonuna yapıştırılarak Görsel Sanatlar öğretmenlerine teslim edilecektir. Paspartu yapılmayan resimler yarışmaya gönderilmeyecektir. Önemli Not: Çalışmalar katlanmadan, rulo yapılmadan, temiz bir dosya içerisinde ilgili resim öğretmenine teslim edilmelidir. Resmin arkasına yapıştırılması şarttır. OKULUN ADI İHSAN DOĞRAMACI VAKFI ÖZEL BİLKENT İLK VE ORTAOKULU OKUL TEL +90 312 2905440 OKUL FAKS +90 312 2664864 OKUL ADRES İhsan Doğramacı Vakfı Özel Bilkent İlk ve Ortaokulu Üniversiteler Mah.1600.Cad.No:6 06800 Doğu Kampüs/ANKARA E-POSTA ilkogret@bilkent.edu.tr ÖĞRENCİ ADI-SOYADI SINIFI VE ŞUBESİ-YAŞI ÖĞRETMENİN ADI- SOYADI VELİ ADI-SOYADI VELİ İMZA

38. ULUSLARARASI PINAR ÇOCUK RESİM YARIŞMASI Haydi Çocuklar Resim Yapmaya! Konu: Hayalini Çiz Son Katılım Tarihi: 25 Mart 2019 Pazartesi Seviye: İlkokul öğrencileri (1-2-3-4.sınıf öğrencileri) Teknik: her türlü resim ve boya malzemesini kullanmak serbesttir.(sulu boya, pastel boya, kuru boya,pastel boya vb). Boyut: 35x50cm 25x 35 cm resim kağıdı. Önemli Not: Çalışmalar katlanmadan, rulo yapılmadan, temiz bir dosya içerisinde ilgili resim öğretmenine teslim edilmelidir. Resmin arkasına sağ alt köşesine yapıştırılması şarttır. ÖĞRENCİ ADI-SOYADI: SINIFI VE ŞUBESİ-YAŞI: OKULUN ADI: İHSAN DOĞRAMACI VAKFI ÖZEL BİLKENT İLK VE ORTAOKULU OKUL TEL: +90 312 2905440 OKUL FAKS: +90 312 2664864 OKUL ADRES: İhsan Doğramacı Vakfı Özel Bilkent İlk ve Ortaokulu Üniversiteler Mah.1600.Cad.No:6 06800 Doğu Kampüs/ANKARA E-POSTA: ilkogret@bilkent.edu.tr EV ADRESİ: VELİ CEP TEL VEYA EV TEL: ÖĞRETMENİN ADI-SOYADI: Özge TOPLU-Burcu DİKER

TÜRK-AMERİKAN DERNEĞİ RESİM YARIŞMASI Konu: Benim Hayalim Son Katılım Tarihi: 8 NİSAN 2019 Pazartesi Seviye: 6-10 yaş Teknik: Pastel boya,guaj,sulu boya,kolaj,gazlı boya, kuru boya, karışık teknik. Resmin önüne hiçbir şekilde yazı yazılmayacaktır. Boyut: 35x50cm 25x 35 cm resim kağıdı. Yarışma resmi veli tarafından siyah fon kartonuna paspartu yapılarak teslim edilecektir. Veli imzası, öğrencinin yaşı ve doğum tarihi mutlaka yazılmalıdır. Önemli Not: Çalışmalar katlanmadan, rulo yapılmadan, temiz bir dosya içerisinde ilgili resim öğretmenine teslim edilmelidir. Paspartu arkasına yapıştırılması şarttır. ÖĞRENCİ ADI-SOYADI: DOĞUM TARİHİ: (mutlaka yazılmalıdır) ÖĞRENCİNİN YAŞI: (mutlaka yazılmalıdır) VELİ ADI-SOYADI: VELİ TELEFON: VELİ E-MAİL (VAR İSE): VELİ İMZA: VELİ EV ADRESİ: DERS ÖĞRETMENİ: ÖZGE TOPLU-BURCU DİKER OKULUN ADI: İHSAN DOĞRAMACI VAKFI ÖZEL BİLKENT İLK VE ORTAOKULU OKUL TEL-FAX: +90 312 2905440 +90 312 2664864 OKUL ADRES: İhsan Doğramacı Vakfı Özel Bilkent İlk ve Ortaokulu Üniversiteler Mah.1600.Cad.No:6 06800 Doğu Kampüs/ANKARA E-POSTA: ilkogret@bilkent.edu.tr

KUTLUYORUZ SERGİ... 2-B sınıfı öğrencilerimizden Doğa Hazer in geleneksel sanatlarımızdan biri olan Ebru Sanatı çalışmalarından oluşan sergisi, okulumuz giriş kat sergi alanında açılmıştır. 1 Mart 2019 tarihine kadar izleyebilirsiniz. Öğrencimizi kutluyor, sanat dolu yarınlarının olmasını diliyoruz... Cimnastikte Başarı... 2-D Sınıfı öğrencimiz Almula Gülsultan Türkhan, 16 Şubat 2019 da Konya da düzenlenen Minikler Anadolu Yıldızlar Ligi Artistik Cimnastik Yarışmasında, Takımı ile İç Anadolu Bölge birinciliği, bireysel olarak da üçüncülük elde etmiştir. Öğrencimizi kutluyor başarılarının devamını diliyoruz.

ETKİNLİKLERİMİZ Okul Öncesi 1 Ahşap Atölyesi Çalışması Oyunların türleri ve özellikleri sorgulama hattı kapsamında Okul Öncesi 1 öğrencilerimiz Cuma günü okulumuza kurulan ahşap oyuncak atölyesinde el becerilerini, yaratıcılıklarını geliştirerek kendi topaç oyuncaklarını tasarladılar ve boyadılar. Öğrencilerimiz çalışmalarını tamamladıktan sonra topaçları ile oynayarak eğlendiler.

Okul Öncesi 2 Rahmi Koç Müzesi ne Gezisi Okul öncesi-2 öğrencilerimiz İhtiyaçlarımızı karşılamak için kullandığımız teknolojik aletler yaşamımızı etkiler. ana fikri kapsamında RAHMİ M.KOÇ Müzesi ni ziyaret ettiler. Geçmiş ve günümüzde kullanılan teknolojik aletleri, gelişimini-değişimini gözlemleme fırsatı buldular. Bilgilerini öğrenme günlüklerine kayıt ettiler.

3. Sınıflar MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi ne Gezi 3. sınıflar Gezegeni Paylaşmak ünitesi ilk sorgulama hattı Canlıların Çeşitliliği ile ilişkili olarak Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi ne gezi düzenlediler. Canlı ve cansız varlıkları tarihsel süreci de göz önünde bulundurarak inceleme fırsatı bulan öğrencilerimiz, gezideki önemli noktaları da not almayı ihmal etmediler. Müzeden sonra Enerji Parkı nı gezen çocuklarımız yenilenebilir enerji kaynakları ve günümüz enerji tüketimi hakkında bilgi sahibi oldular.

2. Sınıflar Rıdvan Ak İle Beden Enstrümanı Çalıştayı Sanat etkinliklerine devam eden 2. Sınıflar 21.02.2019 Perşembe günü de Müzik Öğretmeni Rıdvan Ak ın drama odasında yaptığı Beden Enstrumanı etkinliğine katıldılar. Müzik aleti kullanmadan vücudumuzla yapılan müziğe tanıklık ettiler, birlikte yapmaya çalıştılar. Katkılarından dolayı Rıdvan Ak a teşekkür ederiz. 2. Sınıflar İçin Konser 2. sınıf öğrencilerimiz Düşüncelerimizi, duygularımızı ve doğayı ifade etmek için dili ve sanatı yaratıcı bir şekilde kullanırız. ana fikrine yönelik Sanat Türleri sorgulama hattı kapsamında çeşitli müzik aletlerini tanıdılar. 20.02.2019 Çarşamba günü ÇAS da piyano, viyola, gitar, yan flüt ve trompet çalan sanatçılarımız çaldıkları müzik aletlerinin özelliklerini anlatıp, bu aletlerle yapılan müziklerden örnekler verdiler. Katkılarından dolayı Albena Sezer, Krasimir Konyarov, Ozan Akçay, Berkan Başaran, Alp Oğuz ve Sevinç Varol a teşekkür ederiz.

3. Sınıflar İçin Köpeklerle İletişim Konulu Sunum Veteriner hekim ve köpek eğitim uzmanı Sayın Tarkan Özvardar 3. sınıf öğrencilerimizle hayvanlarla iletişim konusunda bir sunum gerçekleştirdi. Canlıların ekosistemdeki etkileşimi ve iletişimine vurgu yapılan etkinlikte öğrencilerimiz oldukça dikkat çeken sorularına yanıt aldılar. Aynı zamanda gerek sahipli gerekse sahipsiz köpeklerle iletişimde dikkat edilmesi gereken unsurları süpriz konuğumuz Zippo eşliğinde detaylı bir şekilde öğrenmiş oldular. Sayın Tarkan Özvardar ve sevgili Zippo ya bu keyifli sunum için teşekkür ediyoruz.

EKO-OKUL BÜLTENİMİZ KÜRESEL ISINMA İLE BİRLİKTE SULARDAKİ CANLILARIN YAŞAMINDA NELER DEĞİŞTİ? Yeryüzündeki yaşamı tehdit eden en büyük tehlike küresel ısınma ve iklim değişikliğidir. Son yıllarda küresel ısınmanın etkileri sadece karasal bölgelerde değil, okyanus, deniz ve göller gibi sulak alanlarda da görülmektedir. Özellikle kaliteli protein kaynağı olan su ürünleri ve balıklar bundan önemli oranda olumsuz etkilenmektedirler. Çünkü balıklar ve diğer su ürünleri bulundukları sucul ortamdaki değişimlere karşı çok hassastırlar. İklim değişikliği, iklimlerin özelliklerinin ve ortalamalarının dengesiz değişimleridir. Bu değişimlerin aşırı ve olumsuz sonuçları biyolojik çeşitliliği, habitat ekosistemini, besin zinciri dengesini ve dolayısıyla ekonomik yaşamı da etkilemektedir. İklim değişiklikleri denizleri, balıkların biyolojik özelliklerini, habitat ekosistemlerini, balık stoklarını, balıkçılığı ve su ürünleri yetiştiriciliğini de olumsuz etkilemektediriklim değişikliği tatlı su kaynaklarının azalarak yok olmasına, deniz ekosistemlerinin ve balık göç yollarının değişmesine ve dolayısıyla ekosistemin bozulmasına neden olmaktadır. İklim değişikliği, balık stokları üzerine doğrudan ve dolaylı etki etmektedir. Doğrudan etkiler; balıkların fizyolojisi, üreme ve büyüme oranları, yumurtlama kapasiteleri gibi etkilerdir. Dolaylı etkiler ise; deniz ekosistemi, balıkların göç aktiviteleri, besin ağı ve besin zinciri gibi özellikler üzerine olan etkilerdir. Küresel ısınmanın sebep olacağı yıkımların balıkçılık sektöründeki yansımalarını kestirmek daha da zordur. Küresel ısınmanın ilk etkisi, yüzey sularının ısınması şeklinde olmaktadır. Bunun sebebi, güneş ışınlarının eriyen buzullar nedeniyle deniz tarafından daha fazla emilmesidir. Isınan sular nedeniyle güney yarım kürede yaşayan balık türlerinin daha soğuk olan kuzey yarım küre sularına doğru göç

etmeleri beklenen bir durumdur. Sıcak sularda oksijen daha az çözündüğü için balıklarda fizyolojik bir stres meydana gelecektir. Yüksek sıcaklığa tolerans gösteremeyen türler ya yok olmak ya da daha serin sulara doğru göç etmek zorunda kalacaklardır. Bu durum ise gidecekleri ortamlarda yaşayan yerli türler ile aralarında besin ve habitat rekabetine neden olacaktır. Besin zinciri, ekosistemlerde bulunan türlere ait bireyleri diğer tür veya türlere ait bireyler üzerinden beslenmesi sonucu oluşan halkalar serisidir. Sucul ortamdaki besin zinciri bazen çok uzun olabilir ve suyun ısısı, akıntı sistemleri gibi pek çok faktörden kolayca etkilenir. Küresel ısınmanın en kolay ölçülebilen etkisi, deniz suyu sıcaklıklarının artması şeklinde görünmektedir. Küresel ısınmanın okyanuslarda, denizlerde ve tatlı su sistemlerinde bir dizi değişikliklere neden olduğu yapılan bilimsel çalışmalarda da belirtilmiştir. Bu değişimler, su ürünlerinin çeşitliliğini, üreme potansiyellerini, popülasyon sayılarını ve yaşam kalitelerini olumsuz yönde etkilemektedir. Ilıman sularda yaşayan ama suların fazla ısınması sonucu daha serin kuzey bölgelere göç eden balık türleri olduğu bilinmektedir. Yani kuzey bölgelere doğru biyocoğrafik bir yüklenme görülmektedir. Akdeniz bölgesi genel olarak kurak Kuzey Afrika ile yağmurlu Orta Avrupa iklimi arasında yer alır. Akdeniz ve Ege Denizi birbirlerine ekolojik açıdan benzerler. Ege Denizi nde avlanan pek çok türe karşın Akdeniz, Türkiye deki deniz balıkçılığının en az verim aldığı denizdir. Akdeniz in batısı Cebelitarık Boğazı sebebiyle, Atlantik Okyanusu nun ekolojik ve oşinografik özelliklerinden etkilenen bir deniz olma özelliğindedir. Küresel ısınma ve iklim değişikliği süreci dünyada ve ülkemiz balıkçılığında farklı şekillerde bir işleyiş izleyecektir. Şöyle ki; okyanus ikliminden etkilenen ülkelerin balıkçılık faaliyetleri kıyısal ve okyanus balıkçılığı şeklinde yapılır. Oysa ülkemiz iç denizlerle çevrili bir konumdadır. Kıyılarımızda gel-git etkisi çok fazla görülmez. Bu nedenle iklim değişikliği, ülkemiz balıkçılığında okyanus iklimlerinden daha farklı bir şekilde kendini gösterecektir. TÜDAV tarafından hazırlanan bir raporda küresel ısınma nedeniyle Karadeniz in Akdeniz leştiği bildirilmiştir. Son 30 yılda Karadeniz deki ekonomik öneme sahip balık türü sayısının 26 dan 6 ya düştüğü bildirilmiştir [33]. Bu sayının düşmesinde çevresel kirlilik faktörlerinin de etkili olduğu bir gerçektir. Karadeniz in yerel türü olan Hamsi nin (Engraulis encrasicolus) son durumunun da değerlendirildiği raporda, özellikle soğuk mevsimlerde hamsilerin kuzeye yaptıkları göçün azalacağı hatta durabileceği ve ülkemizin önemli bir ekonomik kaynağının kuruyabileceği öngörülmüştür. Bunun sebebinin su sıcaklığı ve hamsilerin yağlanma oranları arasındaki paralelliktir. Hamsilerde görülen yağlanma boyunca, su sıcaklığı ile hamsi kışlama göçü arasında güçlü bir etkileşim ve bunu takiben stok dağılımı vardır. Ülkemizde en çok avlanan türlerden biri de İstavrit türleridir. Ancak av sezonunun başlangıç tarihi, anaç istavritlerin yumurta dökme dönemlerine denk gelmesi nedeniyle sayılarının azalması çok yakın bir gelecekte gerçekleşebilir. Çünkü küresel ısınma, suların çok geç soğumasına sebep olmaktadır. Birçok sucul organizma gibi bazı balık türleri de küresel ısınmanın etkilerinin incelenmesinde biyobelirteç görevi görürler. Balık türlerinin yumurta, larva ve juvenil denilen ergin öncesi gelişmesinde su sıcaklığının önemi büyüktür. Özellikle denizlerden nehirlere veya nehirlerden denizlere göç eden balık türleri su sıcaklığı değişimlerinden olumsuz yönde etkilenirler. genimizde tüm canlıların geleceği tehlike altına girmiştir. Küresel iklim değişikliği yaklaşık son yüz yıllık sanayi devrimi ve bunu izleyen aşırı sera gazı emisyonu (salınımı) süreçlerinin bir sonucu olduğuna

göre bu süreçlerin yenilenebilir kaynaklar gibi modern bilim kurallarına göre tekrar değerlendirilmesi ve tüm canlılığın mutluluk ve refahına göre yeniden dizayn edilmesi gerekir. Yoksa pek de uzak olmayan bir gelecekte, küresel ısınma ve iklim değişikliği insanları ve hiçbir suçu olmayan diğer canlıları yok edecektir. İnsanoğlu iklimi etkilemiştir. İklim de insanoğlunu etkileyecektir. Bu etkileşmenin sonuçlarını kestirmek zor olsa da dünyamızı zor günlerin beklediği açık ve net olarak görünmektedir. Türkiye denizleri henüz protein deposu olma özelliğini kaybetmeden iklim değişikliği sonucu ortaya çıkacak zararların önlemleri alınmalıdır. Bu nedenle özel politika ve bilimsel metotların işbirliğinde denizlerimizi sürekli izlemeli ve farklı ekolojikparametrelerle değerlendirmeliyiz. Denizlerimizin geleceği hakkında oluşturulacak gerçekçi politikalar ile gelecek kuşakların kaliteli protein stoklarını koruyabiliriz. Kaynakça: Kayhan, F.E., Kaymak, G., Tartar, Ş., Akbulut, C., Esmer, H. E., YÖN ERTUĞ, N. D. Küresel Isınmanın Balıklar ve Deniz Ekosistemleri Üzerine Etkileri. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. Kasım 2015.