İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 Bölüm 1: ANAYASA VE TEMEL ORGANLAR...5 1. TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI VE TEMEL ORGANLARI...5 2. YASAMA...7 2.1. Türkiye Büyük Millet Meclisi...7 2.1.1. TBMM nin Görev ve Yetkileri...8 3. YÜRÜTME...9 3.1. Cumhurbaşkanı...10 3.1.1. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği...10 3.1.2. Devlet Denetleme Kurulu...10 3.2. Bakanlar Kurulu...10 3.3. Başbakan...11 4. YARGI...11 4.1. Yüksek Mahkemeler...11 4.1.1. Anayasa Mahkemesi...11 4.1.2. Yargıtay...12 4.1.3. Danıştay...12 4.1.4. Askeri Yargıtay...12 4.1.5. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi...12 4.1.6. Uyuşmazlık Mahkemesi...12 4.1.7. Sayıştay...13 4.2. Yüksek Adli Kuruluşlar...13 4.2.1. Yüksek Seçim Kurulu...13 4.2.2. Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu...13 4.3. Mahkemelerin Kuruluşu...13 4.3.1. Adli Yargı...13 4.3.2. İdari Yargı...14 Bölüm 2: KAMU YÖNETİMİ...15 1. TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİN YÖNETİM YAPISI...15 2. BAŞBAKANLIK...15 2.1. Başbakanlık Merkez Kuruluşu...16 3. YÜKSEK KURULLAR...18 4. BAŞBAKANLIĞA KARŞI SORUMLU VE BAŞBAKANLIĞA BAĞLI KURUM VE KURULUŞLAR...19 V
4.1. Genelkurmay Başkanlığı...20 4.2. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığı...21 4.3. Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü...21 4.4. Millî İstihbarat Teşkilâtı Müsteşarlığı...22 4.5. Hazine Müsteşarlığı...22 4.6. Diyanet İşleri Başkanlığı...22 4.7. Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA)...23 4.8. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı...23 4.9. Vakıflar Genel Müdürlüğü...23 4.10. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı...23 4.11. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı...24 4.12. Doğal Afet Sigortası Kurumu...24 4.13. Ekonomik ve Sosyal Konsey...24 5. BAKANLIKLAR VE BAĞLI KURULUŞLAR...25 5.1. Adalet Bakanlığı...25 5.2. Millî Savunma Bakanlığı...27 5.3. İçişleri Bakanlığı...29 5.4. Dışişleri Bakanlığı...32 5.5. Maliye Bakanlığı...33 5.6. Millî Eğitim Bakanlığı...35 5.7. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı...37 5.8. Sağlık Bakanlığı...40 5.9. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı...41 5.10. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı...44 5.11. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı...46 5.12. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı...50 5.13. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı...53 5.14. Kültür ve Turizm Bakanlığı...55 5.15. Orman ve Su İşleri Bakanlığı...57 5.16. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı...59 5.17. Avrupa Birliği Bakanlığı...61 5.18. Ekonomi Bakanlığı...62 5.19. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı...64 5.20. Kalkınma Bakanlığı...65 5.21. Gençlik ve Spor Bakanlığı...67 5.22. Bakan Yardımcılığı...68 Bölüm 3: KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ VE BANKALAR...69 1. KAMU İKTİSADİ TEŞEKKÜLLERİNİN YAPISI VE İŞLEYİŞİ...69 2. KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ...70 2.1. Boru Hatları Petrol Taşıma Hatları Genel Müdürlüğü...71 2.2. Devlet Hava Meydanları İşletmeleri Genel Müdürlüğü...71 2.3. Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü (DMO)...72 2.4. Karadeniz Bakır İşletmeleri Genel Müdürlüğü...72 2.5. Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü...72 2.6. Petkim-Petro Kimya Holding AŞ Genel Müdürlüğü...73 2.7. Sümer Holding AŞ Genel Müdürlüğü...74 VI
2.8. Sümer Halıcılık ve El Sanatları Sanayi ve Ticaret AŞ...74 2.9. T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD)...74 2.10. Posta ve Telgraf Teşkilâtı Genel Müdürlüğü (PTT)...75 2.11. Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM)...75 2.12. Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri...76 2.13. Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (TMO)...76 2.14. Türk Hava Yolları AO Genel Müdürlüğü (THY)...77 2.15. Demir Çelik İşletmeleri Genel Müdürlüğü...77 2.16. Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü...78 2.17. Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ Genel Müdürlüğü (TEDAŞ)...78 2.18. Türkiye Elektrik Üretim İletim AŞ Genel Müdürlüğü...79 2.19. Türkiye Gemi Sanayi AŞ Genel Müdürlüğü...80 2.20. Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ Genel Müdürlüğü...80 2.21. Türkiye Petrolleri AO Genel Müdürlüğü (TPAO)...80 2.22. Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ Genel Müdürlüğü...81 2.23. Türkiye Zirai Donatım AŞ Genel Müdürlüğü...81 2.24. Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri...81 3. KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSÜ NİTELİĞİNDEKİ BANKALAR...82 3.1. T.C. Ziraat Bankası AŞ Genel Müdürlüğü...82 3.2. Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi...82 3.3. Türkiye Halk Bankası Genel Müdürlüğü...83 4. ÖZERK BANKA İŞLETMELERİ...84 4.1. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası...84 4.2. Türkiye Kalkınma Bankası AŞ Genel Müdürlüğü...84 Bölüm 4: MERKEZİ YÖNETİMİN TAŞRA KURULUŞLARI VE YEREL YÖNETİMLER...87 1. MERKEZİ YÖNETİMİN TAŞRA KURULUŞLARI (İLLER)...87 1.1. İl Yönetimi...87 2. YEREL YÖNETİMLER...89 2.1. İl Özel İdareleri...89 2.2. Köyler...90 2.3. Mahalle Yönetimi...91 2.4. Belediyeler...91 2.5. Büyükşehir Belediyeleri...92 Bölüm 5: ÖZERK, TARAFSIZ KURUM VE KURULUŞLAR...93 1. KAMUYA AİT ÖZERK KURULUŞLAR...93 2. YÜKSEKÖĞRETİM...93 2.1. Yükseköğretimin Üst Kuruluşları...93 2.1.1. Yükseköğretim Kurulu (YÖK)...93 2.1.2. Yükseköğretim Denetleme Kurulu...94 2.1.3. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)...94 2.1.4. Üniversitelerarası Kurul...94 2.2. Yükseköğretim Kurumları...94 2.2.1. Üniversitelerin Yönetim Organları...95 VII
2.2.2. Üniversite Yönetim Örgütü...95 2.3. Devlet Üniversiteleri...97 2.4. Vakıf Üniversiteleri...99 2.5. Vakıf Meslek Yüksekokulları...101 2.6. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Üniversiteleri...102 2.7. Özel Statülü Devlet Üniversiteleri...102 3. TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU (TÜBİTAK)...102 4. TÜRKİYE RADYO VE TELEVİZYON KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (TRT)...103 5. BASIN İLAN KURUMU...104 6. ANADOLU AJANSI...104 7. TÜRKİYE FUTBOL FEDERASYONU...104 Bölüm 6: BAĞIMSIZ DÜZENLEYİCİ ÜST KURUMLAR VE KURULLAR...107 1. BAĞIMSIZ DÜZENLEYİCİ ÜST KURUMLAR VE KURULLAR...107 2. RADYO VE TELEVİZYON ÜST KURULU (RTÜK)...107 3. SERMAYE PİYASASI KURULU (SPK)...108 3.1. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB)...109 3.1.2. Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ...110 4. REKABET KURUMU BAŞKANLIĞI...110 5. KAMU GÖZETİMİ, MUHASEBE VE DENETİM STANDARTLARI KURUMU...111 6. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU...111 7. ŞEKER KURUMU...111 8. KAMU İHALE KURUMU...112 9. TÜTÜN, TÜTÜN MAMÜLLERİ, ALKOLLÜ İÇKİLER PİYASASI DÜZENLEME KURUMU...112 10. BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (BDDK)...113 11. TASARRUF MEVDUATI SİGORTA FONU (TMSF)...113 Bölüm 7: KAMU VE ÖZEL KURULUŞLAR TARAFINDAN BİRLİKTE YÖNETİLEN KURUMLAR...115 1. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ (TSE)...116 2. TÜRK AKREDİTASYON KURUMU (TÜRKAK)...117 3. TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ...118 4. ENDÜSTRİ BÖLGELERİ...119 5. ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ...119 Bölüm 8: SİYASİ PARTİ KURULUŞLARI...121 1. SİYASİ PARTİ KURULUŞLARI VE ORGANLARI...121 Bölüm 9: KAMU KURUMU NİTELİĞİNDEKİMESLEK KURULUŞLARI.127 1. TÜRK ÖZEL SEKTÖR KURULUŞLARI VE MESLEKİ BİRLİKLER...127 1.1. Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsalar Birliği...127 1.2. Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK)...132 VIII
1.3. Türkiye Ziraat Odaları Birliği...133 1.4. Türkiye Bankalar Birliği...134 1.5. Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB)...135 1.6. Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği...136 1.7. Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği...136 2. HUKUK ALANINDA KURULAN MESLEKİ BİRLİKLER...137 2.1. Türkiye Barolar Birliği...137 2.2. Türkiye Noterler Birliği...138 3. SAĞLIK ALANLARINDA KURULAN MESLEK BİRLİKLERİ...139 3.1. Türk Tabipler Birliği...139 3.2. Türk Veteriner Hekimleri Birliği...141 3.3. Türk Diş Hekimleri Birliği...141 3.4. Türk Eczacılar Birliği...142 4. MÜHENDİSLİK ALANINDA KURULAN MESLEKİ BİRLİKLER...142 4.1. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği...142 Bölüm 10: KAMU KURUMU NİTELİĞİNDEKİ MESLEK KURULUŞLARI... 145 1. İŞÇİ SENDİKALARI...145 1.1. İşçi Sendikalarının ve Konfederasyonların Organları ve İşleyişi...146 1.2. İşçi Sendikalarının Bağlı Olduğu Değişik Konfederasyonlar...146 1.2.1. TÜRK-İŞ...146 1.2.2. DİSK...147 1.2.3. HAK-İŞ...148 2. MEMUR SENDİKALARI...148 2.1. Türkiye Kamu Çalışanları Sendikaları Konfederasyonu (KAMU-SEN)...148 2.2. Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK)...149 3. İŞVEREN SENDİKALARI...149 3.1. İşveren Sendikalarının Kuruluş Koşulları - Organları ve...150 3.2. Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK)...149 3.2.1. TİSK in Uluslararası Düzeyde Temsil Edildiği Kuruluşlar...149 3.2.2. TİSK in Ulusal Düzeyde Temsil Edildiği Kuruluşlar...150 3.2.3. TİSK e Bağlı Olan İşveren Sendikaları...151 Bölüm 11: YABANCI TEMSİLCİLİKLER...153 1. TÜRKİYE DEKİ YABANCI TEMSİLCİLİKLER...153 2. ULUSLARARASI KURULUŞLARIN TÜRKİYE DEKİ TEMSİLCİLİKLERİ...154 Bölüm 12: HİZMET BİRLİKLERİ...157 1. TÜRKİYE SEYAHAT ACENTELERİ BİRLİĞİ (TÜRSAB)...159 2. TÜRKİYE BELEDİYELER BİRLİĞİ...157 3. MÜTEAHHİTLER BİRLİĞİ...158 IX
Bölüm 13: VAKIFLAR VE KAMUYA YARARLI DERNEKLER...159 1. VAKIFLAR...161 1.1. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları...161 1.2. İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV)...161 1.3. Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV)...162 1.4. Türkiye Kalkınma Vakfı...163 1.5. Mesleki Eğitim ve Küçük Sanayi Destekleme Vakfı (MEKSA)...164 1.6. Türkiye Erozyonla İlgili Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı (TEMA)...165 1.7. Türkiye Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler, Serbest Meslek Mensupları ve Yöneticileri Vakfı (TOSYÖV)...166 2. DERNEKLER...166 2.1. Kamuya Yararlı Dernekler...165 2.1.1. Türkiye Kızılay Derneği...166 2.1.2. Türk Hava Kurumu Derneği...166 2.2. İşverenlerce Kurulan Dernekler...167 2.2.1. Türk Sanayici ve İşadamları Derneği (TÜSİAD)...168 2.2.2. Yabancı Sermaye Derneği (YASED)...169 2.2.3. Kalite Derneği (KALDER)...170 Bölüm 14: DİĞER KURUM VE KURULUŞLAR...171 1. DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER KURULU (DEİK)...171 2. FONLAR...172 2.1. Kredi Garanti Fonu İşletme ve Araştırma AŞ...172 2.2. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu...173 Bölüm 15: SANAYİ VE TİCARİ ÖZEL İŞLETMELER...175 1. SANAYİ VE TİCARİ ALANDAKİ ÖZEL İŞLETMELER...175 2. GERÇEK KİŞİLİKLER...176 3. TÜZEL KİŞİLİKLER...176 3.1. Kollektif Şirket...177 3.2. Komandit Şirket...177 3.3. Limited Şirket...177 3.4. Anonim Şirket...177 Bölüm 16: KAMUNUN VE ÖZEL KESİMİN ETKİN YÖNETİMİ...179 1. KAMUNUN YENİDEN YAPILANMASI...179 1.1. Toplumsal Taleplere Hızlı Cevap Verme...179 1.2. Kurumlar Arası Eşgüdüm...180 1.3. Ekonominin Etkin Yönetimi...181 1.4. Kurumsal Sorumluluk...183 1.5. Bürokrasinin Etkinleştirilmesi...184 1.6. Elektronik Devletin Kurumsallaşması...186 1.7. Yönetimin Yerelleşmesi...187 1.8. Çağdaş ve Etkin Eğitim Sistemi...188 1.9. Yönetimden Yönetişime Geçiş...190 1.9.1. Merkez-Yerel İlişkileri...193 1.9.2. Yerel-Yerel İlişkileri...193 SONUÇ...195 KAYNAKÇA...197 X