T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN AMASYA
Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan
Ekolojik denge ve küresel gıda sorunları için şimdi tarım zamanı Mehmet Mehdi EKER Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı
Amasya tarımında yapısal değişim ve dönüşüm çalışmaları
Tar m Türkiye BÜYÜDÜ... Son 8 yılın 7 sinde büyüyerek ekonominin tampon ve Türkiye nin lokomotif sektörü olan Tarım Sektörü, 75 Milyon insanımızın ve 30 Milyon turistin gıda ihtiyacını karşılamış, 1.525 ürün ile 184 ülkeye 15,3 Milyar dolarlık ihracat gerçekleştirmiştir. 7
Çiftçinin yüzü güldü 8
Çiftçi borçları silindi Amasya da Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri nden aldıkları kredileri ödeyemeyen 16.456 çiftçimizin, 31,5 Milyon TL yi bulan borçları silindi. 9
Kefalet kanunu ile çiftçi mağduriyeti sona erdi 2007 yılında çıkarılan Kanun ile müteselsil kefalet yüzünden hacizle karşı karşıya olan çiftçilerimizin mağduriyeti giderildi. 10
Tarımsal kredi kullanımı arttı 2002 yılında %59 olan tarımsal kredi faiz oranları, sulama ve hayvancılık faaliyetlerinde sıfır a (faizsiz), diğer tarımsal faaliyetlerde % 5 e düşürüldü. T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından 2003 yılında çiftçilere 4,9 Milyon TL kredi kullandırılmış iken, 2011 yılında bu miktar 225,8 Milyon TL ye yükseldi. Bu dönemde, Amasya çiftçisine kullandırılan kredi miktarı 46 kat arttı. 11
Amasya da tar msal destekler
Tarımda İlk ler Dönemi Başlatıldı İlk kez Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli başlatıldı(2010). Devlet destekli tarım sigortası uygulamaları başlatıldı (2006). 174 ALO GIDA HATTI kuruldu (2009). Tarım arazilerinin Bölünemez Parsel Büyüklüğü belirlenerek fiili toplulaştırma yapılması sağlandı(2007). Kırsal kalkınma yatırımları desteklendi (2005). Damızlık süt sığırcılığı, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği, küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine % 60 indirimli faiz uygulaması başlatıldı(2006). Büyükbaş Besi Hayvancılığında sıfır faizli işletme kredisi, büyükbaş besi, süt ve küçükbaş hayvancılık yatırımlarında % 50-60 oranlarında indirimli faizli kredi uygulaması başlatıldı(2010). Basınçlı sulama sistemi yatırımlarına, % 50 hibe ve sıfır faizli 5 yıl vadeli kredi uygulamaları başlatıldı (2006-2007). Sünede havadan ilaçlamaya son verildi tamamen yerden ilaçlamaya geçildi ve sünede biyolojik mücadele başlatıldı (2006). 13
Meyve bahçelerinin yenilenmesi çalışmalarına destek verildi(2005). Sertifikalı tohumluk ve fidan kullanan üreticilere destek verildi(2005). Gübre desteği nakit olarak doğrudan çiftçilere verildi (2005). Toprak analizi için ilave destek uygulaması başlatıldı (2005). Ürün konseyleri kuruldu(2009). Akredite veteriner hekimlik uygulaması başlatıldı (2006). Yerli hayvan genetik kaynakları halk elinde koruma altına alındı (2005). Sertifikalı tohum üreticilerine destek verilmeye başlandı (2008). Su ürünleri üretimine destek verilmeye başlandı(2005). Küçükbaş hayvancılığına destek verildi (2006). Sertifikalı Tarım Danışmanlığı Uygulaması başlatıldı (2009). Tarımsal İşletme Kayıt Sistemi oluşturuldu (2010). Çevre amaçlı tarımsal arazilerin korunmasına yönelik destek başlatıldı(2006). İyi tarım ve örtü-altı iyi tarım uygulamalarına destek verildi(2009). Anaç sığır ve manda desteklemesi uygulaması başlatıldı.(2008) Hayvan başı destek ödemesi başlatıldı(2008). Kuraklıktan zarar gören çiftçilerimize nakdi destek verildi (2007). Hububata prim desteği verildi (2005). Çiftçilerimize mazot desteği verildi (2003). Tarımsal kalkınma kooperatiflerine faizsiz kredi verildi (2003). Arıcılık destekleme kapsamına alındı (2003). Organik tarım için ilave destek uygulaması başlatıldı (2005). Organik Tarım Bilgi Sistemi kuruldu(2005). Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi kuruldu(2007). Bitki koruma ürünleri için Bayilik Sınav Sistemi getirildi (2007). 14
Üreticilere tarım danışmanı istihdamı için destek verildi (2009). Çiğ sütün süt tozu olarak değerlendirilmesine destek verildi (2009). Koyun ve keçi sütüne sığır sütünden farklı olmak üzere destekleme verildi (2009). Ulusal süt kayıt sistemi ve damızlık koyun keçi kayıt sistemi kuruldu (2009). Süt fiyat düzenlemesi desteği verildi (2009). Buzağı desteği verildi(2003) Reçeteli zirai ilaç satışı uygulamasına geçildi(2009). Anadolu Su Havzaları Rehabilitasyon Projesi başlatıldı(2004). Don zararına destek verildi (2010). Et ve Yumurta Tavukçuluğuna % 50 kanatlı sektörüne ise % 60 faiz indirimli biyogüvenlik kredisi uygulandı (2010). Aşı desteği verildi(2005). Alo Ofis Ürün Alım Hattı kuruldu (2005). Yağlı tohumlardan aspire prim desteği verildi (2006). Tiftik üretimi desteği verildi(2006). Baklagiller prim desteği kapsamına alındı (2008). Arıcılık Kayıt Sistemi (AKS) ile tüm veriler kayıt altına alınmaya başlandı (2008). İşletme başına tarımsal yayım ve danışmanlık desteği verildi(2009). Fark ödeme desteklerinin havza bazlı yapılmasına başlandı(2010). Tritikale prim desteği kapsamına alındı (2010). Web Tarım TV yayına başladı (2010). İlk kez büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde faizsiz, 7 yıl vadeli kredi uygulaması başlatıldı (2010). İlk kez büyükbaş hayvan besiciliğinde faizsiz, 2 yıl vadeli kredi uygulaması başlatıldı (2010). 15
Mazot desteği başlatıldı Amasya da çiftçilerimize, bu dönemde 29,9 Milyon TL mazot desteği sağlandı. 16
Kimyevi gübre desteği doğrudan çiftçimize ödendi Kimyevi gübre desteği doğrudan çiftçimize verildi, gübre fiyatlarındaki artıştan üreticimizin olumsuz etkilenmesi önlendi. Amasya çiftçisine, bu dönemde toplam 25,8 Milyon TL gübre desteği sağlandı. 17
İşimiz destek, amacımız daha çok üretmek Bu dönemde toplam 264,6 Milyon TL destek verildi. Amasya da 2002 yılında toplam 15,7 Milyon TL tarımsal destek verilmiş iken, 2011 yılında 39 Milyon TL destek verildi. 2002-2011 döneminde, toplam tarımsal desteklemeler 2,5 kat arttı. 18
Prim destekleri arttı Amasya da 2002 yılında 223 Bin TL prim desteği verilmiş iken, 2011 yılında 11,6 Milyon TL destek verildi. 2003 2011 yıllarında çiftçilerimize toplam 63,2 Milyon TL prim desteği verildi. 2002-2011 döneminde, Amasya da çiftçimize ödenen prim miktarı 52 kat arttı. 19
Hayvancılığa özel önem verildi Amasya da 2002 yılında 351 Bin TL hayvancılık desteği verilmiş iken, 2011 yılında 11 Milyon TL destek verildi. 2003 2011 yıllarında çiftçilerimize toplam 43 Milyon TL hayvancılık desteği verildi. 2002-2011 döneminde, Amasya da çiftçimize ödenen hayvancılık desteği miktarı 31,3 kat arttı. 20
Tarımsal Kalkınma Kooperatiflerine tam destek, bereketli gelecek Amasya da 1999 2002 döneminde 5 adet kooperatif projesine 1,1 Milyon TL kredi desteği sağlanmış iken, 2003 2011 döneminde 39 adet kooperatif projesine 37 Milyon TL destek sağlandı. Bu projeler ile 2.548 aile desteklendi. Kooperatiflere verilen kredi desteği 34 kat arttı. 21
Kuraklığa ve dona karşı nakdi destek verildi Amasya da çiftçimiz kuraklığa ve dona karşı yalnız bırakılmadı. 2007 yılında Amasya da meydana gelen kuraklıktan zarar gören çiftçilerimizin mağduriyetini önlemek için kuraklık desteği verildi. 2007 yılında, 11.460 çiftçimize 3,2 Milyon TL kuraklık desteği ödendi. Ayrıca, zarar gören çiftçilerimizin Ziraat Bankası ile Tarım Kredi Kooperatiflerine olan tarımsal kredi borçları 1 yıl süre ile ertelendi. 2090 sayılı Kanun kapsamında 2010 yılında meydana gelen don afetinden zarar gören Amasya ilimizde çiftçilerimize dekar başına 150 TL destek verildi ve Ziraat Bankası ile Tarım Kredi Kooperatiflerine olan çiftçi kredi borçları 1 yıl süreyle ertelendi. Ayrıca, 2010 yılında don zararı gören 37 çiftçiye yaklaşık 41 Bin TL yardım yapıldı. 22
Ürünler işlendi, kazanç çoğaldı Kırsal kalkınma hamlesi başladı Tarım-sanayi entegrasyonunu sağlayan %50 hibe destekli Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı 2006 yılında başladı. Böylece tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi, ambalajlanması, depolanması ve makine-ekipman alımı gibi ekonomik yatırımlar desteklendi. 1741 adet makine-ekipman alımı için 6,5 Milyon TL destek verildi. 2006-2011 döneminde 8,9 Milyon TL tutarında 45 proje tamamlanarak, 301 kişiye istihdam sağlandı. 23
Cumhuriyet tarihinde bir ilk; tarım sigortası Doğal afetlerden etkilenen üreticilerin mağduriyetlerini gidermek üzere 70 yıllık bir rüya Tarım Sigortaları uygulamaları 2006 yılında başlatıldı. Bugüne kadar, Türkiye genelinde 1 Milyon 826 Bin, Amasya da ise 23.606 poliçe kesildi ve poliçe bedelinin % 50 si hibe olarak karşılandı. 24
Veteriner hekim ve mühendisler çiftçimizin yanında Türkiye de 7.500, Amasya da ise 70 tarım danışmanı göreve başlatıldı. Tarım danışmanı sayısı 2012 yılında alınacaklarla birlikte Türkiye de 10.000 e, Amasya da ise 95 e yükselecektir. Türkiye de ilk kez performansa dayalı sözleşme yenileme esası bu personel için uygulandı. Tarım danışmanlarının büyük bir kısmı kadroya geçirildi. 25
Suni tohumlama çalışmaları 26 Özel veteriner hekim uygulamasıyla suni tohumlama çalışmaları hız kazandı. Amasya da, 2002 yılında 9.605 adet suni tohumlama yapılıyor iken, 2011 yılında 28.369 adede ulaştı. 2003 2011 yıllarında toplam 169.344 adet suni tohumlama yapıldı. Suni tohumlama sayısı 3 kat arttı.
Hayvan hastalıklarıyla daha etkili mücadele... Hayvan hastalıklarıyla mücadele için önemli projeler hayata geçirildi. 2010 yılında ŞAP aşılama kampanyası ile Amasya'da hayvan varlığının % 100'ü aşılandı. 2003-2011 döneminde toplam 7 Milyon hayvan aşılandı. 2003-2011 döneminde 453 Bin büyükbaş hayvan kayıt altına alındı. 27
Güvenilir gıda, sağlıklı yaşam... 174 alo gıda hattı 28 Halk sağlığını korumak ve güvenli gıda tüketimini sağlamak üzere gıda üretim ve satış yerlerinde denetimler arttırıldı. Amasya daki gıda denetçisi sayısı, 2002 yılında 6 iken, 2011 yılı sonu itibariyle 34'e çıkartıldı. Gıda denetimi sayısı ise, 2002 yılında 247 adet iken, 2011 yılında 5.892 adede çıkarıldı. 2009 "GIDA YILI" ilan edildi. 174 ALO GIDA HATTI hizmete açıldı.
Mera ıslahında dev adım... Mera ıslah çalışmalarına büyük önem verildi. Sağlanan destekler ve yapılan ıslah çalışmaları ile yem bitkileri üretim alanlarında önemli artışlar sağlanarak kaliteli kaba yem ihtiyacının %75 i karşılanır hale geldi. Amasya da, 11 proje kapsamında 13.957 dekar alanda mera ıslahı yapıldı. 29
Çiftçi eğitim ve yayım çalışmaları Amasya da 2003 2010 döneminde, 920 adet çiftçi eğitim kursu açıldı. Böylece 15.000 çiftçi eğitildi, yaklaşık 22 Bin adet kitap-broşür çiftçileri bilgilendirmek amacıyla dağıtıldı. 30
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu kuruldu 2007 2013 döneminde AB tarafından kırsal kalkınmanın desteklenmesi için ülkemize 874 Milyon Avro hibe sağlanacaktır. Bu rakama 292 Milyon Avroluk ulusal katkı eklendiğinde toplam kamu katkısı olarak 1 Milyar 166 Milyon Avro kırsal alanların kalkındırılmasına hibe destek olarak kullandırılacaktır. Bu bağlamda; Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu ile IPARD Programı kapsamında; et, süt, meyve-sebze, su ürünleri sektörlerinde ve kırsal kalkınma faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi kapsamında, AB kaynaklı kırsal kalkınma desteklerinden çiftçilerimizin yararlanması sağlanacaktır. Kurumun Amasya İl Koordinatörlüğü kuruldu. Böylece et, süt, meyve ve sebzelerin işlenmesi ve pazarlanması, çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve geliştirilmesi, kırsal turizm, yerel ürünlerin ve mikro işletmelerin geliştirilmesi ile kültür balıkçılığına yönelik yatırım faaliyetleri ile üretici gruplarının kurulmasına hibe destek verilecektir. 2011 yılında AB Komisyonundan yetki devri alındı ve proje kabulleri başlandı. 31
Çevre Amaçlı Tarımsal Arazilerin Korunması (ÇATAK) Projesi 2006 2008 yıllarında Kırşehir, Kayseri, Isparta ve Konya, 2009 yılında, Kahramanmaraş, Niğde, Karaman, Çanakkale ve Nevşehir, 2010 yılında ise, Adana, Amasya, Aksaray, Burdur, Bilecik, Diyarbakır, Denizli, Mersin, Samsun, Sivas illeri ve Konya Kapalı Havzası projeye dahil edildi. 2011 yılından itibaren ise projeye Çorum, Edirne, Manisa, Tokat, Ankara, Aydın illeri de dahil oldu. ÇATAK Projesi kapsamında destekleme yapılacak alanlara kategorilerine göre dekara 30 TL, 60 TL ve 135 TL olmak üzere destek verilmektedir. Amasya İlinde 2010 yılında ise 197 üretici toplam 3.251 da alanda 357 Bin TL 32 destekleme ödemesi almıştır.
Anadolu Su Havzaları Rehabilitasyon Projesi 2004 yılında başlayan projede 15,7 Milyon Dolar kaynakla, Amasya, Tokat, Çorum, Kayseri ve Sivas illerindeki 28 adet mikro havzada sürdürülebilir doğal kaynak yönetiminin ve katılımcı planlamanın sağlanması, doğal kaynaklara baskının azaltılması, çevreyle dost tarım ve ormancılık faaliyetlerinin benimsenmesi amacıyla uygulanan bir projedir. İlde projeye 2009 yılında 2 mikro havza daha eklendi. Bozulmuş Doğal Kaynakların Rehabilitasyonu, Gelir Artırıcı Faaliyetler, Bilinçlendirme ve Kapasite Oluşturma ve Proje Yönetim ile Destek Hizmetleri kapsamında; 20 ünite arılı kovan dağıtılmış, 17 adet dipkazan, 1 adet dizüstü bilgisayar, 2 adet masaüstü bilgisayar, 1 adet dijital video kamera ve 1 adet yazıcı alımı yapılmıştır. 33
TİGEM faaliyetleri Tarım işletmelerinden, sertifikalı 11.614 ton hububat ve 113 ton yem bitkileri tohumlukları ile üstün vasıflı 612 baş damızlık sığır ve 1.163 baş damızlık koyun arz edildi. Çiftçilerin sertifikalı tohumluk kullanımının yaygınlaştırılması ve tohumluğa kolay ulaşımının sağlanması amacıyla İl geneline 8 adet TİGEM bayiliği kuruldu. Bayi Otomasyon Sistemine geçildi. 34
Sertifikalı tohumluk Üretimde bolluk Sertifikalı tohum kullanımına, 2005 yılında ilk kez destek verilmeye başlandı. Amasya da sertifikalı tohumluk kullanan çiftçilerimize, 2005 2011 döneminde toplam 2 Milyon TL destekleme yapıldı. 35
TMO alımları Toprak Mahsulleri Ofisi, Amasya da son 9 yılda 45.777 ton hububat alımı yaptı ve karşılığında çiftçilere 21 Milyon TL ödedi. Ayrıca TMO son 9 yılda 10.939 ton haşhaş kapsülü alımı yaptı ve karşılığında çiftçilere 21,5 Milyon TL ödedi. 36
Arazi toplulaştırma çalışmaları Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından, Amasya da; 2003-2011 arasında 10 Köyde 4.860 hektar alanda Arazi Toplulaştırma çalışması yapıldı. 2012 yılında 2 İlçe 2 Belde 61 Köyde 61.839 hektar alanda Arazi Toplulaştırma devam etmektedir. 37
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Fonu ile Özel İdare kaynaklı projeler Amasya da 2003 2010 döneminde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Fonu kaynaklarından, tarımsal projeler için 2.608 çiftçimize, yaklaşık 14 Milyon TL kaynak kullandırıldı. Özel İdare kaynaklarından da 57 adet proje desteklenerek 1,75 Milyon TL kaynak kullanıldı. 176 Bin adet fidan ve 126 çiftçiye 63.000 m 2 sera dağıtıldı. 38
Diğer çalışmalar... Son beş yılda 4.250 dekar ihraca uygun çeşitlerle kiraz bahçesi tesis edilmiş olup, bu bahçelerin tam anlamıyla üretime geçilmesiyle yıllık ortalama 13.000 ton ihracatlık kiraz üretimi sağlanacaktır. 39
Amasya da artış gösteren bazı ürünler Üzüm Üretimi; 2002 yılında 2.525 ton iken 2010 yılında 5.292 tona yükseldi. Son 8 yıldaki artış % 110. Kabak Üretimi; 2002 yılında 4.420 ton iken 2010 yılında 8.089 tona yükseldi. Son 8 yıldaki artış % 83. Taze fasulye Üretimi; 2002 yılında 6.863 ton iken 2010 yılında 12.030 tona yükseldi. Son 8 yıldaki artış % 75. 40
Türk tarım sektörü, 75 milyon insanımızın ve 30 milyon turistin gıda ihtiyacını karşılıyor. 1.525 ürün ile 184 ülkeye 15,3 milyar dolarlık ihracat gerçekleştiriyor.
....................................
....................................