İLKYARDIM EĞİTİMİ. Eğitmen Fatma KORKMAZ

İLKYARDIM EĞİTİMİ Eğitmen Fatma KORKMAZ

AMACIMIZ İlkyardım konusunda temel bir anlayış oluşması.

İLKYARDIMIN TANIMI Yaşamı tehlikeye düşüren herhangi bir durumda,sağlık görevlilerin yardımı sağlanıncaya kadar, hasta/yaralıya,tıbbi araç gereç aranmaksızın olay yerindeki malzemelerden faydalanılarak yapılan ilaçsız uygulamalara İLKYARDIM denir

İLKYARDIMIN PRESİPLERİ İlkyardımı eğitim almış herkes kolaylıkla yapabilir. İlkyardımda birinci kural kendine,çevredekilere ve hastaya zarar vermemektir. İlkyardım ilaç kullanılmadan yapılan hayat kurtarıcı uygulamalardır.

İLKYARDIMCININ ÖZELLİKLERİ Sakin olabilmeli,zaman kaybetmemeli Çevredekileri organize edebilmeli Kendine güvenmeli,ilkyardım yapabileceğini bilmelidir. Hasta/yaralı ve çevredekileri sakinleştirmeli(paniği engellemelidir) İlkyardım konusunda bilgi ve beceri sahibi olmalıdır.

İLKYARDIMIN AMAÇLARI Yaşamsal fonksiyonları sürdürmek Kötüleşmeyi önlemek İyileşmeyi kolaylaştırmak Rahat ettirmek

İLKYADIMIN TEMEL UYGULAMALARI Korumak(kendini,çevredekileri,hastayı) Bildirmek(112) Kurtarmak(İlkyardım)

Yardım Çağırmak Sakin olunmalı: Ne oldu? Nerede oldu (çok bilinen yerler)? Ne kadar kişi? Ne şiddette? Numara ve arayan kişi?

İlkyardımın ABC si nedir? Bilinç kontrol edilmeli, bilinç kapalı ise aşağıdakiler hızla değerlendirilmelidir: A Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi B Solunumun değerlendirilmesi ( Bak-Dinle-Hisset) C Dolaşımın değerlendirilmesi (Şah damarından 5 saniye nabız alınarak yapılır)

HAREKET SİSTEMİ Hareket,destek,koruma Kemikler Eklemler Kaslar

DOLAŞIM SİSTEMİ Dokuların ihtiyacı olan oksijen ve yapı elemanlarını taşır. Kalp Kan damarları Kan Yetişkinlerde dakikada nabız sayısı 60-100 Çocuklarda 100-120 Bebeklerde 120-140 dır.

NABIZ ALINAN BÖLGELER Atardamarın deriye yakın olan bölgeler Şah damarı Kol Bilek Kasık Bacak Ayak

SİNİR SİSTEMİ Bilinç,düşünce,algılama,denge,solunum,dolaşım; Beyin Beyincik Omurilik Omurilik soğanı Sinirler

SOLUNUM SİSTEMİ Gaz alışverişi,dokuların oksijenlenmesi; Soluk borusu Bronşlar Akciğerler Normal solunum sayısı yetişkinlerde dakikada 12-20 Çocuklarda dakikada 20-22 Bebeklerde dakikada 22-24 dür.

BOŞALTIM SİSTEMİ Kanın süzülmesi; Böbrekler İdrar kanalları İdrar kesesi İdrar borusu

SİNDİRİM SİSTEMİ Besinlerin sindirilmesi ve emilmesi Dil ve dişler Yemek borusu Mide Safra kesesi Pankreas Bağırsaklar

HASTA/YARALI(LARI) DEĞERLENDİRMEK H/Y ciddiyetini değerlendirmek Öncelik belirlemek Uygulanacak yöntemi belirlemek

İKİNCİ DEĞERLENDİRME Bilgi edinmek Tüm vücudun kontrolünü yapmak Baş Boyun Göğüs kafesi Karın boşluğu Kollar ve bacaklar

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ

SOLUNUM VE KALP DURMASI Solunum ve/veya kan dolaşımı durduğunda 4-6 dakika sonra beyin hücreler yok olmaya başlayabilir. 10 Dakika da beyin ölümü gerçekleşebilir. Bu süre soğuk ortamlarda uzayabilir.

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Beyni canlı tutmak için;suni solunumla akciğerlere oksijen verilmesi Yapay dış kalp masajı ile kanın pompalanması KALP VE AKCİĞER CANLANDIRMASI(CPR)

YANIT Sesli ve omuzdan dokunsal uyarı vererek bilinç durumunu kontrol etmek İYİMİSİNİZ? Yanıt var:konuşun,gözlemleyin Yanıt yok:ambulans(112)

HAVAYOLU Ağız içini kontrol edin Başı geriye,çeneyi yukarı doğru itin(90derece)

SOLUNUM 1 Bak,Dinle,Hisset yöntemiyle solunumu 5-10 saniye kontrol edin. Solunum normal ise: Hastayı iyileşme pozisyonuna alın ve gözleyin.

BAK DİNLE HİSSET

SOLUNUM Soluk alıp vermiyorsa: 2Kurtarıcı soluk(ağız veya buruna)verilir. 1Saniye hava verin,göğüsün inişini izleyin sonra solunumu tekrarlayın.

DOLAŞIM H/Y nın sert zemin üzerinde olmasına dikkat edin, Göğüs kemiğinin orta noktasına, Göğüs duvarının 1/3 ü kadar bastırın, Dakikada ritim 100 olacak hızla, 2 kurtarıcı solunum 30 Yapay dış kalp masajı- 2 solunum devam edin. 2solunum+30Kalp masajı=1tur

KALP MASAJI YER TESPİTİ(1)

30 yapay dış kalp masajı Göğüs kafesinin 3/1 lik kısmını çöktürecek şekilde Kollar göğüs kemiğine 90 derece olmalı(dik)

TYD BAŞLATMAK TYD Kesin ölüm bulguları durumlarında uygulanmayabilir. Yaşamla bağdaşmayan yaralanmalarda, Ölüm katılığı-lekeleri.

TYD SONLANDIRMAK Yaşam belirtisi(solunum)gözlenince Ambulans gelince Yorgunluktan tükeninceye kadar devam edilir.

ÇOCUKTA TYD (1-8YAŞ) FARKLILIK Tek/Çift el (fiziksel yapısına göre) Baş-çene pozisyonu 60derece Yalnızsanız 5 turdan sonra kendiniz 112acil ambulans servisine haber veriniz.

BEBEKLERDE TYD (0-1YAŞ)FARKLILIKLAR Bilinç kontrolü ayak tabanından, Solunum ağızdan,ağız ve buruna, Başı geri itmeden çene yukarı,45derece 2 Kurtarıcı nefesle başlanır Yalnızsanız 5tur TYD uyguladıktan sonra 112 acil ambulans servisine haber ver

Dokunsal uyaranla bilinç kontrolü

112acil ambulans servisini arat (bir kişi görevlendir)

Ağız içi kontrolü

başa pozisyon 45 derece açıyla

Bak-dinle-hisset(solunumu değerlendir)

Ağızdan ağız ve buruna 5 kurtarıcı soluk

Dış kalp masajı uygulama noktası tespiti-1

30 KALP MASAJI + 2 SOLUK

SOLUNUM YOLUNDA YABANCI CİSİM VE İLKYARDIM

HAVAYOLU TIKANIKLIĞI Havayolunun, solunumu gerçekleştirmek için gerekli havanın geçişine engel olacak şekilde tıkanmasıdır. Tıkanma tam ya da kısmi tıkanma şeklinde olabilir.

KISMİ TIKANMA BELİRTİLERİ Öksürür. Nefes alabilir. Konuşabilir. BU DURUMDA HASTAYA DOKUNULMAZ, ÖKSÜRMEYE TEŞVİK EDİLİR.

TAM TIKANMA BELİRTİLERİ Nefes alamaz. Acı çeker, ellerini boynuna götürür. Konuşamaz. Rengi morarır. BU DURUMDA KARINA BASI YANİ HEIMLICH MANEVRASI UYGULANIR

TAM TIKANMA BELİRTİLERİ

BEBEKTE SOLUNUM YOLU TIKANIKLIĞI ABC si kontrol edilir Bebek ilkyardımcının bir kolu üzerine ters olarak yatırılır Baş ve diğer parmaklarla boynundan sıkıca tutularak öne doğru eğilir Baş gergin ve gövdeden aşağıda tutulur Elin topuğuyla iki kürek kemiği arasına 5 kez vurulur

BEBEKTE SOLUNUM YOLU TIKANIKLIĞI Diğer kolun üzerine baş elle kavranarak yüzüstü çevrilir,yabancı cismin çıkıp-çıkmadığına bakılır Çıkmadıysa:baş gövdeden aşağıda olacak şekilde tutulur Tıbbi yardım istenir (112)

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM

BİLİNÇ BOZUKLUĞU BİLİNÇ BULANIKLIĞI : Uyku hali (ortama ayak uyduramama) BİLİNÇ KAYBI : Bilincin tamamen kaybolması durumu

BAYILMA (SENKOP) KISA SÜRELİ ve GEÇİCİ bilinç kaybıdır Beyine giden kan akımının azalması sonucu oluşur

BİLİNÇ BOZUKLUĞU Nedenleri: Korku,aşırı heyecan Sıcak, yorgunluk Kapalı ortam, kirli hava Şiddetli enfeksiyonlar Aniden ayağa kalkma Kan şekerinin düşmesi

BİLİNÇ BOZUKLUĞU Belirtileri: Bacaklarda uyuşma Bilinçte bulanıklık Baş dönmesi, baygınlık, yere düşme Yüzde solgunluk Üşüme,terleme Hızlı ve zayıf nabız

BİLİNÇ BOZUKLUĞU DURUMUNDA İLKYARDIM Kişi Başının Döndüğünü Hissederse ; Sırt üstü yatırılır, ayakları 30 cm kaldırılır. Sıkan giysileri gevşetilir Kendini iyi hissedinceye kadar dinlenmesi sağlanır.

BİLİNÇ BOZUKLUĞU DURUMUNDA İLKYARDIM Bilinç kapalı ise; Hasta/yaralının yaşam bulguları değerlendirilir (ABC) Hasta/yaralıya koma pozisyonu verilir Yardım çağırılır (112) Sık sık solunum ve nabız kontrol edilir Yardım gelinceye kadar yanında beklenir

HAVALE Sinir sisteminin merkezinde oluşan bir bozukluk nedeniyle meydana gelen istemsiz kas kasılmalarıdır

HAVALE Ateş nedeniyle oluşan havalede ilkyardım: Islak havlu yada çarşaf Serin duş Tıbbi yardım (112)

KAN ŞEKERİ DÜŞÜKLÜĞÜ Herhangi bir nedenle vücutta glikoz eksildiği zaman ortaya çıkan belirtilerdir. Belirtileri: Korku Soğuk ter Hızlı nabız Aniden acıkma Yorgunluk Bulantı Bilinç kaybı Titreme

KANAMALARDA İLKYARDIM

KANAMA NEDİR? Kalp-Damar sistemi bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına çıkmasıdır.

KANAMA ÇEŞİTLERİ Vücuttan aktığı bölgeye göre: Dış kanamalar İç kanamalar Doğal deliklerden olan kanamalar

KANAMA ÇEŞİTLERİ Bütünlüğü bozulan damara göre: Atardamar kanamaları Toplardamar kanamaları Kılcal damar kanamaları

KANAMALARDA İLKYARDIM Dış kanamalarda: Temiz bezle baskı yapılır Bandaj yapılır Yukarı kaldırılır Basınç noktasına baskı yapılır

KANAMALARDA İLKYARDIM İç Kanamalarda: Yaşamsal bulgular değerlendirilir (ABC) Şok pozisyonu verilir Kişinin üzeri örtülür Ağızdan yiyecek-içecek verilmez! Tıbbi yardım istenir (112)

BASI NOKTALARI Boyun Köprücük kemiği üzeri Koltuk altı Kolun üst bölümü Kasık Uyluk

ŞOK Kalp-damar sisteminin yaşamsal organlara uygun oranda kanlanma yapamaması nedeniyle ortaya çıkan ve tansiyon düşüklüğü ile seyreden bir akut dolaşım yetmezliğidir.

ŞOK Nedenlerine göre 4 çeşittir: Kardiyojenik şok(kalp yetmezliği) Hipovolemik şok(sıvı kaybına bağlı) Toksik şok(zehirlenmeye bağlı) Anafilaktik şok(allerji nedeniyle)

ŞOK BELİRTİLERİ Tansiyonda düşme Hızlı ve zayıf nabız Hızlı ve yüzeysel solunum Soğuk-soluk-nemli cilt Baş dönmesi Susama Bilinç bozukluğu

ŞOK POZİSYONU Hasta/yaralı sırtüstü yatırılır Kanama ve şok bulguları kontrol edilir Ayaklar 30 cm yukarı kaldırılır Hastanın üzeri örtülür Tıbbi yardım istenir Yaşam bulguları kontrol edilir(2-3dakikada bir)

YARALANMALARDA İLKYARDIM

YARALANMALAR Travma sonucu doku bütünlüğünün bozulmasıdır Kesik yaralar Ezik yaralar Delici yaralar Parçalı yaralar Kirli yaralar

CİDDİ YARALAR Durmayan kanama Açık kalan yara Derin yara Yabancı cisim Isırık Elektrik, kimyasal madde

PARÇA KOPMASI Ambulans!!! Hastane uzaksa; Parça bir torbaya Su ve buz ayrı torbaya 1.Torba diğerinin içine

GÖĞÜS- KARIN YARALANMALARI Göğüs yaralanması; Pozisyon Yara sıkı kapatılmamalı Karın yaralanması; Pozisyon Bağırsaklar nemli bezle örtülür

KAFATASI- OMURGA YARALANMALARI BELİRTİLERİ(1) Bilinç düzeyinde değişmeler, hafıza değişiklikleri ya da hafıza kaybı, Başta, boyunda ve sırtta ağrı, Elde ve parmaklarda karıncalanma ya da his kaybı, Vücudun herhangi bir yerinde tam ya da yada kısmi hareket kaybı,

KAFATASI- OMURGA YARALANMALARI BELİRTİLERİ(2) Baş ya da bel kemiğinde şekil bozukluğu, Burun ve kulaktan beyin omurilik sıvısı ve kan gelmesi, Baş, boyun ve sırtta dış kanama, Sarsıntı, Denge kaybı, Kulak ve göz çevresinde morluk,

KAFATASI-OMURGA YARALANMALARINDA İLKYARDIM(1) Bilinç kontrolü yapılır, Yaşam bulguları değerlendirilir, Hemen tıbbi yardım istenir (112), Bilinci açıksa hareket etmemesi sağlanır, Her hangi bir tehlike söz konusu ise düz pozisyonda sürüklenir

KAFATASI-OMURGA YARALANMALARINDA İLKYARDIM(2) Baş-boyun-gövde ekseni bozulmamalıdır, Yardım geldiğinde sedyeye baş-boyun-gövde ekseni bozulmadan alınmalıdır, Taşınma ve sevk sırasında sarsıntıya maruz kalmaması gerekir, Tüm yapılanlar ve hasta/yaralı hakkındaki bilgiler kaydedilmeli ve gelen ekibe bildirilmelidir, Asla yalnız bırakılmamalıdır.

YARALANMALARDA İLKYARDIM YARADAKİ YABANCI CİSME DOKUNULMAZ! Yaşamsal bulgular değerlendirilir (ABC) Yara değerlendirilir Varsa kanama durdurulur Kirli yaralar ve ısırıklar bolca yıkanır Temiz bezle kapatılır Hareket ettirilmez Tıbbi yardım istenir (112)

GÖZ YARALANMALARI Göz ovuşturulmaz Göz birkaç dakika kapalı tutulur Göz açık olarak bol suyla yıkanır (derin yaralanmalarda yıkanmaz!) Göz temiz bezle kapatılır Kimyasal yanıklar dışında lensler ÇIKARILMAZ! Sağlık kuruluşuna gitmesi sağlanır

KULAKTA YABANCI CİSİM Sivri cisimle kurcalamayın Suyla yıkamayın Hastaneye!

BURUNDA YABANCI CİSİM Burun içini kurcalamayın Kuvvetli nefes vermesini sağlayın Çıkmıyorsa hastane!

ELEKTRİK ÇARPMALARINDA İLKYARDIM-1 Soğukkanlı ve sakin olunmalıdır Hasta / yaralıya dokunmadan önce elektrik akımı kesilmelidir, akımı kesme olanağı yoksa kuru tahta çubuk ya da kuru ip gibi bir cisimle elektrik teması kesilmelidir Hasta/yaralının ABC si değerlendirilmelidir Hasta/yaralı hareket ettirilmemelidir

ELEKTRİK ÇARPMALARINDA İLKYARDIM-2 Hasta/yaralıya kesinlikle su ile müdahale edilmemelidir Hasar gören bölgenin üzeri temiz bir bezle örtülmelidir Tıbbi yardım istenmelidir (112)

KIRIK ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM

KIRIK NEDİR? Kemik bütünlüğünün bozulmasıdır.

KAÇ ÇEŞİT KIRIK VARDIR? KAPALI KIRIK: Kemik bütünlüğü bozulmuştur. Ancak deri sağlamdır. AÇIK KIRIK: Deri bütünlüğü bozulmuştur. Kırık uçları dışarı çıkabilir. 1. Kapalı kırık 2. Açık kırık

KIRIK BELİRTİLERİ NELERDİR? Hareket ile artan ağrı Şekil bozukluğu Hareket kaybı Şişlik ve kanama nedeniyle morarma (Ağrılı bölgelerin tespiti için elle muayene gereklidir)

KIRIĞIN YOL AÇABİLECEĞİ OLUMSUZ DURUMLAR Kırık yakınındaki damar, sinir, kaslarda yaralanma ve sıkışma (Kırık bölgede nabız alınamaması, solukluk, soğukluk) Parçalı kırıklarda kanamaya bağlı şok.

KIRIKLARDA İLKYARDIM-1 Yaşamı tehdit eden yaralanmalara öncelik verilir. Hasta hareket ettirilmez, sıcak tutulur. Ağızdan hiçbir şey verilmemelidir. Kol etkilenmişse yüzük, saat ve bilezik gibi eşyalar çıkarılır.

KIRIKLARDA İLKYARDIM-2 Tespit ve sargı yapılırken parmaklar görünecek şekilde açıkta bırakılır. Kırık şüphesi olan bölge, ani hareketlerden kaçınılarak bir alt ve bir üst eklemleri de içine alacak şekilde tespit edilir. Tespit malzemeleri; sopa, tahta, karton gibi yeterince uzun, sert malzemelerden yapılmış olmalıdır ve içi yumuşak malzemeyle desteklenmiş olmalıdır.

KIRIKLARDA İLKYARDIM-3 Açık kırıklarda, yara tespitten önce temiz bir bez ile kapatılmalıdır. Kırık bölgede sık aralıklarla nabız,derinin rengi ve ısısı kontrol edilir. Kol ve bacaklar yukarıda tutulur. Tıbbi yardım istenir. ( 1 1 2 )

ÇIKIK NEDİR? Eklem yüzeylerinin kalıcı olarak ayrılmasıdır. Kendiliğinden normal konuma dönmez.

ÇIKIK BELİRTİLERİ Yoğun ağrı Şişlik ve kızarıklık İşlev kaybı

ÇIKIKTA İLKYARDIM Eklem aynen bulunduğu şekilde tespit edilir. Çıkık yerine oturtulmaya çalışılmaz. Hastaya ağızdan hiçbir şey verilmez. Bölgede nabız, deri rengi ve ısısı kontrol edilir. Tıbbi yardım istenir ( 1 1 2 )

BURKULMA NEDİR? Eklem yüzeylerinin anlık olarak ayrılmasıdır. Zorlamalar sonucu oluşur.

BURKULMA BELİRTİLERİ Burkulan bölgede ağrı Kızarıklık Şişlik İşlev kaybı

BURKULMALARDA İLKYARDIM Sıkıştırıcı bir bandajla burkulan eklem tespit edilir. Şişliği azaltmak için bölge yukarı kaldırılır. Soğuk uygulama yapılır. Hareket ettirilmez. Tıbbi yardım istenir. ( 1 1 2 )

KIRIK,ÇIKIK VE BURKULMADA TESPİT NASIL YAPILMALIDIR? Tespit yapılırken yaralı bölge sabit tutulmalıdır. Yara varsa üzeri temiz bezle kapatılmalıdır. Tespit edilecek bölge önce yumuşak malzeme ile kaplanmalıdır. Yaralı bölge nasıl bulunduysa öyle tespit edilmelidir, düzeltilmeye çalışılmamalıdır.

KIRIK,ÇIKIK VE BURKULMADA TESPİT NASIL YAPILMALIDIR?

TESPİT SIRASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR-2 Tespit kırık,çıkık ve burkulmanın üstündeki ve altındaki eklemleri de içerecek şekilde yapılmalıdır. Uygulama bacak veya ayak bileğinde ise ayakkabı ve botlar asla çıkarılmamalıdır. Ayakkabı çıkarılmadan bağcıkları çözülmeli ve bulunduğu pozisyonda tespit edilmelidir.

TESPİT SIRASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR-3 Kırık olup olmadığını, yaralı bölgeyi hareket ettirmesi söylenerek veya kırık olan bacağın üzerinde yürütmeyi deneyerek anlamaya asla çalışılmamalıdır!

YANIK VE DONMALARDA İLKYARDIM

YANIK NEDİR? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır.

YANIK ETKENLERİ Genellikle sıcak su veya buhar teması Sıcak katı maddeler Kimyasal maddeler Elektrik akımı Radyasyon Aşırı soğuk

YANIK ÇEŞİTLERİ -Fiziksel yanıklar -Kimyasal yanıklar

FİZİKSEL YANIKLAR Isı ile oluşan yanıklar Elektrik nedeni ile oluşan yanıklar Işın ile oluşan yanıklar Sürtünme ile oluşan yanıklar Donma sonucu oluşan yanıklar

KİMYASAL YANIKLAR Asit alkali madde ile oluşan yanıklar (Tuz ruhu, gazyağı, klorak vb.)

YANIĞIN CİDDİYETİNİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER Derinlik Yaygınlık Bölge Enfeksiyon riski Yaş Solunum yolu ile görülen zarar Önceden var olan hastalıklar

1. Derece Yanık Deride kızarıklık, ağrı, yanık bölgede ödem vardır, yaklaşık 48 saatte iyileşir. Örn:güneş yanığı

2. Derece Yanık Deride içi su dolu kabarcıklar (bül) vardır, ağrılıdır, derinin kendini yenilemesi ile kendi kendine iyileşir.

3. Derece Yanık Derinin tüm tabakaları etkilenmiştir. Özelliklede kaslar, sinirler ve damarlar üzerinde etkisi görülür. Beyaz ve kara yaradan siyah renge kadar aşamaları vardır. Sinirler zarar gördüğü için ağrı yoktur.

YANIKLARDA İLKYARDIM 1 Battaniye ile kapatılarak yangın söndürülür Yaşamsal belirtiler değerlendirilir (ABC) Yanık bölge en az 20 soğuk su altında tutulur (Yanık yüzeyi büyükse önerilmez) Yüzük, bilezik, saat çıkartılır

YANIKLARDA İLKYARDIM 1

YANIKLARDA İLKYARDIM 2 Su toplamış yerler PATLATILMAZ! Yanık üzerine hiçbir şey SÜRÜLMEZ! Yanık üzeri temiz bir bezle örtülür Hasta/yaralı battaniye ile örtülür Bilinci açıksa sıvı içirilir Tıbbi yardım istenir (112)

KİMYASAL YANIKLARDA İLKYARDIM Kimyasal maddenin deri ile teması kesilir Bölge bol suyla yıkanır (15-20 dakika) Giysiler çıkarılır Hasta/yaralının üzeri örtülür Tıbbi yardım istenir (112)

ELEKTRİK YANIKLARINDA İLKYARDIM(1) Soğukkanlı ve sakin olunmalıdır Önce elektrik akımı kesilmelidir Tahta çubuk yada iple elektrik teması kesilir Yaşamsal bulgular değerlendirilir (ABC)

ELEKTRİK YANIKLARINDA İLKYARDIM(2) Kişiye kesinlikle su ile müdahale edilmez Hasta /yaralı hareket ettirilmemelidir, Hasar gören bölge temiz bir bezle örtülür Tıbbi yardım istenir (112)

DONMA NEDİR? Aşırı soğuk nedeni ile soğuğa maruz kalan bölgeye yeterince kan gitmemesi ve dokularda kanın pıhtılaşması ile oluşan hasara donma adı verilir

DONMALAR Birinci derece Deride solukluk, soğukluk hissi Uyuşukluk ve halsizlik Kızarıklık ve iğnelenme hissi

DONMALAR İkinci derece Zarar gören bölgede gerginlik hissi Ödem, şişkinlik, ağrı İçi su dolu kabarcıklar (bül) Su toplanması iyileşirken siyah kabuklar

DONMALAR Üçüncü derece: Dokuların geriye dönülmez bir hasar, Canlı ve sağlıklı deriden kesin hatları ile ayrılan siyah bir bölge oluşur.

DONMALARDA İLKYARDIM(1) Hasta/yaralı ılık bir ortama alınır Hareket ettirilmez Kuru giysiler giydirilir Sıcak içecekler verilir Su toplanmış bölgeler PATLATILMAZ

DONMALARDA İLKYARDIM(2) Donuk bölge OVULMAZ, kendi kendine ısınması sağlanır El ve ayaklar doğal pozisyonda tutulur, yukarı kaldırılır Hissiz bölgeler varsa bezle bandaj yapılır Tıbbi yardım istenir (112)

YANMA VE BAŞINA GÜNEŞ GÜNEŞ ÇARPMASI ISI ŞOKU HAŞLANMA GEÇMESİ DONMA HİPOTERMİ

BOĞULMALARDA İLKYARDIM

BOĞULMA NEDİR? Boğulma, vücuttaki dokulara yeterli oksijen gitmemesi sonucu dokularda bozulma meydana gelmesidir.

BOĞULMA NEDENLERİ Dilin geriye kayması Nefes borusuna sıvı dolması Nefes borusuna yabancı cisim kaçması Asılma Akciğerlerin zedelenmesi Gazla zehirlenme Suda boğulma

BOĞULMALARDA GENEL BELİRTİLER Nefes almada güçlük Gürültülü, hızlı ve derin solunum Ağızda balgam toplanması Tırnaklarda morarma Genel sıkıntı hali Bayılma

BOĞULMALARDA İLKYARDIM Yaşamsal bulgular değerlendirilir (ABC) Temel yaşam desteği sağlanır Tıbbi yardım istenir (112)

SUDA BOĞULMA SUDA BOĞULMALARDA İLKYARDIMA SU İÇİNDE BAŞLANMALIDIR!

ZEHİRLENMELER VE İLKYARDIM

ZEHİRLENMELER Solunum yolu Sindirim yolu Cilt yolu

ZEHİRLENMELER Zehirlenme Belirtileri: Sindirim sistemi bozuklukları Sinir sistemi bozuklukları Solunum sistemi bozuklukları Dolaşım sistemi bozuklukları

SİNDİRİM YOLUYLA ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM Bilinç kontrolü (ABC) Ağız çalkalanır,eller yıkanır Kusturulmaz Bilinç kaybı varsa koma pozisyonu verilir Tıbbi yardım istenir (112)

SOLUNUM YOLUYLA ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM Temiz hava Yaşamsal bulgular (ABC) Yarı oturur pozisyon Bilinç kapalı ise koma pozisyonu Tıbbi yardım (112)

CİLT YOLUYLA ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM Yaşamsal bulgular (ABC) Zehirli maddeyle temas önlenir Giysiler çıkartılır Bol suyla yıkanır (15 dakika) Tıbbi yardım (112)

ZEHİRLENMELERDE GENEL İLKYARDIM KURALLARI Zehirlenmeye neden olan maddenin uzaklaştırılması (Kirli madde vücuttan ne kadar çabuk uzaklaştırılırsa o kadar az miktarda emilir), Hayati fonksiyonların devamının sağlanması, Sağlık kuruluşuna bildirilmesi (112).

HAYVAN ISIRMALARINDA İLKYARDIM

HAYVAN ISIRMALARINDA İLKYARDIM(1) Hasta/yaralı yaşamsal bulgular yönünden değerlendirilir Hafif yaralanmalarda yara 5 dakika süreyle sabun ve soğuk suyla yıkanır Yaranın üzeri temiz bir bezle kapatılır

HAYVAN ISIRMALARINDA İLKYARDIM(2) Ciddi yaralanma ve kanama varsa yaraya temiz bir bezle basınç uygulanarak kanama durdurulmalıdır Derhal tıbbi yardım istenmelidir ( 112 ) Hasta kuduz ve/veya tetanos aşısı için uyarılmalıdır

ARI SOKMALARI BELİRTİLERİ: Acı, şişme, kızarıklık gibi lokal belirtiler Arı birkaç yerden soktuysa, nefes borusuna yakın bir yerden soktuysa yada kişi allerjik bünyeli ise tehlikeli olabilir

ARI SOKMALARI Arı sokmalarında ilkyardım: Yaralı bölge yıkanır Çıkartılabiliyorsa arının iğnesi çıkarılır Soğuk uygulama yapılır Ağızdan sokmuş ve solunumu güçleştiriyorsa buz emmesi sağlanır Ağız içi sokmalarında ve allerji hikayesi olanlarda tıbbi yardım istenir (112 )

AKREP SOKMALARI BELİRTİLERİ: Kuvvetli bir lokal reaksiyon oluşturur. Ağrı Ödem İltihaplanma, kızarma, morarma Adale krampları, titreme, ve karıncalanma Huzursuzluk, havale gözlenebilir.

AKREP SOKMALARI Akrep sokmalarında ilkyardım: Sokmanın olduğu bölge hareket ettirilmez Yatar pozisyonda tutulur Yaraya soğuk uygulama yapılır Kan dolaşımını engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır Yaranın üzerine müdahale yapılmaz

YILAN SOKMALARI BELİRTİLERİ Morluk ve iltihaplanma ( 1-2 hafta sürer) Kusma, karın ağrısı, ishal, aşırı susuzluk Şok, kanama Psikolojik bozukluklar Kalpte ritim bozukluğu, baş ağrısı ve solunum düzensizliği

YILAN SOKMALARI Yılan sokmalarında İlkyardım: Hasta sakinleştirilir ve dinlenmesi sağlanır Yara su ile yıkanır, soğuk uygulama yapılır Yüzük, bilezik vb. çıkarılır Kol ve bacaklarda ise bandaj uygulanabilir (turnike uygulanmaz!) Yara emilmez! Yaşamsal bulgular izlenir Tıbbi yardım istenir (112)

DENİZ CANLILARI SOKMASI BELİRTİLER Kızarma Şişme İltihaplanma Sıkıntı hissi Huzursuzluk Havale Baş ağrısı

DENİZ CANLILARI SOKMALARINDA İLKYARDIM Yaralı bölge hareket ettirilmez, Batan diken varsa ve görünüyorsa çıkartılır, Etkilenen bölge ovulmamalı, Sıcak uygulama yapılmalıdır.

HASTA/ YARALI / KAZAZEDE TAŞIMA TEKNİKLERİ

AMAÇ: Hasta/yaralıya doğru sargı ve taşıma tekniklerinin uygulanması.

HASTA / YARALI/ KAZAZEDENİN TAŞINMASINDA GENEL KURALLAR-1 Hastanın taşımasında ilkyardımcı kendi sağlığını riske sokmamalıdır. Hastaya yakın mesafede çalışılmalıdır. Daha uzun ve kuvvetli kas grupları kullanılmalıdır. Sırtın gerginliğini korumak için dizler ve kalçalar bükülmeli.

HASTA / YARALI/ KAZAZEDENİN TAŞINMASINDA GENEL KURALLAR-2 Yerden destek alacak şekilde her iki ayağı da kullanarak biri diğerinden biraz öne yerleştirilmelidir, Kalkarken, ağırlığı kalça kaslarına vererek dizler en uygun biçimde doğrultulmalıdır. Baş her zaman düz tutulmalı, Yavaş ve düzgün adımlarla yürümek gerekir,adımlar omuzdan daha geniş olmamalı

HASTA / YARALI/ KAZAZEDENİN TAŞINMASINDA GENEL KURALLAR-3 Ağırlık kaldırılırken karın muntazam tutulup, kalçayı kasmak gerekir. Omuzlar leğen kemiğinin ve omuriliğin hizasında tutulmalıdır. Yön değiştirilirken ani dönme ve bükülmelerden kaçınılmalıdır. Hasta mümkün olduğunca az hareket ettirilmelidir.

HASTA / YARALI/ KAZAZEDENİN TAŞINMASINDA GENEL KURALLAR-4 Hasta baş-boyun-gövde ekseni esas alınarak en az 6 destek noktasından kavranmalıdır. Hasta taşımak mükemmel bir ekip çalışmasını gerektirir.

HASTA / YARALI/ KAZAZEDENİN TAŞINMASINDA GENEL KURALLAR-5 Tüm hareketleri yönlendirecek sorumlu tek bir kişi olmalıdır. Bu kişi; Hareketler için gereken komutları DİKKAT, KALDIRIYORUZ! gibi kesin ve net bir ifadeyle vermelidir. En fazla dikkat edilmesi gereken bölge olan baş ve boyun kısmını tutan kişi olmalıdır.

GENEL KURAL OLARAK Ağırlığı kendinize her zaman yakın tutun İtemediğiniz,sürükleyemediğiniz hastaları kaldırın Belinizi dik tutun Fiziksel kapasitenizi dikkate alın