6. Bölüm İdarî Yapı 233
234
A L T I N C I Yat Limanı ve Kaleiçi - 2007 nın 5747 Sayılı Kanundan Önceki 14 İlçe İdari Haritası 235
A L T I N C I 236
A L T I N C I nın 5747 Sayılı Kanundan Sonraki 19 İlçe İdari Haritası İdari Haritası 237
VI- İDARÎ YAPI 355 A.GENEL İDARE (MÜLKÎ İDARE) 1.ANTALYA VALİLİĞİ A L T I N C I mer ilçeleri ile birlikte da ilçe sayısı 14 olmuş, 5747 Sayılı Kanunla Kurulan Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı ve Muratpaşa ilçeleriyle de nın ilçe sayısı toplam 19 olmuştur. ADNKS SONUÇLARINA GÖRE NÜFUS 356, 357 : YILLAR TÜRKİYE ANTALYA 1927 YILI 13.648.270 204.372 2007 YILI 70.586.256 1.789.295 2008 YILI 71.517.100 1.859.275 2009 YILI 72.561.312 1.919.729 1.1. Tarihi Gelişim Kent, Türk tarihinde Adalya olarak bilinir. Türkler daha sonra kente adını vermişlerdir. Birinci Dünya Savaşı sonuna kadar Konya Vilayetinin bir sancağı olan, Cumhuriyet döneminde 20/04/1924 tarih ve 491 no lu Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile ANTALYA VİLAYETİ adını almıştır. İli 1924 yılında Merkez, Akseki, Alanya, Elmalı, Finike, Kaş, Korkuteli, Manavgat ilçelerinden teşekkül etmiştir (Merkez ve 7 ilçe). 1926 yılında kurulan Serik İlçesi, 1936 yılında Akseki den ayrılarak kurulan Gündoğmuş İlçesi, 1947 yılında 5071 Sayılı Kanunla kurulan Gazipaşa İlçesi, 1958 yılında 7033 Sayılı Kanunla kurulan Kumluca İlçesi, 1987 yılında 3392 Sayılı Kanunla kurulan Demre, 1990 yılında 3644 Sayılı Kanunla kurulan İbradı ve Ke- 1927 yılında İlinin Ülke nüfusu içindeki payı %1,51 iken, bu oranın 2007 yılında %2,53 e ulaştığı, 2008 yılında %2,59 olduğu, 2009 yılında da %2,64 e yükseldiği görülmektedir. Valiliği, İçişleri Bakanlığı na bağlıdır. İl de Üst Protokol; -Vali, -Tugay ve Garnizon Komutanı ve -Büyükşehir Belediye Başkanından müteşekkildir. 1.2. Hizmet Binası İlimizde, Hükümet Konağı adı ile bilinen Valilik binasının, Cumhuriyetin ilk yıllarında, en son yıkılan yandaki resimde görülen beş katlı Valilik binasının olduğu yerde bulunan, aşağıdaki siyah beyaz fotoğrafta görülen ve yıkılmış olan binada hizmet verdiği, kayıtlardan ve kaynak kişilerin ifadelerinden anlaşılmaktadır. 238 355- Hazırlayan A. Kerim ATILGAN, İl Kültür ve Turizm Md. Yrd. 356- Kaynak:TÜİK-26/01/2009 357- Kaynak: T.C. Başvekalet İstatistik Umum Müdürlüğü. Umumi Nüfus Tahriri 1929
A N T A L Y A V A L İ L İ Ğ İ Halen daha önce Gazi Mustafa Kemal İlköğretim Okulu olarak hizmet veren aşağıdaki resimde görülen tarihi binanın mevcut Valimiz Alâaddin YÜKSEL in, titiz takip ve destekleri ile aslına uygun olarak estetik ve otantik bir şekilde onarılması ile bu binada ve İlimizde; Bürokratik Kültürden Vatandaş Odaklı Kamu Hizmeti Kültürüne Geçiş, Mutlak Hedefimizdir parolası ile hizmetini sürdürmektedir. Daha sonra, en son yıkılan beş katlı Valilik Bina- Eski Valilik Binası (Yıkılan)-(Foto:www.antalya.bel.tr) sının yerine halen arka sayfadaki resimde (syf 240) görülen modern bir Kent Parkı yapılarak Cumhuriyet Meydanı na da zenginlik sağlanmış ve İlimizin kültür ve turizm vizyonuna uygun bir şekilde halkımızın hizmetine sunulmuş bulunmaktadır. Şu andaki yeni Valilik binasının, Cumhuriyetin ilk yıllarında İttihad Ve Terakki Mektebi olarak hizmet verdiği görülmekte olup konu ile ilgili bilgi aşağıda belirtilmektedir. Valilik Binası-2010-(Foto:M.DÖNMEZER) 239
A L T I N C I 240 1.3. İttihad ve Terakki Mektebi (Yeni Valilik Binası)( 358 ),( 359 ) Bina erkek öğrencilerin eğitimi için 1910 yılında kurulan Hususi İttihad ve Terakki İbtidaisi için İbradılı Kadı Paşa ailesinin bağışladığı arsa üzerine İttihad ve Terakki Fırkası nın önemli simalarından olan ve Mutasarrıflığı görevini yapan Sabur Sami Bey tarafından, kente partilerinin nişanesi olmak üzere 1915 yılında Amele Taburuna inşa ettirilmiştir. Yapının tasarımını ünlü Mimar Kemalettin Bey yapmıştır. Giriş kapısı üzerine konulan kitabede İttihad ve Terakki Mektebi-1331 ibaresi bulunmaktadır.(foto:1) 28 Mart 1919 tarihinde İtalyanlar tarafından işgal edildikten sonra söz konusu okul binası, askeri birlik kışlası olarak kullanılmıştır. İşgal döneminde İttihad ve Terakki Mektebi eğitimini Debboy (mevcut kışla-orduevi) karşısında bulunan bir binada sürdürmüştür. da İtalyan işgalinin 5 Temmuz 1921 tarihinde bitmesi ile İttihad ve Terakki Mektebi eski binasına kavuşabilmiştir. Cumhuriyet in ilanından sonra Gazi Mustafa Kemal İlkokulu adını alan okul erkek öğrencilere yönelik eğitim yapmasından dolayı halk arasında Gazi Erkek olarak anılmıştır. Okul binasına 1974 yılında üç derslik ilave edilmiştir. Ayrıca 1988 yılında geçirdiği yangından sonra ciddi bir tadilat yapılmıştır. 358- Yrd.Doç.Dr.Muhammet GÜÇLÜ- Akd.Üniv.Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi 359- A.Kerim ATILGAN- İl Kültür ve Turizm Müdür Yardımcısı Şehir Parkı-01/04/2010- (Foto:A.Kerim ATILGAN) nın en eski çağdaş eğitim ve kültür kurumlarından birisi olan bu okuldan bir asır boyunca devlet adamları, bilim adamları, siyasetçiler, yazarlar ve sanatçılar yetişmiştir. 1.4. Cumhuriyet Meydanı Cumhuriyetin ilk yıllarından sonra yeniden imar hamlesi başlatılan İlimizde, ilk önceleri yandaki resimde görüldüğü üzere şehir parkı görünümünde olan Cumhuriyet Meydanı ; Daha sonraki çeşitli düzenlemelerle resmi kutlama ve törenlerin yapıldığı, yukarıdaki ve arka sayfadaki (Syf:242) resimde görülen modern bir meydan haline gelmiş bulunmakta ve İlimize gelen yerli ve yabancı ziyaretçilerin uğrak yeri haline gelmiş olduğu görülmektedir. 1.5. Bağlı Hizmet Birimleri İl İdaresi Kanunu çerçevesinde, İl genelinde bulunan tüm resmi kurum ve kuruluşlar idari yönden Vali Yardımcıları aracılığı ile Valilik Makamına bağlıdır. Bununla birlikte kendi bünyesinde bulunan birimler de mevcuttur.bunlar,valilik Makamının takdirine bağlı olarak Vali Yardımcılarının koordinesinde ya da doğrudan Makama bağlı olarak hizmet vermektedirler. -Valilik Özel Kalem Müdürlüğü -İl Yazı İşleri Müdürlüğü -Valilik Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü -Valilik Protokol Müdürlüğü -İl İdare Kurulu Müdürlüğü -İl Mahalli İdareler Müdürlüğü -İl Planlama ve Koordinasyon Müdürlüğü
A N T A L Y A V A L İ L İ Ğ İ Foto-1:Yeni Valilik Binasının Doğu Cephesindeki Levha-(20/07/2007) (İttihad ve Terakki Mektebi-1331) Cumhuriyet Meydanı ve Telgrafhane-1932 241
A L T I N C I Cumhuriyet Meydanı-2007-(Foto:M.DÖNMEZER) 242 Cumhuriyet Meydanı-2009
A N T A L Y A V A L İ L İ Ğ İ 1.6. İlimizde Görev Yapan Valilerimiz Sabri Bey : 8.T.Ev.1339-21/06/1340 İsmail Safa Bey : 28/05/1340-30/01/1342 Arif Bey : 23.Ka.Ev.1926-30.Ka.Sa.1928 Faiz Bey : 30.Ka.Sa.1928-8/01/1931 Zeynel Abidin Bey : 18/01/1931-10/06/1933 Nazif ERGÜN : 15/06/1933-11/10/1934 Saip ÖRGE : 04/12/1934-16/01/1939 Fuat BATURAY : 28/12/1939-20/02/1940 Haşim İŞCAN : 14/04/1940-08/08/1945 Haluk Nihat PEPEYİ : 08/12/1945-09/12/1946 Sadri AKA : 26/11/1946-31/01/1948 Salim GÜNDAY : 02/03/1948-20/07/1949 İ.Hakkı BAYKAL : 16/08/1949-14/07/1950 İ.Sabri ÇAĞLAYANGİL : 24/07/1950-14/08/1953 Şefik SAN : 14/09/1953-14/04/1955 Nurettin AYNUKSA : 29/04/1955-04/04/1957 Niyazi AKI : 06/04/1957-08/08/1960 Turgut KİLER : 14/06/1960-18/10/1962 M.Nuri TEOMAN : 18/10/1962-26/01/1966 M.Şerif TÜTEN : 26/01/1966-04/06/1967 Ö.Naci BOZKURT : 19/06/1967-20/10/1968 M.Nüzhet ERMAN : 22/10/1968-16/09/1970 Ahmet BALKAN : 22/09/1970-08/07/1971 Hüseyin ÖĞÜTÇEN : 08/07/1971-28/07/1975 N.Oğuz BOR : 28/07/1975-02/03/1978 Saner ARMAN : 15/02/1978-23/10/1978 Güngör AYDIN : 23/10/1978-15/12/1979 Kadir UYSAL : 15/12/1979-05/01/1981 Yılmaz TÜRKTEKİN : 08/01/1981-02/02/1984 S.Arıkan BEDÜK : 07/02/1984-18/04/1984 Bahaeddin GÜNEY : 25/04/1984-26/02/1988 Erol TEZCAN : 26/02/1988-22/07/1991 S.Arıkan BEDÜK : 01/08/1991-17/02/1992 Saim ÇOTUR :21/02/1992-16/04/1996 Hüsnü TUĞLU :17/04/1996-06/10/1999 M.Ertuğrul DOKUZOĞLU : 08/10/1999-09/02/2003 Alâaddin YÜKSEL :17/02/2003- İlimizde görev yapan valilerimiz arasında mevcut Valimiz Alâaddin YÜKSEL in, 17/02/2003 tarihinden bu yana 7 yılı aşkın süre ile da En Uzun Süre Görev Yapan Vali ünvanını taşımakta ve sıra dışı bir yönetim anlayışıyla; Uygarlıklar açısından bakıldığında kentler uygarlıkları, uygarlıklar da kentleri sembolize eder. Bu bağlamda, dünya uygarlığının en önemli yörelerinden birisidir ve tarihin her döneminde küresel vizyonun önemli bir aktörü olarak da rolünü devam ettiren bir dünya kentidir. Barış kültürüne uzanan bu büyük buluşmada, lıların üzerine düşeni layıkıyla ve samimiyetle yerine getirdiklerine herkesin inanmasını isterim. diyerek, İlimizde birçok yeni ve kalıcı projelere imza attığı görülmektedir. 243
A L T I N C I 344