SOSYAL B LG LER
Temel Kaynak 4 Uzaktaki Arkadafl m Ülkeler Dünya n n 1/4 i karalarla kapl d r. Karalar, büyük parçalar hâlinde de bulunmaktad r. Buna k ta denir. Dünya da 6 k ta vard r. Bunlar, Asya Amerika Afrika Avrupa Avustralya Antartika Bunlar Biliyor musunuz? Dünyan n en büyük k tas 44 milyon km 2 yüzölçümü ile Asya k tas d r. Eski Dünya K talar : Avrupa, Asya ve Afrika k talar d r. Yeni Dünya K talar : Amerika, Avustralya k talar d r. Ülkemiz, Asya ve Avrupa k talar aras nda yer al r. K talar üzerinde co rafi özellikleri, yaflam biçimleri, kültürleri birbirinden farkl birçok ülke vard r. Bu ülkelerden baz lar flunlard r: 494
Uzaktaki Arkadafl m SOSYAL B LG LER Japonya: Yüzölçümü: 377.815 km 2 Baflkenti: Tokyo Nüfusu: 122.264.000 Japonya dört büyük ada ve küçük adalardan oluflur. Nüfus yo unlu u fazlad r. Tar ma elveriflli topraklar azd r. Sanayi ve teknoloji geliflmifltir. Hindistan: Yüzölçümü: 3.000.000 km 2 Baflkenti: Yeni Delhi Nüfusu: 1.088.000.000 Ülkenin genifl bölümünü ovalar kaplar. Pirinç, bu day, arpa, çay, fleker gibi ürünler yetifltirilir. Pirinç tüketiminin fazla oldu u bir ülkedir. Bunlar Biliyor musunuz? Hindistan da inek kutsal oldu u için eti yenmez. ngiltere: Yüzölçümü: 244.100 km 2 Baflkenti: Londra Nüfusu: 57.000.000 ngiltere bir ada ülkesidir. Ülke büyük düzlüklerle kapl d r. Bat rüzgârlar n n etkisiyle her mevsim ya fl al r. Sanayi ve ticaretin geliflmifl oldu u bir ülkedir. 495
Temel Kaynak 4 Uzaktaki Arkadafl m M s r: Yüzölçümü: 997.739 km 2 Baflkenti: Kahire Nüfusu: 52.000.000 M s r, Nil Nehri ile hayat bulan bir ülkedir. Ancak ülkenin çok az bölümünde tar m yap l r. Ülkenin büyük bölümü çöllerle kapl d r. Çimento, dokuma endüstrisi geliflmifltir. talya: Yüzölçümü: 301.277 km 2 Baflkenti: Roma Nüfusu: 57.000.000 talya, Akdeniz e uzanan bir yar madad r. Tar m ve hayvanc l k geliflmifltir. Turunçgiller, tah l üretimi yap l r. 496
Uzaktaki Arkadafl m SOSYAL B LG LER Kültürel Farkl l klar Her ülkenin kendine özgü yaflam biçimi, dili, dini, giyim tarz vard r. Bu ögeler kültürü oluflturur. Her ülkenin kendine özgü yöresel k yafetleri vard r. Yöresel k yafetleri kimileri bayram kutlamalar nda, özel günlerde, ibadet zamanlar nda kimileri de günlük hayatta giyerler. Ülkelerin damak tatlar da birbirinden farkl d r. Örne in; Çinliler için y lan, çekirge gibi hayvanlar yemek do ald r. talyanlar makarnay çok tüketirler. Makarna için farkl soslar üretmifllerdir. Ülkelerde kültür farkl l klar olsa da evrensel baz davran fllar vard r. Bunlardan biri okula gitmek, e itim görmektir. Tüm ülkelerde çocuklar e itim görürler. Çocuklar n günlük yaflamlar nda birçok ortak yön vard r. 497
Temel Kaynak 4 Uzaktaki Arkadafl m Spor yapmak, oyun oynamak, resim yapmak, müzik dinlemek gibi etkinlikleri dünya üzerindeki bütün çocuklar yapmaktad rlar. Tüm çocuklar okulda matematik, dil, beden e itimi branfllar nda e itim görürler. 498
Uzaktaki Arkadafl m SOSYAL B LG LER Özel Günler Dünyada çeflitli ülkeler vard r. Bu ülkelerde ortak kullan lan özel günler vard r. Bu günlerden baz lar flunlard r: Anneler Günü Dünya Bar fl Günü Dünya Çocuklar Günü nsan Haklar Haftas Dünya Tiyatrolar Günü Dünya üzerindeki ülkelerde kültür, inanç, tarih vb. yönlerden farkl l klar ve benzerlikler vard r. Bu nedenle kutlanan özel günlerde de farkl l klar olmaktad r. Ayr ca özel günlerde yap lan tören, festival, flölenlerde yap lan etkinlikler de farkl l k göstermektedir. Baz ülkeler ve kutlad klar özel günler afla daki tabloda belirtilmifltir. Ülkeler Türkiye ABD Azerbaycan Kutlanan Özel Günler Millî Bayramlar Dinî Bayramlar ve Geleneksel Bayramlar 19 May s 1919 Atatürk ü Anma Gençlik ve Spor Bayram Ba ms zl k Günü (4 Temmuz) Cumhuriyet Bayram (28 May s) Ramazan Bayram Kurban Bayram fiükran Günü (Kas m ay n n 4. perflembe günü) Ramazan Bayram Kurban Bayram Nevruz Bayram (21 Mart) Nevruz Bayram (21 Mart) talya Ulusal Gün (2 Haziran) K rg zistan Ba ms zl k Günü (31 A ustos) Ramazan Bayram Kurban Bayram Nevruz Bayram (21 Mart) M s r Ulusal Gün (6 temmuz) Ramazan Bayram Kurban Bayram Türkmenistan Ba ms zl k Günü (27-28 Ekim) Ramazan Bayram Kurban Bayram Nevruz Bayram (21 Mart) 499
Temel Kaynak 4 Uzaktaki Arkadafl m E lenerek Ö renelim - 8 Afla daki harf panosuna Asya, Avrupa ve Afrika k talar ndaki baz ülkeler yerlefltirilmifltir. Soldan sa a ve yukar dan afla ya do ru yerlefltirilmifl ülke adlar n iflaretleyip listeleyiniz. E J E K M I S I R J E H N D S T A N A K I S U R Y E L P G E P A T U N U S O F R A N S A Y D E N A R N A Y Ç N E Y S O Y U B E R K E N A A R A B E L Ç K A L 500
Uzaktaki Arkadafl m SOSYAL B LG LER Ö rendiklerimizi Uygulayal m - 8 Afla daki ifadelerde bofl b rak lan yerlere verilen kelime ve kelime gruplar ndan uygun olanlar n yaz n z. talya k ta Avustralya e itim Avrupa fiükran Günü kültürünü Afrika Japonya ngiltere Asya Yemek yaflam biçimi Yunanistan Büyük kara parçalar na denir. Dünya n n en büyük k tas k tas d r., Yeni Dünya k talar ndand r., bir ada ülkesidir. Akdeniz e uzanan bir yar madad r. M s r, k tas nda bir ülkedir. teknoloji ve sanayi aç s ndan geliflmifl bir ülkedir. Türkiye, Asya ile k talar aras ndad r. Türkiye nin komflu oldu u ülkelerden biridir. Yöresel k yafetler ülkelerin yans t r. Her ülkenin kendine özgü vard r. Tüm dünya ülkelerindeki çocuklar n ortak yönlerinden biri görmektir., ülkelerin kültürel özelliklerinden biridir., ülkelerin ortak kutlad özel günlerdendir., Amerikal lar n kutlad özel gündür. 501
Temel Kaynak 4 TEST 8 1. Yeryüzünde büyük kara parçalar na ne ad verilir? a. Kaya b. K ta c. Ada d. Yar mada 2. Afla dakilerden hangisi k ta de ildir? a. Avrupa b. Asya c. Amerika d. Avusturya 3. Afla daki ülkelerden hangisi Asya k tas ndad r? a. Fransa b. Avustralya c. talya d. Çin 4. Afla dakilerden hangisi Fransa n n baflkentidir? a. Paris b. Londra c. Tokyo d. Pekin 5. Afla daki ülkelerden hangisi bir ada ülkesidir? a. Fransa b. talya c. ngiltere d. Azerbaycan 6. Afla daki ülkelerden hangisi komflumuzdur? a. Yunanistan b. talya c. M s r d. Çin 7. Yandaki resimde hangi ülkenin geleneksel giysisi verilmifltir? a. M s r b. Çin c. Hindistan d. Amerika 8. Makarna, hangi ülkenin mutfa na özgü bir yemektir? a. Fransa b. Yunanistan c. M s r d. talya Uzaktaki Arkadafl m 9. Afla daki özel günlerden hangisi tüm ülkelerde kutlan r? a. Anneler Günü b. Kurtulufl Günü c. Cumhuriyet Bayram d. fiükran Günü 10. I. Din II. Dil III. K yafet Yukar dakilerden hangisi ülkelerde farkl l k gösterebilir? a. I ve II b. I ve III c. II ve III d. I, II ve III 11. Afla daki yemeklerden hangisi Japonya mutfa na özgü bir yemektir? a. Sufli b. skender c. Pizza d. Dolma 12. Afla daki cümlelerin hangisi farkl ülke çocuklar n n benzerlikleriyle ilgili de ildir? a. Mary, benim okudu um kitab okumufl. b. Brian, tatmad m yemeklerden söz etti. c. Eric de iyi bir basketbolcudur. d. Benjamin gibi Superman filmini izledim. 13. I. M s r, II. Çin, III. Amerika ülkelerinin hangilerinde kutlanmaktad r? a. I ve II b. I ve III c. II ve III d. I, II ve II 14. Afla daki ülkelerden hangisinin Asya ve Avrupa k talar nda topraklar vard r? a. Yunanistan b. Bulgaristan c. Türkiye d. Rusya 15. Afla daki ülke - baflkent efllefltirmelerinden hangisi yanl flt r? a. Japonya - Pekin b. talya - Roma c. Fransa - Paris d. M s r - Kahire 502