Dersin Modülleri Geometrik Çizimler Görünüş Çıkarma Ölçülendirme ve Yüzey İşlemleri Kroki, Perspektif ve Yapım Resmi Temel Geometrik Çizimler Özellik ve Tanımlama Yeterli Görünüş Çizimi ve Kütüphane Kazandırılan Yeterlikler Geometrik çizimler yapmak Görünüş çıkarmak Ölçülendirme ve yüzey işlemleri yapmak Kroki-perspektif ve yapım resmi çizmek Bilgisayarda temel geometrik çizimler yapmak Bilgisayarda özellik ve tanımlama komutlarını kullanmak Bilgisayarda yeterli görünüş çizmek ve kütüphane oluşturmak 40
DERS BİLGİ FORMU DERSİN ADI ALAN MESLEK / DAL DERSİN OKUTULACAĞI DÖNEM / YIL SÜRE DERSİN TANIMI DERSİN AMACI Teknik Resim ve Çizim Teknolojileri Makine Teknolojisi Alan Ortak 1. Yıl /1.ve 2. Dönem 1.Dönem Haftada 2 ders saati 2.Dönem Haftada 3 Ders saati Makine parçalarının imalatı için gerekli olan teknik resmin, TS ISO standartlarına göre çizimleri ve bilgisayar ortamında iki boyutlu teknik resim çizimleri ile ilgili bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Bu derste öğrenciye, TS-ISO standartlarına uygun kurallarına göre teknik resim çizme, bilgisayar destekli çizim programlarını kullanarak iki boyutlu imalat/yapım resmi çizme yeterlikleri kazandırmak amaçlanmaktadır. DERSİN ÖN KOŞULLARI DERS İLE KAZANDIRILACAK LER DERSİN İÇERİĞİ Bu dersin sonunda: 1-Yazı-rakam yazmak, doğrular-daireler ve düzlemler çizmek. 2- Yeterli ve kesit görünüşler çizmek. 3- Çizilen resmi ölçülendirmek, yüzey kalite işaretlerini çizmek, toleransları belirlemek ve yazmak. 4-Kroki, perspektif ve imalat parça yapım resmi çizmek yeterlikleri kazandırılacaktır. 5- Bilgisayar Destekli Yazılım Programı İle Temel Geometrik Çizimler Yapmak, 6- Bilgisayar Destekli Yazılım Programında Özellik ve Tanımlama Komutlarını kullanmak, 7- Bilgisayar Destekli Yazılım Programı İle Yeterli Görünüş Çizmek ve Kütüphane Oluşturmak yeterlikleri kazandırılacaktır. Bu ders; 1-Yazı ve rakamlar 2-Doğru, daire ve düzlem 3-Yeterli ve kesit görünüşler 4-Ölçülendirme 5-Yüzey kalite işaretleri ve tolerans değerleri 6-Kroki ve perspektif resim 7-İmalat parça yapım resmi konularını içermektedir. 8-Katmanlar, renkler ve çizgiler. 9-Çizim ekranı düzenlemesi ve yardımcıları. 10-Temel çizim komutları. 11-Düzenleme komutları. 12-Görüntü kontrol komutları. 13-Yazı (text) komutu. 41
14-Ölçülendirme komutları. 15-Özellik ve sorgulama (hesap) komutları. 16-Makine parçalarının imalat resmi. 17-Çizim kütüphanesi konularını içermektedir. YÖNTEM VE TEKNİKLER EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMI VE DONANIM ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖĞRETMEN/EĞİTİCİ İŞ BİRLİĞİ YAPILACAK KURUM VE KURULUŞLAR Gösteri, anlatım, araştırma, görüşme, proje hazırlama, uygulama vb. Ortam: Sınıf, laboratuar, işletme, vb. Donanım: Projeksiyon, bilgisayar ve donanımları.. vb. 1. Her faaliyet sonunda kazanılan bilgi ve beceriler ölçülür. 2. Her modülün sonunda kazanılan yeterlikler ölçülür. 3. Dersin sonunda; Orta Öğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliği ile Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği nin Mesleki Eğitim Merkezleri ile ilgili maddelerine göre ölçme ve değerlendirme yapılacaktır. 1. Lisans eğitimi almış, alanında sektör deneyimi olan öğretmenler, 2. Gerektiğinde sektörde çalışan ustalık ve usta öğreticilik belgesi olan meslek elemanları Ders ile ilgili araştırma-gözlem ve uygulama konularında; üniversiteler, sosyal ortaklar, sivil toplum kuruluşları ve işletmeler ile işbirliği yapılabilir. 42
MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN DALLAR MAKİNE TEKNOLOJİSİ ALAN ORTAK ANA İŞ ADI MODÜL ADI Geometrik Çizimler MODÜL KODU 1 SÜRE 40 / 32 ÖN KOŞUL AÇIKLAMA: 1-Teknik resim çizim ortamında uygulanmalıdır. 2-İlgili TS-1S0 standartları temin edilmelidir. GENEL AMAÇ: Gerekli ortam sağladığında bu modül ile öğrenci; Standart ve teknik resim kurallarına uygun olarak geometrik çizimler yapabilecektir. AMAÇLAR : Öğrenci; 1- Standart ve teknik resim kurallarına göre yazı ve rakamlar yazabilecektir. 2- Standart ve teknik resim kurallarına göre doğrular, daireler ve düzlemler çizebilecektir. İÇERİK : A) Yazı ve rakam; 1-Teknik resmin endüstrideki yeri, önemi ve tanımı. 2-Çizim araç ve gereçleri. 3-Yazı ve rakamlar. 4-Çizgi ve çeşitleri. 5-Doğrularla ilgili geometrik çizimler. B) Doğrular, daireler ve düzlemler; 1-Açılarla ilgili geometrik çizimler 2-Çokgenlerin çizimi. 3-Çember, Teğet ve doğrularla ilgili çizimler. 4-Oval çizimleri. 5-Elips çizimleri. 6-Helis çizimleri 43
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 1 İŞLEMİN ADI YAZI RAKAM VE DOĞRULAR ÇİZMEK Geometrik çizimler yapmak. Ölçülendirme kurallarını bilmek ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Teknik resim çizim ortamı, resim masası, çizim araç ve gereçleri, Teknik resim takımları örnek modeller,tepegöz,projeksiyon ve teknik resim sınıfı İŞLEMİN STANDARDI TS 88 TS 93 TS 10841 1- Standart kağıdı resim masasına bağlamak. 2- Yazı ve rakam yazmak. 3- Çizim araçlarını kullanmak. 4- Doğrular çizmek. A) Yazı ve rakam; 1-Teknik resmin endüstrideki yeri, önemi ve tanımı. 2-Çizim araç ve gereçleri. 3-Yazı ve rakamlar. 4-Çizgi ve çeşitleri. 5-Doğrularla ilgili geometrik çizimler. 1-Çizim araç ve gereçlerini kullanır. 2-Standartlara uygun yazı ve rakamlar yazar. 3-Doğruyla ilgili çeşitli geometrik şekilleri metotlarına uygun çizer. 1- Uygun çizim araç ve gereçlerini kullanmak. 2- Çizim araç ve gereçlerini teknolojisine uygun kullanmak. SÜRE : 16 saat 44
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 2 İŞLEMİN ADI DAİRELER VE DÜZLEMLER ÇİZMEK Geometrik çizimler yapmak. Ölçülendirme kurallarını bilmek ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) İŞLEMİN STANDARDI TS 88 TS 93 TS 10841 Teknik resim çizim ortamı, resim masası, çizim araç ve gereçleri. Teknik resim takımları örnek modeller,tepegöz,projeksiyon ve teknik resim sınıfı 1- Standart kağıdı resim masasına bağlamak. 2- Çizim araçlarını kullanmak. 3- Daireler çizmek.. 4- Düzlemler çizmek. B) Doğrular, daireler ve düzlemler; 1- Açılarla ilgili geometrik çizimler. 2- Çokgenlerin çizimi. 3- Çember, Teğet ve doğrularla ilgili çizimler. 4- Oval çizimleri. 5- Elips çizimleri. 6- Helis çizimleri 1- Çizim araç ve gereçlerini kullanır. 2- Çeşitli geometrik şekilleri metotlarına uygun çizer. 1-Uygun çizim araç ve gereçlerini kullanmak. 2-Çizim araç ve gereçlerini teknolojisine uygun kullanmak. SÜRE : 16 saat 45
ALAN DALLAR MODÜL BİLGİ SAYFASI MAKİNE TEKNOLOJİSİ ALAN ORTAK ANA İŞ ADI MODÜL ADI Görünüş Çıkarma MODÜL KODU 2 SÜRE 40 / 32 ÖN KOŞUL AÇIKLAMA: 1-Teknik resim çizim ortamında uygulanmalıdır. 2-Epür ve diyedir düzlemleri ile model parçaları temin edilmelidir. 3-İlgili TS-1S0 standartları temin edilmelidir. GENEL AMAÇ: Gerekli ortam sağladığında bu modül ile öğrenci; teknik resim kural ve standartlarına uygun olarak yeterli görünüş çizimi yapabilecektir. AMAÇLAR : Öğrenci; 1-Tekniğine uygun yeterli görünüş çizebilecektir. 2-Kurallarına göre kesit görünüş çizebilecektir. İÇERİK : A) Görünüş çıkarma; 1-İz düşüm kavramının tanımı ve sınıflandırılması. 2-İz düşüm düzlemlerinin tanımı ve çeşitleri. 3-Görünüş çıkarmanın kuralları. 4-Görünüşün tanımı ve çeşitleri. 5-Tek görünüşle ifade edilen parçalar. 6-İki ve üç görünüşle ifade edilen parçalar. 7-Ortak görünüşlü parçalar. 8-Perspektif resimler ve model parçalar 9-Eksik verilmiş görünüşler. 10-Yardımcı görünüşlere ihtiyaç duyulan parçalar. B) Kesit görünüş; 1-Kesit alma kavramının tanımı. 2-Kesit görünüş çeşitleri. 3-Kesit alma kuralları. 46
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 3 İŞLEMİN ADI YETERLİ GÖRÜNÜŞ ÇİZMEK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Görünüş çıkarmak. Teknik resim çizim ortamı, resim masası, örnek model parçalar, çizim araç ve gereçleri. İŞLEMİN STANDARDI TS 30-34-88, ISO 30-34-128 1- İmalatı yapılacak parçanın ön görünüşünü çizmek. 2- Parçanın ön görünüşüne göre yeterli görünüşlerini çizmek. A) Görünüş çıkarma; 1-İz düşüm kavramının tanımı ve sınıflandırılması. 2-İz düşüm düzlemlerinin tanımı ve çeşitleri. 3-Görünüş çıkarmanın kuralları. 4-Görünüşün tanımı ve çeşitleri. 5-Tek görünüşle ifade edilen parçalar. 6-İki ve üç görünüşle ifade edilen parçalar. 7-Ortak görünüşlü parçalar. 8-Perspektif resimler ve model parçalar. 9-Eksik verilmiş görünüşler. 10-Yardımcı görünüşlere ihtiyaç duyulan parçalar. 1- İmalatı yapılacak parçanın yeterli görünüşlerini çizmek. 2- Eksik görünüşleri tamamlamak. 3- İz düşüm düzlemlerini çizmek. SÜRE : 20 saat 1- Çizilecek parçanın ön görünüşünü tespit etmek. 2- Ön görünüşe bağlı yeterli görünüşleri belirlemek. 47
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 4 Görünüş çıkarmak. İŞLEMİN ADI KESİT GÖRÜNÜŞ ÇİZMEK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Teknik resim çizim ortamı, resim masası, örnek model parçalar, çizim araç ve gereçleri. İŞLEMİN STANDARDI TS 88-40 / ISO 128-40 TS 88-44 / ISO 128-44 TS 88-50 / ISO 128-50 TS 5319 1- İmal edilecek parçanın yeterli görünüşünü çizmek. 2- Kesit düzlemini görünüşler üzerine çizmek. 3- Alınan kesit düzlemine göre kesit görünüşleri çizmek. 4- Kesit görünüşlerin üzerine kesit düzlemlerinin isimlerini yazmak. SÜRE : 12 saat B) Kesit görünüş; 1- Kesit alma kavramının tanımı. 2- Kesit görünüş çeşitleri. 3- Kesit alma kuralları. 1- İmal edilecek parçanın yeterli görünüşleri üzerinde kesit düzlemlerini çizer. 2- Alınan kesit düzlemlerine göre kesit görünüşleri çizer. 3- Kesit görünüşler üzerinde kesit düzlemlerinin isimlerini yazar. 1- Kesit görünüşlerde kesit alma kurallarını uygulamak. 48
ALAN DALLAR ANA İŞ ADI MODÜL BİLGİ SAYFASI MAKİNE TEKNOLOJİSİ ALAN ORTAK MODÜL ADI Ölçülendirme ve Yüzey İşlemleri MODÜL KODU 3 SÜRE 40 / 32 ÖN KOŞUL AÇIKLAMA: 1-Teknik resim çizim ortamında uygulanmalıdır. 2-Yüzey kalite ve tolerans çizelgeleri temin edilmelidir. 3-İlgili TS-ISO standartları temin edilmeleridir. GENEL AMAÇ: Gerekli ortam sağladığında bu modül ile öğrenci; makine parçalarının imalatı için hazırlanmış görünüşler üzerinde ölçülendirme yaparak, yüzey işleme işaretleri ve tolerans değerlerini gösterebilecektir. AMAÇLAR : Öğrenci; 1-Çizilen resmi kurallar uygun ölçülendirme yapabilecektir. 2-Yüzey kalite işaretlerini standartlara uygun çizebilecektir. 3-Toleransları çizelgeden doğru olarak belirleyip yazabilecektir. İÇERİK : A)Ölçülendirme; 1) Ölçülendirme; a-ölçülendirmenin önemi ve gereği, b-ölçülendirme kuralları, c-ölçülendirme elemanları, d-ölçülendirme sistemleri, 2) Ölçekler; a-tanıtımı ve önemi, b-ölçek çeşitleri. B)Yüzey pürüzlülüğü; 1-Yüzey pürüzlülüğünün tanımı. 2-Yüzey işleme işaretlerinin tanıtımı, gereği ve önemi. 3-Resim üzerinde yüzey işleme işaretleri. 4-İmalat yöntemlerine göre yüzey kaliteleri. C) Toleranslar; 1-Toleransın tanımı ve önemi. 2-Toleransın sınıflandırılması. 3-Toleransı gerektiren sebepler. 4-Toleransın genel kavramları. 5-Tolerans çizelgelerini okuma. 6-Resim üzerinde toleranslar gösterme. 7-Tolerans antet çizelgesi. 49
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 5 İŞLEMİN ADI ÇİZİLEN RESMİ ÖLÇÜLENDİRMEK Ölçülendirme ve yüzey işlemleri yapmak.. ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Teknik resim çizim ortamı, resim masası, örnek model parçalar, çizim araç ve gereçleri, ölçme ve kontrol araç-gereçleri. İŞLEMİN STANDARDI TS 3532 EN ISO 5455 / TS 11397 / TS 11398 / TS 11399 / TS ISO 10579 / TS 1503 - EN ISO 1660 / TS 2318 - ISO 3040 1- İmalatı yapılacak parçanın yeterli görünüşünü çizmek. 2- Çizilen resmi gerekirse kesit görünüşe çevirmek. 3- Görünüşler üzerinde ölçü bağlama çizgilerini çizmek. 4- Ölçü çizgilerini çizmek. 5- Ölçü oklarını çizmek. 6- Ölçü değerlerini (Rakamlarını) ve sembollerini yazmak. 1) Ölçülendirme; a- Ölçülendirmenin önemi ve gereği. b-ölçülendirme kuralları. c-ölçülendirme elemanları. d-ölçülendirme sistemleri. 2) Ölçekler; a-tanıtımı ve önemi. b-ölçek çeşitleri. 1- Görünüşler üzerinde ölçü bağlama çizgisini çizme. 2- Görünüşler üzerinde ölçü bağlama çizgisi ile çizgisini birleştirme. 3- Görünüşler üzerinde ölçü çizgisine ölçü oklarını çizme. 4- Görünüşler üzerinde ölçü çizgisi üzerine ölçü değer ve sembollerini yazma. 5- Ölçekli resim çizme. 1- İmalatı yapılacak parçanın resimleri üzerinde gereksiz ölçü vermekten kaçınmak. 1- Makine parçasının imal edilebilmesi için yeterli ölçü vermek. SÜRE : 16 saat 50
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 6 İŞLEMİN ADI YÜZEY KALİTE İŞARETLERİNİ ÇİZMEK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Ölçülendirme ve yüzey işlemleri yapmak.. Teknik resim çizim ortamı, resim masası, örnek model parçalar, çizim araç ve gereçleri, ölçme ve kontrol araç-gereçleri. İŞLEMİN STANDARDI TS 88 TS 2040 / ISO 1302 TS 6212 EN ISO 4288 TS 6956 1- İmalatı yapılacak parçanın yeterli ve kesit görünüşlerini çizip ölçülendirmek. 2- Çizilen görünüş üzerinde yüzey işleme işaretlerini çizmek. 3- Yüzey işleme işaretleri üzerine yüzey kalite bilgilerini yazmak. B)Yüzey pürüzlülüğü; 1-Yüzey pürüzlülüğünün tanımı. 2-Yüzey işleme işaretlerinin tanıtımı, gereği ve önemi. 3-Resim üzerinde yüzey işleme işaretleri. 4-İmalat yöntemlerine göre yüzey kaliteleri. 1- Görünüşler üzerinde yüzey işleme işaretlerini çizme. 2- Yüzey işleme işareti üzerine pürüzlülük değerini yazma. 3- Yüzey işleme işareti üzerine imalatın diğer özelliklerini yazma. 4- Resim üzerine genel yüzey işleme işaretlerini çizme ve değerlerini yazma. 1- Makine parçalarının özelliklerine göre imalat yöntemlerini tespit etmek. SÜRE : 8 saat 51
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 7 İŞLEMİN ADI TOLERANSLARI BELİRLEMEK VE YAZMAK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Ölçülendirme ve yüzey işlemleri yapmak.. Teknik resim çizim ortamı, resim masası, örnek model parçalar, çizim araç ve gereçleri, ölçme ve kontrol araç-gereçleri. İŞLEMİN STANDARDI TS ISO 8015 / TS 1845-1 ENISO 20286-1-2 / TS 5414 / TS 450 / TS 1980-1 EN ISO 22768-1-2 / TS EN ISO 5458/ TS 1304 ISO 1101 / TS 1498 / TS 10884 EN ISO 7083 / TS ISO 5460 1-Çizilmiş resim üzerine alıştırma toleranslarını yazmak. 2-Şekil ve konum toleranslarını çizilmiş resim üzerinde göstermek. 3-Boyut toleranslarını yazmak. 4-Tolerans antedini düzenlemek. C) Toleranslar; 1-Toleransın tanımı ve önemi. 2-Toleransın sınıflandırılması. 3-Toleransı gerektiren sebepler. 4-Toleransın genel kavramları. 5-Tolerans çizelgelerini okuma. 6-Resim üzerinde toleranslar gösterme. 7-Tolerans antet çizelgesi. 1- Tolerans çizelgesini kullanma. 2- Tolerans sembol ve değerlerini görünüşler üzerine yazma. 3- Tolerans sayısal değerlerini antede yazma. 1- İmalatı yapılacak parçaların özelliğine uygun tolerans vermeyi takdir etmek. SÜRE : 8 saat 52
MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN DALLAR ANA İŞ ADI MAKİNE TEKNOLOJİSİ ALAN ORTAK MODÜL ADI Kroki, Perspektif ve Yapım Resmi MODÜL KODU 4 SÜRE 40 / 32 ÖN KOŞUL AÇIKLAMA: 1-Teknik resim çizim ortamında uygulanmalıdır. 2-Ölçme ve kontrol aletleri hazırlanmalıdır. 3-Örnek model parçaları temin edilmelidir. 4-İlgili, TS-ISO standartları temin edilmelidir. GENEL AMAÇ: Gerekli ortam sağladığında bu modül ile öğrenci; kroki ve perspektif çizimler ile imalat parça yapım resimlerini tekniğine uygun çizebilecektir. AMAÇLAR : Öğrenci; 1- Kurallarına uygun olarak kroki resmi çizebilecektir. 2-Tekniğine uygun perspektif resim çizebilecektir. 3-Teknik resim kural ve standartlarına uygun olarak İmalat parça yapım resmi çizebilecektir. İÇERİK : A) Kroki; 1-Krokinin tanım ve önemi. 2-Kroki çeşitleri. 3-Kroki çiziminde kullanılan gereçler. 4-Kroki de ölçek. 5-Kroki çalışmasında kullanılan çizginin özellikleri. 6-Kroki çizim yöntemleri. 7-Kroki çizimde işlem sırası. B) Perspektif; 1-Perspektif resmin tanımı ve önemi. 2-Perspektif resmin çeşitleri. 3-Perspektif resim çizim kuralları. C) Yapım resmi; 1-Yapım resminin tanımını ve önemini bilmek. 2-Yapım resmin de olması gereken özellikler. 3-Yapım resmi antedinin hazırlanması ve doldurulması. 53
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 8 İŞLEMİN ADI KROKİ RESMİ ÇİZMEK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Kroki, perspektif ve yapım resmi çizmek.. Teknik resim çizim ortamı, resim masası, örnek model parçalar, çizim araç ve gereçleri. İŞLEMİN STANDARDI TS 88 1- Uygun kağıt seçmek. 2- Çizim araç ve gereçleri (Kalem, silgi, ölçü aleti) kullanmak. 3- Makine parçasının yeterli görünüşünü serbest elle çizmek. 4- Kesit görünüşleri serbest elle çizmek. 5- Çizilmiş resimleri ölçülendirmek. 6- Yüzey işleme işaretlerini serbest elle çizmek. 7- Kroki resim üzerine tolerans sembol ve değerlerini yazmak. 8- Yapım resmi antedi çizmek. A) Kroki; 1-Krokinin tanım ve önemi. 2-Kroki çeşitleri. 3-Kroki çiziminde kullanılan gereçler. 4-Kroki de ölçek. 5-Kroki çalışmasında kullanılan çizginin özellikleri. 6-Kroki çizim yöntemleri. 7-Kroki çizimde işlem sırası. 1- İmalatı yapılacak parçaların serbest elle kroki yapım resimlerini çizme. 1- Net resim çiziminden önce kroki resim çizme alışkanlığı. SÜRE : 8 saat 54
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 9 İŞLEMİN ADI PERSPEKTİF RESİM ÇİZMEK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Kroki, perspektif ve yapım resmi çizmek. Teknik resim çizim ortamı, resim masası, örnek model parçalar, çizim araç ve gereçleri, ölçme ve kontrol araç-gereçleri. İŞLEMİN STANDARDI TS 88 1-Yer ekseni çizgilerini çizmek.(x,y,z) 2-Yer ekseni üzerinde X ölçülerini çizmek. 3-Yer ekseni üzerinde Y ölçülerini çizmek. 4-Yer ekseni üzerinde Z ölçülerini çizmek. 5-Kenarları geometrik olarak çizmek. 6-Perspektif yapım resmi antedi çizmek 7-Perspektif yapım resmi antedi yazmak. B) Perspektif; 1-Perspektif resmin tanımı ve önemi. 2-Perspektif resmin çeşitleri. 3-Perspektif resim çizim kuralları. 1- Kurallarına uygun perspektif resimler çizme. 1- İmalatı yapılacak parçayı ifade eden uygun perspektif çeşidini seçme. SÜRE : 8 saat 55
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 10 İŞLEMİN ADI İMALAT PARÇA YAPIM RESMİ ÇİZMEK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Kroki, perspektif ve yapım resmi çizmek. Teknik resim çizim ortamı, resim masası, örnek model parçalar, çizim araç ve gereçleri, ölçme ve kontrol araç-gereçleri. İŞLEMİN STANDARDI TS 88 1-Yeterli ve kesit görünüşler çizmek. 2- Ölçülendirme yapmak. 3- Yüzey işaretlerini çizmek. 4- Tolerans değerlerini yazmak. 5- Antet çizmek ve doldurmak. C) Yapım resmi; 1-Yapım resminin tanımı ve önemi. 2-Yapım resmin de olması gereken özellikler. 3-Yapım resmi antedinin hazırlanması ve doldurulması. 1- İmalat parça yapım resmi çizme. 1- İmalatı yapılacak makine parçasının özelliklerini anlatacak resimler çizmek. SÜRE : 16 saat 56
MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN DALLAR ANA İŞ ADI MAKİNE TEKNOLOJİSİ ALAN ORTAK MODÜL ADI Temel Geometrik Çizimler MODÜL KODU 5 1-Katmanları, renkleri ve çizgileri seçmek. 2-Çizim ekranını düzenlemek ve yardımcıları seçmek. İŞLEMLER 3-Temel çizim komutlarını kullanmak. 4-Düzenleme komutlarını kullanmak. SÜRE 40 / 32 ÖN KOŞUL AÇIKLAMA: 1-Bu modül Bilgisayar destekli çizim ortamında yapılmalıdır. 2-En az iki farklı Bilgisayar Destekli Çizim yazılımı olmalıdır. 3-Örnek model parça resimleri hazırlanmalıdır. 4-İlgili TS ISO standartları temin edilmelidir. GENEL AMAÇ: Gerekli ortam sağlandığında bu modül ile öğrenci; Bilgisayar destekli çizim ortamında katmanları, renkleri, çizgileri ve yardımcıları seçer, çizim ekranını düzenler ve temel çizim komutlarını kullanarak teknik resim kuralarına uygun makine parçalarının geometrik çizimlerini yapabilecektir. AMAÇLAR : Öğrenci; 1-Katman, renk ve çizgi ayarlarını doğru olarak yapabilecektir. 2-Çizim ekranı düzenlemesini ve yardımcıları doğru olarak seçebilecektir. 3-Temel çizim komutlarını doğru kullanabilecektir. 4-Düzenleme komutlarını doğru olarak kullanabilecektir. İÇERİK : A) Katmanlar, renkler ve çizgiler 1-Katmanlar ve özellikleri. 2-Katman komutları. 3-Katman komutlarını kullanarak görüntü kontrolü. 4-Renk katmanı. 5-Çizgi tipi katmanı. 6-Katman ayarları. 7-Aktif katmanlar. 8-Yeni katman. 9-İşlem yapmak için katman. B) Çizim ekranı düzenlemesi ve yardımcıları 1-Tanımı, önemi ve üstünlükleri. 2-Çizim penceresi. 3-Menü çubuğu. 4-Dosya açma/kapama. 5-Dosya kaydetme ve isimlendirme. 6-Kayıtlı dosyada değişiklik. 57 7-Programı kapatma ve çıkma. 8-Komut butonları. 9-Yakalama ve kenetleme komutları. 10-Görünüş komutları. 11-Büyültme ve küçültme komutları. C) Temel çizim komutları 1-Çizim komut menüsünde temel çizim elemanlarının isimleri ve fonksiyonları. 2-Temel çizim elemanları komutları. 3-Koordinat sistemi. D) Düzenleme komutları 1-Düzenleme işleminin tanımı, önemi ve özellikleri. 2-Düzeltme işleminin tanımı, önemi ve özellikleri. 3-Düzenleme komutları. 4-Düzeltme komutları.
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞLEM ANALİZ FORMU İŞ İŞLEM NO 1 İŞLEMİN ADI KATMANLAR, RENKLER VE ÇİZGİLERİ SEÇMEK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) İŞLEMİN STANDARDI ------------- Katmanlar, renkler ve çizgileri seçmek, çizim ekranını düzenlemek ve yardımcıları seçmek, temel çizim komutlarını ve düzenleme komutlarını kullanmak. Bilgisayar destekli çizim ortamı. 1-Katman komutlarını (Layer) seçmek. 2- İşlem yapmak için katman seçmek. 3-Yeni katman oluşturmak. 4-Katman ismi oluşturmak. 5-Aktif katman oluşturmak. 6-Katmanların görünürlük kontrolünü yapmak. 7-Katman komutlarını kullanarak renk seçmek. 8-Katman komutlarını kullanarak çizgi tipi seçmek. 9-Katman silmek. 10-Seçilen katmanları listelemek. 11-Aktif katmanı seçmek. SÜRE : 4 Saat A) Katmanlar, renkler ve çizgiler; 1-Katmanlar ve özellikleri. 2-Katman komutları. 3-Katman komutlarını kullanarak görüntü kontrolü. 4-Renk katmanı. 5-Çizgi tipi katmanı. 6-Katman ayarları. 7-Aktif katmanlar. 8-Yeni katman. 9-İşlem yapmak için katman. 1-Katman komutlarını kullanarak çizgi tipi, rengi ve kalınlığını seçme, resim üzerine yansıtma. 2-Çizgileri aktif veya interaktif yapma. 1-Katman komutlarını kullanarak çizim yapmak için gerekli olan ayarlamaları yapmak. 58
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞLEM NO 2 İŞLEMİN ADI ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) İŞLEMİN STANDARDI ---------------- 1-Çizim ekranını (penceresini) açmak. 2-Menüleri kullanmak. 3-Araç çubuklarını seçmek. 4-Dosya açmak/kapamak 5-Dosya kaydetmek ve isimlendirmek 6-Kayıtlı dosyada değişiklik yapabilmek. 7-Programı kapatmak ve çıkmak. 8-Komut butonlarını seçmek ve düzenlemek. 9-Yakalama ve kenetleme komutlarını kullanmak. 10-Görünüş komutlarını kullanmak. 11-Resim büyültme ve küçültme komutlarını kullanmak. 12-Resimlerden çıktı almak. SÜRE : 4 Saat İŞ ÇİZİM EKRANI DÜZENLEMESİ VE YARDIMCILARI SEÇMEK Katmanlar, renkler ve çizgileri seçmek, çizim ekranını düzenlemek ve yardımcıları seçmek, temel çizim komutlarını ve düzenleme komutlarını kullanmak. Bilgisayar destekli çizim ortamı. B) Çizim ekranı düzenlemesi ve yardımcıları; 1-Çizim ekranı temel işlemlerini 1-Çizim ekranı düzenlemenin seçme ve kullanma. önemi ve üstünlükleri. 2-Çizim ekranı düzenlemesi ve 2-Çizim penceresi. yardımcıları seçme. 3-Menü çubuğu. 4-Dosya açma/kapama. 5-Dosya kaydetme ve isimlendirme. 6-Kayıtlı dosyada değişiklik. 7-Programı kapatma ve çıkma. 8-Komut butonları. 9-Yakalama ve kenetleme komutları. 10-Görünüş komutları. 11-Büyültme ve küçültme komutları. 1-Çizim ekranı temel işlemlerini kullanma alışkanlığı. 2-Çizim ekranı düzenlemesi ve yardımcılarını seçmek. 59
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 3 İŞLEMİN ADI TEMEL ÇİZİM KOMUTLARINI KULLANMAK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) İŞLEMİN STANDARDI ----------------- Katmanlar, renkler ve çizgileri seçmek, çizim ekranını düzenlemek ve yardımcıları seçmek, temel çizim komutlarını ve düzenleme komutlarını kullanmak. Bilgisayar destekli çizim ortamı, Örnek model parça resimleri. Çizim komut menüsünden: 1-Doğru (Line) çizmek. 2-Koordinat sistemine göre çizim yapmak. 3-Çember-daire (Circle) çizmek. 4-Yay (Arc) çizmek. 5-Dikdörtgen (Rectangle) çizmek. 6-Çoklu çizgi (Pline) çizmek. 7-Eğri çizgi (SpLine) çizmek. 8-Elips (Ellipse) çizmek. 9-Serbest-gelişigüzel çizgi (Sketch) çizmek. 10-Tarama (Hatch) stillerini seçmek ve yapmak. SÜRE : 12 Saat C) Temel çizim komutları; 1-Çizim komut menüsünde temel çizim elemanlarının isimleri ve fonksiyonları. 2-Temel çizim elemanları komutları. 3-Koordinat sistemi. 1-Çizim komut menüsünde ki temel çizim elemanları komutlarını kullanarak çeşitli geometrik şekiller çizme. 2-Temel çizim elemanları komutlarını kullanarak tek, iki ve yeterli görünüşleri çizip tarama. 1-Temel çizim elemanları komutlarını doğru kullanmak. 60
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ 61 İŞLEM NO 4 İŞLEMİN ADI DÜZENLEME KOMUTLARINI KULLANMAK Katmanlar, renkler ve çizgileri seçmek, çizim ekranını düzenlemek ve yardımcıları seçmek, temel çizim komutlarını ve düzenleme komutlarını kullanmak. ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Bilgisayar destekli çizim ortamı, örnek model parça resimleri. İŞLEMİN STANDARDI ----------------- 1-Düzenleme işlemi yapılacak elemanları seçmek. 2-Obje silme işlemi (Erase) yapmak. 3-Taşıma işlemi (Move) yapmak. 4-Kopyalama işlemi (Copy) yapmak. 5-Döndürme işlemi (Rotate) yapmak. 6-Boyut değiştirme işlemi (Scale) yapmak. 7-Simetrik çizme işlemi (Mırror) yapmak. 8-Çizim elemanlarının özelliklerini değiştirme işlemi yapmak. 9-Düzeltme işlemi yapılacak elemanları seçmek. 10-Çizim elemanının bir parçasını çizmek (Break). 11-Budama işlemi (Trim) yapmak. 12-Uzatma işlemi (Extend) yapmak. 13-Radüslü köşe kırma (Fillet) yapmak. 14-Açılı köşe kırma (Pah) işlemi (Champer) yapmak. 15-Paralel çizme işlemi (Offset) yapmak. 16-Patlat-parçala işlemi (Explode) yapmak. 17-Yapılan işlemi iptal (Undo) etmek. 18-İptal edilen işlemi geri (Redo) almak. 19-Alan hesaplamak (Area). D) Düzenleme komutları; 1-Düzenleme işleminin tanımı, önemi ve özellikleri. 2-Düzeltme işleminin tanımı, önemi ve özellikleri. 3-Düzenleme komutları. 4-Düzeltme komutları. 1-Düzenleme komutlarının özelliklerine göre seçme ve kullanma. 2-Düzeltme komutlarının özelliklerine göre seçme ve kullanma. 3- Düzenleme ve düzeltme komutlarını çizim üzerinde uygulama. 1- Düzenleme ve düzeltme komutlarını özelliklerine göre seçmek. SÜRE : 12 Saat
ALAN DALLAR ANA İŞ ADI MODÜL BİLGİ SAYFASI MAKİNE TEKNOLOJİSİ ALAN ORTAK MODÜL ADI Özellik ve Tanımlama MODÜL KODU 6 1-Görüntü kontrollerini yapmak. 2-Çizimlere yazı eklemek. İŞLEMLER 3-Çizimleri ölçülendirmek. 4-Özellik ve sorgulama (hesap) komutlarını kullanmak. SÜRE 40 / 32 ÖN KOŞUL AÇIKLAMA: 1-Bu modül Bilgisayar destekli çizim ortamında yapılmalıdır. 2-En az iki farklı Bilgisayar Destekli Çizim yazılımı olmalıdır. 3-Örnek model parça resimleri hazırlanmalıdır. 4-İlgili TS ISO standartları temin edilmelidir. GENEL AMAÇ: Gerekli ortam sağlandığında bu modül ile öğrenci; Görüntü kontrollerini yapabilecek, çizimlere yazı ekleyebilecek, çizimleri ölçülendirebilecek, sorgulama ve hesaplama komutlarını çizimlerde kullanabilecektir. AMAÇLAR : Öğrenci; 1-Görüntü kontrollerini doğru yapabilecektir. 2-Çizimlere standarda uygun yazı ekleyebilecektir. 3-Çizimleri kurallara uygun ölçülendirecektir. 4-Özellik ve sorgulama (hesap) komutlarını doğru kullanabilecektir. İÇERİK : A) Görüntü kontrol komutları 1-Görüntü kontrol komutlarının önemi ve özellikleri. 2-Görüntü kontrol komutları B) Yazı (text) komutu 1-Yazının önemi, özellikleri ve yazı tipleri. 2-Yazı ayarları. 3-Yazı (Text) komutu. 4-Yazı yüksekliği. 5-Yazı özel karakterleri. C) Ölçülendirme komutları 1-Ölçülendirmenin tanımı ve önemi. 2-Ölçülendirme tipleri. 3-Ölçülendirme işlemleri ve kuralları. 4-Ölçülendirme komutları. 5-Ölçülendirme ayarları, ölçü oklarının genişlikleri ve yükseklikleri. D) Özellik ve sorgulama (hesap) komutları 1-Sorgulama komutlarının gerekliliği. 2-Sorgulama komutları (List). 3-Alan hesabı komutu (Area). 4-Uzunluk komutu (Dist). 5-Konum belirleme komutu (List). 62
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 5 İŞLEMİN ADI GÖRÜNTÜ KONTROLLERİNİ YAPMAK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) İŞLEMİN STANDARDI --------------- Görüntü kontrollerini yapmak, çizimlere yazı eklemek, çizimleri ölçülendirmek, özellik ve sorgulama (hesap) komutlarını kullanmak. Bilgisayar destekli çizim ortamı, örnek model parça resimleri. 1-Görüntü kontrol komutlarını seçmek. 2-Aktif çizim ekranını temizleme (Redraw) işlemi. 3-Büyültme/küçültme işlemleri (Zoom) yapmak. 4-Görüntü ölçeğini (Scale) seçmek. 5-Görüntü kaydırma (Pah) işlemi yapmak. 6-Boyama ve gölgelendirme (Shade) işlemlerini kullanmak. 7-Resimde görüntü çözünürlüğünü (Viewres) ayarlamak. 8-Farklı bakış açılarıyla resme bakmak. SÜRE : 4 Saat A) Görüntü kontrol komutları; 1-Görüntü kontrol komutlarının önemi ve özellikleri. 2-Görüntü kontrol komutları. 1-Görüntü kontrol komutlarını çizim üzerinde ve ekranda uygulama. 1-Çalışma ekranını düzenlemek. 63
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 6 İŞLEMİN ADI ÇİZİMLERE YAZI EKLEMEK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) İŞLEMİN STANDARDI -------------- Görüntü kontrollerini yapmak, çizimlere yazı eklemek, çizimleri ölçülendirmek, özellik ve sorgulama (hesap) komutlarını kullanmak. Bilgisayar destekli çizim ortamı, örnek model parça resimleri. 1-Temel çizim komut hanesinden yazı (Text) komutunu seçmek. 2-Yazı ayarlarını yapmak. 3-Yazı tipini seçmek/değiştirmek. 4-İşaretlenen yere yazı yazmak. 5-Yazı tipini ve yüksekliğini belirterek yazı yazmak. 6-Özel karakterleri seçmek. 7-Resim üzerine veya antede yazı/metin yazmak. SÜRE : 4 Saat B) Yazı (text) komutu; 1-Yazının önemi, özellikleri ve yazı tipleri. 2-Yazı ayarları. 3-Yazı (Text) komutu. 4-Yazı yüksekliği. 5-Yazı özel karakterleri. 1-Çizim üzerinde istenen yere belirlenen tipte ve yükseklikte yazı/metin yazma. 2-Özel karakterleri seçerek yazıda kullanma. 1-Çizimlere yazı eklemek. 64
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 7 İŞLEMİN ADI ÇİZİMLERİ ÖLÇÜLENDİRMEK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Görüntü kontrollerini yapmak, çizimlere yazı eklemek, çizimleri ölçülendirmek, özellik ve sorgulama (hesap) komutlarını kullanmak. Bilgisayar destekli çizim ortamı, örnek model parçalar ve resimleri. İŞLEMİN STANDARDI ------------- 1-Ölçülendirme (Dimension) komutlarını seçmek. 2-Ölçülendirme parametrelerini ayarlamak. 3-Ölçülendirme tiplerini seçmek. 4-Ölçülendirme işlemlerini kurallarına göre yapmak. 5-Ölçüleri değiştirmek. 6-Ölçülere tolerans eklemek. 7-Ölçülere açıklama yazısı eklemek. 8-Ölçü yazılarının pozisyonlarını düzeltmek. C) Ölçülendirme komutları; 1-Ölçülendirmenin tanımı ve önemi. 2-Ölçülendirme tipleri. 3-Ölçülendirme işlemleri ve kuralları. 4-Ölçülendirme komutları. 5-Ölçülendirme ayarları, ölçü oklarının genişlikleri ve yükseklikleri. 1-Ölçülendirme komutlarını seçme. 2- Ölçülendirme komutları yardımıyla kurallarına uygun ölçülendirme işlemleri yapma. 3-Ölçülere açıklama yazısı ekleme. 4-Ölçülere tolerans değerlerini ekleme. 1-Seçilen komutlar yardımıyla kurallara uygun ölçülendirme yapmak. SÜRE : 20 Saat 65
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 8 İŞLEMİN ADI ÖZELLİK VE SORGULAMA (HESAP) KOMUTLARINI KULLANMAK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Görüntü kontrollerini yapmak, çizimlere yazı eklemek, çizimleri ölçülendirmek, özellik ve sorgulama (hesap) komutlarını kullanmak. Bilgisayar destekli çizim ortamı. İŞLEMİN STANDARDI ----------------- 1-Sorgulama komutlarının gerekliliğini bilmek. 2- Sorgulama komutlarının bilmek. 3-Alan hesabı komutunu bilmek. 4-Uzunluk komutlarını bilmek. 5-Konum komutlarını bilmek. D) Özellik ve sorgulama (hesap) komutları; 1-Sorgulama komutlarının gerekliliği. 2-Sorgulama komutları (List). 3-Alan hesabı komutu (Area). 4-Uzunluk komutu (Dist). 5-Konum belirleme komutu (List). 1-Alan hesabı yapma. 2-Uzunluk hesabı yapma. 3-Konum belirleme. 4-Sorgulama komutlarını kullanma. 1-Geometrik çizimlerde nesneleri ve düzlemleri sorgulama alışkanlığı kazanmak. SÜRE : 4 Saat 66
ALAN DALLAR ANA İŞ ADI MODÜL BİLGİ SAYFASI MAKİNE TEKNOLOJİSİ ALAN ORTAK MODÜL ADI Yeterli Görünüş Çizimi ve Kütüphane MODÜL KODU 7 İŞLEMLER 9-Makine parçalarının yeterli görünüşleri yardımı ile imalat resmini çizmek. 10-Çizim kütüphanesini oluşturmak ve kullanmak. SÜRE 40 / 32 ÖN KOŞUL AÇIKLAMA: 1-Bu modül Bilgisayar destekli çizim ortamında yapılmalıdır. 2-En az iki farklı Bilgisayar Destekli çizim yazılımı olmalıdır. 3-Örnek model parça resimleri hazırlanmalıdır. 4-Örnek model parçalar hazırlanmalıdır. 5-İlgili TS ISO standartları temin edilmelidir. GENEL AMAÇ: Gerekli ortam sağlandığında bu modül ile öğrenci; Teknik resim kurallarına uygun, imalat resimlerini hazırlayarak, çizim için gerekli kütüphaneyi oluşturabilecektir. AMAÇLAR : Öğrenci; 1-Makine parçalarının yeterli görünüşlerini kullanarak teknik resim kurallarına göre imalat resimlerini çizebilecektir. 2-Teknik resim kurallarına göre çizim kütüphanesi oluşturabilecek ve kullanabilecektir. İÇERİK : A) Makine parçalarının imalat resmi 1-Tasarımda bilgisayar destekli çalışma ilkeleri. 2-Çizim yardımcıları (Modify). 3-Çizim komutları (Draw). 4-Ölçülendirme komutları (Dim). 5-Yazı (Text). 6-Katman ve çizgi komutları. B) Çizim kütüphanesi 1-Çizim kütüphanesini oluşturmanın önemi ve özellikleri. 2-Kütüphane oluşturmak (Block). 3-Kütüphane düzenlemek (Wblock-İnsert-Minsort). 4-Kütüphaneyi kullanmak. 67
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 9 İŞLEMİN ADI MAKİNE PARÇALARININ YETERLİ GÖRÜNÜŞLERİ YARDIMIYLA İMALAT RESMİNİ ÇİZMEK Makine parçalarının yeterli görünüşleri yardımıyla imalat resmini çizmek, çizim kütüphanesini kullanmak ve oluşturmak. ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Bilgisayar destekli çizim ortamı, örnek model parçalar ve resimleri. İŞLEMİN STANDARDI ------------- 1-Çalışma ilkelerini bilmek. 2-Çizim yardımcılarını bilmek. 3-Çizim komutlarını bilmek. 4-Ölçülendirmeyi bilmek. 5- Yazı eklemeyi bilmek. 6-Katman ve çizgileri ayarlamayı bilmek. A) Makine parçalarının imalat resmi; 1-Tasarımda bilgisayar destekli çalışma ilkeleri. 2-Çizim yardımcıları (Modify). 3-Çizim komutları (Draw). 4-Ölçülendirme komutları (Dim) 5-Yazı (Text). 6-Katman ve çizgi komutları. 1-Çizim yardımcılarını seçme. 2-Çizim komutlarını kullanma. 3-Çizimde ölçülendirmeyi kullanma. 4-Çizimlere ekleme. 5-Katman ve çizgi seçme. 1-Teknik resim kurallarına uygun olarak makine parçalarının yeterli görünüşlerini çıkarmak. SÜRE : 30 Saat 40
MESLEĞİN ADI Alan Ortak İŞ İŞLEM NO 10 İŞLEMİN ADI ÇİZİM KÜTÜPHANESİNİ OLUŞTURMAK VE KULLANMAK ORTAM (Araç-Gereç, Ekipman ve Koşullar) Makine parçalarının yeterli görünüşleri yardımıyla imalat resmini çizmek, çizim kütüphanesini kullanmak ve oluşturmak. Bilgisayar destekli çizim ortamı. İŞLEMİN STANDARDI --------------- 1-Çizim kütüphanesini oluşturmanın önemi ve özelliklerini bilmek. 2-Kütüphane oluşturmayı bilmek. 3-Kütüphane düzenlemeyi bilmek. SÜRE : 2 Saat B) Çizim kütüphanesi; 1-Çizim kütüphanesini oluşturmanın önemi ve özellikleri. 2-Kütüphane oluşturmak (Block). 3-Kütüphane düzenlemek (Wblock-İnsert-Minsort). 4-Kütüphaneyi kullanmak. 1-Çizim kütüphanesini kullanma. 2- Kütüphane oluşturma. 3- Kütüphane düzenleme. 4-Kütüphaneyi kullanma. 1-Kendi çizim kütüphanesini oluşturmak ve düzenlemek. 41