OPNET IT Guru-OSPF (Bağlantı-Durumu Tabanlı Yönlendirme Algoritması) Amaç: Bu laboratuvar uygulamasının amacı Open Shortest Path First (OSPF) yönlendirme protokolünü yapılandırıp, performansını analiz etmektir. Genel Bakış: Bağlantı-durumu yönlendirmesi, ara-alan yönlendirme protokolünün ikinci ana sınıfıdır. Bağlantı-durumu protokolündeki temel düşünce oldukça basittir: Her düğüm kendisine doğrudan bağlı olan komşularına nasıl erişeceğini bilir. Eğer bu bilginin tamamının tüm düğümlere yayılması temin edilirse, her düğüm, tüm ağın haritasını çıkaracak yeterli bilgiye sahip olacaktır. OSPF, alanın bölgelere bölünmesine izin vererek, yönlendirme içerisine bir başka hiyerarşi katmanı sokar. Dolayısı ile bir alan içerisindeki yönlendirici, o alan içindeki tüm ağa nasıl erişeceğini bilmek zorunda değildir. Sadece doğru bölgeyi nasıl elde edeceğini bilmesi yeterli olacaktır. Böylece, her bir düğümde depolanan ve transfer edilen bilginin miktarında düşüş olur. Ayrıca, OSPF, aynı hedefe yapılan çoklu yönlendirmelere aynı maliyetin atanmasına izin verir ve trafiğin bu yönlendiriciler arasında eşit şekilde dağılmasını sağlar. Bu laboratuvar uygulamasında, yönlendirme protokolü olarak OSPF kullanan bir ağ kurulacaktır. Yönlendiricilerde yaratılan yönlendirme tabloları analiz edilecektir ve sonuç yönlendirmelerinin, atanan bölgelerden ve yük dengesi olanağından nasıl etkilendiği gözlemlenecektir. Yöntem: OPNET IT Guru yu başlatınız. File New seçiniz Project OK seçiniz Projeyi aşağıdaki gibi isimlendiriniz <belirleyici_bir_isim>_ospf Senaryo adı: NO Areas OK e tıklayınız. Başlangıç sihirbazı açılacaktır. Initial Topology Create Empty Scenario, Network Scale Choose From Maps Campus seçiniz Ağı yaratma Bu adımdan sonra Next e üç kere tıklayıp son olarak OK e tıklayınız. Takip edilecek adımlar: Nesne paletindeki düşey menüden routers ı seçiniz. 8 adet slip8_gtwy yönlendiricisini çalışma alanına ekleyiniz. Bu yönlendiricide sekiz adet seri hat arayüzü bulunmakta ve OSPF protokollerini çalıştırabilmektedir. Nesne paletindeki düşey menüden internet_toolbox ı seçiniz. Yönlendiricileri bağlamak için çift yönlü PPP_DS3 bağlantılarını kullanınız. Yönlendiricilerin isimleri aşağıdaki gibi değiştiriniz. Bu hat 44.736 Mbps lik hıza sahiptir. 1
Nesne paletini kapatınız. Projenizi kaydediniz. Yol Maliyetleri Yol Maliyetlerini yapılandırmak için aşağıdaki çizge kullanılacaktır. Birçok yönlendiricide olduğu gibi OPNET içinde modellenen yönlendiriciler de reference bandwidth (referans bant genişliği) parametresini desteklemektedirler. Bu parametre gerçek maliyeti hesaplamak için kullanılır: Cost = (Reference bandwidth) / (Link bandwidth) reference bandwidth in varsayılan değeri 1,000,000 Kbps tir. Örneğin bir hattın maliyetinin 5 olması isteniyorsa bant genişliği 200,000 Kbps olarak verilmelidir. Buna göre: Maliyeti 5 olan hatları seçiniz. Protocols menüsünden IP Routing Configure Interface Metric Information menüsünü seçiniz. Bandwidth (Kbps) alanına 200000 değerini atayınız. Interfaces across selected links radyo butonunu tıklayıp OK e basınız. 2
Aynı işlemleri tekrarlayıp maliyeti 10 olan hatlar için 100,000 Kbps, maliyeti 20 olan hatlar için 50,000 Kbps değerlerini atayıp projenizi kaydediniz. Trafik İhtiyaçlarını Yapılandırma RouterA ve RouterC yi aynı anda seçiniz. Protocols menüsünden IP Demands Create Traffic Demands From RouterA radyo butonunu tıklayıp aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi Create e basınız. RouterA dan RouterC ye giden bir trafik oluşacaktır. RouterB ve RouterH ı aynı anda seçiniz. Protocols menüsünden IP Demands Create Traffic Demands From RouterB radyo butonunu tıklayıp aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi Create e basınız. Oluşan trafikler aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi olmalıdır. Projenizi kaydediniz. 3
Yönlendirme Protokolünü ve Adresleri Yapılandırma Protocols menüsünden IP Routing Configure Routing Protocols ü seçiniz. OSPF seçili hale getirip, RIP seçimini ve Visualize Routing Domains seçimini kaldırınız. OK e basınız. Sadece RouterA ve RouterB yi seçiniz. Protocols menüsünden IP Routing Export Routing Table for Selected Routers OK i seçiniz. Protocols menüsünden IP Addressing Auto-Assign IP Addresses i seçiniz. Bu özellik arayüzlere özel IP adresleri tanımlar. Projenizi kaydediniz. Simülasyonu yapılandırma Simulation Configure Discrete Event Simulation menüsünden ya da Configure/Run Simulation butonunu kullanarak simülasyon çalıştırma penceresini açınız. Süreyi (duration) 10 dk ya ayarlayınız. OK e tıklayınız. Projenizi kaydediniz. Senaryoyu Tekrarlama Yapılandırılan ağda tüm yönlendiriciler sadece tek seviyeli bir hiyerarşiye (tek alana) aittiler ve herhangi bir yük dengeleme işlemi yapılmamıştı. Bu nedenle iki yeni senaryo oluşturulacaktır. Birincisinde ana omurgaya iki yeni alan eklenecektir. İkincisinde ise RouterB ile RouterH arasındaki trafik dengelenecektir. The Areas Senaryosu: Scenarios Duplicate Scenario seçiniz. Yeni senaryonun adını Areas olarak belirleyiniz. OK e basıp kapatınız. Area 0.0.0.1: 4
o RouterA, RouterB, ve RouterC yi bağlayan hatları aynı anda seçiniz. Protocols menüsünden OSPF Configure Areas ı seçiniz. Area Identifier ın değerini 0.0.0.1 e ayarlayıp OK e basınız. o RouterC ye sağ-klik yapıp Edit Attributes menüsüne geliniz. OSPF Parameters Loopback Interfaces row0 menüsünü genişletip Area ID özelliğine 0.0.0.1 değerini veriniz. Area 0.0.0.2: o Çalışma alanında herhangi bir yere tıklayınız. Area 0.0.0.1 için yapılanları RouterF, RouterG, ve RouterH için tekrarlayınız ama Area Identifier ın değerini 0.0.0.2 olarak seçiniz. Alanları görselleştirmek için: o Protocols menüsünden OSPF Visualize Areas a tıklayınız. Alanlarınız yaklaşık olarak aşağıdaki gibi görünecektir. (Thickness değeri 3) NOT: Area Identifier değeri 0.0.0.0. olan ana omurga alanı yapılandırılmamıştır. The Balanced Senaryosu: Scenarios Switch to Scenario seçiniz. No_Areas ı seçiniz. Scenarios Duplicate Scenario seçiniz. Yeni senaryonun adını Balanced olarak belirleyiniz. OK e basıp kapatınız. OPNET iki türlü yük dengelemeyi desteklemektedir. Birincisi Hedef Tabanlı yük dengelemedir. Bu türde kaynak yönlendiriciden hedef yönlendiriciye olan rota tüm paketler için aynıdır. Paket Tabanlı yük dengelemede ise bu rota her paket için ayrı ayrı belirlenir. Yeni senaryoda RouterB ve RouterH ı aynı anda seçiniz. Protocols menüsünden IP Routing Configure Load Balancing Options ı seçiniz. Aşağıdaki ayarları yapınız. Projenizi kaydediniz. 5
Simülasyonu Çalıştırma Üç senaryoyu da aynı anda çalıştırmak için: Scenarios menüsünden Manage Scenarios u seçiniz. Senaryoları aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi ayarlayınız. OK e tıklayarak simülasyonları çalıştırınız. Projeyi kaydediniz. Sonuçları Görüntüleme No_Areas Senaryosu 1. No_Areas senaryosuna dönünüz. 2. RouterA ve RouterC arasındaki trafiği görüntülemek için Protocols menüsünden IP Demands Display Routes for Configured Demands i seçip aşağıdaki şekilde görülen menüyü genişletip Display sütununun değerini Yes olarak seçiniz. Close a tıklayınız. 3. Sonuç rotası aşağıdaki gibi görüntülenecektir: 4. İkinci adımı RouterB ve RouterH için tekrarlayınız. Sonuç rotası aşağıdaki gibi görüntülenecektir: 6
Areas Senaryosu 1. Areas senaryosuna geçiniz. 2. RouterA ve RouterC arasındaki trafiği görüntüleyiniz. Sonuç rotası aşağıdaki gibi görüntülenecektir: 3. Projenizi kaydediniz. Balanced Senaryosu 1. Balanced senaryosuna geçiniz. 2. RouterB ve RouterHC arasındaki trafiği görüntüleyiniz. Sonuç rotası aşağıdaki gibi görüntülenecektir: 3. Projenizi kaydediniz. Sorular 1. Aynı yönlendirici çiftleri için Areas ve Balanced senaryolarından alınan rota sonuçları neden No_Areas senaryosundan farklıdır? Açıklayınız. 2. Yaratılan üç senaryo için Traffic Sent (bits/sec) istatistiğini toplayınız (OSPF altındaki Global Statistics menüsünden). Simülasyonu tekrar çalıştırıp sonuçları karşılaştırıp grafiklerle açıklayınız 7