TÜRKİYE MADAGASKAR İLİŞKİLERİ

Benzer belgeler
KENYA ÜLKE RAPORU Temmuz 2013 A.Ç.

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

KAMERUN ÜLKE RAPORU Ağustos 2013 A.Ç.

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

EKONOMİ BAKANLIĞI. KAMERUN T.C. Yaounde Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU

KAYSERİ SANAYİ ODASI. SLOVAKYA ÜLKE RAPORU 27 Kasım 2018

MACARİSTAN ÜLKE PROFİLİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İZMİR TİCARET ODASI GAMBİYA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI MISIR ARAP CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI SENEGAL CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

EKONOMİ BAKANLIĞI. KENYA T.C. Nairobi Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012)

RÖPORTAJ: TÜRKİYE - GÜNEY AFRİKA İLİŞKİLERİ

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA

ASEAN (GÜNEYDOĞU ASYA ÜLKELERİ İŞ BİRLİĞİ ÖRGÜTÜ) ÜLKELERİ & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ. Ülke Profili

İZMİR TİCARET ODASI GAMBİYA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI GANA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Dış Ticaret Müsteşarlığı nca ekonomik ve ticari ilişkilerimizin geliştirilmesi amacıyla çeşitli stratejiler uygulamaya konmuş bulunmaktadır.

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İZMİR TİCARET ODASI LİBYA ÜLKE RAPORU

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER (2009)

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

AFRİKA ÜLKELERİYLE EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLERİMİZ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık 2012

SLOVENYA NIN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE - SLOVENYA DIŞ TİCARETİ

POLONYA ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ. Hande TÜRKER

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

A. Genel Bilgiler (2015) B. Temel Ekonomik Göstergeler (2015) SUDAN SUDAN ÜLKE PROFİLİ

KAYSERİ SANAYİ ODASI RUSYA ÜLKE RAPORU

AKTİF YAYINLARI Yayın No: 2

DIS TICARET ARASTIRMA SERVISI

AVUSTURYA ÜLKE PROFİLİ

İZMİR TİCARET ODASI KONGO DEMOKRATİK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

SALİHLİ TİCARET VE SANAYİ ODASI SALİHLİ CHAMBER OF COMMERCE AND INDUSTRY ULUSLARARASI TİCARET ÜLKE RAPORU

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MART

EKONOMİK GELİŞMELER Nisan

Başlıca İthal Maddeleri : Petrol yağları, buğday, palm yağı, otomobil, gübre, iş makineleri

Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ LİTVANYA ÜLKE RAPORU

İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ

İZMİR TİCARET ODASI GANA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

KIRGIZİSTAN ÜLKE RAPORU

ENDONEZYA ÜLKE RAPORU

GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

ÜLKE RAPORU. Mayıs Eylül 2013 Ç.Ö. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İZMİR TİCARET ODASI İTALYA ÜLKE PROFİLİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA

ISTANBUL TICARET ODASI AVRUPA BiRLiGi VE ULUSLARARASI işbirligi ŞUBESi

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR

İZMİR TİCARET ODASI GAMBİYA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

EKONOMİ BAKANLIĞI. GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

PORTEKİZ ÜLKE NOTU & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

I İlk 1000 İhracatçı Araştırması II Değerlendirme III İlk Yarı Yıl Faaliyetleri

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI TANZANYA BİRLEŞİK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

GÜNCELLEME TARİHİ 11/02/2008

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9

VİZYON BELGESİ (TASLAK) TÜRKİYE - MALEZYA STRATEJİK DİYALOG PROGRAMI Sivil Diplomasi Kapasite İnşası: Sektörel ve Finansal Derinleşme

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. KUVEYT E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER

İZMİR TİCARET ODASI ZAMBIYA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ

BELÇİKA ÜLKE RAPORU

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006)

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

SIRBİSTAN ÜLKE RAPORU

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım

MACARİSTAN ÜLKE PROFİLİ

B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI EKOMOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2012

KOSTA RİKA ÜLKE RAPORU

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2013

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU

İSRAİL DEVLETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ

Transkript:

2015 TÜRKİYE MADAGASKAR İLİŞKİLERİ Hacı Mehmet BOYRAZ Analiz No.6 Kırklareli Üniversitesi Afrika Araştırmaları Merkezi 9.3.2015

Türkiye Madagaskar İlişkileri Hacı Mehmet BOYRAZ, Gediz Üniversitesi Uluslararası İlişkiler 3.sınıf ve Siyaset Bilimi & Kamu Yönetimi Çift Ana Dal Öğrencisi boyrazhacimehmet@gmail.com 2

Madagaskar Cumhuriyeti Bilgi Fişi 1 Ülke Nüfusu Cumhurbaşkanı Başbakan Dışişleri Bakanı Resmi Diller Başlıca Dinler İstikrar/Güvenlik Durumu 22.900.000 (2013 tahmini) Hery Martial Rajaonarimampianina Rakotoarimanana Laurent Roger Kolo Beatrice Atallah Fransızca ve Malgaşça %52 Yerel Dinler; %41 Hıristiyan; %7 Müslüman Cumhurbaşkanı Ravalomanana nın 2009 yılında ordu destekli sivil darbeyle devrilmesi sonucu başlayan siyasi kriz, 20 Aralık 2013 te düzenlenen Cumhurbaşkanlığı ve Genel Seçimlerle son bulmuştur. Cumhurbaşkanlığı Seçimlerini Geçiş Dönemi Devlet Başkanı Rajoelina nın adayı Hery Rajaonarimampianina kazanmış ve 25 Ocak 2014 tarihinde görevine başlamıştır. Bununla birlikte, Başbakan ve yeni Hükümetin ataması da Nisan ayında yapılmıştır. Beş yıl devam eden siyasi kriz sonrasında ülkenin uluslararası toplumdaki yerini almasıyla birlikte istikrarın sağlanması yolunda önemli bir adım atılmıştır. Madagaskar da yabancılara karşı soygun ve yankesicilik olaylarının sıklıkla yaşandığının dikkate alınması ve gece seyahatlerinden mümkün olduğunca kaçınılması tavsiye olunmaktadır. Ülkenin özellikle güneyindeki sığır kaçakçılığı eksenli güvenlik sorunu son iki yıldır devam etmektedir. Üyesi Olduğu BM, Afrika Birliği, Doğu ve Güney Afrika Ortak Pazarı Uluslararası ve (COMESA), Güney Afrika Kalkınma Topluluğu (SADC), Bölgesel Örgütler Uluslararası Frankofoni Örgütü, Hint Okyanusu Komisyonu, Hint Okyanusuna Kıyısı olan Ülkeler Bölgesel İşbirliği Örgütü. GSYİH 10.56 milyar ABD Doları (2013) Kişi Başına GSYİH 472 ABD Doları (2013) İhracat Kalemleri İthalat Kalemleri Toplam Dış Ticaret 1.928 milyon ABD Doları (2013) Nikel ve nikelden eşya, kobalt, kahve, çay, örülmemiş giyim eşyası ve aksesuarları, metal cevherleri, deniz ürünleri. 3.345 milyar ABD Doları (2013) Mineral yakıt ve yağlar, hububat, motorlu kara taşıtları, traktör, bisiklet, motosiklet, elektrikli makine ve cihazlar ile aksam ve parçaları, eczacılık ürünleri, plastik ve plastikten mamul eşya, alçı, çimento. 5.273 milyar ABD Doları (2013) / İhracatında Fransa, ABD, Çin ve Hollanda; ithalatında ise Birleşik Arap Emirlikleri, Çin, Fransa, Hindistan ve Güney Afrika Cumhuriyeti önde gelmektedir. 1 Bu tablodaki veriler yazarın 26.02.2015 tarihinde Başbakanlık İletişim Merkezi (BİMER) üzerinden yöneltmiş olduğu soruya 05.03.2014 tarihinde Dışişleri Bakanlığı tarafından verilen cevap neticesinde hazırlanmıştır. 3

Giriş Afrika nın doğusunda yer alan Madagaskar ya da bilinen diğer adı ile Büyük Kırmızı Ada, Afrika ve Asya yı birbirine bağlayan Mozambik Kanalı nın ortasında yer almaktadır. 1800 lerin sonundan 1960 a kadar Fransız sömürüsü altında yaşayan yaklaşık 20 milyon nüfuslu bu ülke, bağımsızlığını kazandığı 26 Haziran 1960 dan bugüne kadar siyasi ve ekonomik istikrarını sağlayamamıştır. Bu istikrarsızlığın iki önemli sebebi bulunmaktadır: temelde demokratik temsil için siyasi kurumların var olmaması ve halkın büyük kesiminin ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya olması. 2 Madagaskar, uzun süre Fransız sömürüsü hâkimiyetinde yaşamasından ötürü Fransa nın siyasi ve idari sisteminden önemli ölçüde etkilenmiştir. Ülkede etkinliğini sürdüren neo-kolonicilerin yarı başkanlık manipüle etmesi Madagaskar ın geleceği adına şüpheler doğurmaktadır. Türk insanının çizgi filmlerle anımsadığı Madagaskar ın Türkiye ile olan ilişkileri oldukça yeni ve bakir durumdadır. 2010 yılında Türkiye nin başkent Antananarivo da Büyükelçilik açmasıyla yeni bir döneme giren ikili ilişkiler günden güne daha olumlu bir profil çizmektedir. Ancak belirtildiği gibi ülkede siyasi istikrarın sağlanamamasından ötürü ikili ilişkilerin seyri ağırlıklı olarak Türkiye den ziyade Madagaskar üzerinden şekillenmektedir. Türkiye den kilometrelerce uzakta olan Madagaskar insanı Türkiye yi ve Türk insanını neredeyse hiç tanımadığı için bir önyargısı veya sempatisi bulunmamaktadır. 3 Ancak, iki millet arasındaki ilişkinin yakın zamanda çok da yeni olmadığı ortaya çıkmıştır. Öyle ki, Fransız kaynaklarına göre Madagaskarlı Müslümanlar, Kurtuluş Savaşı esnasında Türkiye ye para yardımında bulunmuşlar ve Türklerin galibiyeti üzerine de kutlamalar yapmışlardır. 4 Bunun yanı sıra, Madagaskar da 60 civarında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı yaşamaktadır. 5 Türkiye Afrika İlişkilerinde İki Dönüm Noktası: Afrika Eylem Planı ve 2008 Zirvesi Soğuk Savaş döneminin dayatmış olduğu konjonktürel sebeplerden ötürü uzun süre dünyaya açılamayan Türkiye, 1990 ların sonlarına doğru Latin Amerika ve Sahra-altı Afrika bölgelerine yönelerek dış politikasını genişletmeye ve geliştirmeye başlamıştır. 1990 ların sonuna doğru dönemin Dışişleri Bakanı İsmail Cem in özel önem verdiği ve emekli Büyükelçi Numan Hazar ın olgunlaşma dönemi 6 olarak addettiği dönemin sonucu olan 1998 deki Afrika Eylem Planı ile Türkiye Afrika ilişkilerinde yeni bir döneme girilmesi amaçlanmıştır. Ancak özünde Afrika ülkeleri ile olan düşük düzeyli ilişkilerin her alanda geliştirilmesi yatan bu planın üzerinde ne yazık ki çok fazla ilerleme kaydedilememiştir. Bunun sebebi 1998 sonrası dönemde Türkiye nin içinde bulunduğu istikrarsız yapıdır. 2 Çakır, Madagaskar: Bağımsızlığın 50. Yılında Kazanımlar, Kaçan Fırsatlar ve Türkiye İle İlişkileri, sayfa: 7 3 Yazarın Gediz Üniversitesi nde öğrenim gören Madagaskarlı öğrenci Rakotomanga Toavina Tiana ile 28.02.2015 tarihinde yapmış olduğu görüşme 4 www.zaman.com (erişim tarihi: 27.02.2015) 5 www.mfa.gov (erişim tarihi: 27.02.2015) 6 Hazar, Türkiye Afrika da: Eylem Planının Uygulanması ve Değerlendirme On Beş Yıl Sonra, sayfa: 6 4

1998 sonrası dönemde Afrika ile ilişkilerinde duraklama yaşayan Türkiye 2008 de bu sefer çok daha kapsamlı ve planlı bir proje ile yeni bir yol haritası çizmiştir. Büyükelçi Ahmet Ünal Çeviköz e göre, bu tarihin Türkiye açısından üç önemi bulunmaktadır. 7 İlk olarak, 2008 yılı Ocak ayında Adis Ababa da yapılan Afrika Birliği Zirve toplantısında Türkiye, Afrika Birliği nin Stratejik Ortağı olarak kabul edilmiştir. Afrika Birliği nin tek tek ülke bazında Stratejik Ortak olarak belirlediği ülke sayısının parmakla sayılacak kadar az olmasından ötürü bu önemli bir gelişmedir. Çin, Japonya, Güney Kore ve Hindistan gibi ülkelerin arasına katılan Türkiye bu gelişme ile birlikte Afrika Birliği ile olan ilişkilerinde yeni bir ivme yakalamıştır. İkinci olarak, Türkiye stratejik bir karar alarak Afrika kıtasında yeni Büyükelçilikler açmaya karar vermiştir. 2008 yılında Türkiye nin Afrika kıtası üzerinde sadece 12 Büyükelçiliği bulunurken bugün bu sayı 35 e yükselmiştir 8 ve orta vadede yeni Büyükelçilikler açılması planlanmaktadır. Üçüncü ve son olarak 2008 yılının Ağustos ayında Dışişleri Bakanlığı nın ev sahipliğinde düzenlenen Birinci Türkiye Afrika Zirvesi sonucunda kabul edilen belge Türkiye nin Afrika ya sağlık, eğitim, altyapı, iletişim, ulaştırma, küçük ve orta boy işletmeler, tarım gibi birçok sektörde yatırım yönlendirmeyi ve Türkiye nin iş çevrelerini Afrika ile yakınlaştırmayı hedeflediğini açıkça göstermiştir. 2008 yılında düzenlenen Afrika Zirvesi sırasında T.C. Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcılığı görevinde bulunan Büyükelçi Çeviköz ün ifadeleri dâhilinde Türkiye nin Doğu, Batı ve Güney Afrika ülkeleri ile olan siyasetinin ancak 2008 yılı sonrasında pratiğe dönüştüğü söylenebilir. Ancak gerek Afrika Eylem Planı gerekse 2008 deki Afrika Zirvesi ile Afrika kıtasının kuzeyi ile olan ilişkilerini doğu, batı ve güneye de yaymayı planlayan Türkiye için bahsi geçen bölgeler uzun vadede hem siyasi hem de ticari açıdan ilişkilerin geliştirilmesi gereken alanlardır. Türkiye Madagaskar İlişkilerinin Siyasi ve Diplomatik Boyutu Afrika Boynuzu olarak da adlandırılan Doğu Afrika ülkeleri başta olmak üzere Sahra-altı Afrika ülkeleri ile olan ilişkilerini günden güne geliştiren Türkiye nin Madagaskar ile siyasi ve diplomatik ilişkileri oldukça yenidir. Uzun süre Madagaskar da Büyükelçilik açıp açmama üzerinde düşünen Türkiye, yukarıda belirtildiği gibi Afrika ve Asya arasında bir köprü vazifesi gören Madagaskar ile olan diplomatik ilişkilerini 21 Nisan 2010 tarihinde açmış olduğu Büyükelçilik ile yürütmektedir. 9 Türk Büyükelçiliğinin açılmasından kısa bir süre sonra Ankara da Büyükelçilik açma talebinde bulunan Madagaskar, hâlihazırda içinde bulunmuş olduğu siyasi ve ekonomik sıkıntılardan ötürü bahsi geçen Büyükelçiliğini henüz açamamıştır. Roma Büyükelçiliği ni Türkiye ye akredite eden Madagaskar ın İstanbul da Fahri Konsolosluğu bulunmaktadır. Şu ana kadar Türkiye ve Madagaskar arasında imzalan tek anlaşma Hava Ulaştırması Anlaşması dır. Bunun yanı sıra, imzalanması öngörülen anlaşmalar arasında Askeri Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İşbirliği (Çerçeve) Anlaşması, Askeri Eğitim İşbirliği Anlaşması (ASEİŞ), Dışişleri Bakanlıkları arasında İşbirliği yapılmasını öngören Mutabakat Zaptı, 7 Yazarın Büyükelçi Ahmet Ünal Çeviköz ile 27.04.2014 tarihinde yapmış ile olduğu röportaj 8 Yazarın 27.04.2014 tarihinde BİMER üzerinden Dışişleri Bakanlığı na yöneltmiş olduğu soruya verilen cevap 9 Mevcut Büyükelçilik görevini Volkan Türk Vural yürütmektedir 5

Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması, Serbest Ticaret Anlaşması, Ticari İşbirliği Anlaşması ve Turizm alanında İşbirliği Anlaşması bulunmaktadır. 10 Son olarak, ikili ilişkilerin oldukça sınırlı düzeyde olmasından ötürü şu ana kadar üst düzey resmi bir ziyaret de gerçekleşmemiştir. 11 Türkiye Madagaskar İlişkilerinin Ticari Boyutu Türkiye ve Madagaskar arasındaki ticari ilişki sınırlı siyasi ve diplomatik ilişkiye nazaran daha olumlu bir seyirde ilerlemektedir. Öyle ki, Türkiye 2013 yılında Madagaskar ın en çok ithalat yaptığı 12. ülke ve en çok ihracat yaptığı 31. ülke olmuştur. 12 Türkiye nin Madagaskar a yapmış olduğu ihracat 2009 yılından itibaren düzenli artmakla birlikte ticaret hacmi de düzenli artış göstermektedir. Ayrıca, 2001 yılından 2013 yılına kadar olan süre zarfında Türkiye, Madagaskar ile olan ticaretinde dış ticaret fazlası vermiş olduğundan ihracatının ithalatını karşılama oranı pozitif durumdadır. Tablo: Türkiye Madagaskar Dış Ticaret Değerleri (1000 Dolar) İhracat İthalat Hacim Denge 2001 2.768 202 2.970 2.566 2002 4.116 148 4.264 3.968 2003 5.419 172 5.591 5.247 2004 11.787 1.444 13.231 10.343 2005 9.354 109 9.463 9.245 2006 8.963 1.120 10.083 7.843 2007 10.607 1.276 11.883 9.331 2008 22.268 1.659 23.927 20.609 2009 19.296 2.552 21.848 16.744 2010 26.978 1.915 28.893 25.063 2011 51.213 2.413 53.626 48.800 2012 56.821 2.145 58.966 54.767 2013 59.613 4.417 64.030 55.195 (Kaynak: T.C. Ekonomi Bakanlığı) Türkiye nin Madagaskar a ihraç etmiş olduğu ürünlerin başında demir-çelik ürünleri ile buğday unu gelirken Türkiye nin Madagaskar dan ithal etmiş olduğu ürünlerin başında ise azotlu mineral-kimyasal gübreler ve kuru baklagiller gelmektedir. 13 Hiç kuşkusuz ki Türkiye nin Madagaskar da birçok farklı sektörde yatırım yapma imkânı da bulunmaktadır. 15 Nisan 2013 tarihinde gayri resmi birtakım görüşmeler için Türkiye yi ziyaret eden Madagaskar Başbakanı Ömer Beriziky nin: Madagaskar da vanilya, kahve başta olmak üzere çok çeşitli baharatlar var. Bunları Türkiye ye ihraç edebiliriz. Bunun yanı 10 Yazarın 26.02.2015 tarihinde BİMER üzerinden Dışişleri Bakanlığı na yöneltmiş olduğu soruya verilen cevap 11 Şu ana kadar üst düzey bir ziyaret gerçekleşmemiş olsa da karşılıklı birtakım ziyaretler gerçekleşmiştir. Bu ziyaretler için Bibliyografya kısmına bakınız 12 Soysanlı, Madagaskar Ülke Raporu, sayfa: 53 13 www.ekonomi.gov (erişim tarihi: 27.02.2015) 6

sıra, turizm adına henüz yolun başındayız. Denize 5600 kıyımız olsa da yeterli turistik altyapı, yol ve otelimiz yok 14 ifadesi dâhilinde Türk inşaat şirketleri ve turizm acenteleri için Madagaskar önemli bir fırsat niteliğindedir. Bunun yanı sıra, Madagaskar Toprak Yönetimi ve Âdemi Merkeziyet Bakanı Hajo Herivelona Andrianainarivelo nun 2010 yılının Ekim ayında TOKİ Başkanı Erdoğan Bayraktar ı ziyaretindeki Maden ve petrol gelirlerinden gelen parayı konuta yatırmayı düşünüyoruz. Büyük şehirlerin etrafına konut yapımı için alanlar belirlendi. Bu alanların altyapısı hazır ve şu an için 300000 konutun yapılabileceği alan tamam. TOKİ, ülkemize gelerek çalışma yapabilir. Madagaskar ın şu an için acil ihtiyaç duyduğu konut sayısı yılda 125000 ve biz bunu sadece 30000-40000 civarını tamamlayabildik. Eğer Türkiye bize katkı sağlarsa, TOKİ sayesinde 300000 konut yapmak istiyoruz. 15 ifadesi ise Türk müteahhitleri için açık bir çek durumundadır. İki ülke arasındaki ticari ilişki her ne kadar istenen düzeyde olmasa da yıldan yıla gelişen bir grafik çizmektedir. Ancak son dönemde Madagaskar ın içinde bulunduğu siyasi istikrarsızlık Türk müteşebbislerin diğer Doğu Afrika ülkeleri gibi Madagaskar a da yatırım yapma konusunda bir engel oluşturmaktadır. Madagaskar ın içinde bulunduğu istikrarsız siyasi yapı kadar pazar bilgilerine ulaşmadaki zorluklar, mevzuatın iyi bilinmemesi, bankacılık işlemlerinin yavaş ve pahalı olması, ithalatçıların güvenirliği hakkında bilgi yetersizliği, yerel dağıtıcı ve acenteler ile doğrudan temas kurulması konusunda sıkıntılar, ticaret dili olan Fransızcayı bilmeden iletişim kurmanın ve iş yapmanın zorluğu, gümrük vergilerinin ve navlun bedelinin yüksekliği, nakliyenin uzun sürmesi (30 gün) de Madagaskar a yatırım yapılmasını güçleştirmektedir. 16 Buna rağmen, Madagaskar da 2014 yılı Eylül ayı itibariyle toplam 2 Türk firması faaliyette olup, bunlardan biri mobilya, halı, cam ve plastik eşya sektöründe diğeri ise medya ve mal ithalatı alanında faaliyet göstermektedir. 17 Grafik: Türkiye nin Yapmış Olduğu İhracat ve İthalat Grafiği 70.000 60.000 50.000 40.000 30.000 20.000 Türkiye'nin Yapmış Olduğu İhracat Türkiye'nin Yapmış Olduğu İthalat 10.000 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 www.sabah.com (erişim tarihi: 27.02.2015) 15 www.milliyetemlak.com (erişim tarihi: 27.02.2015) 16 Soysanlı, Madagaskar Ülke Raporu, sayfa: 61 17 Soysanlı, Madagaskar Ülke Raporu, sayfa: 61 7

Türkiye nin son dönemdeki ivme kazanan dış politika vizyonunun önemli araçlarından biri olan ve gözle görülür bir yumuşak güç (soft power) etkisi yaratan Türkiye İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı nın (TİKA) da Madagaskar a olan yardımları giderek artmaktadır. 2013 yılı Temmuz ayı içerisinde Madagaskar Ulusal El Sanatları Merkezi bünyesinde bulunan Eğitim Merkezi nin rehabilitasyonu ve Merkez e teknik malzeme sağlanması; 2014 yılı içerisinde maaş desteğiyle anılan Eğitim Merkezi nde yoksul kadınlara eğitim verilmeye başlanması; Mahajanga Üniversitesi Dişçilik Okulu na 2012 ve 2013 yıllarında iki seferde çeşitli tıbbi malzeme ve ekipman hibe edilmesi ve yine okuldan bir akademisyenin 2013 yılında üç aylık bir dönem için Hacettepe Üniversitesi nde dişçilik formasyonu alması ve 2014 yılı Mayıs ayı içerisinde bir ambulansın hibe edilmesi TİKA nın Madagaskar a şu ana kadar yapmış olduğu yardımlar arasında gösterilebilir. 18 Sonuç Türkiye nin Madagaskar başta olmak üzere Doğu Afrika ülkeleri ile yürütmüş olduğu siyaset her açıdan terra incognita nın (bilinmeyen bir bölgenin) ilk keşif adımlardır. 19 Son dönemde Sahra-altı Afrika ülkeleri ile olan ilişkilerini arttırma adına önemli girişimlerde bulunan Türkiye nin Madagaskar özelinde bu ülkelerle olan ilişkilerini ilerletmesi için yeni politikalar üretmesi gerekmektedir. Bu dâhilde Türkiye nin yurtdışındaki önemli ticari unsurlarından olan inşaat ve turizm sektörlerinin Madagaskar da daha fazla görev alması ile hem Türkiye ve Madagaskar arasındaki ticari ilişkiler gelişecektir hem de iki ülke insanı birbirini daha fazla tanıma imkânı bulabilecektir. Bunun yanı sıra, Türkiye nin son dönemde dış politika yapımında aktif olarak kullandığı TİKA nın Madagaskar ve Malagasi halkı ile daha fazla irtibat kurması da Türkiye adına pozitif imaj yaratacaktır. Son olarak, karşılıklı tanımanın sağlanmasına yönelik olarak Madagaskar ve Türkiye deki şehirlerarasında kardeş şehir uygulaması 20 ve yakın zamanda Madagaskar a yapılabilecek üst düzey bir ziyaret de önemli bir gelişme olabilecektir. 18 Soysanlı, Madagaskar Ülke Raporu, sayfa: 60 19 Ersoy, Türkiye-Doğu Afrika İlişkileri Siyasi Boyutu, sayfa: 51 20 Karagül ve Arslan, Türkiye nin Afrika Açılım Politikası: Tarihsel Arka Plan, Stratejik Ortaklık ve Geleceği, sayfa: 50 8

Bibliyografya 1. Eyüp Ersoy, Türkiye Doğu Afrika İlişkileri Siyasi Boyutu, Analist, 2013, Sayı: 32, sayfa: 51. 2. http://www.sabah.com.tr/ekonomi/2013/04/2015/madagaskar-yatirima-cagiriyor (erişim tarihi: 27.02.2015) 3. http://www.milliyetemlak.com/haber/madagaskar-tokiden-konut-yapmasini-istedi (erişim tarihi: 27.02.2015) 4. http://www.zaman.com.tr/abdullah-aymaz/madagaskar-2010_974645.html (erişim: 27.02.2015) 5. http://www.mfa.gov.tr/turkiye-madagaskar-siyasi-iliskileri-.tr.mfa (erişim: 27.02.2015) 6. Muzaffer Soysanlı, Madagaskar Ülke Raporu, Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı, 2014. 7. Numan Hazar, Türkiye Afrika da: Eylem Planının Uygulanması ve Değerlendirme On Beş Yıl Sonra, Orta Doğu Stratejik Araştırmalar Merkezi, Rapor No: 124, 2012, sayfa: 6. 8. Soner Karagül ve İbrahim Arslan, Türkiye nin Afrika Açılım Politikası: Tarihsel Arka Plan, Stratejik Ortaklık ve Geleceği, Uluslararası Hukuk ve Politika, Cilt:9, Sayı: 35, 2013, sayfa: 50. [Makalede yazarlar Madagaskar yerine Afrika kullanmıştır.] 9. Türkiye Cumhuriyeti nin Madagaskar nezdindeki mevcut Büyükelçilik görevini Volkan Türk Vural yürütmektedir. Şu ana kadar ki Büyükelçiler ve görev süreleri: Ercümend Ahmet Enç, 13.07.2011-01.04.2013; Artemiz Sümer, 01.04.2013-01.09.2014; Volkan Türk Vural, 23.09.2014-devam. İstanbul daki Madagaskar Fahri Konsolosluk görevini ise Nesrin Karaarslan Karadağ yürütmektedir. 10. Volkan Çakır, Madagaskar: Bağımsızlığın 50. Yılında Kazanımlar, Kaçan Fırsatlar ve Türkiye İle İlişkileri, Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi, 2011, sayfa: 7. 11. Yazarın Büyükelçi Ahmet Ünal Çeviköz ile yapmış olduğu röportaj için bakınız: http://akademikperspektif.com/tag/ahmet-unal-cevikoz-roportaj/ 12. Yazarın Gediz Üniversitesi nde öğrenim gören Madagaskarlı öğrenci Rakotomanga Toavina Tiana ile 28 Şubat 2015 tarihinde yapılmış olan görüşme. 13. Yazar 26.02.2015 tarihinde BİMER e karşılıklı ziyaretlerle ilgili bir soru yöneltilen soru dâhilinde verilen cevaba göre: a. Türkiye den Madagaskar a Yapılan Ziyaretler: i. Dış Ticaret Müsteşarı Tuncer Kayalar 2005 yılında Madagaskar ı ziyaret etti ii. İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu 2006 yılında Madagaskar a özel bir ziyaret gerçekleştirdi. iii. Dışişleri Bakanlığı Afrika Genel Müdürü Büyükelçi Hasan Servet Öktem ve AFDY Elçi Sedef Yavuzalp 14-16 Nisan 2011 tarihlerinde Madagaskar a bir ziyaret gerçekleştirdi. b. Madagaskar dan Türkiye ye Yapılan İkili Ziyaretler: i. Ulaştırma Bakanı Roland Ranjatoelina nın 2010 başındaki özel nitelikteki ziyareti resmi temasa da vesile oldu. 9

ii. Toprak Yönetimi ve Âdem-i Merkeziyet Bakanı Hajo Andrianainarivelo, anılan Bakanlıktan iki üst düzey bürokratla birlikte 25-28 Ekim 2010 tarihlerinde Türkiye yi ziyaret etti. iii. Başbakan Yardımcısı Hajo Andrianainarivelo bir Türk şirketinin davetlisi olarak 6-11 Temmuz 2012 tarihlerinde Türkiye ye gelerek, Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar ı ziyaret etti ve konut inşası alanında görüş alışverişinde bulundu. iv. Silahlı Kuvvetler Bakanı Andre Lucien Rakotoarimasy, Mayıs2013 te Uluslararası Savunma Sanayi Fuarı (IDEF-2013) kapsamında ülkemizi ziyaret etmiştir. 14. Yazar 27.04.2014 tarihinde Başbakanlık İletişim Merkezi ne (BİMER) Türkiye nin Afrika daki diplomatik misyonlarının niceliğine yönelik bir soru yöneltilmiş ve bu soruya şu şekilde cevap verilmiştir: Bugün itibariyle (09.05.2014) Türkiye nin Afrika da 35 Büyükelçilik ve 4 Başkonsolosluk olmak üzere toplam 39 muvazzaf temsilciliği bulunmaktadır. Afrika da ayrıca 6 Fahri Başkonsolosluk ve 24 Fahri Konsolosluğumuz mevcuttur. Afrika daki muvazzaf temsilciliklerimizde toplam 186 personelimiz görev yapmaktadır. 15. www.ekonomi.gov.tr (erişim tarihi: 27.02.2015) 10

AFRİKA ARAŞTIRMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Tarihçe Afrika Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi, Afrika ile ilgili konularda kamuoyunun ve dış politika çevrelerinin ihtiyaçlarını karşılayabilmek amacıyla 04.04.2011 tarihinde Kırklareli Üniversitesi Rektörlüğü ne bağlı bir birim olarak kurulmuştur. Merkezin Amacı Afrika kıtasındaki siyasi, ekonomik ve kültürel gelişmeleri takip ederek, Türkiye nin bu kıta ülkeleriyle ikili ve çok taraflı ilişkilerine ve bu ilişkilerin tarihi, kültürel, siyasi, ekonomik, sosyolojik ve jeopolitik yapısına yönelik bilimsel araştırmalar yoluyla özellikle araştırma ve uygulama projeleri planlamak ve yürütmek, bu kıtada faaliyet gösteren kamu ve özel kuruluşlara danışmanlık desteği ve gerekli uzmanların yetiştirilmesini sağlamaktır. Merkezin Çalışmaları Afrika Türkiye ilişkilerinin, tarihten gelen bağlarla birlikte gelişmesine katkıda bulunmayı sürekli kılabilmek için önümüzdeki yıllarda gerçekleştirmeyi hedef aldığı faaliyetler arasında öncelikli olarak Afrika konusunda bir uzmanlık kütüphanesi oluşturmak, alanla ilgili bir akademik bir dergi çıkarmak, ulusal ve uluslararası sempozyumlara ev sahipliği yapmak, Afrika haber bültenleri yayınlamak, ulusal ve uluslararası Afrika Merkezleriyle karşılıklı işbirlikleri geliştirmek, Afrika Büyükelçilikleriyle birlikte ortak kültürel etkinliklerde bulunmak, Afrika günleri düzenleyerek Afrika etkinlikleri oluşturmak ve Türkiye de Afrika üzerine çalışan uzmanlar yetiştirmektir. Bulunduğu coğrafi konum Kırklareli nden hareketle Trakya Bölgesi nde ve Türkiye de uluslararası konularda siyasi, ekonomik, kültürel, sosyal ve hukuki nitelikli bilimsel araştırma ve çalışmalar yapmayı, yurt içi be yurt dışındaki ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte ortak çalışmalar kapsamında bilgi birikiminin oluşturulması ve paylaşılmasını sağlamayı gaye edinen bir çalışma programı yürütmektir. E-Posta: afrika@kirklareli.edu.tr Web: http://acm.kirklareli.edu.tr @klu_afrika 11