i
İÇİNDEKİLER 1. 2015 EKİM AYINDA TÜRKİYE DE ÖNE ÇIKAN DEPREM ETKİNLİKLERİ... 1 2. 7 EKİM 2015 ANTALYA-KALE DEPREMİ (MW=5.2)... 2 3. 9 EKİM 2015 TOKAT-ERBAA DEPREMİ (MW=4.9)... 9 4. 29 EKİM 2015 VAN-MURADİYE DEPREMİ (MW=4.8)... 15 5. 2015 EKİM AYINDA DÜNYA DA ÖNE ÇIKAN DEPREM ETKİNLİKLERİ... 19 5.1. 26 EKİM 2015 FARKHAR-AFGANİSTAN DEPREMİ (MW=7.5)... 20 i
1. 2015 EKİM AYINDA TÜRKİYE DE ÖNE ÇIKAN DEPREM ETKİNLİKLERİ 2015 Ekim ayı içerisinde toplam 1779 adet deprem meydana gelmiştir (Şekil 1.1-1.2). Ekim ayı içerisinde meydana gelen büyüklüğü 4 ve üzeri olan depremlerin listesi Tablo 1.1 de verilmiştir. Şekil 1.1 2015 Ekim ayında Türkiye'de meydana gelen depremlerin dağılımı Şekil 1.2 2015 Ekim ayında meydana gelen depremlerin Deprem Sayısı-Büyüklük Grafiği 1
Tablo 1.1 2015 Ekim ayı içerisinde meydana gelen M 4.0 olan depremler Zaman (UTC) Enlem(K) Boylam(D) Büyüklük Derinlik (km) Yer 03/10/2015 21:08 38.1753 38.9630 4.1 7.16 MALATYA-PÜTÜRGE 06/10/2015 21:27 36.1846 29.8853 5.2 34.23 ANTALYA-KALE 09/10/2015 14:39 40.6643 36.6810 4.9 20.17 TOKAT-ERBAA 09/10/2015 16:11 40.6681 36.6735 4.0 20.52 TOKAT-ERBAA 11/10/2015 19:05 34.4563 26.3230 4.0 7.55 AKDENIZ-DOGU BASENI 12/10/2015 02:16 34.7458 26.5553 4.7 14.64 AKDENIZ-DOGU BASENI 13/10/2015 23:18 39.1143 29.0328 4.2 10.21 KÜTAHYA-SIMAV 24/10/2015 02:59 35.4603 23.9080 4.3 4.60 GIRIT ADASI 26/10/2015 20:08 39.7781 26.2648 4.3 9.78 ÇANAKKALE-EZINE 27/10/2015 01:25 38.9530 24.2910 4.4 35.20 EGE DENIZI 28/10/2015 16:20 40.8003 27.7446 4.4 13.04 MARMARA DENIZI 29/10/2015 09:46 39.1198 43.7438 4.8 4.90 VAN-MURADIYE 2. 7 EKİM 2015 ANTALYA-KALE DEPREMİ (Mw=5.2) 07 Ekim 2015 günü, saat 00:27 (TS) de Kale-Antalya merkezli 36.1846 K 29.8853 D koordinatlarında 34.23 km. derinlikte bir deprem meydana gelmiştir. AFAD TDVMS (Türkiye Deprem Veri Merkezi Sistemi) nden alınan verilerle yapılan çözüm sonucu elde edilen büyüklük Mw=5.2 olarak hesaplanmıştır. Depremin merkez üssüne en yakın yerleşim yeri Demre İlçesinin Kalelicağız Köyü (3.77 km) olarak belirlenmiştir. Bölgede aynı ay içerisinde büyüklükleri 1.1-2.8 arasında değişen 27 adet deprem meydana gelmiştir (Şekil 2.1). Antalya il merkezi 2. derecede tehlikeli deprem bölgesinde olup bölge genelde denizde oluşan depremlerin etkisindedir (Şekil 2.2).1911 Ms:6.1,1930 M=5.9, 1948 M=5.8 ve 1979 M=5.8 bölgede etkili olan depremlerdir. Antalya Körfezinde en son 28 Aralık 2013 de Ml=6.0 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir (Şekil 2.3). 2
Şekil 2.1 7 Ekim 2015 Antalya Kale Depremi (Mw=5.2) Şekil 2.2 Antalya İli'nin deprem bölgeleri haritasındaki konumu 3
Şekil 2.3 1900'den günümüze kadar Antalya ili ve yakın çevresinde meydana gelen büyüklüğü M 4.0 olan depremlerin dağılımı Meydana gelen depremin odak mekanizması sonucu Tablo 2.1 de verilmiştir Tablo 2.1 7 Ekim 2015 Antalya Kale Depremi (Mw=5.2) mekanizma çözümleri Tarih (UTC) Enlem Boylam Derinlik M Yer Strike1 Dip1 Rake1 Strike2 Dip2 Rake2 FType 06/10/2015 21:27:34 36.1846 29.8853 34.23 5.2 06/10/2015 21:27:34 36.1846 29.8853 34.23 5.2 ANTALYA KALE 170 71-60 290 35-145 MT ANTALYA KALE 270 40 163 14 79 51 FP İVME DEĞERLERİ Antalya-Kale Depremi (Mw=5.2), deprem dış merkezine 21-432 km uzaklıklardaki AFAD Ulusal Kuvvetli Yer Hareketi Gözlem Ağına ait 71 farklı ivme-ölçer istasyonu tarafından kaydedilmiştir (Şekil x). Depreme ait pik ivme değerleri işlenmemiş ham veriler olup, alttaki tabloda verilmiştir. Ölçülen en büyük ivme değeri Doğu-Batı yönünde Antalya-Finike istasyonu (0712) (29.94 cm/sn 2 ) tarafından kaydedilmiştir. 4
Şekil 2.4 7 Ekim 2015 tarihinde meydana gelen Antalya-Kale Depremini (Mw=5.2) kaydeden 71 adet Kuvvetli Yer Hareketi kayıt istasyonlarının dağılımı Tablo 2.2 7 Ekim 2015 tarihinde meydana gelen Antalya-Kale Depremini (Mw=5.2) kaydeden istasyon bilgileri ve ivme değerleri tablosu Sıra No İl İstasyon İlçe Enlem Boylam Rakım (m) Cihaz KG Ölçülen İvme Değerleri DB Düşey İstasyonun Deprem Merkez Üssüne Uzaklığı (km) İstasyonun Kayma Dalgası Hızı VS30 (m/sn) 1 Antalya KAS 36.1951 29.6474 25 27.33 29.84 18.74 21 1113 2 Antalya FINIKE 36.3022 30.1480 1 Gmsplus 29.85 29.94 14.11 27 299 3 Antalya KUMLUCA 36.3748 30.2920 36 13.89 17.39 7.73 42 285 4 Antalya KALKAN 36.2685 29.4128 78 Gmsplus 10.62 8.21 6.33 43 5 Antalya ELMALI 36.7370 29.9205 1095 6 Antalya KEMER 36.6029 30.5597 9 7 Muğla FETHIYE 36.6264 29.1240 3 8 Antalya KORKUTELI 37.0007 30.3503 1303 9 Antalya MERKEZ 36.8944 30.6667 42 10 Antalya LARA 36.8788 30.7215 47 1.12 1.29 0.73 62 507 15.02 11.49 4.54 76 350 11.62 12.93 8.6 84 248 0.71 1.21 0.44 100 1.96 3 0.94 105 920 1.43 0.85 0.78 107 11 Denizli CAMELI 37.0741 29.3464 1297 Gmsplus 2.97 2.62 1.54 110 344 12 Burdur GOLHISAR 37.1472 29.5095 1000 Gmsplus 0.93 1.17 0.63 112 13 Muğla DALAMAN 36.7718 28.7986 20 Gmsplus 3.95 4.84 1.79 117 5
Sıra No İl İstasyon İlçe Enlem Boylam Rakım (m) Cihaz KG Ölçülen İvme Değerleri DB Düşey İstasyonun Deprem Merkez Üssüne Uzaklığı (km) İstasyonun Kayma Dalgası Hızı VS30 (m/sn) 14 Burdur TEFENNI 37.3161 29.7790 1153 15 Antalya SERIK 36.9180 31.0876 35 16 Muğla KOYCEGIZ 36.9697 28.6868 17 0.61 0.71 0.55 126 367 1.13 1.05 0.7 134 534 3.93 5.23 2.22 138 372 17 Denizli BEYAGAC 37.2330 28.8948 705 Gmsplus 1.4 1.61 1.2 146 18 Burdur KOZLUCA 37.4942 30.1336 1119 Gmsplus 0.85 0.85 0.73 147 19 Antalya MANAVGAT 36.7866 31.4324 4 0.46 0.43 0.3 153 290 20 Burdur BUCAK 37.4582 30.5876 803 Gmsplus 0.29 0.29 0.23 155 694 21 Muğla MARMARIS 36.8394 28.2448 19 2.31 2.15 1.2 163 393 22 Muğla ULA 37.1055 28.4139 615 Gmsplus 4.13 4.74 3.37 166 23 Denizli KALE 37.4420 28.8438 1055 Gmsplus 1.44 0.94 0.71 167 24 Denizli TAVAS 37.5711 29.0694 958 Gmsplus 1.09 1.38 0.72 170 25 Burdur MERKEZ 37.7035 30.2208 874 26 Muğla MERKEZ 37.2145 28.3561 638 0.32 0.31 0.25 171 294 1.22 1.44 0.72 177 466 27 Muğla YERKESIK 37.1338 28.2842 661 Gmsplus 1.91 1.27 1.06 177 28 Denizli MERKEZ_KINIKLI 37.7372 29.1006 482 29 Isparta MERKEZ 37.7839 30.5654 992 0.58 0.64 0.71 186 1.1 1 0.56 188 30 Denizli MERKEZ 37.7700 29.0800 395 Gmsplus 1.36 1.37 0.89 190 31 Antalya ALANYA 36.5555 31.9867 12 Gmsplus 0.83 0.94 0.42 192 32 Denizli MERKEZ 37.8125 29.1111 332 1.18 1.02 0.89 193 356 33 Muğla OREN 37.0313 27.9712 10 Gmsplus 3.62 4.79 2.14 194 34 Muğla YATAGAN 37.3397 28.1369 684 Gmsplus 1.45 0.81 0.42 201 696 35 Muğla DATCA 36.7123 27.6880 25 Gmsplus 0.39 0.37 0.32 204 36 Denizli ASAGISAMLI 37.9134 29.0380 156 37 Afyon DINAR 38.0599 30.1537 862 1.03 1.02 0.51 206 0.89 0.96 0.36 210 198 38 Isparta SENIRKENT 38.1048 30.5576 970 Gmsplus 0.14 0.13 0.09 221 445 39 Konya SEYDISEHIR 37.4268 31.8489 1148 Gmsplus 0.57 0.87 0.21 222 40 Aydın BUHARKENT 37.9739 28.7460 212 Gmsplus 0.67 0.6 0.33 223 390 41 Muğla MILAS 37.3025 27.7805 52 Gmsplus 2.34 1.55 0.72 224 323 42 Aydın CINE 37.6052 28.0584 81 Gmsplus 2.31 1.32 0.94 226 43 Denizli BULDAN 38.0448 28.8336 621 Gmsplus 0.53 0.58 0.27 226 345 44 Konya BEYSEHIR 37.6780 31.7466 1143 Gmsplus 1.17 1.04 0.39 233 45 Muğla GULLUK 37.2401 27.6031 10 Gmsplus 1 0.63 0.39 234 46 Aydın KARPUZLU 37.5595 27.8355 108 Gmsplus 0.55 0.54 0.35 237 47 Muğla BODRUM_2 37.0653 27.4442 368 1.14 0.38 0.36 238 6
Sıra No İl İstasyon İlçe Enlem Boylam Rakım (m) Cihaz KG Ölçülen İvme Değerleri DB Düşey İstasyonun Deprem Merkez Üssüne Uzaklığı (km) İstasyonun Kayma Dalgası Hızı VS30 (m/sn) 48 Muğla SELIMIYE 37.3991 27.6567 63 Gmsplus 0.53 0.52 0.33 239 49 Aydın MERKEZ 37.8455 27.7996 65 0.56 0.63 0.27 260 271 50 Uşak ESME 38.4076 28.9766 822 Gmsplus 0.34 0.3 0.17 260 51 Aydın DIDIM 37.3697 27.2643 47 Gmsplus 0.67 0.65 0.68 266 52 Mersin ANAMUR 36.0819 32.8422 44 Gmsplus 0.22 0.2 0.16 266 53 Aydın SARIKEMER 37.5604 27.3749 58 Gmsplus 0.4 0.29 0.17 269 54 Karaman ERMENEK 36.6401 32.8919 1285 Gmsplus 0.81 0.95 0.39 273 55 Konya AKSEHIR 38.3384 31.4167 1020 Gmsplus 0.29 0.32 0.12 274 56 Uşak MERKEZ 38.6713 29.4040 920 57 KKTC SADRAZAMKOY 35.3877 32.9501 28 58 Aydın KUSADASI 37.8600 27.2650 24 0.21 0.24 0.09 280 285 0.13 0.12 0.14 292 408 0.4 0.36 0.23 296 369 59 Mersin MUT 36.6417 33.4396 317 Gmsplus 0.23 0.22 0.14 321 60 Mersin AKKUYU 36.1613 33.5758 17 61 Manisa GORDES 38.9398 28.2836 670 62 İzmir PINARBASI 38.4213 27.2563 76 63 İzmir MANAVKUYU 38.4780 27.2111 184 64 Manisa MERKEZ 38.6126 27.3814 106 65 İzmir BALCOVA 38.4090 27.0430 3 66 Kütahya EMET 39.3361 29.2491 853 67 İzmir MENEMEN 38.5782 26.9795 6 68 İzmir CESME 38.3039 26.3726 17 69 KKTC YENIERENKOY 35.5251 34.1750 122 70 İzmir KARABURUN 38.6390 26.5128 60 71 Mersin CAMLIYAYLA 37.1659 34.6004 1225 0.18 0.15 0.2 331 0.08 0.08 0.06 336 629 0.13 0.07 0.06 338 827 0.09 0.1 0.1 345 875 0.09 0.13 0.09 347 340 0.2 0.14 0.11 350 313 0.12 0.11 0.07 355 304 0.2 0.34 0.09 367 205 0.1 0.09 0.06 387 532 0.1 0.08 0.1 395 575 0.08 0.08 0.06 400 207 0.14 0.17 0.09 432 7
TAHMİNİ SİSMİK ŞİDDET SONUÇLARI 7 Ekim 2015 tarihli Antalya Kale Depremi nin AFAD RED programı kullanılarak hazırlanan tahmini sismik şiddet dağılım haritası Şekil 2.5 de verilmiştir. Tahmini Sismik Şiddet VI- Güçlü olarak hesaplanmıştır. Deprem Mobil Uygulamasında yer alan Depremi Hissettiniz Mİ? anket sonuçlarına 151 kişi katılım sağlamış olup çıkan sonuçlar Şekil 2.6 da haritada gösterilmiştir. Şekil 2.5 7 Ekim 2015 Antalya Kale Depremi Tahmini Sismik Şiddet Haritası 8
Şekil 2.6 AFAD Deprem Mobil uygulamasında yer alan Depremi Hissettiniz mi? bölümüne gelen kullanıcı sonuçlarının gösterimi 3. 9 EKİM 2015 TOKAT-ERBAA DEPREMİ (Mw=4.9) 9 Ekim 2015 günü, saat 17:39 (TS) de Tokat Erbaa merkezli 40.6643 K 36.6810 D koordinatlarında 20.17 km. derinlikte bir deprem meydana gelmiştir. AFAD TDVMS (Türkiye Deprem Veri Merkezi Sistemi) nden alınan verilerle yapılan çözüm sonucu elde edilen büyüklük Mw=4.9 olarak hesaplanmıştır. Depremin merkez üssüne en yakın yerleşim yeri Erbaa İlçesinin Tepekışla Köyü (2.18 km) olarak belirlenmiştir. Bölgede aynı ay içerisinde büyüklükleri 1.1-4.0 arasında değişen 40 adet deprem meydana gelmiştir (Şekil 3.1). Tokat il merkezi 1. derecede tehlikeli deprem bölgesindedir (Şekil 3.2). Kuzey Anadolu Fay Sistemi, Ezine Pazarı Fay Zonu ve Almus Fayı nın etkisi altındadır. Tarihsel dönemde birçok kez yıkıcı depreme maruz kalan Tokat son yüzyılda 1916 M=7.1, 1919 M=5.9 Almus, 1939 M=7.9 Erzincan ve 1942 M=7.0 Niksar-Erbaa hasar yapıcı depremlerinin etkisi altında kalmıştır (Şekil 3.3). 9
Şekil 3.1 9 Ekim 2015 Tokat-Erbaa Depremi (Mw=5.2) Şekil 3.2 Tokat İli nin deprem bölgeleri haritasındaki konumunu 10
Şekil 3.3 1900'den günümüze kadar Tokat ili ve çevresinde meydana gelen büyüklüğü M 4.0 olan depremlerin dağılımı Meydana gelen depremin odak mekanizması sonucu Tablo 3.1 de verildiği gibi Kuzey Anadolu Fay Sistemi ile uyumlu sağ yanal doğrultu atımlı fay şeklindedir. Tablo 3.1 9 Ekim 2015 Tokat-Erbaa Depremi (Mw=5.2) mekanizma çözümleri Tarih (UTC) Enlem Boylam Derinlik M Yer Strike1 Dip1 Rake1 Strike2 Dip2 Rake2 FType 09/10/2015 16:11:43 40.6681 36.6735 20.52 4 TOKAT ERBAA 276 90 163 6 73 0 MT 09/10/2015 16:11:43 40.6681 36.6735 20.52 4 TOKAT ERBAA 295 80 154 30 65 12 FP 09/10/2015 14:39:15 40.6643 36.681 20.17 4.9 TOKAT ERBAA 281 82 168 13 78 8 MT 09/10/2015 14:39:15 40.6643 36.681 20.17 4.9 TOKAT ERBAA 311 81 147 47 57 11 FP 11
İVME DEĞERLERİ Tokat-Erbaa Depremi (Mw=4.9), deprem dış merkezine 10-225 km uzaklıklardaki AFAD Kuvvetli Yer Hareketi Gözlem Ağına ait 27 farklı ivme-ölçer istasyonu tarafından kaydedilmiştir (Şekil 3.4). Depreme ait pik ivme değerleri işlenmemiş ham veriler olup, alttaki tabloda verilmiştir. Ölçülen en büyük ivme değeri Kuzey-Güney yönünde Tokat-Erbaa istasyonu (6005) (272.33 cm/sn 2 ) tarafından kaydedilmiştir Şekil 3.4 09 Ekim 2015 tarihinde meydana gelen Tokat-Erbaa Depremini (Mw=4.9) kaydeden kuvvetli yer hareketi kayıt istasyonlarının dağılımı Tablo 3.2 09 Ekim 2015 tarihinde meydana gelen Tokat-Erbaa Depremini (Mw=4.9) kaydeden istasyon bilgileri ve ivme değerleri tablosu Sıra No İl İstasyon İlçe Enlem Boylam Rakım (m) Cihaz Ölçülen İvme Değerleri KG DB Düşey İstasyonun Deprem Merkez Üssüne Uzaklığı (km) İstasyonun Kayma Dalgası Hızı VS30 (m/sn) 1 Tokat ERBAA 40.6980 36.5692 198 2 Tokat NIKSAR 40.5984 36.9346 330 272.3 105.3 111.46 10 327 26.99 31.26 13.69 23 3 Amasya TASOVA 40.7610 36.3219 214 GMSplus 18.37 19.92 11.9 32 4 Tokat ALMUS 40.3743 36.8938 881 GMSplus 12.31 16.95 6.61 38 5 Tokat MERKEZ 40.3292 36.5552 590 6 Tokat TURHAL 40.3840 36.0717 550 12 12.31 5.21 40 324 4.06 3.27 3.26 61 12
Sıra No İl İstasyon İlçe Enlem Boylam Rakım (m) Cihaz Ölçülen İvme Değerleri KG DB Düşey İstasyonun Deprem Merkez Üssüne Uzaklığı (km) İstasyonun Kayma Dalgası Hızı VS30 (m/sn) 7 Tokat RESADIYE 40.3944 37.3291 485 8 Samsun LADİK 40.9094 35.9025 916 9 Amasya MERKEZ_2 40.6371 35.8347 951 10 Samsun MERKEZ 41.3268 36.3050 10 1.96 1.98 1.6 63 376 8.63 4.28 3.54 70 422 4.22 4.37 1.72 72 4 3.45 1.67 79 11 Samsun HAVZA 40.9723 35.6692 680 GMSplus 1.5 1.66 0.85 91 12 Sivas YILDIZELI 39.8662 36.5932 1381 GMSplus 0.57 0.48 0.27 91 13 Amasya GOYNUCEK 40.3925 35.5215 484 14 Amasya MERZIFON 40.8797 35.4588 757 15 Sivas KOYULHISAR 40.3003 37.8252 856 16 Sivas MERKEZ 39.7438 37.0018 1285 17 Samsun VEZIRKOPRU 41.1377 35.4664 335 1.21 1.45 0.65 103 372 1.6 1.28 0.54 105 368 2.87 3.2 1.48 106 1.79 1.98 0.94 107 659 2.61 2.94 1.01 114 246 18 Çorum MECITOZU 40.5211 35.2998 792 GMSplus 0.87 1.05 0.56 118 19 Yozgat CEKEREK 40.0674 35.4998 918 GMSplus 1.05 1.46 0.59 121 361 20 Amasya GUMUSHACIKOY 40.8815 35.2034 846 GMSplus 1.84 1.85 0.72 126 21 Sivas ZARA 39.8928 37.7479 1349 GMSplus 1.49 1.23 0.74 126 282 22 Sivas SUSEHRI 40.1693 38.1063 966 23 Çorum MERKEZ 40.5460 34.9368 768 0.53 0.61 0.36 134 413 0.81 0.73 0.35 148 193 24 Sivas SARKISLA 39.3616 36.4129 1238 GMSplus 1.36 1.07 0.59 148 25 Çorum OSMANCIK 40.9763 34.8002 422 26 Sinop MERKEZ_2 42.0184 35.2019 216 27 Kastamonu TOSYA 41.0132 34.0367 873 3.15 3.08 0.98 161 255 0.88 0.79 0.46 193 0.4 0.51 0.2 225 362 TAHMİNİ SİSMİK ŞİDDET SONUÇLARI 9 Ekim 2015 tarihli Tokat Erbaa Depremi nin AFAD RED programı kullanılarak hazırlanan tahmini sismik şiddet dağılım haritası Şekil 3.5 de verilmiştir. Tahmini Sismik Şiddet VII-Çok Güçlü olarak hesaplanmıştır. Deprem Mobil Uygulamasında yer alan Depremi Hissettiniz mi? anket sonuçlarına 118 kişi katılım sağlamış olup çıkan sonuçlar haritada gösterilmiştir (Şekil 3.6). 13
Şekil 3.5 9 Ekim 2015 Tokat Erbaa Depremi Tahmini Sismik Şiddet Haritası Şekil 3.6 AFAD Deprem Mobil uygulamasında yer alan Depremi Hissettiniz mi? bölümüne gelen kullanıcı sonuçlarının gösterimi 14
4. 29 EKİM 2015 VAN-MURADİYE DEPREMİ (Mw=4.8) 29 Ekim 2015 günü, saat 12:46 (TS) de Van Muradiye merkezli 39.1198 K 43.7438 D koordinatlarında 4.9 km. derinlikte bir deprem meydana gelmiştir. AFAD TDVMS (Türkiye Deprem Veri Merkezi Sistemi) nden alınan verilerle yapılan çözüm sonucu elde edilen büyüklük Mw=4.8 olarak hesaplanmıştır. Depremin merkez üssüne en yakın yerleşim yeri Muradiye İlçesinin Devetaş Köyü (0.62 km) olarak belirlenmiştir (Şekil 4.1). Van il merkezi 2. derecede tehlikeli deprem bölgesindedir (Şekil 4.2). Deprem aktivitesi bakımından oldukça aktif olan bölgede birçok yıkıcı depremin meydana geldiği bilinmektedir. Çaldıran, HasanTimur Gölü ve Erciş fayları ile Güneydoğu Anadolu Bindirmesi bu depremleri üreten ana yapılar olup 1945 M=5.8 Çatak, 1972 M=5.2 Van, 1976 M=7.0 Çaldıran, 1977 M=5.1 Erciş, 2011 Van Mw: 7.0 Mw: 6.0 depremleri son yüzyılda meydana gelen en büyük depremlerdir (Şekil 4.3). Şekil 4.1 29 Ekim 2015 Van-Muradiye Depremi (Mw=4.8) 15
Şekil 4.2 Van ilinin deprem bölgeleri haritasındaki konumunu Şekil 4.3 1900'den günümüze kadar Van ili ve çevresinde meydana gelen büyüklüğü M 4.0 olan depremlerin dağılımı 16
Meydana gelen depremin odak mekanizması Tablo 4.1 de verildiği gibi normal fay bileşeni olan yanal atımlı fay olarak çözümlenmiştir Tablo 4.1 29 Ekim 2015 Van-Muradiye Depremi (Mw=4.8) mekanizma çözümleri Tarih (UTC) Enlem Boylam Derinlik M Yer Strike1 Dip1 Rake1 Strike2 Dip2 Rake2 FType 29/10/2015 08:46:39 39.1198 43.7438 4.9 4.8 29/10/2015 08:46:39 39.1198 43.7438 4.9 4.8 VAN MURADİYE 119 61-167 23 79-30 FP VAN MURADİYE 306 81-109 192 21-26 MT İVME DEĞERLERİ Van-Muradiye Depremi (Mw=4.8), deprem dış merkezine 14-107 km uzaklıklardaki AFAD Kuvvetli Yer Hareketi Gözlem Ağına ait 6 farklı ivme-ölçer istasyonu tarafından kaydedilmiştir (Şekil 4.4). Depreme ait pik ivme değerleri işlenmemiş ham veriler olup, Tabloda verilmiştir. Ölçülen en büyük ivme değeri Doğu-Batı yönünde Van-Çaldıran istasyonu (6505) (77.36cm/sn 2 ) tarafından kaydedilmiştir. Şekil 4.4 29 Ekim 2015 tarihinde meydana gelen Van-Muradiye Depremini (Mw=4.8) kaydeden kuvvetli yer hareketi kayıt istasyonlarının dağılımı 17
Tablo 4.2. 29 Ekim 2015 tarihinde meydana gelen Van-Muradiye Depremini (Mw=4.8) kaydeden istasyon bilgileri ve ivme değerleri tablosu Sıra No İl İstasyon İlçe Enlem Boylam Rakım (m) 1 Van CALDIRAN 39.1350 43.9011 2043 2 Van MURADIYE 38.9900 43.7630 1712 3 Van ERCIS 39.0196 43.3380 1681 4 Van OZALP 38.6573 43.9767 1994 Cihaz KG Ölçülen İvme Değerleri DB Düşey İstasyonun Deprem Merkez Üssüne Uzaklığı (km) 58.37 77.36 30.24 14 İstasyonun Kayma Dalgası Hızı VS30 (m/sn) 42.9 43.72 18.04 15 293 6.29 7.51 4.92 37 2.59 3 1.67 55 5 Ağrı DOGUBEYAZIT 39.5493 44.0909 1593 GMSplus 1.48 1.84 1.05 56 271 6 Van GEVAS 38.2963 43.1198 1696 0.31 0.26 0.18 107 TAHMİNİ SİSMİK ŞİDDET SONUÇLARI 29 Ekim 2015 tarihli Van Muradiye Depremi nin AFAD RED programı kullanılarak hazırlanan tahmini sismik şiddet dağılım haritası Şekil X de verilmiştir. Tahmini Sismik Şiddet V- Oldukça Güçlü olarak hesaplanmıştır. Şekil 4.5 29 Ekim 2015 Van Muradiye Depremi Tahmini Sismik Şiddet Haritası 18
5. 2015 EKİM AYINDA DÜNYA DA ÖNE ÇIKAN DEPREM ETKİNLİKLERİ 2015 Ekim ayı içerisinde Dünya da büyüklüğü 5 ve üzeri olan toplam 111 deprem meydana gelmiştir (Şekil 5.1). Bu depremlerden büyüklükleri 6 ve üzeri olanlar Tablo 5.1 de verilmiştir. Şekil 5.1 2015 Ekim ayında Dünya'da meydana gelen M 5.0 olan depremlerin dağılımı Tablo 5.1 2015 Ekim ayında Dünya da meydana gelen M 6.0 olan depremler (EMSC) Tarih Saat Enlem Boylam Derinlik Büyüklük Yer 11/10/2015 00:58:27-54.56-135.83 10 6.1 PACIFIC-ANTARCTIC RIDGE 18/10/2015 16:18:35-16.03-173.31 10 6 TONGA 20/10/2015 21:52:03-14.87 167.35 147 7.1 VANUATU 23/10/2015 04:04:17-45.82 37.2 10 6 PRINCE EDWARD ISLANDS REGION 23/10/2015 01:40:05-54.28 6.38 10 6.1 BOUVET ISLAND REGION 26/10/2015 09:09:32 36.48 70.91 207 7.5 HINDU KUSH REGION, AFGHANISTAN 19
5.1. 26 EKİM 2015 FARKHAR-AFGANİSTAN DEPREMİ (Mw=7.5) 26 Ekim 2015 tarihinde Türkiye saat dilimine göre 12:09:42 de Afaganistan Hindukuş bölgesinde Farkhar a 45 km. uzaklıkta 231 km derinliğinde, Mw=7.5 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir (USGS). Aynı bölgede Ekim ayı sonuna kadar büyüklükleri 4 ve üzeri olan 34 deprem meydana gelmiştir (Şekil 5.1.1). Şekil 5.1.1 26 Ekim 2015 Farkhar-Afganistan Depremi ve artçılarının dağılımı (Mw=7.5) Depremler Kuzeydoğu Afganistan daki Hindukus Bölgesinin yaklaşık 210 km altında ters faylanma sonucu oluşmuştur. Odak mekanizması sonuçları ters veya sığ bir bindirme fayını göstermektedir. Depremlerin meydana geldiği bölgede Hindistan Kıtası yaklaşık 37 mm/yıl hızla kuzeye doğru hareket eder ve Avrasya Kıtası ile çarpışır (USGS) (Şekil 5.1.2). 20
Şekil 5.1.2 Bölgenin tektonik haritası Deprem yakın çevrede hasar ve can kaybına yol açmıştır. Çoğunluğu Pakistan da olmak üzere 260 dan fazla kişi hayatını kaybetmiştir. Depremin sarsıntıları Kuzey Hindistan ve Tacikistan dan da hissedilmiştir. Hayatını kaybedenlerin en az 12 tanesi binalardan çıkmaya çalışan Afgan öğrencilerdir. Deprem odağının dağlık bölgede olması can kaybının fazla olmasının önüne geçmiştir (BBC). Şekil 5.1.3 Pakistanın kuzey Hunzavalley bölgesinde meydana gelen heyelan (BBC) 21
Şekil 5.1.4 Afganistan Hindikush bölgesinde deprem sonucu oluşan hasar (http://earthquakereport.com) 22
KAYNAKLAR Earthquake Research Department (ERD). http://www.deprem.gov.tr/ European-Mediterranean Seismological Centre. http://www.emsc-csem.org Duman T.Y., Emre O., Olgun Ş. ve Özalp S., 2012, 1:250.000 ölçekli Türkiye Diri Fay Haritası Serisi, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Ankara - Türkiye http://www.mta.gov.tr/v2.0/default.php?id=yeni_diri_fay_haritalari-goruntule TC. Başbakanlık AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı (DDA). http://www.deprem.gov.tr/ EMSC. http://www.emsc-csem.org/ http://earthquake-report.com/2015/10/26/massive-earthquake-hindu-kushregion-afghanistan-on-october-26-2015/ USGS. http://www.usgs.gov BBC. http://www.bbc.co.uk 23