İLK YARDIM EĞİTİMİNE HOŞGELDİNİZ 1
İLK YARDIMIN TANIMI Herhangi bir kaza yada yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin tıbbi yardımı sağlanıncaya kadar; hayatın kurtarılması, durumun daha kötüye gitmesini önlemek amacıyla olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut araç, gereçle yapılan İLAÇSIZ uygulamalardır. 2
İLK YARDIMIN ÖNCELİKLİ AMAÇLARI Yaşam fonksiyonlarının sürdürülmesini sağlamak, Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek, İyileşmeyi kolaylaştırmak. 3
İLK YARDIM TEMEL UYGULAMALARI K-? B-? K-? 4
KORUMA Olay yerinde olası tehlikeleri belirleyerek güvenli bir çevre oluşturmaktır. 5
6
BİLDİRME (112) En hızlı şekilde gerekli yardım kuruluşlarına haber verilmesidir. 7
BİLDİRME Kesin yer ve adres Kim, hangi numaradan arıyor? Olayın tanımı Hasta/yaralı sayısı Hasta/yaralıların durumu Nasıl bir yardım aldıkları? AÇIKLANMALIDIR 8
KURTARMA Olay yerinde hasta yaralılara müdahale; hızlı ancak sakin ve bilinçli bir şekilde yapılmalıdır. 9
İLK YARDIMCININ YAPMASI GEREKENLER Hasta/yaralıların durumunu değerlendirmek ve önce müdahale edilecekleri belirlemek Hasta yaralıların korku ve endişelerini gidermek Hasta yaralılara müdahalede yardımcı olacak kişileri organize etmek 10
İLK YARDIMCININ YAPMASI GEREKENLER Hasta yaralının durumunun ağırlaşmasını önlemek için kendi kişisel olanaklarıyla gerekli müdahalede bulunmak Kanama,kırık,çıkık ve burkulma vb. durumlarda yerinde müdahale etmek Hasta yaralıyı sıcak tutmak Yarasını görmesine izin vermemek 11
İLK YARDIMCININ YAPMASI GEREKENLER Hasta yaralıları hareket ettirmeden müdahale yapmak Hasta yaralıların en uygun yöntemlerle en yakın sağlık kuruluşuna sevkini sağlamak (112) Ancak herhangi bir tehlike yok ise hasta yaralı yerinden kımıldatılmamalıdır 12
İLK YARDIMCININ YAPMASI GEREKENLER Hasta yaralıları hareket ettirmeden müdahale yapmak Hasta yaralıların en uygun yöntemlerle en yakın sağlık kuruluşuna sevkini sağlamak (112) Ancak herhangi bir tehlike yok ise hasta yaralı yerinden kımıldatılmamalıdır 13
İNSAN VÜCUDU İLE İLGİLİ BİLİNMESİ GEREKENLER 14
YAŞAM BULGULARI 1-BİLİNÇ DURUMU Normal bir kişi kendisine yöneltilen bütün uyarılara cevap verir. Hasta yaralının bilinç düzeyi yaralanmanın türü ve ağırlık derecesinin göstergesidir. Bilinç düzeyi Bilinç yerinde:tüm uyarılara cevap var. Bilinç kapalı: Hiçbir uyarana cevap yok. 15
YAŞAM BULGULARI 2.NABIZ Kalp atımlarının atardamara yaptığı basınca nabız denir. Yetişkinde nabız sayısı : 60-100 Çocuklarda nabız sayısı: 100-120 Bebeklerde nabız sayısı: 120-140 16
şakak bölgesi VÜCUTTAKİ NABIZ NOKTALARI köprücük kemiği üzeri üst kol boyun Dirsek iç kısmı El bileği kasık bölgesi bacağın iç kısmı ayak bileği diz kapağı arkası 17
3-SOLUNUM SOLUNUM SAYILARI Yetişkin 12-20/dk. Çocuk 20-25/dk. Bebek 20-25 üzeri/dk. 18
4-VÜCUT ISISI YAŞAM BULGULARI Normalde koltuk altından ölçülmelidir. Yetişkin bir insanın vücut sıcaklığı 36,5 C dir.vücut ısısının normal değerinin üstünde olması yüksek ateş normal değerin altında olması düşük ateş olarak ifade edilir. 41-42 C de hayati tehlike başlar. 34,5 C ve altındaki durumlarda da hayati tehlike görülür. 31 C altı ölümcüldür. 19
OLAY YERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 20
21
OLAY YERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ AMAÇ Tekrar kaza olması riskini ortadan kaldırmak, Olay yerindeki yaralıların sayısı ve türlerini belirlemek 22
OLAY YERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE YAPILACAK İŞLER Kazaya uğrayan araç mümkünse güvenli bir alana alınmalıdır Olay yeri görünebilir biçimde üçgen reflektörler kullanılarak işaretlenmelidir Meraklı kişiler olay yerinden uzaklaştırılmalıdır 23
OLAY YERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE YAPILACAK İŞLER Kazaya uğrayan aracın kontak anahtarı kapatılmalıdır. Sigara içilmemelidir ve içilmesine izin verilmemelidir. Hasta yaralılar yerlerinden kımıldatılmamalıdır. 24
Gaz varlığı söz konusu ise; OLAY YERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE YAPILACAK İŞLER zehirlenmelerin gerçekleşmemesi için gerekli önlemler alınmalıdır. Gaz tüpünün vanası kapatılmalıdır. Ortam havalandırılmalıdır. Kıvılcım oluşturacak ışıklandırma veya çağrı araçlarını kullanımına izin verilmemelidir. 25
OLAY YERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE YAPILACAK İŞLER Hasta yaralılar yaşam bulguları yönünden değerlendirilmelidir. Hasta yaralılar kırık ve kanama yönünden değerlendirilmelidir. Bilinç kapalı olan hasta yaralıya ağızdan hiçbir şey verilmemelidir. Hasta yaralılar sıcak tutulmalıdır. 26
OLAY YERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE YAPILACAK İŞLER Hasta yaralının ve olay hakkındaki bilgiler kaydedilmelidir. Yardım ekibi gelene kadar olay yerinde kalınmalıdır Hasta yaralının endişeleri giderilmeli,nazik ve hoşgörülü davranılmalıdır. 27
HASTA YARALININ BİRİNCİ VE İKİNCİ DEĞERLENDİRMESİ 28
ÖNCELİKLİ HASTA YARALILAR 1.Derecede önceliği olan yaralılar (ağır) Bilinci kapalı olanlar, Soluk alıp veremeyenler, Şiddetli kanaması olanlar, Ağır yanığı olanlar. 29
ÖNCELİKLİ HASTA YARALILAR 2.Derecede önceliği olan yaralılar (orta) Orta derecede kanaması olanlar, Orta derecede yanık. 3.Derecede önceliği olan yaralılar (hafif) Kırık, kanama, Burkulma, çıkık, Hafif yanık, sıyrık.
HASTA YARALININ İLK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI BİLİNÇ DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Yetişkin ve çocuklarda bilinç kontrolü; Omuzlarından dokunarak ve seslenerek, Bebeklerde bilinç kontrolü; Bebeğin ayak tabanına vurulması ile yapılır. 31
HASTA YARALININ İLK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI A- Solunum yolu açıklığının sağlanması (AIRWAY) Hasta yaralının ağız içi kontrol edilerek yabancı cisim varsa temiz bir bez aracılığı ile çıkarılmalıdır. Bir el hasta yaralının başına konarak diğer elin iki üç parmağı ile çene tutularak baş geri çene yukarı pozisyonu verilir.
HASTA YARALININ İLK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI B- Solunumun değerlendirilmesi (BREATHING) 1. İlk yardımcı hastanın göğsüne bakacak şekilde yan çevirerek yüzünü hasta yaralının ağzına yaklaştırıp bak-dinle-hisset yöntemiyle solunum yapıp yapmadığı 10 sn süreyle değerlendirir. Solunum hareketini gözler Solunum sesini dinler Yanağında hasta yaralının nefesini hissetmeye çalışır 33
HASTA YARALININ İLK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI 34
Bilinç kapalı solunum da yoksa derhal temel yaşam desteğine (suni solunum-göğüs basısı) başlanır. 35
HASTA YARALININ İKİNCİ DEĞERLENDİRME AŞAMALARI GÖRÜŞEREK BİLGİ EDİNME Kendini tanıtma, Yaralının ismini öğrenme ve ismiyle hitap etme, Hasta yaralının endişelerini gidererek rahatlatma Olayın mahiyeti,koşulları Kişisel özgeçmişi En son ne yediği Kullandığı ilaçlar Alerjisi olup olmadı Sorularak öğrenilir. 36
HASTA YARALININ İKİNCİ DEĞERLENDİRME AŞAMALARI Baş Boyun Gövde Kol ve Bacaklar Kontrol edilir. 37
ÖZETLE HASTA YARALI DEĞERLENDİRME AŞAMALARI 1. Güvenlik tedbirleri alınır 2. Bilinç Kontrolü yapılır 3. Bilinci kapalı kişiler için çevreden birisine yüksek sesle 112 yi aramalarının söylenmesi 4. Hastanın Ağız İçi kontrolü (A) 5. Hastaya Baş çene Pozisyonunu verilmesi(a) 6. Hastanın Solunumunun Bak- Dinle Hisset Yöntemiyle Kontrol edilmesi (B) Hastanın Solunumu Yoksa Temel Yaşam Desteği Uygulanır Hastanın Solunumu Var ise 2. Değerlendirme Aşamasına Geçilir 38
39