Giriş Matbaanın icadı, radyo ve tv ile başlayan iletişim teknolojileri günümüzde içlerinde en kapsayıcı olan internet ile son halini almıştır. 1990 lı yıllardan itibaren günlük hayatta aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. Ülkemizde de 1994 yılında ilk olarak kullanıma girmiştir. İlk yıllarda masaüstü bilgisayarlardan internete ulaşırken, teknolojik gelişmeler sayesinde gün geçtikçe daha küçük elektronik aletlerle bu işlemi gerçekleştirebilir hale gelindi. Masaüstü bilgisayarların ardından laptoplar ile tanıştık. Daha sonraları iş hayatında kolaylık sağlayan netbooklar hayatımıza yerleşti. Gittikçe daha küçük boyutlarda karşımıza çıkan bilgisayarların son hali ise tablet bilgisayarlar oldu. Önceleri sadece konuşurken ve sms yollarken kullandığımız cep telefonları zamanla internete ulaşma işlevini de sunar oldu. Bu konuda da teknolojik gelişmeler bizleri hayatın her anında ve hızlı bir şekilde internete erişimi sağlayan akıllı telefonlarla tanıştırdı. Bu gibi teknolojik gelişmeler sayesinde internet, dolayısıyla bilgiye ulaşma isteği gün geçtikçe hayatımızda daha önemli bir yer işgal etmektedir. Günün sonunda hayatımızın merkezine yerleşen bu teknolojik aletler bazı toplumsal değişmelere sebep olmaktadır. Ülkemizde iletişim teknolojilerinin bu hızlı değişimi karşısında oluşan yeni atmosfere en çabuk uyum sağlayan; X ve Y kuşağı denilen 1980 sonrası doğan gençlerdir. Bu iki kuşak internetle çok erken yaşlarda tanışmış ve bu atmosferin içinde yetişmişlerdir. Günümüzde bilgiye ulaşmanın en kolay ve hızlı yolu olan internet, öğrenciler için son derece elzem bir ihtiyaçtır. Ülkemizde ilkokul ve liselerde akıllı tahta adlı internet bağlantılı tahtalar kullanılmaktadır. İnternete özellikle üniversite öğrencileri için, alanları hakkında dünyadaki gelişmelerden haberdar olma, araştırma yapma ve dünyaya entegre bir şekilde ilerleyebilmek için hayati önem taşımaktadır. İşte bu durum içerisinde araştırmamızın evrenini oluşturan üniversite öğrencileri internete ulaşmak için çok çeşitli teknolojik alet kullanmaktadırlar. Masaüstü bilgisayar, laptop, netbook, standart cep telefonunun yanı sıra son birkaç yıldır hayatımıza giren akıllı telefon ve tablet bilgisayarlar öğrenciler tarafından sıklıkla internete ulaşmak için kullanılmaktadır. Şimdi bu teknolojik aletleri tek tek tanıyalım. 1. Masaüstü Bilgisayar, sabit bir konsol veya masa üzerine uygun yapıda tasarlanan kişisel bilgisayar türüdür. Bu bilgisayarlar çeşitli türlerde parçaların birleştirilmesiyle çok farklı biçimde 1
oluşturulabilirler. Masaüstü bilgisayarlar klavye, fare,ekran ve kasadan oluşmaktadır. Boyutları ve ağır olması sebebiyle çevresel faktörlerden daha az zarar görürler. Diğer kişisel bilgisayarlara göre yüksek güç harcarlar ve daha az maliyete sahiptirler. 2. Laptop (Dizüstü bilgisayar), taşınabilir türden, genellikle ekran ve klavye olmak üzere iki parçadan oluşan kişisel bilgisayarlardır. Bir dizüstü bilgisayar bir masaüstü bilgisayarın klavye, fare ve ekran gibi bileşenlerini tek bir parçada toplar. Dizüstü bilgisayarlar bir AC bağdaştırıcıdan gücünü alır ve şarj edilebilir bir batarya ile güç kaynağından uzakta da kullanılabilir. Dizüstü bilgisayarlar küçük ve taşınabilir olmaları açısından avantajlıdır. İlk portatif DOS bilgisayarını 1985'de Siemens Nixforf üretmiştir. Home computer, yani ev bilgisayarı sınıfında ilk portatif bilgisayar ise Commodore 64 SX olarak 1984'de piyasaya sürülmüştür. 3. Netbook (el üstü küçük), hızlı, ucuz olan ve ağ uygulamalarını çalıştırmak için geliştirilmiş dizüstü bilgisayarlara verilen genel ad. 4. Tablet Bilgisayar, çağımızın en yeni donanımlarıyla dizayn edilmiş olan taşınması dizüstü bilgisayarlara göre çok daha pratik olan bir bilgisayar türüdür. Bir tablet bilgisayar çok amaçlı kullanılabilir. Oyun oynanabilir, fotoğraf çekebilir, film seyredilebilir, müzik dinlenebilir. Eğlence dışında tablet bilgisayarlar; toplantı, forum ve seminerlerde kullanılmaktadır. Ekranda yer alan dokunmatik bir klavyesi bulunmaktadır. Fiziki yapısı bu şekilde olduğu için kullanım alanları sadece eğlence ile kalmamaktadır. 5. Cep Telefonu, kolayca taşınabilen, geniş kapsama alanlı, kablosuz telefon sistemini kullanan bir iletişim ve multimedya aygıtıdır. Cep telefonu ile sağlanan hizmetler, telefon modeline ve servis sağlayıcıya göre değişmekle beraber en yaygın olarak kullanılanları, sesli görüşme ve kısa mesaj hizmetidir. Sesli ve yazılı görüşmenin yanı 2
sıra görüntülü görüşme, görüntülü mesaj, müzikçalar, video oyunları, internet, veri transferi ve hatta ofis uygulamaları gibi tüm diğer bilgisayar işlevlerini kullanıcısına ulaştırabilir. Cep telefonları internet ve telefon bankacılığı hizmetlerinde kullanılabilir. Paypal gibi çevrimiçi hesapları kullanarak, sms aracılığıyla, satın alınan mal ve hizmetlerin ücretlerinin ödenmesi amacıyla kullanılabilir.. 6. Akıllı Telefon (Smartphone), cep telefonunun sağladığı klasik özelliklere, bilgisayar dünyasının bir ürünü olan PDA lerin özelliklerinin de eklenmesiyle tasarlanan gelişmiş mobil iletişim cihazıdır. Akıllı telefonlarda yaygın olarak Android ve Symbian ve İOS mobil işletim sistemleri bulunur. Bu sayede birçok farklı amaç için daha aktif bir şekilde kullanılabilir ve neredeyse her iş için bir uygulama bulunabilir. İşlemcileri bataryaların uzun süre dayanabilmesini sağlayan ARM tabanlı olmakta ve karmaşık işlemleri sorunsuzca yapabilmektedirler. Aynı zamanda çoğu akıllı telefonda grafik işlemci de mevcuttur. Bu sayede fazla poligon gerektiren kaliteli oyunları kolayca ve akıcı şekilde çalıştırabilirler. Özellikle üniversite öğrencileri yeni teknolojilere uyum sağlama konusunda öncü gruplardan olmuştur. Bu araştırmada Anadolu Üniversitesi öğrencilerinin son yıllardaki internete ulaşım teknolojilerine yönelimlerinin olup olmadığı araştırılmıştır. Son birkaç yıldır hayatımıza aktif olarak giren akıllı telefon ve tablet bilgisayarların özellikle üniversite öğrencilerinin hayatına ne derece dahil olduğu incelenmeye çalışılmıştır. 3
Araştırma Araştırmanın Amacı Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin standart bilgisayar ve cep telefonundan tablet bilgisayar ve akıllı telefona yönelik algısal ve tutumsal bir yönelimlerinin olup olmadığını araştırmaktır. Bu araştırmayla günümüz dünyasının yeni iletişim teknolojilerine, Anadolu Üniversitesi öğrencilerinin bakış açılarını ortaya koymayı hedefledik. Ayrıca: Katılımcıların elektronik alet kullanım durumları İnternete bağlanmada kullandıkları araçlar İnternet kullanım sıklıkları Aylık ortalama kişisel bütçe Gelecek on iki ayda muhtemel elektronik alet satın alma durumları Farklı elektronik aletlerden beklenen kullanım yararları Farklı elektronik aletlerde muhtemel marka tercihleri gibi araştırmaya yardımcı olacak verilere de ulaşılmaya da çalışılmıştır. Araştırmanın Kısıtları Araştırma 1 aylık bir süreç içerisinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Eskişehir Anadolu Üniversitesi öğrencilerinin oluşturması da bir kısıtlayıcı etkendir. Araştırmanın sonuçları ancak Anadolu Üniversitesi öğrencileri için genellenebilir. Araştırmanın Yöntemi ve Örneklemi Araştırmamızda Anadolu Üniversitesi öğrencilerine teknolojik aletlere yönelik algı ve tutumlarını ölçme amaçlı 12 soruluk bir anket uygulanmıştır. Örneklem seçiminde keyfi seçim kullanılmıştır. Anket bünyesinde demografik verilerin yanı sıra sahip olunan elektronik aletler, aylık ortalama harcama bütçesi, muhtemel teknolojik alet satın alma durumu ve yeni teknolojilere karşı algı ve tutumlarını ölçmeye yönelik sorular da bulunmaktadır. Araştırmada 5 ayrı fakülteden 47 erkek 45 kadın toplam 92 kişiyle yüz yüze anket uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler SPSS 15.0 veri analiz programıyla incelenmiştir. Ankete katılanların yeni teknolojilere karşı algı ve tutumlarını ölçmek amacıyla kullanımlar doyumlar yaklaşımı baz alınarak ölçülmüştür. 4
Güvenirlik Kat Araştırmanın güvenirlik kat sayısı 0.680 dır. Bu demek oluyor ki bu araştırma % 68 oranında güvenilirdir. Cronbach's Alpha Cronbach's Alpha Based on Standardized Items N of Items,680,675 24 Araştırmanın Hipotezleri Araştırmanın amacı tablet bilgisayar ve akıllı telefona yönelik olumlu bir algının olup olmadığını araştırmaktır. Bu doğrultuda farklı demografik etkenlere göre algıdaki değişimi ölçmek hedeflenmiştir. Bunlar: Katılımcıların akıllı telefon ve tablet bilgisayara yönelik olumlu algı ve tutumun olup olmadığını araştırmak, Cinsiyete göre akıllı telefona yönelik algıda farklılık olup olmadığını araştırmak, Cinsiyete göre tablet bilgisayara yönelik algıda farklılık olup olmadığını araştırmak, Fakülteye göre akıllı telefona yönelik algıda farklılık olup olmadığını araştırmak, Fakülteye göre tablet bilgisayara yönelik algıda farklılık olup olmadığını araştırmak, Bütçeye akıllı telefona yönelik algıda farklılık olup olmadığını araştırmak, Bütçeye göre tablet bilgisayara yönelik algıda farklılık olup olmadığını araştırmaktır. Araştırmanın Sonuçları Demografik Veriler 45 kadın ve 47 erkek olmak üzere toplam 92 öğrenciyle görüşülmüştür. Öğrenciler Güzel Sanatlar, Eğitim, İktisadi İdari Bilimler, İletişim Bilimleri ve Fen Fakültesi olmak üzere beş ayrı fakülteden olmak üzere seçilmiştir. İletişim Fakültesi öğrencileri örneklemin %30.4'ünü oluşturmaktadır. Katılımcıların yaşları dört ana grupta belirlenmiştir. Katılımcıların %68.5'i 21-24 yaş aralığındadır. Öğrencilerin aylık harcamaları beş ana kategoriye bölünmüştür. 251-350 grubu %23.9 ve 451-550 grubu %22.8 ile en parçayı oluşturmaktadır. 5
Fakülteye Göre Elektronik Alet kullanımı Fakültelere göre teknolojik alet kullanımları incelendiğinde İletişim Bilimleri Fakültesi öğrencileri diğer dört fakülte öğrencilerine göre daha fazla akıllı telefon ve tablet bilgisayar kullandığı gözlemlenmiştir. FAKÜLTE CEP TELEFON AKILLI TELEFON TABLET PC MASAÜSTÜ LAPTOP NETBOOK EVET HAYIR( EVET HAYIR( EVET( HAYIR( EVET HAYIR EVET( HAYIR( EVET( HAYIR( Güzel Sanatlar Eğitim İktisadi-İdari İletişim Fen 12.5 20.8 18.1 29.2 19.4 %) 5.0 20.0 25.0 35.0 15.0 4.4 20.0 26.7 40.0 8.9 %) 17.0 21.3 12.8 21.3 27.7 %) 9.1 27.3 27.3 36.4 0.0 %) 11.3 20.0 18.8 28.8 21.3 23.1 19.2 19.2 21.4 23.5 6.1 21.2 19.7 33.3 19.7 %) 6.3 20.3 19.0 35.4 19.0 %) 38.5 23.1 23.1 0.0 15.4 %) 0.0 0.0 30.0 50.0 20.0 %) 12.2 23.2 18.3 28.0 18.3 Cinsiyete Göre Elektronik Alet kullanımı Cinsiyete göre teknolojik alet kullanımlarına bakıldığında; kadınlar erkeklere göre daha yüksek oranda (kadın - %60, erkek - %38.3)akıllı telefonu tercih ederek kullanmaktadırlar. Tablet bilgisayara baktığımızda ise erkekler kadınlara göre daha yüksek oranda (erkek - %14.9, kadın %8.9) tercih edip kullanmaktadırlar. Ayrıca dikkat çeken bir diğer nokta ise kadınlarda masaüstü kullanım oranı %11.1 iken; laptop kullanımı ise %88.9'dur. 6
CİNSİYET CEPTELEFON AKILLI TELEFON TABLET PC MASAÜSTÜ LAPTOP NETBOOK EVET HAYIR EVET HAYIR EVET HAYIR EVET HAYIR EVET HAYIR EVET HAYIR Erkek Kadın 80.9 75.6 19.1 24.4 38.3 60.0 61.7 40.0 14.9 8.9 83.0 91.1 44.7 11.1 55.3 88.9 83.0 88.9 17.0 11.1 8.5 13.3 91.5 86.7 İnternet Kullanımında Tercih Edilen Elektronik Aletler Tablo incelendiğinde genel olarak katılımcılar internet üzerinden gerçekleştirdiği işlemlerde birinci tercih olarak laptop'u ikinci tercih olarak da cep telefonunu tercih etmektedir. İnternette surf yapma/araştırma/göz atma amaçlı hangi cihazı kullanıyorsunuz? Sosyal medyada mesaj göndermeden surf amaçlı hangi cihazı kullanıyorsunuz? Sosyal medya sitelerinde mesajlaşmada hangi cihazı kullanıyorsunuz? Blok yazarken ya da takip ederken hangi cihazı kullanıyorsunuz? Anlık mesajlaşırken hangi cihaz kullanıyorsunuz? Müzik video fotoğraf paylaşırken hangi cihazı kullanıyorsunuz? Film veya müzik indirirken hangi cihazı kullanıyorsunuz? Ücretli film veya müzik indirirken hangi cihazı kullanıyorsunuz? İnternetten alışverişte hangi cihazı kullanıyorsunuz? 1. TERCİH (Laptop) 2.TERCİH (Cep Telefonu) %71.7 %45,7 %65.2 %48.9 %70.7 %50 %72.8 %42.4 %76.1 %53.3 %70.7 %46.7 %71.7 %45.7 %65.2 %39.1 %66.3 %39.1 Ev ve Ev Dışında İnternet Kullanımı Evde internete bağlanmak için %57.6 ile wifi tercih edilmektedir. Ev dışında ise %53.2 ile ücretsiz ortak alan tercihi öne çıkmaktadır. 7
EV DIŞINDA EVDE İNTERNET İNTERNET I I EVET YÜZDE EVET YÜZDE Wifi 53 %57.6 Ücretsiz Ortak Alan 49 %53.2 Kablolu Modem 34 %36.9 İnternet Kafe 36 %39.1 Cep (Simkart) Telefonu 24 %26.0 Cep Telefonu 36 %39.1 3G Modem 21 %22.8 Kafeterya 27 %29.3 Gelecek On iki Ayda Muhtemel Elektronik Satın Alma Durumu Katılımcıların gelecek on iki ayda muhtemel elektronik alet satın alma durumu incelendiğinde sadece akıllı telefon seçeneğinde 'belki alırım' cevabı %37.0 oranında tercih edilmiştir. Bunun dışındaki diğer bütün elektronik aletlerde almam cevabı en yüksek oranda tercih edilen seçenektir. ALMAM sayısı BELKİ ALIRIM sayısı ALACAĞIMI SANMIYORUM sayısı BÜYÜK OLASILIKLA ALIRIM sayısı Gelecek 12 ayda masaüstü bilgisayar satın alır mısınız? 60 %65.2 7 %7.6 11 %12.0 10 %10.9 Gelecek 12 ayda laptop satın alır mısınız? 43 %46.7 18 %19.6 18 %19.6 13 %14.1 Gelecek 12 ayda cep telefonu satın alır mısınız? 40 %43.5 22 %23.9 12 %13.0 16 %17.4 Gelecek 12 ayda akıllı telefon satın alır mısınız? 19 %20.7 34 %37.0 11 %12.0 28 %30.4 Gelecek 12 ayda tablet bilgisayar satın alır mısınız? 35 %38.0 17 %18.5 16 %17.4 18 %19.6 Gelecek 12 ayda satın alır mısınız? 50 %54.3 9 %9.8 16 %17.4 11 %12.0 Elektronik Alet Seçerken Dikkate Alınan Özellikler Katılımcılar elektronik alet satın alırken en çok performans, dayanıklılık ve kullanım kolaylığı özelliklerine dikkat etmektedir. Ayrıca araştırmamızın odak noktasında yer alan akıllı telefon ve tablet bilgisayarlarda aranan özellikler incelendiğinde ilk tercih olarak her iki elektronik alette de performans öne çıkmaktadır. İkinci tercih olarak akıllı telefonlarda kullanım kolaylığı, tablet bilgisayarlarda ise dayanıklılık tercih edilmektedir. Üçüncü özellik olarak da akıllı telefonda dayanıklılık tablet bilgisayarda ise taşınabilirlik tercihi satın almada etkilidir. 8
Elektronik Alet Seçiminde Satın Alınma İhtimali En Yüksek Markalar Akıllı telefon ve tablet bilgisayar seçiminde ilk tercih edilen marka Apple olmuştur. Samsung markası ise Cep telefonu, Akıllı telefon ve Tablet bilgisayarda tercih edilen ikinci marka olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu pazarda etkili konumda olan Apple ve samsung'un oluşturduğu etki tüketici tercihlerinde de bunu gösterir niteliktedir. Katılımcıların Akıllı Telefona Bakış Açıları Katılımcıların akıllı telefona karşı olumlu bir tutum sergiledikleri gözlemlenmiştir. on iki seçeneğin sekizinde katılımcılar akıllı telefon için sunulan olumlu ifadeye en yüksek oranda katılıyorum seçeneğini tercih etmişlerdir. Ancak 'sahip olunan akıllı telefonun kişiliği yansıttığı' ve 'başkaları benim hakkımda karar vermekte kullanırlar' seçeneklerinde katılımcıların kararsız olduğu ortaya çıkmıştır. Seçeneklerde yer alan olumsuz cümleler aracılığıyla katılımcıların anlatılmak istenen ifadeyi doğru bir şekilde anlayıp anlamadıkları da kontrol edilmiştir. Buna rağmen tutarlı cevaplar gözlemlenmiştir. 9
KESİNLİKLE KESİNLİKLE KATILIYORUM KATILMIYORUM KARARSIZIM KATILIYORUM KATILMIYORUM Akıllı telefon almak günümüzde şart olmuştur 27 %29.3 21 %22.8 21 %22.8 18 %19.6 5 %5.4 Akıllı telefonlarda yanlış tercih yaparsanız çok şey kaybedersiniz 35 %38.0 17 %18.5 24 %26.1 3 %3.3 13 %14.1 Akıllı telefon satın almak yararlıdır 43 %46.7 15 %16.3 20 %21.7 11 %12.0 3 %3.3 Akıllı telefonlarda çok tercih edilen markalara yönelirim 45 %48.9 8 %8.7 17 %18.5 9 %9.8 13 %14.1 Akıllı telefonları hoş bulmuyorum 11 %12.0 46 %50.0 16 %17.4 2 %2.2 17 %18.5 Satın aldığım/alacağım akıllı telefon başkalarına benim hakkımda bir şeyler anlatır 14 %15.2 26 %28.3 35 %38.0 3 %3.3 14 %15.2 Akıllı telefonlar bana çekici gelmiyor 19 %20.7 46 %50.0 9 %9.8 1 %1.1 17 %18.5 Satın aldığım/alacağım akıllı telefon ile başkaları onu benim hakkımda karar vermekte kullanırlar 19 %20.7 28 %30.4 32 %32.4 6 %6.5 7 %7.6 Satın aldığım/alacağım akıllı telefon başkalarına benim bir resmimi çizmez 35 %38.0 10 %10.9 31 %33.7 1 %1.1 6 %6.5 Akıllı telefonlarda marka benim için önemlidir. 44 %47.8 8 %8.7 19 %20.7 15 %16.3 6 %6.5 Akıllı telefonlar güzeldir 50 %54.3 7 %7.6 13 %14.1 1 %1.1 2 %2.2 Akıllı telefonlarda popüler markaları satın almak istemem 13 %14.1 35 %38.0 23 %25.0 1 %1.1 20 %21.7 Tüketicilerin Tablet Bilgisayara Bakış Açıları Katılımcılar günümüzde henüz tablet bilgisayarın alınmasının şart olduğunu düşünmemektedirler. Ancak tablet bilgisayarın yararlı bir elektronik alet olduğu kanısındadırlar. Tablet bilgisayarı hoş bulmalarının yanı sıra tercih noktasında markanın önemli olduğunu düşünmektedirler. Ayrıca katılımcılar alacakları tablet bilgisayarın kendi kişiliklerini yansıtmadığını ve başkalarının kendileri hakkındaki kararlarını etkilemediği yönünde bir düşünceye sahiptirler. KATILIYORUM KATILMIYORUM KARARSIZIM KESİNLİKLE KATILMIYORUM KESİNLİKLE KATILIYORUM Tablet PC almak günümüzde şart olmuştur. 12 %13.0 45 %48.9 27 %29.3 6 %6.5 2 %2.2 Tablet PC'lerde yanlış tercih yaparsanız çok şey kaybedersiniz. 26 %28.3 28 %30.4 30 %32.6 7 %7.6 1 %1.1 Tablet PC satın almak yararlıdır. 42 %45.7 19 %20.9 26 %28.3 2 %2.2 3 %3.3 Tablet PC'lerde çok tercih edilen markalara yönelirim. 38 %41.3 32 %34.8 17 %18.5 3 %3.3 2 %2.2 Tablet PC'leri hoş bulmuyorum. 11 %12.0 34 %37.0 29 %31.5 17 %18.5 1 %1.1 Satın aldığım/alacağım tablet PC başkalarına benim hakkımda bir şeyler anlatır. 20 %21.7 40 %43.5 23 %25.0 8 %8.7 1 %1.1 Tablet PC bana çekici gelmiyor. 17 %18.5 41 %44.6 23 %25.0 10 %10.9 1 %1.1 Satın aldığım/alacağım tablet PC'leri başkaları onu benim hakkımda karar vermekte kullanırlar. Satın aldığım/alacağım tablet PC başkalarına benim bir resmimi çizmez. 21 %22.8 39 %42.4 26 %28.3 6 %6.5 0 %o.o 31 %33.7 16 %17.4 37 %40.2 7 %7.6 1 %1.1 Tablet PC'lerde marka benim için önemlidir. 48 %52.2 13 %14.1 24 %26.1 3 %3.3 4 %4.3 10
Tablet PC'ler güzeldir. 49 %53.3 13 %14.1 25 %27.2 3 %3.3 2 %2.2 Tablet PC'lerde popüler markaları satın almak istemem. 11 %12.0 28 %30.4 38 %41.3 10 %10.9 5 %5.4 Faktör Analizleri Faktör analizleri fakülte, cinsiyet ve bütçe gibi demografik veriler göz önüne alınarak incelendi. Bu incelemeler sonucunda değişkenler arasından 0.05 anlamlılık düzeyinde anlamlı bir fark arandı. Analizlerde Tukey ve Sheffie analiz sistemleri kullanılmıştır. Bu doğrultuda anlamlı fark yakalanan veriler üzerinden aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır. Fakülteye Göre Faktör Analizi Fakülteye göre akıllı telefona yönelik algı soruları incelendiğinde sadece Akıllı telefon satın almak yararlıdır. ifadesinde anlamlı fark bulunmuştur. İletişim Bilimleri Fakültesi öğrencileri Güzel Sanatlar ve Fen Fakültesi öğrencilerine göre akıllı telefonları daha yararlı görüyorlar. Akıllı telefon ile ilgili algı sorularının ölçeği şu şekildedir: 1.Kesinlikle Katılmıyorum 2.Katılmıyorum 3. Karasızım 4. Katılıyorum 5.Kesinlikle Katılıyorum Akıllı telefon satın almak yararlıdır. Numbe r Mean Güzel Sanatlar fakültesi 10 2,90 Eğitim Fakültesi 19 3,63 İktisadi ve idari bilimler 18 3,50 İletişim bilimleri 28 3,93 Fen fakültesi 17 2,88 Total 92 3,48 11
Cinsiyete göre faktör analizi Kadınlar erkeklere oranla akıllı telefonların kendilerini yansıtan bir aksesuar olduğunu düşünmüyorlar. Akıllı telefon ile ilgili algı sorularının ölçeği şu şekildedir: 1.Kesinlikle Katılmıyorum 2.Katılmıyorum 3. Karasızım 4. Katılıyorum 5.Kesinlikle Katılıyorum Satın aldiğım/alacağım akıllı telefon başkalarına benim hakkımda bir şeyler anlatır. cinsiyet N Mean Erkek 47 2,85 Kadın 45 2,40 Kadınlar erkeklere oranla tablet bilgisayarın daha az şart olduğunu düşünmektedir. Tablet Pc ile ilgili algı sorularının ölçeği şu şekildedir: 1.Kesinlikle Katılmıyorum 2.Katılmıyorum 3. Karasızım 4. Katılıyorum 5.Kesinlikle Katılıyorum Tablet PC almak günümüzde şart olmuştur. cinsiyet N Mean erkek 47 2,79 kadın 45 2,31 12
Cinsiyete göre elektronik alet kullanımına bakıldığında kadınlar erkeklere oranla daha az masaüstü bilgisayar kullanırken akıllı telefon kullanımında ise erkeklerden daha öndedir. Masaüstü bilgisayar kullanıyor musunuz? Akıllı telefon kullanıyor musunuz? cinsiyet N Mean erkek 47 1,55 kadın 45 1,89 erkek 47 1,62 kadın 45 1,40 Bütçeye Göre Faktör Analizleri Bütçeye göre akıllı telefon algı soruları; 551 ve üst grubu akıllı telefonun daha çok şart olduğunu düşünüyor. 351-450 grubu akıllı telefon tercihlerinde yanlış yapmaktan diğer gruplara göre daha çok korkuyor. 351-450 grubu akıllı telefonun yararlı olduğu konusunda 451-550 ve 550 üstü gruplara göre daha kararsız. 351-450 grubu akıllı telefonda çok tercih edilen markalara yönelme konusunda 150-250, 251-350 ve451-550 göre daha kararsızdır. 551ve üstü grubu diğer gruplara göre marka konusunda daha hassas ve bilinen markaları tercih etmektedir. 150-250 grubu akıllı telefonda popüler markaları seçim konusunda diğer gruplara göre daha değişken tercihler göstermektedir. Akıllı telefon ile ilgili algı sorularının ölçeği şu şekildedir: 1.Kesinlikle Katılmıyorum 2.Katılmıyorum 3. Karasızım 4. Katılıyorum 5.Kesinlikle Katılıyorum 13
Akıllı telefon almak günümüzde şart olmuştur. Akıllı telefonlarda yanliş tercih yaparsanız çok şey kaybedersiniz. Akıllı telefon satın almak yararlıdır. Akıllı telefonlarda çok tercih edilen markalara yönelirim. Akıllı telefonlar bana çekici gelmiyor. Satın aldıgım/alacağım akıllı telefon ile başkaları onu benim hakkımda karar vermekte kullanırlar. Akıllı telefonlarda marka benim için önemlidir. N Mean 150-250 18 3,39 251-350 22 3,32 351-450 18 2,78 451-550 21 3,33 551 ve üstü 13 4,15 Total 92 3,35 150-250 18 3,72 251-350 22 3,00 351-450 18 2,06 451-550 21 3,00 551 ve üstü 13 3,15 Total 92 2,98 150-250 18 3,44 251-350 22 3,41 351-450 18 2,83 451-550 21 3,81 551 ve üstü 13 4,00 Total 92 3,48 150-250 18 3,61 251-350 22 3,50 351-450 18 2,39 451-550 21 3,57 551 ve üstü 13 3,46 Total 92 3,32 150-250 17 2,35 251-350 22 2,50 351-450 18 2,94 451-550 21 1,86 551 ve üstü 13 2,38 Total 91 2,40 150-250 18 2,39 251-350 22 2,64 351-450 18 2,72 451-550 21 3,24 551 ve üstü 13 3,62 Total 92 2,88 150-250 18 3,67 251-350 22 3,59 351-450 18 3,28 451-550 21 3,29 551 ve üstü 13 4,38 Total 92 3,59 Akıllı telefonlar güzeldir. 150-250 18 4,00 251-350 22 3,77 351-450 18 3,17 451-550 21 4,10 551 ve üstü 12 4,33 Total 91 3,85 Akıllı telefonlarda popüler markaları satın almak istemem. 150-250 18 2,94 251-350 22 1,95 351-450 18 2,61 451-550 21 2,14 551 ve üstü 13 2,15 Total 92 2,35 14
Bütçeye Göre Tablet Bilgisayar Algı Soruları Analizi 451-550 grubu 15-250 grubuna göre tablet bilgisayar satın almanın gereksiz olduğunu düşünmektedir. 351-450 grubu 150-250 ve 251-350 grubuna göre tablet bilgisayarda yanlış tercih yapma konusunda daha olumsuz bir tutum içindedir.451-550 grubu 150-250 ve 351-450 grubuna göre popüler markaları daha çok tercih edeceğini belirtmektedir. Tablet Pc ile ilgili algı sorularının ölçeği şu şekildedir: 1.Kesinlikle Katılmıyorum 2.Katılmıyorum 3. Karasızım 4. Katılıyorum 5.Kesinlikle Katılıyorum N Mean Tablet PC almak günümüzde şart olmuştur. Tablet PC'lerde yanlış tercih yaparsanız çok sey kaybedersiniz. Tablet PC'lerde popüler markaları satın almak istemem. 150-250 18 3,00 251-350 22 2,73 351-450 18 2,22 451-550 21 2,24 551 ve üstü 13 2,62 Total 92 2,55 150-250 18 3,22 251-350 22 3,09 351-450 18 2,28 451-550 21 2,62 551 ve üstü 13 3,08 Total 92 2,85 150-250 18 3,00 251-350 22 2,68 351-450 18 3,06 451-550 21 2,10 551 ve üstü 13 2,85 Total 92 2,71 Bütçeye Göre Gelecek 12 Ayda Muhtemel Elektronik Alet Satın Alma Durumu 251-350 grubu 451-550 grubuna göre gelecek 12 ay içerisinde tablet bilgisayar almaya daha uzaktır. 15
551 ve üstü grubu 150-250, 251-350, 351-450 gruplarına göre gelecek 12 ay içerisinde netbook satın almaya daha yakındır. Gelecek 12 ayda elektronik alet satın alma ölçeği şu şekildedir. 1. olasılıkla alırım 2.belki alırım 3.alacağımı sanmıyorum 4.almam Gelecek 12 ayda tablet pc satın alırmısınız? Gelecek 12 ayda netbook satın alırmısınız? N Mean 150-250 18 2,89 251-350 20 3,50 351-450 17 2,88 451-550 20 2,00 551 ve üstü 11 2,64 Total 86 2,79 150-250 18 3,44 251-350 20 3,75 351-450 17 3,47 451-550 20 2,80 551 ve üstü 11 2,27 Total 86 3,22 451-550 grubu masaüstü bilgisayar kullanmamaktadır. 551 ve üstü grubu ise en yüksek akıllı telefon kullanma oranına sahiptir. Elektronik alet kullanım soruları ölçeği; 1.Evet 2.Hayır 16
masaüstü kullanıyor musunuz? akıllı kullanıyor musunuz? telefon N Mean 150-250 18 1,56 251-350 22 1,73 351-450 18 1,50 451-550 21 2,00 551 ve üstü 13 1,77 Total 92 1,72 150-250 18 1,67 251-350 22 1,55 351-450 18 1,83 451-550 21 1,29 551 ve üstü 13 1,15 Total 92 1,51 Karşılaştırmalı Çapraz Analizler Analizlerin bu bölümünde sahip olunan elektronik aletlere göre gelecek 12 ayda muhtemel satın alma davranışı analiz edilmiştir. Buradan elde edilecek sonuçlar katılımcıların ortaya çıkabilecek olası ihtiyaçlarını anlama konusunda bize yol gösterici olacaktır. Cep Telefonu kullanıcılarının gelecek 12 ayda muhtemel akıllı telefon satın alma durumuna bakıldığında; Cep telefonu kullanıcılarının % 66.8 i gelecek 12 ayda muhtemelen bir akıllı telefon alacağını belirtmiştir. Karşımıza çıkan bu sonuç hipotezimizi doğrulamaktadır. Görülmektedir ki akıllı telefon pazarı gelecek 12 ay içerisinde büyümeye devam edecektir ve akıllı telefon kullanım oranı artacaktır. Cep Telefonu Kullanıcılarının Gelecek On iki Ayda Muhtemel Akıllı Telefon Satın Alma Durumları Büyük Olasılıkla Alırım %34.7 Belki Alırım %31.9 Alacağımı Sanmıyorum %15.3 Almam %18.1 17
Bilgisayar Sahipliğine Göre Gelecek 12 Ayda Muhtemel Elektronik Alet Satın Alma Durumu Masaüstü ve laptop kullanıcıları gelecek 12 ay içerisinde % 40 oranında tablet bilgisayar almayacağını belirtmiştir. masaustu kullanıyor musunuz? evet Gelecek 12 ayda tablet pc satın alırmısınız? alacağımı olasılıkla belki alırım sanmıyorum almam 4 7 4 10 25 Total olasılıkla 16,0% 28,0% 16,0% 40,0% 100,0% Hipotezimizde yer alan laptop kullanıcılarının tablet bilgisayara yönelik olan olumlu algının satın alma düşüncesine yansımadığını görmekteyiz. laptop kullanıyor musunuz? Gelecek 12 ayda tablet pc satin alirmisiniz? Total olasılıkla belki alırım alacağımı sanmıyorum almam olasılıkla evet 16 14 13 30 73 21,9% 19,2% 17,8% 41,1% 100,0% Tablet bilgisayar kullanıcıları ise gelecek 12 ay içerisinde % 75 oranında yeni bir tablet bilgisayar alabileciğini belirtmiştir. tablet kullanıyor musunuz? pc Gelecek 12 ayda tablet pc satın alırmısınız? Total olasılıkle belki alırım alacağımı sanmıyorum almam olasılıkla evet 4 2 1 1 8 50,0% 25,0% 12,5% 12,5% 100,0% Ayrıca netbook kullanıcıları ise % 80 oranında tablet bilgisayar almayacakları ortaya çıkmıştır. Bu sonuç gösteriyor ki netbook kullanıcıları tablet bilgisayarı alternatif olarak görmektedirler. Yani netbook u olanlar tablet bilgisayara ihtiyaç duymamaktadır. netbook kullanıyormusunuz? Gelecek 12 ayda tablet pc satın alırmısınız? Total olasılıkla belki alırım alacağımı sanmıyorum almam olasılıkla evet 2 0 3 5 10 20,0%,0% 30,0% 50,0% 100,0% 18
Laptop kullanıcıları gelecek 12 ay içerisinde tablet bilgisayarı satın almayı düşünmüyorken; akıllı telefona almaya yönelik çok daha olumlu bir tutum sergiledikleri gözlemlenmiştir. %70.2 oranında akıllı telefon alabileceklerini belirtmişlerdir. Bu da gösteriyor ki laptop kullanıcıları tablet bilgisayara göre akıllı telefona daha sıcak bakmaktadırlar. laptop kullanıyor musunuz? Gelecek 12 ayda akıllı telefon satın alırmısınız? Total olasılıkla belki alırım alacağımı sanmıyorum almam olasılıkla evet 24 31 8 16 79 30,4% 39,2% 10,1% 20,3% 100,0% Tablet bilgisayar kullanıcıları ise % 100 oranında önümüzdeki dönemde akıllı telefon satın alacaklarını belirtmişlerdir. Bu durum gösteriyor ki yeni teknolojileri kullanmaya başlayan kişiler benzer teknolojilere de sıcak bakmaktadır. tablet kullanıyor musunuz? pc Gelecek 12 ayda akıllı telefon satın alırmısınız? Total olasılıkla belki alırım alacağımı sanmıyorum almam olasılıkla evet 5 6 0 0 11 45,5% 54,5% 0% 0% 100,0% Akıllı telefon kullanıcıları % 73.4 oranında gelecek 1 yıllık süreçte akıllı telefon alacaklarını belirtmişlerdir. Bu sonuç akıllı telefonlarda sık sık model değiştirildiğini ve tüketicilerin buna ayak uydurduğunu göstermektedir. akıllı telefon kullanıyor musunuz? Gelecek 12 ayda akıllı telefon satın alırmısız? Total olasılıkla belki alırıım alacağımı sanmıyorum almam olasılıkla evet 17 16 2 10 45 37,8% 35,6% 4,4% 22,2% 100,0% 19