Hidrolik Nedir? Akışkan gücü olarak basınçlı yağın kullanıldığı sistemler hidrolik sistemlerdir. Yağ tanktan hidrolik pompayla emilir ve sıkıştırılarak basıncı yükseltilir. Pnömatikte ise basınçlı akışkan olarak hava kullanılır. Hava atmosferden kompresörlerle emilir ve sıkıştırılarak basıncı yükseltilir. Hidrolik ve pnömatik sistemlerde basınçlı akışkan iş elemanlarına etki ederek doğrusal ve dairesel hareket elde edilir.
Hidrolik Devre Elemanları 1. Hidrolik depo (tank) 2. Hidrolik pompa 3. Hidrolik silindir 4. Hidrolik motor 5. Basınç kontrol valfi 6. Yön kontrol valfi 7. Akış kontrol valfi 8. Hidrolik akümülatör 9. Hidrolik boru ve bağlantı elemanları 10. Sızdırmazlık elemanları 11. Hidrolik filtre
Hidrolik Güç Ünitesi Hidrolik sistemlerde basınçlı akışkanı üreten iş elemanı hidrolik pompalardır. Hidrolik pompalar emiş hattından yağı çekerler ve yağın basıncını yükselterek sisteme basarlar. Pompaların seçilmesinde dikkat edilmesi gereken iki önemli nokta basınç ve debidir. Seçilen pompanın sisteme yeterli debide akışkanı basmadığı veya basıncın yeterli olmadığı durumlarda sistem tasarlandığı gibi çalışmayacaktır
Hidrolikte Kullanılan Semboller
F L 35520 N t p 10 sec S 3 m P 70 bar A? Q? P w? P Q F A va 3 10 70 10 50.74 10 5 4 35520 A 1.52 10 3 m s 3 A 50.74 91.2 lpm 2 cm P w PQ N 1500 rpm 70 10 V 5 D 1.52 10? 3 cm rev 3 10640 W 10.64 kw cm rev 91200 1500 min 3 min cm VD rev 3 V D 60.8 3 cm rev E Fs E PV E T P w Fv P w PQ P w T
Örnek 1: Hydraulic Circuit Analysis (Cundiff, p. 7) P c 2 P r 3 F L 22.2 F f 0.4kN kn P 1 3.1 P 3 1.4 P v 2.4 bar bar bar P 2 1 bar P 4 0.7 bar 1 4 D bore 7.6 D rod 3.2 cm cm A r A c (7.6) 4 45.3 2 (3.2) 4 45.3 2 cm 37.3 2 cm 2 P r 1.4 2.4 0.7 4.5 bar P c 45.3 10 4 450000 37.3 10 4 22200 400 P c 53.6 bar P 3.1 2.4 1 53.6 60.1 bar 22200 5 10 45.3 10 4 49 bar 49 60.1 % 81.5
Örnek 2: Hydraulic Circuit Analysis (Esposito, p.142) P w 3.73 kw 0.30 m 2. PUMP HİDROLİK MOTOR 4.88 m ELECTRİK MOTORU 6.1 m Q 113.7 lpm S g 0.9 100 cs 2 noktasındaki basıncı bulunuz. Oil Level 1.22 m. 1 Boruların iç çapı 2.54 cm Dirsekler 2.54 cm stan dard dirsek alınacaktır Bernoulli Denklemi: Z 1 P 1 v 2 1 2g H p H m H L Z 2 P 2 v 2 2 2g Z 2 -Z 1 = 6.1 m P 1 0 v 1 0 PQ P w P Pw HP Q P 10 113.7 60 H m 0 H 3 3730 0.9 1000 9.81 223m
H L Hesaplanması: 10 113.7 60 3 2 2 Reynold s number: N R vd v Q (2.54x10 ) v v=3.74 m/s 3.74 2.54 10 NR 950 4 2 4 100 10 10 950 <2000 Laminar akış (0 2000 4000) 2 Av H H L L f L D 2 v 2g 6.4 0.34 f 6.74 64 NR Moody diagram (p.134) L (1.22 0.30 4.88) L 64 950 6.74 (2.54/100) m L e 0.90 2.54/100 64/ 950 2 (3.74) 12.74 (2 9.81) m KD f GLOBE VALVE:1 / 1 OPEN 1 / 2 OPEN GATE VALVE : 1 / 1 OPEN 3 / 4 OPEN 1 / 2 OPEN 1 / 4 OPEN RETURN BEND... STANDARD TEE... STANDARD ELBOW... 45 o ELBOW... 90 o ELBOW... BALL CHECK VALVE... K 10 12.5 0.19 0.90 4.5 24 2.2 1.8 0.9 0.42 0.75 4 223 12.74 6.1 P2 0.9 9810 2 3.74 2 9.81 P 2 =1.8 MPa=18 bar
Kampana ve Kaplinler
Hidrolik Tank 1
Hidrolik Tank 2
Hidrolik Pompalar Paletli pompalar Dişli pompalar Pistonlu pompalar Diğerleri
Hidrolik Pompalar 1
Hidrolik Pompalar 2
Hidrolik Pompalar 3
Hidrolik Pompalar 4
Hidrolik Pompalar 5
Hidrolik Pompalar 6
Hidrolik Silindirlerde Güç Hesabı Hidrolik silindirler (doğrusal hareketler) Hidromotorlar (dairesel hareketler) Silindirlerde güç hesapları Elektrik motoru hesabı
Sızdırmazlık Elemanları Piston keçeleri Boğaz keçeleri O ringler
Hidrolik Silindirler 1
Hidrolikteki İki Önemli Sorun Yağların kirliliği Yağlardaki oluşan ısı Giderilme yolları Hidrolikte ısının derecesi ve gerekliliği
Enerji Aktarma Organları Hidrolik borular Hidrolik hortumlar Boru rekorlar Rekorlama tekniği Kelepçeler Diğerleri (bakır pullar, kimyasal sızdırmazlık elamanlar, teflonlar)
Yardımcı Kontrol Elemanları Regülatörler (basınç ayar valfleri) Çekvalfler Quick kaplinler Hız ayar valfleri Küresel vanalar Biriktiriciler (akümülatörler)
Hidrolik Hortumlar
Boru Rekorları 1
Rekorlama Tekniği 1
Rekorlama Tekniği 2
Hidrolik Boru Kelepçeleri 1
Hidrolik Boru Kelepçeleri 2
Regülatörler (Basınç Ayar Valfleri) 1
Regülatörler (Basınç Ayar Valfleri) 2
Regülatörler (Basınç Ayar Valfleri) 3
Quick Kaplinler
Hız Ayar Valfleri
Çekvalfler
Akümlatörler (Biriktiriciler)
Küresel Vanalar
Basınç Göstergeleri Manometreler özellikleri Anılma şekilleri Tipleri Özel olanlar
Manometre
Valfler (Yönlendiriciler) Mekanik uyarılı valfler Hidrolik uyarılı valfler Elektrik uyarılı valfler Pnömatik uyarılı valfler Diğerleri
Mekanik Uyarılı Valfler
Hidrolik Uyarılı Valfler 1
Hidrolik Uyarılı Valfler 2
Elektrik Uyarılı Valfler
Yön Kontrol Valfleri Kapalı merkez valfler Açık merkez valfler J merkez valfler H merkez valfler diğerleri