Sayfa 1 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı Temmuz Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından 03/08/2011 tarihinde açıklanan, 2011 yılı Temmuz ayı Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) haber bültenine göre Endeks; Aylık bazda %0,41 oranında azalış, Yıllık bazda %6,31 ve Oniki aylık ortalamalara göre de %6,37 oranlarında artış göstermiştir (Bkz; Grafik 1, Grafik 2). Değişim Oranı (%) 3,00 2,50 2,42 2,00 1,50 1,00 0,50 0,00-0,50 0,41 0,73 0,42 0,87-0,41-1,00-1,50-2,00-1,43 2010 2011 Kaynak: TÜİK. Grafik 1. Tüketici Fiyatları Endeksi (Bir Önceki Aya göre Değişim Oranları) CNBC-e Temmuz ayı enflasyon anketine göre TÜFE de aylık bazda ortalama %0,08 oranında azalış beklentisi söz konusu iken, endeks bu beklentinin üzerinde bir düşüş göstermiştir. Bu sonuçlara göre yıllık bazda TÜFE nin %7,0 seviyesinde gerçekleşmesi beklenmektedir.
Sayfa 2 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık 4,16 3,99 4,90 4,26 6,24 7,58 6,31 6,40 7,17 7,29 8,19 8,37 8,33 9,56 9,10 8,62 9,24 10,13 10,19 Değişim Oranı (%) 14,00 12,00 10,00 8,00 6,00 4,00 2,00 0,00 2010 2011 Kaynak: TÜİK. Grafik 2. Tüketici Fiyatları Endeksi (Bir Önceki Yılın Aynı Ayına göre Değişim Oranları) TÜFE de kullanılan COICOP sınıflamasına göre ana harcama grupları düzeyinde TÜFE rakamlarının bir önceki aya göre değişim oranları incelendiğinde, aylık olarak en yüksek oranlı düşüş %4,84 oranı ile giyim ve ayakkabı ana harcama grubunda olurken, gıda ve alkolsüz içecekler ana harcama grubunda %1,18 oranındaki düşü ile ikinci sırada gelmekte, sağlık grubu da %0,72 oranındaki düşüşle üçüncü sırada yer almaktadır.. Bunların dışında kalan ana harcama gruplarını tümünde ise artış yönünde değişim olmuştur. Ana harcama grupları itibariyle aylık değişimler; Çeşitli mal ve hizmetlerde %1,47 Eğlence ve kültürde %0,94 Ulaştırmada %0,78 Eğitimde %0,73 Lokanta ve otellerde %0,61 Ev Eşyasında %0,28 Konutta %0,06 oranlarında artış olmuştur.
Sayfa 3 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Bir önceki yılın aynı ayına göre TÜFE de en yüksek artış %12,98 oranı ile çeşitli mal ve hizmetler ana harcama grubunda gerçekleşmiştir. Ulaştırmada %9,81, lokanta ve otellerde %7,79, gıda ve alkolsüz içeceklerde %7,65, ev eşyasında %7,22, giyim ve ayakkabıda %6,93, eğitimde %5,41, konutta %4,56 artışın yüksek olduğu diğer ana harcama gruplarıdır. Aynı referans dönemi için alkollü içecekler ve tütün ana harcama grubunda %1,50 ve sağlık ana harcama grubunda %0,25 oranlarında düşüş gerçekleşmiştir. 2011 yılı Temmuz ayında fiyatı en fazla artış gösteren mal ve hizmet sıralamasında; %58,39 oranındaki artış ile sivri biber ilk sırayı alırken bunu, %14,0 oranı ile limon, %12,23 oranı ile taze fasulye ve %9,11 oranı ile okul izlemiştir. 2011 yılı Temmuz ayında fiyatı en fazla düşüş gösteren mal ve hizmetlerde; %38,73 oranı ile karpuz, %21,74 oranı ile şeftali, %14,66 oranı ile erik ve %13,40 oranı ile kuru soğandır. Bir önceki aya göre Temmuz ayına ait özel kapsamlı TÜFE göstergeleri incelendiğinde, H çekirdek fiyat göstergesinde (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler, tütün ürünleri ve altın hariç) aylık değişim %0,09 ve I çekirdek fiyat göstergesinde (enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç) ise %0,35 oranlarında azalış yönündedir. Bir önceki yılın aynı ayına göre ise H çekirdek fiyat göstergesinde %5,99 ve I çekirdek fiyat göstergesinde %5,43 oranlarında artış olurken, en yüksek artış F çekirdek fiyat göstergesinde (enerji, alkollü içkiler ile tütün ürünleri, fiyatları yönetilen/yönlendirilen diğer ürünler, dolaylı vergiler hariç) %6,74 oranı ile olmuştur. Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) Düzey 2 ye göre 26 istatistiki bölge içerisinde, TÜFE de bir önceki aya göre en yüksek oranlı artış %0,48 ile TR32 (Aydın, Denizli, Muğla) bölgesinde olmuştur. TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgesinde %0,29 oranında, TR90 (Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane) bölgesinde %0,10 oranında artış olurken, diğer bölgelerde düşüş olmuştur. En yüksek oranlı düşüş aynı oranlarda %0,76 oranı ile TR63 (Hatay, K.Maraş, Osmaniye) ile TR83 (Samsun, Tokat, Çorum, Amasya) bölgelerinde gerçekleşmiştir. Fiyatlarda bir önceki yılın Aralık ayına göre en yüksek artış %4,42 oranı ile TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt) bölgesinde, geçen yılın aynı ayına göre en yüksek artış %8,79 oranı ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) bölgesinde, on iki aylık ortalamalara göre
Sayfa 4 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ en yüksek artış %7,89 oranı ile TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt) bölgesinde gerçekleşmiştir (Bkz, Tablo 1). 2011 yılı Temmuz ayında endekste kapsanan 445 maddeden; %19,1 i olan 85 maddenin ortalama fiyatlarında herhangi bir değişim olmazken, %47,0 ı olan 228 maddenin ortalama fiyatlarında artış ve %27,2 si olan 132 maddenin de ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşmiştir.
Sayfa 5 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Tablo 1. İstatistiki Bölgelere göre Tüketici Fiyatları Endeksi Değişim Oranları (2003=100) İstatistiki Bölgeler (İBBS) Düzey 2 TÜRKİYE Bir önceki aya göre değişim oranı (Temmuz 2011) Bir önceki yılın Aralık ayına göre değişim oranı (Temmuz 2011/Aralık 2011) Bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranı (Temmuz 2011/Temm uz 2010) Oniki aylık ortalamalara göre değişim oranı (01 Ağustos 2010-31 Temmuz 2011/ 01 Ağustos 2009-31 Temmuz 2010) -0,41 3,00 6,31 6,37 TR10 (İstanbul) -0,62 2,38 5,24 5,42 TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) -0,37 3,38 6,70 6,72 TR22 (Balıkesir, Çanakkale) -0,37 3,11 6,27 6,86 TR31 (İzmir) -0,66 2,63 6,16 6,80 TR32 (Aydın, Denizli, Muğla) 0,48 3,80 7,31 7,07 TR33 (Manisa, Afyon, Kütahya, Uşak) -0,10 3,33 7,70 7,41 TR41 (Bursa, Eskişehir, Bilecik) -0,64 3,17 5,91 6,30 TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) -0,42 3,61 6,18 5,45 TR51 (Ankara) -0,71 3,76 5,89 6,20 TR52 (Konya, Karaman) -0,25 2,40 6,50 7,54 TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) -0,40 4,18 6,69 6,36 TR62 (Adana, Mersin) -0,31 2,75 7,31 6,85 TR63 (Hatay, K.Maraş, Osmaniye) -0,76 2,79 7,60 7,26 TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir) -0,13 3,30 7,32 7,32 TR72 (Kayseri, Sivas, Yozgat) -0,45 3,36 6,22 6,89 TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartın) -0,34 3,60 7,30 6,57 TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) -0,32 3,76 5,95 7,25 TR83 (Samsun, Tokat, Çorum, Amasya) -0,76 3,05 6,75 6,60 TR90 (Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane) 0,10 4,02 7,23 6,75 TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt) -0,06 4,42 7,29 7,89 TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) -0,05 3,75 6,37 7,80 TRB1 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli) -0,06 3,64 7,36 7,09 TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) 0,29 3,44 7,42 6,96 TRC1 (Gaziantep, Adıyaman, Kilis) -0,03 2,83 8,15 7,60 TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) -0,34 2,32 8,12 7,68 TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) -0,14 2,92 8,79 6,66 Kaynak:TÜİK.
Sayfa 6 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ İLE KIYASLAMA EURO BÖLGESİ ENFLASYON GÖSTERGELERİ 1 EUROSTAT tarafından açıklanan MUICP (Monetary Union Index of Consumer Prices) a göre Euro bölgesi 2011 yılı Haziran ayı için geçici sonuçlara göre enflasyon; Bir önceki aya göre değişmemiş, Bir önceki yılın aynı ayına göre %2,7 ve Oniki aylık ortalamalara göre de %2,3 oranlarında artış göstermiştir. 2010 yılı Haziran ayı itibariyle %1,5 oranında olan enflasyonun yükseliş eğilimi göstererek 1,2 puan artışla 2011 yılı Haziran ayında %2,7 oranına yükseldiği görülürken, bir nceki aya göre aynı düzeyde kalmıştır. Ana harcama grupları itibariyle TÜFE deki aylık değişim oranlarına bakıldığında; Haziran ayında giyim ana harcama grubunda %1,5, haberleşme ana harcama grubunda %0,4, ulaşım ve alkollü içecekler ve tütün ana gruplarında %0,2 ile aynı oranlarda düşüş olurken, diğer gruplarda ise artış olmuştur. 2011 yılı Haziran ayında aylık düzeyde fiyat artışının en yüksek olduğu harcama grubu %0,5 oranıyla eğlence ve kültür ile otel lokanta ana harcama grupları olmuştur. Yıllık olarak TÜFE deki değişimlere bakıldığında yine Haziran ayında %1,2 oranı ile haberleşme ana harcama grubu fiyatlarında düşüş olurken, diğer ana harcama gruplarının fiyatlarında ise artış olmuştur. İlgili dönem için artışın en yüksek olduğu ana harcama grupları %5,3 oranı ile ulaştırma, %4,8 oranı ile konut, %2,7 oranı ile gıda, %2,6 oranı ile alkollü içecekler ve tütündür. Özel kapsamlı çekirdek fiyat göstergelerinde 2011 yılı Haziran ayında aylık olarak enerji grubunda %0,5, gıda, alkol ve tütün grubunda %0,1 oranlarında düşüş olurken, diğer çekirdek fiyat göstergelerinde %0,1 oranlarında artış olmuştur (Bkz, Tablo 2). 1 Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (EUROSTAT) ın veri açıklama takviminde en son açıklanan Haziran ayı göstergelerine ilişkin geçici tahmini sonuçlara yer verilmiştir.
Sayfa 7 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Tablo 2. Ana Harcama Grupları İtibariyle Euro Bölgesi Tüketici Fiyatları Değişim Oranları Yıllık Yüzde Değişim 12 Aylık Aylık Euro Bölgesii (MUICP) Haz.11 (*) May.11 Nis.11 Mar.11 Haz.10 Yüzde Yüzde Değişim (*) Değişim (*) Toplam 2,7 2,7 2,8 2,7 1,5 2,3 0,0 Gıda 2,7 2,7 2,0 2,0 0,3 1,7 0,0 Alkol ve Tütün 2,6 3,3 3,4 3,6 3,7 3,4-0,2 Giyim 1,0 1,5 1,3 1,2 1,4 0,6-1,5 Konut 4,8 4,7 5,0 5,1 1,9 4,0 0,2 Ev Eşyası 1,1 1,0 1,0 0,9 0,7 0,8 0,1 Sağlık 1,5 1,4 1,6 1,3 0,8 1,1 0,1 Ulaştırma 5,3 5,3 5,9 5,6 3,9 4,9-0,2 Haberleşme -1,2-1,0-0,9-0,6-1,1-0,8-0,4 Eğlence ve Kültür 0,4 0,0 0,9-0,3-0,2 0,0 0,5 Eğitim 1,8 1,8 1,8 1,7 1,7 1,8 0,0 Otel ve Lokanta 1,9 1,7 1,7 1,8 1,1 1,5 0,5 Diğer 2,6 2,7 2,8 2,8 2,2 2,5 0,1 Enerji hariç 1,8 1,8 1,8 1,5 1,0 1,4 0,1 Enerji, gıdai alkol hariç 1,6 1,5 1,6 1,3 1,0 1,2 0,1 Enerji, işlenmemiş gıda hariç 1,8 1,7 1,8 1,5 1,0 1,3 0,1 Enerji, mevsimlik gıda hariç 1,8 1,8 1,8 1,5 0,9 1,3 0,1 Tütün hariç 2,7 2,7 2,8 2,6 1,4 2,2 0,0 Enerji 10,9 11,1 12,5 13,0 6,2 10,2-0,5 Gıda, Alkol ve Tütün 2,7 2,8 2,2 2,4 0,9 2,0-0,1 Kaynak: EUROSTAT. (*): Geçici verilerdir. Bu konuyla ilgili bir sonraki haber bülteninin yayımlama tarihini adresinde YAYINLAR başlığı altında, Takvimden görebilirsiniz.